Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 682/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 5a
journal: Dz.U. 2012 poz 83
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - tekst jednolity.
article: art. 1, art. 12 ust. 1, art. 18 ust. 2, art. 20 pkt 2
journal: Dz.U. 2007 nr 59 poz 404
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - tekst jednolity.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 grudnia 2014 roku sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2014 roku Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 340,- zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], L. dz. [...], Prezydent P. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wniosku T. M. o przekształcenie w prawo własności prawa użytkowania wieczystego nieruchomości – działek nr [...] i [...], położonych przy ul. N. [...] w P.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] października 2011 r. T. M. złożył wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r., poz. 83 z późn. zm.). Nieruchomość zabudowana jest obiektami handlowo-magazynowymi. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący został poinformowany, że wartość prawa własności gruntu została ustalona w operacie szacunkowym na kwotę 1.804.894,00 zł, a wartość prawa użytkowania wieczystego – na kwotę 1.100.985,00 zł. Opłata za dokonanie wspomnianego przekształcenie stanowi różnicę tych wartości i wynosi 703.909,00 zł. Następnie organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 5a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, przepisy tej ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej. Dlatego w celu ustalenia, czy w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007r. nr 59 poz. 404 z późn. zm.) i czy wnioskowane wsparcie może zostać udzielone wezwano skarżącego do złożenia stosownych dokumentów. Organ I instancji zauważył przy tym, że kwestia pomocy publicznej została podniesiona m.in. w Komunikacie Komisji w sprawie elementów pomocy Państwa w sprzedaży gruntów i budynków przez władze publiczne (Dz. U. UE C 209 z dnia 10 lipca 1997 r., s. 3). W konsekwencji organ I instancji pismami z dnia [...] czerwca 2012 r. i [...] września 2012 r. zwrócił się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "UOKiK") w sprawie występowania pomocy publicznej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, w tym czy taka pomoc publiczna zachodzi w przypadku przedsiębiorcy oraz czy jest ona zgodna ze wspólnym rynkiem. Zgodnie bowiem z powyższym Komunikatem Komisji przy sprzedaży nieruchomości bez przetargu bezwarunkowego, jeden lub więcej niezależnych rzeczoznawców powinno przeprowadzić niezależną wycenę w celu ustalenia wartości rynkowej na podstawie powszechnie przyjętych wskaźników rynkowych i standardów wyceny. Tak wyznaczona cena rynkowa jest minimalną ceną zakupu, na jaką można się zgodzić bez udzielenia pomocy publicznej. Ponadto we wspomnianym Komunikacie Komisji wskazano, że wartość rynkowa oznacza cenę, po której grunty i budynki mogłyby być sprzedane na podstawie prywatnej umowy między wyrażającym wolę sprzedaży sprzedawcą, a niezależnym kupującym w dniu wyceny, przy założeniu, że nieruchomość jest publicznie wystawiona na rynku, warunki rynkowe zezwalają na prawidłową sprzedaż, a na negocjacje dotyczące sprzedaży przewidziano zwykły okres, biorąc pod uwagę rodzaj nieruchomości. Definicja wartości rynkowej z art. 151 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102 poz. 651 z późn. zm.) stwierdza z kolei jednoznacznie, że: wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń: strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy; upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Powyższe założenie dotyczące wartości rynkowej nieruchomości w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nie zachodzi. Właściciel nieruchomości (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) nie działa jako podmiot niezależny, gdyż użytkownik wieczysty ma roszczenie w trybie administracyjnym do właściciela nieruchomości o przekształcenie przysługującego mu prawa w prawo własności i to za opłatą ustaloną ustawowo (nie ma żadnych negocjacji warunków umowy). Dodatkowo opłatę za przekształcenie ustala się na podstawie art, 67 ust, 3a i art. 69 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którymi jeżeli nieruchomość jest sprzedawana w drodze bezprzetargowej w celu realizacji roszczeń przysługujących na mocy niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, cenę nieruchomości ustala się w wysokości równej jej wartości, przy czym na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży. Tym samym ustalona ostateczna opłata za przekształcenie jest niższa niż wartość rynkowa nieruchomości, ponieważ na poczet tej opłaty zalicza się wartość prawa użytkowania wieczystego przekształcanej nieruchomości. W odpowiedzi UOKiK w piśmie z dnia [...] października 2012 r. stwierdził, że w każdym przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy może wystąpić korzyść finansowa dla przedsiębiorcy. Powoduje to konieczność stosowania przepisów o pomocy publicznej, co wynika z art. 5a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a udzielenie wsparcia zgodnie z przepisami o pomocy publicznej musi następować zawsze, gdy łącznie spełnione są przesłanki z art. 107 ust 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2 z późn. zm., dalej: "TFUE") i nie jest zależne od swobody działania podmiotu