Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 632/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29, art. 42 ust. 1, art. 99 ust. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 347 poz 1 art. 131, art. 138 ust. 1, art. 214, art. 215
law: Dyrektywa Rady z dnia  28 listopada 2006 r. Nr 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków (spr.), Sędzia WSA Iwona Wiesner, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] r. nr [...] określającą K. K. w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2008 r. zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną wskazano m.in. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 13 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm., w skrócie O.p.), art. 29, art 42 ust. 1 i art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm., w skrócie ustawa VAT).

Decyzja zapadła w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

W następstwie przeprowadzonej w listopadzie 2008 r. kontroli podatkowej stwierdzono, ze podatnika K. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" w marcu 2008 r. dokonał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, konkretnie [...] dostaw węgla w dniach od [...] do [...] r. na rzecz czeskiej firmy "B" a.s. z siedzibą w B., posługującej się NIP [...], co zostało udokumentowane wystawionymi przez podatnika fakturami VAT oraz dołączonymi do nich pisemnymi potwierdzeniami odbioru towaru przez czeskiego kontrahenta. Jak ustalili kontrolujący w oparciu o dane z systemu VIES numer NIP dla transakcji wewnątrzwspólnotowych czeskiego kontrahenta jest nieaktywny od [...] r. Dodatkowo z informacji czeskiej administracji podatkowej (formularz SCAC z dnia [...] r.) wynika, że podatnik jest nieosiągalny, nie przedłożył deklaracji podatkowych i nie zadeklarował nabycia towarów, nie znajduje się pod adresem prowadzenia działalności wskazanym w dokumentach rejestrowych.

Powyższe ustalenia opisano w Protokole kontroli z dnia [...] r. str. 2-3 i 8 oraz 6 i 7. Sam podatnik oświadczył, że za towar płacono gotówką a towar był odbierany bezpośrednio przez "B" od dostawcy - firmy "C" K. H. z K. Czeski kontrahent przez swoich pełnomocników (M. V. i M. Ś.) wielokrotnie zapewniał go, że jest aktywnym podatnikiem podatku VAT, co potwierdził pisemnym oświadczeniem z dnia [...] r.

W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. uznał, że sprzedaż węgla dokonana od [...] r. na rzecz czeskiego kontrahenta – "B" winna być opodatkowana stawką podatku 22% a nie stawką 0% jako dostawa wewnątrzwspólnotowa. Przyjęcie preferencyjnej stawki spowodowało zaniżenie podatku należnego o [...] zł. Ponadto podatnik za marzec 2008 r. zaniżył podatek naliczony i należny przez nieprawidłowe przeliczenie kursu waluty z tytułu rozliczenia transakcji wewnątrzwspólotowego nabycia towaru o od firmy "D" i "E" kwotę [...] zł. ponieważ podatnik nie wykazał obrotu podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT z tytułu powyższej sprzedaży WDT organ wskazaną decyzją z dnia [...] r. określił za ten miesiąc zobowiązanie w wysokości [...] zł.

Odwołaniem z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył decyzję organu I instancji. Wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucił wydanie ich z naruszeniem:

1) art. 42 ustawy VAT poprzez stwierdzenie, ze towar sprzedawany po [...] r. na rzecz "B" a.s. był dostawą krajową a nie wewnątrzwspólnotowa dostawą korzystającą ze stawki obniżonej 0%,

2) art. 99 ust. 12 ustawy VAT poprzez obliczenie nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w kwocie niższej niż wynikająca z deklaracji podatkowej złożonej przez podatnika,

2) art. 187 i art. 191 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także nieuznanie oświadczeń kontrahenta oraz dokumentów strony poświadczających dobrą wiarę w zakresie identyfikacji kontrahenta na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik podniósł, że podatnik mimo dopełnienia należytej staranności nie był świadomy utraty przez "B" statusu podatnika aktywnego. Współpracował z tą spółką od 2005 r. i był zapewniany ustnie oraz pisemnie, że jest aktywnym podatnikiem VAT UE.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie podzielił zasadności podniesionych zarzutów i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dokonał ponownej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, która była zgodna z oceną organu I instancji a swoje obszerne ustalenia opisał w uzasadnieniu wydanej decyzji.

