Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1254/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wydalenia z terytorium RP; oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...].12.2009r. Wojewoda W., po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Placówki Staży Granicznej w P. z dnia [...].11.2009r. wydał decyzję Nr [...] orzekającą o wydaleniu M. O.z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podnosząc, iż wobec Cudzoziemki zachodzą przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 1, ustawy o cudzoziemcach, ponieważ przebywała Ona na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganych prawem zezwoleń.

Od powyższego rozstrzygnięcia pełnomocnik M.O. wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej w P.o wydalenie Zainteresowanej z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zawieszenie postępowania w sprawie w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa do czasu wydania prawomocnej decyzji w sprawie udzielenia Stronie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponadto pełnomocnik Cudzoziemki zarzucił Wojewodzie W. naruszenie przepisów prawa stwierdzając, iż Wojewoda W. rozpatrując sprawę naruszył postanowienia art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, gdyż nie uwzględnił szczególnej wyjątkowej sytuacji osobistej Cudzoziemki, jaką jest zdaniem pełnomocnika odbywanie nauki języka polskiego w celu podjęcia studiów wyższych w Polsce oraz naruszył art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wydając decyzję orzekającą o wydaleniu Strony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pomimo toczącego się postępowania w sprawie o udzielenie Zainteresowanej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W ocenie pełnomocnika Cudzoziemki Wojewoda W. naruszył również przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie poinformował w sposób dostateczny Strony o przysługujących Jej prawach (art. 9 Kpa), nie zawiesił postępowania w sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (art. 97 § 1 pkt 4 Kpa), nie wezwał Zainteresowanej do zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie (art. 10 i 81 Kpa), nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 7 i 77 Kpa ) i wykorzystał informacje zawarte we wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, w szczególności dotyczące nielegalnego pobytu Cudzoziemki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez wszczęcie postępowania w sprawie wydalenia M. O. z Polski przez co naruszył zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 Kpa).

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu ww. orzeczenia organ odwoławczy podkreślił, że M. O. w dniu [...].11. 2009r. zgłosiła się do Placówki Straży Granicznej P.w ramach kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze Straży Granicznej ustalili, że M. O. nie posiadała żadnego z wymaganych prawem zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wyjaśnił, że zgodnie ż art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium.

Dalej organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż M. O. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego Jej przez Wojewodę K. z terminem ważności od dnia [...].03.2008r. do dnia [...].09.2008r. z uwagi na pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelem polskim K. J. Związek małżeński Cudzoziemki został rozwiązany przez rozwód w dniu [...].09.2009r. na mocy wyroku Sądu Okręgowego we W. Wydział [...] Cywilny Rodzinny sygn. akt [...]. Wyrok jest prawomocny od dnia [...].10.2009r.

Organ wskazał również, że zainteresowana, przebywając w Polsce nielegalnie,

w dniu [...].10.2009r. wystąpiła do Wojewody W. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, motywując go nauką w S. w P. Wojewoda W. decyzją z dnia [...].12.2009r. Nr [...] orzekł o odmowie udzielenia Cudzoziemce przedmiotowego zezwolenia, stwierdzając, iż złożyła przedmiotowy wniosek ze wskazaniem nieprawdziwych informacji, przebywa w Polsce nielegalnie i nie spełnia przesłanek zawartych w art. 53-53b ustawy o cudzoziemcach. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010. nr [...].

Dalej organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istotny jest fakt, iż w dniu kontroli przez funkcjonariuszy Straży Granicznej tj. w dniu [...].11.2009r. M. O. przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganych prawem zezwoleń, tj. nielegalnie, co zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi obligatoryjną przesłankę do wydania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie znaczenie ma również fakt, iż w momencie kontroli Zainteresowana nie posiadała środków finansowych na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemka twierdziła, iż pozostaje na utrzymaniu Swojego wujka F. S. i nie posiada własnych środków finansowych. Organ stwierdził, że w świetle obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej regulacji prawnych [ustawa z dnia 25 luty 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 1964r. Nr 9 poz. 59 z późn. zm.)] na F. S., pomimo złożonego przez Niego oświadczenia o utrzymywaniu Zainteresowanej (oświadczenie dołączone do odwołania), nie ciąży obowiązek alimentacyjny wobec M. O., tym samym nie jest On osobą zobowiązaną do utrzymywania Cudzoziemki. W związku z powyższym, zdaniem organu, zasadne jest stwierdzenie, iż wobec Strony zachodzi przesłanka określona w art. 88 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i nie może wskazać wiarygodnych źródeł ich uzyskania.

