Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1194/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 35
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 17 kwietnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2018 roku sprawy ze skargi B. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1194/17

U Z A S A D N I E N I E

Wojewoda [...] decyzją z [...] (znak [...]), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.) [dalej: ustawa o ewidencji ludności], utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] orzekającą o wymeldowaniu B. W. z pobytu stałego w nieruchomości położonej w miejscowości [...] w Gminie [...].

Postępowanie dotyczące wymeldowania B. W. z pobytu stałego w nieruchomości położonej w miejscowości [...] w Gminie [...] zainicjowane zostało przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Wnioskodawca wskazał, że 23 października 20014 r. stała się ostateczna decyzja Wojewody [...] z [...], na mocy której sporna nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa w stałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Do wniosku załączono także protokół z 17.05.2017 r. z przeprowadzonej egzekucji administracyjnej przymusowego odebrania K. W. (poprzedni właściciel nieruchomości) nieruchomości położonej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny o numerze porządkowym [...].

Wójt Gminy [...] wydał [...] decyzję o wymeldowaniu B. W. z miejsca pobytu stałego w nieruchomości położonej w miejscowości [...] nr [...] w Gminie [...] uznając, że zostały spełnione przesłanki z art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Odwołanie od tej decyzji złożyła B. W. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności lub ewentualnie o jej uchylenie. Strona w treści odwołania sformułowała szereg zarzutów niemających związku z prowadzonym przez organ I instancji zaskarżonym postępowaniem, a dotyczących bezpośrednio Wojewody [...] i sposobu wykonania decyzji z [...].

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda wskazał, że działania organu I instancji pod kątem interpretacji przepisów materialnoprawnych w toku postępowania nie budzą zastrzeżeń. Sam fakt przeprowadzenia 17 maja 2017 r. przez organ egzekucyjny, tj. Wojewodę [...] skutecznych czynności egzekucyjnych, mających na celu przymusowe odebranie spornej nieruchomości wypełnia znamiona przesłanek wymeldowania określonych w art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Na potwierdzenie powyższego organ powołał orzeczenie sądu administracyjnego.

Jak dalej wskazał Wojewoda, przeprowadzone w toku postępowania czynności dowodowe wykazały, że odwołująca już wcześniej - przed eksmisją opuściła sporną nieruchomość. Świadczyć o tym może chociażby pismo z 10 maja 2017 r, w którym B. W. zwraca się z prośbą o odłączenie sieci wodociągowej na posesji położonej w miejscowości [...], oznaczonej nr [...]. W aktach postępowania znajduje się również kserokopia korespondencji skierowanej do A. z 9 maja 2017 r., będącej w istocie wypowiedzeniem umowy sprzedaży energii elektrycznej.

Powyższą okoliczność potwierdzają także zeznania jednego z pełnomocników GDDKiA – J. M., który 21 czerwca 2017 r. oświadczył, iż w momencie dokonywania eksmisji "budynki były opróżnione z ruchomości i media (woda, energia elektryczna) odłączone. Nikt nie zamieszkiwał, jak również nie było śladów zamieszkiwania i przebywania w nim osób".

Ponadto, jak wskazał organ odwoławczy, przeprowadzone 1 sierpnia 2017 r. oględziny spornej nieruchomości również, w sposób niebudzący wątpliwości przesądzały o definitywnym opuszczeniu wskazanej posesji przez stronę, co w ich trakcie potwierdziła sama odwołująca, która oświadczyła, że obecnie mieszka w miejscowości [...] i pod tym adresem znajdują się jej rzeczy osobiste. W protokole z komentowanej czynności procesowej upoważniony pracownik Urzędu Gminy w [...] stwierdził, że "wszystkie pomieszczenia nie wskazują i nie świadczą o stałym przebywaniu, zamieszkiwaniu w nich Pani B. W.".

W trakcie niniejszego postępowania odwołująca zmieniła swoje dotychczasowe zeznania twierdząc, że cały czas przebywa pod spornym adresem. Powyższe potwierdzili 21 sierpnia 2017 r. świadkowie w osobach T. Ł. oraz C. S. Również K. W. w tym samym dniu zeznał, że odwołująca zamieszkuje w nieruchomości oznaczonej nr [...] w miejscowości [...].

