Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 844/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 119,121
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Tadeusz Kiełkowski SWSA Małgorzata Łoboz SWSA Paweł Darmoń (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w C. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r, znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia 18 stycznia 2018 r , sygn. akt [...] na mocy którego postanowiono o nałożeniu na Firma A Sp. z o.o. z siedzibą w C. grzywny w kwocie [...]zł i wezwaniu do jej uiszczenia w terminie do dnia 30 stycznia 2018 r oraz o wezwaniu do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym Nr [...] z dnia 18 września 2017 r wystawionym przez Starostę O. w terminie do dnia 30 stycznia 2018 r.

W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, iż decyzją z dnia 12 lipca 2017 r nr [...] orzeczono o cofnięciu bez odszkodowania posiadanego przez Spółkę zezwolenia na zbieranie odpadów. Na podstawie decyzji o cofnięciu zezwolenia Firma A Sp. z o.o. zobowiązana była do usunięcia skutków swojej działalności. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wobec nieusunięcia skutków prowadzonej działalności Starosta [...] działając na podstawie art. 15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przesłał zobowiązanej upomnienie, które zostało doręczone w dniu 8 września 2017 r.

W odpowiedzi na upomnienie Firma A Sp. z o.o., poinformowała Starostę O. , iż nie posiada odpadów na terenie [...] i że zakończyła działalność na tym terenie, oraz że nie posiadała odpadów zgromadzonych na tym terenie już w chwili rozwiązania umowy najmu to jest w dniu 1 czerwca 2017 r.

Organ I instancji ustalił, że odpady zgromadzone na terenie [...] nawiezione zostały do dnia kontroli to jest 16 maja 2017 r i nie zostały usunięte w ciągu 7 dni po odebraniu upomnienia. Ponadto z kart przekazania odpadów wynika, że Firma A Sp z o.o. prowadziła działalność i przyjmowała znaczne ilości odpadów na teren Firma A do dnia wszczęcia kontroli, jak i po jej przeprowadzeniu. Ostatnia karta przekazania odpadów datowana jest na czerwiec 2017 r, czyli już po stwierdzeniu nieprawidłowości przez organ. Następnie wystawiono tytuł wykonawczy, stosowany w egzekucji o charakterze niepieniężnym i doręczono go zobowiązanej. Wobec niewykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] i biorąc pod uwagę zauważone nieprawidłowości, zagrożenie życia i zdrowia oraz środowiska należało nałożyć na zobowiązaną grzywnę w celu przymuszenia w maksymalnej jednorazowej wysokości to jest [...] zł na podstawie art. 119 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ I instancji wskazał, że zobowiązana przyjęła znaczną ilość odpadów już po przeprowadzonej kontroli, co jest istotnym naruszeniem obowiązków publicznoprawnych, więc grzywna powinna być maksymalna to jest nałożona w odpowiedniej proporcji.

Organ II instancji rozpoznający zażalenie, po zapoznaniu się z materiałem dowodowym stwierdził, że postanowienie organu I instancji jest prawidłowe a podnoszone zarzuty, co do braku podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego są nieuzasadnione. Decyzji egzekwowanej nadano rygor natychmiastowej wykonalności, więc brak ostateczności decyzji Starosty [...] z dnia 12 lipca 2017 r w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów – nie ma znaczenia. Organ wskazuje ponadto, że odpady zgromadzone na terenie Firma A nawiezione zostały przez Firma A Sp z o.o. do dnia kontroli, czyli do dnia 16 maja 2017 r i nie zostały usunięte w ciągu 7 dni po odebraniu upomnienia. Pożar, jaki miał miejsce na terenie [...] zniszczył konstrukcje budowlane, ale nie odpady zgromadzone przez Spółkę.

Jednocześnie stwierdzono, że każdy środek egzekucyjny może być nakładany, aż do momentu całkowitego wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym. W rozpatrywanej sprawie obowiązek nie został wykonany a Spółka Firma A jest zobowiązana na mocy decyzji Starosty [...] z dnia 12 lipca 2017 r do usunięcia odpadów.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na to postanowienie złożyła Firma A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji a także zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postepowania mające wpływ na wynik sprawy to jest art. 7 , 77 i 80 k.p.a., art. 29 §1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 a także art. 7 § 2 i 3 oraz art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r poz. 1201).

W uzasadnieniu podniosła, że nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia czy obowiązek objęty tytułem wykonawczym nr [...] istniał i czy istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, co narusza zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a.. Następnie pominięto okoliczności, że odpady znajdujące się na terenie nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] nie należą do Skarżącej. Nie uwzględniono wyników kontroli przeprowadzonej przez MWIOŚ w maju 2017 r , która nie stwierdziła magazynowania i zbierania odpadów poza wyznaczonymi miejscami, braku utrzymania porządku oraz przyjmowania nadmiernej ilości odpadów przez Skarżącą. Spółka jeszcze przed wydaniem przez Starostę O. decyzji z dnia 12 lipca 2017 r w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na zbieranie odpadów pozbyła się większości przyjętych uprzednio odpadów, przekazując je do innego podmiotu. W piśmie z dnia 24 sierpnia 2017 r Skarżąca informowała organ I instancji, że nie posiada odpadów, nie prowadzi działalności gospodarczej i nie ponosi odpowiedzialności za odpady zgromadzone na terenie nieruchomości. To wszystko zdaniem skarżącej doprowadziło do zaniechania ustalenia prawdy obiektywnej a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte i prowadzone pomimo całkowitej bezzasadności z powodu nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, bowiem Skarżąca nie była właścicielem odpadów, więc istnieją podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 3 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Do tej właśnie kategorii należy zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, a zatem sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez wyznaczania rozprawy.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Dokonawszy kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie doszedł do wniosku, że zaskarżone postanowienie, jest prawidłowe a zarzuty skargi nie mogą odnieść skutku. W szczególności nie można podzielić zarzutu braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Wydanie postanowienia zostało poprzedzone rzetelnym i prawidłowym postępowaniem organów administracyjnych stosownie do art. 7 i 77 i 80 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skargi nie zostały również w żaden sposób naruszone przepisy art. 29 § 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 2 a także art. 7 § 2 i 3 oraz art. 121 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2018.1314 t.j. z dnia 2018.07.06).

Istotą postępowania egzekucyjnego w administracji jest przymusowe wykonanie obowiązków wymienionych w art. 2 u.p.e.a. w przypadku uchylania się zobowiązanego od wykonania tych obowiązków. Trzeba podkreślić, że nie prawem, lecz obowiązkiem wierzyciela (w niniejszej sprawie jest nim Starosta [...]) jest doprowadzenie do wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej.

Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem egzekucyjnym, który ma zastosowanie przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Stosownie do art. 119 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego.

Taki obowiązek jest egzekwowany w niniejszej sprawie na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 września 2017 r. Grzywna w celu przymuszenia nałożona została w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykonywał obowiązku wynikającego z decyzji znak: [...] z dnia 12 lipca 2017 r ,o cofnięciu zezwolenia, wydanej na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r o odpadach i po przeprowadzonych kontrolach w dniach 16-17 maja 2017 r i 13 czerwca 2017 r . W decyzji nakazano zobowiązanej Spółce usunięcie odpadów zgromadzonych na terenie [...] w K. i skutków prowadzonej działalności gospodarczej objętej decyzją Starosty [...] z dnia 17 sierpnia 2015 r nr [...] zmienionej decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 8 września 2015 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Wyrokiem z dnia 4 lipca 2018 r w sprawie II SA/Kr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę Firma A Sp z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 lutego 2018 r znak SKO. [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na zbieranie odpadów (decyzja z dnia 12 lipca 2017 r, znak : [...]).

Z kart przekazania odpadów znajdujących się w aktach administracyjnych [...] [...] i protokołu kontroli z dnia 16-17 maja 2017 r wynika, że Firma A Sp. z o..o. prowadziła działalność i przyjmowała znaczne odpady na terenie [...] do dnia wszczęcia kontroli jak i po jej przeprowadzeniu, bowiem karty przekazania odpadów noszą daty od 31 stycznia 2017 r do 30 czerwca 2017 r. Przeprowadzona kontrola stwierdziła między innymi, że: "odpady zalegają na wjeździe do hali oraz w pryzmie (kilkumetrowej) na placu manewrowym oraz luzem na wjeździe do hali", są " magazynowane w postaci zbelowanej wzdłuż budynku", " w hali magazynowanej luzem w znacznej ilości aż do wysokości stropu". Przedstawiciel spółki Dyrektor J. J. obecny podczas czynności kontrolnych oświadczył, ze odpady "są przyjmowane nadal w ilości czterech pojazdów ciężarowych dziennie"

Pracownicy Starostwa Powiatowego w O. przeprowadzili ponowną kontrolę w dniu 13 czerwca 2017 r i dokonali oględzin całego terenu [...] z której wynikało ze odpady nie zostały usunięte a są magazynowane luzem lub zbelowane. Hale również są nadal zapełnione odpadami a teren nieuporządkowany

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ słusznie stwierdził, że obowiązek nie został wykonany, Organ egzekucyjny prawidłowo wystosował upomnienie a następnie wystawił tytuł wykonawczy i nałożył na zobowiązaną Spółkę, grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku.

Zarzut naruszenia przez organ art.121 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez nałożenie zbyt wysokiej grzywny jest bezzasadny. Organ prawidłowo nałożył grzywnę na zobowiązaną osobę prawną, na podstawie art. 121 § 2 upea. Organ egzekucyjny, ustalając wysokość grzywny w celu przymuszenia, kieruje się zasadami rzetelnego działania (art. 7 § 2 upea) i niezbędności (art. 7 § 3 upea). Z w/w zasad wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości, jeżeli obowiązek zostanie spełniony. Kryterium, jakim kieruje się organ egzekucyjny, ustalając taką a nie inną treść uznaniowego rozstrzygnięcia odnośnie wysokości grzywny w celu przymuszenia, jest więc ocena dolegliwości z punktu widzenia skuteczności w nakłonieniu zobowiązanego do wykonania obowiązku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 235/09, LEX nr 602159). W ocenie Sądu organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował wobec zobowiązanej taką dolegliwość, która jest niezbędna do przymuszenia jej do realizacji ciążącego na niej obowiązku i w granicach jej skuteczności. Określając wysokość grzywny na kwotę [...]zł organ uzasadnił, że wziął pod uwagę fakt, że stwierdzono nieprawidłowości, które zagrażają życiu, zdrowiu i środowisku, czyli wartościom najważniejszym z punktu widzenia jednostki i społeczeństwa, chronionym przez państwo. W takiej sytuacji wysokość grzywny nie powinna być jedynie symboliczna, ale powinna realnie wpływać na wykonanie egzekwowanego obowiązku.

Podkreślić należy, że grzywna w celu przymuszenia, jako środek egzekucyjny nie pełni funkcji kary, ale ma charakter przymuszający, tzn. ma skłonić zobowiązaną do wykonania egzekwowanego obowiązku. Zobowiązana może, więc uwolnić się od zapłaty grzywny, wykonując nałożony obowiązek "usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności w zakresie zbierania odpadów objętej zezwoleniem, na własny koszt". Zgodnie, bowiem z art. 125 upea w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanej.

Celem grzywny przymuszającej nie jest uzyskanie samej kwoty grzywy, ale doprowadzenie do wykonania obowiązku niepieniężnego, dlatego dobrowolne wykonanie obowiązku powoduje, że grzywna w celu przymuszenia staje się bezprzedmiotowa i nie podlega ściągnięciu. Nałożona na zobowiązaną grzywna w celu przymuszenia może nigdy nie zostać ściągnięta gdyż można się uwolnić od jej uiszczenia poprzez dobrowolne wykonanie nałożonego na zobowiązanego obowiązku.

Sąd podkreśla, że prowadzone postępowanie jest postępowaniem egzekucyjnym i w jego toku organy nie mogą oceniać poprawności merytorycznej decyzji, z której egzekwowany obowiązek wynika. Organ egzekucyjny jest związany egzekwowaną decyzją do czasu wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Dla prawidłowego rozpoznania sprawy przez organy obu instancji nie miały, więc znaczenia powoływane przez stronę skarżącą ustalenia protokołu kontroli Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z 19 maja 2017 r.

Powołane przez stronę skarżącą w piśmie z dnia 18 września 2017 r (odpowiedzi na upomnienie) i powtórzone w skardze okoliczności, iż nie posiada odpadów na terenie nieruchomości oraz że odpady zgromadzone na nieruchomości nie stanowią własności Firma A Sp. z o.o. a także że nie ponosi odpowiedzialności za zgromadzone odpady - są gołosłowne bowiem nie poparte żadnym przekonującym materiałem dowodowym. Zarzut braku przymiotu najemcy nieruchomości nie ma znaczenia dla prawidłowości ustaleń stanu faktycznego i przyjęcia pełnej odpowiedzialności Spółki (posiadacza odpadów), jako podmiotu który prowadził działalność gospodarczą polegającą na zbieraniu odpadów a z zajmowanej dotychczas nieruchomości nie usunął skutków swojej działalności.

Z powoływanej decyzji nr [...], z dnia 21 grudnia 2017 r Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., [...] wynika jedynie, że w wyniku pożaru hali magazynowej oraz akcji gaśniczej zniszczeniu uległy konstrukcje budowlane – obiekty lub obiekt przemysłowy, a sam obiekt nie nadaje się do użytkowania lub odbudowy. Z decyzji tej oraz kontroli ją poprzedzającej w żaden sposób nie wynika by zniszczeniu uległy zgromadzone przez Spółkę na nieruchomości odpady, co trafnie zauważa organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Z tych względów, nie znajdując postaw do uwzględnienia skargi, orzeczono jak w sentencji wyroku ,na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270).

-----------------------

1