Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3770/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust.1, art. 103 oraz art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. sprawy ze skargi X. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr Sp. [...] Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 roku sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Taśma tynkarska" Rp. [...] udzielonego na rzecz X. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej także: "skarżący" lub "uprawniony"), na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej także: "uczestnik postępowania" lub "wnoszący sprzeciw"), orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego - "Taśma tynkarska" Rp. [...].

Podstawą prawną podjętego rozstrzygnięcia był art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej: "p.w.p.") oraz art. 98 k.p.c., w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. S. Sp. z o.o. z siedzibą w P. złożyła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Taśma tynkarska" Rp. [...] na rzecz uprawnionego. Za podstawę prawną wnoszący sprzeciw wskazał art. 102, art. 103, art. 104 p.w.p.

Wnoszący sprzeciw zauważył, że sporny wzór przemysłowy nie spełnia cechy nowości jak i indywidualnego charakteru, gdyż przesłanki te niweluje wcześniejsze ujawnienie w katalogu P. S.P.A. taśmy o strukturze workowej w kolorze srebrnym. Wskazał, że przedmiotowy katalog firmy P. został umieszczony w mającej charakter reklamowy rozkładanej teczce tej samej firmy. Na jednej z jej stron producent umieścił wszelkie dostępne próbki materiału/folii/taśmy, które są oferowane w przedmiotowym katalogu. Taśma w kolorze szarym o workowej/karbowanej strukturze występuje w powołanym katalogu pod numerem [...]. Pod tym samym numerem są oferowane również inne taśmy o identycznych strukturach, występujące w innych kolorach niż szary. W próbnikach taśm można znaleźć próbkę taśmy m.in. w kolorze pomarańczowym, charakteryzującą się identyczną strukturą, jak określona w cechach istotnych zastrzeżonego wzoru.

Zdaniem wnoszącego sprzeciw, z umieszczonego w katalogu zdjęcia taśmy w kolorze szarym oraz załączonej próbki w kolorze pomarańczowym wynika, że jest to taśma identyczna z zastrzeżonym spornym wzorem przemysłowym Rp. [...], zarówno pod względem kolorystycznym jak i strukturalnym. W kontekście wspomnianej struktury karbowanej wskazał, że jest to cecha stricte techniczna i nie powinna być brana pod uwagę przy ocenie przesłanek zdolności rejestrowej wzoru przemysłowego. Poza powyższym wnoszący sprzeciw ujawnił także inne materiały wskazujące na okoliczność ujawnienia co najmniej od 2006 roku taśm tynkarskich karbowanych o kolorze pomarańczowym. Zwrócił także uwagę na wspólnotowe wzory przemysłowe o numerach [...],[...], które jego zdaniem niwelują zdolność rejestrową spornego wzoru.

Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. uprawniony ze spornego wzoru uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że zawarcie określonej informacji w katalogu branżowym nie jest jednoznaczne z udostępnieniem tego katalogu szerszemu gronu nabywców, zaś taśmy przeciwstawione nie są identyczne, a nawet podobne, gdyż różnią się przede wszystkim strukturą jak i oznaczeniem użytym wewnątrz rolki. Takie różnice w kontekście małej swobody twórczej są zdecydowanie wystarczające by uznać, że sporny wzór przemysłowy posiada cechę nowości, jak i cechę indywidualnego charakteru.

Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie. Uprawniony wskazał, że katalog P. nie podważa nowości spornego wzoru ze względu na fakt, iż taśma w nim przedstawiona jest w kolorze szaro-białym (dwukolorowa). Nie posiada struktury workowej, co potwierdza tłumaczenie załączone do katalogu. Podtrzymał także swoje stanowisko, że nie ma dowodu, iż katalog P. został upubliczniony. Zanegował przy tym oświadczenie włoskiej firmy o ujawnieniu tego katalogu, gdyż firma włoska jest konkurentem uprawnionego na rynku, co podważa jej bezstronność.

