Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3107/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński sędzia del. WSA Małgorzata Jarecka Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 147/17 w sprawie ze skargi E.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 lipca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 147/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę E.C. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:

W związku ze stwierdzonymi istotnymi odstępstwami przy budowie budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki nr [...], położonej w miejscowości [...], realizowanej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w E. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego1992 r., od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach, inwestor E.C. została zobowiązania do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] odmówił skarżącej zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót związanych z przedmiotowym budynkiem mieszkalnym.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. ww. organ nakazał skarżącej wykonanie rozbiórki: ściany wschodniej i wykonanie nowej wraz z fundamentem według projektu zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w E. z dnia [...] lutego 1992 r. (odległość od granicy wschodniej - 3,5 m), części ścian prostopadłych do granicy wschodniej zbliżonych do tej granicy bliżej niż 3,5 m, części połaci dachowej wystających w stronę granicy wschodniej, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym wyżej wymienioną decyzją oraz części stropu nad piwnicą, parterem i poddaszem, w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym wyżej wymienioną decyzją. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] sierpnia 2012 r., a sprawa została przekazana organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W toku ponownie prowadzonego postepowania, inwestor dokonał scalenia dwóch działek o nr [...] i [...] w wyniku czego powstała działka nr [...]. Inwestor przedstawił także decyzję z dnia [...] marca 2013 r. Wójta Gminy S. o warunkach zabudowy dopuszczającą lokalizację przedmiotowego budynku w odległości 1,5 m od granicy z działką [...]. Kolejna wydana w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. przez Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] wydał decyzję z dnia [...] września 2014 r., w której nakazał skarżącej wykonanie rozbiórki części połaci dachowej wystających w stronę granicy wschodniej, poza ścianę w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 56, poz. 41), w ww. budynku wybudowanym w odległości 1,5m od wschodniej granicy z działką nr [...]. Organ pierwszej instancji uznał, że ściana wschodnia budynku jest oddalona o 1,5 m od granicy z działką sąsiednią nr [...], a dach wystaje poza obrys ściany, czyli nie jest spełniony przepis § 12 ust. 5 rozporządzenia.

Rozpoznając sprawę na skutek odwołania skarżącej od powyższej decyzji Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nakazał inwestorowi rozbiórkę połaci dachowej wystającej w stronę granicy wschodniej, poza ścianę budynku wybudowanego w odległości 1,5 m od wschodniej granicy z działką nr [...] w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja organu pierwszej instancji została uchylona z uwagi na nieprecyzyjność orzeczenia. Dalej podniósł, iż organ pierwszej instancji w sposób adekwatny do okoliczności procedował w trybie i na zasadach wynikających z przepisów art. 50 i art. 51 ustawy Prawo budowlane. W myśl przepisów § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U z 2015 r., poz. 1422) odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu, lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria. Inwestor dokonał scalenia działek nr [...] i nr [...] w jedną działkę o numerze [...]. W wyniku scalenia działek odległość ściany wschodniej przedmiotowego budynku mieszkalnego wynosi obecnie 1,5 m. Po ponownej analizie akt sprawy w obecnie prowadzonym postępowaniu odwoławczym stwierdzono, że w ww. aktach znajduje się przekazany przez stronę, już po dacie oględzin, szkic położenia budynku nr 13 względem granicy z działką nr [...], wykonany przez uprawnionego geodetę, z którego wynika, że budynek znajduje się 1,50 m od granicy z działką nr [...]. Organ zaznaczył przy tym, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dokumentu na potwierdzenie, że ściana wschodnia przedmiotowego budynku jest usytuowana w odległości innej niż 1,5 m od granicy działki nr [...]. Na tej podstawie organ odwoławczy przyjął, że skoro ściana wschodnia przedmiotowego budynku mieszkalnego jest usytuowana w odległości 1,5m od granicy, to połać dachowa wystająca w stronę granicy wschodniej zmniejsza odległość tego budynku w sposób naruszający przepis § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca, zarzucając jej naruszenie: § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r., art. 6, art. 139 oraz art. 77 § 1 k.p.a.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Podstawę jej oddalenia stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".

