Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 426/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 61 a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz sędzia del. WSA Bogusław Cieśla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 października 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 869/18 w sprawie ze skargi [...]Sp. z o.o. w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od [...]Sp. z o.o. w M. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 października 2018 r., sygn. II SA/Rz 869/18, po rozpoznaniu skargi [...] Sp. z o. o. w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności - uchylił zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2018 r. Spółka [...] wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia [...] maja 2017 r. (oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji) o środowiskowych uwarunkowaniach po przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na: "modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu [...] Sp. z o.o.", w części dotyczącej obowiązku nałożonego w pkt. II.2. decyzji - wdrożenia pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń do powietrza dla emitora suszarni wiórów (E-5) w zakresie pyłu ogółem.

Wnioskodawca wskazał na przesłankę z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., przez wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zawierającej postanowienie pkt II.2, rażąco sprzeczne z prawem. Decyzja nakłada na adresata obowiązek prowadzenia pomiarów emisji pyłów z instalacji w sposób sprzeczny z treścią Konkluzji BAT, które są wiążące dla organu, wydającego pozwolenie zintegrowane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji własnej z dnia [...] maja 2017 r., w części objętej wnioskiem.

Kolegium wskazało, że nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, która była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia [...] października 2017 r. II SA/Rz 861/17 oddalił skargę złożoną przez Fundację [...], na kwestionowaną obecnie decyzję.

Zarzutem ówczesnej skargi było twierdzenie o odstąpieniu od nałożenia obowiązku m.in. monitorowania oddziaływania na środowisko, zakwestionowano obowiązki opisane w punkcie II.2 - II.5 decyzji.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził wówczas, że nie można mówić o naruszeniu art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy środowiskowej (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r.) dotyczącego obowiązków w zakresie m.in. monitorowania oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy tego rodzaju wymagania zostały nałożone na inwestora i szczegółowo wymienione w punkcie II decyzji organu I instancji. Sąd wskazał, że organy prawidłowo uznały, iż przy uwzględnieniu nałożonych decyzją środowiskową warunków, zabezpieczone zostanie środowisko przed ewentualnym negatywnym wpływem ze strony planowanego przedsięwzięcia.

Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę nie byłby przeszkodą do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyby zachodziły okoliczności, których sąd nie mógł brać pod uwagę. Ponieważ wniosek o uruchomienie trybu nadzwyczajnego opiera się na zarzutach, które były już przedmiot analizy sądu w wydanym wyroku, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, powinno być załatwione przez wydanie na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Spółka [...] w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienia zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 k.p.a.

W ocenie Spółki okoliczności, uzasadniające częściowe stwierdzenie nieważności decyzji nie były znane Sądowi przy badaniu skargi Fundacji. Sąd nie miał obowiązku badania, czy pkt II decyzji środowiskowej jest zgodny z Konkluzjami BAT, ani też wiedzy o treści decyzji Ministra Środowiska z [...] czerwca 2017 r., która była wydana w ramach innego postępowania, niż badane przez sąd.

Rozpoznając skargę Fundacji Sąd nie miał obowiązku badania czy decyzja środowiska jest zgodna z Konkluzjami BAT. Stosownie bowiem do art. 211 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska, konkluzje te, wiążą organ wydający pozwolenie zintegrowane. Podobnego przepisu nie przewidziano w odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Sąd nie miał też wiedzy o rozstrzygnięciach Ministra Środowiska w sprawie nałożenia na Spółkę obowiązku prowadzenia ciągłych pomiarów emisji w decyzji innej niż pozwolenie zintegrowane. Decyzja Ministra Środowiska z [...] stycznia 2017 r., ani z [...] czerwca 2017 r. nie były przedmiotem sądowej kontroli. Żadna ze stron postępowania nie powołała się na te rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w kontrolowanym obecnie wyroku wskazał, że podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań opisanego przedsięwzięcia, było twierdzenie, że decyzja sprzeczna jest z treścią Konkluzji BAT, która nakazuje, aby emisja pyłów monitorowana była okresowo, co najmniej raz na 6 miesięcy, a nie w sposób ciągły.

