Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1843/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 147 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Ewa Szymańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta W. od decyzji Starosty P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] orzekającej o zwrocie na rzecz B. K., M. S. i A. M. wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej aktualnie w ewidencji gruntów jako działki nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] podał, że decyzją Starosty P. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] orzeczono na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137, 139, 140 i 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) o zwrocie na rzecz B. K., M. S. i A. M., będących spadkobiercami byłych współwłaścicieli J. i J. małż. S., wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], a także o dokonaniu rozliczenia z tytułu zwrotu.

Wymienione w osnowie zaskarżonej decyzji działki w dacie ich wywłaszczania decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...] oznaczone były w ewidencji gruntów nr [...]. W następnych latach po dokonaniu szczegółowych pomiarów i wprowadzeniu odpowiednich zmian w ewidencji gruntów, powyższe działki otrzymały numery [...].

Wywłaszczenie przedmiotowych działek powyższą decyzją nastąpiło na wniosek Generalnej Dyrekcji Budowy Metra na cele budowy obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie stacji postojowej K., zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i realizacji inwestycji budowlanej nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. wydaną przez Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta Stołecznego W.

W wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w dniu 16 września 1997 r. przez byłych współwłaścicieli J. i J. S., Starosta P. działający jako organ pierwszej instancji wydał w dniu [...] listopada 2006 r. decyzję nr [...] orzekającą o zwrocie na ich rzecz ww. nieruchomości, jako niewykorzystanej na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie.

Powołana wyżej decyzja nr [...] została uchylona decyzją nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] marca 2008 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji., bowiem sierowana została do osób nieżyjących, gdyż wnioskodawcy zwrotu zmarli w toku prowadzonego w pierwszej instancji postępowania.

W dniu 18 grudnia 2008 r. z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiły B. K., M. S. i A. M., na rzecz których postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...] stwierdzone zostało nabycie praw do spadku po J. S. zmarłym dnia [...] stycznia 1998 r., i J. S. zmarłej dnia [...] lutego 2002 r.. W wyniku rozpatrzenia wniosku, decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] Starosta P. orzekł o zwrocie przedmiotowej nieruchomości na rzecz tych osób.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona na rzecz Państwa ww. decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. dotychczas nie została wykorzystana na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie tj. pod budowę obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie stacji postojowej K. Stosownie zaś do art. 137 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Od decyzji tej złożył odwołanie Prezydent Miasta W. wnosząc o jej uchylenie. W odwołaniu wskazał, iż na przedmiotowej nieruchomości wybudowano ciąg pieszo-rowerowy utwardzony tłuczniem, który nie powinien podlegać zwrotowi, gdyż zapewnia dostęp do L. okolicznym mieszkańcom.

W wyniku rozpatrzenia odwołania i rozpoznaniu materiałów dowodowych znajdujących się w aktach sprawy organ drugiej instancji nie stwierdził podstaw do kwestionowania prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia orzekającego o dokonaniu zwrotu nieruchomości na rzecz spadkobierców byłych właścicieli.

Wywłaszczenie wymienionej nieruchomości z dnia [...] listopada 1986 r. nastąpiło na cele budowy obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie stacji K., zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej, wydaną przez Urząd Miasta W.

W toku postępowania pierwszej instancji, przed wydaniem wyżej powołanej decyzji uzyskano pisemną informację Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Gminy W. z dnia [...] lutego 2001 r. iż po dokonanej wizji w terenie nie stwierdzono istnienia na terenie tej nieruchomości żadnych obiektów budowlanych, a także informację M. z dnia [...] marca 2001 r. iż na jej terenie nie wybudowano obiektów towarzyszących I linii metra, a więc cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W toku ponownie prowadzonego w pierwszej instancji postępowania, uzyskano pisemną informację Urzędu W., że ww. ciąg pieszo-rowerowy utwardzony tłuczniem nie stanowi pasa drogowego żadnej ulicy. W toku tego postępowania, strony zawiadomione zostały pismem Starosty P. z dnia 22 kwietnia 2009 r. o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym akt sprawy oraz o możliwości składania pisemnych wyjaśnień i ewent. wniosków, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia. Żadna ze stron nie zgłosiła dodatkowych wyjaśnień.

