Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 711/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 5
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.
article: art. 7, 77, 0 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Sędziowie Sędzia WSA (del.) Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2008 r. sprawy ze skargi Zespołu Opieki Zdrowotnej w R. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej w R. [...] złotych ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. Ś. decyzją z dnia [...]r., nr [...] stwierdził u M.G. chorobę zawodową - [...] - z poz. [...] wykazu chorób zawodowych z rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115), zwanego dalej rozporządzeniem. Odwołanie od tej decyzji wniósł pracodawca tj. Zespół Opieki Zdrowotnej w R. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., uznał odwołanie za bezzasadne i decyzją z dnia [...] r., nr [...] postanowił utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W wyniku wniesionej skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrokiem z dnia 10 lipca 2007r., sygn. akt IV SA/Gl 1371/06 została uchylona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r.

Po otrzymaniu przywołanego wyroku, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...]r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchylił decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarny w W. Ś. z dnia [...]r., nr [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, powołując się na zalecenia Sądu zawarte w w/w wyroku.

W uzasadnieniu wyroku Sąd bowiem stwierdził, że zaskarżone rozstrzygnięcie w sprawie choroby zawodowej naruszało prawo, w szczególności przepisy formułujące zasady proceduralne zawarte w art. 7 i 77 K.p.a. Sąd podniósł, że orzeczenia lekarskie nie zawierały wyczerpującego uzasadnienia, przede wszystkim w zakresie wyjaśnienia związku przyczynowego pomiędzy stwierdzoną chorobą zawodową a działaniem szkodliwego czynnika występującego w miejscu pracy. Sąd wskazał także, iż organy administracji w oparciu o posiadane niekompletne orzeczenia lekarskie nie wyjaśniły, dlaczego schorzenie M. G. uznano za chorobę zawodową, skoro w okresie w którym mogło dojść do zakażenia, skarżąca była po szczepieniach ochronnych. Zdaniem Sadu, organy w tym zakresie ograniczyły się jedynie do niczym nie popartego stwierdzenia, że fakt szczepień nie wyklucza zakażenia wirusem. W zaleceniach, co do dalszego postępowania w sprawie, Sąd uznał za konieczne uzupełnienie materiału dowodowego poprzez zwrócenie się do Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych w C. o doprecyzowanie kryteriów pozwalających ustalić wskazany związek przyczynowy. W głównej mierze, niezbędnym w ocenie Sądu było określenie, czy zakażenia [...] jest możliwe po upływie nawet kilku lat od dokonania szczepienia ochronnego, a także w okresie pomiędzy podawaniem kolejnych dawek szczepionki. W ocenie Sądu, należało ustalić czy infekcja mogła nastąpić pomiędzy dniem badania na obecność wirusa a dniem szczepienia. Ostatecznie w opinii Sądu, organ II instancji powinien także wyjaśnić czy możliwe było zakażenie skarżącej w latach [...], w związku z tym, że schorzenie zostało wykryte dopiero w roku [...] oraz czy prawdopodobny jest tak długi bezobjawowy przebieg tej choroby. Sąd uznał nadto za wskazane rozważenie kwestii przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka, w osobie B. M. zatrudnionej w ZOZ w R., jako naczelnej pielęgniarki.

Organ I instancji, w dniu [...]r. zwrócił się do ZOZ w R. o udostępnienie dokumentacji, z której by wynikało, że M. G. otrzymała trzy dawki szczepionki przeciw [...] w dniach: [...]r., [...]r. i [...]r. Następnie w dniu [...]r. dokonano przesłuchania B. M., która podała, że w ZOZ w R. jest zatrudniona od [...]r., w związku z czym nie może potwierdzić czy w latach [...] M. G. doznała ukłuć, czy skaleczeń, które powinny być zgłaszane przez pracowników przełożonym. Z kolei, pismem z dnia [...]r., organ I instancji zwrócił się do Katedry i Oddziału Klinicznego Chorób Zakaźnych w C. z wnioskiem o dokonanie, w oparciu nowo uzyskane informacje, weryfikacji orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...]r. W tym poprzednim orzeczeniu wydanym przez Katedrę, lekarz orzecznik, uznając zakażenie M. G. za chorobę zawodową, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że w latach [...] była ona zatrudniona w charakterze salowej w Laboratorium Analitycznym w R. i zgodnie z zeznaniami dwóch pracownic ZOZ w R. eksponowała się ona na materiał zakaźny.

