Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 611/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 9a ust. 5
journal: Dz.U. 2019 poz 2215
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Asesor WSA Marta Pająkiewicz - Kremis, , po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję D. Kuratora Oświaty z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

W dniu 24 sierpnia 2020 r. A. L. wniosła do Starosty P. na podstawie art. 9a ust. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2019 r. poz. 2215) o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa. Wyjaśniła, że od 1 września 2020 r. podejmuje zatrudnienie w Zespole Szkół im. [...] w P., jest nauczycielem akademickim, posiada stopień naukowy doktora oraz legitymuje się co najmniej 5 - letnim okresem pracy w szkole wyższej, w tym okresem studiów doktoranckich wliczanym do uprawnień pracowniczych na podstawie art. 208 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze zm.).

D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty P. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy nadania wnioskodawczyni stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, uzasadnienie decyzji powinno zawierać szersze wyjaśnienie, dlaczego przedstawiona przez stronę dokumentacja nie obrazuje spełnienia stawianych w przepisach wymogów. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, który doprowadził do wydania konkretnego rozstrzygnięcia.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta P. odmówił wnioskodawczyni nadania stopnia nauczyciela mianowanego, bowiem strona nie legitymuje się 5 – letnim okresem pracy w szkole wyższej. Na dzień 1 września 2020 r. staż pracy w charakterze nauczyciela akademickiego wyniósł 3 lata, 8 miesięcy i 1 dzień. Strona ukończyła również studia doktoranckie w wymiarze 4 lat i 4 miesięcy. Jednakże okresu trwania studiów doktoranckich nie można zaliczyć do stażu pracy, wymaganego do nadania stopnia nauczyciela mianowanego na podstawie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela, ponieważ słuchacze studiów doktoranckich nie są pracownikami.

W odwołaniu strona wniosła o zmianę decyzji Starosty i nadanie stronie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z mocy prawa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Strona zarzuciła naruszenie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela przez niewłaściwą ocenę zaliczenia okresu pracy w szkole wyższej w stosunku do nauczyciela akademickiego posiadającego stopień naukowy doktora oraz naruszenie art. 279 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.) przez błędne niezaliczenie do okresu pracy w szkole wyższej okresu studiów doktoranckich (4 lata), uwieńczonych uzyskaniem stopnia doktora. Okres odbywania studiów doktoranckich, nie dłuższy niż 4 lata, zalicza się bowiem do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Uzyskanie z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego mieści się w kategorii uprawnień pracowniczych.

D. Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Zaliczenie okresu studiów doktoranckich do okresu pracy, z którego wynikają pewne uprawnienia pracownicze nie jest równoważne z okresem pracy rozumianym jako okres zatrudnienia. Staż pracy jest związany przede wszystkim z pozostawaniem w stosunku pracy. Nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim następuje na podstawie mianowania albo umowy o pracę. Natomiast doktoranci nie byli i nie są obecnie pracownikami szkół wyższych. Nie jest więc możliwe uznanie studiów doktoranckich jako okresu pracy w szkole wyższej i zaliczenie okresu ich trwania do stażu pracy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie w całości decyzji D. Kuratora Oświaty oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Strona zarzuciła naruszenie art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela przez niewłaściwą ocenę zaliczenia okresu pracy w szkole wyższej w stosunku do nauczyciela akademickiego posiadającego stopień naukowy doktora oraz naruszenie art. 279 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.) przez błędne niezaliczenie do okresu pracy w szkole wyższej okresu studiów doktoranckich (4 lata), uwieńczonych uzyskaniem stopnia doktora. Ponadto strona przedłożyła kopie 11 umów o dzieło, zawartych z uczelniami wyższymi.

Według skarżącej, na zasadzie akcesoryjności i subsydiarności 4 – letni okres odbywania studiów doktoranckich zalicza się na poczet wymaganego 5 – letniego okresu pracy w szkole wyższej. Ze względu na istotę stażu w szkole wyższej uzyskiwanego przez uczestników studiów doktoranckich, w tym ze względu na prowadzenie przez doktoranta badań naukowych i zajęć dydaktycznych, okres studiów doktoranckich jest okresem zaliczalnym do stażu pracy w szkole wyższej dla kandydatów do stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Nie ma żadnego prawnie istotnego powodu do różnicowania "okresu pracy", będącego dla doktoranta okresem odbywania studiów doktoranckich w szkole wyższej od "okresu pracy w szkole wyższej", ustanowionego jako przesłanka uzyskania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Nie sposób też uznawać, że uzyskanie z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela nie mieści się w kategorii uprawnień pracowniczych, którym służyć ma uregulowanie nakazujące uznawanie do okresu pracy – jako okresu zaliczalnego – okresu odbywania studiów doktoranckich, pod warunkiem uzyskania stopnia doktora.

W odpowiedzi na skargę D. Kurator Oświaty wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 5 – letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. Nie jest sporne, że skarżąca w momencie składania wniosku była nauczycielem akademickim i posiadała stopień naukowy doktora. Przedmiotem sporu jest natomiast kwestia zaliczenia do okresu pracy w szkole wyższej okresu odbywania przez skarżącą studiów doktoranckich w szkole wyższej (nie więcej niż 4 lata).

