Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 192/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 26 PKT 2, ART 28 UST 1
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2017 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku zagospodarowania odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.) - dalej K.p.a, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" Sp. z o.o. sp. k., z siedzibą w [...] , dalej "spółka", "skarżący", "strona", od decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], nakładającej obowiązek zagospodarowania na terenie kraju 28,98 Mg odpadów w postaci ścinek sklejki drewnianej ze śladami kleju zaklasyfikowanych pod kodem 03 01 05, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, nielegalnie wysłanych z [...] do Polski, utrzymał ją w mocy.

Stan sprawy przedstawiał się w sposób następujący.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydał na podstawie art. 26 pkt 2 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów decyzję znak: [...] nakładającą na spółkę "[...] " Sp. z o.o. sp. k., z siedzibą w [...] , obowiązek zagospodarowania na terenie kraju 28,98 Mg odpadów w postaci ścinek sklejki drewnianej ze śladami kleju zaklasyfikowanych pod kodem 03 01 05, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów, nielegalnie wysłanych z [...] do Polski. Skarżący wniósł odwołanie w którym podniósł, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydana z naruszeniem art. 26 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez wydanie decyzji wobec podmiotu, który nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów i nie jest odbiorcą odpadów w rozumieniu definicji zawartej w art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z uwagi na to, że skarżący nie jest osobą do której zostały przemieszczone odpady.

Odpowiadając na powyższe zarzuty organ przytoczył definicję odbiorcy odpadów, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zgodnie z treścią ww. przepisu za odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady. Dodatkowo domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie. Ta ostatnia okoliczność dotyczy sytuacji, kiedy faktyczny odbiorca odpadów np. zakończył działalność i przestał być właścicielem lub dzierżawcą terenu, na którym pozostały nielegalnie przywiezione odpady. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 14 rozporządzenia nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów odbiorca oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia. W świetle powyższych definicji organ stwierdził, że wbrew sugestiom skarżącej odbiorcą odpadów jest nie tylko ten, kto fizycznie odebrał odpady i przetransportował do swojej siedziby, lecz ten, do którego odpady zostały wysłane. Dokumenty zgromadzone w sprawie, tj. list przewozowy nr [...] z dnia [...] października 2015 r., faktura nr [...] z dnia [...] października 2015 r., umowa nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wskazują spółkę "[...]" Sp. z o.o. sp. k. jako odbiorcę odpadów wysłanych z [...] . Ponadto zgodnie z pismem z dnia 02 listopada 2015 r. spółka "[...]" Sp. z o.o. sp. k. stwierdza, że zamierzała wykorzystać dostarczone ścinki sklejki do dalszego przerobu polegającego na przycięciu w celu pozyskania elementów wykorzystywanych przy produkcji mebli, m.in. lameli łóżkowych stanowiących ożebrowanie spodu łóżek. Przytoczone okoliczności świadczą o tym, że skarżący miał świadomość charakteru zamawianego towaru oraz, że występował jako odbiorca ww. ładunku. Powyższe dokumenty nie pozostawiają wątpliwości i w związku z tym skarżąca jest odbiorcą odpadów, pomimo faktu, że nie odebrał ich fizycznie zgodnie z planem, ponieważ zostały one zatrzymane przez służbę celną ze względu na stwierdzenie niezgodnego z przepisami transgranicznego przemieszczania odpadów. Odbiorcą odpadów jest nie tylko ten kto wszedł w ich fizyczne posiadanie lub jest właścicielem powierzchni ziemi, na której odpady się znajdują, ale także ten kto dokonał zgłoszenia celnego przywiezionych odpadów osobiście lub poprzez upoważnioną przez niego agencję celną. W niniejszej sprawie skarżący dokonał zgłoszenia celnego nielegalnie przywiezionych odpadów za pośrednictwem upoważnionej przez niego agencji celnej tj. Przedsiębiorstwa Spedycyjnego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Zgłoszenie celne oraz ww. upoważnienie nr [...] udzielone w dniu [...] kwietnia 2015 r. znajduje się w aktach sprawy. W związku z tym wypełnia to definicję odbiorcy odpadów przywiezionych nielegalnie zgodnie z definicją odbiorcy odpadów zawartą w rozporządzeniu nr [...] oraz ustawie o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Odpowiedzialnym za nielegalne przemieszanie jest firma J. z [...] , która dokonała wysyłki ww. odpadów do Polski bez zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz. Nie zmienia to faktu, że, skarżąca spółka jest odbiorcą nielegalnego transportu odpadów.

Zgodnie z brzmieniem art. 26 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 ustawy, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji nakazuje odbiorcy odpadów odesłanie ich do kraju wysyłki albo określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady sprowadzone nielegalnie na teren kraju, dlatego zarzut Strony odnośnie wydania decyzji z naruszeniem z art. 26 pkt 2 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest niezasadny.

Skarżący podnosi, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...] została wydana przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska bez rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli WIOŚ w [...] co stanowi naruszenie art. 6, 10 i 77 K.p.a.

Odnosząc się do powyższego zarzutu organ stwierdził, że prowadzenie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów oraz przeprowadzenie kontroli przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska są odrębnymi postępowaniami prowadzonymi przez dwa odrębne organy. Oględziny transportu sprowadzonego z [...] zostały przeprowadzone przez inspektorów WIOŚ w [...] na wniosek Oddziału Celnego Kolejowego w K. w związku z podejrzeniem nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów i zakończyły się sporządzeniem protokołu kontroli nr [...] w dniu 30 października 2015 r. W związku z powyższym w dniu 02 listopada 2015 r. spółka "[...] " Sp. z o.o. sp. k. wystosowała do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...] pismo przekazując wyjaśnienia oraz dokumenty dotyczące zatrzymanego transportu. Główny Inspektorat Ochrony Środowiska nie był adresatem tego pisma i nie zostało ono wysłane do GIOŚ do wiadomości. Niemniej jednak, wbrew twierdzeniu Strony, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. wziął pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym zarówno ustalenia protokołu kontroli nr [...], jak i wyjaśnienia Strony zawarte w piśmie z dnia 02 listopada 2015 r., które zostało przekazane do GIOŚ pismem z dnia 10 lutego 2016 r.