udzielającego pomocy. Analizując kryteria kwalifikacji danego środka jako pomocy publicznej zawarte w art. 107 ust. 1 TFUE pod kątem prowadzonego postępowania, organ I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie należy stosować przepisy o pomocy publicznej, gdyż (1) udzielane jest ono przez państwo lub ze środków publicznych – ulgi zastosowane przy obliczaniu opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości dotyczą środków publicznych (stanowią część należności na rzecz podmiotu publicznego); (2) ma charakter selektywny (uprzywilejowuje określonego przedsiębiorcę lub określonych przedsiębiorców albo produkcję określonych towarów) - dotyczy konkretnego podmiotu, czyli użytkownika wieczystego; (3) przedsiębiorca uzyskuje przysporzenie na warunkach korzystniejszych niż oferowane na rynku – użytkownik wieczysty, przekształcając prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w omawianym trybie zobowiązany jest do uiszczenia opłaty ustalonej na podstawie art. 67 ust. 3 i art. 69 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami (opłata ta jest zawsze niższa niż wartość rynkowa takiej nieruchomości); (4) grozi zakłóceniem lub zakłóca konkurencje oraz wpływa na wymiana handlową między państwami członkowskimi UE – przedsiębiorca, który przekształcił nieruchomość staje się bardziej konkurencyjny, ponieważ nie ponosi zobowiązania w postaci opłat rocznych oraz jego inwestycja staje się bardziej atrakcyjna. Z art. 5a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wynika obowiązek stosowania przepisów o pomocy publicznej do każdego przypadku przekształcania, jeżeli istnieją wątpliwości co do zgodności planowanej transakcji z tymi przepisami. Oznacza to, że organ udzielający pomocy nie może dokonać przekształcenia, dopóki nie zostanie zapewniona jego zgodność z przepisami o pomocy publicznej. W przeciwnym wypadku – w razie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości bez uprzedniej decyzji Komisji Europejskiej – beneficjent może zostać zobowiązany do zwrotu kwoty stanowiącej równowartość udzielonej pomocy publicznej. Tym bardziej, że UOKiK w piśmie z dnia [...] października 2012 r. zajął stanowisko, iż sama możliwość zakupu mienia bez zachowania procedury przetargu przez określone w ustawie podmioty (prawo pierwokupu) może wskazywać na preferencyjny charakter nabycia nieruchomości. Sprzedaż nieruchomości tym podmiotom odbywa się bowiem po cenie minimalnej, podczas gdy nie można wykluczyć, że istnieje inny podmiot, który byłby skłonny do zapłaty ceny wyższej. Jeżeli jednak taka sprzedaż odbywa się po cenie nie niższej niż jej wartość ustalona w operacie szacunkowym, to zgodnie z wymienionym wcześniej Komunikatem Komisji nie stanowi ona pomoc publicznej. Jednocześnie Prezes UOKiK wskazuje, że wydane przez niego opinie mają charakter jedynie kierunkowy, a jedynym organem, który ostatecznie może przesądzić o charakterze danego wsparcia jest Komisja Europejska. Wobec tego UOKiK w porozumieniu z Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, jako organem właściwym do spraw z zakresu gospodarki nieruchomościami, skierował w dniu 22 kwietnia 2013 r. do Komisji Europejskiej wniosek o notyfikację mechanizmu ustalania opłaty za przekształcenie i sprzedaży nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego. Przekazane w formularzu notyfikacyjnym informacje dotyczą środka niestanowiącego pomocy publicznej i zostały zgłoszone Komisji dla pewności prawnej. Tym samym zgłoszono stanowisko zgoła odmienne do opinii wyrażonej w piśmie z dnia [...] października 2012 r. Stanowi to dowód na brak jednorodnego stanowiska UOKiK w zakresie stosowania przepisów o pomocy publicznej przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Następnie organ I instancji wskazał, że wobec przystąpienia Polski do Unii Europejskiej przepisy obowiązujące w kraju muszą być zgodne z przepisami Unii. Zgodnie z art. 3 TFUE, jedną z wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej jest ustanawianie reguł konkurencji niezbędnych do funkcjonowania rynku wewnętrznego, a w związku z tym także uregulowania dotyczące pomocy publicznej. W tej dziedzinie stosowane może być zatem jedynie prawo unijne, a prawo krajowe służy jedynie wykonywaniu tych regulacji i nie może być z nimi sprzeczne. W kontekście rozpatrywanej sprawy oznacza to, że przed wydaniem decyzji o przekształceniu winien być rozstrzygnięty problem, czy wartość prawa użytkowania wieczystego zaliczana na poczet ceny nieruchomości gruntowej stanowi dla przedsiębiorcy korzyść finansową, co wiąże się z koniecznością stosowania przepisów o pomocy publicznej. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organ I instancji, orzekający o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, nie jest właściwy do rozstrzygnięcia przedstawionych zagadnień, a w szczególności do ustalenia zakresu zastosowania przepisów o pomocy publicznej oraz ewentualnej zgodności tej pomocy ze wspólnym rynkiem. Organem właściwym i decydującym w tej kwestii jest Komisja Europejska. Zasadne jest zatem zawieszenie prowadzonego postępowania o przekształcenie do czasu uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, czyli wydania decyzji przez Komisję Europejską.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. T. M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie z dnia [...] sierpnia 2013 r., wnosząc o jego uchylenie i umorzenie postępowania w części dotyczącej zawieszenia postępowania

