Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2039/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 6 okt 2 lit.c)
journal: Dz.U. 2016 poz 277
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Ewa Marcinkowska (spr.), , Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu w dniu 12 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] września lipca 2016 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy swój wcześniejszy rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie przyznania M. F. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r.

Do wydania powyższych rozkazów personalnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Raportem z dnia [...] marca 2013 r. M. F. zwrócił się do Komendanta Rejonowego Policji W. [...] z prośbą o "wliczenie do stażu pracy, a tym samym ustalenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat" okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. Do raportu załączył własne oświadczenie w sprawie braku dokumentów, zeznania dwóch świadków (E. G. oraz A. G.), dokument wystawiony przez Starostwo Powiatowe w L. w postaci informacji z dnia [...] lutego 2013 r., potwierdzający, że Z. F. i B. F. byli właścicielami gospodarstwa rolnego znajdującego się w miejscowości M. i N. oraz zaświadczenie o adresach zameldowania policjanta wydane przez Urząd Gminy w N.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Komendant Rejonowy Policji W. [...] odmówił M. F. zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Rozkaz ten został utrzymany w mocy rozkazem personalnym nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2013 r.

Powyższy rozkaz personalny stał się przedmiotem skargi M. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt. II SA/Wa 1656/13, Sąd uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Rejonowego Policji W. [...] nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., wskazując, że organy rozpoznały przedmiotową sprawę z naruszeniem zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego określających obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie został w sposób jednoznaczny i ponad wszelką wątpliwość ustalony stan faktyczny. Przejawiało się to tym, iż organ bez dokonania poważnej analizy materiału dowodowego (w tym zeznań świadków) uznał, że praca zainteresowanego w gospodarstwie rolnym w okresie jego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej i wyższej nie mogła być świadczona przez niego w sposób stały, a mogła mieć ewentualnie charakter pracy doraźnej lub stanowić pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym. Zdaniem sądu, organ odmawiając wiary zeznaniom świadków, co w istocie uczynił poprzez ich nieuwzględnienie, powinien dysponować materiałem dowodowym, z którego wynikają fakty przeczące twierdzeniom strony i twierdzeniom świadków wskazanych przez stronę.

Sąd zarzucił również, że organy przyjęły, a priori, że uczeń szkoły ponadpodstawowej i student, z uwagi na rozmiar obowiązków szkolnych, nie ma możliwości czasowych do tego, aby codziennie i systematycznie wykonywać stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Zdaniem Sądu takie wnioski należy uznać za gołosłowne, gdyż nie zostały poparte żadnymi dowodami. Sąd uznał przy tym, iż organ nie zgromadził materiału dowodowego, który wystarczyłby do skutecznego zdyskredytowania zeznań świadków, potwierdzających świadczenie przez M. F. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Ponadto Sąd wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę należy wziąć pod uwagę to, iż w rozumieniu ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz de facto wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się.

W konkluzji Sąd wskazał, iż rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni w procesie orzeczniczym uwagi poczynione powyżej i ustali stan faktyczny w sposób kompletny, dokonując przy tym, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 80 K.p.a., swobodnej oceny zgromadzonych dowodów.

Wyrokiem z dnia 9 października 2015 r., sygn. akt I OSK 1131/14, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Komendanta [...] Policji od powyższego wyroku.

W toku ponownie przeprowadzanego postępowania w tej sprawie Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. wystąpił do M. F. o złożenie pisemnych wyjaśnień poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące pracy w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednocześnie zwrócono się do strony o przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu gminy potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. lub informującego o braku dokumentów uzasadniających wydanie przedmiotowego zaświadczenia - zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz dokumentu potwierdzającego fakt prowadzenia przez rodziców gospodarstwa rolnego, zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. M. F. poinformował, iż pełna dokumentacja w sprawie została przekazana na wezwanie organu poprzednio prowadzącego postępowanie administracyjne. Natomiast dokumentacja dotycząca zatrudnienia w sklepie oraz okresu zarejestrowania w Urzędzie Pracy znajduje się w jego aktach osobowych. W dalszej części pisma wskazał, że w swoim oświadczeniu z dnia [...] marca 2013 r. udzielił już odpowiedzi na pytania zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r., natomiast w zakresie informacji dotyczących wymiaru i częstotliwości wykonywania przez niego pracy w gospodarstwie rolnym odesłał organ do pisemnych zeznań świadków oraz złożonych przez niego oświadczeń, zaznaczając jednocześnie, że "praca miała charakter stały - wykonywana była regularnie tj. codziennie, pod kierunkiem ojca".

Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. organ ponownie zwrócił się do M. F. o przedstawienie brakującego zaświadczenia właściwego urzędu gminy potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. lub informującego o braku dokumentów uzasadniających wydanie przedmiotowego zaświadczenia, jak również przedstawienie dokumentów potwierdzających fakt prowadzenia przez rodziców gospodarstwa rolnego. Jednocześnie ponownie zwrócono się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na wcześniej zadane pytania.

