Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5179/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Rada Aptekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 1, § 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 2, art. 152, art. 183 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1429
law: Ustawa z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich - tekst jednolity.
article: art. 99 ust. 2, art. 103 ust. 1-2, art. 109 pkt 9
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Maria Jagielska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Patrycja Kołtan-Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Naczelnej Rady Aptekarskiej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 923/16 w sprawie ze skargi B. P. i B. P. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 czerwca 2016 r. o sygn. akt VI SA/Wa 923/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. P. i B. P. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej (dalej: NRA, Rada) z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały organu I instancji.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

Uchwałą z dnia [...] lutego 2016 r. NRA, działając na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 10 oraz art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (Dz. U. z 2014 r. poz. 1429 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1496 ze zm.; dalej: u.i.a.), art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.; dalej: k.p.a.), utrzymała w mocy uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej Dolnośląskiej Izby Aptekarskiej (ORA) we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2016 r., którą organ ten, na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. w związku z art. 29 pkt 1, art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 28 ust. 2 oraz art. 29 pkt 5 u.i.a., zaopiniował pozytywnie wniosek Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie cofnięcia B. P. i B. P. zezwolenia z dnia [...] listopada 2007 r. na prowadzenie apteki ogólnodostępnej: [...], z powodu utraty przez te osoby rękojmi należytego prowadzenia apteki, ponieważ apteka brała udział w procederze tzw. "odwróconego łańcucha dystrybucji" – sprzedawała leki do hurtowni farmaceutycznej.

Powołanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę B. P. i B. P. i orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 126 k.p.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały oraz uchwały organu I instancji jako wydanych bez podstawy prawnej. Jak wskazał, z art. 99 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm., obecny tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 2211 ze zm.; dalej: p.f.) ani z art. 103 p.f. nie wynika, żeby cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Skoro ustawodawca nie uzależnił podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia od opinii organu samorządu, to nie można przyjąć, że podstawą takiego współdziałania są generalne normy kompetencyjne i art. 106 § 1 k.p.a. To, że ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek nie oznacza, że przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 tej ustawy stają się materialnoprawnymi podstawami, które od współdziałania organów uzależniają wydanie decyzji cofającej zezwolenie. W sytuacji zatem, gdy w obowiązującym stanie prawnym – w odróżnieniu od nieobowiązującego już rozwiązania ustanowionego w art. 33 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 1992 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. z 105, poz. 452 ze zm.) – brak jest materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 k.p.a., to WIF przed wydaniem decyzji o cofnięciu skarżącym zezwolenia na prowadzenie apteki nie miał obowiązku uruchamiania trybu współdziałania z organami samorządu, zaś ORA we Wrocławiu nie miała podstaw do podejmowania postanowienia w formie uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 k.p.a. Oznacza to, że uchwała (postanowienie) ORA we Wrocławiu wydana została bez podstawy prawnej i jako taka jest nieważna. W konsekwencji również uchwała NRA dotknięta jest tą samą wadą.

Skargą kasacyjną NRA domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, przeprowadzenia rozprawy i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając, że Sąd I instancji w sposób istotny naruszył przepisy prawa materialnego oraz przepisy postępowania przed sądami administracyjnymi, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

I. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

1) art. 99 ust. 2 i art. 103 p.f. w zw. z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te nie uzależniają wydania decyzji przez organ nadzoru farmaceutycznego od zajęcia merytorycznego stanowiska przez organy samorządu aptekarskiego w sprawie udzielania bądź cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej łączącego się z zatrudnieniem kierownika apteki;

2) art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 u.i.a. w zw. z art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że przepisy te stanowią jedynie normę kompetencyjną do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej;

II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie środków określonych w ustawie pomimo istnienia przesłanek do ich zastosowania;

2) art. 152 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku naruszenia przez organ prawa materialnego oraz braku naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie pomimo braku zaistnienia przyczyn określonych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

