Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 39/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 70b ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: Par. 10 ust. 4 i ust. 5
journal: Dz.U. 2002 nr 113 poz 988
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu.

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 39/12 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 marca 2013r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek, Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.), WSA Halina Jakubiec, , Protokolant Urszula Czerwińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013r. sprawy ze skarg J.G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2011r. nr [ ], z dnia 25 października 2011r. nr [ ], z dnia 25 października 2011r. nr [ ], z dnia 25 października 2011r. nr [ ] w przedmiocie odmowy dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

J. G. wnioskami z dnia 20 września 2010 r. wystąpiła o dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianych pracowników: K. W., M. I. B., L. E. S., I. O.

Po rozpatrzeniu złożonych wniosków Dyrektor Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych decyzjami wydanymi dnia [...] 2011 r. Nr: [...], [...], [...], [...] odmówił uwzględnienia przedmiotowych wniosków. Organ wskazał, że wnioski złożono w terminie, skarżąca zawarła z młodocianymi pracownikami, zamieszkującymi na terenie gminy K umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego w zawodzie sprzedawca, a czas trwania nauki wynosił 24 miesiące, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114, poz. 1195, ze zm.).

Zdaniem organu I instancji nie został natomiast spełniony warunek określony w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j. t. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572, ze zm.), z którego wynika, że warunkiem uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia pracownika jest posiadanie przez pracodawcę lub osobę prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osobę zatrudnioną u pracodawcy kwalifikacji wymaganych do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, określonych w odrębnych przepisach. Tymi odrębnymi przepisami jest rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. Nr 113 poz. 988 ze zm.). Zgodnie z § 10 ust. 4 i ust. 5 powołanego rozporządzenia instruktorzy praktycznej nauki zawodu, powinni posiadać co najmniej tytuł mistrza w zawodzie, którego będą nauczać, przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny oraz dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać oraz przynajmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie lub dyplom ukończenia studiów wyższych na tym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześciomiesięczny staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Tymczasem, jak podkreślił organ I instancji, osoba prowadząca naukę zawodu młodocianego pracownika – J. G. dyplom ukończenia studiów uzyskała na miesiąc przed podpisaniem umowy o pracę z młodocianym pracownikiem. Oznacza to, że przez cały okres trwania umowy o pracę z młodocianym osoba prowadząca naukę młodocianego pracownika w firmie skarżącej nie posiadała kwalifikacji określonych w § 10 ust. 5 pkt 4 powołanego rozporządzenia, ponieważ zgodnie z tym przepisem niezbędny staż pracy należy liczyć od chwili uzyskania dyplomu.

Od tych decyzji odwołania złożyła J. G. zarzucając wydanie ich z naruszeniem art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniosła, że okoliczności faktyczne sprawy są jasne i bezsporne, natomiast przedmiotem sporu jest interpretacja art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty w sprawie praktycznej nauki zawodu, w szczególności rozstrzygnięcie zagadnienia, czy pracodawca powinien posiadać kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych już w dniu zawarcia umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego, czy też uzyskanie takich uprawnień w trakcie wykonywania umowy jest wystarczające do uznania, że spełnione zostały warunki określone tym przepisem stanowiące jedną z przesłanek przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników. Skarżąca przytoczyła treść § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu podkreślając, że ustawodawca powołał do życia instytucję instruktora praktycznej nauki zawodu, aby zapewnić prawidłowy tok szkolenia młodocianego pracownika. Zatem sytuacja, w której instruktor praktycznej nauki zawodu uzyskuje dyplom szkoły wyższej miesiąc przed zakończeniem okresu kształcenia, a jednocześnie ma odpowiedni staż pracy, to zdobyte uprzednio doświadczenie pozwala mu odpowiednio pokierować rozwojem zawodowym młodocianego pracownika, a więc warunek określony w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty został spełniony.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzjami z dnia 29 października 2011 r. Nr [...], [...], [...], [...] utrzymało w mocy zaskarżone decyzje Dyrektora Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych z [...] 2011 r. Nr: [...], [...], [...], [...] odmawiające przyznania J. G. dofinansowania kosztów nauki zawodu młodocianych pracowników: K. W., M. I. B., L. E. S., I. O.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji i powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt I OSK 1140/10, z którego wynika, że zgodnie z art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, wymogiem przysługiwania dofinansowania kosztów kształcenia jest prowadzenie przygotowania zawodowego młodocianych przez osobę posiadającą przez cały okres przygotowania zawodowego kwalifikacje, określone w odrębnych przepisach, co jest zgodne z zarówno z wykładnią językową jak i celowościową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. G. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im:

1. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 K.p.a., poprzez brak wystarczająco rzetelnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego,

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., mającego wpływ na treść decyzji, a polegającego na braku zawarcia w wydawanej decyzji podstawy prawnej uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

