Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4139/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1. art. 80, art. 107  § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 maja 2016 r.; sygn. akt III SA/Łd 174/16 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 maja 2016 r. o sygn. akt III SA/Łd 174/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na A. S. karę pieniężną w wysokości 20.000 zł, wyjaśniając że łączna suma wyliczonych kar - 33.850 zł została ograniczona do kwoty 20.000 zł na podstawie art. 92a ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Podstawą wydania tego rozstrzygnięcia były stwierdzone w protokole kontroli przeprowadzonej w przedsiębiorstwie skarżącego, przeprowadzonej w dniach 7.07.2014r.-7.10.2014r., liczne naruszenia opisane w lp. 5.1, 5.3, 5.4, 6.3.9, 6.3.12, 6.3.13. załączniku nr 3 do u.t.d., tj. Ponadto w ww. decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. organ I instancji odstąpił od nałożenia kary w zakresie stwierdzonych naruszeń określonych:

pod Ip. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem o numerze rejestracyjnym EKU 36W1 wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji,

pod Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. za nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu kierowcy J. D. za dni 26, 27, 28.11.2013r. i 2.12.2013r.

umarzając na podstawie art. 105 § 1 i 2 K.p.a. postępowanie wszczęte w tym zakresie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania A. S. i przeprowadzeniu ponownego postępowania, orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji w całości i nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 13.750 zł – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że naruszenie opisane w lp.6.3.13 sankcjonuje nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie, czyli dotyczy sytuacji w której w ogóle nie udostępniono danych ani z tachografu cyfrowego ani z kart kierowców. Tymczasem z materiału dowodowego wynika, że podczas kontroli w przedsiębiorstwie okazano dane cyfrowe z kart kierowców oraz z tachografów cyfrowych zainstalowanych w pojazdach. W tym zakresie organ uwzględnił zarzut odwołania dotyczący bezpodstawnego nałożenia kary pieniężnej za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie danych wczytanych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy, przechowywanych w przedsiębiorstwie Ponadto, odnosząc się do opisanego przez organ I instancji stanu faktycznego polegającego na nie okazaniu danych wczytanych z urządzenia rejestrującego pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] za dni: 24.12.2013; 25.12.2013; 26.12.2013; 27.12.2013; 28.12.2013; 29.12.2013; 30.12.2013; 31.12.2013 tj. za 8 dni, oraz z urządzenia rejestrującego pojazdu o nr rej. [...] za okres od dnia 01.11.2013r. do 22.12.2013 za 51 dni, czyli łącznie za 59 dni, wypełnia dyspozycję przepisu lp.6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. Ponieważ nałożenie sankcji z tego przepisu za powyższy stan faktyczny oznaczałoby wydanie w postępowaniu odwoławczym decyzji niekorzystnej dla strony, czyli sprzecznej z art. 139 K.p.a., organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie w sprawie naruszenia opisanego w załączniku nr 3 w lp. 6.3.13 stało się bezprzedmiotowe i w tym zakresie postępowanie umorzył. Uwzględniono także – częściowo – zarzut błędnego ustalenia skrócenia tygodniowego okresu odpoczynku przez kierowcę S. W., wskazując że w dniu 12.11.2013r., po odebraniu regularnego odpoczynku tygodniowego o godzinie 00:24, kierowca rozpoczął okres prowadzenia pojazdu, zaś kolejny tygodniowy okres odpoczynku kierowca rozpoczął w dniu 14.11.2013r. o godzinie 22:02, odpoczynek ten trwa nieprzerwanie 36 godzin i 58 minut – czyli jest to skrócony tygodniowy okres odpoczynku. Z powyższego wynika, że okres rozliczeniowy od dnia 11.11.2013r. od godziny 00:24 do dnia 17.11.2013r. do godziny 00:24, kierowca rozpoczął po odebraniu regularnego odpoczynku tygodniowego, zaś kolejny okres odpoczynku tygodniowego, kierowca rozpoczął przed upływem szóstego 24 godzinnego okresu rozliczeniowego od końca poprzedniego odpoczynku tygodniowego, zatem zgodnie z przepisami art. 8 ustęp 6 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Z powyższego wynika również, że w tygodniowym okresie rozliczeniowym od 11.11.2013r. od godziny 00:24 do dnia 17.11.2013r. do godziny 00:24 dopuszczalnym było odebranie przez kierowcę skróconego odpoczynku tygodniowego, zatem ustalenie organu I instancji, że zaistniało skrócenie tygodniowego okresu odpoczynku o 19 godzin i 53 minuty w powyższym tygodniowym okresie rozliczeniowym i nałożenie za to skrócenie kary pieniężnej jest bezpodstawne ponieważ nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie – w powyższym zakresie. Ponadto, po ponownym przeprowadzeniu postępowania, organ II instancji stwierdził, również, że kierowca w dniu 3.12.2013r. o godzinie 20:25 po odebraniu regularnego okresu rozliczeniowego rozpoczął nowy tygodniowy okres jazdy. Najdłuższy okres odpoczynku w przyjętym okresie rozliczeniowym od godziny 00:00 dnia 02.12.2013 do godziny 23:59 dnia 8.12.2013r. kierowca odebrał od godziny 02:23 do godziny 06:13 w dniu 9.12.2013r., trwał on nieprzerwanie 27 godzin i 50 minut, czyli był to skrócony okres odpoczynku tygodniowego. Zważywszy, że w tym przypadku kierowca rozpoczął tygodniowy okres jazdy po odebraniu odpoczynku regularnego, organ odwoławczy stwierdził, że w okresie rozliczeniowym od godziny 00:00 dnia 2.12.2013r. do godziny 23:59 dnia 8.12.2013r., dopuszczalne było odebranie przez kierowcę wypoczynku tygodniowego w wymiarze skróconym trwającym nieprzerwanie minimum 24 godziny. Tym samym ustalenie organu I instancji, że w danym okresie rozliczeniowym zaistniało naruszenie polegające na skróceniu tygodniowego okresu odpoczynku nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy w powyższym zakresie uchylił decyzję organu I instancji i e umorzył postępowanie – w powyższym zakresie.