W skardze kasacyjnej argumentowano, że skoro: 1/ organy samorządowe są z mocy ustawy właściwe do sprawowania pieczy i nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu, 2/ obowiązujące przepisy, w tym art. 7 ust. 1 pkt 5 i 10, art. 7 ust. 2 pkt 7, art. 29 pkt 5 u.i.a. oraz art. 99 ust. 4a p.f. dają materialną podstawę do działania organom samorządowym w ramach realizacji ich ustawowych zadań, 3/ ustawa nie ogranicza oceny rękojmi należytego prowadzenia apteki jedynie od wymogu wykształcenia i posiadanych kwalifikacji, 4/ obowiązująca uchwała Krajowego Zjazdu Aptekarzy z dnia 19 stycznia 2008 r. w sprawie regulaminu NRA stanowi, że jedyną prawnie dopuszczalną formą rozstrzygnięcia jest uchwała, to organy samorządu zawodu farmaceuty są uprawnione do wydawania opinii w zakresie spełnienia wymogu dawania rękojmi należytego prowadzenia apteki. Z uwagi zaś na to, że opinia ta jest niezbędna dla WIF do stwierdzenia czy dany podmiot spełnia wszystkie wymagania niezbędne do wydania zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, uczynione być to może jedynie w trakcie postępowania przed WIF, z którym – zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy – organy samorządowe współdziałają w zakresie spraw związanych z wykonywaniem zawodu i dot. farmacji. Odwołując się ponadto do orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz WSA w Warszawie strona skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że kompetencje organu samorządu aptekarskiego do współdziałania w trybie przepisu art. 106 k.p.a. z organami inspekcji farmaceutycznej w sprawach opiniowania wniosków w przedmiocie udzielenia/cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej były niejednokrotnie potwierdzane.

B. P. i B. P. nie udzielili odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach i podlega oddaleniu.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że kontrola kasacyjna odnosi się wyłącznie do tych zagadnień prawnych, które zostały podniesione przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną w ramach podstaw wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie czyni przedmiotem kontroli żadnej kwestii, która nie została dostrzeżona i omówiona w skardze kasacyjnej, natomiast z urzędu Sąd ten bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 p.p.s.a., a z których żadna nie występuje w niniejszej sprawie.

W świetle zarzutów postawionych w ramach obu podstaw kasacyjnych, gdzie zarzuty naruszenia prawa procesowego uzupełniają wiodący zarzut naruszenia prawa materialnego, istota sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy nie narusza prawa pogląd Sądu I instancji, że z art. 99 ust. 2 p.f. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 u.i.a. nie wynika obowiązek współdziałania organów samorządu aptekarskiego (wyrażenie opinii lub zgody) w sprawach udzielania lub cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki na zasadzie, o której mowa w art. 106 § 1 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje wyrażony w zaskarżonym wyroku pogląd i stwierdza, że przewidziane art. 99 ust. 2 p.f. prawo wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego do udzielenia, odmowy udzielenia, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki jest uprawnieniem samodzielnym tego organu, nie obwarowanym obowiązkiem współdziałania w trybie art. 106 § 1 k.p.a.

W uzasadnieniu przyjętego stanowiska należy przede wszystkim wyjaśnić pojęcie współdziałania i rozróżnić współdziałanie procesowe od współdziałania w sensie materialnoprawnym.

Pierwsza forma współdziałania ma związek z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego indywidualnej sprawy (art. 7 k.p.a.) i może przyjmować różne formy przewidziane czy to w przepisach regulujących postępowanie administracyjne (np. art. 52 k.p.a. lub 72a tej ustawy), czy w przepisach prawa materialnego (np. art. 36 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim Dz. U. z 2018 r. poz. 1829).

Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego zasada współdziałania organów uzyskała swoje miejsce jako jedna z zasad ogólnych określonych w rozdziale 2 tej ustawy; przyjęta w art. 7a k.p.a. reguła obowiązuje w toku postępowania prowadzonego w danej sprawie i odnosi się do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, nie dając jednak żadnych szczegółowych wskazań co do form współdziałania lub obowiązków organu współdziałającego. Zgodzić należy się zatem z prezentowanym w doktrynie poglądem, że w przepisie art. 7a k.p.a. (podobnie w przepisie art. 106 § 1 k.p.a.) nie można upatrywać samodzielnej podstawy współdziałania (J. Chlebny, Zagadnienia procesowe związane ze współdziałaniem organów w sprawie o uznanie cudzoziemca za obywatela polskiego [w:] Prawo administracyjne wobec współczesnych wyzwań. Księga Jubileuszowa ded. prof. M. Wierzbowskiemu, wyd. C.H.Beck 2018 oraz J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1996, s. 467; A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, LEX/el., 2016]. Dodać jeszcze trzeba, że tak jak co do zasady, współdziałanie w znaczeniu procesowym ma charakter powinnościowy, nakierowany na pełne wyjaśnienie sprawy, to w odniesieniu do współdziałania w znaczeniu materialnoprawnym jest ono nakazem, którego zaniechanie stanowi rażące naruszenie prawa (np. wyrok NSA z dnia 24 listopada 1988 r. o sygn. akt IV SA 635 – 636/88; teza dostępna w CBOSA).