Organ wyjaśnił, iż w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wydanie decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obligatoryjne i nie mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wobec powyższego wynikająca z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie ww. zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.

Nastepnie organ podkreślił, że M. O. w toku przesłuchania przeprowadzonego przez Wojewodę W. w dniu [...].12.2009r. zeznała, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia oraz nigdy ani Ona ani Jej rodzina nie była prześladowana w R.. M. O. nie jest małżonką obywatela polskiego ani nie posiada w Polsce bliskiej rodziny. W Polsce przebywa Jej dalsza rodzina tj. brat Jej ojca.

Po zacytowaniu przepisów art.89 ust.1 ustawy o cudzoziemcach i art.97 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (jt. Dz.U. z 2009r. nr 189, poz. 1472) organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, że w przypadku M. O. nie zachodzi żadna z wymienionych wyżej okoliczności określonych w art. 89 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach w związku z art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, nie jest więc zasadne udzielenie Jej zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Odnosząc się do odwołania organ stywierdził, że w postępowaniu o wydalenie Cudzoziemki z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach, a w szczególności art. 53a ust. 2 pkt 2 i art. 88 ust. 1 pkt 1, które wskazuje pełnomocnik Strony. Art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach mówi o możliwości udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, a wobec którego zachodzą szczególne okoliczności uzasadniając jego pobyt na tym terytorium. Jak każde zezwolenie na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenie w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach udziela się na podstawie wniosku cudzoziemca. Z informacji będących w posiadaniu Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wynika, że M. O. nie wystąpiła z wnioskiem o udzielenie Jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Zainteresowana złożyła wniosek o udzielenie Jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na odbywanie nauki języka polskiego, co wypełnia kwalifikację art. 53a ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Zarzut pełnomocnika, że Wojewoda W. naruszył dyspozycje art. 88 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach wydając decyzję o wydaleniu M. O. zanim zapadło rozstrzygnięcie w sprawie udzielenia Zainteresowanej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie zawieszając postępowania w sprawie o wydalenie Strony do czasu wydania rozstrzygnięcia w sprawie udzielenia Cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie, zdaniem organu, należy uznać za bezzasadny. Organ stwierdził, że M. O. składając wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przebywała w Polsce nielegalnie, co nie tylko stanowi obligatoryjną przesłankę do odmowy udzielenia wnioskowanego zezwolenia, ale również stanowi obligatoryjną przesłankę do wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto organ stwierdził, iż art. 97 § 1 pkt 4 Kpa stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Wojewoda W. nie naruszył również art. 7 i 77 Kpa, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ podkreślił, że Strona została przesłuchana do protokołu w dniu [...].12.2009r. miała więc możliwość wypowiedzenia się do co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Z akt sprawy wynika, że Wojewoda W. pismem z dnia [...].11.2009r. wezwał Zainteresowaną do zapoznania się z aktami powołując się na art. 10 Kpa. W związku z powyższym organ stwierdził, że zarzuty pełnomocnika Cudzoziemki odnośnie naruszenia art. 10 i 81 Kpa są bezzasadne. Ponadto organ zaznaczył, że w toku postępowania odwoławczego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w oparciu o art. 10 i 81 Kpa pismem z dnia [...].02.2010r. poinformował pełnomocnika M. O. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzupełnienia go. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie doszło również do naruszenia art. 9 Kpa, gdyż z akt sprawy wynika, że Cudzoziemka była informowana o przysługujących Jej prawach.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika, że Wojewoda W. naruszył wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wykorzystując informacje dotyczące nielegalnego pobytu M. O. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uzyskane w toku postępowania o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony do wszczęcia postępowania o wydalenie Cudzoziemki, organ stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż postępowanie o wydalenie Zainteresowanej zostało wszczęte na wniosek Komendanta Placówki Straży Granicznej w P.. Ponadto zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że M. O. przebywając nielegalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej złamała prawo, więc Wojewoda W. powinien podjąć wszelkie możliwe działania, które miałyby na celu zagwarantowanie przestrzegania porządku prawnego przez Cudzoziemkę.