W odpowiedzi z dnia [...] marca 2016 r., uzupełnionej w dniu [...] marca 2016 r., M. F. przedłożył postanowienie z Urzędu Gminy w N. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. oraz udzielił odpowiedzi na część pytań zamieszczonych w piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r.

Pismami z dnia [...] marca 2016 r., w trybie art. 50 K.p.a. organ zwrócił się do świadków, którzy wcześniej złożyli zeznania w niniejszej sprawie, tj. do E. G. oraz A. G., o udzielenie dodatkowych informacji. Odpowiedzi w powyższym zakresie wpłynęły do organu w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Komendant Główny Policji, powołując się na § 4 ust. 1 pkt 5 i § 5 ust. 3 ł 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. z 2015 r. poz. 1236, ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), odmówił przyznania M. F. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r.

W uzasadnieniu rozkazu personalnego organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania oraz dokonał analizy zebranych w sprawie dowodów, w tym zeznań świadków. Na tej podstawie Komendant Główny Policji uznał, iż brak jest przesłanek do przyznania M. F. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym.

Od rozkazu tego M. F. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W toku postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji pismami z dnia [...] czerwca 2016 r. wezwał świadków E. G. oraz A. G. do osobistego stawiennictwa w dniu [...] lipca 2016 r. lub w dniu [...] lipca 2016 r. w Komendzie Głównej Policji w charakterze świadków, w celu złożenia zeznań w niniejszej sprawie.

W dniu [...] lipca 2016 r. do Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek E. G. oraz A. G. o "(..) przeprowadzenie przesłuchania w miejscu naszego zamieszkania lub w naszej gminie (...)".

Komendant Główny Policji pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w L. z prośbą o przesłuchanie w ramach pomocy prawnej w charakterze świadków E. G. oraz A. G. Jednocześnie zwrócono się do Komendanta Powiatowego Policji w L. o uwzględnienie przy dokonywaniu powyższych czynności obowiązku zagwarantowania stronie czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

W odpowiedzi na powyższe do Komendy Głównej Policji w dniu [...] sierpnia 2016 r. wpłynął protokół przesłuchania A. G. z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz protokół przesłuchania E. G. z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Rozkazem personalnym z dnia z dnia [...] września lipca 2016 r. nr [...] Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2016 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komendant Główny Policji opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie. Wskazał, że w związku z tym, iż M. F. wniósł o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie jej do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w okresie od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r., to w sprawie zastosowanie znajduje art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. W myśl tego przepisu ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także: przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

Komendant Główny Policji podał, że praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniona z punktu widzenia przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Wskazał także, że istotnym zagadnieniem w sprawie jest ustalenie normatywnej treści pojęcia "domownika" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Zgodnie zaś z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) (w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r.) za domownika może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, organ wskazał, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne

Organ zaznaczył także, że ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto organy w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym.

Komendant Główny Policji podniósł, że zgodnie z art. 3 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie, co wynika z art. 3 ust. 2 tej ustawy. W wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne (art. 3 ust. 3 ustawy).

Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zatem zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanych wyżej przepisach pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Organ podał, że w przedmiotowej sprawie wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., należało oprzeć się m.in. na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków, zestawiając ich treść z pozostałą dokumentacją będącą w dyspozycji organu. Organ zaznaczył, że ocena przedstawionych przez pracownika - policjanta dokumentów należy każdorazowo do pracodawcy - przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może nie przyznać więc prawa do danego świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje dowodami wskazującymi na odmienny niż podany przez zainteresowanego stan faktyczny.

Analizując całość zebranej w przedmiotowej sprawie dokumentacji, a jednocześnie odnosząc się do argumentów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej rozkazem personalnym Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., Komendant Główny Policji stwierdził, iż istotnym dowodem, który powinien potwierdzać stanowiącą główne źródło utrzymania pracę w danym okresie w gospodarstwie rolnym są zeznania świadków.

Zdaniem organu analizując zeznania obu świadków nie sposób przyznać im mocy dowodowej. Świadek A. G. podczas zeznań w dniu [...] sierpnia 2016 r. oświadczył pouczony o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego, iż M. F. zlecano do wykonania w gospodarstwie przede wszystkim "(...) prace polowe związane z uprawą ziemi, tj. orka, zasiewy, zbiory plonów oraz wypas zwierząt. Prace te wykonywane były z użyciem sprzętu takiego jak pług, brona, siewnik, kopaczka, kosiarka, przyczepa, ciągnik rolniczy i inne urządzenia rolnicze (...)". Nie był natomiast w stanie odpowiedzieć na żadne z pytań dotyczących powierzchni gospodarstwa oraz zabudowań gospodarczych, stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, konkretnych dat kiedy M. F. wykonywał czynności w gospodarstwie rodziców oraz wymiaru czasu poświęcanego przez wymienionego na pomoc w nim, a także na jakiej powierzchni uprawiano rośliny w danym gospodarstwie oraz jaka ilość zwierząt była przez rodzinę F. hodowana.

