Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 8/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3 , pkt 4, art. 33 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10 § 1, art. art. 75 § 1,  art.  77 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 21 października 2014 r. sprawy ze skargi P. A. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości; III. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 400 zł (czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...] o nałożeniu na P. A. kary pieniężnej w wysokości 10000 zł.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

W dniu [...] stycznia 2013 r. w R. Inspekcja Transportu Drogowego zatrzymała do kontroli zespół pojazdów składający się z samochodu marki Opel Movano o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy marki Rydwan o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy – samochodów marki Ford Fusion o numerze rejestracyjnym [...] oraz Skoda o numerze rejestracyjnym [...]. Pojazdem kierował P. A., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A. P., [...],[...] S. W trakcie kontroli stwierdzono, że P. A. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na trasie O. P. – R. – O. P. na rzecz swojej firmy. W trakcie kontroli okazano m.in.: dowód rejestracyjny pojazdu i przyczepy, dowody rejestracyjne pojazdów transportowanych, protokoły wydania zakupionych pojazdów. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli Nr [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na P. A. karę pieniężną w wysokości 10000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Karę wymierzono na podstawie l.p. 1.3 i 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), dalej: u.t.d. Organ uznał, że wykonywany w dniu [...] stycznia 2013 r. przewóz miał charakter przewozu na potrzeby własne i wymagał stosownego zaświadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji P. A. zarzucił organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów u.t.d. oraz przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 2 u.t.d., jej przepisom podlega wykonywanie przewozu drogowego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie rzeczy. Organ przywołał również treść art. 4 pkt 4 u.t.d., zawierającego definicję niezarobkowego przewozu drogowego (przewozu na potrzeby własne) oraz art. 33 ust. 1 u.t.d., dotyczącego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Organ podniósł, że z protokołu kontroli i wyjaśnień skarżącego, utrwalonych w protokole przesłuchania strony wynikało, że w dniu [...] stycznia 2013 r. skarżący wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy na potrzeby własne. Zgodnie z informacją Starostwa Powiatowego w L., P. A., na dzień kontroli drogowej, nie figurował ani w rejestrze wydanych licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego ani w rejestrze wydanych zaświadczeń na przewozy drogowe na potrzeby własne. Przedsiębiorca nie był również zarejestrowany w bazie Biura ds. Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego. Organ nie uwzględnił wyjaśnień skarżącego, że kontrolowany przewóz był przewozem prywatnym czy też związanym z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Organ uznał, że skarżący zmierza do uniknięcia odpowiedzialności za powstałe naruszenia.

Organ odwoławczy podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, w niniejszej sprawie miały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym, ponieważ dopuszczalne masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony.

Stwierdzone naruszenie, polegające na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, uzasadniało nałożenie kary pieniężnej na podstawie l.p. 1.3 złącznika nr 3 do u.t.d.

Organ odwoławczy uznał, że nie było podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c u.t.d. Z przepisu tego wynika, że przedsiębiorca jest zwolniony od odpowiedzialności za naruszenie prawa, jeżeli nie miał on wpływu na powstanie naruszenia lub nie mógł tego przewidzieć.

Organ za nieuzasadniony uznał argument skarżącego, że kontrolowany przewóz wykonywany był w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. Z wyjaśnień skarżącego utrwalonych w protokole przesłuchania strony wyraźnie wynikało, że przewóz był wykonywany na rzecz firmy skarżącego i nie był to prywatny transport na potrzeby skarżącego.

Skargę sądową na powyższą decyzję złożył P. A., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz prawa materialnego – art. 33 ust. 2 pkt 2 u.t.d.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że prowadzi warsztat naprawy i serwisowania samochodów oraz gospodarstwo rolne. Zdaniem skarżącego kontrolowany przewóz nie podlegał przepisom u.t.d., ponieważ był to przewóz prywatny pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony. Podkreślił również, że prowadzi wraz z żoną gospodarstwo rolne. W dniu [...] stycznia 2013 r. wykonywał prywatny przewóz pojazdów kupionych na giełdzie internetowej na potrzeby prywatne.

Skarżący zarzucił organowi pierwszej i drugiej instancji naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu poprzez nie poinformowanie o zakończeniu prowadzonego postępowania administracyjnego, co uniemożliwiło stronie czynny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się na temat zgromadzonego materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. o wymierzeniu P. A. kary pieniężnej w wysokości 10000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.t.d.

W myśl art. 4 pkt 3 u.t.d., transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 1 u.t.d. – podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonanie transportu drogowego.