W skardze na powyższą decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. skarżąca M.O. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. w pkt I sentencji oraz stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w pkt 2 sentencji, wskazując na naruszenie:

1. art. 88 ust. 1 pkt 1. u.o.c. poprzez utrzymanie decyzji I instancji o wydaleniu Skarżącej z terytorium RP, pomimo braku prawomocnego zakończenia sprawy o udzielenie Skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i wydanie karty pobytu (sygn. akt Wojewody W. [...]; sygn. akt Szefa Urzędu ds. Cudzoziemców [...]), której wynik ma wpływ na istnienie przesłanek wydalenia przewidzianych ww. Przepisem;

2. art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.c, poprzez przyjęcie, że notarialnie poświadczone Oświadczenie obywatela polskiego, stryja Skarżącej – F. S. z [...].12.2009 r. zawierające zobowiązanie do utrzymania, i innych świadczeń na rzecz Skarżącej w związku z jej pobytem na terytorium RP (załączone do odwołania z [...].12.2009 r.) nie jest wystarczającym dowodem na posiadanie przez Skarżącą wiarygodnych źródeł uzyskania środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

3. art. 56 KC poprzez brak uwzględnienia skutków prawmych ww. Oświadczenia - obywatela-polskiego, stryja Skarżącej F. S. z [...].12.2009 r. w zakresie dostarczenia Skarżącej w związku z jej pobytem na terytorium RP wszystkich koniecznych środków utrzymania oraz pomocy w dalszym kształceniu zawodowym;

4. naruszenie art 20 ustawy z 12.11.1965 r.- Prawo prywatne międzynarodowe (dalej jako: PPM) poprzez brak uwzględnienia skutków prawnych Oświadczenia obywatela polskiego, stryja Skarżącej F.S. z [...].12.2009r. w oparciu zastosowanie niewłaściwych polskich przepisów o obowiązku alimentacyjnym - art 128 i n. KRiO, pomimo że uprawnienia alimentacyjne Skarżącej na zasadzie art. 20 PPM reguluje prawo Republiki Gwinei;

5. art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 140 Kpa poprzez brak zawieszenia postępowania o wydalenie Skarżącej z terytorium RP ze względu na równolege toczące się postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na zas oznaczony i wyadnie karty pobytu (sygn. akt Wojewody Wielkopolskiego [...], sygn, akt Szefa Urzędu do Spraw Cudzoeimców [...]), którego wynik ma wpływ na rozstrzygniecie niniejszej sprawy;

6. art. 107 § 1 i § 3 Kpa w zw. Z art. 140 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji bez odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutów wskazanych w pkt. III. 3 i pkt. III. 4 odwołania Skarżącej z [...].12.2009 r., dotyczących:

a. rażącego naruszenia art. 98 ust. 1 u.o.c. (brak właściwości Wojewody W. do wydania pkt. 2 decyzji I instancji).

b. naruszenia art. 99 u.o.c. ze względu na wzajemną sprzeczność punktu 1. (wydalenie) i punktu 2. (zobowiązanie do opuszczenia terytorium RP)

7. rażące naruszenie art 98 ust. 1 u.o.c. oraz naruszenie art. 99 u.o.c. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji naruszającej te przepisy,

8. naruszenie art. 75 § 1 Kpa w zw. z art. 140 Kpa i art. 136 Kpa poprzez brak przeprowadzenia wnioskowanego w pkt. IV. 1 odwołania z [...].12.2009 r. dowodu z przesłuchania Skarżącej na okoliczność jej wyjątkowej sytuacji osobistej, która wymaga obecności na terytorium RP ze względu na treść art. 53a ust. 2 pkt 2 u.o.c.,

9. naruszenie art. 77 Kpa w zw. z art. 7, art 8 i art. 9 Kpa na skutek braku uwzględnienia, że Organ I instancji nie pouczył Skarżącej o treści i wymaganiach przepisów prawa, określających warunki uwzględnienia słusznych wniosków Skarżącej, jak również nie pouczył Skarżącej o konieczności udokumentowania i uzupełnienia wyjaśnień złożonych w dniu [...].11.2009r. w Straży Granicznej w P. oraz wyjaśnień w dniu [...].12.2009 w siedzibie Oddziału do Spraw Cudzoziemców WUW P. poprzez przedłożenie w postępowaniu uzupełniających dokumentów uzasadniających konieczność pobytu w Polsce, w tym dokumentów potwierdzających, że Skarżąca posiada wystarczające środki finansowe na pokrycie kosztów utrzymania w RP, w tym kosztów leczenia: na skutek czego Organ I instancji nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego sprawy.