Jako zupełnie niewiarygodne w zestawieniu z powyższymi odpowiedziami organ uznał twierdzenia tego świadka, że pamięta, iż M. F. "(...) w gospodarstwie rodziców wykonywał stałą pracę (...)", "(...) dziennie pracował około pięciu, sześciu godzin, niejednokrotnie w zależności od wykonywanej pracy trwało to cały dzień. Na przykład były to zbiory zbóż, wykopki, sianokosy, wywóz obornika (...)". Z akt osobowych policjanta oraz z treści jego oświadczenia jednoznacznie także wynika, iż M. F. przez pewien czas w okresie wskazanym przez świadka zatrudniony był w wymiarze 1/4 etatu w sklepie.

Organ zwrócił również uwagę, że zeznania świadka z dnia [...] sierpnia 2016 r. są ze sobą wewnętrznie sprzeczne, z jednej strony wskazuje on bowiem, iż Państwo F. "(...) nie zatrudniali żadnych osób. Nie widziałem, aby ktoś im pomagał w ramach tzw. pomocy sąsiedzkiej (...)", z drugiej natomiast twierdzi, iż "(...) Na stałe nie pomagałem. Były to sporadyczne sytuacje np. przy sianokosach, kiedy nadciągał deszcz (...)".

Nie bez znaczenia, w ocenie organu, jest również okoliczność, iż świadek A. G. podczas przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2016 r. zeznał, iż w czasie kiedy M. F. wykonywał czynności w gospodarstwie rolnym rodziców, pracował on zawodowo w N. i L., a dopiero po pracy wracał do swojego domu.

Organ podkreślił przy tym, że świadek E. G., podczas przesłuchania w dniu [...] sierpnia 2016 r. udzieliła niemal identycznych odpowiedzi na zadane przez organ pytania, co może świadczyć o tym, zdaniem organu, iż treść zeznań została wcześniej przez świadków ustalona. Ponadto E. G. również nie potrafiła wskazać istotnych dla sprawy okoliczności.

Komendant Główny Policji podkreślił, że utrata wiarygodności przez świadków, odnosi się do całości ich zeznań. Wskazał, że postępowania dowodowe zawarte we wszystkich procedurach (administracyjnej, cywilnej i karnej), nie znają instytucji częściowej utraty wiarygodności przez świadka. Skoro zatem świadkowie nie są wiarygodni co do określonych faktów, to ta okoliczność przekłada się na cały okres ujęty w ich zeznaniach.

Organ podniósł także, że areał gospodarstwa rolnego rodziców M. F. (4,60 ha), ilość osób wykonujących w nim czynności (wnioskodawca, rodzice oraz siostra), znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie, m.in. z uwagi na brak wyspecjalizowanej produkcji rolnej zarówno w zakresie zwierzęcym (na terenie gospodarstwa hodowano: "krowy w ilości 2 sztuki, które corocznie posiadały cielaki, trzoda chlewna 3-4 sztuki, koń, ok. 30 kur, 2 psy i 2 koty"), jak i roślinnym (owies, żyto, pszenżyto, kukurydza, ziemniaki, buraki, porzeczki), rodzaj wykonywanych przez stronę prac w przedmiotowym gospodarstwie (czynności przede wszystkim wykonywane były podczas zbiorów płodów rolnych, czyli prac sezonowych, które odbywają się tylko kilka razy w roku) oraz stosunkowo wysoki poziom mechanizacji przedmiotowego gospodarstwa (używano m.in. siewnika, pługa, urządzenia do orki, przetrząsarki do siana, młockarni) nie mogły, w ocenie Komendanta Głównego Policji, wymagać od M. F. świadczenia w nim stałej pracy.

Ponadto organ podkreśli, że charakter wykonywanych w tym gospodarstwie prac wynikający z zeznań świadków, jak też oświadczeń samego zainteresowanego złożonych w toku postępowania wskazuje na siedliskowy charakter gospodarstwa prowadzonego w celu osiągnięcia efektów rzeczowych powstających w znikomej ilości, na tzw. potrzeby własne. Komendant Główny Policji zwrócił również uwagę, że sam zainteresowany wskazywał, iż "tata stale pracował w gospodarstwie rolnym jednakże prace te wykonywał do momentu otwarcia sklepu, a mama mniej czasu poświęcała na prace w gospodarstwie". Zdaniem organu trudno jest uznać, że w tak niewielkim gospodarstwie, zwyczajowo prowadzonym dla własnych potrzeb i sprzedaży ewentualnych nadwyżek, w którym prace wykonywały cztery osoby, w tym dwoje dorosłych, produkcja rolna osiągnęła tak znaczne rozmiary, że M. F. musiał w sposób stały, a nie dorywczy, pomagać rodzicom w przedmiotowym gospodarstwie rolnym.