Stosownie do treści art. 33 ust. 1 u.t.d., przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1 art. 33 u.t.d., nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych:

1) w ramach powszechnych usług pocztowych;

2) przez podmioty, niebędące przedsiębiorcami, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 3, z tym że w przypadku działalności wytwórczej w rolnictwie dotyczącej upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego obowiązek uzyskania zaświadczenia nie dotyczy rolnika w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.);

3) przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego (art. 33 ust. 2 u.t.d.).

Istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy wykonywany przez P. A. w dniu [...] stycznia 2013 r. przewóz spełniał warunki przewozu na potrzeby własne i czy wymagał stosownego zaświadczenia.

Na wstępie podnieść należy, że zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Trzeba również podkreślić, że w odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa, działalności podstawowej.

Zgodnie z informacją z Centralnej Ewidencji i Informacji Gospodarczej, P. A. wykonuje działalność gospodarczą w zakresie konserwacji i naprawy pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli.

W dniu kontroli – [...] stycznia 2013 r. skarżący zespołem pojazdów przewoził samochód osobowy marki Skoda Fabia o numerze rejestracyjnym [...] i samochód osobowy marki Ford Fusion numerze rejestracyjnym [...].

Z protokołu przesłuchania skarżącego (k.1 i 2 akt adm.) wynika, że skarżący kupił wyżej wymienione pojazdy na giełdzie internetowej firmy A. S. na potrzeby swojej firmy, w celu naprawy i renowacji. Skarżący wyjaśnił, że po remoncie sprzeda te samochody lub będę one wykorzystywane jako samochody zastępcze dla klientów warsztatu.

Organ uznał, że wykonywany przez skarżącego w dniu [...] stycznia 2013 r. przewóz miał charakter przewozu na potrzeby własne, wymagającego zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W aktach sprawy, wbrew twierdzeniu skarżącego i ustaleniom organów, brak dowodów na to, że przewożone samochody osobowe były własnością P. A. bądź, że zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wyprodukowane lub naprawione.

Podkreślić należy, że przewóz samochodów będących własnością innych osób w celu ich naprawy i renowacji, nie mieści się w granicach działalności pomocniczej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 20 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 45/13).

Organy administracji ustalając stan faktyczny sprawy nie uwzględniły znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma A. S. L. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, z którego wynika, że pojazdy marki Skoda Fabia o numerze rejestracyjnym [...] i Ford Fusion numerze rejestracyjnym [...] zostały zakupione przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe Z. P., ul. [...],[...] L. (k. 41 akt. adm.). Okoliczność zakupu wyżej wymienionych pojazdów przez Z. P. potwierdzają faktury z dnia [...] stycznia 2013 r., o numerach [...] i [...] (k. 39 i 40 akt adm.). Z protokołów wydania pojazdów również wynika, że odbiorcą pojazdów był Z. P. (k. 7 i 8).

W świetle powyższych dokumentów przewożone samochody nie były własnością skarżącego.

Zgodnie z art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie administracyjne jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy, na podstawie analizy całego materiału dowodowego. Zgodnie zaś z art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w przywołanych przepisach i nie wykazał niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Organ nie ocenił całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie odniósł się w szczególności do dokumentów, z których wynikało, że właścicielem przewożonych pojazdów jest Z. P. W konsekwencji organ nie wykazał bezspornie, że kontrolowany przewóz spełniał warunek przewozu na potrzeby własne - określony w art. 4 pkt 4 lit. c/ u.t.d., a tym samym nie ustalił jednoznacznie charakteru kontrolowanego w niniejszej sprawie przewozu.

Skarżący zarzucił również naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Zarzut zasługuje na uwzględnienie. Zasada czynnego udziały stron w postępowaniu jest jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Oznacza ona nie tylko prawo strony do udziału w postępowaniu, ale także obowiązek zapewnienia stronie realizacji tego prawa, ciążący na organie.

Z akt sprawy wynika, że Główny Inspektor Transportu Drogowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie poinformował skarżącego o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. i tym samym uniemożliwił skarżącemu zapoznanie się z aktami sprawy, zgłaszanie dowodów oraz wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dokona stosownych ustaleń i rozpatrzy cały materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie, mając na względzie powyższe uwagi. Przed wydaniem decyzji organ zawiadomi również stronę o wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. uprawnieniach, umożliwi zapoznanie się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz złożenie stronie oświadczeń i wniosków.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.