Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 115/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz - spr. Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z [...], nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 K.p.a., utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie z [...], nr [...], w sprawie przyznania J. B. płatności na rok 2010 w ramach wsparcia bezpośredniego.

Zaskarżoną decyzję poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Wnioskiem z dnia 13 maja 2010 r. J. B. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w Namysłowie o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęce) na rok 2010. W sekcji VI wniosku "oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych" skarżący zadeklarował czterdzieści jeden działek ewidencyjnych. W sekcji VII "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) trzydzieści pięć działek rolnych oznaczonych literami od A do AL o łącznej powierzchni 62,00 ha, w tym dziewięć działek o całkowitej powierzchni 4,46 ha zgłoszonych do płatności zwierzęcej (JPO TUZ), a dwadzieścia pięć – o łącznym areale 56,80 ha, do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO).

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ I instancji przyznał, w ramach wsparcia bezpośredniego, J. B. płatności na rok 2010 w łącznej wysokości 54.668,36 zł, w tym:

- jednolitą płatność obszarową, kod pomocy 050301020000007, krajowa pozycja budżetowa 99999999999, w wysokości 34.849,58 zł;

- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw podstawowych, kod pomocy 050211220000407, krajowa pozycja budżetowa 00003301037, w wysokości 18.589,50 zł;

- uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, kod pomocy 050211211810666, krajowa pozycja budżetowa 00003301037, w wysokości 1.229,28 zł.

W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności wynosiła dla JPO 62,00 ha, dla UPO 56,80 ha, potwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej wniosku, przeprowadzonej w oparciu o system informacji geograficznej.

Wskazano jednocześnie, że płatność zwierzęca została przyznana do powierzchni 2,80 ha.

Od powyższej decyzji pierwszoinstancyjnej J. B., wniósł w terminie odwołanie, podnosząc, że nie zgadza się z naliczeniem uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczanych na pasze uprawianych na trwałych użytkach rolnych do powierzchni 1,66 ha w kwocie 728,80 zł. Zarzucił, że ograniczenie przyznania płatności zwierzęcych do areału użytków rolnych, jakie rolnik posiadał w 2006 r. jest dyskryminujące. Podkreślił, że sytuacja taka stanowi lukę prawną lub przekroczenie uprawnień w wydanych do ustaw o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rozporządzeń. Podniósł, iż gdyby przejął gospodarstwo rolne w 2005 lub 2007 roku wówczas istniałaby prawna możliwość otrzymania płatności zwierzęcej, a tymczasem rolnik, który przejął gospodarstwo w 2006 r. i posiadał zarejestrowane zwierzęta nie otrzymuje płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W motywach rozstrzygnięcia, w pierwszej kolejności organ przywołał regulacje prawne, normujące zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, wskazując na art. 1, art. 3 i art. 7 i 17 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z dnia 26 stycznia 2007 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2008 Nr 170, poz. 1051), zwanej dalej ustawą. Powołując się na akty wykonawcze do ustawy, tj. rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326.) zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 9 marca 2009 r., organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r., płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła, owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni:

a) trwałych użytków zielonych lub,

b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub,

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku, gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

W myśl ust 2 § 6 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej powierzchnią maksymalną, która stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

1) ustalonej jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1 przeliczonej na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3 oraz

2) trwałych użytków zielonych lub powierzchnia upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.

Dodając, że zgodnie zaś z ust. 3 liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest największa.