Organ podkreślił, że podatnik nie okazał żadnego dokumentu potwierdzającego aktywność podatkową kontrahenta czeskiego w marcu 2008 r. Okazał umowę o współpracy z dnia [...] r. w zakresie sprzedaży stali, węgla oraz usług poligraficznych na rzecz "B". Jednocześnie podatnik podtrzymując swoje zeznania, co do gotówkowych rozliczeń oświadczył, że nie posiada własnej bazy transportowej, nie wie kto przewoził węgiel. Natomiast z treści faktur wynika, że węgiel był odbierany w O. Zamówienia były składane telefonicznie przez wskazanych pełnomocników Spółki "B". Podkreślił, że numer NIP UE był przez niego wielokrotnie kontrolowany a współpraca z kontrahentami nie wskazywała na zanik aktywności tego numeru. Od momentu dowiedzenia się o braku aktywności numeru NIP czeskiego kontrahenta w trakcie kontroli podatkowej K. K. podjął działania w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji. Okazał pismo z dnia [...] r., wiążące porozumienie z dnia [...] r. o przejęciu transakcji przez firmę "F" z aneksem z dnia [...] r., oświadczenie "B" z [...] i [...] r., że jest aktywnym podatnikiem VAT oraz porozumienie z [...] r. z "B" o wycofaniu się z transakcji zakupu węgla w okresie od [...] r. do [...] r. i zwrotu towaru do Polski, a także umowę sprzedaży węgla w ilości [...] t Spółce "F". Jednocześnie organ podkreślił, że wystawione przez podatnika faktury korygujące z dnia [...] r. (powiększone o 22% VAT) zostały zaewidencjonowane w ewidencjach sprzedaży za poszczególne miesiące, ale nie skorygowane w deklaracjach VAT-7. W tej samej dacie podatnik wystawił faktury na zwrot towaru ([...] ton węgla), co skutkowało w grudniu 2008 r. ujemną wartością sprzedaży w stawce 22%. Z relacji podatnika wynikało, że ze składu "B" węgiel samochodami został przywieziony został do Polski, a po potwierdzeniu jego odbioru przez skarżącego dowodami WP (magazyn przyjmie) był wydawany nowemu nabywcy na podstawie dowodu MW (magazyn wyda). Z potwierdzenia odbioru towaru wynika, że miało to miejsce w O. w okresie od [...] r. do [...] r., chociaż z relacji podatnika wynikało, że do zwrotu węgla dochodziło na parkingu w okolicach przejścia granicznego w C. lub C., a K. K. nie uczestniczył w organizacji transportu. Transakcja została udokumentowana fakturą [...] nr [...] z [...] r. na kwotę netto [...] zł. Jak wynika z informacji czeskich organów podatkowych ([...] z [...] r. transakcja ta nie została przez Spółkę "F" zadeklarowana do rozliczeń podatkowych a jej rejestracja VAT UE została unieważniona z dniem [...] r. Nadto podatnik ten prowadzi działalności w miejscu wskazanym w aktach rejestrowych i nie można odnaleźć żadnego przedstawiciela Spółki.

Organ, przy braku aktywności podatkowej w systemie VIES nie uznał za wystarczające dla potwierdzenia aktywności podatkowej "B" przedstawionych przez skarżącego dokumentów w postaci zaświadczenia urzędu skarbowego z [...] r., że Spółka "B" jest czynnym podatnikiem i posiada numer identyfikacyjny VAT UE, wydruku ze strony internetowej rejestru sądowego z [...] r. czy urzędu statystycznego z dnia [...] r., gdyż nie odnoszą się one do spornej kwestii. Podkreślił, że z art. 42 ust. 1 ustawy VAT, wskazanych przepisów unijnych oraz orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że dla zastosowania stawki VAT 0% istotnym jest, aby dostawa była dokonana w czasie, gdy nabywca posiada ważny i właściwy numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych (VAT UE), którym posłużył się na potrzeby tej dostawy a takiego dokumentu podatnik nie przedstawił. Organ podkreślił, ze podatnik nie kwestionował ustaleń faktycznych organu w tym zakresie czego dowodzą jego dalsze działania do unieważnienia transakcji ze Spółką "B" włącznie. Nie uznał działania podatnika "w dobrej wierze’, gdyż system VIES został stworzony właśnie w celu przeciwdziałania oszustwom w podatku VAT. Potwierdzeniem tego poglądu jest liczne orzecznictwo NSA oraz regulacje Szóstej Dyrektywy czy Dyrektywy 2006/112/WE a ograniczeniem ryzyka sprawdzenie kontrahenta w systemie VIES czy zażądanie takiej weryfikacji od polskich władz podatkowych, czego skarżący nie uczynił, poprzestając na oświadczeniach samego kontrahenta czeskiego. Sprawdzenia dokonane w roku 2011 są spóźnione i nie potwierdzają aktywności podatnika w dacie kwestionowanych transakcji.

