Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SAB/Lu 2/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
658
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 34 § 1 i § 1a, art. 33 § 1 i § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 35 § 1- § 3, art. 36 § 1, art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 1, art. 3 § 2 pkt 8, art. 53 § 2b
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz Sędziowie WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca) WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Protokolant asystent sędziego Katarzyna Jacyniuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi F. H. S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. P. na bezczynność i przewlekłość Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. w postępowaniu egzekucyjnym I. stwierdza bezczynność organu; II. oddala skargę w pozostałym zakresie; III. zasądza od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na rzecz F. H. S. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w R. P. kwotę [...]([...]) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] Firma Handlowa S. sp. z o. o. w R. P. złożyła skargę na bezczynność oraz przewlekłość postępowania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] w przedmiocie rozpoznania zarzutów wniesionych w postępowaniu egzekucyjnym. Wniosła o:

1. stwierdzenie, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. pozostaje bezczynny w sprawie rozpoznania zarzutów Zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne oraz, że prowadzi wyżej wymienione postępowanie w sposób przewlekły;

2. stwierdzenie, że bezczynność oraz przewlekłość Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. mają miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zobowiązanie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. do zakończenia postępowania w przedmiocie zarzutów Zobowiązanego na postępowanie egzekucyjne w terminie 14 dni liczonych od dnia zwrotu akt;

4. przeprowadzenie dowodu z dokumentu tj. pisma Burmistrza Miasta J. z [...] skierowanego do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na fakt wywiedzenia przed wniesieniem skargi ponaglenia w tej sprawie;

5. nałożenie na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. grzywny w wysokości opisanej w art. 154 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej – P.p.s.a.);

6. przyznanie od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

7. zasądzenie od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pisma skarżąca wyjaśniła, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. przy pomocy Naczelnika [...] M. Urzędu Skarbowego w R. wyegzekwował od niej świadczenie pieniężne. W terminach zakreślonych przez prawo Spółka wniosła zarzuty na postępowanie egzekucyjne. Pismem z [...] organ poinformował skarżącą, że wstrzymuje się od rozpoznania sprawy, z uwagi na stan epidemii. Termin załatwienia spraw uległ "reaktywacji" [...]., na podstawie art. 46 pkt 20 i art. 68 ust. 6 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875, dalej – ustawa o Covid). Pomimo upływu tego terminu organ nie załatwił sprawy, ani nie poinformował Spółki o ewentualnym wydłużeniu czasu trwania postępowania. W dniu [...] Spółka wniosła do Burmistrza Miasta J. ponaglenie. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie nadał biegu ponagleniu, nie załatwił sprawy, nie zawiadomił też Spółki o wydłużeniu trwania postępowania.

Wskazując na powyższe, Spółka podała, że skoro organ od ponad trzynastu miesięcy nie załatwił sprawy, doszło w niej do bezczynności i przewlekłości postępowania. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca stwierdziła, że po tak długim okresie niedziałania przez organy, można mówić już nie tylko o samej przewlekłości, ale o jej rażącym charakterze. Strona zauważyła, że pomimo iż pismem z [...] organ zapewnił, że załatwi sprawę, gdy na nowo zaczną biec terminy, od tego czasu nie wykonał żadnej czynności w sprawie. Świadczy to o złej woli organu. Spółka wskazała na konieczność nałożenia grzywny na organ motywując, że sprawa ma charakter majątkowy. Jeżeli argumenty Spółki okażą się celne, organ będzie musiał zwrócić świadczenie wraz z odsetkami. Zwłoka powoduje więc zwiększenie potencjalnego uszczerbku finansowego dla budżetu Skarbu Państwa. Dlatego też tylko poprzez sankcję finansową można skłonić organ do właściwego procedowania. Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej na rzecz skarżącej, Spółka podniosła, że przymusowa egzekucja świadczenia pieniężnego z jej rachunku bankowego doprowadziła do osłabienia zaufania co do rzetelności płatniczej strony. W świadomości Banku utrwalił się obraz Spółki jako dłużnika, od którego trudno wyegzekwować należność nawet tak z pozoru bagatelną. Znacząco osłabia to jej zdolność kredytową. Podobnie, fakt prowadzenia egzekucji w stosunku do Spółki, znany jej pracownikom, powoduje stygmatyzację skarżącej. Poprzez pasywność organu Spółka nie może oczyścić swojego dobrego imienia. Niezależnie od tego, organ obraca środkami pieniężnymi należącymi do skarżącej, które mogłyby służyć jej w osiągnięciu celów gospodarczych. Wobec tego zasadnym jest przyznanie od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. na rzecz skarżącej sumy pieniężnej opisanej w petitium skargi jako zadośćuczynienie za doznaną krzywdę opisaną powyżej. Wyjaśniając powody złożenia skargi bezpośrednio do Sądu, Spółka wskazała na negatywne doświadczenia z organem, pozwalające jej na obawy, że w przypadku złożenia skargi za jego pośrednictwem, doszłoby do dalszego przedłużania sprawy, poprzez brak sporządzenia odpowiedzi na skargę w terminie.

