Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 442/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36ust.5
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. [...], działając na podstawie art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania M. G. od decyzji [...]Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2013 r., odmawiającej M. G. wydania pozwolenia na umieszczenie klimatyzatora w przejeździe bramnym kamienicy przy [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na treść art. 61 § 1 k.p.a., stanowiącego, iż postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Podniósł również, iż zgodnie z art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami pozwolenie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.

Organ odwoławczy wskazał, że M. G. - najemca lokalu użytkowego w budynku przy [...] w [...] złożyła wniosek z dnia 22 maja 2013 r. o wydanie pozwolenia na montaż urządzenia zewnętrznego klimatyzacji w przejeździe bramnym, uzupełniony o umowę najmu lokalu z dnia [...] sierpnia 1993 r. Podkreślił, iż wnioskowane prace dotyczą części nieruchomości wspólnej, przymiot strony w sprawie przysługuje zatem Wspólnocie, reprezentowanej przez zarząd wspólnoty. Podniósł ponadto, iż w aktach sprawy znajduje się notatka sporządzona przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości [...] i M. G., zgodnie z treścią której ponowny montaż klimatyzatora nastąpi po otrzymaniu pozytywnej decyzji [...] Konserwatora Zabytków będącej wynikiem postępowania wznowionego postanowieniem [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2012 r., jednak nie później niż do końca marca 2013 r. Zawiera ona jednocześnie deklarację najmu powierzchni elewacji przeznaczonej pod ww. urządzenie przez M.G.

Zdaniem organu odwołująca się nie dysponuje tytułem prawnym, uprawniającym do występowania do organu konserwatorskiego o wydanie pozwolenia na montaż klimatyzatora w przejeździe bramnym kamienicy przy [...]. Organ wskazał, że dołączona do wniosku umowa najmu z dnia [...] sierpnia 1993 r. dotyczy wyłącznie lokalu użytkowego i nie ceduje na najemcę praw do części wspólnej budynku niesłużącej do wyłącznego użytku właścicieli lokali. W związku z treścią art. 36 ust. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, do wystąpienia z takim wnioskiem niezbędne jest istnienie stosunku zobowiązaniowego pomiędzy Wspólnotą a M. G., uprawniającego do wystąpienia o pozwolenie na tego typu prace.

W ocenie Ministra konieczne było zatem uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Konserwatora Zabytków i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego, brak było bowiem podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy.

Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r. złożyła M. G., zarzucając naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 27 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, naruszenie postanowień umowy najmu lokalu z dnia [...] sierpnia 1993 r. w związku z art. 659 § 1 k.c. i 662 § 2 k.c., naruszenie art. 6, art. 7 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Skarżąca wskazała, że prowadzi w budynku przy [...] w [...] Salon Fryzjerski "[...]" na podstawie umowy najmu lokalu zawartej na czas nieokreślony z Zarządem Domów Komunalnych (obecnie Zakład Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...]). Podniosła, iż system klimatyzacji w ramach remontu najmowanego lokalu został legalnie, za zgodą wynajmującego oraz Służby Ochrony Zabytków, zainstalowany w 1994 r., a miejsce zamontowania urządzenia zewnętrznego zostało wówczas uzgodnione i zaakceptowane bezterminowo przez Państwową Służbę Ochrony Zabytków z up. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz potwierdzone stosownym zapisem w opracowanym projekcie technicznym. Projekt został również uzgodniony z Zarządem Domów Komunalnych oraz ówczesnym administratorem budynku ADK Nr [...]. Instalacja funkcjonowała w okresach letnich do końca września 2012 roku.

Skarżąca podniosła, iż w marcu 2012 r. Wspólnota Mieszkaniowa [...] zwróciła się do niej z prośbą o usunięcie urządzenia, w związku z zamierzonym remontem przejazdu bramnego kamienicy na podstawie decyzji [...] Konserwatora Zabytków Nr [...] z dnia [...]października 2011 r. Skarżąca wskazała, że po zapoznaniu się z treścią decyzji była przekonana, że zawarty w niej zapis: "jednostka klimatyzatora zamontowana nad drzwiami wejściowymi do lokalu, przed wrotami wjazdowymi zostanie usunięta" odnosi się do tymczasowego usunięcia urządzenia na okres niezbędny do wykonania prac remontowych w miejscu jego zainstalowania, jednak wystąpiła za pośrednictwem Wspólnoty do [...] Konserwatora Zabytków o wyjaśnienie tego zapisu. W odpowiedzi Konserwator pismem z dnia 24 lipca 2012 r. poinformował, że "montaż klimatyzatora wymagał zgody Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w formie decyzji administracyjnej, wobec czego adnotacja zamieszczona w projekcie technicznym systemu klimatyzacji o treści "akceptuję pod względem konserwatorskim" z pieczątką Państwowej Służby Ochrony Zabytków z up. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dn. [...].10.1994 r. nie była pozwoleniem na montaż jednostki klimatyzacyjnej w rozumieniu ustawy o ochronie dóbr kultury oraz kodeksu postępowania administracyjnego".