Wnoszący sprzeciw podniósł, że ocenie organu nie powinny podlegać elementy niewidoczne w toku zwykłego używania spornego wzoru, w związku z czym nie ma znaczenia kolor spodu taśmy czy zastosowany klej. Przedłożony materiał, jego zdaniem, w postaci katalogu P. świadczy, że produkty identyczne z spornym wzorem przemysłowym były oferowane i upublicznione, w kontekście czego powołał się na dwa oświadczenia złożone w imieniu włoskiej firmy P. z dnia [...] maja 2012r. oraz z dnia [...] listopada 2013r.

Uprawniony zakwestionował powyższe oświadczenia. Wskazał, że załącznik do oświadczenia, wskazujący na istnienie wzoru przemysłowego o tej samej kolorystyce co wzór uprawnionego jest w kolorze czarno białym, a ponadto strona tego katalogu nie została przetłumaczona na język polski. Nie wiadomo także, kto podpisał oba oświadczenia w imieniu firmy P., gdyż podpisami są zwykłe parafki, które są nieczytelne i nie zostały opisane.

Wnoszący sprzeciw w odpowiedzi na powyższy zarzut wskazał, że oba oświadczenia zostały złożone w imieniu włoskiej firmy P. S.P.A i nie ma znaczenia dla mocy dowodowej tych oświadczeń, kto dokładnie je złożył i jaką funkcję w strukturze firmy zajmował. W jego ocenie nie ma także konieczności potwierdzania danych osobowych osoby, która podpisała się na ww. oświadczeniach.

Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu sprawy w zaskarżonej decyzji stwierdził, że sporny wzór przemysłowy nie posiada cechy indywidualnego charakteru stypizowanego w przepisie art. 104 ust. 1 p.w.p., zgodnie z którym wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo.

Organ wskazał, że zgodnie art. 104 ust. 2 p.w.p, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego należy wziąć pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, gdyż przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez zorientowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru (Zob. K. Szczepanowska - Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH 2005, Nr 3, s. 48). Dlatego też przed badaniem istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy w pierwszej kolejności ocenić zakres "swobody twórczej" przy projektowaniu "taśm tynkarskich". Taśma tynkarska, jak sama nazwa wskazuje, winna służyć w pracach tynkarskich i budowlanych w celu zabezpieczenia wybranych powierzchni. Taśma taka winna zatem stanowić "rolkę" z klejem od strony wewnętrznej w celu swobodnego jej przyklejania do powierzchni (po wcześniejszym odwinięciu kawałka z rolki). Taśma tynkarska może posiadać zatem różną szerokość jak i długość. Długość taśmy (np. 20m) jak i szerokość (np. 5 cm) rzutuje bezpośrednio na proporcje rolki taśmy, gdyż dłuższa czy szersza taśma zajmuje więcej miejsca przez co rolka sprawia wrażenie "masywnej". Cechy te nie jest jednak zbyt istotne, gdyż ta sama taśma może występować w różnych długościach czy szerokościach, a więc w różnych proporcjach. Poza powyższym długość taśmy systematycznie się zmniejsza w czasie jej odklejania, gdyż każdy odwinięty metr taśmy zmniejsza "promień" taśmy jaka pozostaje nawinięta na "tubie" rolki. Szerokość taśmy pełni natomiast funkcję stricte techniczną, gdyż szerokość taśmy uwarunkowana jest jej przeznaczeniem. Inna szerokość będzie używana do oklejania dużych powierzchni, inna natomiast do oklejania powierzchni małych przy precyzyjnych pracach remontowo-budowlanych.

Urząd Patentowy RP zauważył, że "tuba" taśmy może przyjmować co do zasady jedynie kształt walca (otwartego i pustego w środku jak i o zamkniętych bokach), niemniej jednak materiał z jakiego może być wykonana jest dowolny. Twórca w porozumieniu z producentem może wszak zastosować zarówno "tubę" wykonaną z papieru czy tektury jak i może ją zaprojektować z innego materiału, jak plastik czy inne tworzywo sztuczne. Z uwagi na niezbyt wysoką cenę taśm tynkarskich (w porównaniu do np. samochodów, telewizorów, drabin etc.) wskazane jest by materiał "tuby" był również stosunkowo tani, przez co materiały drogie takie jak np. aluminium nie będą stosowane - mimo technicznej możliwości ich użycia. W ocenie organu należy uznać, że w zakresie samej "tuby" twórca będzie się "poruszał" w obrębie papieru, tektury czy plastiku. Twórca będzie mógł zatem wybrać tylko z kilku dostępnych materiał tuby, zaprojektować promień walca, może też dodać obramowanie taśmy. Dodatkowo swoboda twórcza może obejmować kolor taśmy.