W związku z powyższym zarzut braku rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli WIOŚ, co zdaniem Strony stanowi naruszenie art. 6, 10 i 77 kpa, jest bezpodstawny.

Skarżący podnosi również, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydana z pominięciem uzasadnienia prawnego i faktycznego, przez co został naruszony art. 107 kpa. Zdaniem Strony organ nie wyjaśnił na podstawie jakich przepisów prawa przypisuje się Stronie odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów, a także jakie okoliczności określają że Strona jest osobą do której przemieszczono odpady, podczas gdy przypisanie odpowiedzialności jest warunkiem koniecznym wydania decyzji z art. 26 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

Organ uznał za nieuzasadniony zarzut Strony, że pierwsza decyzja została wydana z pominięciem uzasadnienia prawnego i faktycznego. Organ wydając ww. decyzję uzasadnił ją pod względem faktycznym i prawnym, tj. wskazał fakty, które uznał za udowodnione oraz opisał dowody na których się oparł. Uzasadnienie zawiera stanowisko GIOŚ o zaklasyfikowaniu przemieszczanych z [...] odpadów pod kodem AC 170 z załącznika IV do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz 03 01 05, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 9 września 2014 r. w sprawie katalogu odpadów. W treści uzasadnienia wymienione są dowody, które organ wziął pod uwagę dokonując ww. klasyfikacji, tj. faktura nr [...] z dnia [...] października 2015 r. dotycząca sprzedaży "odpadów drzewnych, mieszanki drzewno-opałowej (zrzyny)", dokument - transportowy dla wysyłki nr [...] dotyczący materiału "odpady drzewne zgrzewane (w postaci brykietów), mieszanka drzewna opałowa (zrzyny)", pismo "[...]" Sp. z o.o. sp. k. z dnia 10 lutego 2016 r. w którym wskazano, że ścinki prawdopodobnie pochodzą z procesu krawędziowania elementów drewnianych oraz, że w Polsce miały zostać wykorzystane przy produkcji mebli (m.in. lameli łóżkowych stanowiących ożebrowanie spodu łóżek), umowa nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wraz ze specyfikacją, która określa przywieziony towar jako "drewno odpadowe, mieszanka drewna opałowego (obrzynki)", kartę techniczną dla żywicy mocznikowo-formaldehydowej [...] wykorzystywanej jako spoiwo do elementów drewnianych z których pochodzą ww. ścinaki, pismo firmy J. z dnia 07 czerwca 2016 r. z którego wynika, że [...] firma wysłała do "[...] " Sp. z o.o. sp. k. odpady drzewne - mieszankę drewna opałowego. Organ wydając zaskarżoną decyzję wziął pod uwagę wszystkie dokumenty zgromadzone w sprawie oraz przesłane wyjaśnienia obydwu zaangażowanych firm i stwierdził, że przedmiotem wysyłki z firmy J. do spółki "[...] " Sp. z o.o. sp. k. były odpady o kodzie AC170 i 03 01 05.

Wbrew stwierdzeniu Strony uzasadnienie ww. decyzji zawiera także uzasadnienie prawne, tj. podanie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Organ wskazał, że wydanie przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska postanowienia z art. 25 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów nie było możliwe gdyż odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów jest wysyłający odpady - [...] firma J., nie będąca pod jurysdykcją Polski. Jedynie właściwy organ kraju wysyłki odpadów, a więc w niniejszej sprawie organ [...], miałby kompetencje w zakresie władczego orzekania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, nakazującej zwrot odpadów do kraju wysyłki lub inny sposób gospodarowania tymi odpadami. Z uwagi na to, że do dnia wydania decyzji znak: [...] [...] Ministry of Natural Resources and Environmental Protection nie zobowiązało firmy J. do zwrotu odpadów, ani nie przejęło tego obowiązku jako właściwy organ kraju wysyłki, Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że zwrot ww. odpadów na [...] nie jest możliwy.

W związku z powyższym jedynym rozwiązaniem, które przewiduje ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów było wydanie decyzji na odbiorcę odpadów zgodnie z art. 26 pkt 2 niniejszej ustawy.

W świetle powyższego brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. została wydana z pominięciem uzasadnienia prawnego i faktycznego, tj. z naruszeniem art. 107 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca spółka. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 26 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. 2015.1048 z dnia 28.07.2015r tekst jednolity) (dalej ustawa o MPO) poprzez nałożenie na skarżącego obowiązku zagospodarowania odpadów w drodze decyzji bez uprzedniego wydania postanowienia wskazanego w art. 25. ust. 1 ustawy o MPO w zakresie zobowiązania wysyłającego do zastosowania procedur wskazanych w art. 24 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U L 109. Z 12.7.2006r z późniejszymi zm.), dalej "Rozporządzenie Nr 1013"- które to postanowienie jest wymagane przepisami w przypadku gdy odbiorca odpadów nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne przemieszczenie odpadów (które to okoliczności przyjął organ jako podstawę rozstrzygnięcia);