10. nieważność wynikającą z art 156 § 1 pkt 1 KPA, albowiem punkt 2. decyzgi I instancji został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości, gdyż decyzję w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium RP mogą wydać wyłącznie organy wymienione w art 98 ust 1 u.o.e., a Wojewoda W., który wydał decyzję I instancji nie jest takim organem.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa,v.art.145§1 p.p.s.a.).

Jak wynika z prawidłowo ustalonego przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców stanu faktycznego skarżąca M.O. obywatelka R., w dniu [...] listopada 2009 r. zgłosiła się do Placówki Straży Granicznej P. w ramach kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Cudzoziemka nie posiadała żadnego z wymaganych prawem zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W okresie od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. Cudzoziemka przebywała w Polsce na podstawie zezwolenia na zamieszkanie udzielonego z tytułu małżeństwa z obywatelem polskim. Związek małżeński Cudzoziemki został rozwiązany przez Sąd Okręgowy we W. przez rozwód orzeczony wyrokiem z dnia [...] września 2009 r. Wyrok stał się prawomocny dnia [...] października 2009r.

Od [...] września 2008 r. Cudzoziemka przebywała w Polsce bez ważnej wizy i bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu w Polsce.

Zgodnie z art. 88 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (t.jed. Dz.U. z 2006r. Nr 234, poz.1694 ze zm.) cudzoziemcowi wydaje się decyzję o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli przebywa na tym terytorium bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium.

Przed wydaniem decyzji wydaleniowej organ orzekający zobowiązany jest zbadać - co w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji prawidłowo uczyniły - czy nie zachodzą określone w ustawie przesłanki wyłączające możliwość wydania decyzji o wydaleniu. Przesłanki takie zostały określone w przepisie art.89 ustawy o cudzoziemcach, który, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy obu instancji, w ust.1 stanowił, że: 1. Decyzji o wydaleniu cudzoziemca nie wydaje się, a wydanej nie wykonuje, jeżeli:

1) zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany;

2) cudzoziemiec jest małżonkiem obywatela polskiego albo cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE i jego dalszy pobyt nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego, chyba że związek małżeński został zawarty w celu uniknięcia wydalenia;

3) cudzoziemiec przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wizy jednolitej pobytowej upoważniającej tylko do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w celu, o którym mowa w art. 28 ust. 1 pkt 11, lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udzielonego na podstawie art. 53a ust. 2.

Przesłanki udzielenia zgody na pobyt tolerowany określone zostały w art. 97 ust.1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.jed.Dz.U. z 2009r. nr 189, poz. 1472), który stanowi, że Cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;

2) jest niewykonalne z przyczyn niezależnych od organu wykonującego decyzję o wydaleniu i od cudzoziemca.

M. O. w czasie przesłuchania przeprowadzonego dnia [...] grudnia 2009 r. w Oddziale ds. Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego Województwa W. zeznała, że w G. ma rodziców ( którzy tam pracują), nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia oraz, że ani ona ani jej rodzina nie byli prześladowani w G.. Cudzoziemka zeznała również, że nie ma dzieci. Okoliczności te nakazują przyjąć, że w stosunku do Cudzoziemki nie zachodzą określone w/w. cyt. art.97ust.1 okoliczności uzasadniające udzielenie jej zgody na pobyt tolerowany.

Ponieważ w dacie wydania decyzji o wydaleniu Cudzoziemka nie była już małżonką obywatela polskiego, przebywała na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez żadnej wizy oraz zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, a także nie zaistniały przesłanki do udzielenia jej zgody na pobyt tolerowany, należało stwierdzić, że nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art.89 ust.1 , która uniemożliwiałaby wydanie w stosunku do niej decyzji o wydaleniu, natomiast spełniona została uzasadniająca wydanie decyzji o wydaleniu przesłanka z art.88 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.

Należy podkreślić, że art. 88 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach należy do kategorii przepisów dla organu wiążących, a to oznacza, że jeżeli ustalony stan faktyczny sprawy odpowiada treści przepisu - skutek jest określony w przepisie, a organ nie ma wyboru, co do treści rozstrzygnięcia. W tym stanie faktycznym i prawnym Wojewoda W. zobowiązany był wydać decyzję o wydaleniu Cudzoziemki.

