Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1131/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienie II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 150
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1131/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 kwietnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędziowie: WSA Grażyna Firek (spr.), WSA Piotr Głowacki, Protokolant: st.sekr.sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 24 kwietnia 2017 r., sprawy ze skargi A.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 15 lipca 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 340 zł (trzysta czterdzieści złotych).


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 6 maja 2016 r., znak [...] odmówił A.B. przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wskazując w podstawie prawnej art. 59 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 27 §1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599).

W uzasadnieniu podniesiono, że organ egzekucyjny wszczął postępowanie zabezpieczające do majątku A.B. Po otrzymaniu zarządzeń wierzyciela o zabezpieczeniu podjął próbę zajęcia zabezpieczającego rachunków bankowych. Zawiadomienia o zajęciu wierzytelności w bankach C. S.A., Bank S. w Ł. i Bank Z.S.A. doręczono zobowiązanemu w dniu 1 kwietnia 2016r.

Pismem z dnia 11 kwietnia 2016r. A.B. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Podał, że nie zostały mu doręczone decyzje o zabezpieczeniu i nie otrzymał też żadnego awiza w tej sprawie.

Zdaniem organu z treści wniosku z dnia 11 kwietnia 2016 r. oraz z akt sprawy wynika, że zobowiązany odebrał wszystkie zawiadomienia wraz z odpisami zarządzeń zabezpieczenia w dniu 1 kwietnia 2016 r. Zatem w ocenie organu wskazane okoliczności, w tym brak możliwości zapoznania się z decyzjami o zabezpieczeniu nie stanowiły przeszkody do złożenia zarzutów na postępowanie zabezpieczające.

A.B. wniósł w terminie zażalenie na powyższe postanowienie. Zarzucił naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. podnosząc, że uprawdopodobnił, iż nie dysponował decyzjami o zabezpieczeniu, które nie zostały mu doręczone, wobec czego nie wniósł zarzutów w terminie. Nie miał możliwości weryfikacji, czy kwoty zabezpieczenia wskazane w decyzjach odpowiadają tym, które zostały wskazane w zarządzeniach zabezpieczeń.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 15 lipca 2016 r., znak [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18, art. 17 oraz art. 23 § 2 i § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów nastąpiło bez jego winy. Zaznaczył, że art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym przewiduje złożenie zarzutów na postępowanie egzekucyjne w sytuacji określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku, wynikającego z orzeczenia. Decyzje o zabezpieczeniu zostały jednak – zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej – doręczone prawidłowo, po dwukrotnym (w dniu 29 lutego oraz 8 marca 2016 r.) awizowaniu. Powoływanie się na nieskuteczne ich doręczenie jako przesłankę przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów jest nieuzasadnione.

A.B. nie zgodził się z powyższym rozstrzygnięciem i wniósł w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucił naruszenie art. 58 k.p.a. przez przyjęcie, że nie przedstawił żadnych dowodów, aby uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy, podczas gdy przepisy wymagają jedynie uprawdopodobnienia braku winy, a on sam podnosił, że w braku doręczenia decyzji o zabezpieczeniu nie miał możliwości wcześniejszego wniesienia zarzutów. Nadto zarzucił naruszenie art. 150 § 1 - § 3 o.p. przez przyjęcie, że doszło do skutecznego doręczenia decyzji o zabezpieczeniu, mimo iż druk potwierdzenia odbioru nie został prawidłowo doręczony, zaś adnotacje na kopercie są niepełne i nieczytelne. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie obu postanowień, orzeczenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Spór pomiędzy stroną a organami podatkowymi sprowadzał się do oceny skuteczności doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 lutego 2016 r. nr [...].

Zasadą przy doręczeniach pism w postępowaniu podatkowym jest ich doręczenie bezpośrednio adresatowi (art. 148 o.p.). Wówczas – jeżeli to adresat odbiera pismo i potwierdza jego odbiór własnym podpisem – fakt doręczenia jest oczywisty. Przepisy przewidują też możliwość doręczenia pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy (art. 149 o.p.).

Stosownie do art. 150 § 1 o.p. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.

Zgodnie z art. 150 § 2 o.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.

Jak stanowi art. 150 § 3 o.p., w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy.

Stosownie do art. 150 § 4 o.p. w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Pozostawienie przesyłki i zawiadomienia o niej w sposób opisany w art. 150 § 1- § 4 o.p. pozwala przyjąć domniemanie, że została ona doręczona oraz prawną fikcję doręczenia po upływie terminu, wskazanego w art. 150 § 4 o.p. Jest to jednak domniemanie, które może zostać obalone. Przede wszystkim zaś przyjęcie takiego domniemania nie jest możliwe wówczas, gdy nie zostały zachowane wszystkie rygory owego zastępczego sposobu doręczania pism.

Analiza zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia 23 lutego 2016 r. musi prowadzić do wniosku, że nie zostały zachowane wszystkie rygory doręczenia zastępczego. Przede wszystkim na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w sposób nieczytelny wypełniono pkt 2, w którym wskazane winno być miejsce pozostawienia pisma do odbioru, daty pozostawienia, a miejsce pozostawienia awiza wskazano niejednoznacznie. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że nie można uznać doręczenia za skuteczne, w sytuacji gdy nie wiadomo, czy doręczyciel powiadomił adresata o nadejściu pisma i miejscu gdzie może je odebrać. Miejsce pozostawienia awiza dla adresata winno zostać odnotowane na potwierdzeniu odbioru przesyłki. W sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest potwierdzenia, gdzie doręczyciel pozostawił awizo, nie można uznać, iż przesyłka została skutecznie doręczona w trybie doręczenia zastępczego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 7 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Bd 792/16, Lex Omega nr 2247894). Na potwierdzeniu nie odnotowano również faktu pozostawienia drugiego awiza, nie wypełniono również rubryki dotyczącej przyczyn zwrotu.

W świetle powyższego przyjąć należy, że nie doszło do skutecznego decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 lutego 2016 r. nr [...] w trybie art. 150 o.p. Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu pierwszej instancji są zatem nieprawidłowe, ponieważ organy egzekucyjne oparły swoje rozstrzygnięcia na założeniu, że doszło do skutecznego doręczenia wskazanych decyzji. Oba postanowienia należało zatem uchylić.

Skarga co do zasady podlegała więc uwzględnieniu. Nie mógł natomiast zostać uwzględniony wniosek o stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. W aktualnym stanie prawnym taki skutek uwzględnienia skargi powstaje z mocy prawa, co wynika z art. 152, stosownie do którego w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Brak jest zatem podstaw do zawarcia takiego wyrzeczenia w wyroku.

Rozpatrując sprawę ponownie organy egzekucyjne przyjmą, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 lutego 2016 r. nie została skarżącemu doręczona i uwzględniając tę okoliczność, podejmą stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, za podstawę biorąc art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto w punkcie II orzeczenia, na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.