Konsultant Wojewódzki w Dziedzinie Chorób Zakaźnych, orzeczeniem lekarskim z dnia [...]r., nr [...] uznał [...] u M. G. za chorobę zawodową umieszczoną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. W uzasadnieniu swojego orzeczenia wskazał, że w roku [...] nie stwierdzono u wnioskodawczyni obecności [...], następnie po przeprowadzeniu w latach [...] trzech szczepień nie zbadano M. G. pod kątem obecności [...], w związku z czym nie jest możliwe stwierdzenie czy szczepienie przeciwko [...] zostało przeprowadzone w pełni. Konsultant uznał za prawdopodobne, iż pomimo szczepień mogło dojść u wnioskodawczyni do zakażenia [...]. Konsultant zaznaczył jednak, iż ocena związana z możliwością zakażenia ogranicza się tylko do okresu zatrudnienia w jednostkach służby zdrowia i nie obejmuje ewentualnego zakażenia w roku [...] lub w następnych latach.

W dniu [...]r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu choroby zawodowej u M. G. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowo stan faktyczny sprawy, a następnie przytoczył ustalenia poczynione przez Konsultanta Wojewódzkiego w Dziedzinie Chorób Zakaźnych w orzeczeniu lekarskim i stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione obie przesłanki niezbędne do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. występowanie czynnika szkodliwego w miejscu pracy, oraz zaliczenie choroby do wykazu chorób zawodowych.

Odwołanie od tego rozstrzygnięcia złożył pracodawca - Zespół Opieki Zdrowotnej w R. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Argumentując swoje żądanie podkreślił, iż oprócz wskazania przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że dane schorzenie można zakwalifikować jako chorobę zawodową, konieczne jest ustalenie istnienia pomiędzy zachorowaniem, a warunkami środowiska pracy związku przyczynowego, co zostało wyraźnie podkreślone przez WSA w Gliwicach, w uzasadnieniu do wyroku wydanego w tej sprawie, w dniu 10 lipca 2007 r. Skarżący podniósł, że błędne było twierdzenie Wojewódzkiego Konsultanta, na którym organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, iż brak danych co do obecności [...] u wnioskodawczyni, uzasadnia twierdzenie, iż do zakażenia mogło dojść pomimo przeprowadzonych szczepień. W ocenie ZOZ badań mających na celu ustalenie skuteczności szczepienia nie przeprowadza się, ponieważ szczepionki są opracowywane w ten sposób, aby wykonanie szczepień wg zaleconego schematu zapewniało pełną efektywność. Nadto skarżący wskazał, że organ I instancji przy wydawaniu decyzji nie zastosował się do szczegółowych zaleceń wyrażonych w w/w wyroku Sądu. Przede wszystkim organ nie wymagał ustalenia, czy nawet w przypadku uznania, że do zakażenia doszło w okresie zatrudnienia, możliwy jest, bezobjawowy przebieg choroby w okresie od [...]r.