Ponadto Sąd wskazuje, że zgodnie z art.13 ust.1 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec może przekroczyć granicę i przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jeżeli posiada ważny dokument podróży, ważną wizę lub inny ważny dokument uprawniający do wjazdu i pobytu na terytorium RP, jeżeli są wymagane. Zasadą wyrażoną w tym przepisie jest możliwość przebywania cudzoziemca na terytorium RP wyłącznie jeżeli posiada on ważny dokument uprawniający do wjazdu do RP oraz do przebywania na tym terytorium. Skarżąca przybyła do Polski legalnie na podstawie wizy i legalnie przebywała w Polsce na podstawie wizy , a następnie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony przez 6 miesięcy w okresie od dnia [...] marca 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. Po dniu [...] września 2008 r. przebywała Polsce nielegalnie. Zgodnie z art.59 ustawy o cudzoziemcach cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przed upływem terminu ważności zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, chyba że uzyskał kolejne zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, zezwolenie na osiedlenie się lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE. Przepisy ustawy o cudzoziemcach szczegółowo regulują procedurę uzyskiwania/udzielania zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Art.60 ust.1 ustawy stanowi, że zezwolenia udziela się na wniosek cudzoziemca. Art.61 ust.1 ustawy stanowi, że cudzoziemiec przebywający na terytorium RP ( z wyłączeniem sytuacji przewidzianych ustawą) jest zobowiązany złożyć wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony co najmniej 45 dni przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Jeżeli termin ten nie został zachowany cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP przed upływem terminu ważności poprzedniego zezwolenia na zamieszkanie ( art.61 ust.4 ustawy o cudzoziemcach). Skarżąca składając wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony po upływie ponad roku nielegalnego pobytu w Polsce naruszyła ww. przepisy.

Zasadniczym zarzutem sformułowanym w skardze jest zarzut wydania przez organ orzekający II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji o wydaleniu Cudzoziemki, w sytuacji gdy nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie o udzielenie jej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony i wydanie karty pobytu. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wyraził pogląd, że skoro sprawa zezwolenia na zamieszkanie jest dopiero rozstrzygana, to organ nie może przyjmować legalności pobytu jako przesłanki wydalenia Skarżącej z terytorium RP, bowiem "postępowanie dotyczące zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony powinno doprowadzić do ustalenia czy pobyt skarżącej w kraju jest legalny".

Pogląd ten jest błędny. Fakt nielegalnego pobytu jest elementem stanu faktycznego ustalonego przez organy orzekające. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, w tym wyjaśnienia Skarżącej, w sposób nie budzący wątpliwości wskazują, że w dacie orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, Cudzoziemka przebywała w Polsce nielegalnie. Faktu tego nie może zmienić żadne postępowanie, ponieważ nie istnieje możliwość zalegalizowania pobytu uprzednio nielegalnego. Efektem postępowanie dotyczącego udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w przypadku pozytywnego dla cudzoziemca wyniku postępowania jest uzyskanie prawa legalnego pobytu od daty wydania decyzji na przyszłość.

Tak więc organ miał nie tylko prawo ale i obowiązek przyjęcia nielegalnego pobytu Skarżącej w Polsce jako przesłanki wydania decyzji o jej wydaleniu.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu niezawieszenia postępowania w sprawie o wydalenie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o udzielenie Cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Sąd stwierdza, że zarzut ten jest nieuzasadniony. Przepisy ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej określają sytuacje, w których , pomimo wystąpienia przesłanek uzasadniających wydalenie cudzoziemca, nie wydaje się decyzji o wydaleniu, a wydanej decyzji o wydaleniu nie wykonuje się. W przepisach tych nie wskazano okoliczności prowadzenia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie jako uzasadniającej nie wydanie bądź nie wykonanie decyzji o wydaleniu. Dlatego organy orzekające w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie wydalenia Cudzoziemki nie miały podstawy prawnej do zawieszenia tego postępowania do czasu zakończenia postępowania w sprawie zezwolenia na zamieszkanie na czas określony. Brak jest również podstawy do twierdzenia, że wynik postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do decyzji o wydaleniu. Postępowanie w sprawie o wydalenie i postępowanie w sprawie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony są niezależnymi od siebie odrębnymi postępowaniami. Decyzja w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie nie jest orzeczeniem rozstrzygającym zagadnienie wstępne w stosunku do decyzji w przedmiocie wydalenia. W związku z powyższym brak było podstawy prawnej do zawieszenia postępowania zgodnie z wnioskiem pełnomocnika Cudzoziemki, co Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wyczerpująco uzasadnił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dlatego Sąd stwierdził, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisu art.97§1 pkt 4 w zw. z art.140 K.p.a.

