Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 56/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Dnia 21 października 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędzia NSA: Iwona Bogucka, Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia NSA:, po rozpoznaniu w dniu 21 października 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Wójta Gminy K. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Wójtem Gminy K. a Wójtem Gminy B. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku A. R. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Wójta Gminy B. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 17 stycznia 2020 r. Wójt Gminy K. zwrócił się o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy B. poprzez wskazanie Wójta Gminy B. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku A. R. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazano, że A. R. od 9 lipca 2019 r. przebywa tymczasowo w prywatnym Domu Opieki dla Osób Starszych w S. Podkreślono, że wnioskodawca jest jednak mieszkańcem gminy B., który w placówce znalazł się wyłącznie z uwagi na konieczność zapewnienia mu natychmiastowej stosownej opieki do czasu umieszczenia we właściwym domu pomocy społecznej.

W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy B. wniósł o wskazanie Wójta Gminy K. jako organu właściwego do załatwienia sprawy. Zdaniem organu od czasu zamieszkania w komercyjnym domu pomocy w S., to właśnie tam znajduje się centrum spraw życiowych wnioskodawcy. Podkreślono, że A. R. znalazł w tej placówce niezbędną pomoc i opiekę, których - z uwagi na zły stan zdrowia - wymaga całodobowo.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej - art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, kiedy każdy z nich uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej właściwości w sprawie rozpatrzenia wniosku A. R. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. 2019, poz. 1507 ze zm.) dalej zwanej "u.p.s." decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę mieszkańca domu za jego pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej.

W myśl art. 101 ust. 1 cytowanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, przy czym ustawa nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", co oznacza, że należy je rozumieć zgodnie z ogólną definicją tego terminu, zawartą w przepisach Kodeksu cywilnego, który w art. 25 stanowi, że miejscem zamieszkania osoby jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O miejscu zamieszkania w świetle wskazanego wyżej przepisu decydują zatem dwa czynniki, które muszą wystąpić łącznie: zewnętrzny, czyli fakt przebywania i wewnętrzny, czyli zamiar stałego pobytu, przy czym ustalenie tego zamiaru powinno być oparte o kryteria zobiektywizowane.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że nie może być zakwalifikowany jako miejsce zamieszkania wnioskodawcy położony na terenie gminy K. Dom Opieki dla Osób Starszych w S. Nie ulega bowiem wątpliwości, że A. R. przebywa tam jedynie tymczasowo. Wynika to jednoznacznie z akt sprawy, w szczególności z oświadczenia siostry wnioskodawcy I. O. z 8 stycznia 2020 r., w którym zadeklarowała, że umieściła brata w placówce w S. "bez zamiaru stałego zamieszkania", jedynie do czasu poprawy stanu jego zdrowia. Po wypisaniu ze szpitala potrzebował bowiem natychmiast całodobowej opieki, której nie była mu w stanie zapewnić.

W tej sytuacji za miejsce zamieszkania A. R. uznać należy miejscowość Ż. położoną w gminie B. Tam znajduje się dom jego siostry I. O., w którym jest zameldowany i dokąd – zgodnie z oświadczeniem siostry – może wrócić, jak tylko pozwoli mu na to stan zdrowia.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.p.s. wskazał Wójta B. jako organ właściwy w sprawie.