Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2002/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 174 pkt 2, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 78, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary /spr./ sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Szczecinie z dnia 22 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 216/11 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 22 lutego 2012r., sygn. akt II SA/Sz 216/11, oddalił skargę M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] grudnia 2010 r. w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Starosta S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] uwzględniając wniosek "E." Sp. z o.o. zmienił na podstawie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2008 r., nr [...], poprzez wprowadzenie projektu zamiennego.

Od decyzji tej odwołał się M. S., który wniósł o uznanie go za stronę postępowania stwierdzając ponadto, że planowana inwestycja ograniczy możliwość zagospodarowania należącej do niego działki nr [...], ponieważ planuje on również budowę elektrowni wiatrowej na tej działce.

Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu, którego ustalenie należy do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. M. S. jest właścicielem działki nr [...], sąsiadującej z działką nr [...], na której projektowana jest elektrownia wiatrowa typu N. o mocy 1,50 MW. Na tym terenie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] czerwca 2005r. ([...]) ze zmianą wprowadzoną uchwałą Nr [...] Rady Gminy D. z dnia [...] listopada 2008 r. Działka nr [...] oraz część działki nr [...] znajdują się na terenie oznaczonym symbolem RO-2 - tereny produkcji rolnej bez zabudowy z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych. Lokalizacja elektrowni wiatrowej na działce nr [...] determinuje ewentualną lokalizację kolejnej elektrowni wiatrowej na działce nr [...] z uwagi na określone przez producentów turbin odległości pomiędzy poszczególnymi turbinami. Poza tym z opracowania w zakresie dopuszczalnego poziomu emitowanego hałasu wynika, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji.

Zdaniem organu odwoławczego M. S. przysługuje więc status strony w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. Decyzja ta jest ostateczna i uprawnia inwestora do realizacji elektrowni wiatrowej o maksymalnej wysokości 117 m na działce nr [...], w miejscu wskazanym w projekcie zagospodarowania terenu. Zgodnie z załączonym do wniosku projektem zamiennym inwestor wystąpił o zmianę dotychczasowego pozwolenia na budowę w zakresie typu siłowni, fundamentu oraz wysokości projektowanej elektrowni wiatrowej, pozostawiając dotychczasową lokalizację elektrowni bez zmian. W myśl art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35 Prawa budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Zebrany materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że projekt zamienny elektrowni wiatrowej N. o mocy 1,5 MW na wieży stalowej H=100m jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. oraz decyzją Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, zmienioną decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. znak: [...]. Projekt wykonały i sprawdziły osoby posiadające uprawnienia budowlane. Jest on kompletny i posiada niezbędne uzgodnienia. Do projektu załączono informację BIOZ. Wprowadzona zmiana nie obejmuje zagospodarowania terenu. Poza tym inwestor przedłożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W związku z tym zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, z uwagi na spełnienie wymagań z art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie mógł odmówić zmiany decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. w zakresie objętym projektem zamiennym.

W ocenie organu odwoławczego były podstawy do stwierdzenia, że przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają obowiązujących przepisów oraz uzasadnionych interesów osób trzecich, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Przepis ten posługuje się określeniem występujących (czyli już obecnych) w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, zatem organ administracji architektoniczno-budowlanej wydając pozwolenie na budowę nie może wprowadzić warunków obejmujących takie okoliczności, które jeszcze nie wystąpiły i które dotyczą prawidłowości realizacji innej, przyszłej inwestycji. Treść odwołania wskazuje, że elektrownia wiatrowa na działce nr [...] stanowi zamierzenie przyszłe w sprawie którego M. S. nie wystąpił jeszcze z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę. Zatem projektując tę inwestycję będzie on zobowiązany wziąć pod uwagę usytuowanie elektrowni wiatrowej na działce nr [...] i odpowiednio zaprojektować prawidłowe wykonanie swojej elektrowni wiatrowej, uwzględniając także wskazane wytyczne producenta turbiny. Dlatego też twierdzenie skarżącego, iż wniosek firmy E. Sp. z o. o. dotyczący zmiany pozwolenia na budowę koliduje z wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej na realizację inwestycji polegającej na budowie elektrowni wiatrowej na działce nr [...], nie ma wpływu na sprawę dotyczącą zmiany pozwolenia na budowę.