W skardze osobistej na powyższą decyzję K. K. wniósł o jej uchylenie łącznie z decyzją poprzedzającą jako krzywdzącą oraz wydaną w oparciu o błędne ustalenia faktyczne i niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. Podkreślił, że w innej z jego spraw organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i nakazał przesłuchać przedstawicieli firmy "B" i "F". W uzupełnieniu skargi ustanowiony pełnomocnik z urzędu podkreślił, że brak aktywnego numeru identyfikacji podatkowej nie jest jednoznaczny z niemożności z rozliczenia konkretnej transakcji jako wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów ze stawką VAT 0%.

Na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. pełnomocnik dodatkowo podkreślił, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak odpowiedzi na pytanie kiedy numer NIP czeskiego kontrahenta przestał figurować w systemie VIES jako aktywny i dlaczego. Brak aktywności podatkowej nie zawsze pokrywa się z datą ujawnienia informacji w systemie VIES, czego dowodzi wyrok NSA z dnia 23 listopada 2012 r. sygn. akt I FSK 2178/11.

W odpowiedzi na skargę oraz oświadczenia złożonego na rozprawie przez pełnomocnika Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreślił, że organ nie oparł swojego rozstrzygnięcia wyłącznie na informacji z systemu VIES, ale na całym zgromadzonym materiale dowodowym, który jednoznacznie potwierdził brak rozliczenia podatkowego spornych transakcji przez kontrahenta czeskiego oraz brak należytej staranności przy jego weryfikacji przez skarżącego. W szczególności zaakcentował, że podatnik czeski jest nieuchwytny, płacił gotówką, towar odbierał bezpośrednio w Polsce a w systemie VIES widnieje jako nieaktywny od [...] r., co wykazano w Protokole kontroli. Na żądanie Sądu organ przedstawił wydruk z systemu VIES – zapytanie o dane historyczne dotyczący Spółki "B", które zostało włączone do sprawy III SA/GI 624/12 dotyczącej rozliczenia miesiąca lipca 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Gliwicach zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Konsekwencją tak określonego w przepisie ustrojowym zakresu kontroli sądowej nad działalnością administracji publicznej jest brzmienie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Sąd stwierdza, że nie została ona wydana z naruszeniem prawa, a zarzuty skargi okazały się niezasadne.

Należy podkreślić, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest spełnienie przez podatnika warunków do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku VAT przewidzianej przez ustawodawcę dla dostaw wewnątrzwspólnotowych, których spełnienie wykonania ciąży na podatniku. Zdaniem organu podatnik nieuprawnienie w rozliczeniu za miesiąc marzec 2008 r. skorzystał z preferencyjnej stawki podatku VAT 0%, gdyż nie spełnił obowiązujących go w dacie dostawy warunków zakreślonych ustawą (art. 42 ust. 1 ustawy VAT). Nie wykazał jednoznacznie dokonania takiej dostawy, a w szczególności na rzecz podatnika VAT unijnego, posiadającego aktywny numer NIP UE.

Zdaniem podatnika, jest on ofiarą nierzetelnego kontrahenta unijnego, który zapewniał go ustnie i pisemnie o takiej aktywności.

Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2004 r. w brzmieniu obowiązującym we wrześniu 2007 r.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy VAT zasadnicza stawka podatku wynosiła 22 %, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie. Z kolei, art. 41 ust. 3 wymienionej ustawy przewidywał, że w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów stawka podatku wynosi 0 %, z zastrzeżeniem art. 42.