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wydanie decyzji w rozpatrywanej sprawie nie zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, którym w ocenie organu I instancji powinna być notyfikacja Komisji Europejskiej. T. M. podniósł, że Komisja Europejska nie jest organem, o jakim mowa w art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a., i nie została powołana do załatwiana indywidualnych spraw określonych w art. 1 k.p.a. Tym samym niedopuszczalne było również zawieszenie w niniejszej sprawie postępowania na mocy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący zaznaczył przy tym, że sama notyfikacja jest niezgodna z art. 12-20 powołanej ustawy o pomocy publicznej, zgodnie z którymi takiej notyfikacji może podlegać jedynie projekt ustawy i to wyłącznie w przypadku wydania przez UOKiK negatywnej opinii. Jednocześnie ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przeszła całą procedurę legislacyjną, a w uzasadnieniu jej projektu nie stwierdzono sprzeczności z prawem Unii Europejskiej. Ponadto organ I instancji nie udziela pomocy indywidualnej na mocy prawa miejscowego, lecz jedynie wydaje decyzje na podstawie powszechnie obowiązujących ustaw. Skarżący wskazał zarazem na możliwość posłużenia się w niniejszej sprawie analogią z wystąpieniem do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, które również nie wstrzymuje biegu postępowania przed organem administracji publicznej, a w szczególności nie stanowi podstawy do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący zaznaczył również, że w rozpatrywanej sprawie nie można mówić o pomocy publicznej, gdyż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności następuje za opłatą rynkową, a jego dokonanie nie jest uzależnione od kategorii działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 20001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że w jego ocenie zachodziły podstawy do zawieszenia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przytoczyło również przepisy, które jego zdaniem powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, oraz wyjaśniło znaczenie pojęcia "zagadnienie wstępne", użytego w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ II instancji zaznaczył przy tym, że ze względu na wątpliwości prawne dotyczące zakresu zastosowania przepisów o pomocy publicznej i zgodności tejże pomocy ze wspólnym rynkiem przy przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności na rzecz przedsiębiorcy, uzasadnione było zawieszenie postępowania do czasu zajęcia stanowiska przez Komisję Europejską. Organ ten dysponuje bowiem kompetencją nadzorczą w zakresie dopuszczalności udzielenia pomocy publicznej w krajach Unii Europejskiej. Wydana przez Komisję Europejską decyzja usunie natomiast wszelkie wątpliwości, dając zarazem pewność prawną zarówno organowi I instancji, jak i podmiotom wnioskującym o dokonanie omawianego przekształcenia. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że Komisja Europejska mieści się w pojęciu "innego organu", o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ udzielający pomocy nie może bowiem dokonać rozważanego przekształcenia, dopóki nie zostanie zapewniona jego zgodność z przepisami o pomocy publicznej. W przeciwnym wypadku, w razie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, bez uprzedniego stanowiska Komisji Europejskiej, beneficjent pomocy może być zobowiązany do zwrotu kwoty stanowiącej równowartość udzielonej pomocy publicznej. Co więcej, UOKiK w porozumieniu z Ministrem Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej skierował 22 kwietnia 2013 r. do Komisji Europejskiej wniosek o notyfikację całego systemu ustalania opłat z tytułu zbywania nieruchomości publicznych, określony w art. 690 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od rozstrzygnięcie Komisji Europejskiej będzie zatem zależał zakres zastosowania przepisów o pomocy publicznej przy wydawaniu w każdej indywidualnej sprawie decyzji w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz przedsiębiorcy.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. T. M. zaskarżył powyższe postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie: (1) art. 1 k.p.a. poprzez uznanie, że Komisja Europejska jest podmiotem, o jakim mowa w art. 1 ust. 2 k.p.a., powołanym na podstawie porozumienia do załatwiania spraw indywidualnych, (2) art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. poprzez uznanie, że Komisja Europejska stanowi organ administracji publicznej, od którego decyzji zależy decyzja indywidualna w rozumieniu art. 1 ust. 2 k.p.a., (3) art. 97 §1 pkt 4 k.p.a., (4) przepisów powołanej ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, (5) art. 6, art. 12, art. 20 cytowanej ustawy o pomocy publicznej, (7) art. 6 i art. 107 TFUE, (8) art. 8 i 12 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżący powtórzył swoją wcześniejszą argumentację, zawartą w zażaleniu z dnia [...] sierpnia 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu wniosło o jej oddalenie, podtrzymujące swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się zasadna, choć z innych względów niż w niej podniesiono.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Jak wynika przy tym z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. T. M. zwrócił się do Prezydenta Miasta P. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. N. [...] w P., działka nr [...] i [...], obręb W., arkusz mapy [...] (k. 10 akt adm. organu I instancji). Jak wynika z operatu szacunkowego z września 2012 r., nieruchomość ta zabudowana jest obiektami handlowo-magazynowymi (k. 40 akt adm. organu I instancji, s. 5 operatu szacunkowego). Jednocześnie z wniosku przedsiębiorcy o udzielenie pomocy publicznej z dnia [...] listopada 2013 r. wynika, że opisane wyżej działki są wykorzystywane w celu prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego (k. 54-69 akt adm. organu I instancji). Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."). Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Tym samym powołany przepis znajduje zastosowanie, gdy spełnione zostaną łącznie następuje przesłanki: (1) w danej sprawie występuje zagadnienie wstępne, (2) do którego rozstrzygnięcia właściwy jest inny organ lub sąd, przy czym (3) pomiędzy tym rozstrzygnięciem a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji zachodzi odpowiedni związek.