Ponadto organ odwoławczy odpowiadając na argumenty dotyczące konieczności przesunięcia planowanej na działce nr [...] lokalizacji elektrowni wiatrowej w celu umożliwienia budowy elektrowni wiatrowej na sąsiedniej działce nr [...] stwierdził, że stosownie do treści ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2008r. przeniesionej na rzecz E. Spółka z o.o. posiada ona już prawo do budowy na działce nr [...] elektrowni wiatrowej typu V. o mocy 1,2 MW w miejscu zgodnym z zatwierdzonym projektem zagospodarowania terenu. Wniosek o zmianę pozwolenia na budowę nie przewiduje zmiany przyjętej lokalizacji, a objęta projektem zamiennym siłownia nie zmieni wpływu inwestycji na otoczenie i środowisko naturalne.

Jak stwierdził organ odwoławczy M. S. nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, nie miał również możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji. Organ odwoławczy nie podziela jednak stanowiska wyrażonego w odwołaniu, że ta sytuacja daje podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzję tę przesłano pełnomocnikowi M. S. do wiadomości, co umożliwiło mu skuteczne wniesienie odwołania, a organ odwoławczy zapewnił mu udział na prawach strony w prowadzonym postępowaniu. Natomiast powołanie w podstawie prawnej decyzji organu I instancji art. 155 k.p.a., obok prawidłowo zastosowanych art. 36a Prawa budowlanego i art. 163 k.p.a., nie stanowi podstawy do uchylenia tej decyzji.

Skargą M. S. zaskarżył powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie: art. 5 ust.1 pkt. 9 Prawa budowlanego, przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właściciela działki nr [...] skarżącego M. S.; art. 10 i art. 81 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez nie zapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania; art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wniosków dowodowych składanych w toku postępowania przez skarżącego oraz całkowicie dowolne ustalenie, iż przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właściciela działki nr [...] - M. S..

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 ust.1 pkt. 9 Prawa budowlanego wskazał w pierwszej kolejności, na jego niewłaściwe sformułowanie. Podkreślił, że czym innym jest błędna wykładnia, a czym innym niewłaściwe zastosowanie. Następnie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie zastosowano właściwe przepisy dotyczące projektowania i wznoszenia obiektów budowlanych oraz dokonano prawidłowej wykładni ich treści. Nie naruszono zatem art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Sąd podkreślił, że inwestor dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 2008 r., w której określono usytuowanie obiektu, natomiast niniejsza sprawa dotyczy zmiany tej decyzji przez wprowadzenie projektu zamiennego, przewidującego zwiększenie wysokości wieży i mocy elektrowni oraz typu siłowni, bez zmiany usytuowania. Lokalizacja elektrowni wiatrowej jest zgodna z decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach i decyzją zmieniającą Wójta Gminy D. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Planowana zmiana nie zmieni wpływu inwestycji na otoczenie i środowisko naturalne. Nie można więc twierdzić, że naruszono, uzasadniony interes osób trzecich, w tym wypadku skarżącego w aspekcie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Naruszenie interesu prawnego jest bowiem związane z naruszeniem konkretnego przepisu, a takiego przepisu M. S., jak trafnie wskazał organ II instancji, nie wskazał. Planowana przez niego inwestycja jest dopiero w sferze zamierzeń i jak wynika z akt sprawy obawy skarżącego co do możliwości jej realizacji w przyszłości mają charakter hipotetyczny i nie odnoszą się do istniejącego obiektu.

