Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 83/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1, art. 66 ust. 2, art. 77b, art. 78d ust. 1, art. 78e ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Komisje przeprowadzające egzamin adwokacki zostały ustawowo

zobowiązane do skontrolowania wiedzy i umiejętności zdającego

(przygotowania prawniczego) do samodzielnego i należytego wykonywania

zawodu adwokata, a więc świadczenia pomocy prawnej jak najwyższej jakości.

Z tego też punktu widzenia oceniać należy poziom pracy sporządzonej przez

zdającego, co w okolicznościach niniejszej sprawy pozwala na stwierdzenie,

że oczekiwany przez zdającego skutek apelacji nie ma istotnego

znaczenia dla oceny jego pracy, bowiem znaczenie tu mają jedynie kryteria określone w art.

78e ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.).

TEZY

Komisje przeprowadzające egzamin adwokacki zostały ustawowo

zobowiązane do skontrolowania wiedzy i umiejętności zdającego

(przygotowania prawniczego) do samodzielnego i należytego wykonywania

zawodu adwokata, a więc świadczenia pomocy prawnej jak najwyższej jakości.

Z tego też punktu widzenia oceniać należy poziom pracy sporządzonej przez

zdającego, co w okolicznościach niniejszej sprawy pozwala na stwierdzenie,

że oczekiwany przez zdającego skutek apelacji nie ma istotnego

znaczenia dla oceny jego pracy, bowiem znaczenie tu mają jedynie kryteria określone w art.

78e ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.).


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1267/10 w sprawie ze skargi J. Z. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego 1.oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. Z. na rzecz Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 8 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1267/10, oddalił skargę J. Z. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości z dnia [..] kwietnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2010 r. Komisja Egzaminacyjna II Stopnia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 78 h ust. 1, 9 i 12 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. Za., utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Komisja wyjaśniła, iż wskazaną wyżej uchwałą został ustalony negatywny wynik z egzaminu adwokackiego – J. Z. z części pierwszej i piątej egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z trzeciej - dostateczną natomiast z drugiej i czwartej - niedostateczną. W tej sytuacji, w myśl art. 78 f ust. 1 ustawy o adwokaturze, wynik końcowy jest negatywny.

Odnosząc się do zarzutu nieudostępnienia opisu istotnych zagadnień Komisja podniosła, iż ich opis, stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009 r. w sprawie zespołu do przygotowania zestawu pytań testowych oraz zadań na egzamin radcowski oraz wykazu tytułów aktów prawnych (Dz. U. Nr 70, poz. 605), zawiera te elementy, które zdający winien dostrzec w swojej pracy, albowiem z treści tego przepisu wynika, że ocena tych zagadnień powinna być uwzględniona w rozwiązaniu zadania. Zatem opis istotnych zagadnień to dokument adresowany do członków komisji, a nie zdających. Natomiast przedmiotem odwołania jest ocena członków komisji i ich prawidłowość.

Komisja uznała zarzuty sformułowane w odniesieniu do oceny wystawionej przez egzaminatorów z zakresu pracy pisemnej z części drugiej (prawo karne) za niezasadne. Podniosła, iż w apelacji winny zostać podniesione wszystkie dostrzeżone uchybienia, które mogłyby przybrać formę zarzutów z art. 438 k.p.k. Tymczasem odwołujący nie podniósł w apelacji jako zarzutów istotnych i ważkich - opisanych hasłowo przez egzaminatorów uchybień Sądu I instancji podczas gdy winien postawić te zarzuty, które w realiach sprawy prowadziłyby do poprawienia sytuacji oskarżonego, w sposób jak najbardziej efektywny i to w różnych płaszczyznach (procesowej, materialnej). Charakter, treść oraz ilość postawionych zarzutów służyła do oceny pracy, co wynika w sposób jednoznaczny z ocen wystawionych przez egzaminatorów.

