Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 113/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska (spr.), Maria Werpachowska, Protokolant specjalista Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi O. P. S. A. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] sierpnia 2015 r.; 2. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz O. P. S. A. z siedzibą w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Wa 113/16

UZASADNIENIE

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., na podstawie 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 12 pkt 2, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), art. 56 § 2 w zw. z art. 54 § 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz. U. z 2014 r., poz. 486 ze zm.), art. 10a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1383 ze zm.) oraz art. 161 ust. 1 w zw. z art. 159 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku O. S.A. z siedzibą w W. przy [...], o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej odmowy udostępnienia Komendantowi Straży Miejskiej z siedzibą w R. z siedzibą przy ul. [...], przez O. S.A., danych osobowych abonenta telefonu komórkowego, użytkowanego w sieci O. S.A., o numerze telefonu [...], rozstrzygniętej decyzją Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2015 r. (znak: [...] dot. [...]), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga Straży Miejskiej w R. na odmowę udostępnienia przez O. SA z siedzibą w W. danych osobowych w zakresie imienia, nazwiska oraz adresu zamieszkania abonenta nr telefonu [...]. W treści skargi Komendant Straży Miejskiej w R. podniósł, że ,,[w] dniu [...].02.2014 r. funkcjonariusz Straży Miejskiej w R. ujawnił wykroczenie polegające na rozklejaniu ogłoszeń reklamowych o treści: »Kupię Prawa do Akcji Kompanii Węglowej S.A., tel. [...]« na słupach oświetlenia ulicznego (...) bez zgody administratora, tj. z art. 63 a § 1 kw."

Wobec okoliczności, iż podjęte przez Straż Miejską czynności nie doprowadziły do ustalenia osoby odpowiedzialnej za powyższe działanie, Straż Miejska na podstawie art. 10a, 11 i 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych oraz art. 23 ust 1 pkt 2, 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych, wskazując jednocześnie, iż toczy się postępowanie wyjaśniające w sprawie o wykroczenie z art. 63a Kodeksu wykroczeń, zwróciła się pismem z dnia 10 marca 2014 r. do Spółki o cyt.: "udzielenie informacji o danych osobowych (imię, nazwisko, adres zamieszkania) abonenta telefonu nr [...]". Straż Miejska ponowiła prośbę w piśmie z dnia 15 kwietnia 2014 r.

Pismem z dnia 25 marca 2014 r. Spółka odmówiła udzielenia ww. informacji, powołując się na nowelizację art. 159 ust. 4 Prawa telekomunikacyjnego, która wyłączyła możliwość udostępnienia danych i komunikatów objętych tajemnicą telekomunikacyjną dla celów postępowania innego, niż karne. Powyższą argumentację Spółka utrzymała w piśmie z dnia 24 kwietnia 2014 r. W związku z brakiem możliwości ustalenia sprawcy wykroczenia, Straż Miejska zwróciła się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z prośbą o rozpatrzenie przedmiotowej skargi.

W celu rozpatrzenia sprawy Generalny Inspektor zwrócił się do Spółki o złożenie pisemnych wyjaśnień. W odpowiedzi Spółka wskazała, że przetwarza dane osobowe abonenta, któremu przydzielono numer telefonu [...], w zakresie jego imienia, nazwiska i adresu zameldowania, nr telefonu, serii i numeru dowodu osobistego. Spółka przetwarza dane osobowe abonenta na podstawie art. 161 ustawy Prawo telekomunikacyjne w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o ochronie danych osobowych w celu świadczenia usług telekomunikacyjnych. W kolejnych wyjaśnieniach podniesiono, że "nowelizacja Prawa telekomunikacyjnego z 2012 r. poprzez zmianę art. 159 ust. 4 wyłączyła możliwość udostępnienia danych i komunikatów objętych tajemnicą telekomunikacyjną dla celów postępowania innego niż karne", w związku z powyższym odmówiono Straży Miejskiej udostępnienia wnioskowanych danych abonenta, z powodu takiego, iż są one objęte tajemnicą telekomunikacyjną. Z wyjaśnień Spółki wynika, że przetwarza ona adres zameldowania abonenta numeru telefonu [...], a nie jego adres zamieszkania.

W tym miejscu organ podkreślił, iż fakt żądania przez Straż Miejską adresu zamieszkania abonenta numeru telefonu: [...] jest wiążący dla organu, jednak nie należy kategorycznie odczytywać żądań strony zgodnie z ich literalnym brzmieniem, ale zgodnie z ich intencją mając na względzie zasady prawidłowego rozumowania. Należy podkreślić, iż obowiązek ujęty w art. 24 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz.U. 2015 r. poz. 388) nakazuje dokonać meldunku w miejscu stałego lub czasowego pobytu. W przedmiotowym stanie faktycznym Spółka wskazała, że posiada adres zameldowania abonenta, stosownie więc do analizy przepisów ww. ustawy, należy uznać, iż abonent wskazując swój adres zameldowania wskazał adres stałego, lub czasowego pobytu, a więc swojego miejsca zamieszkania. Z uwagi na powyższe posiadane przez Spółkę dane osobowe abonenta numeru telefonu: [...] w zakresie adresu zameldowania zawierają się w żądaniu Straży Miejskiej.