Komendant Główny Policji stwierdził również, że M. F. nie udowodnił faktu prowadzenia przez swoich rodziców przedmiotowego gospodarstwa rolnego, zgodnie z art. 6 pkt 2 w związku z art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Z informacji ze Starostwa Powiatowego w L. z dnia [...] lutego 2013 r. wynika jedynie, że Z. F. i B. F. figurowali w rejestrach gruntów miejscowości M. oraz N. jako właściciele gospodarstwa rolnego. Organ zauważył, że ojciec w okresie od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] lipca 1997 r. prowadził własną działalność gospodarczą, a dopiero od dnia [...] lipca 1997 r. podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników. Matka policjanta zaś, w objętym wnioskiem okresie, pracowała "na stałe" w Urzędzie Wojewódzkim w S. Zdaniem organu sam fakt posiadania przez rodziców wnioskodawcy tytułu prawnego do nieruchomości rolnej w okresie od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. nie oznacza jeszcze "prowadzenia" przez nich danego gospodarstwa rolnego, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r., w którym wskazano, iż domownik musi być osobą bliską rolnikowi, nie natomiast właścicielowi gospodarstwa rolnego, mając przy tym na uwadze fakt, iż samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest tożsame z jego prowadzeniem. Organ zaznaczył także że, że to nie na nim spoczywa obowiązek dowodzenia okoliczności potwierdzających pracę w gospodarstwie rolnym lecz na zainteresowanym.

Dodatkowo organ uznał, że oświadczenia M. F. w poszczególnych jego pismach wskazują na brak konsekwencji w zakresie wskazywanych faktów, jak również pozostają w sprzeczności z dokumentami będącymi w posiadaniu organu. Początkowo w swoim "Oświadczeniu w sprawie braku dokumentów" z dnia [...] lutego 2013 r. policjant utrzymywał, iż we wnioskowanym okresie nie posiadał innego źródła utrzymania. Powyższe twierdzenie M. F. nie znajduje odzwierciedlenia w treści kwestionariusza osobowego złożonego przez wymienionego przy przyjęciu do służby w Policji, bowiem w pkt 11 "przebieg dotychczasowego zatrudnienia" wymienionego dokumentu widnieje m.in. zapis, iż od 1997 r. do 1998 r. policjant był zatrudniony w sklepie Spożywczo-Przemysłowym w N. na stanowisku księgowy-zaopatrzeniowiec. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. zainteresowany wskazuje, iż pracował we wskazanym sklepie w wymiarze 1/4 etatu i praca ta "skupiała się na dowozie towaru z pobliskich miejscowości",

Ponadto w poszczególnych pismach zakres prac wykonywanych przez zainteresowanego w gospodarstwie rolnym rodziców oraz określona ilość osób zaangażowanych w prowadzenie przedmiotowego gospodarstwa różni się, bowiem najpierw M. F. twierdził, iż jego praca w tym gospodarstwie polegała na "przygotowaniu i karmieniu zwierząt hodowlanych, wykonywaniu prac porządkowych przy zwierzętach, przygotowaniu karmy m.in. siana, mieleniu zboża na paszę, sianiu płodów rolnych" a "w okresie zbiorów płodów rolnych tj. siana, zbóż, ziemniaków, buraków na ich wykopie, transporcie oraz umieszczaniu do przechowywania na zimę", następnie w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. uzupełnionym w dniu [...] kwietnia 2016 r. wskazuje, że "w gospodarstwie pracowała cała rodzina, tj. mama, tata oraz siostra" a poszczególne czynności były rozdzielane na członków rodziny w zależności od ich charakteru, dlatego wnioskodawca wraz "z tatą wykonywał cięższe prace typu orka, siew itp. prace", "Uczestniczył także w żniwach i sianokosach".

Komendant Główny Policji podniósł ponadto, że zainteresowany w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji, znajdującej się w aktach osobowych, nie przedstawił żadnej informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym, a tym bardziej nie wskazał, iż stale w tym gospodarstwie pracował. Dopiero możliwość przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat sprawiła, że wymieniony zmodyfikował treść swoich oświadczeń, uznając, że świadczona przez niego w gospodarstwie rolnym rodziców pomoc miała charakter stałej. Odnosząc się przy tym do stwierdzenia strony, iż nie posiadał wiedzy, że istnieją przepisy prawne, na podstawie których istnieje możliwość "naliczenia wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym", organ wskazał, że w ankiecie osobowej znajdującej się w aktach osobowych policjanta, wypełnianej przez M. F. w dniu [...] października 2003 r. w pkt 11 rzeczonego dokumentu należało wskazać przebieg dotychczasowego zatrudnienia i podać również "okresy pozostawania bez pracy - źródło utrzymania w tym okresie, otrzymywanie zasiłku itp.". Fakt, iż wymieniony nie wspomniał nawet o pracy w gospodarstwie rolnym, zdaniem organu może świadczyć o tym, że albo takiej pracy w ogóle nie wykonywał albo udzielanej pomocy sam nie traktował jako stałej pracy w gospodarstwie rolnym.