Art. 42 ust. 1 ustawy o VAT stanowił, że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów podlega opodatkowaniu według stawki podatku 0 %, pod warunkiem, że:

1) podatnik dokonał dostawy na rzecz nabywcy posiadającego właściwy i ważny numer identyfikacyjny dla transakcji wewnątrzwspólnotowych (podkreślenie Sądu), nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy, zawierający dwuliterowy kod stosowany dla podatku od wartości dodanej, i podał ten numer oraz swój numer, o którym mowa w art. 97 ust. 10, na fakturze stwierdzającej dostawę towarów;

2) podatnik przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy, o którym mowa w art. 99, posiada w swojej dokumentacji dowody, że towary będące przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju. Warunki te musza zostać spełnione łącznie.

Treść powyższego przepisu jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości. Wynika z niej, że jednym z warunków skorzystania z preferencyjnej stawki podatku VAT w wysokości 0% dla dostawy wewnątrzwspólnotowej jest dokonanie dostawy dla nabywcy, który posiada właściwy i ważny numer identyfikacji dla takich transakcji nadany przez państwo członkowskie właściwe dla nabywcy.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej kwestii jest także jednolite (np. wyrok I FSK 78/10, I FSK 1153, I FSK 1515/07, orzeczenia.nsa.gov.pl) i wskazuje, że uprawnienie do stosowania stawki preferencyjnej uzależnione jest od tego, czy nabywca ma ważny i właściwy numer identyfikacji VAT UE, a podatnik winien dołożyć należytej staranności przy wyborze i sprawdzeniu swojego kontrahenta.

Z powyższego wynika, że dla potraktowania danej transakcji jako wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, niezbędne jest udokumentowanie faktu wywozu towaru z terytorium kraju i dostarczenia go w innym państwie członkowskim nabywcy towaru widniejącym na fakturze, który jest aktywnym podatnikiem VAT UE.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy na wstępie należy wyjaśnić, że za podstawę wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przyjął prawidłowe ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Dyrektora Izby Skarbowej w K. (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09) w pełni podzielając przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację i słuszność zajętego w sprawie stanowiska.

W ocenie Sądu rozpoznającego skargę podniesione w niej zarzuty naruszenia prawa procesowego uzupełnione na rozprawie w dniu 19 lutego 2013 r. nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.

Jak słusznie przyjęły organy podatkowe, w przedmiotowej sprawie podatnik nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 42 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, jak również nie wykazał, że działał w dobrej wierze. Nie wiedział o uchyleniu się kontrahenta czeskiego od obowiązków podatkowych, pomimo że wykonał wszelkie czynności, które działając w granicach rozsądku – powinien był wykonać dla upewnienia się, że nie bierze udziału w łańcuchu czynności prowadzących do skutku przestępczego. Nie można za takowe uznać działań weryfikacyjnych sprowadzających się do przyjmowania ustnych lub nawet pisemnych oświadczeń w tej kwestii od samego zainteresowanego podmiotu lub jego pełnomocnika czy przedstawiciela przy braku okazania umocowania i rozbieżności z informacjami zawartymi w aktach rejestrowych. Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Jedynymi dokumentami weryfikacyjnymi były przedstawione przez stronę skarżącą zaświadczenia z dnia [...] r., [...] r. i [...] r. (k.70 i 71 akt wspólnych, wizualnie identyczne) oraz oświadczenie skarżącego o ustnych zapewnieniach kontrahenta. Również pisma strony skarżącej z dnia [...] r. oraz porozumienie z dnia [...] r. w świetle ustaleń kontroli podatkowych nie potwierdzają należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta wewnątrzwspólnotowych dostaw, gdyż "B" cały czas posługuje się adresem B., ul [...] [...] , gdzie nie prowadzi działalności, co wynika z informacji czeskich władz podatkowych i reprezentują ją M. S., bez określenia jego statusu. Nadto z systemu VIES wynikało, że Spółka zajmuje się sprzedażą detaliczną mebli, sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów użytku domowego prowadzoną w wyspecjalizowanych sklepach.