W tym stanie faktycznym Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] sierpnia 2015 r. wydał decyzję administracyjną (znak: [...]), mocą której nakazał Spółce udostępnienie Straży Miejskiej danych osobowych abonenta telefonu komórkowego o numerze telefonu [...], użytkowanego w sieci O. S.A., w zakresie jego imienia, nazwiska oraz adresu zameldowania.

W stosunku do decyzji został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W treści powyższego wniosku Spółka, działając na podstawie art. 127 § 3 Kpa w zw. z treścią: art. 7, 77 § 1 i 80 Kpa, art. 159 ust. 2, art. 159 ust. 3, art. 159 ust. 4, art. 161 ust. 2 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (dalej: PTE), art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (dalej u.o.d.o.), wniosła o "uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania". W ocenie Spółki materiał dowodowy w sprawie nie został rozpatrzony wystarczająco wszechstronnie. Spółka podnosi, iż nowelizacja PTE "(...) poprzez zmianę art. 159 ust. 4 wyraźnie ograniczyła dopuszczalność żądania przez organy danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, w szczególności danych objętych retencją, dla celów postępowania innego niż w sprawach karnych". W kontekście tajemnicy telekomunikacyjnej, zdaniem Spółki "nie powinno bowiem ulegać wątpliwości, iż wszelkie wyjątki od gwarantowanych konstytucyjnie praw obywateli nie powinny być domniemywane z przepisów o charakterze ogólnym". Spółka powołuje się również na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2013r., sygn. akt I OSK 368/12, zgodnie z którym cyt.:"(...) przepis art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych nie może stanowić podstawy udostępnienia danych abonenta. Wykładnia art. 159 ust. 2 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego wskazuje bowiem, iż konieczność udostępnienia danych z innych powodów musi być przewidziana w przepisach odrębnych w sposób wyraźny, a nie dorozumiany. Przemawia za tym wzgląd na generalny zakaz udostępniania danych stanowiących tajemnicę telekomunikacyjną oraz enumeratywnie wyliczone wyłączenia, które z uwagi na to, iż znoszą ochronę tajemnicy ustawowo chronionej (w tym dóbr osobistych), wymagają ścisłego interpretowania. W związku z powyższym przepisy odrębne, w rozumieniu art. 159 ust. 2 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego, muszą w sposób wyraźny i jednoznaczny wskazywać powody, dla których ochrona tajemnicy telekomunikacyjnej może zostać przełamana. Przykładem w tym zakresie mogą być przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), np. art. 19 ust. 6 pkt 3 w zw. z art. 19 ust. 12 tej ustawy. Nie spełnia natomiast takich wymagań art. 29 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, z uwagi na przywołany już ogólny charakter i brak odwołania się do możliwości udostępnienia na jego podstawie danych stanowiących tajemnicę telekomunikacyjną".

Po ponownym rozpatrzeniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zauważył, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. (znak: [...] jest prawidłowe.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podkreślił, iż w jego ocenie, wszelkie zarzuty Spółki dotyczące sformułowanego w ww. decyzji nakazu udostępnienia przez nią na rzecz Straży Miejskiej danych osobowych ww. abonenta, są bezzasadne. Tym samym organ podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Odnosząc się do przywołanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, sygn. akt I OSK 368/12 podkreślił, iż koncentruje się on na interpretacji art. 29 ust. 2 u.o.d.o. w kontekście możliwości przetwarzania na jego podstawie danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną. Stwierdził, że warto jednak podkreślić, iż artykuł ten utracił moc obowiązującą z dniem 7 marca 2011 r. (podstawa prawna: ustawa z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie danych osobowych oraz niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2010 r. Nr 229, poz. 1497) i tym samym, w ocenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wyrok, którego punkt ciężkości oparty jest o nieobowiązujący art. 29 u.o.d.o. nie powinien być podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie.

Co do interpretacji przepisów prawa wskazał na istnienie bogatego orzecznictwa podzielającego stanowisko organu. Mianowicie, Naczelny Sąd Administracyjny, w analogicznej sprawie, w wyroku z dnia 5 lutego 2008 r. (sygn. akt I OSK 37/07) wprost uznał, iż do udostępnienia Straży Miejskiej danych osobowych abonenta telefonu komórkowego powinny znaleźć zastosowanie przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 u.o.d.o. w zw. z art. 54 § 1 i art. 56 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia i art. 10a ustawy o strażach gminnych oraz art. 161 ust. 1 i art. 159 ust. 2 pkt 4 PTE.

Ponadto stwierdził, że można posiłkować się można wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2324/12, wydanym w oparciu o sprawę dotyczącą ochrony tajemnicy komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych. Zgodnie z uzasadnieniem wyroku cyt.: "tajemnica komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych sięga tylko do granic kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym. Gdy zaś zachodzi podejrzenie sprzeczności z nim, reguła ta musi ulec przed wyższym dobrem. Trzeba też stwierdzić, że regulacja przepisów art. 159 ust. 4 ustawy Prawo telekomunikacyjne (...) nie zawęża zakresu podmiotowego ujawniania danych osobowych, wskazując tylko przykłady ustawowego zwolnienia z tajemnicy telekomunikacyjnej oraz statuując bezwzględny obowiązek udzielania danych organom państwa na potrzeby prowadzonych przez nie postępowań.

W zaskarżonej decyzji organ przywołał również rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 28 stycznia 2003 r. (sygn. akt: II SA 2210/01) orzekł, iż cyt.: "(...) system ochrony danych osobowych tworzą powiązane ze sobą rozwiązania w sposób uwzględniający hierarchię chronionych dóbr i wartości. Wyrazem tego jest m.in. art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o ochronie danych osobowych, dopuszczający przetwarzanie danych, gdy na to zezwalają przepisy prawa i gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego. Podobnie art. 69 ust. 1 Prawa telekomunikacyjnego [obecnie art. 161 ust. 1 ustawy Prawo telekomunikacyjne] zezwala na przetwarzanie danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną również w innych celach niż świadczenie usług abonenckich, gdy jest dopuszczalne na podstawie przepisów ustawowych. Łącznie z (...) treścią art. 10 ust. 1 ustawy o strażach gminnych i art. 19 § 1 kpw [obecnie art. 54 ust. 1 oraz art. 56 ust 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia] powstaje z tych przepisów uprawnienie straży do żądania udostępnienia jej danych osobowych pozostających w dyspozycji ich administratora, gdy jest stosownie uzasadnione okolicznościami sprawy (...)".

W związku z powyższym, w oparciu powyższy wywód oraz o zacytowane orzecznictwo organ raz jeszcze przytoczył argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. Otóż, zgodnie z brzmieniem art. 1 ust. 1 u.o.d.o., każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych. Ustęp 2 stanowi zaś, iż przetwarzanie danych osobowych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą, lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą. Przepis ten wskazuje, iż od generalnej zasady prawa do ochrony danych osobowych istnieją wyjątki. Oznacza to, iż w przypadku zaistnienia uzasadnionej okoliczności (przesłanki) racjonalny ustawodawca dopuszcza przetwarzanie danych osobowych. Przetwarzaniem danych osobowych - w myśl art. 7 pkt 2 u.o.d.o. - jest m.in. ich zbieranie. W doktrynie podkreśla się, iż cyt.: "(...) wytyczając reguły ochrony danych osobowych, należy uważać, aby nie przekroczyć granicy, za którą trafne i szlachetne zamiary oraz założenia zaczynają już wywoływać negatywne skutki. Ma to miejsce na przykład wówczas, gdy zbyt rygorystyczne ograniczenia w pozyskiwaniu i gromadzeniu informacji (danych osobowych) przeszkadzają w należytym zapewnieniu porządku i bezpieczeństwa (...)" (tak: J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona Danych Osobowych Komentarz, 4 wydanie, Kraków 2007, str. 303-304). Nie jest dopuszczalne działanie, które zmierza do utrudniania realizowania przez właściwe organy obowiązków wynikających z przepisów prawa, zwłaszcza, gdy organy te strzegą porządku publicznego i egzekwują postanowienia przepisów prawa w granicach przyznanych im kompetencji. Celem egzekwowania prawa jest nałożenie sankcji karnej na osobę, która łamie przepisy, poprzez efektywne zebranie niezbędnych informacji zmierzających do ukarania sprawcy.

Przytoczył dodatkowo wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2008 r. (sygn. II SA/Wa 229/08), w którym WSA orzekł, iż cyt.: "(...) Z art. 1 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych wynika, iż przysługujące każdemu prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych nie ma charakteru absolutnego, bowiem przetwarzanie danych może mieć miejsce ze względu na dobro publiczne, dobro osoby, której dane dotyczą lub dobro osób trzecich w zakresie i trybie określonym ustawą (...)". Z powyższego wyroku wynika, iż prawo do ochrony danych osobowych nie może pozostawać w oderwaniu od innych przepisów prawa i czynników, które należy mieć na względzie bez zakładania a priori, iż prawo do ochrony danych osobowych, będzie zawsze prawem nadrzędnym.

Ponadto organ wskazał, że organ powołany do strzeżenia porządku publicznego (jakim jest w niniejszym postępowaniu Straż Miejska) legitymuje się przesłanką dla przetwarzania danych osobowych. Podstawę do zgodnego z prawem przetwarzania danych osobowych daje spełnienie jednej z przesłanek określonych w art. 23 ust. 1 pkt 1-5 u.o.d.o. Udostępnienie danych osobowych przez administratora tych danych jest dopuszczalne m.in. gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o.), bądź gdy jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego (art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o.).

Zgodnie z art. 159 ust. 2 pkt 4 PTE, zakazane jest zapoznawanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu, chyba że będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi. Art. 159 ust. 4 PTE stanowi, iż przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do komunikatów i danych ze swojej istoty jawnych, z przeznaczenia publicznych lub ujawnionych postanowieniem sądu, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów. W myśl art. 161 ust. 2 PTE, zastrzeżeniem ust. 2, treści lub dane objęte tajemnicą telekomunikacyjną mogą być zbierane, utrwalane, przechowywane, opracowywane, zmieniane, usuwane lub udostępniane tylko wówczas, gdy czynności te, zwane dalej "przetwarzaniem", dotyczą usługi świadczonej użytkownikowi albo są niezbędne do jej wykonania. Przetwarzanie w innych celach jest dopuszczalne jedynie na podstawie przepisów ustawowych.

Powyższe przepisy PTE, w ocenie organu, wskazują na możliwość udostępnienia danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, gdy stanowią tak przepisy odrębne, bądź - co nie budzi wątpliwości - niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego, o czym stanowi art. 23 ust. 1 pkt 4 u.o.d.o.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o strażach gminnych, straż wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego. W celu realizacji tych zadań straż może przetwarzać dane osobowe, z wyłączeniem danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym, bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą uzyskane w wyniku wykonywania czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawach o wykroczenia (art. 10a pkt 1 ustawy o strażach gminnych). Stosownie do brzmienia art. 12 ust. 1 pkt 5 ustawy o strażach gminnych, strażnik wykonując zadania, o których mowa w art. 10 i 11, ma prawo do dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych - w trybie i zakresie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia.

Straż Miejska jest jednym z oskarżycieli publicznych w myśl art. 17 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, któremu przysługuje prawo do przeprowadzenia czynności wyjaśniających w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie (art. 54 - 56 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). Zwrócił też uwagę, iż w myśl art. 54 ust. 1 in fine Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, czynności te [tu: czynności wyjaśniające] w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu i zakończyć w ciągu miesiąca.

Realizacja przez Straż Miejską zadań nałożonych na nią ustawowo wymaga wykorzystywania informacji o osobach, których działania te dotyczą. Przepisu ustawy o strażach gminnych wprost stanowią o prawie Straży Miejskiej do przetwarzania danych w związku z realizacją określonych prawem zadań, bez konieczności uzyskania na to zgody osoby, której dane dotyczą. Oznacza to, iż Straż Miejska, na mocy stosownych przepisów rangi ustawowej, ma prawo zwrócić się do operatora telekomunikacyjnego o udostępnienie niezbędnych jej danych osobowych, zaś operator ten winien - mając na względzie fakt realizacji obowiązku czuwania przez Straż Miejską nad przestrzeganiem prawa przez obywateli - udostępnić informacje w zakresie wnioskowanym przez Straż Miejską. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do realizacji dyspozycji f z przepisu art. 161 ust. 2 in fine ustawy PTE. Spółka odrzuciła wniosek Straży Miejskiej, wskazując na fakt, iż żądane dane objęte są tajemnicą telekomunikacyjną (art. 159 ustawy PTE) oraz podkreślając, iż ich ujawnienie jest możliwe jedynie przy zachowaniu procedury zwolnienia z tego obowiązku, wskazanej w treści art. 179 ustawy PTE. Spółka nie podjęła zatem działań zmierzających do rozważenia zasadności wniosku Straży Miejskiej w kontekście art. 161 ust. 2 ustawy PTE oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., odrzucając jej wniosek a priori.

W świetle przytoczonych powyżej przepisów oraz orzecznictwa raz jeszcze podkreślić należy, iż Straż Miejska posiada podstawę prawną do pozyskania danych osobowych na mocy ww. przepisów, tj. artykułu 161 ust. 1 i art. 159 ust. 2 pkt 4 PTE, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 u.o.d.o. w zw. z art. 54 § 1 i art. 56 § 2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

W przedmiotowej sprawie Straż Miejska wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego. Do wypełnienia zadania realizowanego dla dobra publicznego niezbędne jest ustalenie sprawcy wykroczenia, a następnie skierowania do sądu wniosku o ukaranie. Dobro publiczne jest wartością, którą Spółka winna wziąć pod uwagę w kontekście realizacji obowiązku ochrony danych abonenta na gruncie przepisów PTE i wyważyć wyższość dobra publicznego nad dobrem jednostki.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi O. S.A. z siedzibą w W. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie :

- art. 5 i art. 23 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (dalej "UODO") w związku z art. 159 ust. 1-4 i art.161 ust. 1 ustawy z dnia z 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (dalej "PT") oraz art. 54 § 1 w zw. Art. 56 § 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (dalej ,,KPW') i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych, poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że powołane przepisy stanowią podstawę do ujawnienia danych osobowych abonenta usług telekomunikacyjnych, podczas gdy przepisy PT przewidują dalej idący zakres ochrony takich danych i upoważnienie zawarte w UODO nie jest w tym przypadku wystarczające.

Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz umorzenie postępowania, ewentualnie, na wypadek stwierdzenia przez Sąd braku podstaw do umorzenia postępowania o uchylenie zaskarżonych decyzji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zobowiązanie GIODO do wydania decyzji odmawiającej zobowiązania Skarżącego do udostępnienia żądanych przez Straż Miejska w R. informacji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że niezbędnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest określenie wzajemnej relacji pomiędzy przepisami UODO , a PT. Art. 5. UODO stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw; które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ich ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Nie ulega wątpliwości, że zakres ochrony danych stanowiących zgodnie z art. 159 ust. 1 PT tajemnicę telekomunikacyjną, ustanowiony w art. 159 ust. 2-4 jest dalej idący, a wyjątki od niego bardziej restrykcyjne niż te przewidziane w UODO. Nie ulega też wątpliwości, że dane osobowe abonenta usługi telekomunikacyjnej będącego osobą fizyczną, są jako "dane dotyczące użytkownika" objęte tajemnicą telekomunikacyjną na mocy art. 159 ust. 1 w zw. z art. 161 ust. 2 PT. W konsekwencji uznać należy, że na mocy art. 5 UODO w zw. z art. 159 ust. 1-4 PT dla ujawnienia danych osobowych abonenta, konieczne jest spełnienie nie tylko warunków określonych w UODO, ale również tych określonych w PT.

Zgodnie z art. 159 ust. 2 i 3 PT: "2. (...) przekazywanie lub inne wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu jest zakazane, chyba że:

1) będzie to przedmiotem usługi lub będzie to niezbędne do jej wykonania;

2) nastąpi za zgodą nadawcy lub odbiorcy, których dane te dotyczą;

3) dokonanie tych czynności jest niezbędne w celu rejestrowania komunikatów i związanych z nimi danych transmisyjnych, stosowanego w zgodnej z prawem praktyce handlowej dla celów zapewnienia dowodów transakcji handlowej lub celów łączności w działalności handlowej;

4) będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi.

5) z wyjątkiem przypadków określonych ustawą, ujawnianie lub przetwarzanie treści albo danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną narusza obowiązek zachowania tajemnicy telekomunikacyjnej.

Wyjątki od tej zasady przewidziane są natomiast w ust. 4 art. 159 PT, zgodnie z którym przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do komunikatów i danych ze swojej istoty jawnych, z przeznaczenia publicznych lub ujawnionych postanowieniem sądu wydanym w postępowaniu karnym, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów."

Przepisy odrębne, o których mowa w art. 159 ust. 2 pkt 4) i ust. 4 oraz art. 161 ust. 1 PT, obejmują wyjątki konieczne z innych powodów przewidzianych przez PT lub przepisy ustaw odrębnych. Przy czym przepisy te winny wyraźnie wskazywać na możliwość udostępnienia przez operatora telekomunikacyjnego danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną. Tego rodzaju przepisami są przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, ustawy z dnia 24 sierpnia 2001r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych oraz ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej.

Dalej stwierdziła, że wobec nowelizacji art. 159 ust. 4 PT, która weszła w życie 21 stycznia 2013 r. teza zawarta w wyroku NSA z dnia 5 lutego 2008 r. (I OSK 37/07), na który powołuje się GIODO nie zachowuje swej aktualności. Ustawodawca wyraźnie bowiem zawęził możliwość ujawniania danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, które to dane na podstawie art. 159 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 161 ust. 2 PT obejmują również dane osobowe abonenta lub użytkownika.

W pierwotnym brzmieniu przepis ten brzmiał bowiem: "Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do komunikatów i danych ze swojej istoty jawnych, z przeznaczenia publicznych lub ujawnionych postanowieniem sądu, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów". Aktualnie natomiast wyraźnie stanowi on, że dane objęte tajemnicą telekomunikacyjną, bez względu na rodzaj tych danych, tj. zarówno np. dane transmisyjne, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt. 3 PT jak i dane dotyczące użytkownika wymienione w pkt. 1 tego samego ustępu, mogą zostać ujawnione na podstawie postanowienia sądu wydanego w postępowaniu karnym.

Podążając tokiem rozumowania GIODO wspomniana wyżej nowelizacja byłaby bezcelowa, ponieważ w pojęciu "przepisów odrębnych", o których mowa w art. 159 ust. 4 in fine zawierałyby się również m.in. postanowienia sądu wydane w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, w sprawach cywilnych czy też decyzje1 innych organów postępowania, a nie ulega wątpliwości, że intencją ustawodawcy było ich wykluczenie.

Skoro zatem ustawodawca wykluczył możliwość ujawniania danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną m.in. na podstawie postanowienia sądu wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia, to w ocenie skarżącej, nie znajduje uzasadnienia twierdzenie GIODO, zgodnie z którym możliwość taka na podstawie klauzuli "przepisów odrębnych" przysługuje w tego rodzaju postępowaniu Straży Miejskiej w sytuacji gdy ani przepisy ustawy o strażach gminnych, ani kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia nie zawierają wyraźnej podstawy dla takiego ujawnienia. Prowadziłoby to bowiem do kuriozalnej sytuacji, w której organ prowadzący czynności wyjaśniające miałby w postępowaniu dalej idące uprawnienia w zakresie dostępu do danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną niż orzekający w tej samej sprawie sąd. Dla porównania w postępowaniu karnym uprawnienia takie przysługują zarówno sądowi jak i prokuratorowi (art. 218 i nast. ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego - "KPK"), a w odniesieniu do danych objętych najdalej posuniętą ochroną tj. treści komunikatów, uzyskanie dostępu do danych na potrzeby postępowania wymaga uprzedniego, a tylko w wyjątkowych przypadkach następczego zatwierdzenia przez sąd w drodze postanowienia (art. 237 § 1 i 2 KPK). Co więcej, nie ulega wątpliwości, że ciężar gatunkowy spraw rozpatrywanych w postępowaniu karnym jest większy niż spraw rozpatrywanych na podstawie przepisów KPW, skoro zatem w przepisach regulujących postępowanie karne wyraźnie uregulowano zasady uzyskiwania dostępu do danych stanowiących tajemnicę telekomunikacyjną, nie sposób uznać, że ujawnienie takich danych jest dopuszczalne w postępowaniu w sprawach o wykroczenia na podstawie ogólnego przepisu, który stanowi, iż w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebrania danych niezbędnych do sporządzenia takiego wniosku, Policja [albo odpowiednio Straż Miejska na podstawie odesłania zawartego w art. 56 ust. 2 KPW] z urzędu przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możności należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu. Powinny one być zakończone w ciągu miesiąca od ich podjęcia (art. 54 §1 KPW).

W ocenie Skarżącej uznanie, że powyższy przepis, stanowi "przepis odrębny" w rozumieniu art. 159 ust. 2 pkt. 4, ust. 4 lub art. 161 ust. 1 PT, stanowiłoby niedopuszczalną w odniesieniu do wyjątków wykładnię rozszerzającą, dla której w obowiązującym stanie prawnym brak uzasadnienia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 159 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 ze zm.), zwanej dalej "Pt", tajemnica komunikowania się w sieciach telekomunikacyjnych, zwana dalej "tajemnicą telekomunikacyjną", obejmuje m.in. dane dotyczące użytkownika (pkt 1).

Zakazane jest zapoznawanie się, utrwalanie, przechowywanie, przekazywanie lub inne wykorzystywanie treści lub danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną przez osoby inne niż nadawca i odbiorca komunikatu, chyba że:

1. będzie to przedmiotem usługi lub będzie to niezbędne do jej wykonania,

2. nastąpi za zgodą nadawcy lub odbiorcy, których dane te dotyczą,

3. dokonanie tych czynności jest niezbędne w celu rejestrowania komunikatów i związanych z nimi danych transmisyjnych, stosowane w zgodnej z prawem praktyce handlowej dla celów zapewnienia dowodów transakcji handlowej lub celów łączności w działalności handlowej,

4. będzie to konieczne z innych powodów przewidzianych ustawą lub przepisami odrębnymi (art. 159 ust. 2 Pt).

Z wyjątkiem przypadków określonych ustawą, ujawnianie lub przetwarzanie treści albo danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną narusza obowiązek zachowania tajemnicy telekomunikacyjnej (art. 159 ust. 3 Pt).

Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się do komunikatów i danych ze swej istoty jawnych, z przeznaczenia publicznych lub ujawnianych postanowieniem Sądu, postanowieniem prokuratora lub na podstawie odrębnych przepisów (art. 159 ust. 4 Pt).

Stosownie zaś do brzmienia art. 161 ust. 1 omawianej ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, treści lub dane objęte tajemnicą telekomunikacyjną mogą być zbierane, utrwalane, przechowywane, opracowywane, zmieniane, usuwane lub udostępniane tylko wówczas, gdy czynności te, zwane dalej "przetwarzaniem", dotyczą usługi świadczonej użytkownikowi albo są niezbędne do jej wykonania. Przetwarzanie w innych celach jest dopuszczalne jedynie na podstawie przepisów ustawowych.

Z kolei przepis art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1182 ze zm.), zwanej dalej "uodo", określa ogólne materialne przesłanki przetwarzania danych osobowych (w rozumieniu art. 7 pkt 2) o charakterze generalnym.

Stanowi on, że przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:

1. osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych,

2. jest to niezbędne dla realizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa,

3. jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą,

4. jest to niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego,

5. jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą.

Porównanie treści powołanych wyżej przepisów upoważnia, w ocenie Sądu, do stwierdzenia, że przepisy ustawy Prawo telekomunikacyjne przewidują dalej idącą ochronę danych osobowych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, niż przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, czego nie neguje też w swoich decyzjach Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Znajduje zatem zastosowanie w tej sytuacji przepis art. 5 uodo, który stanowi, że jeżeli przepisy odrębnych ustaw, które odnoszą się do przetwarzania danych, przewidują dalej idącą ochronę, niż wynika to z niniejszej ustawy, stosuje się przepisy tych ustaw. Zawarta w tym przepisie reguła służy realizacji dwóch postulatów w przypadku pojawienia się kolizji ustaw we wspomnianym zakresie. Po pierwsze, ustawodawca przyjmuje zasadę rozstrzygania zbiegu norm na korzyść tych norm, które przewidują wyższy poziom ochrony, po drugie zaś ustanawia regułę kolizyjną "lex specjalis derogat legi generali". Przy czym norma derogująca (specjalis) pozbawia mocy normę derogowaną (generalis) nie w całości, ale tylko dla tych stosunków, dla których odmiennie reguluje zachowanie się adresata. Zakresy przepisów specjalne i ogólne, będące pozornie w relacji podporządkowania, w istocie się wykluczają. Przepis specjalny nie uchyla jednak przepisu ogólnego w całości, lecz tylko w takim zakresie, jakiego dotyczy lex specjalis. Uchylenie takiego przepisu w całości nie dałoby się pogodzić z założeniem racjonalności ustawodawcy (por. J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona danych osobowych. Komentarz, 5 wydanie, Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2011, s. 332).

Jakkolwiek w piśmiennictwie i orzecznictwie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 37/2007) pojawia się stanowisko, wedle którego przepisami odrębnymi w rozumieniu art. 5 uodo są przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, to Sąd go nie podziela. Takie stanowisko nie jest przekonujące, zważywszy na charakter norm sektorowych (odnoszących się do przetwarzania danych osobowych w związku z wykonywaniem określonego rodzaju działalności gospodarczej), które kształtować miały podwyższone standardy ochrony ze względu na szczególne zagrożenia prywatności. W konsekwencji, pomimo określenia w ramach tego rodzaju regulacji szczególnych podstaw prawnych, poprzez zastosowanie takiego "zwrotnego" odwołania dochodziłoby do ponownego obniżenia standardów w zakresie ochrony danych (por. P. Barta, P. Litwiński, Ustawa o ochronie danych osobowych. Komentarz., Wydawnictwo Ch. Beck. Warszawa 2009, s. 86).

Zatem w rozpoznawanej sprawie, wbrew stanowisku organu, przepisy art. 23 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 nie mogą stanowić podstawy prawnej do pozyskania przez Straż Miejską w R. danych osobowych użytkownika przedmiotowego telefonu komórkowego.

Taka podstawa prawna nie wynika również z innych przepisów prawa powołanych przez Generalnego Inspektora w zaskarżonej decyzji, zawartych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o strażach gminnych oraz w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia .

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o strażach gminnych stanowiący, że straż wykonuje zadania w zakresie ochrony porządku publicznego wynikające z ustaw i aktów prawa miejscowego, w ogóle nie dotyczy problematyki przetwarzania danych osobowych. Natomiast przepis art. 10a ww. ustawy określa, że straż w celu realizacji ustawowych zadań może przetwarzać dane osobowe, z wyłączeniem danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym, bez wiedzy i zgody osoby, której dane te dotyczą, uzyskane:

1. w wyniku wykonywania czynności podejmowanych w postępowaniu w sprawach o wykroczenie,

2. z rejestrów, ewidencji i zbiorów, do których straż posiada dostęp na podstawie odrębnych przepisów.

Oznacza to jedynie, że straż może legalnie, na podstawie tego przepisu, przetwarzać dane osobowe, które uzyskała już (a nie dopiero chce uzyskać), zgodnie z prawem w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawach o wykroczenia bądź z rejestrów, ewidencji lub zbiorów. Wreszcie przepis art. 12 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy, nadający strażnikowi wykonującemu zadania, o których mowa w art. 10 i 11, prawo do dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych – w trybie i zakresie określanych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia – nie uprawnia do żądania udostępnienia przez operatora telekomunikacyjnego danych osobowych abonenta. Sytuacja prawna straży gminnej (miejskiej) w tym zakresie została ukształtowana odmiennie niż w odniesieniu do innych służb. Należy bowiem zwrócić uwagę, że przepisy innych ustaw, np. art. 20c ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2002 r. nr 7, poz. 58 ze zm.), art. 10b ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U nr 78, poz. 462 ze zm.), art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz. U. z 2004 r. nr 8, poz. 65 ze zm.), art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach porządkowych (Dz. U. nr 123, poz. 1353 ze zm.), art. 28 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. nr 74, poz. 676 ze zm.), dopuszczają przetwarzanie przez te organy danych objętych tajemnicą telekomunikacyjną, a w szczególności danych identyfikacyjnych abonenta.

Powyższa kwestia znajduje odzwierciedlenie w ustawie Prawo telekomunikacyjne, gdzie w przepisie art. 179 ust. 3 stanowi się, że przedsiębiorca telekomunikacyjny, z zastrzeżeniem ust. 12 pkt 2 jest obowiązany do:

1. zapewnienia warunków technicznych i organizacyjnych dostępu i utrwalania, zwanych dalej "warunkami dostępu i utrwalania", umożliwiających jednoczesne i wzajemnie niezależne:

a) uzyskiwanie przez Policję, Straż Graniczną, Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Żandarmerię Wojskową, Centralne Biuro Antykorupcyjne i wywiad skarbowy, zwane dalej "uprawnionymi podmiotami", w sposób określony w ust. 4b, dostępu do:

– przekazów telekomunikacyjnych, nadawanych i odbieranych przez użytkownika końcowego lub telekomunikacyjne urządzenie końcowe,

– posiadanych przez przedsiębiorcę danych związanych z przekazami telekomunikacyjnymi, o których mowa w ust. 9, art. 159 ust. 1 pkt 1 i pkt 3-5,

b) uzyskiwanie przez uprawnione podmioty danych związanych ze świadczoną usługą telekomunikacyjną i danych, o których mowa w art. 161,

c) utrwalanie przez uprawnione podmioty przekazów telekomunikacyjnych, o których mowa w li. a i b,

2. utrwalania na rzecz sądu i prokuratora przekazów telekomunikacyjnych i danych, o których mowa w pkt 1 lit. a i b.

Natomiast w myśl art. 180d ww. ustawy, przedsiębiorcy telekomunikacyjni są obowiązani do zapewnienia warunków dostępu i utrwalania oraz do udostępniania uprawnionym podmiotom, a także Służbie Celnej, sądowi i prokuratorowi, na własny koszt, przetwarzanych przez siebie danych, o których mowa w art. 159 ust. 1 pkt 1 i 3-5, art. 161 oraz w art. 179 ust. 9, związanych ze świadczoną usługą telekomunikacyjną, na zasadach i przy zachowaniu procedur określonych w przepisach odrębnych.

Z kolei zgodnie z art. 17 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia, strażom gminnym (miejskim) uprawnieniu oskarżyciela publicznego przysługują tylko wówczas, gdy w zakresie swego działania, w tym w trakcie prowadzonych czynności wyjaśniających, ujawniły wykroczenie i wystąpiły z wnioskiem o ukaranie. Natomiast stosownie do treści art. 54 § 1 w zw. z art. 56 § 2 ww. ustawy, w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wystąpienia z wnioskiem o ukaranie oraz zebranie danych niezbędnych do sporządzenia wniosku o ukaranie, straż gminna (miejska) przeprowadza czynności wyjaśniające. Czynności te w miarę możliwości należy podjąć w miejscu popełnienia czynu bezpośrednio po jego ujawnieniu i zakończyć w ciągu miesiąca.

Ponadto należy zauważyć, że tajemnica komunikowania się posiada gwarancję w art. 49 Konstytucji RP. Przepis ten stanowi, że zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony. Oznacza to, że wszelkie ograniczenia praw i wolności chronionych konstytucyjnie muszą spełniać kryteria należytej określoności (zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasada określoności jest elementem zasady demokratycznego państwa prawnego z art. 2 Konstytucji RP) oraz niezbędności i proporcjonalności ograniczenia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP).

Tymczasem powołane przez Generalnego Inspektora przepisy, będące podstawą do nakazania udostępnienia żądanych danych osobowych, charakteryzują się niskim poziomem określoności i przez to mają wręcz charakter przepisów blankietowych bądź w ogóle przedmiotowych kwestii nie regulują, zaś nadanie im takiego waloru wynika wyłącznie z dowolnej ich interpretacji.

Tego rodzaju przepisy nie mogą być zatem podstawą ingerencji w konstytucyjnie chronioną tajemnicą komunikowania się. Niezależnie od tego trzeba wskazać, że dopuszczenie naruszenia tajemnicy komunikowania się celem ścigania wykroczeń budzi wątpliwości i w ocenie Sądu nie spełnia warunku zgodności takiej ingerencji z wymogiem niezbędności oraz proporcjonalności.

W tym kontekście warto odnieść się także do przepisu art. 15 ust. 1 Dyrektywy 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 2002 r. dotyczącej przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej (dyrektywa o prywatności i łączności elektronicznej) (Dz. Urz. WEL 201 z 31.07.2002 r., s. 37, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 29, s. 1514 z późn. zm.). Z przepisu powyższego wynika, iż państwa członkowskie mogą uchwalić środki ustawodawcze w celu ograniczenia między innymi poufności komunikacji (art. 5 Dyrektywy), gdy takie ograniczenia stanowią środki niezbędne, właściwe i proporcjonalne w ramach społeczeństwa demokratycznego do zapewnienia bezpieczeństwa narodowego, obronności, bezpieczeństwa publicznego oraz zapobiegania, dochodzenia, wykrywania i karania przestępstw kryminalnych lub niedozwolonego używania systemów łączności elektronicznej. Jednakże ogólnie sformułowany w tym przepisie wyjątek od zasady poufności komunikowania się, nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Pewne światło na tę kwestię rzuca stanowisko Rzecznika Generalnego J. K. zawarte w opinii z dnia [...] lipca 2007 r. do sprawy o sygn. [...], zgodnie z którym na porządek i bezpieczeństwo można się powołać tylko wtedy, gdy istnieje rzeczywiste i dostatecznie poważne zagrożenie podstawowego interesu bezpieczeństwa. Nie sposób, zdaniem Sądu, uznać, by popełnienie wykroczenia można było uznać za spełniające ww. przesłanki zagrożenia podstawowego interesu.

Również Europejski Trybunał Praw Człowieka w swoim orzecznictwie dotyczącym art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. stanął na stanowisku, że zasada poszanowania praworządności obliguje strony konwencji do ograniczenia działań organów państwa tylko do sytuacji dozwolonych i dostatecznie uzasadnionych przez prawo krajowe. Wypełnienie tego obowiązku powinno polegać w szczególności na tym, że stosowne przepisy powinny być dostępne dla obywateli oraz jasne w swoim zakresie, tak, aby obywatel wiedział, w jakich okolicznościach i na jakich warunkach, władze publiczne są uprawnione do uciekania się do działań tajnych, ingerujących w jego życie prywatne.

Reasumując, należy wskazać, że wykładnia przepisów powołanych przez organ jako podstawa prawna do nakazania udostępnienia przez Skarżącą Spółkę żądanych danych osobowych Komendantowi Straży Miejskiej w R. jest błędna, zaś zarzuty skargi naruszenia przepisów prawa materialnego uzasadnione.

Sąd nie podziela w tym zakresie stanowiska w cytowanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Nie zasługują natomiast na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania.

Rozpatrując sprawę ponownie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) , orzekł jak w sentencji wyroku