Analizując z tej perspektywy niniejszą sprawę, należy najpierw zauważyć, że podstawę złożenia wniosku z dnia [...] października 2011 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 r. poz. 83). Zgodnie z art. 5a powołanej ustawy, przepisy tej ustawy stosuje się z uwzględnieniem przepisów o pomocy publicznej, zawartych w szczególności w ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r. nr 59 poz. 404 z późn. zm.). Jak wynika bowiem z art. 1 cytowanej ustawy, określa ona zasady postępowania w sprawach dotyczących pomocy państwa spełniającej przesłanki określone w art. 87 ust. 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2; Dz. Urz. UE C 321E z dnia 29 grudnia 2006 r., s. 37-186), którego odpowiednikiem jest aktualnie art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. nr 90 poz. 864/2, Dz. Urz. UE C 326 z dnia 26 października 2012 r. s. 47-200, dalej: "TFUE"). Ten ostatni przepis stwierdza z kolei, że wszelka pomoc przyznawana przez Państwo Członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych w jakiejkolwiek formie, która zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji przez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów, jest co do zasady niezgodna z rynkiem wewnętrznym w zakresie, w jakim wpływa na wymianę handlową między Państwami Członkowskimi.

Mając zatem na uwadze charakter przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a w szczególności tryb dokonywania tego przekształcenia, opisany w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 z późn. zm.), organy administracji publicznej trafnie uznały, że konieczne jest zbadanie, czy w rozważanej sprawie nie dochodzi do udzielania przedsiębiorcy pomocy publicznej w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE. W takim wypadku powołana ustawa o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej przewiduje specjalne postępowanie notyfikacyjne. Jak wynika bowiem z art. 12 ust. 1 cytowanej ustawy, projekt pomocy indywidualnej wymaga uzyskania opinii Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (dalej: "UOKiK"). Przez wyrażenie "pomoc indywidualna" rozumie się z kolei zgodnie z art. 2 pkt 2 i 5 w zw. z art. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 z dnia 22 marca 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. WE L z dnia 27 marca 1999 r., s. 1-9, obecnie: Dz. Urz. UE wyd. sp. PL L 8 t. 1, s. 339-347) pomoc, która nie jest przyznawana na podstawie programu pomocowego oraz podlegającą obowiązkowi zgłoszenia pomoc przyznawana na podstawie programu pomocowego.