Zdaniem Wojewody [...], uzyskane dowody w sposób jednoznaczny wskazują, że ponowne wprowadzenia się B. W. do przedmiotowego lokalu miało miejsce już po jego przymusowym wydaniu, dokonanym 17 maja 2017 r. W świetle obowiązującej linii orzeczniczej takie działanie nie może być zakwalifikowanie jako "zamiar" powrotu do spornej nieruchomości, ponieważ odwołującej nie przysługuje już żadne prawo do przebywania we wskazanym miejscu. W związku z powyższym wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej w przedmiotowej sprawie podważałoby prawomocny akt prawny W. Ł. z [...].

Organ odwoławczy zauważył także, iż Wójt Gminy w [...] w niniejszej sprawie dopuścił się naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. przy zawiadomieniu stron postępowania o planowanej na 21 sierpnia 2017 r. czynności procesowej w postaci przesłuchania świadka – T. Ł. Zgodnie z powołanym przepisem strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Korespondencja informująca strony o przesłuchaniu została podjęta zarówno przez B. W. jak i upoważnionego pracownika GDDKiA 16 sierpnia 2017 r., a więc bez zachowania wskazanego w ustawie terminu. Jednak w przedmiotowej sprawie, żadna ze stron nie powołała niniejszego uchybienia i nie kwestionowała sposobu przeprowadzenia przesłuchania świadka. B. W., pomimo niezachowania ustawowego terminu brała udział w powyższej czynności dowodowej, osobiście zadając pytania T. Ł., o czym świadczy jej własnoręczny podpis na protokole. Z kolei druga strona postępowania również nie miała podstaw do wzruszenia niniejszego przesłuchania, ponieważ wydana przez organ meldunkowy decyzja w całości uwzględniała żądanie wnioskodawcy. Zdaniem Wojewody [...], wyjątkowo w przedmiotowej sprawie naruszenie art. 79 § 1 k.p.a. nie miało wpływu na wynik postępowania i nie może stanowić okoliczności uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. W. kwestionując zaskarżoną decyzję podnosiła zarzuty dotyczące kwestii odszkodowania i niepodjęcia przez Wojewodę odpowiednich działań zabezpieczających je sytuację po przymusowej eksmisji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Z kolei art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie natomiast do regulacji art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając pod kątem opisanych wyżej kryteriów zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody [...] z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z [...] w przedmiocie wymeldowania B. W. z pobytu stałego w nieruchomości położonej w miejscowości [...] w Gminie [...], Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszyły tak prawa materialnego jak i procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowi art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 657 ze zm.) [dalej: ustawa]. Zgodnie z tym przepisem organ wykonawczy gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanego w art. 28 ust. 2 ustawy decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

W sytuacji, gdy dana osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, decyzję w sprawie wymeldowania podejmuje właściwy organ gminy. Nie ulega wątpliwości, że istotą postępowania ewidencyjnego w sprawie wymeldowania jest rozstrzygnięcie o tym, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana.

Zasadnicze znaczenie miało w tej sprawie ustalenie przez organy administracji publicznej, czy skarżąca faktycznie opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się. Należało także ustalić, czy opuszczenie to ma charakter trwały.

W tej sprawie opuszczenie lokalu mieszkalnego przez B. W. znajdującego się w miejscowości [...] w Gminie [...] nastąpiło w związku z egzekucją administracyjną, mającą na celu przymusowe odebranie przedmiotowej nieruchomości dotychczasowemu właścicielowi. Ten fakt nie budzi żadnych wątpliwości, tak samo jak i to, że K. W. (poprzedni właściciel nieruchomości) na mocy decyzji Wojewody [...] z [...] obowiązany był wydać sporną nieruchomość, która z chwilą uprawomocnienia się powyższej decyzji stała się własnością Skarbu Państwa i przypadła pod trwały zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad.

Fakt przeprowadzenia skutecznych czynności egzekucyjnych w ramach egzekucji administracyjnej i przejęcie spornej nieruchomości przez GDDKiA nie budzą wątpliwości.

W tym miejscu wskazać należy, iż przeprowadzone w toku postępowania wyjaśniającego czynności dowodowe wykazały bezspornie, że skarżąca już wcześniej - przed egzekucją administracyjną opuściła sporną nieruchomość. W tym zakresie trafnie organy wskazały na chociażby na pismo z 10 maja 2017 r, w którym skarżąca zwróciła się z prośbą o odłączenie sieci wodociągowej na posesji położonej w miejscowości [...], oznaczonej nr [...]. Dalej organy wskazały na kserokopię korespondencji skierowanej do A. z 9 maja 2017 r., będącą w istocie wypowiedzeniem umowy sprzedaży energii elektrycznej. Powyższą okoliczność potwierdzają także zeznania jednego z pełnomocników GDDKiA – J. M., który 21 czerwca 2017 r. oświadczył, iż w momencie dokonywania eksmisji "budynki były opróżnione z ruchomości i media (woda, energia elektryczna) odłączone. Nikt nie zamieszkiwał, jak również nie było śladów zamieszkiwania i przebywania w nim osób".

Dodatkowo wskazać należy na przeprowadzone 1 sierpnia 2017 r. oględziny spornej nieruchomości, które również, w sposób niebudzący wątpliwości, przesądzały o definitywnym opuszczeniu wskazanej posesji przez skarżącą, co w ich trakcie potwierdziła sama B. W., oświadczając, że obecnie mieszka w miejscowości [...] i pod tym adresem znajdują się jej rzeczy osobiste.

Wskazać dalej należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje pogląd, że orzeczenie nakazujące eksmisję (opróżnienie) lokalu zwykle związane jest z brakiem dobrowolności opuszczenia takiego lokalu. Dlatego też w takim wypadku nieistotne jest badanie woli lub zamiaru osoby opuszczającej lokal, skoro osoba ta nie ma uprawnień do przebywania w lokalu i nie może w nim przebywać na skutek wykonania prawomocnego orzeczenia sądu. W takim przypadku ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynika ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa w związku z wykonaniem w drodze egzekucji wyroku nakazującego wydanie danej nieruchomości przez określoną osobę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 579/09; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2387/10; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 915/10; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 767/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lipca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1548/11; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 655/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 526/11; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 46/10).

Należy więc przyjąć, że w sprawie, w której przeprowadzona była egzekucja administracyjna nieruchomości, wykonanie tej egzekucji jest równoznaczne z ustaniem pobytu strony w danym lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2007 r., sygn. akt II OSK 519/07 odnoszący się co prawda do egzekucji komorniczej, ale przedstawiający generalnie identyczne założenia co do pojęcia zamiaru przebywania osoby fizycznej w danej nieruchomości w sytuacji przymusowego jej opuszczenia, będącego wynikiem władczego rozstrzygnięcia organów państwa).

Tym samym trafnie organy w tej sprawie uznały, że dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma znaczenia zamiar i wola skarżącej co do dalszego przebywania w przedmiotowym lokalu, gdyż sam fakt dokonania czynności egzekucyjnych polegających na opróżnieniu przedmiotowego lokalu i wydania go w zarząd Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, zgodnie z prawomocnym orzeczeniem Wojewody, jest wystarczający dla ustalenia, że nastąpiło ustanie pobytu skarżącej w tym lokalu. Ustanie tego pobytu było zgodne z przepisami prawa i stanowiło wykonanie prawomocnego orzeczenia administracyjnego.

Taka zaś sytuacja oznacza, że nastąpiła prawidłowa subsumpcja stanu faktycznego (przyporządkowanie stanu faktycznego) do stanu prawnego wynikającego z art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z powołanym art. 35 ustawy o ewidencji ludności wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub innego uprawnionego podmiotu decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W tej sprawie zgodnie z prawem skarżąca została zobowiązana do opuszczenia lokalu mieszkalnego i lokal ten opuściła wraz ze swoimi rzeczami, a tym samym Wójt Gminy [...] prawidłowo ustalił fakt opuszczenia lokalu przez skarżącą jak i brak uprzedniego wymeldowania się skarżącej z pobytu w tym lokalu.

Niezależnie od przeprowadzonych powyżej rozważań dotyczących spełnienia przesłanki wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu zauważyć należy, iż w praktyce przedmiotowe rozważania mają już obecnie "charakter historyczny" wobec fakt, iż sporny lokal, co do którego organy orzekały o wymeldowaniu skarżącej obecnie już nie istnieje, uległ rozebraniu w związku z przygotowaną inwestycją drogową. Tak więc niezależnie od przedstawionych argumentów, potwierdzających słuszność rozstrzygnięć organów meldunkowych, stwierdzić należy, iż jakiekolwiek inne rozstrzygniecie w niniejszej sprawie zapaść nie mogło, albowiem strona skarżąca nie może już dokonać czynności meldunkowej w lokalu, do którego prawo do zameldowania rościła sobie w ramach prowadzonego postepowania administracyjnego.

Rekapitulując należy stwierdzić, że w tej sprawie organy obu instancji ani nie naruszyły przepisów prawa materialnego, ani też nie naruszyły przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

R.T.