Dokonując analizy powyższy unormowań, organ stwierdził, iż warunkiem koniecznym otrzymania płatności zwierzęcej jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka zwierząt gospodarskich w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 roku (z zastrzeżeniem, iż posiadanie tych zwierząt potwierdza zgłoszenie do odpowiedniego rejestru) oraz - co szczególnie istotne w przedmiotowej sprawie - uzyskanie uzupełniającej płatności obszarowej do trwałych użytków zielonych (TUZ) lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami .W zakresie ustalania wysokości tejże płatności ustawodawca przyjął, iż przysługuje ona do powierzchni lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami zadeklarowanych we wniosku, nie większej jednak niż powierzchnia określona jako iloraz liczby zwierząt przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) i współczynnika 0,3 oraz powierzchni TUZ lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której rolnik lub jego małżonek) otrzymał płatność na podstawie wniosku na 2006 roku, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

W ocenie organu J. B. spełnił pierwszy z wyżej wymienionych warunków, tzn. posiadał w wymaganym okresie liczbę zwierząt gospodarskich, która po przeliczeniu na DJP wynosiła co najmniej 1,338 DJP. Wyznaczony przez organ I instancji wskaźnik DJP dla strony jest znacznie wyższy i wynosi 4,4 DJP. Jednocześnie organ odwoławczy wskazał, że decydujące znaczenie w sprawie, ma fakt, że J. B. nie otrzymał w roku 2006 płatności uzupełniającej do trwałych użytków zielonych i do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych do powierzchni 4,46 ha, a jedynie do powierzchni 2,80 ha. Uwzględniając powyższe wywody na temat warunków przyznawania płatności zwierzęcej rolnikom, którzy występowali uprzednio z wnioskami o przyznanie płatności do gruntów rolnych, organ wskazał, iż maksymalna powierzchnia działek rolnych, do której strona mogła otrzymać płatność zwierzęcą w roku 2010 wynosiła 2,80 ha, co jest zgodne z rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji.

Ponadto organ dodał, że w toczonych z ARiMR sporach J. B. wielokrotnie wyrażał wolę zaliczenia do naliczenia płatności zwierzęcej powierzchni trwałych użytków zielonych zgłoszonej w 2006 roku przez innego producenta rolnego (konkubiny strony niniejszego postępowania-pani W. D.). Jednakże z analizy wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych za lata 2004-2006 wynika, że zarówno strona, jak i W. D. odrębnie każdorazowo wykazywali grunty w samodzielnych wnioskach. Każdy z nich osobno wystąpił wcześniej do ARiMR o nadanie numeru identyfikacyjnego. Również, co wynikało z informacji przedłożonej przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego w sprawie z odwołania dotyczącego płatności zwierzęcej za 2007 rok, każdy z wymienionych wyżej podmiotów był oddzielnie zarejestrowanym rolnikiem w KRUS na potrzeby ubezpieczenia społecznego i samodzielnie regulował składki ubezpieczeniowe za siebie. Zdaniem organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują na odrębny byt prawny odwołującego się i W. D., podobnie jak treść umowy dzierżawy z dnia 30 marca 2006 roku w przedmiocie wydzierżawienia J. B. przez W. D. na okres 10 lat, działek o numerach a oraz b o łącznej powierzchni 4,57 ha.

Odnosząc się do argumentacji strony zawartej w odwołaniu organ wyjaśnił, iż zapisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 roku w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidują różne rodzaju sytuacje faktyczne w kontekście uzyskania płatności zwierzęcej. W tym zakresie właściwy minister nie przekroczył delegacji wynikającej z art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 17 ust. 3 ustawy. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi, iż minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych.