W odpowiedzi na skargę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wniósł o:

- umorzenie postępowania;

- oddalenie wniosku skarżącej o nałożenie na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. grzywny w wysokości opisanej w art. 154 § 4 P.p.s.a.;

- oddalenie wniosku skarżącej o przyznanie od Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.;

- przyznanie skarżącej zwrotu kosztów postępowania w wysokości poniesionego wpisu od skargi;

- dopuszczenie dowodu z akt postępowania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] sygn. akt III SA/Lu 1188/ 20.

Przedstawiając stan faktyczny w sprawie, organ podał, że decyzją z [...]., Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nakazał stronie usunięcie nieprawidłowości w zakresie wymagań higieniczno-sanitarnych stwierdzonych w trakcie kontroli sanitarnej przeprowadzonej w Sklepie Nr [...] "P. ", należącym do Firmy Handlowej S. sp. z o. o. w R., polegające na niewyposażeniu pracowników zatrudnionych na stanowisku sprzedawca-kasjer w obuwie robocze oraz zapewnieniu prania odzieży roboczej lub ekwiwalentu pieniężnego w przypadku wykonywania tej czynności przez pracownika. W dniu [...] sklep został zlikwidowany na skutek rozwiązania umowy na dzierżawę lokalu. Decyzją Nr [...] z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. orzekł wygaśnięcie decyzji Nr [...] z [...] w trybie art. 104 i art. 162 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W dniu [...] decyzją Nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. orzekł o kosztach ciążących na stronie (FH S. Sp. z o.o.) związanych z czynnościami organów, w której określono wysokość kosztów postępowania w kwocie [...]zł. Po przeprowadzeniu postępowania w zakresie wniosku o uzupełnienie decyzji, a następnie postępowania odwoławczego, decyzją z [...], L. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. . Na decyzję tę Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...]. Wyrokiem z 23 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1188/20, Sąd skargę tę oddalił. Przed uzyskaniem przez decyzję statusu prawomocności, [...] wszczęto w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne, w toku którego skutecznie wyegzekwowano określoną w wyżej wymienionej decyzji kwotę [...]zł wraz z kosztami postępowania i upomnieniem. Z uwagi na nieprawomocność decyzji Spółka zakwestionowała zasadność wszczęcia egzekucji. W dniu 20 marca 2020 r. Minister Zdrowia Rozporządzeniem ogłosił na terenie Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii. Zawieszone zostały też niektóre przepisy prawne, między innymi te z nich, które dotyczyły biegu terminów w postępowaniu administracyjnym. W dniu [...] marca 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. przesłał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. zarzuty wniesione przez Spółkę. W dniu [...] wierzyciel wyraził stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanej Spółki uznając ich zasadność.