W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że bezsporne w sprawie jest, iż obiekt budowlany, położony pierwotnie na działce nr [...], wybudowany został z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w E. z dnia [...] lutego 1992 r. Odstępstwa te polegały na zmianie sposobu zagospodarowania działki poprzez wybudowanie budynku o większych wymiarach w rzucie poziomym oraz dobudowaniu do niego garażu, a także innym usytuowaniu budynku względem granic z sąsiednimi działkami, zmianie charakterystycznych parametrów budynku takich jak kubatura, powierzchnia zabudowy, długość i szerokość budynku, gdyż wybudowano budynek mieszkalny o wymiarach 17,20 m x 9,90 m, zamiast projektowanego 13,00 m x 9,56 m. W konsekwencji takich ustaleń organy nadzoru budowlanego prawidłowo wszczęły i przeprowadziły procedurę naprawczą zmierzającą do doprowadzenia robót budowlanych wykonanych w warunkach art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane do stanu zgodnego z prawem.

Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej właściwy organ zweryfikował przedłożony projekt zamienny i ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r. odmówił inwestorowi zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W konsekwencji wdrożyć należało konsekwencje normy prawnej wynikającej z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, który stanowi, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Sąd podkreślił przy tym, że przez niewykonanie obowiązku o którym mowa w art. 51 ust. 5, należy również rozumieć taki przypadek, kiedy został sporządzony i przedstawiony przez stronę (inwestora) projekt budowlany zamienny, jednak w ocenie organów nie może być on zatwierdzony. Jeżeli zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego nie będzie możliwe ze względu na jego sprzeczność w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi, organ nadzoru budowlanego jest na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane uprawniony do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części bądź doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Następnie Sąd wyjaśnił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że ściana przedmiotowego budynku od strony wschodniej zlokalizowana jest w odległości 1,5 m od granicy z działką nr [...]. Takie ustalenie, w istocie niekwestionowane w toku postępowania administracyjnego pozostaje w zgodzie z ustaleniami decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2013 r. o warunkach zabudowy wydanej w toku postępowania naprawczego, która dopuściła lokalizację przedmiotowego budynku w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...] ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych zwróconą w stronę granicy. Taka lokalizacja budynku na działce budowlanej sąsiadującej z działką pełniącą taką samą funkcję jest zgodna z przywołanym § 12 ust. 2 rozporządzenia. Jednakże połać dachowa zmniejsza tę odległość, wystając poza obrys budynku. W związku z tym konieczne jest rozebranie tej części dachu, która narusza § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia.

Konkludując, Sąd pierwszej instancji podkreślił, iż zarzuty skargi oceniono jako nietrafne, zaskarżone rozstrzygniecie podjęte zostało na podstawie obowiązujących przepisów prawa, a dokonane ustalenia nie budzą wątpliwości i znajdują oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła skarżąca, zaskarżając go w całości. Wyrokowi temu skarżąca zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji obarczonej rażącą wadą konstrukcyjną, która polega na tym, że w decyzji organ odwoławczy nie wskazał terminu, do którego skarżąca jest zobowiązana dobrowolnie wykonać nakaz rozbiórki,

2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niedopełnienie przez Sąd pierwszej instancji obowiązku rozpoznania skargi na decyzję z dnia [...] grudnia 2016 r. w granicach skargi, poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów objętych skargą, w szczególności zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. dotyczącego naruszenia zasady nieretroakcji i zakazu reformationis in peius,

3/ naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze tj. art. 6 k.p.a. dotyczącego naruszenia zasady nieretroakcji i zakazu reformationis in peius,

4/ naruszenie § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r. poprzez ich niezastosowanie, a w efekcie bezzasadne nakazanie rozbiórki części dachowej wystającej w stronę granicy wschodniej poza ścianę budynku wzniesionego na działce nr [...];

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie temu Sądowi sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie skarżąca wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.