Niezależnie od powyższego w uzasadnieniu decyzji szczegółowo wskazano, jakie konkretnie naruszenia obowiązujących przepisów przez odwołującego się złożyły się na łączną wysokość kary pieniężnej wymierzonej na podstawie lp. 5.1, 5.3, 5.4, 6.1.4, 6.3.9, 6.3.12, 6.3.13. załącznika nr 3 do u.t.d

Skargę na rozstrzygnięcie organu odwoławczego wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. S., wskazując na naruszenie:

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do ustalenia wiarygodności wyjaśnień złożonych przez stronę w treści odwołania w zakresie aktywności niezarejestrowanych na kartach kierowców: M. D., J. D., R. D. i T. K., przy czym, zdaniem strony, przeprowadzenie w tym zakresie dowodów z przesłuchania kierowców umożliwiłoby organowi właściwą ocenę stanu faktycznego, co miałoby istotny wpływ na wynik postępowania;

- art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie faktu, że zaświadczenia o działalności kierowcy wystawione na nazwisko J. D. okazane podczas kontroli pochodziły z danych zarejestrowanych na dwóch kartach cyfrowych – czego wynikiem była pierwotna niezgodność danych; okazane w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego zaświadczenia o działalności uwzględniały już fakt wymiany karty kierowcy, a okresy aktywności wykazywały logiczną ciągłość – czego organ nie uwzględnił;

- art. 80 K.p.a. wskutek przekroczenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez bezzasadne uznanie, że zgłaszany przez stronę w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy służy uniknięciu odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia

- art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieodniesienie się w treści decyzji do faktu wpływu wymiany karty kierowcy na prawidłowe udokumentowanie aktywności kierowcy oraz możliwości udokumentowania przez stronę nieprzypisanych aktywności kierowcy.

W uzasadnieniu skarżący sprecyzował, że zarzuty dotyczą jedynie naruszenia opisanego w Ip. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d., tj. udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Opisane w treści decyzji niezarejestrowane na kartach cyfrowych okresy dotyczą kierowców M. D., J. D., R. D. i T. K. W ocenie strony nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4.02.2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L 2014.60.1), to przede wszystkim na kierowcy spoczywa obowiązek udokumentowania wszystkich okresów swojej aktywności w postaci tzw. "wpisu manualnego" w sytuacji, gdy karta nie znajdowała się w urządzeniu rejestrującym. W warunkach kontroli drogowej nienaniesienie przez kierowcę "wpisu manualnego" nie pociąga za sobą odpowiedzialności przedsiębiorcy.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego ww. skargę Sąd I instancji zaznaczył, że zarzuty skarżącego dotyczyły jedynie udostępnienia niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Za niewadliwe uznano ustalenia organu odwoławczego o tym, że A. S. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów wyszczególnionych w zał. 3 do u.t.d., polegającego na przekroczeniu dziennego czasu prowadzenia pojazdu, skróceniu dziennego czasu odpoczynku, skróceniu dziennego czasu odpoczynku, skróceniu tygodniowego czasu odpoczynku, przekroczeniu okresu 24 miesięcy dla badania tachografów, udostępnienie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy, naruszeniu obowiązku wczytywania danych z urządzenia rejestrującego, nieudostępnieniu podczas kontroli danych wczytywanych z tachografu i karty kierowcy.

Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy:

- wykazał naruszenie przez skarżącego przepisów u.t.d., które uzasadniały nałożenie kar,

- ustalił wysokość kar w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów ustawy i załącznika do u.t.d.,

- w sposób dostateczny wyjaśnił, dlaczego wskazane przez stronę okoliczności nie mogą skutkować uwolnieniem się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, a dokonana ocena pozbawiona jest cech dowolności,

- uzasadnił swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd I instancji nie dopatrzył się zarzucanego skargą naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez niepodjęcie czynności zmierzających do ustalenia wiarygodności wyjaśnień złożonych przez stronę w zakresie aktywności niezarejestrowanych na kartach kierowców M. D., J. D., R. D. i T. K. wraz z wykazem wystawionych zaświadczeń o okresach nieprowadzenia pojazdów. W toku prowadzonego postępowania dowodowego, na podstawie ustaleń zawartych w protokole kontroli organ ustalił bowiem, że skarżący nie udokumentował aktywności kierowcy M. D. w dniu 21.12.2013r. od godz. 7.59 do godz. 8.39, bowiem załączone dopiero do odwołania zaświadczenie o działalności tego kierowcy, z którego wynika, że od godz. 7.59 w dniu 21.12.2013r. do godz. 8.39 w dniu 21 grudnia 2013r. kierowca miał czas wolny lub odpoczywał, stanowi próbę uniknięcia odpowiedzialności za zaistniałe naruszenie. Gdy chodzi o kierowcę J. D. organ uznał, że nie udokumentowano aktywności w dniach 25.11.2013r. od godz. 11:17 do 24:00, 29.11.2013r. od godz. 00:00 do godziny 19:29, 1.12.2013r. od godz. 14:00 do godz. 24:00 i 3.12.2013r. 00:00 do godz. 12:39. Aktywności nie udokumentowano ani danymi cyfrowymi ani wpisami manualnymi ani innymi dokumentami – do czego skarżący był zobowiązany zgodnie z obowiązującym w momencie zaistnienia naruszenia art. 15 ust. 2 rozporządzenia (EWG) 3821/85 z dnia 20.12.1985r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31.12.1985r. ze zm.), jak i obowiązującym w momencie orzekania art. 34 ww. rozporządzenia nr 165/2014. Z kolei gdy chodzi o kierowcę R. D. organ ustalił, że w dniu 23.12.2015r. prowadził on pojazd o numerze rejestracyjnym [...], dzienny okres prowadzenia pojazdu rozpoczął o godzinie 10:19, a zakończył pracę wyjmując kartę z tachografu o godzinie 13:13, czyli pracował przez 2 godziny i 55 minut. W okresie gdy kierowca nie rejestrował swojej aktywności do tachografu została zalogowana karta serwisowa w celu wykonania przeglądu okresowego. Po zakończeniu okresu nierejestrowania kierowca włożył kartę do tachografu i wykonał przejazd. Kierowca nie dokonał wpisu manualnego. Stanowiło to naruszenie zarówno art. 15 ust. 2 rozporządzenia i (EWG) 3821/85 jak i obowiązującego w momencie orzekania art. 34 rozporządzenia (WE) nr 165/2014. Sąd I instancji podzielił stanowisko organu, że kierowca T. K. w dniu 16.11.2013r. rozpoczął okres prowadzenia pojazdu o godzinie 8:29 logując kartę kierowcy do tachografu, a zakończył wyjmując kartę z tachografu o godzinie 12:40, czyli po 4 godzinach i 11 minutach w okresie tym od godziny 9:34 do 10:39 nie rejestrował swojej aktywności zawodowej, jak wynika z danych cyfrowych zapisanych na karcie tego kierowcy. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził, że czasu, kiedy karta została wyjęta w celu wczytania danych, nie można uznać, jako czasu dyżuru na podstawie art. 9 ustawy o czasie pracy kierowców. Po zakończeniu okresu nierejestrowania kierowca włożył kartę do tachografu i wykonał przejazd – co oznacza, że zgodnie z obowiązującym w momencie zaistnienia naruszenia art. 15 ust. 2 rozporządzenia (EWG) 3821/85 jak i obowiązującym w momencie orzekania art. 34 rozporządzenia (WE) nr 165/2014 powinien był dokonać wpisu manualnego dokumentującego okres nierejestrowania.