Zdaniem organu zastosowanie workowej struktury taśmy tynkarskiej również stanowi cechę techniczną, ponieważ ma służyć łatwiejszemu przyklejaniu się (dopasowaniu) do powierzchni nierównych, jak i wyższej wytrzymałości taśmy. Podniósł, że na tę okoliczność zwrócił uwagę sam uprawniony wskazując w opisie spornego wzoru, że posiada on "workową strukturę od strony zewnętrznej jak i wewnętrznej z widoczną fakturą zatopionego wzmocnienia", tym samym wskazując na techniczny charakter workowej struktury taśmy służący wzmocnieniu jej wytrzymałości.

Mając powyższe na uwadze Urząd Patentowy uznał, że zakres swobody twórcy podczas projektowania przedmiotowego wzoru jest ograniczony i wąski, gdyż determinują ją ramy techniczne taśm tynkarskich. Przy takim zakresie swobody twórczej, różnice między porównywanymi wzorami mimo, iż nie będą łatwo dostrzegalne, niemniej jednak w ogóle winny występować (w zakresie elementów nietechnicznych) by nie rodziły takiego samego ogólnego wrażenia. Różnice na samej płaszczyźnie technicznej (np. workowa struktura, długość taśmy, szerokość) są niewystarczające, by taśma sprawiała odmienne ogólne wrażenie.

Organ wskazał, że w literaturze przedmiotu jak i w judykaturze utrwalił się pogląd, zgodnie z którym sformułowanie zawarte wart. 102 p.w.p., tj. "cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację", należy interpretować, w ten sposób, że nie obejmuje się oceną tych cech, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru. Dlatego też w świetle art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. ochrona wzoru przemysłowego nie obejmuje tych cech wytworu, które są uwarunkowane wyłącznie ich funkcjami technicznymi, a więc w przedmiotowej sprawie będzie to materiał z jakiego jest wykonana taśma jak i jej workowata struktura, która ma za zadanie nie tylko wzmocnić taśmę, ale także ułatwić jej przyklejanie do nierównych powierzchni. Ponadto organ zauważył, że cechy techniczne to także samo nawinięcie taśmy na rdzeń (i jej długość), jak i szerokość taśmy.

Urząd Patentowy RP stwierdził, że kolejnym istotnym elementem przy badaniu m.in. indywidualnego charakteru spornego wzoru jest ustalenie, czy doszło do upublicznienia podobnych rozwiązań przed datą, według której określa się pierwszeństwo spornego wzoru tj. w niniejszej sprawie przed 16 listopada 2010 r. Według ustaleń organu dokonanych na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, jeden z przeciwstawionych wzorów taśm został zaprezentowany w katalogu P. w 2005 r., a więc około 5 lat przed dniem zgłoszenia spornego wzoru.

Urząd Patentowy nie zgodził się stanowiskiem uprawnionego prezentowanym w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., iż fakt zawarcia pewnej informacji w katalogu nie rzutuje jeszcze na udostępnienie tego katalogu szerszemu gronu nabywców. Stanowisko takie pozostaje bowiem niezgodne z utrwaloną judykaturą, w świetle której "materiały reklamowe (w tym katalogi) nie mają charakteru wewnętrznego, czy poufnego, bowiem z istoty charakteru służą w obrocie gospodarczym do pozyskania klientów i przedstawiania jak najszerszej rzeszy konsumentów oferowanych produktów". Tym samym postać taśmy prezentowanej w katalogu P. z 2005 r. należy uznać za udostępnioną publicznie przed dniem zgłoszenia spornego wzoru, zatem może stanowić bezpośrednie przeciwstawienie względem wzoru pt. "Taśma tynkarska" Rp. [...].