Za niezasadne Sąd uznał też zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 10 i art. 81 k.p.a. przez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wniosków dowodowych składanych w toku postępowania przez skarżącego i dowolne ustalenie, iż przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich. Sąd powołał się przy tym na stanowisko organu odwoławczego. Wskazał, że skarżący jest właścicielem działki nr [...], sąsiadującej z działką nr [...], na której projektowana jest elektrownia wiatrowa typu N. o mocy 1,50 MW. Na tym terenie obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. i działka nr [...], a także część działki nr [...] znajdują się na terenie oznaczonym symbolem RO-2 - tereny produkcji rolnej bez zabudowy z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych. Lokalizacja elektrowni wiatrowej na działce nr [...] determinuje, jak podkreślił organ II instancji, ewentualną lokalizację kolejnej elektrowni wiatrowej na działce nr [...] z uwagi na określone przez producentów turbin odległości pomiędzy poszczególnymi turbinami. Ponadto treść opracowania dotyczącego dopuszczalnego poziomu emitowanego hałasu wskazuje, że działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Dlatego skarżącemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym zmiany decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. Organ odwoławczy przyznał, że skarżący nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, nie miał również możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się w tym przedmiocie przed wydaniem decyzji. Jednak zdaniem organu odwoławczego, nie daje to podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji. Decyzję organu I instancji przesłano pełnomocnikowi skarżącego do wiadomości, co umożliwiło skuteczne wniesienie odwołania, a organ II instancji zapewnił M. S. udział na prawach strony w postępowaniu i dał możliwość dokonywania czynności procesowych. Tym samym nie znajduje uzasadnienia zarzut skarżącego, że pozbawiono go możliwości działania w sprawie.

Nie naruszono także, zdaniem Sądu, przepisów art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a. Organ wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia fakty i uzasadnił swoje stanowisko zarówno w kwestii podstaw do zmiany wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie. Ocena dokonana przez organ nie budzi wątpliwości.

Sąd wskazał ponadto, że planowana przez stronę skarżącą inwestycja znajduje się na etapie badań oddziaływania jej na środowisko, co wynika z treści decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Poza tym przewidywana przez stronę skarżącą moc dwóch elektrowni wiatrowych wynosi do 3 MW, i jest wyższa niż moc siłowni określona w decyzji o pozwoleniu na budowę dla E. Sp. z o.o.

Skargą kasacyjną M. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust.1 pkt. 9 oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właściciela działki nr [...] - skarżącego M. S. oraz przyjęcie, iż projekt zamienny stanowiący podstawę do wydania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę na rzecz "E." sp. z o.o. jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D.;

2) przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 10, art. 77, art. 78 i art. 80, art. 81 k.p.a., poprzez zaakceptowanie naruszenia przez organy I i II instancji przepisów postępowania, tj.:

a) art. 10 i art. 81 k.p.a., poprzez niezapewnienie skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

b) art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności oraz pominięcie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji wniosków dowodowych składanych w toku postępowania przez skarżącego oraz całkowicie dowolne ustalenie, iż przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właściciela działki nr [...] - skarżącego M. S., a także uznanie, że rozwiązania te są zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D..