Fakt płatności gotówkowych bez potwierdzenia zapłaty, odbiór własnym transportem, brak korespondencji handlowej z nabywcą, korespondencja potwierdzana pieczątką firmową z nieczytelnym podpisem, brak korespondencji zwrotnej, brak dokumentów przewozowych, brak wskazania konkretnych przewoźników, brak potwierdzenia aktywności podatkowej w systemie VIES i trybie art. 99 ust. 17 ustawy VAT, potwierdzenie braku aktualnej wiedzy skarżącego w treści porozumienia z [...] r., brak dowodów powrotnego przywozu węgla (zakupionego w okresie [...] do [...] r.) w styczniu 2009 r. do Polski są okolicznościami potwierdzającymi brak podstaw do zastosowania w rozliczeniach podatku VAT stawki 0% i dopełnienia należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta. Tym bardziej, że przedmiotem działalności Spółki nie była sprzedaż węgla, a jak wskazano wyżej sprzętu oświetleniowego i pozostałych artykułów gospodarstwa domowego prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach. Trudno uznać, że sprzedaż węgla i sprzętu oświetleniowego mieści się w tym przedmiocie działalności i można ją prowadzić w tych samych warunkach a kontrahent nie wymaga wzmożonej weryfikacji celem zmniejszenia ryzyka uczestniczenia w oszukańczych transakcjach. Z tego względu za pozbawione racji Sąd uznał zarzuty skarżącego zmierzające do wykazania, że dysponował wystarczającymi dokumentami i wiedzą do przyjęcia stawki preferencyjnej podatku VAT 0%. Bezspornym jest, że transakcje z nieuczciwymi kontrahentami wpisują się w ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej, ryzyko tym większe im mniejsza ostrożność w kontaktach z klientami. W świetle powyższego całkowicie gołosłowne w rozpatrywanej sprawie jest twierdzenie, że skarżący przedsięwziął wszelkie racjonalne środki, jakie pozostawały w jego mocy w celu zagwarantowania, by dokonywana transakcja nie prowadziła do udziału w oszustwie i działał w dobrej wierze. Skoro w systemie VIES Spółka "B" widnieje jako podatnik nieaktywny od dnia [...] r. (okoliczności tej podatnik nigdy nie kwestionował) a dostawy węgla rozpoczęły się [...] r., to bezspornym jest, że podatnik mógł tą wiedzą dysponować. Możliwość taka wynikała z funkcjonowania systemy VIES oraz uprawnień wynikających z art. 97 ust. 17 ustawy VAT (VAT ID). Jak wynika z akt sprawy z żadnej z tych możliwości skarżący nie skorzystał poprzestając na zapewnieniach kontrahenta czeskiego mimo że m.in. rozliczenia były gotówkowe i towar był odbierany w Polsce.

Dlatego też prawidłowo organy podatkowe zakwestionowały w dokonanych transakcjach stawkę podatku 0% przyjmując, że przedmiotowe transakcje były dostawami krajowymi opodatkowanymi według stawki 22 %.

Nadto wniosek o przesłuchanie wskazanych świadków w osobach M. Ś. i M. V., świetle okazanych dokumentów (porozumień z [...] r. i [...] r.) i informacji czeskich organów administracyjnych, nie tylko był spóźniony ale mający potwierdzić okoliczność niesporną. Na marginesie Sąd zauważa, iż adresy obu świadków wskazane we wnioskach stanowią adresy działalności ich Spółek, które okazały się nieaktualne. Należy też podkreślić, że organy podatkowe skoncentrowały się na wykazaniu uchybienia jednemu z dwóch warunków uprawniających do skorzystania ze stawki preferencyjnej, chociaż czyniła ustalenia w pełnym zakresie czego dowodzi treść podniesionej argumentacji w kontekście braku możliwości identyfikacji przewoźników węgla objętego spornymi fakturami a odbieranego w Polsce przez kontrahenta czeskiego na jego koszt.

Zgromadzony materiał dowodowy podlega ocenie całościowej, z uwzględnieniem zgromadzonych dokumentów. Sąd nie stwierdził też, aby w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia zasady neutralności i proporcjonalności podatku VAT wynikających z regulacji unijnych a w szczególności art. 28 c część A lit a) VI Dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych w brzmieniu określonym dyrektywą Rady 2000/65/WE z dnia 17 października 2000 r. (Dz.U. L 269, 44), aktualnie art. 131 i art. 138 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. Treść tego przepisu stanowiącego że: bez uszczerbku dla innych przepisów prawa wspólnotowego oraz na warunkach ustanowionych w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania zwolnień przewidzianych poniżej, a także aby zapobiec oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania i nadużyciom, Państwa Członkowskie zwalniają z podatku dostawy towarów określone w art. 5, wysyłane lub transportowane przez sprzedawcę bądź nabywcę towarów lub na jego rachunek, do miejsca poza terytorium, określone w art. 3, lecz znajdującego się na obszarze Wspólnoty, dokonane dla podatnika lub osoby prawnej niepodlegającej opodatkowaniu, która działa w takim charakterze w Państwie Członkowskim innym, niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów.