W kontekście powyższego Urząd Patentowy zaznaczył, że porównywane rozwiązania wywołują to samo ogólne wrażenie, chociaż w katalogu P. przedstawiona jest taśma nawinięta na rdzeń w kolorze srebrnym, to jednak w ramach tego katalogu przedstawiono próbnik taśm w różnych kolorach, w tym także w kolorze pomarańczowym. Kolor ten (obok innych kolorów) tak samo jak taśma "srebrna" występuje pod numerem [...] z dopiskiem "orange", co bezpośrednio wskazuje, że srebrna taśma z katalogu P. występowała w różnych kolorach - w tym w kolorze pomarańczowym, który jest tożsamy z kolorem spornego wzoru przemysłowego.

Urząd Patentowy z uwagi na powyższe doszedł do wniosku, że taśma w przeciwstawionym wzorze występowała na rynku także w kolorze pomarańczowym i na podstawie wskazanych wyżej elementów, rozpatrywanych łącznie ustalił, że przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru, ujawniony został publicznie wzór w postaci taśmy pomarańczowej, podobny do taśmy przedstawionej w spornym wzorze.

Urząd Patentowy podniósł ponadto, że dokonał oceny spornego wzoru w postaci w jakiej został on zarejestrowany, a nie w jakiej jest (aktualnie) używany na rynku. Ocena ta została przeprowadzona z uwzględnieniem cech istotnych wskazanych w opisie przez uprawnionego, dlatego też nie ma znaczenia dla sprawy kwestia zamieszczonego w spornym wzorze znaku towarowego, gdyż nie został on uznany przez uprawnionego za cechę istotną wzoru, a ramy zakresu ochrony (po spełnieniu przez nie wymogów ustawowych) określa sam uprawniony wskazując cechy istotne wzoru przemysłowego w jego opisie.

Organ podkreślił, że powyższa wykładnia zakresu ochrony prawnej wzoru przemysłowego znajduje odzwierciedlenie w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zdaniem którego "przedstawienie wzoru powinno być ograniczone do cech charakterystycznych, ze względu na które wnosi się o ochronę. Jednakże przedstawienie może obejmować inne elementy pomocne w opisaniu cech charakterystycznych wzoru, dla którego wnosi się o ochronę" (wyrok z dnia 14 czerwca 2011 r., T-68/10).

Organ wskazał, że powyższa interpretacja jest następstwem stypizowanego w art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 6/2002 zakresu ochrony wzorów wspólnotowych, w świetle którego "wzór jest chroniony jako wzór wspólnotowy w zakresie, w jakim ten wzór jest nowy i posiada indywidualny charakter". Ochrona wzoru obejmuje zatem tylko elementy wskazane przez wnioskodawcę jako istotne i posiadające przy tym cechę nowości i indywidualnego charakteru. Przepis powyższy wraz z wykładnią Trybunału, mimo iż nie dotyczy bezpośrednio wzorów krajowych to stanowi stosowaną wskazówkę interpretacyjną ochrony wzorów krajowych, gdyż wzór przemysłowy, bez względu na tryb ochrony (krajowy czy wspólnotowy), musi posiadać ten sam zakres ochrony. Nie może bowiem dojść do sytuacji, w której ochrona przedmiotowa wzoru zgłoszonego w trybie krajowym i wspólnotowym jest inna. Różnica między tymi dwoma trybami opiera się tylko i wyłącznie na terytorialnym zakresie ochrony. Tym samym uprawniony nie wskazując znaku towarowego "blue dolphin" (naniesionego na rdzeń taśmy), jako cechy istotnej, uznał, że element ten nie jest istotny, a więc nie podlega ocenie z punktu widzenia nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego.