Mając na uwadze stwierdzone naruszenia Sąd I instancji wskazał, że uzasadniają one nałożenie na skarżącego kary pieniężnej wskazanej w lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d. za "udostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy – za każdy dzień". W kontekście powyższego przepisu zwrócono uwagę, że dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego (potwierdzające czas pracy kierowców) mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do momentu zakończenia kontroli w przedsiębiorstwie – którym jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Ponadto protokół z przeprowadzonych czynności kontrolnych, jest dokumentem urzędowym, korzystającym na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. z domniemania wiarygodności zawartych w nim ustaleń. W konsekwencji skoro protokół kontroli został sporządzony w dniu 7.10.2014r., to tym samym dane przedstawione na etapie odwołania od decyzji organu I instancji nie mogły być wzięte przez organ pod uwagę. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że pełnomocnik skarżącego podpisując protokół zaznaczył, że nie analizował jego treści pod kątem naruszeń i złoży dodatkowe wyjaśnienia – skoro miało to miejsce już po zakończeniu kontroli, a kara dotyczy udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy.

Odnosząc się do przedstawionych przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego zaświadczeń potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu przez określonego kierowcę Sąd zwrócił uwagę, że dokumentacja ta została sporządzona już po zakończeniu kontroli. Natomiast zaświadczenie wydane w trybie art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012r. poz. 1155 ze zm.), ma uzupełnić niepełną informację wynikającą z wykresówek, kart kierowcy, które zostaną okazane przez kierowcę podczas kontroli. To strona jako przedsiębiorca prowadzący profesjonalną działalność gospodarczą obowiązana jest prowadzić dokumentację przewozów i czasu pracy kierowców. Zwrócono przy tym uwagę, że w zawiadomieniu z dnia 10.06.2014r. organ uprzedził o terminie rozpoczęcia w dniu 7.07.2014r. kontroli i jej zakresie, a w wezwaniu z dnia 7.07.2014r. i 8 września 2014r. skonkretyzował wykaz wymaganych do kontroli dokumentów (w tym dokumentów świadczących o nieprowadzeniu pojazdów, wszystkich kierowców, kartę ewidencji nieobecności). Z materiału dowodowego wynika, że w dniu 23.07.2014r. skarżący przedstawił posiadaną dokumentację m. in. zaświadczenia dokumentujące nieprowadzenie pojazdu za okres objęty kontrolą. W dniu 13.10.2014r. pełnomocnik skarżącego w piśmie zatytułowanym "Karta pobrania zapisów z urządzeń rejestrujących" wskazanych kierowców podpisał oświadczenie, że okazane dokumenty są oryginalne oraz, że strona nie posiada żadnych innych dokumentów niż okazane na żądanie organu (k. 743-744 akt admin.).

Mając na względzie powyższe Sąd I instancji podzielił stanowisko organu odwoławczego:

- o tym, że skarżący nie wykazał okresu aktywności M. D. w dniu 21.12.2013r. poprzez złożenie na etapie postępowania odwoławczego stosownego zaświadczenia,

- w zakresie nieudokumentowania aktywności kierowcy J. D. Również argumentacja skargi o tym, że kierowca posługiwał się w spornym okresie dwoma kartami kierowcy i po wczytaniu danych z obu kart okresy aktywności się zgadzają nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika bowiem z art. 15 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 3821/85 kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona. Jeżeli w wyniku oddalenia się od pojazdu kierowca nie jest w stanie używać urządzeń zainstalowanych w pojeździe, to okresy, o których mowa w ust. 3 tiret drugie lit. b), c) i d):

a) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem I, wprowadza się na wykresówkę, ręcznie, w drodze automatycznej rejestracji lub innym sposobem, czytelnie i nie brudząc karty; lub

b) jeśli pojazd wyposażony jest w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB, wprowadza się na kartę kierowcy przy użyciu urządzenia do ręcznego wprowadzania danych, w jakie wyposażone jest urządzenie rejestrujące.