Również za chybiony organ uznał zarzut dotyczący dyskryminacji rolnika, podnosząc, że J. B. nie wykazał, iż jego sytuacja prawna jest odmienna od sytuacji grupy rolników, którzy składali wnioski o przyznanie płatności w latach 2004-2006. Stwierdził, że Trybunał Konstytucyjny na gruncie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP konsekwentnie wypowiada się, że zasada równości nie ma charakteru bezwzględnie obowiązującego w tym znaczeniu, iż zrównuje sytuację wszystkich podmiotów ze względu na cechy, jakimi się charakteryzują. Zasada równości wymaga, aby podmioty traktowane były w równym stopniu równo, jeśli charakteryzują się daną cechą. Równość oznacza zatem - według Trybunału -także akceptację różnego traktowania przez prawo różnych podmiotów. Wynika to z faktu, że równe traktowanie przez prawo tych samych podmiotów pod pewnymi względami, oznacza z reguły różne traktowanie tych samych podmiotów pod innymi względami (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 kwietnia 1994 r., OTK w 1994, cz. I, str. 55). Podobnie Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 6 lutego 2002 r. (SK 11/2001, OTK-A 2002/1 poz. 2). Dalej organ odwoławczy wywodził, iż istotą zasady równości wobec prawa nie jest traktowanie wszystkich jednakowo, a tylko - równe traktowanie określonej grupy obywateli, wyróżnionej ze względu na cechę prawnie relewantną (podobnie (w:) wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2004 r. P 4/2003, OTK-A 2004/6 poz. 55, czy też w wyroku Trybunału z dnia 10 kwietnia 2002 r. K 26/2000, OTK-A 2002/2 poz. 18).

Zdaniem organu odwoławczego wskazane przez odwołującego się przepisy prawa wspólnotowego art. 43, art. 47 ust. 2, art. 57 ust. 6, art. 64 ust. 2, art. 65, art. 34, art. 35, art. 37 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30/16 z 31.01.2009 ze zm.) większość, również nie znajdują odniesienia do stanu faktycznego sprawy. Dodając, że przepisy prawa wspólnotowego stanowiące o możliwości przekazywania uprawnień do płatności odnoszą się do całości gospodarstwa przekazywanego przez danego rolnika posiadającego uprawienie do danej płatności (art. 33 ust. 1-2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz art. 82 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009). A zatem nie można, jak to chce odwołujący przenoszenia uprawnień do płatności rozpatrywać w kategoriach abstrakcyjnych, w oderwaniu od osoby rolnika i związanych z tym uprawnień tegoż rolnika do określonych płatności za dany rok gospodarczy. Skoro W. D. nie nabyła w 2006 roku prawa do płatności zwierzęcej, gdyż taka płatność nie istniała wówczas, to nie ma możliwości, by na podstawie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego takie uprawnienie w kolejnych latach przenieść na J. B. Nawet gdyby przyjąć, iż na stronę można przenieść uprawienie do płatności zwierzęcej wynikające z nabycia przez niego działek, do których przyznano w 2006 roku innemu rolnikowi uzupełniającą płatność obszarową do trwałych użytków zielonych, to jak już wspomniano przenoszenie uprawnień do płatności odbywa się zawsze w kontekście płatności dla całego gospodarstwa, a nie płatności do poszczególnych działek.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skarżący domagał się wydania orzeczenia na podstawie art. 8 i art. 2. Konstytucji RP, zgodnie z art. 2, art. 32 ust 1 i art. 67 Konstytucji RP oraz art. 220 i art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 267 TFUE w związku z art. 288 ust. 2 TFUE Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej poprzez naruszenie zasady: bezpośredniego obowiązywania, bezpieczeństwa, bezpośredniego skutku, efektywności, autonomii unijnych pojęć prawnych, lojalności oraz zasady odszkodowawczej,

- art. 43 w związku z art. 47 ust. 2, art. 57 ust. 6, art. 64 ust. 2, art. 65, art. 34, art. 5, art. 37 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 9 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemu wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290 (WE), Nr 247/2006 (WE), Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003,

- naruszenie art. 220 i 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej i art. 91 ust. 3 Konstytucji RP na podstawie wyroku NSA z dnia 13 marca, sygn. akt I OSK 627/06, niepublikowany,

- § 6 ust 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności (Dz. U. Nr 4.poz 326),