Organ wskazał także, że z niezrozumiałych względów, policjant poproszony o udzielenie odpowiedzi na pytania, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie udzielił wszystkich pisemnych wyjaśnień.

W ocenie organu ustalone okoliczności, uniemożliwiają stwierdzenie, iż pomoc M. F. przy prowadzeniu przez jego rodziców działalności rolniczej miała istotny wpływ na funkcjonowanie danego gospodarstwa rolnego oraz, iż była to praca stała. Zdaniem organu nie można więc uznać, że do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców strony, uwzględniając jego areał, a także znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie (co wynika ze składanych w toku postępowania oświadczeń wnioskodawcy), m.in. z uwagi na jego rodzaj, strukturę, brak wyspecjalizowanej produkcji roślinnej i zwierzęcej oraz stopień mechanizacji, w którym zamieszkiwały 4 osoby, a prace w nim wykonywał zarówno ojciec jak i matka wymienionego, a także jego siostra, konieczna była praca w nim i to "stała" kilkunastoletniego wówczas M. F. w wymiarze przez niego wskazanym.

Organ stwierdził, że w tej sytuacji brak jest podstaw do przyznania M. F. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r., bowiem dla uznania, że praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała czy mogła wykonywać jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z produkcją rolną, realizując w ten sposób dyspozycje rolnika prowadzącego dane gospodarstwo rolne.

W końcowej części uzasadnienia Komendant Główny Policji podniósł, że nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane przez nich w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należy bezwzględnie uznawać za stałą pracę w omawianym znaczeniu. Zdaniem organu byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników

Organ wskazał także, że wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu wskazanych przepisów. Sam zatem fakt zamieszkiwania wspólnie z rodzicami w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie daje jeszcze podstaw dla przypisania osobie statusu domownika, bowiem w warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają swym rodzicom czy dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju. Zakres świadczonej pomocy nie może być zatem obojętny dla oceny, czy pomoc ta może być uznana za pracę w gospodarstwie rolnym. Ponadto istotą uregulowania ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu zamieszkiwania przez określoną osobę na terenie gospodarstwa rolnego, ale wypłata zwiększonego świadczenia z tytułu faktycznie świadczonej przez zainteresowanego pracy w takim gospodarstwie, na zasadach określonych w tej ustawie.

W skardze na powyższy rozkaz personalny, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. F. wniósł o jego uchylenie oraz o uchylenie utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2016 r.

Zaskarżonemu rozkazowi personalnemu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację przepisów art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych, jak również art. 1 ust. 1 pkt 3, art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy i w związku z tym naruszenie przepisu art. 101, art. 102 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji, § 3, § 4 i § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego poprzez:

- obrazę przepisu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych poprzez przyjęcie, że praca w wymiarze 1/4 etatu jest przesłanką negatywną dla uzyskania statusu domownika w gospodarstwie rolnym rodziców, podczas gdy norma przepisu o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wyklucza z definicji domownika osób pracujących w ograniczonym wymiarze czasu pracy;

- błędnie założenie, że wykazanie w życiorysie informacji o pracy w gospodarstwie rolnym w kwestionariuszu osobowym jest warunkiem koniecznym do zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy, podczas gdy żaden z przywołanych przepisów nie wymienia takiej przesłanki;

- pominięcie zeznań świadków, dowodów z dokumentów oraz złożonych w trakcie postępowania oświadczeń, z których jednoznacznie wynika spełnienie przez skarżącego wszystkich przesłanek do nabycia prawa do zaliczenia pracy w gospodarstwie rolnym w okresie od [...] listopada 1993 r. do [...] grudnia 1998 r. do stażu pracy;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., prowadzące do błędnego w ustaleniach stanu faktycznego, które miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy:

- poprzez ustalenie stanu faktycznego na podstawie założenia, że praca w wymiarze 1/4 etatu w miejscowości w której położone jest gospodarstwo rolne i sąsiedniej miejscowości odległej o kilka kilometrów uniemożliwia stałą pracę w gospodarstwie rolnym;

- poprzez założenie, że brak w życiorysie informacji o pracy w gospodarstwie rolnym świadczy o tym, że praca ta nie miała charakteru stałego. W ocenie skarżącego organ nie wskazał dowodów na potwierdzenie swoich założeń, a rozstrzygnięcie oparł jedynie na kwestionowaniu zeznań przedstawionych świadków i hipotezach czym naruszył zasadę dochodzenia do prawdy obiektywnej i nie ustalił prawidłowo stanu faktycznego;