Współdziałanie w znaczeniu materialnoprawnym znajduje swoje procesowe umocowanie w art. 106 § 1 k.p.a. i wyraża się taką relacją pomiędzy dwoma organami o różnych kompetencjach, w której jeden z nich jako rozstrzygający zobowiązany jest w procesie wydawania decyzji do uzyskania stanowiska (wyrażenia zgody lub wyrażenia opinii) organu drugiego – współdziałającego (vide: M. Matczak [w:] Instytucje prawa administracyjnego, t. 1, str. 372 - 373, System Prawa Administracyjnego pod red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel). W tym miejscu przywołać należy jakże trafne spostrzeżenie, że "obowiązek współdziałania pojawia się najczęściej w sprawach, w których rozstrzygnięcie wpływa na uprawnienia lub obowiązki wielu stron postępowania, a także w których realizacja decyzji może wywoływać skutki o istotnym znaczeniu społecznym oraz w sprawach wymagających udziału organów sprawujących funkcje kontrolne (inspekcyjne)" (J. Zimmerman, Polska jurysdykcja administracyjna, Warszawa 1996, przywoł. za A. Skóra, Współuczestnictwo w postępowaniu administracyjnym, Oficyna Wolters Kluwer, W-wa 2009, s. 140).

Tryb w jakim realizowane jest współdziałanie przy załatwieniu sprawy indywidualnej określają przepisy art. 106 § 2 - 6 i art. 106a k.p.a. i stosownie do § 5 wskazanego artykułu, zajęcie stanowiska przez organ następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Jak przyjęło się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postępowanie przed organem współdziałającym ma w swej istocie charakter pomocniczego stadium postępowania w sprawie załatwianej przez inny organ w drodze decyzji administracyjnej i oznacza, że rozstrzygnięcie podejmowane przez organ właściwy do załatwienia sprawy nie ma samodzielnego charakteru (uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 28 maja 2001 r. o sygn. akt OPK 8/01; ONSA z 2001 r. nr 4, poz. 157, wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 1817/01; niepublikowany). Niezbędne do wydania kończącej sprawę decyzji postanowienie stanowi w istocie jej część składową i w pewnym stopniu kształtuje treść zawartego w niej rozstrzygnięcia.

Należy wszakże podkreślić, że zależność, o której jednoznacznie stanowi art. 106 § 1 k.p.a., musi wynikać z przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie.

W stanie prawnym rozpatrywanej sprawy nie może być żadnych wątpliwości, że organy samorządu aptekarskiego nie mogły się wypowiadać jako organ współdziałający w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki w trybie określonym przepisem art. 106 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2017 r. o sygn. akt II GSK 153/16, dostępny w CBOSA), a wyłączną przeszkodą dla odmiennego twierdzenia jest jednoznaczna treść art. 99 ust. 2 p.f. stanowiącego podstawę załatwienia sprawy przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Stanowi on, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Przywołany przepis, wskazując organ właściwy rzeczowo do wydania decyzji w przedmiocie udzielenia, odmowy udzielenia, zmiany, cofnięcia lub stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, nie uzależnia rozstrzygnięcia w sprawie od zajęcia stanowiska przez organ samorządu aptekarskiego, tymczasem obowiązek współdziałania i uzależnienia od niego rozstrzygnięcia głównego musi wprost wynikać z przepisu stanowiącego podstawę działania w sprawie (podobnie: wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 4920/16, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2018 r. o sygn. akt II GSK 4641/16; dostępne w CBOSA).

Nie można też zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, która wywodzi obowiązek współdziałania w prowadzonej przez wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego sprawie o cofnięcie zezwolenia z przepisów art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 u.i.a. Przewidziane art. 7 ust. 2 pkt 7 u.i.a. (podobnie prawo okręgowej rady aptekarskiej do wydania opinii na podstawie art. 29 pkt 5 u.i.a.) uprawnienie do opiniowania przez organy samorządu aptekarskiego wniosku o cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej stanowi określoną prawem formę realizowania wskazanych w ust. 1 tego artykułu zadań samorządu aptekarskiego. Prawo to jednak nie jest zawieszone w próżni i może realizować się w formule wskazanej w art. 106 § 1 k.p.a. wyłącznie na podstawie przepisu prawa materialnego nakazującego organowi właściwemu w sprawie cofnięcia zezwolenia uprzednie uzyskanie opinii organu współdziałającego.