W ocenie organu, skarga złożona w tej sprawie jest uzasadniona. Jednakże - w ocenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. bezczynność organu nie nosiła znamion rażącego naruszenia prawa, z uwagi na fakt, iż przyczyną uchybienia terminowi do załatwienia sprawy było zaangażowanie wszystkich pracowników Powiatowej Stacji w walce z Covid-19. Od marca 2020 r. do końca grudnia 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie dysponował też pełną obsadą kadrową Stacji, zmianie uległ także sposób wykonywania pracy (wprowadzono pracę zmianową). Nie bez znaczenia dla przedwczesnego skierowania do egzekucji kwoty [...]zł był też fakt skierowania odwołania niezgodnie z pouczeniem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. Odnosząc się do wniosków nałożenia grzywny oraz przyznanie skarżącej sumy pieniężnej o których mowa w art. 149 w związku z art 154 § 6 P.p.s.a., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. zauważył, że działalnie tego organu w ostatnich miesiącach było działaniem w warunkach ekstremalnych. W efekcie nadzwyczajnej sytuacji doszło do nieprawidłowości polegającej na bezczynności organu w zakresie nie wyrażenia stanowiska co do zarzutów skarżącego w postępowaniu egzekucyjnym. Nieprawidłowość ta została usunięta, gdyż postanowienie o uznaniu zarzutów za uzasadnione zostało podjęte [...] i przesłane tego samego dnia listem poleconym za zwrotnym poświadczeniem odbioru na adres strony. Po uprawomocnieniu się przedmiotowego postanowienia wyegzekwowana kwota zostanie stronie zwrócona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] stwierdził, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie wnioski w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.

Jak wynika ze skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, skarżąca Spółka stwierdziła, że w sprawie dotyczącej prowadzonego w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego doszło do bezczynności i przewlekłości postępowania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. , który nie wypowiedział się w ustawowym terminie w sprawie zarzutów zgłoszonych przez stronę w sprawie prowadzonej w stosunku do niej egzekucji, dotyczącej kosztów postępowania związanego z kontrolą sanitarną przeprowadzoną w należącym do skarżącej Sklepie Nr [...] "P. ". Koszty te określone zostały w decyzji tegoż organu z [...]., Nr [...] (k. 46 akt adm.).

Postanowieniem z [...] [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. , po wcześniejszej wymianie w tym przedmiocie korespondencji, odmówił uzupełnienia wyżej wymienionej decyzji o wskazanie strony obciążonej kosztami postępowania, stwierdzając, że strona ta została w niej wskazana (k.72 akt adm.).

Pismem z [...] Spółka, pomimo prawidłowego pouczenia w decyzji z [...]., nieprawidłowo wniosła odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C.. Odwołanie wpłynęło do organu [...] i nie zostało przez stronę podpisane (k. 52 akt adm.).

W dniu [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wystawił tytuł wykonawczy [...], obejmujący należność wynikającą z decyzji z [...] i przekazał do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. (k. 46 akt egzekucyjnych).

Pismem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przekazało odwołanie zgodnie z właściwością Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. . Pismo to wpłynęło do adresata [...]. (k. 54 akt adm.).

W dniu 20 marca 2020 r. Minister Zdrowia Rozporządzeniem ogłosił na terenie Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii. Zawieszone zostały też niektóre przepisy prawne, między innymi te z nich, które dotyczyły biegu terminów w postępowaniu administracyjnym.

Pismem z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. przekazał odwołanie L. Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w L. (k. 55 akt adm.).

W dniu [...] organ egzekucyjny wyegzekwował należność na skutek zajęcia wierzytelności Spółki z rachunku bankowego w [...] o czym poinformował wierzyciela pismem z [...] (k. 46 akt egzekucyjnych).

Pismem z [...] Spółka złożyła zarzuty dotyczące tej egzekucji, nieistnienia obowiązku i braku doręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.; pismo to wpłynęło do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w R. [...] (k. 44 akt egzekucyjnych).

Pismem z [...] L. Państwowy Inspektor Sanitarny w L. wezwał Spółkę do uzupełnienia braków poprzez podpisanie odwołania (k. 58 akt adm.).

Pismem z [...]., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w R. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. o wyrażenie swojego stanowiska w przedmiocie zarzutów (pismo to wpłynęło do organu [...].) (k. 46 akt egzekucyjnych).

Postanowieniem z [...] L. Państwowy Inspektor Sanitarny w L. pozostawił odwołanie bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie braków pisma (k. 59 akt adm.).

Pismem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. przekazało Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. podpisane odwołanie Spółki (Spółka, pomimo prawidłowego pouczenia, ponownie nieprawidłowo przesłała odwołanie organowi niewłaściwemu) (k. 63 akt adm.).

Pismem z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. przekazał odwołanie L. Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w L. (k. 67 akt adm.).

Decyzją z [...] nr [...] L. Państwowy Inspektor Sanitarny w L. utrzymał w mocy decyzję z [...]., Nr [...] (k. 74 akt adm.).