3) rażące naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów zebranych w sprawie w szczególności pominięcie oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego, a dokonywanie wyrywkowej oceny materiału dowodowego w celu udowodnienia założonej z góry tezy i dokonywanie ustaleń sprzecznych z zasadami logiki przejawiającej się w kwestionowaniu wszystkich ustaleń korzystnych dla skarżącego w tym nawet takich faktów jak prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rodziców skarżącego, czy kwestionowanie na tej samej stronie wielkości gospodarstwa, ilości pracy potrzebnej do jego utrzymania, celowości, jego prowadzenia i w ogóle samego faktu jego prowadzenia, a także potrzeby pracy skarżącego przy wskazaniu 4 osób wykonujących prace w gospodarstwie (ojciec skarżącego, matka skarżącego, siostra skarżącego i skarżący) przy jednoczesnym kwestionowaniu, że osoby prowadzące gospodarstwo na skutek dodatkowych zajęć nie miały możliwości samodzielnie prowadzić gospodarstwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ wskazuje na ograniczoną powierzchnię gospodarstwa - 4,60 ha, a tymczasem była to typowa powierzchnia gospodarstwa rolnego w latach 90. Gospodarstwo było według stanu na 2006 r. mniejsze od przeciętnego gospodarstwa w województwie [...], ale było równe obszarem przeciętnemu gospodarstwu rolnemu w województwie podkarpackim, a większe od średniej gospodarstw w Małopolsce. Jednocześnie ocena organu nie odwołuje się w tym zakresie do żadnych kryteriów.

Skarżący zarzucił, że organ dokonał także sprzecznej z logiką oceny, iż praca w wymiarze 1/4 etatu w miejscowości, w której prowadzone było gospodarstwo ojca skarżącego (N.) i w sąsiedniej miejscowości, wyłącza możliwość pracy w gospodarstwie rolnym. Tymczasem praca w wymiarze 1/4 etatu to jedynie 2 godziny dziennie przy 5 dniowym tygodniu pracy. Zdaniem skarżącego szacunek taki wskazuje, że nie ma przeszkód przy takim obciążeniu pracą do wykonywania stałych prac w gospodarstwie rolnym.

Ponadto skarżący podniósł, że organ prowadząc swoje wywody ostatecznie nie wyjaśnił, czy ustalił, że rodzice skarżącego prowadzili gospodarstwo rolne w okresie objętym rozkazem, czy też nie. Zapisy w tym zakresie w uzasadnieniu mają jedynie charakter dywagacji. Przy czym jeśli są ustaleniem to stoją w sprzeczności z twierdzeniami jakoby gospodarstwo prowadzone było wyłącznie na własne potrzeby.

Zdaniem skarżącego organ wprowadza do oceny jego pracy w charakterze domownika kryterium pozaustawowe, bowiem uzależnia uznanie pracy w charakterze domownika od tego, czy gospodarstwo było prowadzone na własne potrzeby, czy nie tylko i uzależnia od tego ocenę czy prace były wykonywane w sposób stały czy dorywczy. Skarżący zarzucił, że organ wprowadza błędne kryteria w zakresie oceny stałości pracy, uzależniając stałość pracy od jej ilości, a nie od kryterium powtarzalności i regularności.

Skarżący zwrócił uwagę, że zaskarżony rozkaz personalny odmawia wiarygodności dowodom z zeznań świadków z uwagi na niemożność wskazania dat czynności wykonywanych przez skarżącego w okresie 23-18 lat temu. Ponadto kolejnym kryterium odmowy wiarygodności jest niemożność podania powierzchni upraw ojca skarżącego - sąsiada świadków w okresie ponad 18 lat temu oraz ilości zwierząt hodowanych przez Z. F. Zdaniem skarżącego kryteria te nie mają nic wspólnego z zasadami swobodnej oceny dowodów, zwłaszcza przez organ zawodowo zajmujący się oceną zeznań świadków. Skarżący zarzucił, że wiedzą dostępną dla organu winno być to, iż wiarygodność naocznych świadków w zakresie szczegółów zdarzenia sięga 40%, a ślady pamięciowe zacierają się z czasem. W tym stanie naturalnym jest, że świadkowie mogą pamiętać czynności wykonywane cyklicznie, regularnie, a pamięć co do szczegółów ulegnie zatarciu. W ocenie skarżącego wątpliwym jest także aby świadkowie kiedykolwiek mieli szczegółową wiedzę co do areału upraw w latach 90-ych.