Nie budzi wątpliwości, że jego treść dotyczy zwolnienia z podatku VAT dostaw towarów wewnątrzwspólnotowych. Ustalenia czeskich organów podatkowych i informacja z systemu VIES są jednoznaczne. "B" widniejąca na fakturze jako odbiorca towaru nie deklarowała tych transakcji jako dostaw wewnątrzwspólnotowych i nie rozliczyła ich podatkowo. Od [...] r. nie była aktywnym podatnikiem VAT UE, co potwierdza informacja w systemie VIES. Bezspornym jest, że badanie rozliczeń podatkowych kontrahenta nie ciąży na podatniku, co wynika z orzeczenia TSUE z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt C-80/11 i C-142/11 (pkt 40, 61-66), ale na organach podatkowych. Brak takich ustaleń nie stanowi podstawy pozbawienia podatnika prawa do odliczenia, chyba że na podstawie obiektywnych przesłanek, wiedział lub powinien wiedzieć, że transakcja wiązała się z przestępstwem. Zasadnie organ wskazał na art. 22 i art. 27 rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 z 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej, że baza VIES stworzona została przez państwa członkowskie właśnie na potrzeby podatku od towarów i usług. Potrzeba identyfikacji podatników wynika również z art. 214 i 215 Dyrektywy 2006/112/WE. Konieczność identyfikacji numeru VAT dla potrzeb rozliczania transakcji wewnątrzwspólnotowych dających możliwość zastosowania preferencyjnej stawki podatku VAT, w kontekście regulacji art. 42 ust. 1 ustawy VAT nie budzi wątpliwości. Nie można też zgodzić się z poglądem, że przy braku dobrej znajomości kontrahenta, jego władz, siedziby, dotychczasowej działalności brak takiej weryfikacji w dacie dokonywania transakcji jest dopełnieniem należytej staranności przez podatnika dokonującego rozliczenia podatku VAT przy jej zastosowaniu. Nie jest nim poprzestanie weryfikacji na przyjęciu oświadczenia samego zainteresowanego. Należy zgodzić się z poglądem, że brak wiedzy o uchylaniu się od rozliczeń podatkowych kontrahenta nie obciąża skarżącego (zobacz wyrok NSA z dnia 16.04.2009 r., sygn. akt I FSK 1515/07), ale wiedza o braku ważności numeru identyfikacji podatkowej tak. Jak wykazały organy podatkowe skarżący mógł z łatwością dysponować (zobacz wyrok NSA z dnia 19.01.2011 r., sygn. akt I FSK 78/10, WSA w Opolu z dnia 14.04.2009 r. sygn. akt I SA/Op 282/09) wiarygodna informacja w tej kwestii. Właściwy i ważny numer identyfikacyjny to nic innego jak formalnie przyznany i wykorzystywany do rozliczeń podatkowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Samo posiadanie numeru identyfikacyjnego VAT UE nie dowodzi jego aktywności.

Należy podkreślić, że materiał dowodowy został w sposób rzetelny zebrany i poddany szczegółowej, wnikliwej analizie, co zostało przedstawione w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji oraz odpowiedzi na skargę. Organy wykazały, że podatnik nie dochował należytej staranności w weryfikacji kontrahenta i dokonał transakcji na rzecz kontrahenta czeskiego, który nie posiadał ważnego i aktywnego numeru identyfikacji podatkowej uprawniającej go do skorzystania z preferencyjnej stawki podatku VAT. Każdy z dowodów został omówiony i prawidłowo oceniony. Jak już Sąd wskazał nie było przedmiotem oceny organów podatkowych posiadanie przez podatnika dokumentów potwierdzających przedmiotowego węgla do Czech, jako drugiej niezależnej przesłanki uprawniającej do skorzystania z preferencyjnej stawki w rozliczeniach podatkowych.

