Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2809/01
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przedmiotem takiego postępowania nie może być zatem powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji.

TEZY

Postępowanie wznowieniowe może być poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie, czy w danej sprawie występują ustawowe przesłanki do wznowienia, określone w art. 240 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przedmiotem takiego postępowania nie może być zatem powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Henryka Ł. na decyzję Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją w dniu 30 sierpnia 2001 r. (...) Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w K. z dnia 16 lutego 2001 r. (...), odmawiającej, po wznowieniu postępowania objętego postanowieniem z dnia 2 lutego 2001 r. (...), uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej w Cz. z dnia 5 maja 1998 r. (...) określającej Irenie i Henrykowi Ł. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r.

W motywach decyzji Minister Finansów podał, że powodem wydania decyzji określającej wymienione zobowiązanie podatkowe było nie uznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez podatnika na adaptację i modernizację zakupionego budynku. Stwierdzono, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach wyrokiem z dnia 26 lipca 1999 r. I SA/Ka 1006-1007/98 oddalił skargę na wymienioną decyzję Izby Skarbowej w Cz. z dnia 5 maja 1998 r., uznając, że decyzja ta prawa nie narusza.

Wnioskiem z dnia 29 grudnia 2000 r., uzupełnionym pismem z dnia 24 stycznia 2001 r., Henryk Ł. wystąpił do Izby Skarbowej w K. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej w Cz. z dnia 5 maja 1998 r.

Podstawą prawną żądania był przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Izba Skarbowa w K., po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 2 lutego 2001 r., decyzją z dnia 16 lutego 2001 r. odmówiła uchylenia swojej decyzji ostatecznej.

We wniesionym od tej decyzji odwołaniu Henryk Ł. zarzucił, że organ I instancji bezpodstawnie uznał, iż przedstawione dowody w postaci zeznań świadków nie stanowią nowych dowodów w sprawie. Nadto zarzucił decyzji naruszenie art. 180 oraz art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

Minister Finansów w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż zgodnie z art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej dowód musi istnieć w dniu wydania decyzji przez organ podatkowy.

Zdaniem Ministra Finansów bezspornym jest, że w czasie podejmowania decyzji z dnia 5 maja 1998 r. zeznań wskazanych przez podatnika świadków nie było. W odwołaniu od decyzji Izby Skarbowej w K. podatnik stwierdził, że przedłożył oświadczenia niektórych zgłoszonych świadków w celu uprawdopodobnienia, że są to osoby posiadające wiedzę o bardzo ważnych dla sprawy faktach, gotowe złożyć na ten temat zeznania.

Wynika z tego, że zeznań tych osób w czasie podejmowania decyzji nie było. W ocenie Ministra Finansów potwierdza w ten sposób, że aby uzyskać te dowody należałoby przeprowadzić postępowanie dowodowe. W takiej sytuacji wznowienie postępowania podatkowego w stanie faktycznym ustalonym w przedmiotowej sprawie byłoby sprzeczne z treścią art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Wznowienie postępowania byłoby oparte na podstawie dowodów z zeznań świadków, które w momencie podejmowania decyzji ostatecznej przez Izbę Skarbową nie istniały.

Minister Finansów wskazał nadto, że oświadczenie podatnika nie jest nowym dowodem w rozumieniu art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Takie zeznanie w przedmiotowej sprawie nie zostało złożone.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryk Ł. wnosił o uchylenie w całości decyzji Ministra Finansów z dnia 30 sierpnia 2001 r. Nadto wniósł o umorzenie postępowania w całości lub w części dotyczącej wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania podatkowego art. 121-122, art. 180 par. 1, art. 189, art. 240 par. 1-7 Ordynacji podatkowej oraz przepisów prawa materialnego art. 23 ust. 1 pkt 1 z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r.

Zdaniem skarżącego Minister Finansów niesłusznie przyjął, że dowodem mogą być tylko zeznania świadków, a nie ma mocy dowodowej oświadczenie podatnika. W ten sposób naruszono art. 180 Ordynacji podatkowej.