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że planowana inwestycja, polegająca na budowie elektrowni wiatrowej typu N. o mocy 1,5 MW wraz z niezbędną infrastrukturą ograniczy możliwość zagospodarowania działki nr [...]. Zmiana typu turbiny na działce nr [...] na typ E. (średnica wirnika turbiny 101 m) o mocy 3,0 MW i 99 m wysokości wieży jest niemożliwa ze względu na zbyt bliskie usytuowanie elektrowni V. na działce nr [...]. Budowa elektrowni na działce nr [...] jest niemożliwa ze względów ekonomicznych. Ze względów bezpieczeństwa turbina musiałaby być wyłączona w przedziale wiatru od 4-12 m/s, a więc praktycznie przez 80 % pracy rocznej nie mogłaby pracować. Odległość 186 m to maksymalna odległość od elektrowni zlokalizowanej na działce nr [...] i elektrowni usytuowanej na działce nr [...] zgodnie z pierwotnym pozwoleniem na budowę siłowni V., przy jednoczesnym uwzględnieniu minimalnej odległości (400 m) od istniejącej zabudowy w miejscowości B. dla lokalizacji elektrowni wiatrowej na działkach nr [...] i [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla Gminy D.. Lokalizacja elektrowni na działce nr [...] została wybrana celowo w taki sposób, aby utrudnić lub trwale uniemożliwić lokalizację elektrowni na sąsiedniej działce nr [...] lub też [...]. Spółka "E." mogła zaprojektować elektrownie na działce nr [...] w południowej jej części, (40 m od drogi B.-B.) pozostawiając tym samym możliwość lokalizacji elektrowni w północnej części działki nr [...] lub na działce nr [...]. Wówczas odległość między dwoma projektowanymi elektrowniami wynosiłaby około 270 m i byłaby bezpieczną odległością umożliwiającą budowę dwóch elektrowni. Podobnie byłoby w przypadku gdyby elektrownia na działce nr [...] była usytuowana w północnej części działki, a elektrownię na działce nr [...] moglibyśmy wtedy umieścić w południowej części działki, odległość w tym przypadku również wynosiłaby około 270 m. Ponadto, jeżeli uwzględnić fakt, że droga B.-R. została w trakcie budowy innych elektrowni utwardzona przez innego inwestora, lokalizacja wskazana w zamiennym pozwoleniu na budowę pozbawiona jest ekonomicznego uzasadnienia. Gdyby bowiem przedmiotowa elektrownia usytuowana została na południowej części działki nr [...], długość drogi dojazdowej do utwardzonej drogi wynosiłaby tylko 30 m. Obecnie zgodnie z projektem zamiennym dla którego wydane zostało pozwolenie na budowę lokalizacja elektrowni na działce nr [...] spowoduje konieczność budowy drogi o długości około 200 m, co wyraźnie świadczy o celowym działaniu Spółki zmierzającym do uniemożliwienia posadowienia elektrowni na działkach nr [...] i [...].

Skarżący podniósł także, że obszar wpływu oddziaływania elektrowni N. usytuowanej na działce nr [...] znacznie wykracza poza obszar działki nr [...] i sięga w promieniu 250 m od lokalizacji tejże elektrowni zgodnie z projektem zamiennym będącym podstawą wydanego pozwolenia na budowę. Firma "E." sp. z o.o. w toku prowadzonego postępowania w sprawie zamiennego pozwolenia na budowę powinna dostarczyć organowi potwierdzenia i zaświadczenia od producenta i dostawcy turbiny firmy V. i N. , z których wynikać będzie w jakiej minimalnej odległości od działki nr [...] będzie można umiejscowić turbinę na działce nr [...], aby na działce nr [...] możliwe było jednoczesne uzyskanie pozwolenia na budowę dla turbiny V. o mocy od 1,8 do 3,0 MW i wysokości wieży 105 m lub E. o mocy 3,0 MW, 101 m średnicy i wysokości wieży 99 m. Podkreślić bowiem trzeba, że sprawa odległości turbin między sobą wynika ze specyfiki urządzeń wiatrowych i jest związana również z ich statyką. Zbyt bliskie umiejscowienie turbin między sobą powoduje wzrost turbulencji i prowadzi do ich zniszczenia. Ponieważ długość działki nr [...] jest ograniczona dla zabudowy elektrowni wiatrowej również ze względu na minimalną odległość od zabudowy zwartej wsi B. (400 m zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego) to jednym rozsądnym rozwiązaniem zaistniałego sporu jest usytuowanie elektrowni na działce[...]i na działce [...] po ich przeciwległych końcach (z uwzględnieniem minimalnej odległości od zabudowy).