W piśmie procesowym z 28 października 2019 r. uczestnik postępowania L.C. przedstawił swoje stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem niniejszą sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi zarzutami w złożonej skardze kasacyjnej. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniesiony środek odwoławczy nie zasługiwał na uwzględnienie, albowiem przywołane w nim zarzuty pozostają nieusprawiedliwione.

Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionej skargi kasacyjnej na wstępie zauważyć należy, iż przedmiotem oceny legalności dokonanej w tej sprawie przez Sąd pierwszej instancji była ostateczna decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] grudnia 2016 r. nakazująca skarżącej w trybie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wykonanie rozbiórki połaci dachowej wystającej w stronę granicy wschodniej, poza ścianę budynku wybudowanego w odległości 1,5 m od wschodniej granicy z działką nr [...] przy ul. [...] w [...] w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Sąd pierwszej instancji uznał, iż kwestionowana decyzja jest konsekwencją niewykonania przez skarżącą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie zobowiązania ww. do sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, realizowanego z istotnymi odstępstwami od udzielonego w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w E. z dnia [...] lutego 1992 r. pozwolenia na budowę. Natomiast odmowa zatwierdzenia przez organy nadzoru budowlanego przedstawionego przez skarżącą projektu budowlanego zamiennego, w sytuacji gdy ściana wschodnia budynku strony jest oddalona o 1,5 m od granicy z działką sąsiednią nr [...] (na co pozwala decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] marca 2013r. o warunkach zabudowy), a wystający dach poza obrys tej ściany narusza § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym w chwili rozstrzygania w tej sprawie, powodowała potrzebę doprowadzenia spornego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Powyższe ustalenia spowodowały zatem konieczność zastosowania konstrukcji prawnej z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane i w okolicznościach tej sprawy organy uznały, iż należało nakazać jedynie rozbiórkę części obiektu, a to elementu wystającego połaci dachowej. Sąd pierwszej instancji uznał takie rozstrzygnięcie za zgodne z prawem i oddalił wniesioną skargę jako niezasługującą na uwzględnienie.

Skarga kasacyjna kwestionuje ten wyrok podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, a to § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu sprzed wejścia w życie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r. poprzez ich niezastosowanie. Zarzut ten nie jest usprawiedliwiony, albowiem w sprawie tej nie było możliwe zastosowanie przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu ustalonym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2004 Nr 109, poz. 1156), albowiem był to już przepis nieobowiązujący w chwili rozstrzygania w niniejszej sprawie przez organy nadzoru budowlanego.

Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2009 r. Nr 56, poz. 461), które weszło w życie 8 lipca 2009 r., w § 1 pkt 4 tego aktu zmieniło w szczególności § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. nadając mu nowe brzmienie. Wówczas § 12 ust. 5 otrzymał następujące brzmienie: 5. Odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż:

1) 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa,

2) 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej.

Przepis § 12 ust. 5 rozporządzania w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w powołanym wyżej brzmieniu miał niewątpliwie zastosowanie w tej sprawie wszczętej z urzędu 27 maja 2010 r., a więc niemal po upływie roku od wejścia w życie zmiany dokonanej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r., tym bardziej że za takim stanowiskiem przemawia przepis intertemporalny § 2 tego rozporządzenia, co jest rozstrzygające w tym zakresie.

Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut niezastosowania przez Sąd pierwszej instancji przepisu § 12 ust. 1 i ust. 3 pkt 2 warunków technicznych w brzmieniu sprzed wejścia w życie z dniem 8 lipca 2009 r. zmiany dokonanej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albowiem postępowanie przed organami nadzoru budowlanego jakie prowadzono w tej sprawie od 2010 r., a więc już po wejściu w życie wskazanych wyżej przepisów warunków technicznych musi uwzględniać aktualny stan prawny w jakim orzeka organ administracji. Z art. 6 k.p.a. wynika, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i z normy tej wynika dla organów administracji nakaz stosowania prawa obowiązującego w dniu orzekania. Skarżąca nie ma wobec tego racji wskazując, że w sprawie powinien znajdować zastosowanie stan prawny bardziej korzystny dla niej (wobec niemożliwości spełnienia wymagań związanych ze zwiększeniem powierzchni działki nr [...]) obowiązujący w dacie wybudowania spornego obiektu z istotnymi odstępstwami, a nie w chwili wydawania decyzji w postępowaniu naprawczym. W przeciwnym razie doszłoby do nieakceptowanej z punktu widzenia obowiązywania zasady praworządności sytuacji, w której organ orzekałby na podstawie nieobowiązujących już przepisów prawa.