Komisja zauważyła, że odwołujący nie kwestionuje, iż nie postawił zarzutu obrazy art. 410 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k., który miał bardzo istotne znaczenie, jako że mógłby prowadzić do wyeliminowania możliwości skazania z art. 157 § 2 k.k., a co się z tym wiąże, miał też znaczenie dla wymiaru kary. Chybiony jest pogląd, że kwestia ta mieści się w zarzucie błędu w ustaleniach faktycznych, albowiem to właśnie uchybienie procesowe winno prowadzić do zakwestionowania poczynionych ustaleń faktycznych, a nie odwrotnie. Traktowanie tych uchybień, jako tożsamych, świadczy o niezrozumieniu charakteru określonych w art. 438 k.p.k., uchybień. Nadto określenie przez odwołującego tymczasowego aresztowania jako środka zabezpieczającego jest wadliwe i w ocenie Komisji nie może zostać uznane za omyłkę pisarską. Jednocześnie Komisja uznała za uzasadnione odwołanie od wystawionej oceny za część czwartą egzaminu adwokackiego.

W konsekwencji, z uwagi na treść art. 78 e) ust. 4 pkt 1 lit. d) ustawy, Komisja Egzaminacyjna II stopnia uznała, iż pracę pisemną z części czwartej egzaminu adwokackiego należało ocenić jako pozytywną, jako że obydwie wystawione oceny cząstkowe, to oceny dostateczne. Mając jednak na uwadze, że niezasadne okazało się odwołanie w części odnoszącej się do oceny zadania z prawa karnego (część druga egzaminu adwokackiego), z którego odwołujący uzyskał ocenę niedostateczną, to stosownie do treści art. 78 f ust. 1 ustawy, oznacza to, iż uzyskał on negatywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Oddalając skargę na powyższą uchwałę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

Mając na uwadze ustawowo określone zasady przeprowadzania egzaminu adwokackiego, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd pierwszej instancji wywiódł wniosek, że sądowa kontrola uchwały Komisji, polega na zbadaniu, czy organ ten nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji zauważył, że w rozstrzyganej sprawie Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do każdego zarzutu podnoszonego w odwołaniu od uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Komisji Egzaminacyjnej, uzasadniając swoją opinię co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. W konsekwencji Sąd podzielił w całości ocenę dokonaną przez komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, sporządzona przez skarżącego, w części drugiej egzaminu adwokackiego, apelacja zawiera wady w zakresie tak prawa procesowego, jak i materialnego. Sąd podzielił stanowisko Komisji, iż skarżący nie dostrzegł unormowania zawartego w art. 427 § 2 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k., a więc tego, iż przez pryzmat postawionych zarzutów należy oczekiwać reakcji sądu odwoławczego, tj. odniesienia się w sposób wyraźny do tych kwestii, co ma oczywiste i kluczowe znaczenie. Sąd zauważył, że bezspornie w apelacji powinny zostać podniesione wszystkie dostrzeżone uchybienia, które mogłyby przybrać formę zarzutów z art. 438 k.p.k., a więc te, które prowadzą do poprawienia sytuacji oskarżonego, w sposób jak najbardziej efektywny i to zarówno w płaszczyźnie procesowej, jak i materialnej. Tymczasem skarżący nie postawił zarzutu obrazy art. 410 k.p.k. w zw. z art. 391 § 1 k.p.k., który miał bardzo istotne znaczenie, jako że mógłby prowadzić do wyeliminowania możliwości skazania z art. 157 § 2 k.k., a co się z tym wiąże, miał też znaczenie dla wymiaru kary. Sąd stwierdził, że racje ma organ, iż na tle wskazanego stanu faktycznego, żadne znamię czynności czasownikowej nie wyczerpywało znamion przestępstwa z art. 276 k.k., co wynika z porównania znamion przestępstwa z art. 276 k.k. z opisem przypisanego czynu. W ocenie Sądu Komisja prawidłowo także uznała za błędne określenie przez skarżącego tymczasowego aresztowania jako "środka zabezpieczającego" podczas gdy środek ma charakter zapobiegawczy. W konsekwencji wadliwość sporządzonej przez skarżącego apelacji uzasadniała otrzymaną przez niego ocenę niedostateczną z tej części egzaminu adwokackiego.