- art. 7 ust 1 i 17 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 17 ust. 2 Ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej (Dz. U.2007. Nr 35, poz.217 ze zm.), polegające na przyjęciu, iż skarżącemu nie przysługuje w 2010 r. płatność obszarowa uzupełniająca do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na grunty rolne o powierzchni 1,68 ha, stanowiące własność W. D. (użytkowane umową dzierżawy przez skarżącego z powodu, że grunty te zostały w 2006 r. zgłoszone do płatności do gruntów rolnych przez W. D. a nie przez skarżącego, w związku z czym nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 6 ust. 1 i 2 – podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, iż płatność zwierzęca przysługuje do gruntów rolnych, co do których spełnione są wymagania wymienione w tych przepisach tj. warunki dotyczące gruntów oraz warunki dotyczące ich użytkowników (rolników) niezależnie od tego czy na przestrzeni lat 2006,2008,2009 zmienił się użytkownik działek rolnych objętych tą płatnością,

- naruszenie kodeksowej regulacji umowy dzierżawy,

- art. 2, art. 23, art. 32 ust 1 oraz 92 ust.1 Konstytucji RP. Dodatkowo wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego Wyrok (ETS) Trybunał (piąta izba) z dnia 21 stycznia 2010 r., Wyrok (ETS) Trybunał (pierwsza izba) z dnia 20 maja 2010 r., oraz informacji Ministra Rolnictwa z 1grudnia 2010 r.

W uzasadnieniu skarżący, wskazał na zakres obowiązywania przepisów unijnych, oraz omówił zasady prawa wspólnotowego, przytaczając na poparcie swego stanowiska liczne orzeczenia sądów administracyjnych i ETS.