W dokonanych ocenach materiału dowodowego granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przekroczone, a odmienna od oczekiwań skarżącego ocena materiału nie stanowi naruszenia prawa. Kwestionowane przez pełnomocnika ustalenia i wskazywane wątpliwości dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie znajdują uzasadnienia, gdyż poddawanie w wątpliwość prawidłowości umieszczenie w systemie VIES informacji o aktywności kontrahenta czeskiego nie znajduje uzasadnienia. Brak jest bowiem jakiegokolwiek dowodu przeciwnego przedstawionego przez stronę skarżącą o jego błędności. Wręcz przeciwnie z akt sprawy wynika, że kontrahent czeski potwierdził tą informację podpisując porozumienie z dnia [...] r. i zobowiązując się do zwrotu węgla zakupionego po tej dacie. Skarżący nigdy nie twierdził, że w marcu 2008 r. weryfikował w systemie VIES lub w jakikolwiek inny bezstronny sposób czeskiego kontrahenta. Nie ma tym samym podstaw do kwestionowania ustaleń organów podatkowych w tym zakresie. Tym bardziej w świetle treści pism skarżącego z [...] r. oraz podpisanych porozumień. Nie bez znaczenia do przedmiotowej sprawy ma fakt, że węgiel jest towarem masowym i sezonowym, którego sprzedaż wymaga określonych środków transportu i miejsc składowania. Strona skarżąca nie ustaliła czy takowymi dysponował odbiorca. Nadto w grudniu 2008 r. podatnik wystawił faktury korygujące przyjmując w rozliczeniu podatek VAT 22%, które jednak nie znalazły odzwierciedlenia w deklaracji VAT-7 za miesiąc marzec 2008 r. Mimo wątpliwości, co do rzetelności kontrahenta skarżący nie przyjął od niego żadnego oświadczenia, nie zażądał okazania dowodu tożsamości i aktualnego adresu. Nie bez znaczenia w przedmiotowej sprawie pozostaje czasokres dostaw węgla, który obejmował okres od lipca 2007 r. do marca 2008 r. czyli cały sezon grzewczy, kilka dostaw miesięcznie dający możliwość każdorazowej weryfikacji kontrahenta w systemie VIES.

W myśl art. 120 O.p., organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Zgodnie natomiast z treścią art. 121 O.p., postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, przy czym w postępowaniu podatkowym są one obowiązane udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania. Art. 122 O.p. stanowi z kolei, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z treści art. 180 § 1 O.p. wynika natomiast, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 187 § 1 O.p. zobowiązuje organ podatkowy do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wbrew zarzutom również ta zasada nie została naruszona. Jeżeli natomiast okoliczności mające znaczenie dla sprawy są stwierdzone wystarczająco innym dowodem wówczas zgodnie z treścią wskazanego art. 187 O.p, organ podatkowy odmawia uwzględnienia żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu. To, czy dana okoliczność została udowodniona, organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego (art. 191 O.p.). powyższe reguły w przedmiotowym postępowaniu zostały zachowane.

Należy zauważyć, że podatnicy nie mają nieograniczonego prawa do stosowania stawki podatku 0%. Taka stawka jest wyjątkiem od reguły uzależnionym od spełnienia przez podatnika ściśle określonych ustawowych wymogów, które muszą wynikać z dowodów, a nie z domniemań i formalnej oceny dokumentów będących w posiadaniu dostawcy-podatnika.

W tym stanie sprawy uznać należało, że wnioski jakie wyprowadziły organy podatkowe z treści zebranego w sprawie materiału dowodowego są logiczne i pozostające w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego oraz przywołaną argumentacją prawną. Ponieważ Sąd podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne organów podatkowych poczynione w rozpoznawanej sprawie, to przyjął je za własne, co powoduje że w tak ustalonym stanie faktycznym rozstrzygniecie organu podatkowego nie narusza prawa. Również przyjęta przez organy podatkowe wykładnia art. 42 ustawy VAT nie budzi wątpliwości i jest prawidłowa.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku

O kosztach na rzecz pełnomocnika ustanowionego z urzędu i nieopłaconego przez skarżącego Sąd rozstrzygnął odrębnym postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.