Dalej Sąd wskazał, że kwestia ta została potwierdzona w decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylającej decyzję Marszałka Województwa Podkarpackiego z dnia [...] kwietnia 2017 r. i umarzającej postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wydania pozwolenia zintegrowanego dla wskazanego przedsięwzięcia. Uchylona decyzja, jak również uprzednio uchylona przez Ministra Środowiska decyzja Marszałka z dnia [...] września 2015 r. wydana w tym samym przedmiocie, nakładały na Spółkę obowiązek prowadzenia pomiarów ciągłych.

Minister Środowiska w decyzji z dnia [...] czerwca 2017 r. stwierdził, że brak jest podstaw do wydania odrębnej decyzji nakładającej na Spółkę obowiązek prowadzenia ciągłych pomiarów emisji pyłu w sytuacji, gdy zagadnienie to regulują konkluzje dotyczące dostępnych technik – BAT (załącznik do Decyzji Wykonawczej (UE) 2015 /2119 z dnia 20 listopada 2015 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik w odniesieniu do produkcji płyt drewnopochodnych zgodnie z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE). Z pkt 1.1.8 ww. załącznika wynika, że emisja pyłu z suszarni ma być mierzona okresowo.

Powoływany przez organ wyrok WSA w Rzeszowie II SA/Rz 861/17 wydany został w dniu 18 października 2017 r., zatem po dacie wydania decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r.

Z uzasadnienia tego wyroku wynikało, że Sąd badając legalność decyzji Kolegium o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] maja 2017 r. w ogóle nie odnosił się do funkcjonowała w obrocie prawnym decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2017 r., a tym samym do wyrażonej w niej, odmiennej niż w decyzji o środkowych uwarunkowaniach, oceny zagadnienia częstotliwości pomiarów emisji zanieczyszczeń. Zarzut taki nie pojawił się też w skardze.

Zatem przesłanki wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej nie stanowią polemiki z motywami wyroku WSA w Rzeszowie, sygn. II SA/Rz 861/17. Brak jest podstaw do przyjęcia, że zakres dokonanej wcześniej kontroli legalności decyzji, pokrywałby się z zakresem kontroli podyktowanej treścią wniosku o stwierdzenie nieważności.

Twierdzenie organu, iż ocena Sądu o zgodności decyzji środowiskowej z prawem była pełna, nie zostało poparte jakąkolwiek analizą podniesionych pod adresem decyzji środowiskowej zarzutów.

Ponadto odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a., powinna być oparta na jasnych przesłankach procesowo-prawnych, a nie woluntarystyczno-faktycznych, jak w tym wypadku.

Sąd zobligował Kolegium do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania stosownie do wniosku Spółki z dnia 3 kwietnia 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 października 2018r., sygn. II SA/Rz 878/18, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, t. j.:

a) art 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, w skrócie "p.p.s.a."), przez pominięcie przeprowadzonej w innym postępowaniu sądowym oceny legalności decyzji będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 61 a § 1 k.p.a. przez uchylenie zaskarżonego postanowienia pomimo, iż wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został oparty na przesłankach, które były przedmiotem rozważań sądu administracyjnego,

c) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 61a § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi w okolicznościach uzasadniających jej oddalenie.

Skarżący kasacyjnie domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie.

W uzasadnieniu zarzutów Kolegium wskazało, że Spółka wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie pkt II.2. osnowy, zobowiązującej do wdrożenia pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń do powietrza dla emitora suszarni wiórów (E-5) w zakresie pyłu ogółem.

Zdaniem wnioskodawcy decyzja nakłada na adresata obowiązek prowadzenia pomiarów w sposób sprzeczny z treścią Konkluzji BAT, które są wiążące dla organu wydającego pozwolenie zintegrowane, a nie są wiążące (co przyznał skarżący) w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

Będąca przedmiotem wniosku decyzja Prezydenta Miasta M. z dnia [...] 2017r. była już przedmiotem kontroli dokonanej przez WSA w Rzeszowie, ze skargi Fundacji [...].

