Postanowienie NSA, sygn. akt III FZ 427/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, 5
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 26 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 595/22 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2021 r., nr 1401-IEW4.4123.67.2021/MO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

1. Postanowieniem z 29.04.2022 r. o sygn. III SA/Wa 595/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi W. R. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 30.12.2021 r. o nr 1401-IEW4.4123.67.2021/MO, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 61 § 3 i 5 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

2. Przebieg postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

2.1. Skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że obecnie nie pobiera wynagrodzenia w związku z pełnieniem funkcji w zarządzie podatnika, a to ze względu na sytuację podatnika, w szczególności brak prowadzenia bieżącej działalności, wskutek egzekucji. Dodał, że nie posiada innych źródeł utrzymania i w tym zakresie korzysta ze środków wypracowanych przez członków rodziny. Posiada kredyt hipoteczny w kwocie [....]CHF, który został wypowiedziany przez bank. Dodał ponadto, że sprawa w sądzie pierwszej instancji została przegrana, ale na skutek apelacji do sądu drugiej instancji, została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Skarżący stwierdził, że egzekucja w stosunku do niego uniemożliwi mu pozyskiwanie środków na ewentualną spłatę zobowiązania, gdyby zaskarżona decyzja stała się prawomocna, jak również na prowadzenie sporu z organami.

2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA w Warszawie skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dlatego brak jest podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego wnioskiem. W ocenie Sądu, rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia, skarżący lakonicznie bowiem tylko uzasadnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie przedstawił natomiast żadnych materiałów dowodowych obrazujących jego sytuację majątkową, z których wynikałoby, że istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

3.1. Skarżący zaskarżył opisane postanowienie w całości oraz wniósł o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. przez wadliwe przyjęcie, że należało odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy egzekucja w stosunku do skarżącego uniemożliwi mu pozyskanie środków na ewentualną spłatę zobowiązania, jak również na prowadzenie sporu z organami i tym samym pozbawi możliwości uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia w sprawie.

4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez prawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi go poprzeć stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Konieczne jest zatem wykazanie we wniosku szczegółowych przyczyn uzasadniających możliwość wystąpienia sytuacji, która spowoduje zajście choćby jednej z przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania aktu musi w sposób przekonujący przedstawiać konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Mając na względzie powyższe okoliczności oraz wnioski i twierdzenia skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jakkolwiek skarżący powołał się na przesłanki z powyższego artykułu, to jednak nie wykazał, aby okoliczności spełniały zakres co najmniej jednej z nich. Trafnie w tym zakresie stwierdził WSA w Warszawie, że skarżący lakonicznie uzasadnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bez przedstawienia żadnych materiałów dowodowych obrazujących jego sytuację majątkową, z których wynikałoby, że istnieją podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na postanowienie WSA w Warszawie skarżący ponownie przytoczył informacje, które uprzednio zawarł w skardze wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący wskazał na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi.

Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła bowiem nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś - w świetle art. 8-10 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu.

Także fakt, że kwota wynikająca z zaskarżonej decyzji jest wysoka nie przesądza o konieczności wstrzymania jej wykonania, gdyż obrazuje ona tylko trudności z ewentualnym przeprowadzeniem egzekucji. Przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się skarżący, jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego, niemniej wywieranie określonych skutków finansowych u zobowiązanego jest normalną konsekwencją przeprowadzenia egzekucji administracyjnej, a instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło.

4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

.

Sędzia NSA Stanisław Bogucki