Jeśli pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące zgodnie z załącznikiem IB jedzie więcej niż jeden kierowca, kierowcy ci upewniają się, że ich karty kierowcy zostały włożone w odpowiednie otwory tachografu. Kierowcy uzupełniają odpowiednio wykresówki lub karty kierowcy, jeżeli w pojeździe znajduje się więcej niż jeden kierowca, w taki sposób, aby informacje, określone w załączniku I rozdziale II pkt 1-3, były zapisywane na wykresówce lub karcie kierowcy prowadzącego pojazd.

W tym zakresie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że z okazanych zaświadczeń o działalności J. D. z dni 25.11.2013r. i 29.11.2013r. oraz 1.12.2013r. i 3.12.2013r. wynika, że ów kierowca rozpoczynał odpoczynek, natomiast na karcie kierowcy brak jest danych cyfrowych za te okresy. Ponadto skarżący w toku kontroli nie okazał żadnych dokumentów, które wskazywałyby na aktywność kierowcy w spornych okresach. Tymczasem, jak wynika z ww. przepisu kierowca powinien używać jednej karty kierowcy. W konsekwencji argument skargi o tym, że kierowca używał dwóch kart kierowców przy braku innych dokumentów obrazujących aktywność tego kierowcy nie jest zasadny.

Z kolei w zakresie nieprawidłowości stwierdzonych u kierowców R. D. i T. K. Sąd I instancji również podzielił stanowisko organu odwoławczego o tym, że skoro kierowcy po zakończeniu okresu nierejestrowania włożyli kartę do tachografu i wykonali przejazd oraz nie dokonali wpisów manualnych stosownie do treści art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85, to także okres ich aktywności nie został wykazany.

W konsekwencji w uzasadnieniu wyroku za chybiony uznano zarzut skargi poddający w wątpliwość istnienie podstaw prawnych do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej za naruszenie z lp. 6.3.9. załącznika nr 3 do u.t.d. Podczas kontroli zostały bowiem okazane zaświadczenia o działalności wraz z ewidencjami czasu pracy, które nie zawierały wszystkich danych o okresach aktywności kierowców zasadne było nałożenie kary pieniężnej. W tym kontekście dokumenty przedstawione w tym zakresie, a załączone do odwołania z podanych wyżej powodów nie mogły być uwzględnione – co czyni nieuzasadnionym również zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, k.p.a. co do nie uwzględnienia wyjaśnień strony w zakresie danych cyfrowych kierowców M. D., J. D., R. D. i T. K.

Końcowo Sąd I instancji uznał za nieuprawnione stanowisko skarżącego o tym, że spełnił wszystkie warunki ciążące na przedsiębiorcy z mocy prawa, wskazane w art. 92b ust. 1 ustawy, a stwierdzone naruszenia są wynikiem nieprawidłowości zachowania kierowców, których nie mógł przewidzieć i za które nie jest odpowiedzialny. W tym zakresie Sąd wskazał, że przedsiębiorca jako podmiot odpowiedzialny za prowadzenie swego przedsiębiorstwa tak musi je organizować, aby funkcjonowało ono w sposób zgodny z prawem – również prawem transportowym i musi się liczyć z konsekwencjami działań z tym prawem niezgodnych. Tymczasem wbrew twierdzeniom skarżącego, nie zapewnił on w swoim przedsiębiorstwie właściwej organizacji i dyscypliny pracy ogólnie wymaganej w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającej przestrzegania przez kierowców przepisów prawa. Wobec powyższego organy słusznie uznały, że dla depenalizacji stwierdzonych naruszeń nie jest wystarczające zapewnienie właściwej organizacji i dyscypliny pracy, ogólnie wymaganej w stosunku do przewozów drogowych oraz stosowanie prawidłowych zasad wynagradzania, niezawierających składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów – ale konieczne jest również skuteczne doprowadzenie do przestrzegania przepisów przez osobę, którą posługuje się przedsiębiorca. Tymczasem skarżący nie wykazał ani nie udowodnił, że nie miał wpływu na powstanie naruszeń w zakresie przestrzegania przez pracowników przedsiębiorstwa zasad dotyczących czasu pracy, ani tego, że do naruszeń doszło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć i na które nie miał wpływu. Niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Toteż, to nie organ, lecz przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowy. Jednakże w opinii Sądu funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i obciążają przedsiębiorcę. W ocenie Sądu wielokrotne naruszenia przepisów przez kierowców dowodzą tylko tego, że w przedsiębiorstwie skarżącego zawiodły mechanizmy egzekwowania zachowań zgodnych z przepisami prawa uwzględnionych w zakresie obowiązków kierowcy. W konsekwencji organ trafnie przyjął ustalenia o nienależytej organizacji pracy i niewłaściwej dyscyplinie pracy w przedsiębiorstwie strony skarżącej, a w szczególności o braku należytego nadzoru nad realizacją zadań przewozowych przez kierowców, czasem pracy kierowców, czy też dokumentacją wymaganą przy prowadzeniu przewozów drogowych.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł A. S., formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy decyzja organu II instancji została wydana z naruszeniem przepisów K.p.a., a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 uzasadniającym jej uchylenie, ponieważ wbrew argumentacji organu strona okazała do kontroli wymagane dokumenty o okresach aktywności kierowcy.