W skardze Fundacja podniosła m.in. zarzut odstąpienia przez organ od nałożenia obowiązku w zakresie monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Skarżący wskazywał wówczas na ekspertyzę, z której wynikało, że: "Przedstawione i skomentowane powyżej wymagania wynikające z Konkluzji BAT dla instalacji przemysłowych płyt drewnopochodnych, skonfrontowane z założeniami projektowymi dla modernizacji najistotniejszych segmentów technologicznych Zakładu [...] wskazują, że planowana modernizacja jest prawidłowo zorientowana, w aspekcie konkluzji BAT".

Zakres oceny legalności decyzji, dokonany przez Sąd wyrokiem z dnia 18.10.2017r., sygn. akt II SA/Rz 861/17, pokrywa się z przesłankami podniesionymi we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji.

Sąd zaakceptował wówczas rozstrzygnięcie, badając zasadność nałożonego obowiązku pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń.

Nadto zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie był związany zarzutami i wnioskami skargi. Miał obowiązek oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Z urzędu dokonywał kontroli w zakresie ewentualnych przesłanek skutkujących nieważnością, wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.

Zgodnie z art, 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Bez znaczenia jest argument wnioskodawcy, iż badając legalność decyzji Kolegium o środowiskowych uwarunkowaniach, Sąd nie odnosił się do decyzji Ministra Środowiska z czerwca 2017r. Wiedza o decyzji Ministra Środowiska, wydanej w innej sprawie, nie mogła mieć wpływu na treść wyroku.

Zasady pomiarów emisji pyłów regulowały przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska i Konkluzje BAT, które obowiązywały w czasie orzekania prze Sąd.

Postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu nie było zatem dotknięte naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd Wojewódzki pominął przeprowadzoną w innym postępowaniu ocenę legalności decyzji będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności, co było naruszeniem art. 153 i art. 170 p.p.s.a.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. (obecnie - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.

[...] Spółka z o.o. z siedzibą w M. w odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, wniosła o jej oddalenie.

Spółka podniosła, że WSA w Rzeszowie poddał ocenie wcześniejszy wyrok - II SA/Rz 861/17 uznając, że nie stanowi on przeszkody do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Sąd nie badał wówczas, czy obowiązek prowadzenia pomiarów ciągłych emisji pyłu jest zgodny z wymogami wynikającymi z Konkluzji BAT. Choć Konkluzje BAT już obowiązywały, to jednak, stosownie do art. 211 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska wiązały organy wydające pozwolenie zintegrowane, a nie organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd nie dysponował też wiedzą o decyzjach Ministra Środowiska z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz [...] czerwca 2017 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, w skrócie "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy, a tym samym zasługuje na uwzględnienie. Słuszny okazał się zarzut naruszenia art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez pominięcie przeprowadzonej w innym postępowaniu sądowym oceny legalności decyzji będącej przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Zagadnie prawne dotyczące tego czy żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, może być załatwione przez wydanie decyzji merytorycznej, czy też organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania - było przedmiotem uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09,

Z uzasadnienia tej uchwały wynikała konieczność badania zawartości żądania (wniosku o stwierdzenie nieważności) w odniesieniu do motywów i okoliczności wydania wyroku Sądu. Ustalenia, czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji, które przez sąd administracyjny nie mogły być wzięte pod uwagę.

W związku z tym, kontrolując postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny musiał ustalić zakres oceny zawartej w wyroku z dnia 18 października 2017 r., II SA/Rz 861/17.

Istotne było również to, że zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznając ówczesną skargę nie był związany jej zarzutami i wnioskami. Miał obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet, gdy określony zarzut nie został podniesiony. Z urzędu dokonywał kontroli w zakresie ewentualnych przesłanek skutkujących nieważnością.