Dodatkowo skarżący podniósł, że oczywistym jest, iż charakter pracy domownika pracującego w gospodarstwie rolnym nie jest tożsamy z pracą samego rolnika. Domownik nie prowadzi działalności rolniczej na własny rachunek i nie musi pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik. Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadza odrębną definicję domownika i rolnika. Oznacza to, że oba te pojęcia nie są identyczne i nie można ich za takie uznawać. W ocenie skarżącego gdyby intencją ustawodawcy było traktowanie tych pojąć jednakowo, z pewnością rozróżnienie tych pojęć nie zostałoby wprowadzone. Skarżący zaznaczył także, że sam fakt pobierania nauki nie decyduje o tym, czy ktoś jest domownikiem czy też nie, w rozumieniu ustawy. Przepis art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników nie wymienia takiej przesłanki. Ponadto wskazał, że nie można pracy w gospodarstwie rolnym przez osobę uczącą się odbierać charakteru stałości. Skarżący przywołał także tezy orzeczeń Sądu Najwyższego dotyczące pracy w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl natomiast art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2016 r. w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe rozkazy personalne wydane zostały w następstwie uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1656/13, wcześniejszej decyzji Komendanta [...] Policji z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Komendanta Rejonowego Policji W. [...], odmawiających zaliczenia M. F. okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego. Skarga kasacyjna wniesiona przez Komendanta [...] Policji od powyższego wyroku została natomiast oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt I OSK 1131/14.

Stosownie do treści art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Organy Policji rozpatrując ponownie sprawę z wniosku M. F. o zaliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia [...] listopada 1993 r. do dnia [...] grudnia 1998 r. do wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego były zatem związane oceną prawną i wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu tego wyroku zarzucił, że organy Policji rozpoznały przedmiotową sprawę z naruszeniem zasad zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego określających obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania.

W ocenie WSA w sprawie tej nie został w sposób jednoznaczny i ponad wszelką wątpliwość ustalony stan faktyczny. Przejawiało się to tym, iż organ bez dokonania poważnej analizy materiału dowodowego (w tym zeznań świadków) uznał, że praca zainteresowanego w gospodarstwie rolnym w okresie jego uczęszczania do szkoły ponadpodstawowej i wyższej nie mogła być świadczona przez niego w sposób stały, a mogła mieć ewentualnie charakter pracy doraźnej lub stanowić pomoc rodzicom w gospodarstwie rolnym. Zdaniem sądu, organ odmawiając wiary zeznaniom świadków, co w istocie uczynił poprzez ich nieuwzględnienie, powinien dysponować materiałem dowodowym, z którego wynikają fakty przeczące twierdzeniom strony i twierdzeniom świadków wskazanych przez stronę.

Sąd zarzucił również, że organy przyjęły, a priori, że uczeń szkoły ponadpodstawowej i student, z uwagi na rozmiar obowiązków szkolnych, nie ma możliwości czasowych do tego, aby codziennie i systematycznie wykonywać stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Zdaniem Sądu takie wnioski należy uznać za gołosłowne, gdyż nie zostały poparte żadnymi dowodami. Sąd uznał przy tym, iż organ nie zgromadził materiału dowodowego, który wystarczyłby do skutecznego zdyskredytowania zeznań świadków, potwierdzających świadczenie przez M. F. pracy w gospodarstwie rolnym rodziców.

Ponadto Sąd wskazał, że rozpoznając przedmiotową sprawę należy wziąć pod uwagę to, iż w rozumieniu ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, charakter pracy domownika w gospodarstwie rolnym nie może być utożsamiany z charakterem pracy rolnika w takim gospodarstwie. Domownik nie prowadzi bowiem zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, lecz de facto wyłącznie pomaga rolnikowi w prowadzeniu takiej działalności, zatem nie musi on pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik i może pozwolić sobie na jednoczesne kształcenie się.

W konkluzji WSA stwierdził, iż rozpoznając przedmiotową sprawę ponownie organ będzie zobowiązany ustalić stan faktyczny w sposób kompletny, dokonując przy tym oceny zgromadzonych dowodów w taki sposób, aby ocena ta była swobodna, lecz nie dowolna. Organ jest oczywiście uprawniony do zakwestionowania przedłożonych przez stronę dowodów, lecz musi to uczynić w sposób przekonywujący. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega bowiem na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych. Dopiero bowiem pełne ustalenie stanu faktycznego daje podstawę do przyjęcia, że wynikająca z art. 80 K.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów nie została przekroczona.

W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji rozpoznając ponownie niniejszą sprawę zastosował się do powyższych zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1656/13. W tym celu podjął działania mające na celu uzupełnienie materiału dowodowego oraz dokonał wyczerpującej analizy zgromadzonego materiału dowodowego. W efekcie tego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy stosując przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a.

Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie organ zasadnie powołał rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013, poz. 1403). Przepis ten stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku - rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o powołane wyżej przepisy doprowadziła organ do prawidłowej konkluzji, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącemu prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od [...] listopada 1993 r. do [...] grudnia 1998 r. Nie można bowiem uznać, że skarżący świadczył "stałą pracę" w gospodarstwie rolnym w rozumieniu w art. 6 pkt 2 lit. c ww. ustawy.

