Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 641/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Sławomir Antoniuk, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi S.C. na bezczynność [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. o udzielenie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. w zakresie żądania obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. umarza postępowanie w zakresie żądania obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...]; 4. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego S.C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. S.C. zwrócił się do [...] Spółki Gazownictwa Sp. z o.o. Oddział w [...] m. in., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5

i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p.,

o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji dotyczących lokalizacji

i budowy sieci gazociągowych, usytuowanych na działkach o numerze ewidencyjnym:

• [...] położonych w miejscowości [...], dla których Sąd Rejonowy

w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...],

• [...] położonych w miejscowości [...], dla których Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...],

• [...] położonej w miejscowości [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą o numerze [...].

W odpowiedzi na powyższe Zastępca Dyrektora ds. Dystrybucji [...]

Sp. z o.o. Oddział w [...] w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. wyjaśnił, że

w miejscowości [...] na działkach o numerze ewidencyjnym [...] usytuowany jest rurociąg, który nie jest własnością Spółki, natomiast gazociąg wysokiego ciśnienia usytuowany na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] został wybudowany na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 1982 r. Podkreślił, że od czasu wybudowania Spółka i jej poprzednicy prawni bez żadnych przeszkód nieprzerwanie korzystali z nieruchomości w zakresie odpowiadającym służebności przesyłu. Doszło zatem do zasiedzenia służebności przesyłu i brak jest podstaw do uwzględnienia zgłoszonych żądań. Ponadto poinformował, że są zainteresowani uregulowaniem stanu prawnego w zakresie korzystania z nieruchomości o numerze ewidencyjnym [...], na których posadowiony jest gazociąg średniego ciśnienia będący własnością [...] Sp. z. o. o. Oddział w [...] (następca prawny [...] Sp. z o.o. w [...]) i ustanowieniem w formie aktu notarialnego służebności przesyłu dotyczącej tego gazociągu wraz ze strefą ochronną za wynagrodzeniem – działka nr [...] – [...] zł, działka nr [...] – [...] zł, działka nr [...] – [...] zł. Wskazał, że wzdłuż gazociągów śr/c po obydwu stronach obowiązuje "Odległość podstawowa" – 1,5 m od budynków mieszkalnych, zgodnie z Normą Branżową [...] "Odległości bezpieczne gazociągów średniego i niskiego ciśnienia ułożonych w ziemi". W ocenie Spółki, powyżej wskazane wynagrodzenie rekompensuje ewentualne niedogodności związane z posadowieniem gazociągu na nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie S.C. zarzucił [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] czerwca 2013 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy.

W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie bezczynności powyższej Spółki oraz zobowiązanie do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz

o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazał m. in. na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy

o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zadanie publiczne cechuje zaś powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Podkreślił, że dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie gazu dla rozwoju cywilizacyjnego

i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, a zatem są "zadaniami publicznymi".

Zdaniem wnoszącego skargę, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy gazociągów dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Zaznaczył, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymał jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów w żądanej formie ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej, a jedynie pismo Spółki z dnia [...] lipca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o oddalenie skargi.

Spółka wskazała, że udostępniła żądaną informację publiczną w piśmie z dnia

[...] lipca 2013 r., w którym poinformowała skarżacego, że podstawą budowy gazociągu wysokiego ciśnienia na działkach o numerach ewidencyjnych [...] i [...] położonych

w miejscowości [...] była decyzja Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowalnego w [...] z dnia [...] maja 1982 r. Ponadto podkreśliła, że znaczna część dokumentacji archiwalnej Zakładu w [...] uległa zniszczeniu w związku z zaleceniem archiwum w latach dziewięćdziesiątych XX wieku. W przypadku gazociągów położonych na nieruchmościach skarżącego w zasobach archiwalnych nie udało się odnaleźć (poza wskazaną wyżej decyzją) innych decyzji związanych z ich budową. Co więcej instalacja znajdująca się na działkach o numerach ewidencyjnych [...] nie jest własnością Spółki. Jednocześnie zaznaczyła, że żądana informacja miała służyć wnioskodawcy w jego indywidualnych sprawach, a takie ich uzyskanie mogłoby pozwolić na zapoznanie się

z argumentacją obronną powołaną przez Spółkę w ewentualnej sprawie sądowej. Tym samym nie mamy tu do czynienia z informacją o sprawach publicznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.

Skarga S.C. na bezczynność [...] Sp. z. o.o. z siedzibą [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] czerwca 2013 r. w zakresie żądania obejmującego działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] zasługuje na uwzględnienie.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie

i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym

w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),

a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy

o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 tej ustawy dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,

a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.

Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania

o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują

w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Przenosząc powyższe uwagi na stan rozpoznawanej sprawy należy uznać, że żądana przez S.C. informacja w postaci udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci gazociągowych usytuowanych na nieruchomościach położonych w miejscowości [...] (działki o numerze ewidencyjnym: [...]), jest informacją publiczną w rozumieniu przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wbrew stanowisku Spółki, przymiotu tego nie pozbawia żądanej informacji okoliczność, że skarżący wystąpił z roszczeniami cywilnymi wobec Spółki w związku

z bezumownym korzystaniem z przedmiotowych nieruchomości, a zatem w indywidualnej sprawie, a nie w interesie publicznym. W myśl bowiem art. 2 ust. 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej przysługuje każdemu, z zastrzeżeniem art. 5, który ogranicza je

z uwagi na ochronę informacji niejawnych oraz ochronę innych tajemnic ustawowo chronionych. Nie jest przy tym wymagane wykazanie ani interesu publicznego, ani celu,

w jakim uzyskana informacja zostanie wykorzystana. Jedynie w przypadku informacji przetworzonej ustawodawca wprowadził wymóg wykazania, że uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (art. 3 ust. 1 u.d.i.p.).

Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącego.

Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Biorąc powyższe pod uwagę [...] Sp. z o.o. z siedzibą [...] jest zobowiązana do rozpoznania przedmiotowego wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zauważyć należy, że działalność Spółki obejmuje m. in. poszukiwania i eksploatację złóż gazu ziemnego, ropy naftowej oraz import, magazynowanie, obrót oraz dystrybucję paliw gazowych i płynnych. Zgodnie z definicją celu publicznego zawartą w art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), celami publicznymi są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Z uwagi na wagę i zakres zadań wykonywanych przez Spółkę, a przede wszystkim obowiązki tego podmiotu jako operatora systemu dystrybucyjnego gazu oraz mając na uwadze brzmienie powołanego wyżej art. 6 pkt 2 ustawy, jest ona jednostką organizacyjną użyteczności publicznej, wykonującą zadania publiczne w rozumieniu powołanego art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej i wobec czego podlega regulacjom tej ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 851/10).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Spółka na dzień wniesienia skargi nie udzieliła S.C. żądanej informacji w zakresie udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci gazociągowych usytuowanych na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości [...], a zatem pozostaje w tej części w bezczynności.

Nie można bowiem uznać, że pismo Zastępcy Dyrektora ds. Dystrybucji [...] Sp. z o.o. Oddział w [...] z dnia [...] lipca 2013 r., w którym wskazano, że gazociąg wysokiego ciśnienia usytuowany na działkach o numerze ewidencyjnych [...] i [...] został wybudowany na podstawie decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 1982 r., stanowiło realizację wniosku S.C. o udostępnienie informacji publicznej, ponieważ nie została ona przesłana skarżącemu w żądanej formie.

Zgodnie z powołanym przepisem art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Skoro zatem skarżący wyraźnie określił we wniosku, że żąda udostępnienia kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci gazociągowych usytuowanych na działkach o numerze ewidencyjnym [...] i [...] w miejscowości [...], to obowiązkiem Spółki było udzielenie informacji w żądanej formie, czyli poprzez doręczenie kserokopii wskazanej wyżej decyzji z dnia [...] maja 1982 r. Należy stwierdzić, że udostępnienie wyłącznie danych odnalezionej decyzji nie czyniło zadość żądaniu skarżącego, bowiem jego intencją było zapoznanie się z jej treścią, tj. osnową

i uzasadnieniem.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.

W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W przedmiotowej sprawie bezczynność Spółki wynikała z błędnego przeświadczenia, że żądana przez S.C. informacja nie jest informacją publiczną, a wskazanie danych powołanej wyżej decyzji z dnia [...] maja 1982 r. czyni zadość obowiązkowi udzielenia informacji publicznej. Mając na uwadze okoliczność, że w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. i odpowiedzi na skargę Spółka ustosunkowała się do składanego przez skarżącego żądania, daje podstawę do uznania, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] w zakresie rozpoznania wniosku S.C. z dnia [...] czerwca 2013 r. w przedmiocie udostępnienia wszelkich ewentualnych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy sieci gazociągowych usytuowanych na działkach o numerach ewidencyjnych: [...] udzieliła żądanej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Spółka w sposób jednoznaczny podała, że w przypadku sieci gazociągowych położonych na nieruchomościach skarżącego w zasobach archiwalnych, poza wymienioną decyzją Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego i Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 1982 r., innych decyzji nie udało się odnaleźć. Natomiast instalacja gazowa znajdująca się na działkach o numerach ewidencyjnych [...] nie jest własnością Spółki, stąd nie ma możliwości udzielenia jakiejkolwiek informacji na ten temat. Skoro zatem Spółka nie posiada innych decyzji to nie jest zobowiązana do ich udostępnienia. Na Spółce bowiem nie spoczywa obowiązek poszukiwania takich decyzji, na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, poza własnymi zasobami np. w archiwum czy urzędach miejskich, wojewódzkich.

Biorąc powyższe pod uwagę w tej części należało umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., bowiem w dacie orzekania nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku

o udostępnienie informacji publicznej, skoro został on już rozpoznany (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, ONSA i WSA 2009/4/63). Rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało zawarte w punkcie

3 sentencji wyroku.

Podstawę prawną orzeczenia o kosztach postępowania sądowoadministracyjnego w punkcie 4 sentencji wyroku uzasadnia art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.