Z wniosku Spółki [...] wynikało, że domagała się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w zakresie pkt II.2. osnowy, zobowiązującej ją do wdrożenia pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń dla emitora suszarni wiórów (E-5) w zakresie pyłu ogółem.

Zdaniem wnioskodawcy decyzja w tej części nakłada obowiązek prowadzenia pomiarów w sposób sprzeczny z treścią Konkluzji BAT, które są wiążące dla organu wydającego pozwolenie zintegrowane, a co przyznał sam wnioskodawca - nie są wiążące w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań.

Skoro będąca przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzja, była już wcześniej skontrolowana przez WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 861/17, oddalającym skargę Fundacji [...], to należało zbadać zarzuty jakie podnosiła wówczas skarżąca, dokonać analizy uzasadnienia wyroku oraz ustalić czy nie istniały okoliczności mające znaczenie prawne, które ówcześnie przez sąd administracyjny nie mogły być wzięte pod uwagę.

W skardze Fundacji[...], podniesiono m.in. zarzut odstąpienia od nałożenia obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Oddalając skargę w sprawie II SA/Rz 861/17, Sąd odniósł się w uzasadnieniu wprost do tej części decyzji, która stała się przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności. Stwierdził, że: "Nie można też mówić o naruszeniu art. 82 ust 1 pkt 2 lit. b ustawy środowiskowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2016 r., dotyczącego nałożenia obowiązków w zakresie zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w sytuacji, gdy tego rodzaju wymagania zostały nałożone na inwestora i szczegółowo wymienione w punkcie II decyzji organu I instancji, zwłaszcza w zakresie pomiarów emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych. Ewentualne natomiast niewypełnianie przez [...] Sp. z o.o. tych obowiązków stanowi odrębną kwestię, wykraczającą poza zakres kontrolowanej decyzji i nie jest możliwe do przewidzenia na etapie jej wydawania."

Zatem Sąd zaakceptował rozstrzygnięcie organu, badając podstawy i zasadność nałożonego obowiązku pomiarów ciągłych emisji zanieczyszczeń.

Nie miał również znaczenia prawnego argument wnioskodawcy, iż badając legalność decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] maja 2017r., Sąd nie odnosił się do decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2017r.

Fakt późniejszego wydania ([...] czerwca 2017r.) w innej sprawie, przez Ministra Środowiska decyzji - na podstawie art. 151 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, nie mógł być uznany za mający wpływu na treść wyroku sygn. II SA/Rz 861/17.

Jawi się to jako oczywiste, gdy przeanalizuje się sekwencje prowadzonych postępowań i wydanych decyzji.

Przypomnienia zatem wymaga, że Marszałek Województwa Podkarpackiego decyzją z [...] września 2015 r. udzielił Spółce pozwolenia zintegrowanego na eksploatację instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych MDF oraz płyt wiórowych. W decyzji nałożył obowiązek przedstawienia analizy możliwości wykonywania pomiarów ciągłych na emitorze E-5 (suszarnia wiórów) do dnia 30 czerwca 2016 r.

[...] przedłożył opracowanie pt.: "Analiza możliwości realizacji pomiarów ciągłych na emitorze E5 (suszarnia wiórów) zgodnie z wymaganiami określonymi w pozwoleniu zintegrowanym". Organ wezwał Spółkę do uzupełnienia przedstawionej dokumentacji, co wykonano 28 września 2016 r.

Zdaniem organu przedłożona dokumentacja nie przedstawiała "wystarczającego uzasadnienia", że wykonywanie pomiarów ciągłych na emitorze suszarni jest wykluczone.

Marszałek Województwa Podkarpackiego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku prowadzenia dodatkowych pomiarów, w wyniku którego na podstawie art. 151 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.) decyzją z [...] października 2016 r. nałożył na [...]obowiązek prowadzenia pomiarów ciągłych pyłu ogółem z emitora E-5 w suszarni wiórów od dnia 30 czerwca 2017 r.