Pismem z [...] skierowanym do Burmistrza Miasta D. Spółka skierowała zarzuty wobec decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (k. 78 akt adm.).

Pismem z [...] Burmistrz Miasta D. przekazał pismo Spółki do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (k. 80 akt adm.).

Pismem z [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. przekazał pismo Spółki L. Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w L. (k. 81 akt adm.).

Pismem z [...]., Spółka skierowała do Wójta Gminy S. zapytanie kto jest adresatem decyzji (k. 83 akt adm.).

Pismem z [...] Wójt Gminy S. przekazał pismo strony Wojewódzkiemu Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w L. (k. 85 akt adm.).

Pismem z [...]., Spółka wniosła ponaglenie do Burmistrza Miasta J. , w związku z bezczynnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. (k. 56 akt egzekucyjnych).

Zawiadomieniem z [...] Burmistrz Miasta J. przekazał ponaglenie Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w R. .

Postanowieniem z [...] nr [...] L. Państwowy Inspektor Sanitarny w L. odmówił uzupełniania decyzji (k. 87 akt adm.).

Na decyzję organu odwoławczego Spółka złożyła skargę, wnosząc ją nieprawidłowo bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie za pośrednictwem organu, jak została pouczona. Z tych względów Sąd przy piśmie z [...] przesłał ją L. Państwowemu Inspektorowi Sanitarnemu w L. celem sporządzenia odpowiedzi na skargę (k. 90 akt adm.).

Wyrokiem z 23 marca 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 1188/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] skargę oddalił.

Pismem z [...] Spółka złożyła skargę na bezczynność i przewlekłość postępowania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. . Skargę tą złożyła, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Postanowieniem z [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. uznał zarzuty Spółki za uzasadnione (z uwagi na przedwczesne skierowanie należności do egzekucji) (k. 84 akt egzekucyjnych).

Zgodnie z art. 33 § 1 i § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, dalej – u.p.e.a.), zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b. W myśl art. 34 § 1 i § 1a u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w tej sprawie), zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się. Jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu.

Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 35 § 1 - § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej – K.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Zgodnie z art. 37 K.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (§ 1). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3). Organ prowadzący postępowanie jest obowiązany przekazać ponaglenie organowi wyższego stopnia bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Organ przekazuje ponaglenie wraz z niezbędnymi odpisami akt sprawy. Odpisy mogą zostać sporządzone w formie dokumentu elektronicznego. Przekazując ponaglenie, organ jest obowiązany ustosunkować się do niego (§ 4).

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej – P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 53 § 2b P.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W rozpoznawanej sprawie ponaglenie zostało przesłane do właściwego organu przez organ niewłaściwy, do którego ponaglenie skierowała strona.

Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a. bezczynność zachodzi wówczas, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. Natomiast stosownie do art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. przewlekłość wystąpi wówczas, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 § 1 - § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej – K.p.a.), organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Stosownie do art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. wyraził stanowisko w sprawie zarzutów zobowiązanej Spółki (uznając ich zasadność) [...]., a zatem ponad rok po przekazaniu mu zarzutów. W odpowiedzi na skargę nie zakwestionował, że brak podjęcia przez niego określonych działań w określonych terminach, wyczerpuje znamiona bezczynności i przewlekłości.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do bezczynności organu, który nie poczynił żadnych czynności. Nie doszło do przewlekłości, skoro organ w ogóle w niej nie działał.

Zgodnie z art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (...) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Przepis ten przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. W sprawie niniejszej taka sytuacja wystąpiła, bowiem po wniesieniu skargi ([...].), organ załatwił sprawę ([...].).

Stosownie do art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Kategoria "rażącego" naruszenia prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa. Orzeczenie o kwalifikowanej formie bezczynności lub przewlekłości winno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Charakter rażący ma bezczynność o znamionach "wyjątkowej", natomiast o rażącym naruszeniu prawa w postaci bezczynności (przewlekłości) może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 24 czerwca 2021 r., sygn.. akt III SAB/Gd 23/21, LEX nr 3195875).