Zdaniem skarżącego istotna dla sprawy, potwierdzająca błędne ustalenia Sądu, jest treść decyzji SKO z dnia [...] sierpnia 2011 r., w której wskazano, że "lokalizacja elektrowni wiatrowych na działkach nr [...] i [...] w stosunku do granic sąsiednich terenów MR1 i MR2 wykazała, iż zachodzi prawdopodobieństwo, że nie zachowana zostanie 400 metrowa strefa ochronna od przedmiotowych elektrowni w stosunku do przyszłej zabudowy terenów MR1 i MR2. Ponieważ działka nr [...] objęta wnioskiem o zmianę pozwolenia na budowę złożonym przez "E." sp. z o.o., położona jest w bezpośrednim sąsiedztwie działek nr [...] i [...], również w jej wypadku zachodzi duże prawdopodobieństwo, że nie zachowana zostanie 400 metrowa strefa ochronna w stosunku do zabudowy terenów MR1 i MR2". Z powyższego wynika, że wbrew ocenie Sądu projekt zamienny stanowiący podstawę do wydania decyzji w sprawie zmiany pozwolenia na budowę nie będzie zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D.. To z kolei oznacza, że ww. decyzja została wydana z naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

W dalszej części skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że organy obu instancji nie zapewniły skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, co dotyczy przede wszystkim postępowania prowadzonego przed organem I instancji. W toku postępowania przed Starostą S. skarżący nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania, nie został również powiadomiony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. W trakcie postępowania przed Starostą skarżący nie mógł zgłosić żadnych formalnych wniosków, w tym wniosków dowodowych, ponieważ organ I instancji odmówił mu w ogóle statusu strony postępowania.

Ponadto podniesiono, że organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności - skarżący w treści odwołania wnosił o przeprowadzenie szeregu dowodów, m.in. z raportu oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia w postaci budowy dwóch elektrowni wiatrowych typ V90 o wysokości wieży 105 m, mocy 3 MW wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach gruntu nr [...] i [...] obręb B. (EW1 i EW2), którego obowiązek sporządzenia został ustalony postanowieniem Wójta Gminy D. z dnia [...].09.2008r. znak [...], a także informacji na temat minimalnej odległości jaka powinna zostać zachowana pomiędzy elektrownią wiatrową projektowaną przez "E." sp. z o.o. zgodnie ze złożonym wnioskiem o wydanie zamiennego pozwolenia na budowę oraz elektrownią wiatrową projektowaną na działce nr [...] przez M. S. i G. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą A., P. [...], [...] P.. Organ odwoławczy dowodów tych jednak nie przeprowadził i w treści uzasadnienia swojej decyzji w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego zostały one pominięte.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka E. wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Za chybiony należy uznać podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz uznanie, że przyjęte w projekcie zamiennym rozwiązania projektowe nie naruszają uzasadnionych interesów osób trzecich.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie wskazuje się, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich winno być interpretowane w oparciu o przesłanki obiektywne, a więc w oparciu o zgodność z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, z normami obowiązującymi w budownictwie. Jeżeli zatem postępowanie prowadzone w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wykaże sprzeczność z powyższymi wymogami, to spowodowane w wyniku jej realizacji dolegliwości dla otoczenia mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające "uzasadnione interesy osób trzecich" (zob. wyrok NSA z 1 lutego 2001 r., sygn. akt IV SA 2085/98, LEX Nr 55752). Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych innych osób. Ochrona takich interesów w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydowali będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2003 r., II SA/Ka 1563/02 ).

Mając powyższe na względzie należy podzielić stanowisko zaprezentowane w wyroku Sądu pierwszej instancji, zgodnie z którym w okolicznościach niniejszej sprawy nie można stwierdzić, że przez wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia uzasadnionego interesu osób trzecich, a w szczególności skarżącego M. S., będącego właścicielem działki nr [...].