Następnie wskazał, że we wniosku z dnia 13 maja 2010 roku zwrócił się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do gruntów rolnych na 2010 r. dla dziewięciu działek o łącznej powierzchni 4,46 ha oznaczonych grupą upraw PZ II. W ocenie skarżącego, powołane w decyzji pierwszoinstancyjnej przepisy zawierają upoważnienie, do wydania przez Ministra właściwego do spraw rolnictwa rozporządzenia, w brzmieniu "Minister właściwy do spraw rolnictwa określi w drodze rozporządzenia rodzaj roślin o których mowa w art. 7 ust 1 i 17 ust. 1 pkt 1 ,ust 2 w związku uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku 1 do rozporządzenia nr 1783/2003(obecnie 73/2009,założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin do których przysługują płatności uzupełniające, prowadzi się zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Ponadto zgodnie z brzmieniem z art.17 ust 3 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej wydając rozporządzenie ,o którym mowa w ust 1pkt 2 lit a minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunki posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu. Tymczasem zgodnie z § 8 ust 1 pkt 1 i 2 w/w rozporządzenia w sprawie roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania tej płatności- płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli rolnik w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec lub kóz lub koni, które w tym okresie były wpisane lub zostały przez tego rolnika zgłoszone do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, oraz jeżeli na podstawie wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych. Zdaniem skarżącego, nałożony rozporządzeniem wymóg posiadania w określonym czasie wskazanych zwierząt znajduje swoje umocowanie w upoważnieniu ustawowym, umocowanie to nie dotyczy natomiast przyznania płatności uzupełniającej do gruntów rolnych na podstawie wniosku złożonego w 2006 roku oraz na podstawie art. 23 ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej. Tym samym zastosowana regulacja podustawowa zawężająca krąg podmiotów uprawnionych do dopłat zwierzęcych sprzeczna z art. 32 ust. 1, bowiem w sposób wyraźny dyskryminuje grupę rolników, którzy w 2006 roku nie składali wniosków o przyznanie płatności do gruntów rolnych oraz takiej płatności uzupełniającej na podstawie złożonego wniosku nie otrzymali, ale także tych którzy składali i otrzymali taką płatność. W ocenie skarżącego, przedmiotowe rozporządzanie pozbawia grupę tych osób prawa do płatności w 2010 r. w sytuacji kiedy nie tylko nie posiadają bydła ale także gdy dokonali przepisu gospodarstwa lub jak w przypadku skarżącego otrzymali we władnie na podstawie umowy dzierżawy trwałe użytki rolne. Skarżący nie kwestionował, w tym zakresie, prawa rolnika do przyznania JPO pomimo nie wykazania tego faktu w 2006 roku ale fakt nie uwzględnienia prawa do płatności uzupełniającej roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych zawartych w treści § 7 pkt 2 ust. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2007 r. : o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U. Nr 35 ,poz 217 z późn. zm). W tym zakresie, w ocenie skarżącego, skarżona decyzja narusza również podkreślane w doktrynie i w orzecznictwie pojęcie posiadania nadając mu znaczenie administracyjne podczas gdy powinno ono być ustalane w cywilnoprawnym znaczeniu rozróżniając posiadanie samoistne i zależne w rozumieniu art. 338-352 k.c. Następnie, powołując się na tezę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2005 r. IV SA/Wa 1524/05 – wywodził, że nie może być wymogiem zgłoszenia prawa o płatność uzupełniającą we wniosku dotyczącego 2006 roku, posiadanie tytułu prawnego do gruntów rolnych, ponieważ dla przyznania tej płatności istotne jest czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych. Dodatkowo zarzucił, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zostało wydane zgodnie z delegacją ustawową, zawiera bowiem regulacje o charakterze materialnoprawnym, co w świetle wielokrotne prezentowanego stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, nie może zostać uznane za legalne. Natomiast odnosząc się do samej treści § 6 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia, stwierdził, że w przepisach tych brak jest zastrzeżenia, aby płatność uzupełniająca do powierzchni trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na pasze uprawianych na gruntach rolnych przyznano w roku 2006 temu samemu rolnikowi, który ubiega się o nią w 2010 roku. Nie ulega zatem wątpliwości, iż ustawodawca wskazał w tym przypadku jedynie na warunek aby te same grunty, które maja być objęte płatnością zwierzęcą w roku 2010 zostały objęte wcześniej w roku 2006. Zdaniem skarżącego, bez znaczenia pozostaje, kto był w tych latach użytkownikiem gruntu oraz czy osoba użytkownika (rolnika) się zmieniła, jeżeli zostanie spełniony warunek, o którym jest mowa w pkt 1 (rolnik posiadał odpowiednią ilość zwierząt odpowiednich gatunków i zwierzęta te zarejestrował we właściwej ewidencji) na grunty objęte płatnością zwierzęcą w 2003 roku, płatność zwierzęca również w roku 2009 a wniosek w tym względzie powinien być złożony przez ich aktualnego użytkownika. Stąd skarżący przyjął, że dla uzyskania płatności zwierzęcych w 2010 roku, zgodnie z gramatyczną wykładnią omawianych przepisów, konieczne jest zachowanie przez danego, tego samego rolnika ciągłości posiadania (tj. od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku) odpowiedniej ilości zarejestrowanych zwierząt określonych gatunków, natomiast nie jest wymagane aby grunty, na które przyznać płatność zwierzęcą w 2006 roku w roku 2009 były w posiadaniu tego samego rolnika. Reasumując, stwierdził, że tylko taka interpretacja przepisów rozporządzenia pozwala właściwie odczytać intencję ustawodawcy, który wprowadził przepisy ustawy w oparciu o przyjęte przez Wspólnotę Europejską zasady wspólnej polityki rolnej. Skarżący dodał, że celem wsparcia finansowego wypłacanego rolnikom w ramach płatności zwierzęcej jest wyrównywanie strat spowodowanych utrzymywaniem trwałych użytków zielonych bądź też uprawą traw na gruntach rolnych, zaś nie ulega wątpliwości, że pozyskiwanie paszy dla zwierząt z takich gruntów jest najbardziej korzystne z punktu widzenia nowoczesnego, ekologicznego rolnictwa, prowadzi jednakże do strat w rachunku ekonomicznym, ponieważ te same grunty można by wykorzystać do prowadzenia bardziej dochodowych upraw a posiadane zwierzęta karmić sztuczną paszą. Przedmiotowa płatność ma te straty wyrównać i dlatego brak jest podstaw do uznania, iż przepisy uzależniają przyznanie tej formy finansowego wsparcia od ciągłości – posiadania danych gruntów rolnych nieprzerwanie przez tego samego rolnika. Skarżący argumentował, że zaskarżona decyzja to "przykład traktowania gospodarstwa rodzinnego jako środka do dyskryminacji równoprawnych podmiotów w imię doraźnych upodobań poszczególnych ministrów, którzy raz przyznają pełne płatności w 2006 roku na podstawie posiadanych użytków zielonych, aby już w 2007 roku ograniczyć je dla tych, którzy w 2005 i 2006 roku posiadali bydło zarejestrowane w agencji, pozbawiając takiego prawa tych, którzy nabyli i zarejestrowali swoje bydło po okresie opisanym w rozporządzeniach".