2. naruszenie art. 24 Rozporządzenia nr 1013 poprzez wydanie i utrzymanie w mocy decyzji o zagospodarowaniu odpadów wobec Skarżącego, w okoliczności gdy bezspornym i uznanym przez organ wydającym decyzję jest iż Skarżący nie ponosi odpowiedzialności na nielegalne przemieszczenie, co narusza art. 24 ust 3 Rozporządzenia Nr 1013, który obciąża odpowiedzialnością za odzysk i unieszkodliwienie nielegalnie przemieszczonych odpadów inne podmioty niż odbiorca;

3. naruszenie art. 26 pkt 2 ustawy o MPO poprzez wydanie i utrzymanie w mocy decyzji nakazującej sposób gospodarowania odpadami wobec Skarżącego, który bezspornie nie ponosi odpowiedzialności za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów zgodnie z przepisami Rozporządzenia nr 1013 (art. 2 pkt 15 ppkt. b, art. 2 pkt 34 i 35 w z w z art. 4 Rozporządzenia) i nie jest odbiorcą odpadów w rozumieniu definicji legalnej art. 2 ust 1 pkt 4 ustawy o MPO;

4. naruszenie art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

a) przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych - oparcie się przez organ na domniemaniu faktycznym, iż czynności zgłoszenia celnego zakontraktowanego towaru (drewna energetycznego) przez agencję celną jest równoznaczne z dokonaniem zgłoszenia odpadów i wiedzą Skarżącego o przemieszczaniu odpadów;

b) naruszenie zasad swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że z odpowiedzi Skarżącego na pytanie inspektora WIOŚ w [...] o możliwy sposobu zagospodarowania zatrzymanego na granicy towaru wynika, iż skarżąca wiedział, że przedmiotem importu są odpady, co pozostaje w sprzeczności z treścią pisma pismo z dnia 2 listopada 2016r. akapit ostatni str. 1 i akapit przedostatni str. 2 pisma oraz pozostałymi dokumentami w sprawie (kontrakt handlowy o przedmiocie ścinki drzewne, przedmiot zgłoszenia celnego: drewno energetyczne, wyjaśnieniami Skarżącego w toku postępowania kontrolnego prowadzonego przez WIOŚ w [...] i wyjaśnieniami wobec organu prowadzącego postępowanie), które dowody w nie potwierdzają w żaden mierze dowolnie przyjętego przez organ domniemania, iż Skarżący miał świadomość przesyłania i przemieszczania odpadów, a przeciwnie dowody w sprawie jednoznacznie wskazują, iż przedmiotem dostawy miały być ścinki drzewne;

c) wydanie rozstrzygnięcia w sprawie bez rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli WIOŚ w [...] złożonych przez Skarżącego w terminach ustawowych, który to materiał dowodowy z kontroli stanowi materiał dowodowy przedmiotowej sprawy

5. naruszenie art. 107 K.p.a. poprzez wydanie decyzji z pominięciem koniecznych elementów w postaci uzasadnienia prawnego i faktycznego - art. 107 § 3 K.p.a. bowiem organ rozstrzygający nie wyjaśnił na podstawie jakich obowiązujących i prawidłowo stosowanych przepisów prawa krajowego i europejskiego przypisuje Skarżącemu odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie odpadów a także jakie okoliczności określają, iż Skarżący jest osobą do której przemieszczono odpady, która to wada decyzji nie została usunięta w postępowaniu odwoławczym.

W związku z powyższym zarzutami wniosła o uchylenie decyzji w całości ewentualnie stwierdzenie nieważności decyzji albowiem została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 2 i 7 KPA) oraz obciążenie kosztami postępowania sądowo administracyjnego.

Odnośnie zarzutu naruszenie art. 26 ustawy o MPO skarżąca wskazała, że zgodnie z art. 26 pkt. 2 w związku z art. 25 ust. 1 pkt. 1 ustawy o MPO:

"2. Po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu, o którym mowa w art. 25 ust. 1, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, w drodze decyzji: (...)

2) nakazuje odbiorcy odpadów odesłanie ich do kraju wysyłki albo określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady sprowadzone nielegalnie spoza terenu kraju;"

Powołany przepis odwołuje się wprost do art. 25 ustawy, który stanowi: "1. W przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa:

1) zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady,

2) odbiorcę odpadów - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych, w art. 24 rozporządzenia nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni." Przedstawione przepisy wskazują w sposób nie budzący wątpliwości zasady na jakich opiera się postępowanie administracyjne w zakresie nałożenia obowiązków odnośnie zagospodarowania nielegalnie przemieszczonych odpadów. W każdym przypadku winno to nastąpić w drodze postanowienia o wezwaniu do realizacji procedur wynikających z art. 24 rozporządzenia 1013. Wezwanie to zgodnie z przepisem art. 25 ustawy o MPO jest kierowane do odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczenie odpadów, a więc w świetle ustaleń organu w niniejszej sprawie (pkt. 3.5. powyżej) wezwanym winien być wysyłający odpady, ponadto winno ono być doręczone odbiorcy jako jednej ze stron postępowania. Zdanie skarżącego brak jest podstaw do uznania, że z uwagi na to że wysyłający odpady pozostaje poza jurysdykcją polską jest nieuprawniona. Przepis art. 25 ustawy o MPO nie przewiduje żadnych wyjątków co do określenia podmiotu zobowiązanego a jego językowa wykładnia wskazuje na konieczność zastosowania regulacji nim objętej. Z punktu widzenia przepisów postępowania administracyjnego również nie ma żadnych przeszkód aby zagraniczna osoba fizyczna lub prawna była podmiotem praw i obowiązków o charakterze administracyjno-prawnym. Co więcej sam organ uznał wysyłającego za stronę postępowania gdyż wysłał mu zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...].05.2016r.