Niezależnie od powyższego Urząd Patentowy wskazał, że znak towarowy nałożony na wzór przemysłowy jest stosunkowo często stosowany do oznaczania towarów, którymi są np. wytwory wykonane według wzorów przemysłowych. W przypadku przedmiotowej sprawy znak towarowy "blue dolphin" został tylko naniesiony na taśmę tynkarską, a oznaczenie to stanowi osobny przedmiot ochrony prawnej (zarejestrowanego znaku towarowego). Nałożenie na wzór przemysłowy osobnego i zarejestrowanego znaku towarowego nie może zatem świadczyć o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego. Odmienne stanowisko prowadziłoby bowiem do sytuacji nie do zaakceptowania z punktu widzenia systemu ochrony własności przemysłowej, w których wystarczyłoby umieścić odmienny znak towarowy na identycznym lub podobnym wzorze przemysłowym, by nadać temu ostatniemu przymiot nowości czy indywidualnego charakteru.

W tym kontekście zdaniem organu znak towarowy "blue dolphin" umieszczony w środku "tuby" wzoru spornego nie sprawia, aby sporny wzór wywoływał odmienne ogólne wrażenie od taśmy prezentowanej w katalogu P. Nie ma również znaczenia dla przedmiotowej sprawy okoliczność, że wewnętrzna strona taśmy spornej (w przeciwieństwie do taśmy z katalogu P.) ma charakter pomarańczowy, bowiem cecha ta nie jest widoczna w toku zwykłego używania. Przeznaczeniem taśmy tynkarskiej jest jej naklejenie na powierzchnię w sposób umożliwiający jej ochronę. Po naklejeniu wewnętrzna część taśmy nie jest widoczna i z punktu widzenia zorientowanego użytkownika nie ma żadnego znaczenia kolor niewidocznej wewnętrznej części taśmy i jej kleju. Strona wewnętrzna taśmy z klejem podczas czynności oklejania jest skierowana w stronę powierzchni oklejanej, a więc jest praktycznie niewidoczna dla osoby wykonującej tę czynność. W tej sytuacji istotną cechą spornego wzoru pozostaje kolor taśmy, jednak mając na względzie fakt, iż cecha ta została ujęta w przeciwstawionym katalogu P. w taki sposób, że z punktu widzenia zorientowanego użytkownika wzory porównywane wywołują takie samo wrażenie.

W tych okolicznościach zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru użytkowego Urząd Patentowy uznał za zasadny. Po zestawieniu cech wspólnych (koloru taśmy) organ stwierdził, że przedmiotowy wzór przemysłowy nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów art. 104 p.w.p. Tym samym postać spornego wzoru stanowi w znacznym zakresie kalkę ujawnionej wcześniej taśmy, przez co nie posiada indywidualnego charakteru. Taśmy te różnią się między sobą w zasadzie jedynie strukturą workowatą wzoru spornego, która pełni funkcję techniczną i nie podlega ocenie pod względem indywidualnego charakteru wzoru. Za tym ostatnim przemawia także fakt, iż cecha ta została wskazana w opisie jako techniczna służąca "wzmocnieniu taśmy". Organ podkreślił, że różnica ta - nawet gdyby błędnej założyć, że nie ma charakteru technicznego - to nie różnicuje porównywanych wzorów na tyle aby uznać, że sporny wzór wywołuje odmienne ogólne wrażenie. Zorientowany użytkownik może bowiem utożsamić sporny wzór ze znanym mu już rozwiązaniem przedstawionym w katalogu P.

Organ odnosząc się do materiału dowodowego przedstawionego przez strony w toku postępowania, w kontekście uznania, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru została upubliczniona bardzo podobna taśma (prawie identyczna) stwierdził, że bez większego znaczenia dla sprawy jest pozostały materiał dowodowy (w tym negowane oświadczenia włoskiej spółki, czy też inne katalogi i wydruki wspólnotowych wzorów przemysłowych). Powyższe jest następstwem faktu, iż brak indywidualnego charakteru stanowi wystarczającą i samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru. Tym samym Urząd Patentowy nie rozpatrywał pozostałych zarzutów dotyczących przedłożonych materiałów.

