Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 492/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski (spr.), Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant Kacper Sudoł, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Funduszu [...] S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości. 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) orzeka że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza na rzecz strony skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kwotę [...] zł. (słownie: [...] złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Miasta M. określił Funduszowi [...] S.A. z siedzibą w K. wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2005 do 31 grudnia 2005 r. w wysokości [...]zł. Od decyzji zostało wniesione odwołanie, w którym Spółka wnosi o uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej w części dotyczącej opodatkowania podatkiem od nieruchomości budynków pieczarkarni. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że nie zgadza się z opodatkowaniem spornych budynków według stawki przewidzianej dla budynków związanych z działalnością gospodarczą. Zdaniem podatnika budynki pieczarkarni ze względu na swoje cechy użytkowe i konstrukcję mogą służyć wyłącznie hodowli pieczarek, zatem w sytuacji niewykorzystywania tych budynków pod hodowlę grzyba, winny być opodatkowane stawką przewidzianą dla budynków pozostałych, ponieważ ze względu na swoje przeznaczenie budynki pieczarkarni nie są związane ani bezpośrednio, ani pośrednio z działalnością gospodarczą prowadzoną przez Fundusz [...] S.A. Ponadto, zdaniem strony, organ podatkowy pierwszej instancji oparł się na błędnej interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreślono, że przepis ten, jako przesłankę wyłączenia z opodatkowania według najwyższej stawki podatkowej wymienia stan techniczny nieruchomości umożliwiający korzystanie z budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Spółki z przepisu tego nie wynika, by warunkiem uznania przez organ podatkowy, że taki stan ma miejsce, była decyzja organu nadzoru budowlanego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść art. 1a pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w rozpatrywanym okresie, zgodnie z którym za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Podkreślono, że strona zaskarżyła decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w części dotyczącej opodatkowania budynków pieczarkarni.

W dalszej kolejności odniesiono się do celów statutowych działalności prowadzonej przez Fundusz [...] S.A., akcentując że do głównych zadań tej instytucji należy rozwój rynku kapitałowego w regionie oraz działanie na rzecz rozwoju przedsiębiorczości i tworzenia nowych miejsc pracy. Zaakcentowano, że stosownie do danych zawartych z wypisie z rejestru sądowego Spółki wg stanu na dzień 16 maja 2006 r., przedmiotem działalności gospodarczej Funduszu jest m.in.: kupno-sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem nieruchomości, udzielanie kredytów, pośrednictwo finansowe oraz leasing finansowy.

Podniesiono, że w dniu 2 listopada 2000 r. Fundusz nabył od Spółki z o.o. A nieruchomość, na którą składały się:

- nieruchomość niezabudowana przeznaczona pod zabudowę na działalność gospodarczo-rolniczą,

- nieruchomość zabudowana murowanym budynkiem pieczarkarni,

nieruchomość zabudowana murowanym budynkiem pieczarkarni wybudowanym w latach 1991 – 1995. Nieruchomości te z dniem ich nabycia przez Fundusz [...] S.A. wydzierżawiono na podstawie umowy z dnia 2 listopada 2000 r. dotychczasowemu właścicielowi A Spółka z o.o., który z kolei poddzierżawił ją T. K., prowadzącemu tam hodowlę grzyba. Wymieniona umowa dzierżawy została rozwiązana z dniem 30 listopada 2002 r., natomiast w okresie od 17 marca 2003 do 31 stycznia 2004 zawarta została z tą samą spółką nowa umowa na doglądanie budynków pieczarkarni. Rozwiązano ją w związku z nienależytym wywiązywaniem się spółki z powierzonych jej obowiązków.

Rozpatrując odwołanie Kolegium zaakcentowało, że spór sprowadza się do kwestii opodatkowania budynków pieczarkarni, do których – wg podatnika – winna mieć zastosowanie stawka przewidziana dla budynków pozostałych. Poza argumentem, że budynki te mogą zostać wykorzystywane wyłącznie na cele produkcji grzyba, a były niewykorzystywane ponieważ Fundusz nie prowadzi działalności gospodarczej w tej dziedzinie, strona argumentuje również, że budynki te nie mogły być w ogóle użytkowane z uwagi na zły stan techniczny i w związku z tym powinny być opodatkowane stawką niższą.