Zdaniem Sądu, skoro zdanie egzaminu adwokackiego ma uprawniać do wykonywania zawodu adwokata zatem sporządzany na tym egzaminie projekt apelacji winien odpowiadać wymogom przepisów prawa aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym jako środek skuteczny. Dlatego też ocenie egzaminatorów muszą podlegać wszystkie bez wyjątku elementy projektu pisma procesowego sporządzanego przez zdającego na pisemnym egzaminie adwokackim, zaś stwierdzone uchybienia i błędy stanowią podstawę do obniżenia oceny. W rozpatrywanej sprawie ocena konkretnego pisma została uzasadniona w sposób wystarczający przez egzaminatorów i nie narusza ona zasad swobodnej oceny.

Sąd podzielił także stanowisko Komisji, iż opis istotnych zagadnień jest dokumentem kierowanym do egzaminatorów, a przedmiotem odwołania są wystawione przez te osoby oceny oraz ich poprawność. Tym samym opis istotnych zagadnień - w kontekście odwołania - nie ma jakiegokolwiek znaczenia.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożył J. Z. i zaskarżając to rozstrzygnięcie w całości, wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jest art 78d ust 1 w związku z 78e ust 2 ustawy Prawo o adwokaturze polegającą na błędnym ustaleniu wyniku części II egzaminu adwokackiego, co miało wpływ na negatywną ocenę za cały egzamin adwokacki, uznając, iż "luz decyzyjny" komisji egzaminacyjnej za podstawowe kryterium oceniania egzaminu państwowego, jakim jest egzamin adwokacki. Spowodowało to brak ustosunkowania się Sądu do zarzutów merytorycznych skarżącego w zakresie oceny i uzasadnienia egzaminu. Stanowi to rażące przekroczenie zasad uznania administracyjnego;