Żaden przepis kodeksu postępowania administracyjnego ani ustawy o MPO nie ogranicza kręgu odpowiedzialnych podmiotów do osób mających miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium RP. Z przepisów art. 28-30 K.p.a. wynika, że warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania jest:

a) interes prawny lub obowiązek

b) posiadanie zdolności prawnej i zdolności do czynności prawnych zgodnie z przepisami prawa cywilnego.

Z art. 25 ustawy o MPO wynika, że wysyłający może zostać wezwany do wykonania określonego obowiązku (wskazanego w art. 24 rozporządzenia nr 1013), nadto wysyłający posiada zdolność do czynności prawnych ocenianą na podstawie art. 17 ustawy z dnia 4 lutego 2011r. prawo prywatne międzynarodowe. Zatem na gruncie wykładni systemowej również brak jest przeszkód aby w stosunku do podmiotu zagranicznego nałożyć prawa i obowiązki przewidziane przepisami polskiego prawa administracyjnego. Wyłączenie jurysdykcji krajowej winno wynikać z umowy międzynarodowej lub wprost z ustawy. Organ nie wskazał w decyzji istnienia takiego przepisu ustawy lub umowy międzynarodowej który wyłączałby taką jurysdykcję.

Pogląd prezentowany przez Skarżącą znajduje również potwierdzenie w wykładni celowościowej art. 25 i 26 ustawy o MPO.

Celem art. 25 ustawy o MPO - co wynika wprost z jego treści - jest wezwanie odpowiedzialnego za nielegalne przemieszczenie odpadów do usunięcia jego skutków poprzez działania opisane w art. 24 rozporządzenia na 1013. W przypadku gdy wezwanie to jest bezskuteczne, organ nakłada obowiązek usunięcia skutków naruszenia w drodze decyzji. Przy czym lektura art. 26 wskazuje, że spośród czterech wymienionych w nim przypadków w dwóch wypadkach obowiązek ten obciąży podmiot który nie jest odpowiedzialny za nielegalne przemieszczenie odpadów (art. 26 pkt. 2 i 4 ustawy o MPO).

Postanowienie wskazane w art. 25 ustawy o MPO stanowi zatem generalne wezwanie do realizacji określonych obowiązków i nie może być wyegzekwowane w drodze egzekucji administracyjnej (a więc winno być kierowane do wszelkich podmiotów zobowiązanych).

Decyzja z art. 26 ustawy o MPO wskazuje skonkretyzowany obowiązek i takiej egzekucji podlega. W tym przypadku ustawodawca ograniczył adresatów te decyzji do tych stron postępowania wobec których organ może ją wyegzekwować. Wreszcie adresaci wezwania z art. 25 ustawy o MPO nie pokrywają się z adresatami decyzji z art. 26 pkt. 2 ustawy. Analiza wymienionych przepisów wskazuje jednoznacznie, iż organ najpierw wzywa odpowiedzialnego do realizacji obowiązków w zakresie usunięcia nielegalnie przemieszczonych odpadów, a następnie w braku jego działania nakłada odpowiedni obowiązek na osobę wskazaną w art. 26 ustawy.

Przyjęcie, stanowiska organu stanowiłoby również zaprzeczenie zasady równości wobec prawa. Oto bowiem winnym (odpowiedzialnym za nielegalne przemieszczenie odpadów) umożliwia się dobrowolne usunięcie skutków jego działań, to w przypadku odpowiedzialnych zastępczo (bo tak należy rozpatrywać odpowiedzialność odbiorcy czy transportującego którzy mogą zostać zobowiązani do zagospodarowania odpadów mimo, iż nie ponoszą za nielegalne przemieszczenie odpowiedzialności) stosuje się nakaz w formie decyzji nie wzywając nawet faktycznie odpowiedzialnych do wykonania obowiązków. Taka interpretacja zaprzecza zasadzie równości wobec prawa.

Jak wynika z powyższego stanowisko GIOŚ w zakresie odmowy zastosowania art. 25 ustawy o MPO jest:

a) sprzeczne z brzmieniem przepisu (wykładnią językową)

b) sprzeczne z wykładnią systemową przepisu (zestawienie art. 25 ustawy o MPO z przepisami kpa nie wskazuje aby możliwe było wyłączenie odpowiedzialności podmiotu zagranicznego)

c) sprzeczne z wykładnią celowościową przepisu - bowiem jego celem jest wezwanie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie do przywrócenia stanu zgodnego z prawem zanim nałożone zostaną odpowiednie obowiązki, które obejmują również podmioty które nie odpowiadają za nielegalne przemieszczenie odpadów.

Wreszcie interpretacja przepisów w taki sposób że w lepszej sytuacji jest podmiot który naruszył przepisy (odpowiedzialny za nielegalne przemieszczenie) niż podmiot odpowiedzialny posiłkowo (ponoszący odpowiedzialność z powodu uczestnictwa w transakcji jak odbiorca lub transportujący) łamie zasadę równości wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP.

Zarzut naruszenia art. 24 Rozporządzenia Nr 1013 skarżąca uzasadniła w następujący sposób.

Zgodnie z art. 24 ust. 3 Rozporządzenia nr 1013 "2. Jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający, właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną: a) odebrane przez podmiot, który faktycznie dokonał zgłoszenia; lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia,

b) odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia; lub, jeżeli jest to niewykonalne,

c) odebrane przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli to niewykonalne,

d) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w państwie przeznaczenia lub wysyłki przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli jest to niewykonalne,

e) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu winny sposób w innym państwie przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu, jeżeli wszystkie zainteresowane właściwe organy wyrażą na to zgodę."