W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę, że od samego początku konsekwentnie podnosił – w zakresie naruszenia opisanego jako lp. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d. – iż podczas kontroli okazał wszystkie wymagane dokumenty, na podstawie których organ był w stanie dokonać analizy aktywności kierowców. Przedmiotowy przepis nie wymienia konkretnych dokumentów, których nieokazanie sankcjonowane jest kara pieniężną – wobec czego możliwe jest okazanie dowolnych dokumentów, również takich, które wzajemnie się uzupełniają. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że do kontroli okazano: pliki cyfrowe pobrane z kart kierowców, pliki cyfrowe pobrane z pamięci tachografów, zaświadczenia o nieprowadzeniu pojazdu (świadectwa działalności kierowcy) oraz ewidencje czasu pracy kierowców (str. 2-3 protokołu kontroli). Zgodnie z art. 34 rozporządzenia 165/2014 to przede wszystkim na kierowcy spoczywa obowiązek udokumentowania wszystkich okresów swojej aktywności w postaci tzw. "wpisu manualnego" w sytuacji, gdy karta nie znajdowała się w urządzeniu rejestrującym. W warunkach kontroli drogowej nienaniesienie przez kierowcę wpisu manualnego nie pociąga za sobą odpowiedzialności przedsiębiorcy – co uzasadnione jest faktem, że przedsiębiorca dopiero po pobraniu danych z karty nabywa wiedzę na temat nieprzypisanych okresów aktywności kierowcy. Do kontroli strona okazała ewidencje czasu pracy kierowców, w której okresy kiedy karty kierowców M. D., R. D., T. K. nie zarejestrowały żadnej aktywności (z uwagi na ich wyjęcie w warsztacie naprawczym) zdefiniowane zostały jako przerwy w pracy. Tym samym stanowisko organu o okazaniu niepełnych danych skarżący uznał za nieuprawnione. Zarówno bowiem organ, jak i Sąd nie zwrócili uwagi na fakt okazania ewidencji czasu pracy, która wraz z danymi cyfrowymi prezentuje pełen zakres aktywności kierowców w okresie objętym kontrolą. Odnosząc się do argumentacji Sądu, że strona już po zakończeniu kontroli okazała świadectwa działalności, z których wynikało, że w okresach niezarejestrowanych na kartach kierowcy mieli czas wolny, skarżący stwierdził, że późniejsze okazanie tych dokumentów nie miało na celu uniknięcie kary – lecz zwrócenie uwagi organu, że dane te znajdują się w okazanej do kontroli ewidencji czasu pracy. Okazując ewidencje czasu pracy oraz dane cyfrowe przedstawiono zarazem pełen obraz aktywności kierowcy. Skarżący powołał się przy tym na art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym miał prawo okazać dowolny dokument lub kilka dokumentów, które świadczą o pełnych danych aktywności kierowcy. Zarówno wydane decyzje, jak i uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie wskazują, aby okazana ewidencja czasu pracy nie uzupełniała brakujących danych.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji, a skarga kasacyjna została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania.