W ocenie SKO budynki pieczarkarni były przede wszystkim przedmiotem umowy dzierżawy, która mieściła się w jednej z form prowadzenia działalności gospodarczej Funduszu [...] S.A. podkreślono, że do końca listopada 2002 r. budynki te były zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej (produkcja grzyba), dlatego też na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlegały zwolnieniu z podatku od nieruchomości, ponieważ zwolnienie to przysługiwało bez względu na to, kto prowadził w nich działalność rolniczą. Natomiast od grudnia 2002 r. – jako związane z działalnością gospodarczą inną niż rolnicza lub leśna (bo działalności takiej nie ma w przedmiocie przedsiębiorstwa Funduszu, jak też od grudnia 2002 r. nie było umowy z innym podmiotem prowadzącym taką działalność) – podlegały, wg organu odwoławczego, opodatkowaniu w najwyższej stawce podatku od nieruchomości.

Powołując się na treść art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych organ odwoławczy stwierdził, że stawce właściwej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie będą podlegały nieruchomości, które nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Podkreślono, że chodzi tutaj o sytuację, w której podatnik nie może wykorzystywać posiadanych nieruchomości dla celów gospodarczych z przyczyn całkowicie od niego niezależnych, a związanych z naturą danego przedmiotu opodatkowania. Zaakcentowano, że analizowany przepis może znaleźć zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia obiektywnych okoliczności natury technicznej, całkowicie uniemożliwiających wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, wyłączenie o jakim mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. SKO nie kwestionowało, że sporna nieruchomość w rozpatrywanym okresie nie była wykorzystywana dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej (czyli oddana w najem, dzierżawę), ale – jak zaznaczono – wskazana niemożność nie wynikała jednak z nie dających się usunąć przyczyn technicznych, całkowicie wyłączających na przyszłość możliwość prowadzenia działalności w obiekcie.

Odniesiono się również do protokołów oględzin obiektów, sporządzonego przez Spółkę, z dnia 6 lutego 2003 r. i 11 grudnia 2003 r., z których wynika, że budynki zostały pozbawione niektórych elementów stalowych oraz elementów rozdzielni elektrycznej, osprzętu w sanitariatach oraz szatniach, okien, drzwi i innych urządzeń. Organ uznał jednak, że dewastacja obiektów trwała przez cały rok 2003, a mimo to Spółka nie zabezpieczyła budynków przed dalszym niszczeniem, a zrezygnowała z utrzymywania dozoru nad nieruchomością. Wskazano, ze właścicielem 92,9% akcji Funduszu jest Województwo [...]. Zdaniem Kolegium stan techniczny obiektów pozwalał na dokonanie remontów i przystosowanie budynków do prowadzenia działalności gospodarczej. Zaakcentowano, że to od samej Spółki zależało, czy sporna nieruchomość będzie mogła został wykorzystana na cele gospodarcze, czy też nie. Podkreślono, że w toku prowadzonego postępowania strona nie udowodniła, że przedmiot opodatkowania nie mógł być wykorzystany do celów gospodarczych. Zwrócono również uwagę, że w przypadku gdy obiekt budowlany był w nieodpowiednim stanie technicznym, albo jego użytkowanie zagrażało życiu lub zdrowiu ludzkiemu, środowisku albo mieniu, to należało wystąpić ze stosownym wnioskiem o jego rozbiórkę, a tego podatnik nie uczynił.

Kończąc stwierdzono, że tymczasowy brak wykorzystania danego obiektu dla celów działalności gospodarczej nie uprawnia do przyjęcia, że nie stanowi on nieruchomości związanej z działalnością gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Natomiast niemożność wykorzystywania budynków ze względów technicznych winna wynikać z nie dających się usunąć obiektywnych i niezależnych od podatnika przyczyn technicznych, całkowicie wyłączających na przyszłość możliwość prowadzenia działalności w przedmiocie opodatkowania, co powinno być potwierdzone orzeczeniem właściwego organu nadzoru budowlanego lub opinią rzeczoznawcy.