3. naruszenie art. 6 K.p.a. i wynikającej z niego zasady działania przez te organy administracji na podstawie przepisów prawa poprzez zawarcie w decyzji organu I instancji przywołania aktu prawnego nieistniejącego w dacie wydania decyzji, a to rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 8 maja 2004 r. w sprawie klasyfikacji

zawodów szkolnictwa zawodowego (Dz. U. Nr 114 poz. 1195) i niezakwestionowanie tego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze,

4. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji i Sportu z dnia 1 lipca 2002 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu, w związku z art. 70b ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że rozpoczynając szkolenie zawodowe młodocianych pracowników przekazała Dyrektorowi Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych egzemplarze umów o pracę w celu przygotowania zawodowego I. O., L. E. S., M. I. B. i K. W. oraz całość dokumentacji potwierdzającej kwalifikacje instruktora szkolenia. Uprawnienia wynikające z tych dokumentów nie zostały wówczas zakwestionowane. W ocenie skarżącej – Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu, zgodnie z którym instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, o których mowa w ust. 4, oraz: (...) 4) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać. Skarżąca argumentowała, że z wykładni literalnej tego przepisu wynika, że wymóg 3-letniego stażu po uzyskaniu dyplomu dotyczy tylko pierwszego członu alternatywy, natomiast drugi wymaga 6-letniego stażu pracy w zawodzie bez powiązania z datą uzyskania dyplomu. Zdaniem skarżącej organ administracji, który wydał decyzję w I instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć, nie wyjaśniły które z alternatywnych wymogów zawartych w powołanym przepisie, nie został spełniony, co naruszyło art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Wskazała, że prowadzący szkolenia M. G. uzyskał dyplom w dniu 28 stycznia 2008 roku na Wydziale Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu na kierunku Zarządzanie i Marketing w zakresie "Zarządzanie Firmą". Natomiast w zawodzie sprzedawcy posiadał staż pracy liczony od dnia 1 września 2002 roku, przy czym szkolenie młodocianych pracowników rozpoczęło się w dniu 1 września 2008 roku. Według skarżącej w tej dacie M. G. wypełnił warunki wymagane przepisami prawa, ponieważ legitymował się ukończonym kursem pedagogicznym, uzyskał dyplom wyższej uczelni i posiadał 6-letni staż pracy w zawodzie sprzedawcy, a zatem spełnione zostały wymogi warunkujące przyznanie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika. Skarżąca podniosła ponadto, że w decyzjach Dyrektora Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych z dnia 6 września 2011 roku przywołano rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 8 maja 2004 roku w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, które nie obowiązywało w dacie wydania tych decyzji, a organ odwoławczy nie dostrzegł tej nieprawidłowości, co skutkowało naruszeniem art. 6 i 107 § 3 K.p.a.

Do wniesionych skarg skarżąca załączyła trzy decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012 roku uchylające zaskarżone decyzje Dyrektora Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych z dnia [...] 2011 roku odmawiające J. G. dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników – A. M. (Nr [...]), A. B. (Nr [...]) i P. P. (Nr [...]) oraz orzekające co do istoty sprawy poprzez ich przyznanie skarżącej. W uzasadnieniu tych decyzji Kolegium wskazało, że instruktorem nauki zawodu młodocianych pracowników był M. G., który był pracownikiem firmy A J. G. od dnia 1 września 2002 roku, ukończył studia na Uniwersytecie w zakresie zarządzania firmą uzyskując dyplom w dniu 25 stycznia 2008 roku, a w okresie od dnia 20 maja 2008 roku do dnia 12 czerwca 2008 roku odbył kurs pedagogiczny zorganizowany przez Ośrodek Kształcenia Specjalistycznego "A" według programu zatwierdzonego przez kuratora oświaty. Organ odwoławczy uznał, że wobec powyższego spełnione zostały przesłanki do uzyskania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w całości podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Sprawy zainicjowane skargami wniesionymi przez J. G. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 października 2011 roku, odmawiające dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników, a prowadzone pod sygn. akt: III SA/Kr 39/12, III SA/Kr 40/12, III SA/Kr 41/12 oraz III SA/Kr 42/12 zostały połączone do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnaturą III SA/Kr 39/12.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, które miały bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też stanowią podstawę wznowienia postępowania. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r, poz.270). Jednocześnie zgodnie z art.134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skargi są zasadne.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymały w mocy decyzje Dyrektora Ośrodka Administracyjnego Szkół Samorządowych o odmowie dofinansowania kosztów kształcenia młodocianych pracowników: I. O., L. E. S., M. I. B. i K. W.

W rozpoznawanych sprawach skarżąca dochodzi dofinansowania kosztów przygotowania wyżej wymienionych młodocianych pracowników do zawodu sprzedawcy. Podstawę prawną takiego dofinansowania stanowi art. 70b ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, zgodnie z treścią którego pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli: 1) pracodawca lub osoba prowadząca zakład w imieniu pracodawcy albo osoba zatrudniona u pracodawcy posiada kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych określone w przepisach w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania; 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy i zdał egzamin, zgodnie z przepisami, o których mowa w pkt 1.