W dniu [...]r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wydał decyzję nr [...], na mocy której zaskarżone rozstrzygnięcie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że nie ma podstaw do tego, aby kwestionować orzeczenia lekarskie wydane przez trzy kompetentne placówki diagnostyczne, stwierdzające występowanie u M. G. choroby zawodowej. W ocenie organu II instancji, niewątpliwym jest występowanie związku przyczynowego pomiędzy wykonywaną pracą, a zaistniałym zakażeniem. Organ zaznaczył, iż wnioskodawczyni była w okresie zatrudnienia narażona na wielokrotny, bezpośredni kontakt z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym, co oznacza, iż pomimo szczepień istniało ryzyko zakażenia. Podkreślono także, iż o prawdopodobieństwie zakażenia w pracy, świadczy okoliczność, że ryzyko zarażenia tym wirusem rośnie wraz z czasem wykonywania obowiązków zawodowych w środowisku skażonym, a skóra rąk nie jest wolna od mikrourazów, które ryzyko to znacznie zwiększają. Organ wskazał ponadto, że dla przyjęcia istnienia choroby zawodowej wystarczające jest samo stwierdzenie, iż w miejscu pracy panowały warunki narażające na zarażenie, nie jest natomiast koniecznym udowadnianie, że konkretnie te warunki wywołały daną chorobę, przy czym wątpliwości nie dające się usunąć, powinny być tłumaczone na korzyść pracownika.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na powyższa decyzję złożył Zespół Opieki Zdrowotnej w R., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych. Skarżący zarzucił, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa - § 1, § 2 ust. 1 oraz § 6 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, poprzez błędne przyjęcie, że u M. G. występuje choroba zawodowa. Argumentując przedstawione zarzuty, skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji organu I instancji, w szczególności zaznaczył, że pomimo odmiennych twierdzeń organu, w sprawie nie zostało wykazane istnienie związku przyczynowego pomiędzy chorobą M. G. a warunkami środowiska pracy. Ponownie skarżący wskazał, że organy nie działały zgodnie z zaleceniami Sądu. Organy nie ustaliły czy do zakażenia mogło dojść po podaniu szczepionki, bądź też pomiędzy kolejnymi dawkami, a także czy w takiej sytuacji, tj. zakażenia pomiędzy podawanymi dawkami, zaaplikowanie następnej, mogłoby zatamować wystąpienie objawów choroby. Skarżący zarzucił, że opinia Konsultanta Wojewódzkiego nie stanowi wystarczającego dowodu na stwierdzenie istnienia choroby zawodowej, ponieważ nie wyjaśnia ona w sposób precyzyjny kryteriów jakimi kierował się przy ustaleniu związku przyczynowego. ZOZ ponownie wskazał, że nie przeprowadza się badań stwierdzających skuteczność szczepienia, w związku z czym brak takich informacji, nie może być wystarczającym do uznania, że do zakażenia mogło dojść pomimo szczepień. Zarzucił również, że w decyzjach, ani w orzeczeniach lekarskich nie odniesiono się do kwestii, czy do zakażenia może dojść po upływie kilku lat od szczepienia, a także czy możliwy jest tak długi, tj. od [...]r. do [...] r. bezobjawowy przebieg choroby. W ocenie ZOZ zupełnie abstrakcyjne pozostały wywody organu odwoławczego odnośnie braku konieczności udowadniania, że to właśnie warunki panujące w pracy wywołały chorobę zawodową. Biorąc pod uwagę tak znaczny upływ czasu pomiędzy pracą w jednostkach służby zdrowia i wykryciem zakażenia, zdaniem skarżącego kluczowym jest wyjaśnienie, czy rzeczywiście przyczyną zakażenia były warunki pracy, czy też późniejsze zdarzenia mające miejsce po okresie zatrudnienia. Skarżący podniósł, iż organy bezkrytycznie przyjęły jako swoje ustalenia poczynione przez specjalistyczne jednostki badawcze, podczas gdy wydane orzeczenia lekarskie traktować należy jak opinie biegłego, podlegające tak jak inne środki dowodowe ocenie organu orzekającego, który w przedmiotowej sprawie całkowicie zaniechał dokonania ich kontroli i weryfikacji.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest legalność zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a). Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze – art. 134 P.p.s.a.

Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r., na mocy której utrzymane zostało w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. o stwierdzeniu choroby zawodowej u M. G. Przystępując do oceny jej legalności, Sąd kierował się przede wszystkim tym, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie stanowiła już przedmiot oceny sądowej. Tutejszy Sąd, wyrokiem z dnia 10 lipca 2007 r., uwzględnił poprzednią skargę ZOZ w R. i uchylił wcześniejszą decyzję organu odwoławczego.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekając w obecnym składzie, kierować się musiał treścią przepisu art. 153 P.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem postępowania. Znamiennym dla postępowania sądowoadministracyjnego jest to, iż moc wiążąca orzeczenia nie jest związana tylko z samą treścią rozstrzygnięcia, ale również z jego uzasadnieniem, w nim bowiem Sąd wyraża swoją ocenę prawną sprawy oraz wyznacza kierunki co do dalszego postępowania. Wyjaśnienia i rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu oddziałują zatem na przyszłe postępowania zarówno administracyjne, jak i sądowoadministracyjne. Organy administracji obu instancji przeprowadzając ponowne postępowanie zobowiązane są do ścisłego kierowania się przedstawioną przez Sąd opinią, co do przepisów prawa mających zastosowanie w rozstrzyganej sprawie oraz wskazówkami, co do prowadzenia tego postępowania. Przez ocenę prawną rozumieć należy dokonaną przez Sąd wykładnię przepisów prawnych oraz sposobu ich stosowania na tle konkretnej sprawy. Natomiast wskazania, co do dalszego postępowania, zazwyczaj stanowią konsekwencję oceny prawnej. Sąd bowiem nie ogranicza się tylko do krytyki interpretacji przepisów i ich stosowania przez organy administracji, lecz jednocześnie poucza je, jak w przyszłości, w podobnej sytuacji powinny dokonać wykładni prawa. Związanie oceną prawną i poleceniami, co do dalszego postępowania samego Sądu oznacza natomiast, że Sąd ten ma obowiązek podporządkowania się w pełnym zakresie wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi oraz konsekwentnemu reagowaniu w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przez organ administracji publicznej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 129/07).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, orzekając w poprzednim składzie, dokonał oceny prawnej odnoszącej się przede wszystkim do przepisów formułujących podstawowe zasady prawidłowej procedury, tj. art. 7 i 77 K.p.a. Sąd wskazał, iż uchybienie tym przepisom polegało na nie przeprowadzeniu szczegółowych ustaleń, co do stanu faktycznego, które uzasadniałyby w sposób pełny prawidłowość podjętych decyzji. W związku z tym, Sąd precyzyjnie i dokładnie polecił organom administracyjnym w jaki sposób i pod jakim kątem należy dokonać uzupełnienia materiału dowodowego oraz jakie kwestie powinny być wyjaśnione. W opinii Sądu niezbędnym było ustalenie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy M. G. a jej schorzeniem. Wyjaśnieniu, czy taki związek przyczynowy zaistniał, służyć miało określenie, czy zakażenie [...] jest możliwe po upływie nawet kilku lat od dokonania szczepienia ochronnego, a także w okresie pomiędzy podawaniem kolejnych dawek szczepionki. Następnie zdaniem Sądu, organy powinny były ustalić, czy infekcja mogła nastąpić pomiędzy dniem badania na obecność wirusa a dniem szczepienia, a także czy możliwe było zakażenie M. G. w latach [...], w związku z tym, że schorzenie zostało wykryte dopiero w roku [...] oraz czy prawdopodobny jest tak długi bezobjawowy przebieg tej choroby. Sąd uznał nadto za celowe rozważenie kwestii przesłuchania w charakterze świadka B. M. zatrudnionej w ZOZ w R. jako - naczelna pielęgniarka.

Sąd, rozpatrując sprawę w obecnym składzie uznał, iż zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie zastosował się do zaleceń Sądu wyrażonych w poprzednim orzeczeniu, co w konsekwencji doprowadziło do ponownego uchybienia przepisom procedury.

Przepis art. 7 K.p.a. reguluje jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zgodnie z którą organy przy rozpatrywaniu danej sprawy obowiązane są dążyć m.in. do ustalenia prawdy obiektywnej, poprzez wyczerpujące zbadanie i wyjaśnienie okoliczności faktycznych, co skutkować ma uzyskaniem właściwego obrazu rzeczywistości, stanowiącego następnie podstawę do zastosowania odpowiedniego przepisu. Realizacji tej zasady służyć mają przede wszystkim przepisy ustalające przebieg postępowania dowodowego prowadzonego przez organ administracji. W szczególności zaś przepis art. 77 § 1 K.p.a., który nakłada na organy obowiązek dokładnego i starannego zgromadzenia oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, iż tak sformułowany nakaz obarcza organ administracji koniecznością prowadzenia postępowania dowodowego z własnej inicjatywy i poszukiwania odpowiednich środków dla wykazania okoliczności istotnych dla rozpatrzenia sprawy. Z ciężaru dowodzenia została zatem zwolniona strona, a obowiązek ten przerzucono na organ. Nie ulega jednak wątpliwości, iż strona zawsze ma prawo uczestniczenia w postępowaniu dowodowym, poprzez składanie wyjaśnień oraz zgłaszanie odpowiednich wniosków dowodowych.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że organy administracji wbrew wyraźnym poleceniom nie przeprowadziły postępowania w sposób należyty, naruszając tym samym po raz kolejny wskazane wyżej przepisy K.p.a.