Zarzut w których strona skarżąca podnosi naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., sprowadzają się do zakwestionowania czynności podjętych przez organy w toku postępowania administracyjnego, których wynikiem, w ocenie strony, było nieuwzględnienie podnoszonych przez nią okoliczności i dowodów oraz brak rzetelnego ustalenia okoliczności sprawy i niewłaściwego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego. Skarżący, co wynika z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ramach tych zarzutów w istocie podważa stanowisko organu odnośnie stwierdzenia przedstawienia niepełnych danych o okresach aktywności kierowców. Podkreślić przy tym należy, że wymienione zarzuty wobec ich treści i motywów, skierowane zostały bezpośrednio do decyzji nie zaś do sposobu przeprowadzonej przez Sąd I instancji kontroli tychże rozstrzygnięć czy podstaw faktycznych, na jakich Sąd oparł swoje orzeczenie.

Abstrahując do wymienionego mankamentu skargi kasacyjnej odnośnie omawianych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, za prawidłową uznać należy ocenę Sądu I instancji stanu faktycznego sprawy, jaki stał się podstawą zaskarżonego wyroku

Wnoszący skargę kasacyjną kwestionuje ukaranie go karą administracyjną w wysokości 3.300 zł za naruszenia określone w Ip. 6.3.9. załącznika nr 3 do u.t.d. a polegające na udostępnieniu podczas kontroli niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Zdaniem kasatora, nałożenie na niego kary było nieuprawnione albowiem strona okazała wszelkie dokumenty prezentujące pełny zakres aktywności kierowców w okresie objętym kontrolą.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska. Należy wskazać, że skarżący zawiadomieniem z dnia 10 czerwca 2014 r. został zawiadomiony o kontroli mającej się rozpocząć 7 lipca 2014 r., a wezwaniami z dnia 7 lipca 2014 r. i 8 września 2014 r. został wezwany do przedłożenia dokumentów i w dniu 23 lipca 2014 r. przedstawił posiadana dokumentację dotyczącą kontrolowanego okresu. Podczas kontroli przeprowadzonej u przedsiębiorcy stwierdzono, że w 11 szczegółowo opisanych przez organ a następnie sąd pierwszej instancji przypadkach dotyczących czterech kierowców okazano niepełne dane co uzasadniało nałożenie kary pieniężnej wskazanej w Ip.6.3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Sąd pierwszej instancji bardzo wnikliwie i dokładnie odniósł się do powyższej kwestii w swoim uzasadnieniu wskazując, że dokumenty związane z przestrzeganiem warunków i obowiązków przewozu drogowego w tym potwierdzające czas pracy kierowców mogą być złożone przez kontrolowanego przedsiębiorcę wyłącznie do zakończenia kontroli. Tym momentem jest sporządzenie przez kontrolujących protokołu kontroli. Tak więc nietrafny jest zarzut naruszenia art. 7, art., 77, art., 80 i art. 107 kpa Organy w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy w sprawie. Załączone do odwołania dowody nie mogły zostać uwzględnione, gdyż obowiązek rejestrowania okresów aktywności kierowców ma charakter formalny. Przedsiębiorca winien na bieżąco kontrolować dokumentację kierowców i podejmować działania zmierzające do usunięcia braków. Należy podkreślić, że zakres obowiązków przedsiębiorcy co do rodzaju dokumentów i sposobu ich okazywania podczas kontroli jest ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przedstawienie dokumentów już po kontroli nie może zostać uznane za realizację przez przedsiębiorców obowiązków wynikających z art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/85 i art. 10 rozporządzenia nr 561/2006. Wnoszący skargę kasacyjną został ukarany karą pieniężną za naruszenia na podstawie przepisu Ip. 6.3.9. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przepis ten przewiduje karę 300 zł za każdy dzień udostępnienia podczas kontroli w przedsiębiorstwie niepełnych danych o okresach aktywności kierowcy. Z tej regulacji wynika w sposób oczywisty, że na przedsiębiorcy spoczywa ciężar wykazania, co "działo się" z kierowcą w pełnych okresach jego aktywności. Nie ulega wątpliwości, że wnoszący skargę kasacyjną tego obowiązku nie dopełnił.

W konkluzji, stwierdzić należy, iż Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2015 r. zaś podniesiona w motywach skargi kasacyjnej argumentacja sprowadza się w zasadzie do polemiki z ustaleniami poczynionymi w sprawie i niewadliwą subsumcją przywołanych przepisów prawa materialnego do stanu faktycznego w oparciu, o który nałożono na skarżącego jako przedsiębiorcę trudniącego się wykonywaniem przewozów, kary pieniężnej za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.