Z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że we wnioskowanym okresie rodzice skarżącego byli właścicielami gospodarstwa rolnego położonego w miejscowościach M. i N. o pow. 4,60 ha. Obydwoje rodzice mimo, że byli właścicielami gospodarstwa rolnego, pracowali poza rolnictwem. Matka była zatrudniona na stałe w Urzędzie Wojewódzkim w S., natomiast ojciec prowadził sklep Spożywczo-Przemysłowy w N. Także skarżący po ukończeniu Technikum Budowlanego w roku 1997 został zatrudniony u ojca w sklepie na ¼ etatu jako księgowy - zaopatrzeniowiec, gdzie pracował do czasu podjęcia zatrudnienia w firmie B. Z powyższego można wywodzić, iż gospodarstwo rolne rodziców skarżącego, było w istocie wykorzystywane na własne potrzeby rodziny. Z zeznań świadków, jak też oświadczeń samego skarżącego, nie wynika, aby gospodarstwo to stanowiło wyspecjalizowaną gałąź produkcji rolnej, gdzie powierzchnia użytkowa nie przekłada się na wynik ekonomiczny osiągany z prowadzonej produkcji. Przeciwnie, charakter wykonywanych w nim prac wskazanych przez stronę, jak i przesłuchanych w toku postępowania świadków, wskazuje na siedliskowy charakter gospodarstwa prowadzonego na potrzeby własne. Nie można przy tym stracić z pola widzenia, co ustalił organ, iż rodzice funkcjonariusza w tym okresie pozostawali w zatrudnieniu poza rolnictwem. Skoro zatem rodzice skarżącego byli w stanie łączyć pracę w tym gospodarstwie rolnym z zatrudnieniem poza rolnictwem, to absurdalnym byłoby przyjęcie, iż w tak małym gospodarstwie rolnym stałą pracę wykonywał wyłącznie skarżący, który uczęszczał w tym czasie do Technikum Budowlanego w S., a następnie podjął studia niestacjonarne w [...] Wyższej Szkole Humanistyczno-Pedagogicznej w L. i jednocześnie pracował na ¼ etatu w sklepie prowadzonym przez ojca.

Należy jednocześnie zwrócić uwagę, że skarżący w momencie ubiegania się o przyjęcie do pracy w Policji w 2003 r. w kwestionariuszu osobowym wskazał, że matka jest rencistką, a ojciec właścicielem sklepu. Nie wspomniał natomiast nic o prowadzeniu przez rodziców gospodarstwa rolnego.

Zgodzić należy się zatem ze stanowiskiem organu, że w świetle zebranego materiału dowodowego brak jest podstaw do uznania, że skarżący wykonywał w gospodarstwie rolnym rodziców pracę o charakterze stałym. Skarżący niewątpliwie realizował określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców, jednak nie przekraczały one wymiaru doraźnej pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców prowadzących gospodarstwo rolne. Intensyfikacja tej pomocy następowała zwłaszcza w okresie letnim. Nie można tym samym stwierdzić, że czynności, które wykonywał skarżący były niezbędne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego przez cały rok. Jego pomoc koncentrowała się głównie w okresie prac polowych, a więc - jak zasadnie przyjął organ - miała charakter sezonowy.

Powyższe wskazuje, że świadkowie błędnie utożsamiają obserwowaną przez nich doraźną pomoc skarżącego w wykonywaniu typowych obowiązków domowych zwyczajowo wymaganych od dzieci, jako członków rodziny rolnika, ze stałą pracą w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Z tych też względów Sąd podzielił dokonaną przez organ ocenę, iż skarżący nie świadczył pracy w charakterze domownika w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych, co nie oznacza, że nie pomagał rodzicom w gospodarstwie.

Tym samym nie można uznać, że zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem powołanych w decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 września 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że rozważania alternatywne organu (nie mające oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym), podważające w ogóle fakt prowadzenia przez rodziców skarżącego przedmiotowego gospodarstwa rolnego, nie miały wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skarżący niewątpliwie w latach 1993-1998 wykonywał określone prace w gospodarstwie rolnym należącym do jego rodziców. Jak zaznaczył jednak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 57/14 (opubl. CBOSA) nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane przez nich w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należy bezwzględnie uznawać za pracę w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie może mieć wpływu na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych. Celem ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było bowiem stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Powołana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. w swoim tytule i treści jednoznacznie odnosi się do okresów pracy w gospodarstwie, które podlegają zaliczeniu do stażu pracy, tak jak inne okresy służby i zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Dlatego też nie każda pomoc udzielana rolnikowi lecz wyłącznie praca w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników podlega zaliczeniu między innymi do stażu pracowniczego, z którym prawodawca wiąże określone uprawnienia pracownicze, w tym wymierne profity finansowe.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Przed podjęciem rozstrzygnięcia organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Swe stanowisko w sprawie uzasadnił zaś należycie - stosownie do przesłanek zawartych w art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.