Zgodnie z art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej "Rozporządzenie ma zasięg ogólny. Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich."

Przywołany przepis Rozporządzenia nr 1013 określa krąg podmiotów odpowiedzialnych za zagospodarowanie odpadów przemieszczonych nielegalnie gdy za przemieszczenie odpowiada wysyłający, co ustalił organ prowadzący postępowanie. Z przepisu tego w sposób oczywisty wynika, że wśród podmiotów brak jest odbiorcy. Przepis art. 26 pkt. 2 ustawy o MOP określa w sposób odmienny obowiązki w zakresie zagospodarowania odpadów przy czym czyni to sprzecznie z Rozporządzeniem nr 1013, którego wykonanie (na podstawie art. 1 ustawy o MOP) winien zapewnić.

Mając na uwadze, iż w przypadku kolizji norm prawa wspólnotowego z prawem krajowym zastosowanie mają przepisy prawa wspólnotowego, a także okoliczność iż Rozporządzenie WE są stosowane wprost brak jest podstaw prawnych do nałożenia na odbiorcę który nie jest odpowiedzialny za nielegalne międzynarodowe przemieszczenie towarów obowiązków w zakresie zwrotu lub zagospodarowania nielegalnie przemieszczonych towarów.

Art. 26 ust 2 ustawy o MPO przewiduje nałożenie obowiązku na "Odbiorcę" odpadów. Zgodnie z definicją legalną z art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy o MPO przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie "rozumie się każdą osobę fizyczną, prawną lub jednostkę organizacyjną, do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi, na której znajdują się nielegalnie przemieszczone odpady, jest odbiorcą odpadów sprowadzonych nielegalnie." Natomiast art. 2 pkt. 15 rozporządzenia 1013 wskazuje, że "odbiorca" oznacza każdą osobę lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia, do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia;

Dokonując subsumpcji cytowanych przepisów w stanie faktycznym niniejszej sprawy spółka podkreśliła, że pomimo że Skarżący nie brał udziału w jakiejkolwiek czynności związanej z transportem, wwozem na teren kraju i zatrzymaniem na granicy przedmiotowych odpadów, nie objął w posiadanie odpadów, odpady nie znalazły się nieruchomości będącej w jego władaniu, on ani jego przedstawiciel nie dokonywali czynności celnych mających za przedmiot odpady, Skarżący zamówił w ramach kontraktu na odległość towar: ścinki drzewne, które nie są kwalifikowane jako odpad, co jest potwierdzone dokumentami handlowymi i wyjaśnieniami wysyłającego - tym samym w okolicznościach sprawy brak jest dowodów i udowodnienia przez organ administracyjny okoliczności spełnienia przez Skarżącego warunku "osoby do której przemieszczono nielegalnie odpady" co warunkuje przypisanie Skarżącemu przymiotu odbiorcy odpadów sprowadzonych nielegalnie.

Skarżący wskazał również że powołany w uzasadnieniu decyzji wyrok NSA z dnia 17 marca 2010r o sygn. akt II OSK 561/09 nie zawiera rozstrzygnięcia o charakterze wykładni prawnej co do kwalifikacji i warunków przypisywania przymiotu "odbiorcy odpadów sprawdzonych nielegalnie". W uzasadnieniu wyroku zawarty jest pogląd sądu cyt.: "już tylko ubocznie zauważyć należy, że skoro przez odbiorcę odpadów sprowadzonych nielegalnie należy w rozumieniu ww. przepisów uważać każdą osobę fizyczną prawną (...) do której zostały przemieszczone nielegalnie odpady, to z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy skarżąca spółka mieści się w pojęciu odbiorcy odpadów. Fakt dokonania przez upoważnioną przez skarżącą spółkę Agencję Celną, zgłoszenia celnego świadczy o odebraniu przesyłki i pozwala na uznanie iż nielegalnie sprowadzone odpady zostały do niej przemieszczone." Okoliczności faktyczne sprawy określają iż przedmiotem zgłoszenia celnego Skarżącego nie były odpady ale drewno energetyczne, przedmiotem kontraktu były ścinki drewniane nie stanowiące odpadu, a okoliczności te są bezspornie potwierdzone przez dokumenty pisemne w sprawie, w tym wyjaśnienia wysyłającego i Skarżącego.

Zgodnie z art. 77 kpa na organie spoczywa obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Organ wydając zaskarżoną decyzję przekroczył granicę swobodnej oceny dowodów opierające decyzję na zasadzie domniemań faktycznych dopasowywanych do hipotezy wybiorczo zacytowanej z orzeczenia sądowego.

Ustalenia organu administracyjnego są sprzeczne z treścią materialną dowodów w sprawie, tym samym organ administracyjny rażąco naruszył w zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego. Okoliczności wskazujące na brak podstaw uznania Skarżącej za odbiorcę odpadów

Organ administracyjny z treści odpowiedzi Skarżącego z dnia 2.11.2015r. wyciąga wniosek o świadomości Skarżącego co do okoliczności charakteru przesłanego towaru.

Organ administracyjny dowolnie wybrał i dokonał interpretacji fragmentów odpowiedzi Skarżącego. Pismo Skarżącego z dnia 2 listopada 2016r. stanowi odpowiedź na pytanie inspektora WIÓŚ w [...] o możliwym sposobie zagospodarowania przywiezionego towaru. Skarżący w piśmie (pkt. b. pisma) wskazał, iż przedmiotem dostawy miały być ścinki drzewne, przedmiotem odprawy celnej było drewno energetyczne i wyjaśnił powód tak dokonywanego zgłoszenia, jak również określił dlaczego wskazuje możliwy inny sposób przeznaczenia towaru cyt. "oświadczamy, iż fakt iż dostawca dostarczy nam ścinki sklejki nie zmienia sposobu ich zagospodarowania tj. do produkcji elementów meblowych, które mogą być produkowane z elementów drewnianych lub sklejki".