W ocenie Sądu w składzie orzekającym, w sprawie niniejszej nie można mówić o "rażącym" naruszeniu prawa, a to z dwóch powodów. Po pierwsze, jak zauważył Państwowy Inspektor Sanitarny w R., w badanym okresie, pomiędzy przekazaniem zarzutów wierzycielowi a odniesieniem do nich, działał on w warunkach ekstremalnych. Jak wyjaśnił, wszyscy jego pracownicy zaangażowani byli w walkę z Covid-19, co związane było z: przeprowadzaniem wywiadów epidemiologicznych; nakładaniem obowiązku odbycia kwarantanny; kierowaniem osób z wynikiem dodatnim do instytucjonalnych izolatoriów; udzielaniem poradnictwa osobom zakażonym oraz osobom mającym kontakt z osobami zarażonymi Covid-19 przy mocy środków powszechnej komunikacji; kontrolą przy udziale Policji przestrzegania obowiązujących zakazów i nakazów w czasie epidemii, zakazów i nakazów; nakładaniem kar administracyjnych w formie decyzji administracyjnych na osoby nieprzestrzegąjące obowiązujących ograniczeń, a także osób naruszających obowiązek kwarantanny; kierowaniem na badania w kierunku Covid-19 osób na kwarantannie, izolacji oraz interpretacja wyników; wprowadzaniem do informatycznego systemu EWP danych dotyczących izolacji lub kwarantanny osób chorych i ich domowników; wprowadzaniem do systemu EWP informacji o przedłużeniu kwarantanny. Dodatkowo, od marca 2020 r. do końca grudnia 2020 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. nie dysponował pełną obsadą kadrową Stacji, gdyż część pracowników przebywała w izolacji domowej lub kwarantannie z kontaktu z osobami z wynikiem dodatnim wirusa SARS-CoV-2. Z ogólnej liczby pracowników dwie osoby w sierpniu 2020 r. przeszły na emeryturę, a jedna pracownica z sekcji epidemiologii od października 2020 r. przebywa na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Po wprowadzeniu elektronicznego systemu rejestracji osób chorych, pracownicy Powiatowych Stacji zobligowani zostali do pracy zmianowej, co również miało wpływ na realizację zadań nie związanych bezpośrednio z epidemią. Pod nadzorem sanitarnym Stacji pozostaje ogółem 1946 obiektów, które należy obsłużyć, chociażby pod względem udzielania wyjaśnień i interpretacji obowiązujących przepisów prawa związanych z wprowadzeniem stanu epidemii. Wzrosła też ilość skarg, wniosków oraz anonimowych sygnalizacji wskazujących naruszanie wprowadzonych ograniczeń w zakresie przemieszczania się czy organizowania uroczystości tak prywatnych jak i religijnych. W konsekwencji wszczynane były postępowania wyjaśniające, które wymagały zaangażowania pracowników Powiatowej Stacji pod rygorem bezczynności lub przewlekłości postępowania. Poważnym zagrożeniem dla funkcjonowania powiatowych stacji było organizowanie przez przedsiębiorców akcji "ZAPYTAJ SANEPID" polegających na masowym kierowaniu wniosków o udzielenie informacji publicznych.

Po drugie, do przedwczesnego skierowania do egzekucji i opóźnionego wydania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, w którym miał on wypowiedzieć się co do ostateczności i prawomocności decyzji z [...]. nakładającej na Spółkę obowiązek poniesienia kosztów postępowania administracyjnego, przyczynić się mogło zachowanie Spółki, która wszelkie pisma w postępowaniu (podobnie zresztą jak ponaglenie i skargi do Sądu) składała do niewłaściwych organów. Jak widać z wcześniej sporządzonego zestawienia dat, poprzez takie składanie pism, organy procedowały "przedwcześnie" (nie miały wiedzy o składanych pismach do czasu przesłania ich przez organy niewłaściwe, do których korespondencję słała Spółka). W ten sposób Spółka spowodowała w sposób zamierzony powstanie swojego rodzaju "bałaganu", który na bieżąco musiał być porządkowany przez organy.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu nie można mówić w tej sprawie o rażącym naruszeniu prawa przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. . Jak wynika z akt sprawy i odpowiedzi na skargę, opóźnienie organu w procedowaniu, aczkolwiek znaczne, nie było wynikiem jego złej woli.

Z powyższych przyczyn, Sąd nie uznał też za zasadne wniosków Spółki o nałożenie na Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. grzywny w wysokości opisanej w art. 154 § 4 P.p.s.a. i sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Postanowienie w przedmiocie kosztów uzasadnia art. 200 P.p.s.a.