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w zaskarżonej decyzji. Na wstępie organ zauważył, że sprawa zakończona zaskarżoną decyzją powiązana jest z postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności do gruntów rolnych z wniosku skarżącego na rok 2007, 2008 oraz 2009, które były przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu pod sygnaturami: I SA/Op 89/08, I SA/Op 301/08, I SA/Op 40/10, I SA/Op 154/09, I SA/Op 240/10 i II SA/Op 4/11. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, Dyrektor wskazał, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. zostało wydane w granicach delegacji ustawowej, a uregulowanie płatności zwierzęcej jako tzw. płatności historycznej nie może być traktowane jako przejaw dyskryminacji określonych grup rolników, na poparcie swojego stanowiska przytaczając fragmenty uzasadnień wyroków Trybunału Konstytucyjnego.

Na rozprawie przed Sądem, skarżący podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, dodatkowo zgłosił zarzut naruszenia pkt. 5 wstępu rozporządzenia Rady Wspólnoty Europejskiej nr 1250/2009, zwracając uwagę na nadrzędność norm prawnych Unii Europejskiej nad prawem krajowym. Podkreślił, że oczekuje od Sądu wyjaśnienia tej kwestii, gdyż nie otrzymał odpowiedzi na wszystkie nurtujące go pytania a dotyczące jego sprawy. Wskazał, że żyje w konkubinacie i chciałby korzystać z regulacji, które dotyczą małżeństw, gdyż w momencie podpisywania umów konkubina nie musiała mieć zwierząt a wymóg ten wprowadzono dopiero w 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodność z prawem oznacza przy tym zarówno zgodność z prawem krajowym jak i prawem wspólnotowym, w szczególności w sytuacji, gdy akty prawa krajowego wprost oparte są, bądź wynikają z przepisów prawa wspólnotowego, które, co do zasady mają bezpośrednie zastosowanie do praw i obowiązków obywateli Wspólnoty.

Zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośredniej i uzupełniającej (oraz innych płatności) reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: z 2008 r., Dz. U. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) - zwana dalej "ustawą o płatnościach". W art. 1 ustawa ta powołuje się na akty prawne Unii Europejskiej:

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników,. (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.) - zwane dalej "rozporządzeniem nr 1782/2003",

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003,. (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243, ze zm.) - zwane dalej "rozporządzeniem nr 796/2004",

- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004, str. 1, ze zm.), stanowiąc dalej, że regulacje krajowe dotyczą kwestii nieokreślonych w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności bezpośredniej oraz płatności uzupełniającej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania tej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 4, poz. 326) - zwane dalej "rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r.", wydanym na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit a oraz art. 24 c ustawy o płatnościach. Zgodnie § 6 ust.1 ww wskazanego aktu płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do dnia 31 marca 2006 r. był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 r., rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni:

a) trwałych użytków zielonych lub

b) upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub

c) mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki

- także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

Płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;

2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w ust. 1 pkt 2.