W ocenie składu orzekającego w tej sprawie dodatkowo zaznaczyć należy, iż niezależnie od przepisu przejściowego w § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009r., który nie pozwala na zastosowanie dotychczasowych przepisów wobec nowo wszczętego postępowania w tej sprawie (wszczętego 27 maja 2010 r.), to również należy przyjąć, że nowa ustawa (także rozporządzenie) ma z pewnością zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jej wejściu w życie, jak i do tych, które miały miejsce wcześniej, jednak trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (rozporządzenia). W tej sprawie stan naruszenia prawa spowodowany istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, trwa do momentu kiedy budynek zostanie doprowadzony do stanu zgodnego z prawem. Zatem należy stosować nowe prawo.

Nie jest usprawiedliwiony również zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bowiem jak podniesiono zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję, która nie zawiera określonego terminu rozbiórki. Jest to zdaniem skarżącej rażąca wada konstrukcyjna decyzji o nakazie rozbiórki przedmiotowej połaci dachowej wystającej w stronę granicy wschodniej. Wbrew stanowisku skarżącej wskazywane naruszenie nie jest jakimkolwiek naruszeniem prawa, a wprost przeciwnie gdyby zaskarżona decyzja zawierała termin rozbiórki to obarczona byłaby wówczas wadą rażącego naruszenia prawa w tym zakresie.

Niewątpliwie art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane stanowiący podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, podobnie jak i art. 48 ustawy Prawo budowlane stanowiący podstawę prawną orzeczenia o rozbiórce, nie upoważnia organów do określenia w decyzji terminu wykonania obowiązku rozbiórki. Przepisy te nie dają w żadnym wypadku podstawy prawnej do określenia terminu rozbiórki obiektu budowlanego, a w konsekwencji decyzja nakazująca rozbiórkę podlega wykonaniu z dniem, w którym stała się ostateczna. Jeżeli natomiast po tym dniu nie zostanie wykonana dobrowolnie przez inwestora, właściwy organ ma prawo podjąć czynności egzekucyjne. Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że określenie terminu wykonania rozbiórki w decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części skutkuje stwierdzeniem przez sąd administracyjny nieważności decyzji w tej części, w której został określony termin rozbiórki, co nie ma wpływu na decyzję w pozostałym zakresie (por. np. wyrok NSA w Warszawie z 5 października 1999 r. IV SA 1502/97, LEX nr 47792). Kwestia określenia terminu wykonania rozbiórki była ponadto przedmiotem refleksji Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w składzie 7 sędziów w dniu 1 czerwca 1998 r. podjął uchwałę o sygn. akt OPS 2/98 (ONSA 1998, nr 4, poz. 108), w której wyjaśnił, że w wydanej na podstawie art. 48 ustawy – Prawo budowlane decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego nie można ustalić terminu jej wykonania z powołaniem się na art. 15 § 1 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji. Uchwała ta pomimo zmiany brzmienia art. 48 powołanej ustawy nadal jest aktualna. W konsekwencji, zastosowanie w takiej sytuacji znajduje zasada ogólna trwałości decyzji administracyjnych, wynikająca z art. 16 k.p.a., a z której wynika, że nakaz rozbiórki powinien zostać zrealizowany z dniem, kiedy ostateczna stała się decyzja o nim orzekająca. Powyższe skutkuje uznaniem, że decyzji ostatecznej służy tzw. domniemanie legalności, które z kolei oznacza, że decyzja jest ważna i powinna być wykonywana dopóty, dopóki nie zostanie zmieniona, uchylona lub nie zostanie stwierdzona jej nieważność przez właściwy organ i z zachowaniem przepisanego trybu postępowania (por. np. wyrok NSA z 14 kwietnia 2017 r. I OSK 1545/15, LEX nr 2289679).