W pierwszym rzędzie należy zaznaczyć, iż z akt sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził, zgodnie z zaleceniem Sądu, dowód w postaci przesłuchania B. M., jednakże wydając decyzję z dnia [...]r., w jej uzasadnieniu w ogóle nie odniósł się do ustaleń poczynionych w oparciu o ten materiał dowodowy. Brak jakiejkolwiek wzmianki o przeprowadzeniu tego dowodu, został wytknięty przez skarżącego, który zarzucił, iż wbrew wskazaniom Sądu organ nie przesłuchał B. M. Pominięcie tej okoliczności w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Z przepisu tego bowiem wynika, co powinno zawierać uzasadnienie faktyczne decyzji, a zatem chodzi o wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Brak odniesienia się przez organ do przeprowadzonego dowodu powoduje, że decyzja staje się dla stron nieczytelna, ponieważ organ nie wyjaśnia na czym oparł swoje rozstrzygnięcie. Nie ujawnienie dowodu, czyni także zasadnym zarzut, nie ustalenia w sposób pełny stanu faktycznego sprawy.

Na marginesie odnotować jedynie można, iż jak wynika z lektury zeznań świadka B. M., w okresie zatrudnienia M. G., nie była ona pracownikiem ZOZ w R., w związku z czym nie była w stanie udzielić informacji odnośnie przebiegu pracy wnioskodawczyni. W opinii Sądu, zapewne ta sytuacja była przyczyną nie odniesienia się przez organy w uzasadnieniu decyzji do tego dowodu, niemniej taka sytuacja, nie może jednak usprawiedliwiać organów, ponieważ zbierając materiał dowodowy organ obowiązany jest ustosunkować się do każdego z dowodów i wyjaśnić, dlaczego jedne uznał za wiarygodne i znaczące , a drugie nie. Ponadto organ nie powinien był poprzestać na tak uzyskanej informacji, ale raczej podjąć starania, o ustalenie kto w okresie [...] był bezpośrednim przełożonym wnioskodawczyni, który z racji wykonywanej funkcji mógłby posiadać wiedzę o ewentualnych skaleczeniach i urazach doznanych w trakcie godzin pracy przez M. G. Takie natomiast ustalenia byłyby istotne z punktu widzenia określenia prawdopodobieństwa zakażenia wnioskodawczyni w okresie zatrudnienia w jednostce służby zdrowia.

Kolejnym uchybieniem organów w zakresie prowadzonego postępowania, było oparcie obu decyzji na orzeczeniu lekarskim z dnia [...]r., wydanym przez Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie Chorób Zakaźnych w ., podczas gdy zgodnie z § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, uprawnionym do wydawania takich orzeczeń jest lekarz zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia. Stąd orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej powinno pochodzić od jednostki orzeczniczej. Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, katedry, poradnie i kliniki chorób zawodowych akademii medycznych; przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i inwazyjnych; jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby. Natomiast jednostkami orzeczniczymi II stopnia są przychodnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo-rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy oraz katedry, poradnie i kliniki chorób zakaźnych i inwazyjnych akademii medycznych, a w odniesieniu do gruźlicy także jednostki badawczo-rozwojowe prowadzące rozpoznawanie i leczenie gruźlicy. Znamiennym w niniejszej sprawie jest także, iż tut. Sąd w przywołanym wyroku wprost w uzasadnieniu wskazał, iż orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. powinno być uzupełnione przez tę jednostkę, która je wydała, a mianowicie Katedrę i Oddział Kliniczny Chorób Zakaźnych w C. W tym stanie rzeczy, orzeczenie pochodzące od Wojewódzkiego Konsultanta nie mogło stanowić podstawy do wydania przez organy inspekcji sanitarnej decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej. Oparcie zatem decyzji obu organów o wskazane orzeczenie lekarskie Konsultanta Wojewódzkiego spowodowało naruszenie przepisów rozporządzenia, w szczególności zaś przytoczonego § 5.