Liczbę dużych jednostek przeliczeniowych (DJP) oblicza się jako iloczyn liczby zwierząt, o których mowa w ust. 1 pkt 1, i współczynnika ustalonego z uwzględnieniem rodzaju i wieku zwierząt, zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia, według stanu na dzień, w którym liczba (DJP) w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, jest największa.

Z przywołanych przepisów wynika, że warunkiem koniecznym do otrzymania płatności jest posiadanie przez rolnika lub jego małżonka zwierząt gospodarskich w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. (z zastrzeżeniem, że posiadanie tych zwierząt potwierdza zgłoszenie do odpowiedniego rejestru) oraz, co szczególnie ważne w przedmiotowej sprawie, uzyskanie uzupełniającej płatności obszarowej do trwałych użytków zielonych lub powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami na podstawie wniosku złożonego w 2006 r.

Trafnie zatem organ uznał, że taka konstrukcja prawna cytowanej regulacji sprawia, iż płatność zwierzęca mimo pewnych zmian w jej konstrukcji, nadal ma charakter historyczny, tzn. nabycie prawa do jej otrzymania, jak również wysokość tejże płatności uzależniona jest od ukształtowanego w przeszłości stanu faktycznego – od ilości zwierząt gospodarskich będących w posiadaniu rolnika lub jego małżonka w terminie od 1 kwietnia 2005 r. do 31 marca 2006 r. oraz od powierzchni trwałych użytków zielonych i upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której tenże rolnik lub jego małżonek otrzymał uzupełniającą płatność obszarową, na podstawie wniosku na 2006 r., także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim. Skoro skarżący zgłosił we wniosku obszarowym na rok 2010 do płatności zwierzęcej działki rolne o powierzchni łącznej 4,46 ha, to warunkiem otrzymanie tejże płatności w kwocie odpowiadającej całej powierzchni deklarowanej było posiadanie we wskazanym wyżej okresie zwierząt gospodarskich w ilości odpowiadającej, co najmniej 1,338 DJP oraz otrzymanie w roku 2006 płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub upraw traw do areału, co najmniej 4,46 ha. Tymczasem z akt sprawy o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2006 wynika, że skarżący spełnił pierwszy z podanych warunków (posiadał w wymaganym okresie odpowiednią liczbę zwierząt gospodarskich), natomiast nie otrzymał w 2006 roku płatności uzupełniającej do trwałych użytków zielonych i do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych do powierzchni 4,46 ha, a jedynie do powierzchni 2,80 ha, podkreślić wypada, że sam skarżący okoliczności tej nie kwestionuje.

W konsekwencji oznacza to, że maksymalna powierzchnia działek rolnych, do których strona mogła otrzymać płatność zwierzęcą w 2010 roku wynosiła 2,80 ha, co jest zgodne z rozstrzygnięciem podjętym przez organy i powoduje, iż rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. zostało powołane i zastosowane przez organ prawidłowo. Powtórzyć przyjdzie, że przepis § 6 ww aktu, jak i poprzednio obowiązujący w tej samej materii § 5 rozporządzenia z 14 marca 2007 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 264 i 265 ze zm.) ustanawiał wymóg uzyskania przez rolnika na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, płatności uzupełniającej do powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych. Wskazane normy nie przewidywały sytuacji, w której zwiększyła się od 2006 roku powierzchnia trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych w tym również na skutek wydzierżawienia określonego areału.