2) naruszenie prawa procesowego, które to uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art 7, art 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnie orzekała na podstawie prawidłowo zabranego całokształtu materiału dowodowego, gdy faktycznie nie odniosła się ona do wszystkich zarzutów skarżącego. Pominięto tu: brak odniesienia się Komisji Egzaminacyjna II Stopnia do zarzutu naruszenia art 78d ust 1 w związku z 78e ust 2 ustawy Prawo o adwokaturze, poprzez niezajęcie stanowiska w sprawie czy sporządzona przez skarżącego apelacja jako całość jest zasadna i musiałaby zostać uwzględniona przez hipotetyczny sąd odwoławczy; brak odniesienia się Komisji Egzaminacyjna II Stopnia do zarzutu naruszenia art 78e ust 3 ustawy Prawo o adwokaturze poprzez sporządzenie w zakresie części II egzaminu niedokładnych, ogólnych i częściowo nieczytelnych uzasadnień ocen cząstkowych, co miało wpływ na możliwość skutecznego odwołania się.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że z uzasadnienia wyroku WSA jasno wynika, że Sąd ten analizując sprawę uznał "luz decyzyjny" za kluczowy argument tłumaczący rozstrzygnięcia komisji egzaminacyjnej. Takie stanowisko jest dla skarżącego nie do przyjęcia, biorąc pod uwagę, że dotyczy egzaminu państwowego, jakim jest bezsprzecznie egzamin adwokacki. Zdaniem autora skargi kasacyjnej, jeśliby przyjąć za wiążące zdanie WSA, iż luz decyzyjny jest związany z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie miało charakter rażący, oznaczałoby to, iż aprobuje się całkowitą dowolność oceniania egzaminów prawniczych i cała procedura odwoławcza przewidzianą w ustawie o adwokaturze jest zbędna. Takie podejście w zakresie oceny egzaminów państwowych, które powinny być z założenia obiektywne, wydaje się nie do przyjęcia. Autor skargi kasacyjnej wskazał na brak szczegółowych ustawowych wytycznych jak należy oceniać egzamin adwokacki, co jego zdaniem powoduje, że zgodność projektu apelacji z prawem jest jedynym sprawiedliwym kryterium. Skarżący domagał się aby według tylko tego kryterium oceniono jego pracę. Jednakże egzaminatorzy sprawdzający pracę skupili się na błędach cząstkowych, a WSA nie dokonał analizy, czy projekt apelacji jako całość jest zasadny i może funkcjonować skutecznie w obrocie prawnym. Gdyby takiej analizy dokonał, to treść wyroku byłaby zgoła inna, gdyż projekt apelacji jako całość nie może być uznany za bezzasadny. Autor skargi kasacyjnej zauważył, że waga i ilość podniesionych przez niego zarzutów wydaje się być wystarczająca aby przekonać hipotetyczny sąd odwoławczy do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W takiej sytuacji nawet braki w projekcie apelacji skarżącego, nie miałyby negatywnego wpływu na pozycję oskarżonego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, autor skargi kasacyjnej zauważył, że zgodnie z uzasadnieniem WSA, "kontrola sądowa uchwały komisji polega na zbadaniu czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia". WSA uznał, że wszystkie te przesłanki zostały zbadane i podzielił w całości ocenę dokonaną przez Komisję Egzaminacyjna II Stopnia. Co więcej WSA uznał, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia odniosła się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu skarżącego od uchwały [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Nie jest to prawdą. Ewidentnym jest, że Komisja Egzaminacyjna ustosunkowała się tylko do niektórych zarzutów skarżącego, pozostawiając resztę bez odpowiedzi. WSA pominął również te fakty co niniejszym kwestionuję w imieniu skarżącego. Takie działanie WSA przeczy istocie wskazanej powyżej sądowej kontroli uchwały komisji. WSA nie dopełnił obowiązku zbadania, czy Komisja dokonała wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia, a Komisja pominęła zagadnienia wskazane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.), zawód adwokata polega na świadczeniu pomocy prawnej, a w szczególności na udzielaniu porad prawnych, sporządzaniu opinii prawnych, opracowywaniu projektów aktów prawnych oraz występowaniu przed sądami i urzędami.

Wysoka jakość świadczonej pomocy prawnej jest wartością, która ma kluczowe znaczenie dla każdego, kto korzysta z tej pomocy. Tezy tej nie trzeba dalej rozwijać, bowiem jest ona właściwie rozumiana i powszechnie akceptowana w każdym demokratycznym społeczeństwie. Nie ma wątpliwości, że od kandydata do zawodu adwokata należy wymagać takich kwalifikacji, aby mógł on sprostać wymaganiom świadczenia pomocy prawnej o jak najwyższej jakości. Kwalifikacje te winny – co do zasady – gwarantować prawidłowe wykonywanie zawodu adwokata, a więc realizację ustawowego zobowiązania gorliwego, sumiennego i zgodnego z przepisami prawa wypełniania przez niego obowiązków.

Wiedza i umiejętności niezbędne do wykonywania zawodu adwokata podlegają sprawdzeniu w trakcie egzaminu adwokackiego, do którego może przystąpić osoba, która odbyła aplikację adwokacką i otrzymała zaświadczenie o jej odbyciu, oraz osoba, o której mowa w art. 66 ust. 2 Prawa o adwokaturze (zob. art. 77b cyt. ustawy), w tym ten, kto zdał egzamin sędziowski, prokuratorski lub notarialny (art. 66 ust. 2 pkt 5 tej ustawy).

Zgodnie z przepisem art. 78d ust.1 Prawa o adwokaturze, egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w tym właśnie kontekście normatywnym, kształtującym systemowo zasady dostępu do zawodu adwokata, rozstrzygać należy prawidłowość podejmowanych przez komisje egzaminacyjne uchwał stwierdzających wynik egzaminu adwokackiego.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, podkreślić należy, że podstawowe znaczenie w procedurze ustalania wyników z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego ma przepis art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, zgodnie z którym oceny rozwiązania każdego z tych zadań dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

Nie ma więc wątpliwości, że to wskazane w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze kryteria stanowią wzorzec kontroli pracy pisemnej zdającego, a w tym zakresie autor skargi kasacyjnej nie podważył skutecznie prawidłowości oceny wyrażonej przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia w uchwale z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprawności wyniku kontroli tej uchwały przyjętego przez Sąd pierwszej instancji. Obowiązkiem Komisji Egzaminacyjnej II stopnia było dokonanie ponownej oceny – w granicach odwołania – czy zdający w projekcie apelacji zachował wymogi formalne tego środka odwoławczego, czy właściwie zastosował przepisy prawa, wykazując się umiejętnością ich interpretacji, a wreszcie, czy zaproponowany przez zdającego sposób rozstrzygnięcia problemu był poprawny – z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentował. Jest bezsporne, że oceny tej – negatywnej dla zdającego – wnoszący skargę kasacyjną nie zakwestionował zarówno przed Sądem pierwszej instancji, jak i w skardze kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że ramy kontroli zakreślone w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze stanowią ustawowe granice uznania administracyjnego z jakiego korzystała komisja egzaminacyjna II stopnia, a wyrażona przez nią negatywna ocena wyniku drugiej części egzaminu adwokackiego, przesądziła o negatywnym wyniku całego egzaminu. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdza tym samym, aby organy stosujące prawo przekroczyły granice uznania zakreślone w cyt. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, jak też nie stwierdza, aby Sąd pierwszej instancji przyjął błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art 78d ust 1 w związku z 78e ust 2 tej ustawy.

Za całkowicie błędny uznać należy pogląd autora skargi kasacyjnej, że skoro w jego ocenie apelacja (projekt) sporządzona przez zdającego musiałaby zostać uwzględniona przez hipotetyczny sąd odwoławczy, to brak odniesienia się do tej kwestii i związanego z tym zarzutu naruszenia art. 78d ust. 1 w zw. z art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze, stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Umknęło uwadze autora skargi kasacyjnej, że komisje przeprowadzające egzamin adwokacki zostały ustawowo zobowiązane do skontrolowania wiedzy i umiejętności zdającego (przygotowania prawniczego) do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, a więc świadczenia pomocy prawnej jak najwyższej jakości. Z tego też punktu widzenia oceniać należy poziom pracy sporządzonej przez zdającego, co w okolicznościach niniejszej sprawy pozwala na stwierdzenie, że oczekiwany przez zdającego skutek apelacji nie ma istotnego znaczenia dla oceny jego pracy, bowiem znaczenie tu mają jedynie kryteria określone w art. 78e ust. 2 Prawa o adwokaturze.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 78e ust. 3 Prawa o adwokaturze poprzez zaniechania ustosunkowania się do zarzutu sporządzenia częściowo nieczytelnych, niedokładnych i ogólnych uzasadnień ocen cząstkowych, co miało wpływ na możliwość skutecznego odwołania się, stwierdzić należy, że zarzut ten nie jest zasadny. Autor skargi kasacyjnej nie pokusił się nawet na wskazanie na czym owe niedokładności, nieczytelności i ogólnikowość polegały i jaki wpływ miały te domniemane uchybienia na rozstrzygniecie sprawy przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia, a w konsekwencji czy miało to istotny wpływ na wynik sprawy rozstrzyganej przez Sąd pierwszej instancji.

Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o koszach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.