Na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] kwietnia 2014 r. uprawiony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i wynikającym z niej niewłaściwym zastosowaniu przepisów art. 102 ust.1, art. 103 oraz art. 104 p.w.p.

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

a. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 256 p.w.p. poprzez wybiórczą ocenę dowodów zebranych w sprawie, uznanie za przekonywujący dowód, którego wartość dowodowa została przez skarżącego podważona oraz oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na dokumencie, którego wiarygodność nie została obiektywnie potwierdzona,

b. zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. w toku prowadzonego postępowania, poprzez naruszenie wymienionych powyżej przepisów prawa materialnego i proceduralnego,

c. art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

d. art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który podważa zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przejawiający się w błędnej wykładni i niewłaściwym stosowaniu przepisów prawa materialnego oraz naruszeniu powołanych przepisów postępowania.

Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W obszernym uzasadnieniu skargi uprawniony rozwinął wyżej wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP podtrzymał dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie i wniósł o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność.

Skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2015 r. przedstawił dodatkowe uzasadnienie zgłoszonych w skardze zarzutów.

Uczestnik postępowania pismem z dnia [...] września 2015 r. wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Na rozprawie w dniu 17 września 2015 r. Sąd postanowił odroczyć termin ogłoszenia orzeczenia w sprawie do dnia 30 września 2015 r.

Skarżący pismem z dnia [...] września 2015 r. przedłożył załącznik do protokołu rozprawy.

Uczestnik postępowania pismem z dnia [...] września 2015 r. przedstawił swoje stanowisko do ww. pisma strony skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Rozpatrując skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Na wstępie rozważań wskazać trzeba, iż stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p., każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do postępowania spornego.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia o unieważnieniu przedmiotowego prawa był wskazany w sprzeciwie przepis art. 104 p.w.p w zw. z art. 102 w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia wzoru do rejestracji.

Zgodnie z art. 102 ust. 1 p.w.p. wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Zgodnie z art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, identyczny wzór nie został udostępniony publicznie przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, z zastrzeżeniem ust. 2. Wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami.

Wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru (art. 104 ww. ustawy).

Wzór przemysłowy w rozumieniu powołanego art. 102 p.w.p. oznacza postać wytworu. Wzorem przemysłowym nie są więc wytwory jako takie, lecz ich postać. Zgodnie z art. 105 ust. 5 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego ogranicza się do wytworów tego rodzaju, dla których nastąpiło zgłoszenie. Zgodnie z poglądami doktryny w przypadku wzoru przemysłowego następuje ścisłe powiązanie między wzorem, a przedmiotem (wytworem) przez który wzór się przejawia lub na którym jest ujawniony - ogólna idea (rysunek lub model) zostaje zredukowana do wizualnej formy określonego in genere przedmiotu (Prawo własności przemysłowej Komentarz pod redakcją dr P. Kostańskiego Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2010). Kluczowym w definicji wzoru przemysłowego jest pojęcie "postaci", a więc zewnętrznie postrzegalne właściwości produktu. Postać wytworu należy zatem utożsamiać z jego wyglądem. Ochrona wzoru przemysłowego obejmuje zatem wyłącznie wygląd przedmiotu, czyli jego zewnętrzną postać, a nie jego wewnętrzną budowę. Również NSA w wyroku z dnia 20 marca 2007 r., II GSK 276/06 wskazywał, że "w przepisach art. 102-104 p.w.p. chodzi o postać wytworu lub jego części, tj. o wygląd nadany przez określone cechy czy elementy postrzegane zmysłem wzroku i przez to wywołujący określone wrażenie ogólne podczas oglądania wytworu, w którym wzór został zastosowany lub jest zawarty, w takiej postaci, w jakiej występuje on na rynku podczas prezentacji i przed nabyciem wytworu. Elementy wytworu, które nie są widoczne lub ze względu na jego właściwości nie mogą być uwidocznione bez istotnej zmiany postaci wytworu w trakcie jego oglądania na rynku, nie mają znaczenia dla oceny nowości i indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, a tym samym nie są objęte ochroną".