Nie jest tak, jak twierdzi skarżący, iż pozbawieni płatności zwierzęcej są rolnicy, którzy dokonali cyt. "przepisu gospodarstwa" po 2006 roku, gdyż takich przypadków dotyczą dalsze przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 (§ 10). Zatem nie jest słuszne rozumowanie skarżącego, iż możliwym jest objęcie do płatności zwierzęcej w 2010 roku powierzchni trwałych użytków zielonych lub do powierzchni upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych z wniosku innego rolnika, którym jest W. D., pozostająca ze skarżącym w konkubinacie. W świetle poczynionych ustaleń opartych na zebranym w sprawie materiale dowodowym nie można mówić o gospodarstwie rodzinnym czy też współposiadaniu gruntów. Fakt, że skarżący wspólnie z W. D. tworzą nieformalny związek nie przenosi się na ich stosunki majątkowe. Każdy z rolników posiada majątek własny stanowiący samodzielne gospodarstwo rolne i z tego tytułu korzysta z uprawnień samodzielnych rolników. Również każdy w odniesieniu do wykazanych gruntów jest odrębnym podatnikiem podatku rolnego. To, że jak oświadczył skarżący na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r., że on i W. D. żyją w konkubinacie i chciałby korzystać z regulacji, które dotyczą małżeństw nie oznacza, że są małżeństwem w ujęciu przepisów prawa, a już na pewno nie można z tego faktu wywodzić następstw prawnych wynikających z ustawowej wspólności małżeńskiej. W ocenie Sądu, prawidłowo J. B. i W. D. zostali w dalszym ciągu potraktowani jako osobni rolnicy, bowiem na ich sytuację prawną w kontekście reguł przyznania płatności zwierzęcej w aktualnym brzmieniu § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. mogło by mieć ewentualnie jedynie zawarcie związku małżeńskiego, gdyż taką sytuację dodatkowo ustawodawca zakwalifikował w 2010 roku jako umożliwiającą powiązanie powierzchni referencyjnej z 2006 roku. Jednak w postępowaniu wyjaśniającym okoliczność ta nie została potwierdzona, faktu tego również nie potwierdził sam skarżący na rozprawie przed Sądem oświadczając tylko, że "żyje w konkubinacie" Ponadto należy dodać, iż umowa z dnia 30 marca 2006 r., zgodnie z którą W. D. oddawała w dzierżawę skarżącemu na okres 10 lat działki o łącznej powierzchni 4,57 ha stanowi jedynie, że dzierżawca przystępuje do użytkowania gruntów nią objętych i uwzględniać ją będzie w płatnościach bezpośrednich począwszy od 2007 r. Nie ulega zatem wątpliwości jaka była wola stron umowy. To prowadzi do wniosku, że wykazane przez skarżącego do wnioskowanej płatności grunty niebędące w jego posiadaniu w 2006 r. nie mogły stanowić podstawy do przyznania płatności zwierzęcej. Prawidłowo zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że powierzchnia do której została naliczona płatność wynosi 2,80 ha.

Zauważyć warto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt II GSK 862/09, w świetle § 6 rozporządzenia z 9 marca 2009 r. podzielił pogląd o historycznym charakterze płatności zwierzęcej, podkreślając, że prawo do jej otrzymania jak i wysokość zależą od stanu faktycznego istniejącego w okresie od 1 kwietnia 2005 r. do 30 czerwca 2006 r. tj. ilości posiadanych zwierząt i zgłoszonych do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz od powierzchni trwałych użytków zielonych i upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach rolnych, do której tenże producent wcześniej otrzymał uzupełniającą płatność obszarową. Stwierdzając jednocześnie, że ten tryb właściwie zastosowano wobec skarżącego, przyznając płatność zwierzęcą za 2008 rok z uwzględnieniem powierzchni gruntów wynoszącą 2,80 ha tj do gruntów będących w jego posiadaniu od 2005 r.

Zarzut naruszenia unijnej koncepcji gospodarstwa rolnego i producenta przewidziany w rozporządzeniu 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019-93. (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868 94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529.2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, z późn. zm.),czy też naruszenia wskazywanej przez skarżącego konstytucyjnej koncepcji gospodarstwa rodzinnego zawartej w art. 23 Konstytucji RP staje się bezprzedmiotowa, bowiem w ustalonym stanie faktycznym nie można mówić o gospodarstwie rodzinnym czy współposiadaniu gruntów .

Mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację faktyczną oraz prawną, Sąd uważa zarzuty skargi za niezasadne, zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga podlegała oddaleniu.