Organ administracyjny nie wskazał ani nie udowodnił co uznaje jako potwierdzające co do okoliczności świadomości Skarżącego co do odpadowego charakteru przesyłki, w sytuacji gdy pismo zawiera wprost stwierdzenie, iż przesyłka nie była przesyłką zgodna z kontraktem, zgłoszenie celne dotyczyło drewna energetycznego a jego wypowiedź dotyczy możliwego sposobu wykorzystania towaru. Ponadto zarówno kontrakt jak dokumenty wysyłkowe sporządzone przez wysyłającego wskazywały, iż przedmiotem dostawy są ścinki drzewne. Skarżący w każdym piśmie oraz wystąpieniu do organu wskazywał, iż dostawca dostarczył niewłaściwy towar. Natomiast fakt, zamiany towar nie wpływał na możliwość zagospodarowania go zgodnie z pierwotnym celem - i tej okoliczności dotyczyło pismo na które powołał się organ jak i następne.

Ponadto posłużenie się jednym akapitem pisma (z pominięciem reszty jego treści) dla celów uzasadnienia przyjętej tezy stanowi ocenę materiału dowodowego która jest sprzeczna nie tylko z art. 77 kpa (obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego ale również narusza art. 7 K.p.a. (obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej) oraz art. 8 K.p.a. - trudno budować zaufanie obywatela do władzy publicznej która dowolnie dokonuje wyboru i oceny materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.").

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja wydana na podstawie art. 26 pkt 2 i 28 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zwanej dalej "MPO". Zgodnie z nimi Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu o jakim mowa w art. 25 ust. 1 nakazuje odbiorcy odpadów odesłanie ich do kraju wysyłki albo określa sposób gospodarowania tymi odpadami na terenie kraju – jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi odbiorca odpadów sprowadzone nielegalnie.

Dokonawszy oceny legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, iż organy prawidłowo przyjęły, iż ścinki sklejki drewnianej ze śladami kleju są odpadem przywiezionym nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. Skarżący jest ponadto odbiorcą tych odpadów w rozumieniu przepisów rozporządzenia 1013. Powyższe stwierdzone zostało w oparciu o stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym w dostateczny, wyczerpujący sposób i zgodnie z art. 7 i 77§1 k.p.a. Skarżąca nie zakwestionowała ustaleń dokonanych przez organ w tym zakresie.

Zasadnie uznał organ skarżącą za odbiorcę odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 rozporządzenia. "Odbiorcą odpadów" jest "każda osoba lub przedsiębiorstwo podlegające jurysdykcji państwa przeznaczenia do których odpady są przesyłane w celu ich odzysku lub unieszkodliwienia". Organ prawidłowo zakwalifikował przesłany towar w postaci ścinek sklejki drewnianej ze śladami kleju, jako odpady. Jak wynikało z faktury nr [...] z [...] października 2015 r. dotyczyła ona sprzedaży odpadów drzewnych, mieszanki drzewno-opałowej (zrzyny). Z dokumentu transportowego do wysyłki nr [...] także wynikało że są to odpady drzewne i zrzyny. Kluczowym elementem definicji odpadu jest pojęcie "pozbycia się" gdyż przedmiot staje się odpadem z chwilą "pozbycia się" go przez dotychczasowego posiadacza (M Górski Gospodarowanie odpadami w świetle wymagań prawa wspólnotowego i polskiego prawa wewnętrznego, Poznań 2005 s. 41). W prawie polskim pojęcie to definiuje art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Zgodnie z nią odpadem jest każda substancja lub podmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia jest obowiązany. W niniejszej sprawie sprzedawca sprzedał spółce ścinki sklejki nie znajdując dla nich dalszego zastosowania a zatem pozbył się ich, co wypełnia przesłankę zakwalifikowania jej do odpadu.

Oczywiście niesporne było, że odpowiedzialną za nielegalne przemieszczanie odpadów jest firma J. z [...], która dokonała wysyłki ww. odpadów do Polski bez zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz. Nie zmienia to jednak oceny, że skarżąca spółka jest odbiorcą odpadów.

Prawidłowo zatem organ zakwalifikował te towary jako odpad o kodzie OECD AC170 (przerobiony korek i odpady drewna)-zgodnie z załącznikiem nr 14 do rozporządzenia 1013/2006. i kodem 03 01 05 – trociny, ścinki, drewno, płyta wiórowa i inne nie wymienione w 03 01 04 z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 9 września 2014 r., w sprawie katalogu odpadów, którego sprzedawca się pozbył nie widząc dla niego dalszego przeznaczenia.

Bez znaczenia dla oceny czy sprowadzony towar był odpadem ma to, że w przesyłce zamiast ścinek drewna znajdowały się ścinki sklejki. I jedne i drugi stanowią zgodnie z wyżej powołanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości, odpad i tak zresztą zostały zakwalifikowane przez sprzedającego.

Zakupione ścinki nie stanowią, wbrew wywodom odwołania produktu ubocznego. Z treści definicji "produktu ubocznego" z art. 10 ustawy o odpadach wynika, że aby taki przedmiot mógł zostać uznany za produkt uboczny musi łącznie spełniać następujące warunki:

-dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

-przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

-dany przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

-dana substancja lub przedmiot spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania tych substancji lub przedmiotów i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi.