Podsumowując tę część rozważań, stwierdzić należy, że obowiązek współdziałania na zasadzie określonej w art. 106 § 1 k.p.a. w formie uzyskania opinii lub stanowiska, adresowany jest zawsze do organu decydującego, którego określona przepisem obowiązującego prawa kompetencja doznaje na podstawie tego przepisu ograniczenia na rzecz kompetencji organu współdziałającego.

Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podziela zaprezentowany już przez ten Sąd pogląd (zob. wyroki: z dnia 14 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 4920/16; z dnia 13 czerwca 2017 r. o sygn. akt II GSK 153/16; z dnia 19 grudnia 2018 r. o sygn. akt II GSK 4591/16 – dostępne w CBOSA), zgodnie z którym przewidziane w ustawie o izbach aptekarskich uprawnienie samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek jest niewątpliwie jedną z form sprawowania przez samorząd pieczy nad należytym prowadzeniem apteki. Samorząd aptekarski może i powinien korzystać ze wspomnianego uprawnienia – poprzez formułowanie stosownych opinii z inicjatywy własnej lub organu administracji prowadzącego postępowanie. Co jednak istotne, opinia lub stanowisko organu samorządu aptekarskiego, wydane wskutek prośby organu prowadzącego sprawę na podstawie art. 99 ust. 2 p.f., nie będą wyrazem współdziałania na zasadzie art. 106 § 1 k.p.a. i nie będą inicjować postępowania pomocniczego w stosunku do postępowania głównego, bo postępowanie to nie jest uzależnione od uprzedniego wyrażenia przez właściwą okręgową radę aptekarską opinii, o jakiej mowa w art. 7 ust. 2 pkt 7 u.i.a.

Nawiązując do procesowej formy w jakiej może wyrażać się współdziałanie, o czym była już mowa na wstępie, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że jednym z zadań Inspekcji Farmaceutycznej jest współpraca z samorządem aptekarskim (art. 109 pkt 9 p.f.). Współpraca w tym znaczeniu nie może być utożsamiana z obowiązkiem współdziałania określonym w art. 106 § 1 k.p.a., niemniej jednak mając na uwadze obowiązek rzetelnego rozpatrzenia sprawy dotyczącej cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki wojewódzki inspektor farmaceutyczny powinien rozważyć, czy w okolicznościach faktycznych konkretnej sprawy celowe jest zwrócenie się do samorządu aptekarskiego o wyrażenie opinii, która mogłaby stanowić dowód w sprawie (podobnie wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. o sygn. akt II GSK 4920/16).

Za chybione należy uznać odwołanie się skarżącej kasacyjnie do art. 103 ust. 1 i ust. 2 p.f., bowiem trudno doszukać się w treści owego unormowania obowiązku współdziałania organu właściwego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej z organami samorządu aptekarskiego. Jak stanowił w dacie wydania zaskarżonej uchwały ust. 1 wskazanego artykułu, wojewódzki inspektor farmaceutyczny cofa zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jeżeli apteka prowadzi obrót produktami leczniczymi niedopuszczonymi do obrotu. Natomiast ust. 2 wyczerpująco określił przypadki, w jakich wojewódzki inspektor farmaceutyczny może cofnąć zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej.

Niezasadność opisanych wyżej zarzutów sprawia, że nie mogły zostać również uwzględnione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd I instancji – stwierdzając, że uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały w tej sprawie podjęte bez podstawy prawnej do współdziałania organów w trybie art. 106 § 1 k.p.a. – prawidłowo uznał, że zachodzi przyczyna nieważności postępowania określona w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 126 k.p.a., co musiało skutkować stwierdzeniem nieważności kontrolowanych uchwał organów samorządu aptekarskiego na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Takie rozstrzygnięcie niewątpliwie stanowi zastosowanie środka określonego w ustawie, do czego sąd administracyjny jest zobowiązany na mocy art. 3 § 1 p.p.s.a.

Wreszcie nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 152 p.p.s.a., z uwagi na nieprecyzyjne jego sformułowanie. Po pierwsze, art. 152 p.p.s.a. składa się z dwóch paragrafów, a autor skargi kasacyjnej nie precyzuje, który z nich miał zostać naruszony przez WSA. Po drugie, z art. 152 § 1 p.p.s.a. (przy założeniu, że to ten przepis miał zostać naruszony) wynika, że w razie uwzględnienia skargi na akt administracyjny, nie wywołuje on skutków prawnych zasadniczo do chwili uprawomocnienia się wyroku. Mając na uwadze treść tego przepisu należy stwierdzić, że nie mógł on zostać naruszony w sposób wskazany w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej, to jest "poprzez uwzględnienie skargi pomimo braku naruszenia przez organ prawa materialnego oraz braku naruszenia przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy".

Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.