Minister Środowiska decyzją z [...] stycznia 2017 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał m.in. "...nie jest prawidłowe, aby w obrocie prawnym były dwie decyzje nakładające na [...] Sp. z o. o. obowiązki wykonywania pomiarów emisji pyłu z emitora E5 - jedna dotycząca pomiarów okresowych, a druga pomiarów ciągłych."

Marszałek Województwa Podkarpackiego decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. ponownie nałożył na Spółkę obowiązek prowadzenia pomiarów ciągłych emisji.

Minister Środowiska decyzją z [...] czerwca 2017 r. uchylił decyzję Marszałka z [...] kwietnia 2017 r. i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie. Decyzja ta jest ostateczna i prawomocna.

W uzasadnieniu Minister wskazał że "W przypadku instalacji wymagających uzyskania pozwolenia zintegrowanego, dla których wymagania monitoringowe zostały określone w konkluzjach BAT, kwestia obowiązku wykonywania pomiarów emisji uregulowana jest w sposób szczególny w art. 211 ust. 5 ww. ustawy. Wynika z niego, że w takim przypadku w pozwoleniu zintegrowanym określa się zakres i sposób emisji zgodny z wymaganiami dotyczącymi monitorowania określonymi w konkluzjach BAT.(...). W tej sytuacji nie ma podstaw prawnych do wydania odrębnej decyzji nakładającej na [...] sp. z o.o. obowiązku prowadzenia ciągłych pomiarów emisji pyłu do powietrza z emitora E 5."

Z uwagi na konieczność dostosowania instalacji do wymagań wynikających z Konkluzji BAT, [...] zobligowany był do przeprowadzenia modernizacji instalacji. Przedsięwzięcie to wymagało uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Prezydent Miasta M. decyzją z [...] marca 2017 r. ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Modernizacji instalacji produkcji płyt wiórowych zakładu [...] sp. z o.o." W punkcie II.2 tej decyzji nałożono na Spółkę obowiązek "wdrożenia ciągłych pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza dla emitora suszarni wiórów (E-5) w zakresie pyłu ogółem".

Sekwencja tych postępowań była istotna i wskazywana przez samą Spółkę na etapie żądania wszczęcia nadzwyczajnego postępowania.

Sąd I instancji nie dokonał analizy wskazanych postępowań i wydanych decyzji, w kontekście żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego, a mimo to uchylił zaskarżone postanowienie.

Argumentacja wniosku o stwierdzenie nieważności, jak również ocena Sądu I instancji zawarta w kontrolowanym obecnie wyroku były logicznie wadliwe, gdyż zakładały, że okoliczność nierelewantna (bez znaczenia) dla oceny zgodności z prawem danej decyzji, miałaby być jednocześnie podstawą do uznania, że dokonana wcześniej kontrola sądowa decyzji była niepełna, bo nie odnosiła się właśnie do tej okoliczności.

W powołanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, wskazano, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. (obecnie - postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym.

Dlatego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., nie było dotknięte naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sąd Wojewódzki wadliwie uznał, że mimo uprzedniej kontroli sądowej, okoliczności podniesione przez Spółkę we wniosku o stwierdzenie nieważności, uzasadniały wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji.

Skoro organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania, a Sąd I instancji błędnie zakwestionował to stanowisko, to skutkować musiało uchyleniem kontrolowanego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny uznając za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 61 a § 1 k.p.a., uznał za możliwe wydanie orzeczenia reformatoryjnego, gdyż istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.

Chociaż żądanie zawarte w skardze kasacyjnej ograniczało się do wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnymi do ponownego rozpoznania, to nie było przeszkody do uchylenia tego wyroku i rozpoznania skargi. Wyrażona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie obejmuje, związania wnioskami skargi kasacyjnej, co do sposobu wzruszenia zaskarżonego wyroku.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok oraz oddalił skargę. O kosztach postępowania, które zawierają wpis od skargi, skargi kasacyjnej, opłatę kancelaryjną od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wynagrodzenie pełnomocnika, orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.