W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy nie zakwalifikował ścinek jako produktu ubocznego w szczególności dlatego, że przedmiot ten nie może być wykorzystany bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, na co wskazuje sam skarżący np. w piśmie do WIOŚ z 2 listopada 2015 r. (str. 30 akt adm.). "Informujemy, że dostarczone do nas ścinki sklejki zamierzamy wykorzystać do dalszego przerobu polegającego ma ich przycięciu w celu pozyskania elementów wykorzystywanych przy produkcji mebli (m.in. lameli łóżkowych stanowiących ożebrowanie spodu łóżka". Z oświadczenia tego wynika zatem, że brak jest możliwości bezpośredniego wykorzystania nadesłanych ścinek bezpośrednio w produkcji. Co prawda w aktach znajduje się oświadczenie z 2 kwietnia 2015 r. , że "towar oznaczony kodem NHM 4401 zostanie wykorzystany w konkretnym celu (do produkcji energii elektrycznej i cieplnej)(...) składa się z niezanieczyszczonego innymi substancjami drewna (...) zostanie bezpośrednio wykorzystany bez konieczności dalszego jego przetwarzania", to nie oznacza to, że nie jest odpadem Spalenie ścinek nie jest bowiem procesem produkcyjnym w którym może być wykorzystana dana substancja lub produkt. Jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r, sygn. akt II SA/Po 1087/15, LEX nr 2087401 "to, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi jako paliwo w sposób odpowiedzialny z punktu widzenia ochrony środowiska nie oznacza, że nie jest odpadem. To, że usuwanie pozostałości produkcyjnych prowadzi do uzyskania np. energii (produktywna utylizacja) nie oznacza, że dany przedmiot lub substancja sam w sobie nie jest odpadem". Sąd w tym składzie zgadza się z powyższym.

W związku z tym brak jest podstaw do uznania, że sklejka nie stanowi odpadu.

Podstawowe zarzuty skargi sprowadzają się do braku podstaw do zastosowania art. 26 pkt 2 w zw. z art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o MPO. Skarżący wywodzi, że w sytuacji gdy stwierdzone zostało międzynarodowe przemieszczanie odpadu bez zgłoszenia organ ma obowiązek wydać postanowienie w którym wezwie do realizacji procedur wynikających z art. 24 rozporządzenia 1013. Wezwanym powinien być wysyłający odpady i powinno być ono doręczone odbiorcy jako jednej ze stron postępowania. Zdaniem skarżącego procedura ta nie została zrealizowana a wskazywanie przez organ że nie jest to możliwe gdyż wysyłający pozostaje poza jurysdykcją polską nie jest trafne.

Generalnie, co do zasady, skarżący ma rację. Istotnie wykładnia językowa wskazuje, że przepis ten nie przewiduje wyjątków w jego stosowaniu. Jednakże w niniejszej sprawie, wbrew wywodom skargi, organ nie miał podstaw do zastosowania procedur w stosunku do podmiotu [...]. Stronami, które mają obowiązek stasowania rozporządzenia 1013, są państwa członkowskie Unii Europejskiej. [...] do tych państw nie należy. W związku z tym organ nie mógł zastosować procedury wskazanej w rozporządzeniu w stosunku do takiego podmiotu. O obowiązku bezpośredniego stosowania rozporządzeń i podmiotach do których jest ono skierowane stanowi art. 288 zd. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 288 TFUE – decyzja wiąże bezpośrednio tych, do których jest skierowana - do wszystkich lub konkretnych państw członkowskich bądź jednostek. Takie jest kryterium podmiotowe. Rozporządzenie wywołuje skutek bezpośredni z racji swej szczególnej natury oraz miejsca w systemie źródeł prawa unii jako ujednolicające prawo, wywołujące skutek bezpośredni (w momencie wejścia w życie wchodzi do krajowego porządku prawnego), ustanawiające prawo powszechnie obowiązujące. O ile zatem Polska jako członek Unii Europejskiej ma obowiązek zastosowania się do regulacji rozporządzenia 1013 to takiego obowiązku nie ma [...]. W związku z tym postanowienia rozporządzenia nie wiążą [...] a zatem brak jest możliwości zastosowania regulacji rozporządzenia do państwa innego niż państwo Unii. W związku z tym mimo prawidłowo wywiedzionego w skardze generalnego zakresu stosowania postanowień rozporządzeń skarżący doszedł do wadliwych wniosków co co możliwości stosowania rozporządzenia do państwa [...] czy jego obywateli lub innych podmiotów zarejestrowanych w nim. Organ w uzasadnieniu decyzji jasno na te kwestie wskazał stwierdzając brak podstaw do stosowania wobec podmiotu [...] norm unijnych. Wbrew wywodom skargi wyłącznie jurysdykcji wynika wprost z ww postanowień Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Organ uprawniony był natomiast do zastosowania procedury o jakiej mowa w Konwencji Bazylejskiej.

Polska i wiele innych Państwa są stronami umowy międzynarodowej dotyczącej kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych tj. Konwencji Bazylejskiej z 22 marca 1989 r. Celem konwencyjnym jest, jak to wynika z jej preambuły, podjęcie niezbędne środków w celu zapewnienia spójności gospodarki odpadami niebezpiecznymi i innymi odpadami, ochrona państw przed niedozwolonym przywozem odpadów z zagranicy, dbałość o to aby odpady były zagospodarowywane w sposób bezpieczny dla środowiska, ochrona suwerennego prawa każdego państwa do zakazu przywozu i usuwania odpadów niebezpiecznych i innych odpadów z zagranicy na jego terytorium.

W związku z tym, zgodnie z art. 9 ust. 2 lit a tej Konwencji Główny Inspektor Ochrony Środowiska pismem z 1 lutego 2016 r. wezwał Ministra odpowiedzialnego za ochronę środowiska (Ministry of Natural Resources and Environmental Protection), do odebrania odpadów (k 28 akt adm. – doręczone 8 luty 2016 r.). Pismo to zostało ponowione 21 marca 2016 r. (k 48 akt. adm. – doręczone 3 czerwca 2016 r.). i pozostały bez odpowiedzi.