W okolicznościach tej sprawy nie można również uznać, że zaskarżony wyrok został wydany przez Sąd pierwszej instancji z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 134 § 1 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wobec wynikającej z tego przepisu zasady oficjalności, przyjmuje się, że zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być uznany za usprawiedliwiony wówczas gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, i oczywiste zarazem, że bez względu na treść zarzutów stawianych w skardze, powinny być one dostrzeżone i uwzględnione przez sąd administracyjny pierwszej instancji - patrz wyrok NSA z dnia 22 listopada 2016 r. sygn. akt I GSK 108/15. Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny skargi rozpoznając, wbrew stanowisku skarżącej, wszystkie zarzuty istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy. W skardze kasacyjnej wskazuje się, że Sąd ten nie rozpoznał zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a. dotyczącego wydania decyzji administracyjnej w oparciu o niewłaściwe przepisy naruszając zasadę nieretroakcji i zakaz reformationis in peius. Gdy tymczasem Sąd pierwszej instancji musiał odnieść się do tej kwestii w motywach zaskarżonego wyroku i uczynił to. Przede wszystkim istotne dla prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji miała kwestia zastosowania § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu z daty decyzji ostatecznej, gdyż strona skarżąca kwestionowała ten fakt. Sąd pierwszej instancji jednoznacznie prawidłowo uznał, że przepisy ww. rozporządzenia zastosowane przez organ nie naruszają prawa (patrz: strona 12 -13 uzasadnienia) i przytoczył ten przepis w odpowiednim brzmieniu. Tym samym odniósł się do tej kwestii, a oznacza to, że przepis § 12 warunków technicznych sprzed zmiany dokonanej rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. nie miał zastosowania w okolicznościach tej sprawy. Poza tym w końcowych motywach zaskarżonego wyroku wskazano, że zarzuty skargi, a więc wszystkie zarzuty w tym i ten naruszenia art. 6 k.p.a. sąd ocenia jako nietrafne, a zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Tym samym, co jest niesporne, odniesiono się do wszystkich zarzutów skargi. To, że Sąd nie zaznaczył wyraźnie, iż przepis art. 6 k.p.a. statuujący zasadę, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa nie został naruszony, czego domaga się skarżąca we wniesionym środku odwoławczym, nie oznacza naruszenia wskazanego art. 134 § 1 p.p.s.a.

Nie można także uznać w tej sprawie, iż Sąd pierwszej instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 6 k.p.a.

Przede wszystkim zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z dnia 28 września 2010 r., I OSK 1605/09; z dnia 13 października 2010 r., II FSK 1479/09).

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można także naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia, lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Poza tym, jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego – patrz: wyrok z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 1378/13, brak szczegółowego odniesienia się przez wojewódzki sąd administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze i skoncentrowanie się tylko na istotnych kwestiach, nie jest wadliwe, o ile te kwestie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia, a wątki pominięte mają jedynie charakter uboczny i nie rzutują na wynik spraw.

W tej sprawie, co już wyżej zaznaczono, Sąd pierwszej instancji wypowiedział się co do prawidłowości zastosowanych odpowiednich przepisów warunków technicznych, a jednocześnie odnosząc się kompleksowo do wszystkich zarzutów skargi, w tym również i tego dotyczącego naruszenia art. 6 k.p.a. wypowiedział się uznając, iż zaskarżone rozstrzygnięcie podjęte zostało na podstawie obowiązujących przepisów, co w istocie oznacza brak naruszenia art. 6 k.p.a.

Zatem z treści uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że sąd przeanalizował wszystkie zarzuty zamieszczone w skardze konfrontując je z ustaleniami poczynionymi przez organy prowadzące postępowanie i z materiałem dowodowym sprawy. Uzasadnienie to więc odpowiada prawu.

Dotychczasowe rozważania pozwalają stwierdzić, iż podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty jawią się jako całkowicie nieusprawiedliwione, a tym samym wniesiona skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego też wniesiony środek odwoławczy należało oddalić na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Z tych powodów orzeczono jak w sentencji.