W tej sytuacji, mając na względzie powołane wyżej przepisy art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, należy uznać zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji za prawidłowe.

Powołanie się w odwołaniu Prezydenta W. na urządzenie ciągu pieszo-rowerowego nie świadczy o wykorzystaniu nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miasto W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...].

W skardze podniesiono, że decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. wywłaszczone zostały na rzecz Skarbu Państwa dawne działki ewidencyjne o numerach [...], na wniosek Generalnej Dyrekcji Budowy Metra pod budowę obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie Stacji Techniczno-Postojowej K. zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i realizacji inwestycji budowlanej nr [...] z dnia [...] marca 1985 r. wydaną przez Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu W.

Na przedmiotowych działkach wybudowany został ciąg pieszo-rowerowy utwardzony tłuczniem. Zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r., działki ewidencyjne nr [...] położone są częściowo na terenie ozn. symbolem 31 ZP(US) i 32 ZP(US) - tereny zieleni urządzonej, tereny sportu i rekreacji, częściowo na terenie ozn. symbolami 30 ZPc-j i 34 ZPc-j - tereny ciągów pieszo-rowerowych w zieleni urządzonej, a także znajdują się w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Zdaniem strony skarżącej, droga biegnąca wzdłuż wschodniego ogrodzenia metra powinna być wydzielona i nie podlegać zwrotowi ponieważ stanowi ciąg pieszo-rowerowy i zapewnia dostęp do L. okolicznym mieszkańcom. Może być również uznana jako obiekt towarzyszący budowie I linii metra w związku z czym jej realizacja jest zgodna z celem wywłaszczenia. Fakt, że nie wydano pozwolenia na budowę nie oznacza, że nie zrealizowano celu wywłaszczenia, ponieważ tłuczniowanie drogi nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Podniesiono, że w myśl tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie I OSK 200/07 warunek, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, musi odnosić się do całej wywłaszczonej nieruchomości a nie jej części (działki powstałej z podziału takiej nieruchomości).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi organ powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie naruszają prawa.

Prawidłowo organ stwierdził, że wywłaszczenie działek objętych decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] listopada 1986 r. nr [...] nastąpiło na wniosek Generalnej Dyrekcji Budowy Metra na cele budowy obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie stacji postojowej K., zgodnie z decyzją o ustaleniu miejsca i realizacji inwestycji budowlanej Nr [...] z dnia [...] marca 1985 r., wydaną przez Wydział Planowania Przestrzennego, Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta [...].

W dniu 18 grudnia 2008 r. z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiły B. K., M. S. i A. M., spadkobierczynie poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości – J. S. i J. S., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2002 r. sygn. akt [...].

Sąd podziela stanowisko organu, iż przedmiotowa nieruchomość wywłaszczona na rzecz Państwa decyzją z dnia [...] listopada 1986 r. dotychczas nie została wykorzystana na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie tj. pod budowę obiektów towarzyszących I linii metra w rejonie stacji postojowej K.. Stosownie zaś do art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Powyższe stwierdzenie oraz stwierdzenie, że na wywłaszczonym terenie nie wybudowano obiektów towarzyszących I linii metra, wynika ze zgromadzonych przez organy administracji publicznej rozpatrujące wniosek o zwrot dokumentów, i znajdujących się w aktach sprawy.

Oznacza to więc, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, jak słusznie stwierdziły zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 kwietnia 2009 r. I OSK 581/08 (LEX nr 555628) stwierdził, że oba wymienione w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami kryteria opierają się na założeniu wygaśnięcia celu wywłaszczenia, czy to z powodu zaniechania określonego zadania inwestycyjnego, czy to z powodu ustania prawnej podstawy rozpoczęcia realizacji inwestycji, przy czym wystarczy, aby jedna ze wskazanych przesłanek została spełniona, żeby uznać, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. To zaś zobowiązuje organ do orzeczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy. Niniejszy skład orzekający podziela ten pogląd w zupełności.

Sąd podziela również stanowisko organu, iż ciąg pieszo-rowerowy utwardzony tłuczniem nie stanowi pasa drogowego żadnej ulicy, i nie świadczy o wykorzystaniu nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu

Miał również racje organ twierdząc, iż na urządzenie ciągu pieszo-rowerowego nie świadczy o wykorzystaniu nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.