W skardze na wymienioną decyzję pełnomocnik strony skarżącej zarzucił naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a także naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 1 wymienionej ustawy oraz art. 187 i 191 ustawy Ordynacja podatkowa i w związku z tym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia i poprzedzającej decyzji organu pierwszej instancji.

W obszernym uzasadnieniu skargi strona kwestionuje opodatkowanie budynków pieczarkarni maksymalną stawką podatku od nieruchomości, przewidzianą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podkreśla znaczenie wyłączenia maksymalnego opodatkowania w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, ze względów technicznych obiektu. Kwestionuje stanowisko organu odwoławczego, że wyłączenie to nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość przedsiębiorcy. Zaakcentowano, że organ podatkowy nie zakwestionował faktu, że nieruchomość ta nie była w rozpatrywanym okresie wykorzystywana przez podatnika do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona nie zgadza się jednak ze stanowiskiem organu, że niemożność ta nie wynikała z niedających się usunąć przyczyn technicznych.

W dalszej kolejności strona dokonała analizy art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy podatkowej, podkreślając że wyjątkiem od zasady opodatkowania nieruchomości, znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy, podatkiem od nieruchomości według maksymalnych stawek, jest sytuacja, w której grunt, budynek lub budowla ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Zwrócono uwagę, że organ pierwszej instancji, definiując pojęcie "względów technicznych" posłużył się interpretacją Ministerstwa Finansów (pismo z dnia 13 marca 2003 r., LK-272/LP/03/))), zgodnie z którą nieruchomość traci związek z działalnością gospodarczą, gdy nie jest jednocześnie i nie może być wykorzystywana do jej prowadzenia, a powodem tego jest zdarzenie niezależne od podatnika, dotyczące stanu technicznego nieruchomości. W ocenie Ministerstwa, niemożność wykorzystania obiektu budowlanego do prowadzenia działalności gospodarczej będzie miała miejsce w szczególności, gdy organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 68 prawa budowlanego, wyda decyzję o opróżnieniu bądź wyłączeniu z użytkowania całości lub części budynku ze względu na jego zły stan techniczny.

Strona skarżąca podkreśliła, że dokonana przez Ministra Finansów wykładnia nie stanowi źródła prawa i nie może być samodzielną podstawą rozstrzygnięcia. Przepis, który mówi o "względach technicznych" nie odsyła bowiem do żadnych innych ustaw. W ocenie strony, przy braku legalnej definicji określenia "względy techniczne" należy odwołać się do potocznego znaczenia tego zwrotu. Powołując się na słownik języka polskiego strona skarżąca zwróciła uwagę, że przez "względy techniczne", uniemożliwiające wykorzystanie danego obiektu, należałoby rozumieć techniczną niemożliwość korzystania z niego, a zatem niemożliwość dotyczącą tego, co związane jest ze sposobem wykonania obiektu i jego aktualnym stanem.

Strona skarżąca zwróciła także uwagę na niespójność logiczną przedstawionej przez organy argumentacji. Z jednej bowiem strony podatnikowi stawiany jest zarzut niegospodarności i niedbalstwa, które doprowadziły do zniszczenia budynków, a z drugiej natomiast, organy uznały, że "względy techniczne wystąpiły dopiero od lipca 2006 r. i od tej daty budynki mogą być opodatkowane niższą stawką. Wcześniej natomiast podnoszono, że z uwagi na to, że to z winy podatnika budynki nie nadawały się do prowadzenia działalności gospodarczej, to podatnik nie może korzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Podkreślono również, że ocena techniczna rzeczoznawcy budowlanego nie ma charakteru konstytutywnego. Stan techniczny budynków ma charakter obiektywny. Skarżący zwrócił uwagę na ocenę techniczną z dnia 25 lipca 2006 r., w której stwierdzono stan techniczny obiektu na tę datę, ale który istniał obiektywnie także wcześniej. Zarzucono, że organy pominęły w postępowaniu dowodowym także Protokół z oględzin nieruchomości z dnia 6 lutego 2003 r., sporządzony przez trzyosobową komisję (przedstawiciela Spółki, administratora i głównego specjalisty ds. nieruchomości), w którym stwierdzono, że ze względu na dewastację obiektów należy rozpatrzyć wniosek o jego wyburzenie. Zaakcentowano, że w tym zakresie organy podatkowe naruszyły art. 187 § 1 oraz 191 Ordynacji podatkowej.