Zarzut naruszenia art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej skarżący uzasadnił tym, że Izba Skarbowa nie podjęła działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Postępowanie podatkowe w sprawie określenia skarżącemu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995 r. zostało zakończone decyzją ówczesnej Izby Skarbowej w Cz. z dnia 5 maja 1998 r. (...).

Decyzja ta posiadała warunki ostateczności, gdyż nie przysługiwało od niej odwołanie. Została ona poddana kontroli sądowej zgodności z prawem. Wyrokiem z dnia 26 lipca 1999 r. I SA/Ka 1006-1007/98 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach uznał, że wskazana decyzja prawa nie narusza i skargę na nią oddalił. Ustawodawca wśród ogólnych zasad postępowania podatkowego wprowadził w art. 128 Ordynacji podatkowej zasadę stałości ostatecznej decyzji w sprawach podatkowych. Oznacza to, że wznowienie postępowania w sprawie może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w Ordynacji podatkowej oraz w innych ustawach. Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej. W art. 240 par. 1 pkt 5 stanowi się, że wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Wskazać trzeba, że postępowanie wznowieniowe może być zatem poświęcone jedynie zbadaniu i ocenie czy w danej sprawie występują określone ustawowe przesłanki do wznowienia określone w powołanym przepisie Ordynacji podatkowej. Przedmiotem takiego postępowania nie może być zatem powtórne merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż w sposób oczywisty naruszałoby to zasadę stałości decyzji.

Tylko zatem stwierdzenie wystąpienia w sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 240 par. 1 Ordynacji podatkowej powoduje konieczność wznowienia postępowania.

Skarżący we wnioskach z dnia 29 grudnia 2000 r. i 24 stycznia 2001 r. jako podstawę wznowienia postępowania podał przepis art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu wznowienia postępowania na tej podstawie uzależnione jest od łącznego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze - ujawnione dowody, istotne dla sprawy muszą być nowe.

Należy przez to rozumieć dowody nowo odkryte jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Drugą przesłanką jest istnienie nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest, aby nowe dowody nie były znane organowi, który decyzję wydał. Jako nowe dowody skarżący powołuje oświadczenia świadków oraz swoje oświadczenie. Niewątpliwie wskazane dowody nie istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej w dniu 5 maja 1998 r. i zostały zgłoszone dopiero we wniosku o wznowienie postępowania. Nie występuje zatem w sprawie co najmniej jedna z przesłanek do wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 par. 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Brak jest zatem podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja w tym zakresie narusza prawo.

Zarzuty skarżącego co do nie przeprowadzenia postępowania dowodowego stosownie do wymogów Ordynacji podatkowej nie mogą być uwzględnione w toku postępowania dotyczącego wznowienia postępowania. Powinny być one zgłoszone w toku postępowania instancyjnego i ocenione w tym postępowaniu.

Tymczasem prawidłowość przeprowadzenia dowodów w tym postępowaniu została już skontrolowana przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku Sąd nie stwierdził takich uchybień, które dyskwalifikowałyby postępowanie wymiarowe.

Dlatego też nie można w rozpatrywanej sprawie uznać za zasadne zarzuconego przez skarżącego naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania podatkowego zawartych w Ordynacji podatkowej.

Z treści skargi wyprowadzić należy wniosek, że skarżącemu w istocie nie chodzi o wznowienie postępowania w sprawie lecz przeprowadzenie powtórnego postępowania instancyjnego w sprawie określenia podatku dochodowego za 1995 r., ze zgłaszaniem dowodów i ich oceną. Jak już wyżej stwierdzono, nie jest to niemożliwe w trakcie postępowania wznowieniowego.

Mając powyższe ustalenia na względzie, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie w świetle przepisów art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Dlatego był obowiązany do oddalenia skargi, jako niezasadnej, na podstawie przepisu art. 27 ust. 1 wymienionej ustawy o NSA.