Jak wynika przy tym z art. 12 ust. 4 powołanej ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, opinia Prezesa UOKiK obejmuje (1) stanowisko, czy projekt przewiduje udzielanie pomocy publicznej, (2) stanowisko w sprawie zgodności pomocy publicznej ze wspólnym rynkiem, (3) propozycje zmian w celu zapewnienia zgodności postanowień projektu pomocy ze wspólnym rynkiem oraz (4) stanowisko w sprawie obowiązku notyfikacji projektu. Z kolei art. 20 pkt 2 cytowanej ustawy przewiduje, że Prezes UOKiK dokonuje niezwłocznie notyfikacji w odniesieniu do pomocy indywidualnej po wydaniu opinii o zgodności pomocy ze wspólnym rynkiem albo po otrzymaniu wystąpienia o dokonanie notyfikacji, jeżeli po uzyskaniu opinii o niezgodności projektu pomocy indywidualnej ze wspólnym rynkiem podmiot wnioskujący o tę pomoc złoży na mocy art. 18 ust. 2 tejże ustawy odpowiednie oświadczenie. Regulacja ta realizuje zarazem obowiązek zgłaszania Komisji Europejskiej w odpowiednim czasie wszelkich planów przyznania nowej pomocy publicznej, nałożony na Państwa Członkowskiej w art. 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999. Należy przy tym zaznaczyć, że w myśl art. 25 ust. 1 powołanej ustawy beneficjent pomocy jest zobowiązany do zwrotu kwoty stanowiącej równowartość udzielonej pomocy publicznej, co do której Komisja Europejska wydała decyzję o obowiązku zwrotu pomocy.

Należy również zauważyć, iż w myśl art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 pomoc podlegająca obowiązkowi zgłoszenia zgodnie z art. 2 ust. 1 [rozporządzenia] nie zostaje zrealizowana do czasu podjęcia przez Komisję decyzji zezwalającej na taką pomoc lub do czasu uznania takiej decyzji Komisji za podjętą.

Mając zatem na uwadze dotychczasowe rozważania, a w szczególności treść art. 3 rozporządzenia Rady Unii Europejskiej, należy zdaniem Sądu uznać, że wszczęcie postępowania notyfikacyjnego stanowi przeszkodę do wydania decyzji, w której udziela się pomocy publicznej – przepis art. 3 wymienionego rozporządzenia Rady stanowi zatem samodzielną podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego. Jednoczesnie wynik postępowania notyfikacyjnego może stanowić zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd nie podziela zarazem zastrzeżeń skarżącego co do możliwości objęcia zakres nazwy "inny organ" – użytej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa – także Komisji Europejskiej. Posiada ona bowiem status organu wyposażonego w kompetencje oddziałujące na wynik spraw toczących się w Polsce, mimo że nie stanowi ona polskiego organu administracji publicznej. Nie ulega także wątpliwości, że między tak rozumianym zagadnieniem wstępnym a kwestią udzielenia konkretnej pomocy publicznej przez organ krajowy zachodzi powiązanie, o jakim mowa w wymienionym wyżej przepisie.

Na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie można wprawdzie jednoznacznie stwierdzić, że organ I instancji skierował w przedmiotowej sprawie do Prezesa UOKiK stosowne wystąpienia przewidziane w art. 13 ust. 1 i art. 18 ust. 2 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej. Niemniej z akt sprawy wynika, że strona polska zainicjowała w dniu 23 kwietnia 2013 r. postępowanie notyfikacyjne przed Komisją Europejską w sprawie SA.36571 (2013/N). Notyfikacji podlegał mechanizm ustalania opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo wlasności, uregulowany w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo wlasności nieruchomości oraz ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (k. 98-122 akt adm. organu I instancji oraz k. 26-27 akt adm. organu II instancji).

Tym samym nie ulega wątpliwości, że w chwili wydawania postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2013 r., znak [...], L. dz. [...], istniała już podstawa do zawieszenia postępowania (k. 124-126 akt adm. organu I instancji). Trzeba jednak podkreślić, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak [...], zostało wydano po upływie 14 miesięcy od wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2013 r. (k. 33-35 akt adm. organu II instancji). Okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż w świetle art. 4 ust 5 powołanego rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 Komisja Europejska wydaje decyzję z art. 5 ust. 2-4 tego rozporządzenia w przedmiocie zgłoszenia notyfikacyjnego w terminie dwóch miesięcy od złożenia kompletnego wniosku. Jednocześnie w art. 4 ust. 6 cytowanego rozporządzenia nakazuje interpretować niepodjęcie takiej decyzji w zakreślonym wyżej terminie jako uznanie przez Komisję Europejską danej pomocy publicznej za dozwoloną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zatem zobowiązane co najmniej do zbadania, czy w niniejszej sprawie zapadła już decyzja dotycząca wniosku notyfikacyjnego SA.36571 (2013/N).

Uchybienie to ma istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Z danych zamieszczonych w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, znanych Sądowi z urzędu, wynika bowiem, że wspomniany wniosek notyfikacyjny został wycofany przez stronę polską, która zadeklarowała zmianę przepisów budzących zastrzeżenia Komisji Europejskiej (projekty nr UC 122 i RC55, informacje dostępne elektronicznie: http://bip.kprm.gov.pl/kpr/form/r1344,Projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-gospodarce-nieruchomosciami-oraz-o-zmianie-ust.html i http://bip.kprm.gov.pl/kpr/form/r1350,Projekt-rozporzadzenia-Rady-Ministrow-zmieniajacego-rozporzadzenie-w-sprawie-wyc.html). Tym samym w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy nie można z całą stanowczością stwierdzić, że w chwili orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w dalszym ciągu istniała podstawa do zawieszenia postępowania. Oznacza to z kolei, że zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest obarczone istotną wadą, uzasadniającą wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), zgodnie z którym w toku postepowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Opisane wyżej uchybienie doprowadziło również do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oraz art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2014 r., z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Rozpatrując ponownie sprawę organ II instancji weźmie pod uwagę zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu.

Sąd orzekł o kosztach postępowania na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 wymienionej wyżej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

Sąd orzekł o wykonalności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 152 wymienionej ustawy.