Spółka podniosła też, że obiektywnie istniejący stan techniczny budynków, nie pozwalający na użytkowanie tych obiektów zgodnie z ich gospodarczym przeznaczeniem, obala także argument organu drugiej instancji, że aby uznać, że budynki są związane z działalnością gospodarczą (nawet jeżeli nie można w nich prowadzić hodowli grzyba) wystarczy, że mogą być one przedmiotem umów najmu, dzierżawy. Skarżący zwrócił uwagę, że trudno uznać, iż budynki nadające się do wyburzenia, mogą być przedmiotem zainteresowania kontrahentów podatnika.

W końcowym fragmencie uzasadnienia skargi zwrócono uwagę, że – jak wynika z oceny technicznej z dnia 25 lipca 2006 r. – budynki pieczarkarni pozbawione były dachu, a więc nie powinny być kwalifikowane jako budynki w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należy uznać za uzasadnioną.

Istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia problemu zaistniałego na tle interpretacji art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. nr 9 poz. 84 ze zm.), w kontekście ustalenia, czy stan techniczny, w jakim w rozpatrywanym okresie znajdowały się należące do skarżącej Spółki budynki pieczarkarni, uprawnia do odstąpienia od zastosowania stawek podatku od nieruchomości w wysokości przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z wymienioną regulacją za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uważa się - grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Polemika między organem odwoławczym, a stroną skarżącą odnosi się przede wszystkim do sposobu interpretacji wyeksponowanego wyżej ostatniego fragmentu przepisu.

Organ odwoławczy wiąże możliwość skorzystania przez podatnika będącego przedsiębiorcą, w którego posiadaniu znajdują się sporne nieruchomości, z wyjątku od opodatkowania najwyższą stawką podatku od nieruchomości od wykazania, że stan techniczny obiektu, uniemożliwiający wykorzystanie nieruchomości do celów działalności gospodarczej podatnika, jest wynikiem przyczyn "całkowicie od niego niezależnych, a związanych z naturą przedmiotu opodatkowania". W konsekwencji, zdaniem organu, wyłączenie o którym mowa o ostatnim fragmencie przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3, "nie obejmuje sytuacji, gdy brak możliwości wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej wynika z przyczyn leżących po stronie posiadającego daną nieruchomość". Zdaniem organu niemożność wykorzystywania obiektów pieczarkarni do celów gospodarczych nie wynikała z nie dających się usunąć przyczyn technicznych (s. 3 in fine zaskarżonej decyzji). Zdaniem organu określony stan techniczny obiektu winien być potwierdzony orzeczeniem właściwego organu nadzoru budowlanego lub opinią rzeczoznawcy.

Polemizując ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w odniesieniu do interpretacji ustawowego określenia "względy techniczne", strona skarżąca wykazuje, że stan techniczny obiektu to kategoria obiektywna, niezależna od sposobu zachowania podatnika. Akcentuje, że ustawa nic nie mówi o takich zależnościach (tzn. między stanem technicznym budynku, a działaniem lub zaniechaniem podatnika). Zarzuca wreszcie naruszenie przepisów procesowych przez nieuwzględnienie dowodów w postaci Protokołu oględzin nieruchomości z dnia 6 lutego 2003 r. oraz oceny technicznej z dnia 25 lipca 2006 r., która odnosi się również do stanu obiektów sprzed tej daty.

Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego.

Powołany wyżej przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 wprowadził, jako zasadę, opodatkowanie według najwyższych stawek, przewidzianych dla gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli znajdują się one w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżąca Spółka jest przedsiębiorcą, i sporne nieruchomości znajdowały się w jej posiadaniu. Od wymienionej zasady ustawodawca przewidział jednak pewne wyjątki. Dotyczą one: budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b (chodzi o grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), oraz nieruchomości, które nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Ogólne zwolnienie od podatku przewiduje także art. 7 ust. 1.

Reasumując przedstawione wyżej rozwiązania legislacyjne należy skonstatować, że o opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, przy zastosowaniu stawek przewidzianych dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, decyduje zespół przesłanek pozytywnych i negatywnych. Przesłanki pozytywne to takie, od których ziszczenia zależy powstanie obowiązku podatkowego w określonej wysokości (fakt posiadania gruntu przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a także gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wynikające z ewidencji gruntów). Natomiast zaistnienie przesłanki negatywnej wyłącza opodatkowanie określonego przedmiotu w całości (np. przesłanki wymienione w art. 7 ust. 1) albo stanowi podstawę jego opodatkowania w niższej wysokości niż maksymalna, nawet mimo wystąpienia przesłanki pozytywnej (art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine). Zgodnie z tym ostatnim przepisem nieruchomość nie będzie - dla celów podatkowych - uważana za związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeżeli przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sporny problem dotyczy rozstrzygnięcia właśnie tej ostatniej kwestii.

Chodzi zatem o ustalenie, czy w przypadku budynków pieczarkarni można mówić o istnieniu przesłanki ww. negatywnej, wyłączającej opodatkowanie przedmiotu opodatkowania w wysokości przewidzianej dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, o której to przesłance mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine (tj. czy nieruchomość nie jest i nie może być wykorzystana do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych).

Odnotować należy, ze ustawodawca użył powyższego zwrotu, posługując się funktorem koniunkcji "i" ("... nie jest i nie może być wykorzystywana ..."). Oznacza to, że tylko w wypadku łącznego spełnienia obu wskazanych stanów faktycznych nieruchomość będzie opodatkowana wg innych stawek, niż związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie wystarczy zatem sam fakt nie prowadzenia przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej w ramach posiadanej przez niego nieruchomości, ale dodatkowo brak możliwości prowadzenia takiej działalności "ze względów technicznych". Zwrócić przy tym należy uwagę, że ustawodawca nie wprowadził tu dodatkowej kategorii, ograniczającej możliwość skorzystania z postanowień art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine, tj. przejściowego braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych. Wskazuje to, że istotne znaczenie dla ustalenia możliwości zastosowania omawianej przesłanki negatywnej, będzie miała weryfikacja stanu technicznego obiektu istniejącego w okresie, którego dotyczy prowadzone postępowanie podatkowe.

Ustawa nie definiuje pojęcia przyczyn technicznych. W literaturze podkreśla się, iż ustawodawcy z całą pewnością chodziło nie o przyczyny techniczne leżące po stronie przedsiębiorcy, ale te związane z przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot (por. np. M. Rusinek, LEX/el 2003).Zwraca się też uwagę, że podstawowa relacje względów technicznych do działalności gospodarczej dotyczy stwierdzenia, że są to pewne obiektywne przeszkody uniemożliwiające prowadzenie tej działalności (por. P. Borszowski: Glosa do wyroku WSA w Lublinie z dnia 19 maja 2004 r., sygn. akt I SA/Lu 59/2004, ST 2006/6/64 - t.1). Sąd podziela ten pogląd. W efekcie nie do przyjęcia jest teza organu, że stan techniczny obiektu, kwalifikujący go do zastosowania niższych stawek podatku od nieruchomości, musi być wynikiem przyczyn niezależnych od podatnika. Takich uwarunkowań, dotyczących możliwości zastosowania rozwiązania, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej, ustawodawca nie przewidział. Podnieść także należy, że organ przypisał podatnikowi odpowiedzialność za zły stan techniczny budynków pieczarkarni, mimo że z zebranego materiału dowodowego może wynikać, że dewastacja wymienionych obiektów nastąpiła wskutek przestępstw popełnionych przez osoby trzecie. Nie wskazano jednocześnie naruszenia przez stronę żadnego przepisu, który odpowiedzialność za te skutki przenosiłby na nią.