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przedmiotem porównania przy ocenie wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów, a badanie indywidualnego charakteru wzoru powinno być dokonane, z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., czyli ogólnego wrażenia jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym z datą wcześniejszą oraz zakresu swobody twórczej producenta wzoru przemysłowego (Lex nr 470048).

"Ogólne wrażenie" odnosi się do wzoru jako całości, a nie jego poszczególnych cech. Chodzi zatem o ogólny efekt, ogólne odczucie, jakie wywołują na zorientowanym użytkowniku porównywane wzory - czy jest to wrażenie różne, czy takie samo.

"Zorientowany użytkownik" to osoba dobrze poinformowana, mająca dobre rozeznanie i wiadomości w danej dziedzinie, korzystająca z określonych przedmiotów lub grupy przedmiotów, mająca na ten temat więcej wiadomości praktycznych lub teoretycznych niż przeciętny użytkownik i mająca większą od niego zdolność postrzegania cech charakterystycznych danego przedmiotu oraz zorientowana w stanie wzornictwa przemysłowego w danej dziedzinie i zdolna odróżniać występujące wzory.

"Zakres swobody twórczej" jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu oraz przez wcześniejsze wzornictwo. Zorientowany użytkownik musi mieć wiadomości wystarczające do oceny zakresu swobody twórczej i umieć zauważyć nawet stosunkowo małe różnice, istotne w przypadku wzorów o niewielkiej swobodzie twórczej.

Zgodnie z Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 października 2010 r. (sygn. akt II GSK 932/09) o indywidualnym charakterze wzoru przemysłowego nie decydują jego detale (cechy nieistotne), lecz te istotne cechy produktu, które decydują o innej, charakterystycznej całości. Można też powiedzieć, że o tym czy wzór przemysłowy posiada indywidualny charakter, decyduje postrzeganie (odbiór) określonego wytworu jako całości odróżniającej go poprzez właściwe mu wiodące cechy od innych wzorów.

W przedmiotowej sprawie przedłożono dowody obejmujące w szczególności katalog firmy P. S.P.A. zawierający m.in. taśmy tynkarskie o strukturze karbowanej/workowej w kolorze srebrnym, umieszczony w mającej charakter reklamowy rozkładanej teczce tej samej firmy. Na jednej ze stron producent umieścił wszelkie dostępne próbki materiału/folii/taśmy, które są oferowane w przedmiotowym katalogu. Taśma w kolorze srebrnym o workowej/karbowanej strukturze występuje w powołanym katalogu pod numerem [...]. Pod tym samym numerem występują także taśmy w innych kolorach, w tym także w kolorze pomarańczowym, dlatego też słusznie uznał organ, iż data ujawnienia ww. katalogu wraz z załączonym próbnikiem oferowanych taśm tynkarskich jest datą ujawnienia wzoru przeciwstawionego dla dokonania oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego.

Zdaniem Sądu, nie można z okoliczności wskazania w przedmiotowym katalogu przykładowego wzoru taśmy w kolorze srebrnym skutecznie wywieść, iż punktem odniesienia oceny porównawczej przeciwstawionego wzoru może być jedynie taśma w tym kolorze, gdyż z materiału dowodowego sprawy jednoznacznie wynika, iż w obrocie pozostawały także taśmy w innych kolorach, o podobnej fakturze, co dokumentuje próbnik taśm załączony do katalogu P. Dlatego też uznać należało, iż w dacie publikacji tego katalogu nastąpiło upublicznienie przeciwstawionego wzoru taśmy tynkarskiej także w kolorze pomarańczowym.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko Urzędu Patentowego, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony został upubliczniony wzór, posiadający istotne cechy spornego wzoru przemysłowego tj. podobną strukturę oraz kolor, gdyż tylko te cechy organ w wyniku przeprowadzonego postępowania uznał za istotne w kontekście badania zdolności rejestrowej zgłoszonego do ochrony wzoru przemysłowego - "Taśma tynkarska" Rp. [...]. Widoczny kształt spornego wzoru, jest bowiem niemal identyczny, jak kształt przeciwstawionych wzorów (uwzględniając ich pomarańczową kolorystykę), zaś występujące różnice są drobne i trudno dostrzegalne nawet przy ograniczonym zakresie swobody twórczej, co ma niewątpliwie miejsce w badanej sprawie.