W pierwszej kolejności należy podnieść, iż skarżący kasacyjnie zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane nie powiązał z jakimkolwiek przepisem techniczno-budowlanym, który jego zdaniem został naruszony przez inwestora. Już ta okoliczność uniemożliwia odniesienie się do omawianego zarzutu. Organy zatwierdzając projekt zamienny i wydając pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji nie stwierdziły z kolei żadnych naruszeń przepisów prawa budowlanego. Spółka "E." dysponuje prawomocną decyzją Wójta Gminy D. z dnia [...] marca 2008 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, zmienioną, na potrzeby będącego przedmiotem niniejszego postępowania projektu zamiennego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., a także ostateczną decyzją Starosty S. z dnia [...] września 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, zmienioną skarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. Ewentualne zamierzenie inwestycyjne skarżącego kasacyjnie dotyczy natomiast bliżej nieokreślonej przyszłości i jest dopiero w sferze zamierzeń. W tych okolicznościach nie sposób zaaprobować stanowiska, że w celu niejako "rezerwacji" możliwości realizacji dla siebie przyszłej inwestycji w najbardziej odpowiednim miejscu na nieruchomości, dopuszczalne jest blokowanie zamierzenia inwestycyjnego właściciela działki sąsiedniej, w sytuacji, gdy zamierzenie to jest zgodne z przepisami Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z dnia 16 listopada 2005r., sygn. akt II OSK 672/05). Z powyższych względów omawiany zarzut nie zasługiwał na uwzględnienie.

Również zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, że przedmiotowy projekt zamienny jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżący nie powiązał z konkretnymi przepisami obowiązującego na terenie gminy D. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które jego zdaniem zostały naruszone. Nie jest rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego domyślanie się, który konkretnie przepis tego planu wnoszący skargę kasacyjną miał na myśli. Omawiany zarzut jest zatem nieskuteczny, a w konsekwencji ustalenia organów przyjęte przez Sąd I instancji co do zgodności przedmiotowej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy D. uznać należy za prawidłowe.

Jedynie na marginesie podnieść należy, odnośnie podnoszonych przez skarżącego okoliczności związanych z lokalizacją przedmiotowej inwestycji wskazaną w zatwierdzonym projekcie zamiennym, że w decyzji zatwierdzającej projekt zamienny nie przewidziano zmiany lokalizacji inwestycji a jedynie zmianę w zakresie typu siłowni, fundamentu oraz wysokości projektowanej elektrowni. W kwestii lokalizacji przedmiotowej elektrowni na działce nr [...] wiążące są zatem ustalenia ostatecznej decyzji Starosty S. z dnia [...] września 2008 r., na co słusznie zwrócono uwagę w decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2010 r.

Odnośnie zarzutu niezapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania, który to zarzut dotyczy postępowania prowadzonego przed organem I instancji, należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku, iż okoliczność ta nie dawała podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Skarżący otrzymał bowiem decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2010 r., skutecznie wszczął postępowanie odwoławcze, składał w tym postępowaniu wnioski i zaskarżył decyzję organu II instancji do Sądu. W okolicznościach niniejszej sprawy trudno uznać, że niezawiadomienie strony skarżącej o wszczęciu postępowania oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów pozbawiło ją prawa do udziału w postępowaniu w stopniu rzutującym na prawidłowość przeprowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu niezapewnienia czynnego udziału w każdym stadium postępowania koniecznym jest wskazanie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Skarżący okoliczności tych jednak nie wskazał.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a. podnieść należy, że skarżący, zarzucając w skardze kasacyjnej brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i wiążąc ten zarzut z pominięciem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji składanych przez niego wniosków dowodowych, nie wykazał, że pominięcie tego dowodu mogło mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy, w tym znaczeniu, że gdyby te dowody zostały przeprowadzone, to wynik sprawy byłby inny. W orzecznictwie, jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że skuteczne podniesienie zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wymaga wykazania istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia byłaby inna. W rezultacie użyte w treści tego przepisu pojęcie "mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać tylko z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania, co oznacza, że skarżący powinien uzasadnić, że następstwa stwierdzonych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia. Tym samym nieskuteczny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 78 i 80 k.p.a.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.