Wprawdzie redakcja przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 in fine, może wskazywać, że to przedsiębiorca będący w posiadaniu nieruchomości powinien wykazać, że z nieruchomości tej nie może korzystać ze względów technicznych, to jednak nie zwalnia to organu podatkowego od wypełnienia obowiązków wynikających chociażby z art. 122, czy też 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 122 w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Uzupełnieniem tego przepisu jest regulacja art. 187 § 1 Ordynacji, w świetle którego organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

W ocenie Sądu obowiązek wynikający z tych przepisów zostaje spełniony wyłącznie wtedy, gdy organy podatkowe w sposób przekonujący wykażą, iż z jednej strony wyczerpały wszystkie możliwości ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzeń, mających znaczenie dla ustalenia prawnopodatkowego stanu faktycznego, z drugiej zaś, że podatnik swoją pasywną postawą uniemożliwił poszukiwanie i ustalenie ewentualnych dalszych okoliczności mogących wpłynąć na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu nie można tez tracić z pola widzenia wątpliwości powstających w związku z rozbieżnością ocen wyrażonych przez organy podatkowe, z tymi, które wynikają Protokołu z oględzin z nieruchomości z dnia 6 lutego 2003 r. oraz oceny technicznej z dnia 25 lipca 2006 r.

Oczywiście dowodem potwierdzającym określony stan techniczny budynku będzie decyzja właściwego organu nadzoru budowlanego nakazująca jego wyburzenie ze względu na zagrożenie życia i zdrowia ludzkiego, albo też stosowna ekspertyza techniczna, opracowana przez uprawnionego biegłego. Nie znajduje natomiast odzwierciedlenia w ustawie podatkowej, w tym przede wszystkim Ordynacji podatkowej, stanowisko organu, ograniczającego możliwość wykazania określonego stanu technicznego budynku tylko przez takie dowody. Zgodnie z art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. To, że budynek znajduje się w stanie technicznym uniemożliwiającym prowadzenie działalności gospodarczej, można wykazać za pomocą różnych dowodów. Takimi dowodami, wymagającymi oceny (nie przesądzając jej skutku), były zarówno protokół z dnia 6 lutego 2003 r., jak i ekspertyza z 25 lipca 2006 r. Organ odwoławczy nie dokonał właściwej analizy tych dokumentów, nie uznając de facto ich znaczenia dowodowego, skoro wcześniej przyjął, że wykazanie omawianych okoliczności technicznych może nastąpić przez uzyskanie decyzji zezwalającej na rozbiórkę budynku lub ekspertyzy biegłego. W kolejnym postępowaniu należy dokonać oceny przedłożonych przez stronę dowodów, a w kontekście ekspertyzy z dnia 25 lipca 2006 r. ustalić, jakiego okresu poprzedzającego tę datę ona dotyczy.

Błędna, w ocenie Sądu, wykładnia art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz naruszenie wymienionych wyżej zasad postępowania podatkowego winny skutkować usunięciem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zakres sądowej kontroli administracji publicznej, z mocy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprowadza się do badania pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Oznacza to, że zaskarżone rozstrzygnięcie podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Dokonując kontroli we wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia prawa materialnego podatkowego oraz zasad postępowania w określonym wyżej zakresie.

W sumie zatem, mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W punkcie drugim wyroku Sąd postanowił zasądzić na rzecz skarżącego od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. koszty postępowania sądowego, stosownie do art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W punkcie trzecim wyroku Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, do czego był zobowiązany treścią art. 152 w.w. ustawy.