Odnosząc się do kolejnego podniesionego w skardze zarzutu, a mianowicie żądania stwierdzenia nieważności punktu 2 decyzji organu I instancji, dotyczącego zobowiązania skarżącej do opuszczenia terytorium RP, ze względu na to , że decyzję taką mogą wydać wyłącznie organy wymienione w art.98 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, a Wojewoda W., który decyzję wydał nie jest takim organem, Sąd stwierdza, że żądanie to jest nieuzasadnione. Zgodnie ze wskazanym jako podstawa prawna decyzji przepisem art. 90 ust.1 pkt 1 (obok przepisów art.92 ust.1 i 88 ust.1 pkt 1) ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o wydaleniu określa się termin opuszczenia przez cudzoziemca terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie dłuższy niż 14 dni, z wyłączeniem przypadków, w których decyzja podlega przymusowemu wykonaniu na podstawie art. 95. Zgodnie z przywołanym przepisem, orzekający jako organ I instancji Wojewoda W. , w punkcie 2 decyzji określił , że M.O. jest zobowiązana do opuszczenia terytorium RP w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji, do godziny 24 przez przejście graniczne każde prawnie dozwolone. Użycie przez Wojewodę w decyzji sformułowania "zobowiązać Panią M. O. do opuszczenie terytorium.." nie oznacza wydania decyzji w trybie art. 97 ust.1 i 98 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, czyli decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do dobrowolnego opuszczenia terytorium RP, ale określenie terminu opuszczenia przez Skarżącą terytorium RP. Decyzja w trybie art. 97 ust.1 i 98 ust.1 ustawy o cudzoziemcach może być wydana w przypadku zaistnienia niektórych przesłanek wydaleniowych, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że cudzoziemiec dobrowolnie wykona obowiązek opuszczenia terytorium RP w terminie 7 dni. W przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do opuszczenia terytorium RP właściwy miejscowo wojewoda orzeka jako organ II instancji. W rozpoznawanej sprawie wydana została decyzja o wydaleniu cudzoziemki i organem właściwym do jej wydania w I instancji był na podst. przepisu art. 92 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu Cudzoziemki, czyli Wojewoda W.

Ponieważ w decyzji o wydaleniu nie orzeczono w trybie art. 97 ust.1 i 98 ust.1 o zobowiązaniu Cudzoziemki do opuszczenia terytorium RP w terminie 7 dni, a określono wynoszący 14 dni termin do opuszczenia przez nią Polski zgodnie z art.90 ust.1 pkt 1 ustawy cudzoziemcach, za nieuzasadniony należy uznać również zarzut wzajemnej sprzeczności punktu 1 i 2 decyzji organu I instancji i naruszenia art. 99 ustawy o cudzoziemcach.

Sąd nie stwierdził również , aby Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców dopuścił się naruszenia przepisów art. art.75§1 K.p.a. w zw. z art.140 K.p.a. i art.136 K.p.a. ,art. 77, 7, 8 i 9 K.p.a. poprzez nie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania Skarżącej na okoliczność jej wyjątkowej sytuacji osobistej, która wymaga jej obecności na terytorium RP, ze względu na treść art. 53a ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Sąd zauważa, że przepis art. 53a ust.2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach dotyczy możliwości udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie, dlatego nie było podstaw by oceniać wystąpienie przesłanek w nim określonych w postępowaniu w sprawie wydalenia Cudzoziemki. Postępowanie w sprawie wydalenia i postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie to dwa odrębne postępowania, przy czym jak wyżej wyjaśniono postępowanie w sprawie zezwolenia na zamieszkanie jest wszczynane na wniosek osoby zainteresowanej. Należy tu przypomnieć, że gdyby Cudzoziemka przebywała na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas określony udzielonego na podstawie ww. przepisu nie orzeczono by o jej wydaleniu lub decyzja wydaleniowa nie została by wykonana .

