Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2271/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2014 r. sprawy ze skargi E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. (data wpływu akt do tut. Sądu) E. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2013 roku znak [...] utrzymującą w mocy decyzję Kolegium z dnia [...] czerwca 2009 roku Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] października 2003 roku z powodu naruszenia prawa wnosząc o uchylenie powyższych decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 roku znak Nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] października 2003 roku, zgodnie z którą odmówiono I. Z., E. N. i K. N-S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu o powierzchni [...] sąż. kw, pochodzącego z dawnej nieruchomości ozn. Nr hip. [...] położonego przy ul. [...] w W., aktualnie włączonego w granice działki nr ew. [...] z Obr. [...] uregulowanej w KW nr [...] oraz działki nr [...] z Obr. [...] uregulowanej w KW nr [...].

Zdaniem skarżącego powołana decyzja jest wadliwa i powinna zostać uchylona, albowiem narusza gwarantowane przez Konstytucję prawo własności i prawo dziedziczenia. Kolegium w obu decyzjach pominęło fakt, iż oddanie w użytkowanie wieczyste innemu podmiotowi nieruchomości nastąpiło kilkadziesiąt lat po złożeniu w dniu 18 października 1948 roku przez ówczesnego właściciela wniosku dekretowego. W tej dacie nie istniały, zdaniem skarżącego, żadne okoliczności uniemożliwiające przyznanie prawa użytkowania wieczystego. Kolegium pominęło nadto fakt, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku, utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku, odmawiające przyznania właścicielowi prawa własności czasowej do przedmiotowego gruntu. A zatem odpadły podstawy wydania decyzji Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 1970 roku, zgodnie z którą pozostała część gruntu z opisanej powyżej nieruchomości, została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "S.".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż oddanie gruntów przejętych w trybie dekretu z 1945 roku, w użytkowanie wieczyste w drodze umowy cywilnoprawnej innemu podmiotowi, dopóki umowa pozostaje w obrocie prawnym, uniemożliwia oddanie tego gruntu w użytkowanie wieczyste właścicielowi lub jego następcom prawnym na podstawie art. 7 ust. 2 dekretu. W sytuacji spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu, skuteczne prawnie rozdysponowanie nieruchomością na rzecz osób trzecich może być podstawą odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu. Oznacza to, że [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa "S." ma prawo do korzystania z gruntu z wyłączeniem innych osób, w tym również następców prawnych byłych właścicieli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, dlatego Sąd, akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji, dokonał kontroli tej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, iż zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako: "Ppsa") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowa nieruchomość położona w W. przy ul. [...] objęta jest działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie dekretu tj. z dniem 21 listopada 1945 roku, nieruchomości warszawskie, w tym grunt przedmiotowej nieruchomości na podstawie art.1 cyt. dekretu przeszły na własność gminy W. a od 1950 roku z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa. Aktualnie mocą art. 20 ust.1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju m.st. Warszawy, przedmiotowa nieruchomość stała się własnością W. Na podstawie akt sprawy ustalono, że wniosek dekretowy o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości, złożony w terminie, został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku. Powyższe orzeczenie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku. W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku I. Z. – następczyni prawnej współwłaścicielki nieruchomości K. N., Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 stwierdził nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku, utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku.

Część gruntu dawnej nieruchomości o powierzchni [...] m.kw. decyzją Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...].04.1970 r. została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "S.". W następstwie tej decyzji w dniu [...] czerwca 1970 r. została zawarta umowa użytkowania wieczystego powyższego gruntu w formie aktu notarialnego (Rep. [...]). Opisana sytuacja spowodowała, że istniejące na rzecz innego podmiotu prawo użytkowania wieczystego powstało w taki sposób, że organ administracji publicznej działając w zakresie swoich kompetencji, nie może skutecznie podjąć działań zmierzających do jego rozwiązania. Należy podnieść, iż właściciel nieruchomości – czyli W. – na której jest ustanowione prawo użytkowania wieczystego, nie może z uwagi na zakres uprawnień istniejącego użytkownika wieczystego - [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "S." – dysponować nią na rzecz innych podmiotów – w tej sprawie na rzecz następców prawnych byłych właścicieli. Pogląd taki zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podnosząc w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie o sygn. I SA/Wa 609/06, jak i we wcześniejszym orzeczeniu tut. Sądu z dnia 29 marca 2006 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1149/05, organ administracji publicznej załatwiający sprawę objętą wnioskiem dekretowym, nie może naruszyć uprawnień użytkownika wieczystego oraz istoty prawa użytkowania wieczystego, którego konstrukcja prawna uregulowana jest w przepisach kodeksu cywilnego oraz w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. W dacie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 roku, stwierdzającą nieważność decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku, utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku, przedmiotowy grunt był już od dnia [...] czerwca 1970 roku oddany w użytkowanie wieczyste ustanowione na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S.", a zatem od ponad dwudziestu lat przed datą wydania powołanej decyzji z dnia [...] kwietnia 2002 roku.

Należy również podnieść, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność, że nieruchomość obejmująca grunty, które podlegały przepisom dekretu z dnia 26.10.1945, znajduje się w użytkowaniu wieczystym osoby trzeciej, sama przez się nie oznacza, że decyzja administracyjna wydana na podstawie przepisów tego dekretu, odmawiająca byłemu właścicielowi tych gruntów własności czasowej (użytkowania wieczystego) wywołała nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 par. 2 k.p.a. (uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996 r. o sygn. akt OPS 7/96). Jest bezspornym, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się w użytkowaniu wieczystym [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "S.", jednak okoliczność ta nie może przesądzać o tym, iż decyzja Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...].04.1970 r bądź decyzja Ministerstwa Gospodarki komunalnej z dnia [...] luetgo 1955 roku wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W sytuacji, gdy umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej była poprzedzona decyzją administracyjną w tym przedmiocie, co miało miejsce w niniejszym stanie faktycznym, to ta decyzja a nie decyzja odmowna była podstawą ustanowienia na rzecz określonej osoby trzeciej użytkowania wieczystego i zawarcia umowy. Skoro podstawą zawarcia umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntów warszawskich była w/w decyzja administracyjna, okoliczności powyższe wiążą się ze skutkami tej decyzji, nie zaś decyzji stwierdzającej nieważność w/w decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku, utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku, która zdaniem skarżącego powinna stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego kolegium Odwoławczego w W.

Skutki prawne decyzji o ustanowieniu użytkowania wieczystego gruntu nie mogą być oceniane w niniejszym postępowaniu, a jedynie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji stanowiącej podstawę oddania przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "S.".

Z powyższych względów należy uznać, że samo ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "S.", umową zawartą na podstawie decyzji administracyjnej w tym przedmiocie, nie powoduje nieodwracalności skutków prawnych decyzji w rozumieniu przepisu art. 156 par. 2 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2002 - decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej Nr [...] z dnia [...] lutego 1955 roku, utrzymującą w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej W. Nr [...] z dnia [...] listopada 1954 roku, otwiera w powyższej sytuacji możliwość dochodzenia w innym postępowaniu administracyjnym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...].04.1970 r., mocą której przedmiotową nieruchomość oddano w użytkowanie wieczyste w/w Spółdzielni Mieszkaniowej a w dalszej kolejności ewentualnie do podejmowania stosownych kroków.

Z powyższych względów Sąd, na zasadzie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.