Stwierdzenie na tej podstawie, że wzór uznany z datą pierwszeństwa i wzór sporny wywierają na zorientowanym użytkowniku takie samo ogólne wrażenie należało uznać za zasadne, gdyż jak wyżej wskazano, ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego podlegają tylko elementy widoczne po zewnętrznej stronie ww. taśmy tynkarskiej, a nie po jej stronie wewnętrznej, niewidocznej dla użytkownika. Podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność, iż spód taśmy zawiera określone właściwości pozwalające m.in. na jej zastosowanie do różnego rodzaju powierzchni ze względu na jej wytrzymałość i inne podobne cechy, nie może mieć znaczenia dla oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru, gdyż cechy te mają charakter stricte techniczny i wizualnie nie są widoczne dla użytkownika. Miałyby one niewątpliwie istotne znaczenie dla oceny wzoru użytkowego, ale w niniejszej sprawie ocenie zdolności rejestrowej podlega wzór przemysłowy, w rozumieniu art. 102 p.w.p., do którego mają zastosowanie inne kryteria oceny.

Wskazać trzeba, iż w doktrynie istnieje ugruntowany pogląd, że ochrona wzoru przemysłowego dotyczy tylko tych elementów, które są zewnętrzne i postrzegane wzrokiem. Ochrona wzoru przemysłowego może objąć wyłącznie wygląd przedmiotu (jego zewnętrzną postać), a nie jego wewnętrzną budowę. Postać przedmiotu może oddziaływać na zmysł wzroku poprzez kształt, właściwości powierzchni, rysunek i barwę. Z przepisu art. 102 ustawy wynika, że wzór przemysłowy stanowi "postać wytworu", tzn. jego forma, wygląd, a nie sam produkt. Chodzi więc o wizualnie dostrzegalne cechy całego produktu lub jego części, z wyłączeniem części składowych, które nie są wizualnie dostrzegalne.

Widoczność wzoru przemysłowego akcentuje również prawo europejskie. W myśl pkt 12 Dyrektywy 98/71 WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów, ochrona przyznana z tytułu rejestracji nie obejmuje tych części składowych, które są niewidoczne podczas normalnego użytkowania produktu.

Mając na uwadze kryterium widoczności wzoru przemysłowego Urząd Patentowy w zaskarżonej decyzji prawidłowo przyjął, iż sporny wytwór podlega ocenie wyłącznie pod względem jego zewnętrznej postaci i dostrzegalnych charakterystycznych jego cech.

Zasadnie też, zdaniem Sądu przyjął organ, że z materiałów dowodowych sprawy wynika, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru do ochrony, znany był powszechnie z ww. publikacji wzór taśmy tynkarskiej posiadający wymienione wyżej dwie charakterystyczne cechy. Dokonana w tym zakresie przez Urząd Patentowy ocena przedstawionych w sprawie materiałów dowodowych nie wykracza poza ramy swobodnej oceny dowodów, wynikające z norm k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p.

Sąd dokonując kontroli działania organu administracji pod względem zgodności z obowiązującym prawem nie stwierdził także naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem prawidłowo dokonał oceny zebranych dowodów pod względem ich znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy oraz subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod względem norm prawa materialnego. W szczególności, z uwagi na okoliczności sprawy i stwierdzoną przesłankę braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego, a nie jego nowości, nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej, iż w tej sytuacji konieczne było uzyskanie niezależnej opinii biegłego.

Odnosząc się na koniec do pism przedłożonych przez strony po zamknięciu rozprawy Sąd wskazuje, iż nie było możliwe ze względów procesowych przeprowadzenie jakichkolwiek nowych dowodów w rozpatrywanej sprawie.

Biorąc powyższe pod rozwagę, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.