Sąd nie stwierdził również , aby w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów art. 7,8,9,i 77 K.p.a. poprzez niepouczenie Skarżącej o treści przepisów określających warunki uwzględnienia jej wniosków, w szczególności o konieczności złożenia dokumentów uzasadniających konieczność jej pobytu w Polsce oraz potwierdzających , że posiada środki na pokrycie kosztów pobytu w Polsce.

Jak wyżej wyjaśniono postępowanie toczyło się w sprawie wydalenia Cudzoziemki, a nie udzielenia jej zezwolenia na zamieszkanie ze względu na jej sytuację osobistą. Określone w art. 7, 8 i 9 K.p.a. zasady praworządności, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i obowiązku informowania nie oznaczają obowiązku wyręczania uczestnika postępowania administracyjnego przez organ prowadzący to postępowanie w zebraniu dowodów, które będą prowadziły do uwzględnienia wniosku strony postępowania wbrew obowiązującym przepisom.

Ponieważ w postępowaniu w sposób nie budzący wątpliwości spełniona została przesłanka z art.88 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, stanowiąca podstawę do wydania decyzji o wydaleniu Cudzoziemki, uzasadnienie drugiej ze wskazanych w decyzji przesłanek wydaleniowych (art.88 ust.1 pkt 3) pozostaje bez wpływu na wynik postępowania. Dlatego organy orzekające mogły poprzestać na materiale dowodowym, w którym znalazło się oświadczenie F. S. – obywatela polskiego, w którym oświadczył, że M. O. jest córką jego brata i, że zobowiązuje się dostarczać jej środki utrzymania w kwocie [...] zł miesięcznie w związku z jej pobytem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także do zapewnienia jej wsparcia, pielęgnowania w chorobie oraz dostarczania pomocy w dalszym rozwoju zawodowym, bez konieczności ustalania czy w sprawie miałyby zastosowanie przepisy alimentacyjne Polski czy G. oraz czy F. S. jest bratem ojca Skarżącej i czy w świetle przepisów kraju pochodzenia Cudzoziemki jest on osobą posiadającą w stosunku do niej obowiązek alimentacyjny, w szczególności w sytuacji gdy rodzice Cudzoziemki żyją i pracują, ponieważ ustalenia te nie mają wpływu na wynik postępowania.

Sąd oddalił złożony w piśmie procesowym pełnomocnika Skarżącej z dnia [...] listopada 2010 r. wniosek o zawieszenie na podstawie art.125§1 pkt 1 p.p.s.a. postępowania sądowego do czasu prawomocnego zakończenia toczącego się przed tutejszym Sądem postępowania w sprawie o udzielenie Skarżącej zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony (syg.akt VSA/Wa 1402/10). W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącej wskazał, że zgodnie z art.88 ust.1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach orzeczenie o wydaleniu cudzoziemca następuje, jeżeli przebywa on na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy, jeżeli jest wymagana, lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na tym terytorium, np. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Ponieważ przedmiotem orzekania w sprawie o syg.akt VSA/Wa 1402/10 jest decyzja o odmowie udzielenia cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas określony, w ocenie pełnomocnika Skarżącej, dopiero w momencie uprawomocnienia się orzeczenia w tym postępowaniu, zajdzie przesłanka orzekania o prawidłowości decyzji w sprawie wydaleniowej.

Przepis art.125§1.pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jak wyżej wyjaśniono postępowanie w sprawie wydalenia i postępowanie w sprawie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony są niezależnymi od siebie postępowaniami. Oddalenie skargi lub uchylenie decyzji o odmowie udzielenia Cudzoziemce zezwolenia na zamieszkanie na czas określony pozostaje bez wpływu na wynik postępowania w sprawie decyzji o wydaleniu Cudzoziemki. Dlatego brak było podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie ze skargi na decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas określony. Na marginesie sprawy Sąd wyjaśnia, że Skarga na decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie została oddalona.

Zgodnie z art. 194 §1 pkt 3 p.p.s.a. na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania zażalenie nie przysługuje.

Reasumując, Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji zostały wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawidłowo zastosowane przepisy prawa materialnego, Cudzoziemce zapewniono możliwość czynnego udziału w postępowaniu, decyzje zostały prawidłowo uzasadnione zarówno pod względem faktycznym jak i prawnym , a w postępowaniu prowadzącym do ich wydania nie doszło do naruszenia przepisów postępowaniu w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy.

Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.