Skarżąca podkreśliła, że kamienica [...] została wpisana do rejestru zabytków jako samodzielny obiekt dopiero 21 grudnia 2012 r., zaś klimatyzator stanowił wyposażenie lokalu użytkowego od 1994 r. i nikt nigdy nie zgłaszał zarzutu co do jego funkcjonowania w oparciu o dotychczasową formę pozwolenia.

Wskazała, iż wystąpiła do [...]Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego i o uchylenie decyzji nr [...]. W dniu [...] października 2012 r. [...] Konserwator Zabytków wydał decyzję odmawiającą uchylenia swojej decyzji nr [...], natomiast trzy tygodnie przed jej wydaniem, tj. [...] października 2012 r., klimatyzator został przez skarżącą zdemontowany. Od decyzji [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] października 2012 r. skarżąca wniosła odwołanie. W dniu [...]kwietnia 2013 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wydał decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję i umarzającą postępowanie w całości, z powodu uchybienia przez skarżącą terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Ponieważ w międzyczasie decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. kamienica przy [...] została wpisana do rejestru zabytków, skarżąca wystąpiła z wnioskiem z 23 maja 2013 r. do [...]Konserwatora Zabytków o wydanie pozwolenia na ponowne umieszczenie klimatyzatora w przejeździe bramnym w jego poprzedniej lokalizacji. W dniu [...] sierpnia 2013 r. organ wydał decyzję odmowną. Skarżąca zarzuciła, że w decyzji ten organ nie ustosunkował się do treści jej pisma z dnia 28 czerwca 2013 r., w którym podnosiła, że jako posiadacz zależny opłaca wyznaczony decyzją Prezydenta [...] cząstkowy podatek od nieruchomości, co jest wynikiem zawarcia umowy najmu lokalu użytkowego i stanowi tytuł prawny do tej nieruchomości wynikający ze stosunku zobowiązaniowego (a to powinno skutkować dostępem do korzystania z części wspólnej nieruchomości, której elementem jest prześwit bramny, w którym od 1994 r. do końca września 2012 r. zgodnie z prawem zainstalowane było urządzenie zewnętrzne systemu klimatyzacji). Skarżąca zwróciła też uwagę na pismo wynajmującego, tj. Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] z dnia 10 września 2013 r., jako właściciela większościowego nieruchomości [...], skierowane do Wspólnoty Mieszkaniowej [...] wskazujące na konieczność zainstalowania klimatyzatora.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r. oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto, Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną- zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skarga kwestionuje decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] stycznia 2014 r., którą to decyzją organ działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W ocenie organu brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy wydania pozwolenia na umieszczenie klimatyzatora w przejeździe bramnym kamienicy przy [...] w [...], zainicjowanej na wniosek złożony przez skarżącą.

Sąd podziela powyższe stanowisko. Kamienica, w bramie której skarżąca chciała umieścić klimatyzator, objęta jest ochroną konserwatorską na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2012 r.

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.), w art. 36 ust. 5 wymienia podmioty uprawnione do złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia, o których mowa w ust. 1 tej ustawy. Do podmiotów tych ustawodawca zalicza: osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne posiadające tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego. Skarżąca nie zalicza się do wskazanego kręgu uprawnionych podmiotów. Wbrew twierdzeniu skarżącej, uprawnienia wynikające z tytułu najmu lokalu w kamienicy, nie dają jej prawa do występowania w imieniu wspólnoty, która zarządza częścią wspólną budynku. Jak trafnie wskazał organ, umowa najmu dotyczy wyłącznie lokalu użytkowego. Również za nietrafny należy uznać argument posiadania od 1994 r. zgody na montaż klimatyzatora.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1767/08, publ. www.nsa.gov.pl, pozwolenie na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków jest władczym działaniem organu administracji skierowanym na wywołanie konkretnych i indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jest wydawane w formie decyzji administracyjnej, odpowiadającej treści art. 107 k.p.a. Decyzja taka powinna zatem w szczególności zawierać rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o środku zaskarżenia oraz być doręczona stronom postępowania. Nie można uznać za prawidłowy pogląd, że pozwolenie wojewódzkiego konserwatora zabytków może być udzielone przez każde oświadczenie woli konserwatora z wyjątkiem decyzji.

Wymogów powyższych nie spełnia zatem adnotacja zamieszczona w projekcie technicznym systemu klimatyzacji o treści "akceptuję pod względem konserwatorskim" z pieczątką Państwowej Służby Ochrony Zabytków z up. Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków.

Skoro [...] Konserwator Zabytków jako organ I instancji wbrew czytelnemu zapisowi w art. 36 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wydał decyzję w sprawie pozwolenia na umieszczenie klimatyzatora na kamienicy wpisanej do rejestru zabytków, na wniosek osoby nieuprawnionej do jego złożenia, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organ odwoławczy, prawidłowo zastosował przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylając wydaną decyzję i umarzając postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.