Kwalifikacje wymagane do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych, o których mowa w art. 70b ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie oświaty, określone zostały w akcie wykonawczym wydanym na podstawie art. 70 ust. 4 powołanej ustawy – rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2011 roku (tj. do momentu wejścia w życie zastępującego ten akt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 grudnia 2010 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu). Zgodnie z treścią § 10 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia zajęcia praktyczne prowadzą nauczyciele, przy czym zajęcia praktyczne realizowane u pracodawców mogą także prowadzić pracodawcy lub wyznaczeni przez nich pracownicy, dla których praca dydaktyczna i wychowawcza z uczniami lub młodocianymi nie stanowi podstawowego zajęcia lub jest wykonywana w tygodniowym wymiarze godzin niższym niż przewidziany dla nauczycieli, w ramach obowiązującego ich tygodniowego czasu pracy - zwani "instruktorami praktycznej nauki zawodu". Ustęp 5 powołanego przepisu stanowi, że instruktorzy praktycznej nauki zawodu, o których mowa w ust. 2 pkt 2, niemający tytułu mistrza w zawodzie, powinni posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny oraz: (...) dyplom ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będą nauczać, oraz co najmniej trzyletni staż pracy w tym zawodzie nabyty po uzyskaniu dyplomu lub dyplom ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletni staż pracy w zawodzie, którego będą nauczać.

Z przytoczonych regulacji wynika, że instruktor praktycznej nauki zawodu powinien posiadać przygotowanie pedagogiczne lub ukończony kurs pedagogiczny, ukończone studia wyższe i odpowiedni staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać. Tylko łączne spełnienie wyżej wskazanych warunków gwarantuje zapewnienie prawidłowego toku kształcenia młodocianych pracowników i uprawnia do starania się o uzyskanie dofinansowania do kosztów ich szkolenia.

Z treści § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie praktycznej nauki zawodu wynika, że instruktor praktycznej nauki zawodu powinien legitymować się alternatywnie bądź dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku (specjalności) odpowiednim dla zawodu, którego będzie nauczać oraz co najmniej trzyletnim stażem pracy w tym zawodzie nabytym po uzyskaniu dyplomu bądź dyplomem ukończenia studiów wyższych na innym kierunku (specjalności) oraz co najmniej sześcioletnim staż pracy w zawodzie, którego będzie nauczać.

Prawidłowa wykładnia tego przepisu wskazuje, że wymóg co najmniej trzyletniego stażu pracy w zawodzie nabytego po uzyskaniu dyplomu dotyczy tylko i wyłącznie sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o status instruktora praktycznej nauki zawodu ukończyła studia wyższe na kierunku odpowiednim do nauczanego zawodu. W sytuacji zaś gdy osoba ta ukończyła studia wyższe na innym kierunku – musi ona wykazać się co najmniej sześcioletnim stażem pracy w nauczanym zawodzie, przy czym spełnienie tego wymogu nie zostało powiązane z datą uzyskania dyplomu.

Błędnie zatem organ pierwszej instancji, a za nim również organ odwoławczy, zinterpretował przytoczony § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 lipca 2002 roku w sprawie praktycznej nauki zawodu, jako statuujący wymóg legitymowania się przez osobę ubiegającą się o status instruktora praktycznej nauki zawodu 6-letniego stażu pracy nabytego po uzyskaniu dyplomu.

Powyżej opisane naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej interpretacji i zastosowaniu przez orzekające w sprawie organy administracyjne przepisów art. 70b ust. 1 ustawy o systemie oświaty i § 10 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu w sprawie praktycznej nauki zawodu, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji obu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji powinien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w szczególności przeanalizować, czy M. G. prowadzący szkolenie młodocianych pracowników w firmie J. G. spełniał wyżej wymienione kryteria pozwalające na uznanie go za instruktora praktycznej nauki zawodu.

Pomocne w tym zakresie może okazać się przeanalizowanie treści wskazanych na wstępie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2012 r. Nr [...], Nr [...] oraz Nr [...], a zwłaszcza zawarta w uzasadnieniach tych orzeczeń argumentacja faktyczna i prawna.

Rozpoznając i rozstrzygając łącznie sprawy skarg na w/w. zaskarżone decyzje, Sąd działał w trybie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który to przepis stanowi, że Sąd może zarządzić połączenie kilku oddzielnych spraw toczących się przed nim w celu ich łącznego rozpoznania lub także rozstrzygnięcia, jeżeli pozostają one ze sobą w związku. W przedmiotowym postępowaniu we wszystkich zaskarżonych decyzjach skargi opierały się na jednakowych podstawach naruszenia przepisów prawa materialnego przy identycznym stanie faktycznym – stąd, zdaniem orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaistniał pomiędzy w/w sprawami związek, o którym mowa w ww. art. 111 § 2, a względy ekonomii procesowej, szybkości postępowania i ograniczenia jego kosztów dodatkowo przemawiały za ich połączeniem.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji.