Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 504/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,art.26, art. 33 pkt 1, art. 59
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 504/17 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Waldemar Michaldo, Sędziowie: WSA Inga Gołowska, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 14 czerwca 2017 r., sprawy ze skargi R.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 8 marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu podania - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanego R.D. na podstawie zagranicznego tytułu wykonawczego o nr [...] otrzymanego z N na kwotę należności głównej 184.919,40 zł (stan na dzień 18.01.2017 r.), celem wyegzekwowania zaległych zobowiązań zgodnie z wnioskiem realizowanym na podstawie ustawy z dnia 11 października 2013 r., o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j Dz. U. Z 2013 r. poz 1289 ze zm., dalej: uwp).

W toku postępowania , zawiadomieniem z dnia 14.09.2016 r. nr [...] dokonano zajęcia rachunku bankowego do Banku Pocztowego S.A. W dniu 20 .09. 2016 r. doręczono zobowiązanemu odpis zagranicznego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu.

R.D., wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzut przedawnienia egzekwowanych należności . Dodatkowo wskazał, że podjął kroki w Norwegii zmierzające do pozbawienia tytułu wykonawczego wykonalności.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, działając w oparciu o przepis art. 17a upea, postanowieniem z dnia 18.01.2017 r. nr [...] zwrócił ww. podanie z dnia 21.12.2016 r. do R.D. z uwagi, że zostało wniesione do organu niewłaściwego. Poinformowano zobowiązanego , że organem właściwy w niniejszej sprawie jest norweski organ administracji podatkowej podając jednocześnie właściwy adres.

Zobowiązany, pismem z dnia 30.01.2017 r. złożył zażalenie na w.w postanowienie nr [...], zarzucając naruszenie art. 7, art. 26, art. 29, art. 32, art. 59 upea oraz art. 102 uwp. W uzasadnieniu podniósł, że w świetle prawa norweskiego należności podatkowe z lat 2008, 2009 i 2010 uległy przedawnieniu, co jest negatywną przesłanką egzekucji należności. W jego ocenie, Naczelnik Urzędu Skarbowego po zbadaniu w trybie art. 29 § 1 upea dopuszczalności postępowania egzekucyjnego powinien odmówić skierowania tytułu wykonawczego do egzekucji uwzględniając znane mu z urzędu okoliczności. Ponadto, w jego ocenie nie został mu doręczony odpis tytułu wykonawczego warunkujący możliwość wszczęcia egzekucji (art. 26 § 5 pkt 1 upea) oraz nie został poinformowany o możliwości wniesienia zarzutów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia 8 marca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił , że dochodzone należności wynikają z zagranicznego tytułu wykonawczego o nr [...] otrzymanego z Norwegii, która zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt. 6 uwp stanowi państwo trzecie.

Zobowiązany, wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego pismo z dnia 21.12.2016 r. zawierające w swej treści zarzut przedawnienia roszczeń lat 2008, 2009 i 2010 oraz prośbę o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.

Najistotniejszym obowiązkiem z punktu widzenia obowiązków polskich organów egzekucyjnych w ramach wzajemnej pomocy państw członkowskich lub państwa trzeciego przy odzyskiwaniu należności pieniężnych jest prowadzenie egzekucji na rzecz obcego państwa.

Stosownie jednak do art. 104 uwp spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, pierwotnego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie lub państwo trzecie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Wynika to z konieczności respektowania zasady stosowania właściwego prawa procesowego, będącej jedną z podstawowych zasad wszystkich procedur. Suwerenność państwa wymaga bowiem, aby samo ustalało formy i sposoby działalności swoich organów.

Jeżeli zatem z wniesionego podana wynika, że organem właściwym w sprawie jest organ państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, podanie podlega zwrotowi wnoszącemu podanie w trybie art. 17a upea, wraz z pouczeniem, że w sprawie będącej przedmiotem podania powinien wnieść podanie do organu właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Naczelnik Urzędu Skarbowego, biorąc pod uwagę regulacje wynikające z zapisu art. 104 uwp, uznał się niewłaściwym do rozpoznania zarzutów zawartych w piśmie z dnia 21.12.2016 r. i zwrócił ww. podanie do zobowiązanego w trybie art. 17a upea.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej takie działanie organu egzekucyjnego było prawidłowe. Organ nadzoru zweryfikował zaskarżone postanowienie pod względem formalnym i należy stwierdzić, że zawiera ono wszystkie niezbędne elementy, łącznie z pouczeniem wskazującym organ właściwego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego oraz informacją że podanie powinno być wniesione zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, zauważa, że wykraczają one poza zakres rozpatrywania zażalenia na postanowienie o zwrocie podania do wnoszącego wydane w trybie art. 17a upea.

Na powyższe rozstrzygnięcie została złożona skarga , w której skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 26, art. 29, art. 32, art. 59 upea, które w jego ocenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Stwierdził, że w jego ocenie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymując zaskarżone postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 18.01.2017 r. pominął relewantne okoliczności faktyczne i prawne. W dalszej części uzasadnienia skargi podniósł, że w świetle prawa norweskiego należności podatkowe z lat 2008, 2009 i 2010 uległy przedawnieniu, co jest negatywną przesłanką egzekucji należności. Wskazał, że art. 59 § 1 pkt 7 upea stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna. "Z kolei art. 33 § 1 i 6pkt.l u.p.e.a. " reguluje podstawy zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, którymi mogą być przedawnienie obowiązku oraz niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Dodał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego po zbadaniu w trybie art. 29 § 1 upea dopuszczalności postępowania egzekucyjnego powinien odmówić skierowania tytułu wykonawczego do egzekucji uwzględniając znane mu z urzędu okoliczności. Zakwestionował także doręczenie odpisu tytułu wykonawczego warunkującego możliwość wszczęcia egzekucji (art. 26 § 5 pkt 1 upea) oraz to, że nie został poinformowany o możliwości wniesienia zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej P.p.s.a.). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2014r. poz 1647 ) stwierdzić należy, że

wbrew zarzutom skargi postanowienie nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół zasadności zwrócenia podania zobowiązanemu , podnoszącego zarzut przedawnienia i wnioskującego zawieszenie postępowania , w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie zagranicznego tytułu wykonawczego .

Organ uznał się niewłaściwy w tym zakresie powołując się na art. 104 uwp. Zgodnie z tym przepisem spory dotyczące należności pieniężnych państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, pierwotnego tytułu wykonawczego, jednolitego tytułu wykonawczego oraz powiadomienia dokonanego przez państwo członkowskie lub państwo trzecie są rozstrzygane przez właściwy organ tego państwa zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym państwie. Wynika to bowiem jak słusznie zauważył organ odwoławczy z konieczności respektowania zasad stosowania właściwego prawa procesowego jak również z faktu , że krajowy organ egzekucyjny nie posiada instrumentów dotyczących weryfikacji poprawności niektórych zgłaszanych zarzutów i żądań .

Zobowiązany może natomiast złożyć zarzuty egzekucyjne i o możliwości wniesienia ww. zarzutów i ich zakresie, wbrew zarzutom skargi , skarżący został poinformowany na końcu zagranicznego tytułu wykonawczego .

Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27 a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Podstawy wnoszenia zarzutów zostały w art. 33 u.p.e.a., wyliczone enumeratywnie, na co wskazuje użycie w tej regulacji zwrotu: "podstawą zarzutu [...] może być". Przy czym ustawą o wzajemnej pomocy, na mocy art. 111, wprowadzono do art. 33 u.p.e.a. § 2 i sformułowano katalog podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, należności państw członkowskich lub państw trzecich, wyszczególnionych w art. 2 § 1 lit. 8 i 9 u.p.e.a. W egzekucji należności pieniężnych państw członkowskich zobowiązany, zgodnie z treścią art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a., może zgłosić do organu egzekucyjnego wyłącznie zarzuty oparte na następujących podstawach:

-niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

- zastosowanie zbyt uciążliwego środka (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.),

- prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny (art. 33 § 1 pkt 9 u.p.e.a.)

- niespełnienie wymogów określonych w art. 27 a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Jak wynika z powyższego ustawodawca zawęził podstawy możliwych zarzutów w sprawach uregulowanych ustawą o wzajemnej pomocy.

Przy czym niedopuszczalność egzekucji wynikająca z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. należy rozumieć jako niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Niedopuszczalność musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji takiego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Przepis ten dotyczy więc sytuacji, gdy występuje okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych). W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Egzekwowany obowiązek dotyczy należności podatkowych państwa trzeciego t.j. N. Na podstawie Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Norwegii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu oraz Protokółu do tej Konwencji, podpisanego w Warszawie dnia 9 września 2009 r. (Dz. U. z 2010r. ,nr 134, poz. 899 ) Polska i Norwegia będą udzielały sobie wzajemnie pomocy w egzekucji ich wierzytelności podatkowych.. Zgodnie z konwencją, jeżeli wierzytelność podatkowa Norwegii, która podlega egzekucji na mocy ustaw tego państwa i jest należna od osoby, która w danym czasie nie może na mocy tych ustaw przeszkodzić jej egzekucji, to taka wierzytelność podatkowa na wniosek właściwego organu Norwegii będzie w celu jej egzekucji przyjęta przez właściwy organ Polski. Taka wierzytelność podatkowa będzie ściągnięta przez Polskę zgodnie z jej ustawodawstwem stosowanym w zakresie egzekucji i poboru jej własnych podatków, tak jakby dana wierzytelność podatkowa była wierzytelnością podatkową Polski.

Wymieniony w zagranicznym tytule wykonawczym obowiązek, mieści się zatem w katalogu obowiązków podlegających egzekucji administracyjnej, stąd brak było podstaw do zakwalifikowania podnoszonych zarzutów jako zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej.

Z akt sprawy nie wynika też, by zobowiązany był osobą, wobec której egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna.

Natomiast zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a – zarzut przedawnienia nie podlega właściwości krajowego organu egzekucyjnego .

Zasadnie zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił podanie uznając się za organ niewłaściwy . Jedynie bowiem norweskie organy są władnie zarówno pod względem procesowym jak i merytorycznym ocenić prawidłowość tego zarzutu.

Nie można również zgodzić się z pozostałymi zarzutami skargi kwestionującymi prawidłowość postępowania egzekucyjnego bez uwzględnienia , że niniejsze postępowanie prowadzone jest w oparciu o zagraniczny tytuł wykonawczy zgodnie z zasadami ustalonymi w ustawie z dnia 11 października 2013 r., o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j Dz. U. Z 2013 r. poz 1289 ze zm., dalej: uwp). )

Zgodzić się należy , że na organie egzekucyjnym ciąży obowiązek zbadania dopuszczalności egzekucji , z czego wbrew temu co zarzucono w zażaleniu organ się wywiązał.

Zgodnie bowiem z art. 102 uwp treść zagranicznego tytułu wykonawczego powinna być zgodna z treścią pierwotnego tytułu wykonawczego.

Zagraniczny tytuł wykonawczy powinien zawierać co najmniej:

1.nazwę i adres siedziby lub inne dane dotyczące organu lub urzędu występującego z wnioskiem o odzyskanie należności pieniężnych;

2.imię i nazwisko lub nazwa podmiotu, adres zamieszkania lub siedziby oraz inne posiadane dane niezbędne do identyfikacji podmiotu;

3.określenie rodzaju i wysokości należności pieniężnych wyrażonych w złotych oraz okresu, którego dotyczą należności pieniężne;

4.oznaczenie pierwotnego tytułu wykonawczego;

5.klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu zagranicznego tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej.

W zagranicznym tytule wykonawczym wykazuje się należności pieniężne po zaokrągleniu do pełnych dziesiątek groszy w sposób określony w art. 85 ust. 3.

Wszystkie te elementy tytuł wykonawczy nr [...] posiadał i po sprawdzeniu przez organ jego formalnej prawidłowości skierowano go do egzekucji administracyjnej .

Również zarzuty naruszenia art. 7, 26, 29, 32 i 59 u.p.e.a. należy uznać za bezzasadne. Zgodnie z art.7 powołanej ustawy organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.

Zgodnie z przepisami prawa na podstawie art. 26 u.p.e.a. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Olkuszu dokonał wszczęcia postępowania egzekucyjnego do zaległości objętej zagranicznym tytułem wykonawczym o numerze referencyjnym [...], tj. za okres 01.01.2010-31.12.2010 r.. dokonując zajęcia rachunku bankowego w Banku Pocztowym S.A. - zawiadomienie o zajęciu nr [...] z dnia 14.09.2016 r.

Jednocześnie zobowiązany podnosi fakt nieotrzymania odpisu tytułu wykonawczego co skutkuje brakiem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a , organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru.

Za tytuł wykonawczy uznaje się również jednolity tytuł wykonawczy oraz zagraniczny tytuł wykonawczy.

Wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego.

Zgodnie z powyższymi zasadami oraz na podstawie art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny doręczył zobowiązanemu odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego w dniu 20.09.2016 r., za pośrednictwem operatora pocztowego, co zostało poświadczone przez zobowiązanego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.

Z kolei w myśl natomiast art. 26 § 1b u.p.e.a. do jednolitego tytułu wykonawczego oraz zagranicznego tytułu wykonawczego nie stosuje się przepisów § 2-4 i 6, art. 27, art. 27a, art. 28b i art. 29 tej ustawy co automatycznie wyklucza możliwość naruszenia wskazanych przepisów w tym także art. 29.

Z tych też względów brak było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. Nr 718 z póź. zm. )