Niezależnie od tej wadliwości orzeczenia lekarskiego, wypada podkreślić, iż zgodnie z zarzutem skarżącego, organy administracji bezkrytycznie opierały swoje rozstrzygnięcia o treść niekompletnych orzeczeń lekarskich i pomimo posiadanych wytycznych Sądu, ograny nie podjęły kroków zmierzających do uzupełnienia tych orzeczeń we wskazanym przez Sąd kierunku. W takiej sytuacji nowe orzeczenie lekarskie Konsultanta Wojewódzkiego nie odnosiło się do żadnej z kwestii poruszonych przez Sąd, a tym bardziej nie odpowiadało na którekolwiek z postawionych w uzasadnieniu wyroku pytań. Zgodzić się przyjdzie z zarzutami skarżącego, że orzeczenie Konsultanta zawierało jedynie hipotetyczne stwierdzenie, że przy założeniu, iż wnioskodawczyni była narażona na materiał zakaźny, do zakażenia mogło dojść mimo szczepień. Teza ta nie została poddana ocenie, organ nie oczekiwał np. porównań, które mogłyby temu stwierdzeniu nadawać walor wiarygodności. Słusznie również skarżący zarzucił, iż całkowicie niezrozumiała była uwaga Konsultanta poczyniona w uzasadnieniu orzeczenia, w której wyraził on swoje zdanie, że oceny ryzyka zarażenia wirusem można dokonywać tylko odnośnie okresu zatrudnienia i nie ma to związku z zakażeniem w roku [...]. Takiego sformułowania nie można interpretować w sposób zaproponowany przez organ I instancji, który twierdził, że z orzeczeń lekarskich wynika, że nie jest możliwe zakażenie w roku [...] lub następnych. Stwierdzić także trzeba, że organ nie poddał ocenie orzeczenia lekarskiego Konsultanta, w kwestii ewentualnego związku pomiędzy zakażeniem wykrytym w roku [...], a wykonywaną pracą w [...] r.

Stanowisko Konsultanta, wziąwszy pod uwagę konkretne wytyczne poczynione przez Sąd, nie powinno być zaakceptowane przez organy obu instancji, które obowiązane były dążyć do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Skoro zatem istota niniejszej sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy możliwe jest powiązanie choroby wykrytej u wnioskodawczyni w roku [...] z jej pracą wykonywaną w roku [...], niedopuszczalne było stanowisko organów, które nie domagały się poczynienia przez uprawnione jednostki orzecznicze ustaleń właśnie w tym zakresie. W przedmiotowej sprawie oba organy nie uzupełniły i nie przeprowadziły oceny niezbędnych orzeczeń lekarskich wydanych przez kompetentne jednostki. Taki sposób prowadzenia postępowania dowodowego godzi również w zasadę swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyrażoną w przepisie art. 80 K.p.a. Zasada ta z jednej strony zapewnia organowi administracyjnemu nieskrępowanie w zakresie ustalania wartości poszczególnych rodzajów dowodów zebranych w sprawie, z drugiej natomiast, nakłada na organ obowiązek poddania wyników przeprowadzonego postępowania dogłębnej analizie i ocenie. Jak słusznie podniósł skarżący, orzeczenia lekarskie wydawane w sprawach o stwierdzenie istnienia choroby zawodowej, traktowane są jak opinie biegłych i tak jak one powinny być poddane dogłębnej ocenie organu. Oczywistym jest, jak zauważył Powiatowy Inspektor Sanitarny "przy podejmowaniu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia jest on związany orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie i nie jest uprawniony do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia". Istotnym jest to, iż związanie to jednak odnosi się tylko do samej diagnostyki. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane rozpoznanie schorzenia u M. G. jako [...], podważany był natomiast związek przyczynowo skutkowy pomiędzy zaistnieniem tej choroby, a wykonywaną niemal dziesięć lat wcześniej pracą.

Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy dokonując ponownego rozpatrywania sprawy po raz kolejny będzie obowiązany dokonać uzupełnienia materiału dowodowego. Organy II instancji w postępowaniu administracyjnym nie mają jedynie uprawnień kasacyjnych, lecz są przede wszystkim powołane do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Organy te są zobligowane do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 K.p.a. Stosownie do treści tego przepisu, organ odwoławczy może przeprowadzić także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Istotnym jest jednak, aby podejmując taką decyzję organ odwoławczy zważył wprzód, czy braki w materiale dowodowym postępowania toczącego się przed organem nie są na tyle rozległe, iż przeprowadzenie ich przed organem odwoławczym prowadziłoby do pozbawienia strony prawa do dwuinstancyjnego, merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy. Znamiennym jest bowiem, iż uzupełnienie postępowania wyjaśniającego przed organem drugiej instancji, jest możliwe tylko wówczas, gdy jego braki nie są znaczne, i mają raczej charakter marginalny. W przeciwnym razie, gdy koniecznym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części, organ odwoławczy powinien na mocy art. 138 § 2 k.p.a. uchylić rozstrzygnięcie i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy, mając na uwadze treść poprzedniego wyroku tut. Sądu z dnia 10 lipca 2007 r., jak i zalecenia wskazane przez Sąd orzekający w obecnym składzie, zobowiązany będzie zatem w pierwszym rzędzie do szczegółowego określenia jaki jest zakres braków postępowania wyjaśniającego oraz jakie informacje są jeszcze konieczne do pełnego i rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Następnie organ odwoławczy podejmie decyzję, czy jest władny samodzielnie dokonać uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie, czy też koniecznym będzie uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych rozważań, a także z uzasadnienia Sądu do wyroku z dnia 10 lipca 2007 r. i sprowadzają się przede wszystkim do konieczności zwrócenia się do właściwej jednostki orzeczniczej II stopnia, celem uzupełnienia wydanego orzeczenia lekarskiego. W szczególności, organ powinien wnieść o precyzyjne wyjaśnienie kryteriów, na podstawie których lekarze ustalili istnienie związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy pracą wykonywaną przez M. G. w roku [...], a zakażeniem wykrytym dopiero w roku [...]. Organ powinien domagać się także, aby orzeczenie lekarskie zawierało rzetelny opis przeprowadzonych badań, analiz i porównań oraz wniosków. Za niewystarczające należy uznać nie poparte żadnymi dowodami (okolicznościami) – jak to miało miejsce dotychczas – stwierdzenie w orzeczeniu, że związek przyczynowy w niniejszej sprawie zaistniał. W orzeczeniu lekarskim powinny znaleźć się również ścisłe odpowiedzi na następujące pytania: czy możliwe jest zakażenie [...] pomiędzy podawaniem kolejnych dawek szczepionki, a jeśli pomiędzy tymi dawkami doszłoby do zakażenia, to czy podanie kolejnej dawki jest w stanie zatamować, lub opóźnić chorobę, czy możliwy jest tak długi okres, obejmujący lata od [...] do [...] r., bezobjawowego stanu zarażenia [...], lub też okres istnienia objawów łagodnych, nieuciążliwych i niezauważalnych. Organ powinien natomiast niezależnie od wypowiedzi specjalistów w orzeczeniu lekarskim, dążyć do ustalenia, czy wnioskodawczyni była badana przed podaniem pierwszej dawki szczepionki i jaki okres minął od tego badania, do dnia szczepienia. Ponadto zasadnym będzie ustalenie przez organ, kto w okresie od [...] do [...] r. był bezpośrednim przełożonym M. G. i rozważenie możliwości przesłuchania tej osoby w charakterze świadka na okoliczność ustalenia, czy we wskazanym okresie, wnioskodawczyni doznała określonych urazów, zwiększających ryzyko zakażenia.

Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia, że uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonej decyzji oparto o art. 152 P.p.s.a. Natomiast orzeczenie o kosztach postępowania znalazło uzasadnienie w treści art. 200 P.p.s.a.