Przede wszystkim należy zauważyć, że dla nauczycieli akademickich ustanowiono dwa odrębne warunki, których spełnienie umożliwia uzyskanie stopnia nauczyciela mianowanego z dniem nawiązania stosunku pracy. Jest to posiadanie stopnia naukowego oraz odpowiedni okres pracy w szkole wyższej na stanowisku nauczyciela akademickiego. Uzyskanie stopnia naukowego doktora związane jest z pomyślnym ukończeniem studiów doktoranckich i obroną pracy doktorskiej. Natomiast wymagany okres pracy w szkole wyższej winien być związany z zatrudnieniem na stanowisku nauczyciela akademickiego, a nie na jakimkolwiek stanowisku w szkole wyższej (np. na stanowisku w administracji uczelni wyższej). Obu tych warunków nie należy również łączyć, przez zaliczenie do okresu pracy w szkole wyższej okresu odbywania studiów doktoranckich (nie więcej niż 4 lata), jak żąda tego skarżąca. Zaliczenie bowiem do wymaganego w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela 5 – letniego okresu pracy w szkole wyższej 4 – letniego okresu studiów doktoranckich umożliwiłoby nadawanie stopnia nauczyciela mianowanego nauczycielom akademickim legitymującym się jedynie rocznym okresem zatrudnienia na stanowisku nauczyciela akademickiego, co stoi w sprzeczności z zapisami art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela.

Należy też zauważyć, że stosownie do art. 9a ust. 4 Karty Nauczyciela nauczyciele akademiccy, posiadający stopień naukowy oraz legitymujący się co najmniej 3 – letnim okresem pracy w szkole wyższej, z dniem nawiązania stosunku pracy w kolegium pracowników służb społecznych uzyskują stopień nauczyciela mianowanego. Zaliczenie takiemu nauczycielowi akademickiemu do okresu pracy w szkole wyższej okresu studiów doktoranckich spowodowałoby, że nauczyciel ten nie musiałby się legitymować jakimkolwiek okresem pracy w szkole wyższej na stanowisku nauczyciela akademickiego. Z pewnością zamiarem ustawodawcy nie było nadawanie stopnia nauczyciela mianowanego osobom, które nie legitymują się okresem pracy na stanowisku nauczyciela akademickiego. Gdyby taki był zamiar ustawodawcy, to w tym wypadku wystarczające byłoby sformułowanie jedynie warunku posiadania stopnia naukowego, co przecież nie miało miejsca.

Należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że okres odbywania studiów doktoranckich nie stanowi okresu pracy w szkole wyższej, w szczególności na stanowisku nauczyciela akademickiego, pomimo prowadzenia przez doktoranta zajęć dydaktycznych ze studentami i uczestniczenia w prowadzeniu badań naukowych. Stosownie do art. 116 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce nauczyciela akademickiego zatrudnia się na stanowisku profesora, profesora uczelni, adiunkta i asystenta, a zgodnie z art. 117 ust. 1 cyt. ustawy nawiązanie stosunku pracy z pracownikiem uczelni następuje na podstawie umowy o pracę. Odpowiednio, zgodnie z art. 110 ust. 1 i ust. 2 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym nauczyciele akademiccy zatrudniani byli na stanowiskach profesora zwyczajnego, profesora nadzwyczajnego, profesora wizytującego, adiunkta, asystenta, starszego wykładowcy, wykładowcy, lektora lub instruktora, a zgodnie z art. 118 ust. 1 tej ustawy nawiązanie stosunku pracy z nauczycielem akademickim posiadającym tytuł profesora następowało na podstawie mianowania, a z pozostałymi nauczycielami akademickimi na podstawie umowy o pracę.

Skarżąca udokumentowała zatrudnienie w szkole wyższej na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela akademickiego – adiunkta w wymiarze 3 lat, 8 miesięcy i 1 dnia na dzień 1 września 2020 r. Stosownie bowiem do powołanych wyżej przepisów ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz poprzednio obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym za zatrudnienie w szkole wyższej na stanowisku nauczyciela akademickiego nie można uznać okresu odbywania przez skarżącą studiów doktoranckich ani okresów zatrudnienia na podstawie załączonych do skargi umów o dzieło. Skarżąca nie udokumentowała, aby zatrudniona była w okresie odbywania studiów doktoranckich w szkole wyższej na podstawie umowy o pracę na stanowisku nauczyciela akademickiego.

Nie jest uzasadnione również stanowisko skarżącej, jakoby okres odbywania studiów doktoranckich, nie dłuższy niż 4 lata, zaliczany był do okresu pracy w szkole wyższej, o którym mowa w art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela na podstawie art. 279 ust. 3 Przepisów wprowadzających ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Stosownie do art. 279 ust. 3 osobie, która uzyskała stopień doktora po ukończeniu studiów doktoranckich, o których mowa w ust. 1, okres odbywania tych studiów, nie dłuższy niż 4 lata, zalicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Chodzi tutaj o warunki świadczenia pracy, które dotyczą wszystkich pracowników w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy, tj. uprawnienia przewidziane w przepisach Kodeksu pracy dla wszystkich grup pracowników (np. uprawnienie do określonego wymiaru urlopu wypoczynkowego, uprawnienie do dodatku stażowego, uprawnienie do nagrody jubileuszowej), a nie o nadanie odpowiedniego stopnia awansu zawodowego nauczycielowi. Otrzymanie odpowiedniego stopnia awansu zawodowego jest uprawnieniem związanym wyłącznie ze szczególnymi warunkami zatrudnienia i świadczenia pracy przez jedną grupę zawodową – nauczycieli. Zatem stopnie awansu zawodowego nauczycieli nie mieszczą się w pojęciu uprawnień pracowniczych, do których nawiązuje art. 279 ust. 3 Przepisów wprowadzających ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

Wobec powyższego nieuzasadnione są zarzuty skarżącej odnośnie naruszenia art. 9a ust. 5 Karty Nauczyciela oraz art. 279 ust. 3 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.) przez błędne niezaliczenie skarżącej do okresu pracy w szkole wyższej okresu studiów doktoranckich (4 lata).

Wobec tego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.