W związku z tym organ miał podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie nielegalnego przywozu z [...] odpadów i zastosowania procedury o jakiej mowa w art. 26 ust 2 MPO tj. zagospodarowania odpadów poprzez określenie sposobu ich zagospodarowania na terenie kraju.

Wykładnia funkcjonalna przepisów dotyczących transgranicznego przemieszczania odpadów pozwala na przyjęcie, że choć ustawodawca polski wprost nie sformułował przepisów normujących sytuację taką jak w niniejszej sprawie, to jednak mając na uwadze cel unormowań wynikających z przepisów prawa międzynarodowego – zasadne jest zobowiązanie odbiorcy odpadu do jego zagospodarowania w sytuacji w której podmiot wysyłający uchyla się od odpowiedzialności z tytułu nielegalnego transgranicznego przemieszczania odpadów. Brak jest bowiem podstaw aby odpady pozostały na terenie państwa, które nie ponosi odpowiedzialności za wysyłkę tych odpadów.

W związku z tym niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 26 ust. 2 MPO. Wbrew wywodom skargi skarżący jest odbiorcą odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 14 Rozporządzenia 1013 ponieważ jest podmiotem do którego odpady zostały przesłane.

Nietrafny jest zarzut naruszenia przez organ art. 7 i 77 K.p.a. poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych i uznanie, że czynności zgłoszenia celnego podjęte przez agencję celną są równoznaczne z dokonaniem zgłoszenia odpadów i wiedzą skarżącego o przemieszczeniu odpadów. Jak wynika z art. 2 pkt 15 ppkt V rozporządzenia 1013, pod pojęciem zgłaszającego rozumie się także "zarejestrowanego pośrednika, który został upoważniony na piśmie przez wytwórcę pierwotnego, nowego wytwórcę lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, określonych w pkt i), ii) oraz iii), do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego". Przedsiębiorstwo Spedycyjne [...] Spółka z.o.o. z siedzibą w Warszawie zostało na mocy upoważnienia nr [...] (k 17 akt adm.) wskazana jako przedstawiciel do dokonywania czynności w imieniu i na rzecz skarżącego w sprawach celnych związanych z wprowadzeniem towarów na obszar celny Wspólnoty Europejskiej (pkt II upoważnienia). Zgłoszenie dokonane przez tego przedsiębiorcę jest równoznaczne więc ze zgłoszeniem strony skarżącej.

Niezasadne są także zarzuty dotyczące przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że przedmiotem importu są odpady podczas gdy co innego wynika z kontraktu handlowego (że jest to drzewo energetyczne), wyjaśnień skarżącego w toku postępowania kontrolnego, co wskazuje na domniemanie że skarżący nie miał świadomości przesyłania i przemieszczania odpadów.

Dla odpowiedzialności związanej z przemieszczaniem odpadów bez znaczenia prawnego pozostaje świadomość podmiotu dla którego wysłano odpady (jego wiedza na ten temat). Pod pojęciem odbiorcy odpadów z art. 2 ust 1 pkt 4 MPO rozumie się in. podmiot do którego zostały przesłane odpady. Kryterium uznania za odbiorcę opiera się zatem na przesłance podmiotowej, nie jest konieczne wykazanie, że odpady zostały przez ten podmiot odebrane. Skoro Przedsiębiorstwo Spedycyjne [...], które występowało na podstawie upoważnienia do działania w imieniu skarżącego, zgłosiło towar do odprawy celnej, oznacza że działało w imieniu skarżącego i w jego imieniu podejmowała wszystkie niezbędne czynności związane z wprowadzeniem odpadów do Polski. Działając w ramach upoważnienia przedsiębiorstwo to mogło podejmować wszelkiego rodzaju czynności które były niezbędne dla prawidłowego reprezentowania skarżącego /w tym weryfikacją towaru/. Powierzając wykonywanie czynności innej osobie skarżąca godziła się na to, że podmiot ten będzie podejmować w imieniu i na jej rzecz czynności w postępowaniu celnym. Ewentualne uchybienia przy wykonywaniu czynności wynikających z zakresu umocowania mogą być co najwyżej przedmiotem zarzutu braku należytej staranności natomiast nie mają znaczenia przy ocenie czy doszło do międzynarodowego przemieszczenia odpadów, których odbiorcą jest skarżąca spółka.

Na marginesie wskazać można, że przedmiotem kontraktu nr [...] (k 47) była mieszanka drewna opałowego (obrzynki), co potwierdza ceduła (k 12 akt adm.) a więc odpady z kodu 03 01 05. a nie produkt w postaci drewna – jak to wskazuje skarga.

Sąd nie znalazł także podstaw do uznania skuteczności zarzutu naruszenia art. 107 K.p.a. (sugerowane pominięcie istotnych elementów uzasadnienia prawnego i faktycznego). Jak wynik z uzasadnienia decyzji została ona wydana na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., zawiera wskazanie faktów na których się oparł i dowodów na ich poparcie (faktura nr [...], dokument transportowy, pismo skarżącego z 10.04.2016 r., umowy z załącznikiem, karty technicznej, pism z firmy wysyłającej z 7 czerwca 2016 r., pism do Ministerstwa Ochrony Środowiska w [...] . W zakresie podstawy prawnej wskazano przepisy prawa wspólnotowego, krajowego oraz Konwencji Bazylejskiej (w odniesieniu do strony [...]).

Z tych względów i na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w wyroku.