Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1211/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c , art. 151, art. 134 par 1, art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdu uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] nr [...], wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odmówił przyznania Z. S. wynagrodzenia za dozór pojazdu marki [...], o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie [...]zł, za okres od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] listopada 2014 r.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że zarządzeniami nr [...] Starosty [...] z dnia [...] a następnie nr [...] z dnia [...] w sprawie wyznaczenia jednostek usuwających pojazdy z drogi oraz parkingów strzeżonych, na których będą umieszczone pojazdy usunięte z dróg, na koszt właściciela pojazdu, parking strzeżony Z. S. został wyznaczony do umieszczania pojazdów usuniętych z dróg.

Na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] z dnia [...]., wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w G., samochód marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] został odholowany w tym dniu na parking strzeżony prowadzony przez Z. S.. W dyspozycji usunięcia pojazdu jako przyczynę jego usunięcia wskazano nietrzeźwość kierowcy. Pojazdem kierował P. B., któremu w postępowaniu karnym postawiono zarzut kierowania pojazdem na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 K.k.).

W trakcie przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, postanowieniem

z dnia [...] Prokurator Rejonowy w G. orzekł o zabezpieczeniu majątkowym przyszłej kary grzywny oraz środka karnego poprzez zajęcie samochodu osobowego [...] nr rejestracyjny [...], pozostawiając zajęty przedmiot na parkingu strzeżonym należącym do Z. S..

Postanowieniem z dnia [...] sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w G. uchylił zabezpieczenie majątkowe, a następnie postanowieniem z dnia [...] przyznał Z. S. należność tytułem zwrotu poniesionych kosztów za przechowywanie samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...] w okresie od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] października 2008 r., w kwocie [...]zł. Sąd wezwał P. B. do niezwłocznego odbioru samochodu z parkingu pod rygorem przeprowadzenia likwidacji w trybie ustawy z dnia 18 października 2006 r. o likwidacji niepodjętych depozytów.

W dniu [...] lipca 2012 r. Z. S. wystawił fakturę VAT nr [...] dla Komendy Wojewódzkiej Policji w S. na kwotę [...]zł za przechowywanie przedmiotowego pojazdu w okresie od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] lipca 2008 r.

Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Sąd Rejonowy w G. poinformował Z. S. o wszczęciu postępowania w zakresie likwidacji niepodjętego depozytu w postaci pojazdu marki [...] nr rej [...] i ponownie wezwano P. B. do odbioru samochodu z parkingu. Samochód nie został odebrany przez właściciela.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. wskazał, że Z. S. nie zawiadomił o fakcie nieodebrania przedmiotowego pojazdu przez osobę uprawnioną, a nadto nie otrzymał informacji od Policji dotyczących usunięcia pojazdu. Nie wydano też decyzji w sprawie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Organ I instancji wskazał na umowy, w ramach których Z. S. świadczył usługę przechowywania pojazdów zabezpieczonych do celów procesowych, obowiązujące w stosunkach Przedsiębiorcy z Komendą Wojewódzką Policji w S. od 2002 r. Starosta [...] dodał, że postanowieniem z dnia [...] sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy w G. orzekł przepadek pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Postanowienie uprawomocniło się w dniu [...] lipca 2017 r. Wskutek powyższego, Starosta [...] wdrożył procedurę likwidacji wskazanego pojazdu.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Starosta [...] uznał, iż nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku Z. S., albowiem przedmiotowy pojazd stanowił przedmiot zabezpieczenia majątkowego na potrzeby postępowania karnego. Stąd też do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego nie mają zastosowania procedury związane z usuwaniem pojazdów z drogi.

W ocenie Starosty [...], na kwalifikację prawną zaistniałego stanu rzeczy nie mogą wpływać błędy i zaniechania organów ścigania, sądu oraz organu egzekucyjnego popełnione od dnia zabezpieczenia przedmiotowego pojazdu. Uznania tego nie może zmienić okoliczność orzeczenia przepadku na rzecz Powiatu [...] przedmiotowego pojazdu prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w G., który to akt uregulował wyłącznie stan prawny pojazdu.

Powyższe w powiązaniu z faktem niezawiadomienia przez Z. S.

o nieodebraniu pojazdu przez jego właściciela, w trybie § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów dowodzi, w ocenie organu I instancji, iż do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego nie mają zastosowania procedury związane z usuwaniem pojazdów z drogi w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Starosta [...] podkreślił brak wykazania jakiejkolwiek aktywności ze strony Z. S. w postępowaniu egzekucyjnym, ukierunkowanej na uzyskanie należnego wynagrodzenia za dozór pojazdu sprawowany w toku postępowania karnego.

Dalej organ I instancji wskazał, że strona wystąpiła wyłącznie z żądaniem wynagrodzenia za dozór pojazdu, ograniczając się do wskazania wysokości stawek, według których powinno być skalkulowane wynagrodzenie, wynikających z uchwał Rady Powiatu w G., a następnie z umów zawartych z Powiatem [...] oraz wielkości powierzchni zajmowanej przez dozorowany pojazd. W ocenie Starosty, strona nie udowodniła zwiększenia obowiązków, czy nakładów ponoszonych na rzecz w okresie przechowywania, mogących uzasadniać domaganie się zapłaty wynagrodzenia w oparciu o wskazane przez wnioskodawcę rosnąco w okresie przechowywania pojazdu stawki wynagrodzenia.

Starosta [...] ustalił, że stawki abonamentowe za przechowywanie pojazdów na parkingach strzeżonych prowadzonych w S., P., G. zamykają się w granicach [...] zł/miesięcznie. Organ I instancji uznał, że miarodajną dla jego wyliczenia byłaby stawka [...] zł/ dobę przechowywania pojazdu.

W zażaleniu na ww. postanowienie Starosty [...] skarżący, powołując treść przepisów art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazał, że wystawiona dyspozycja usunięcia pojazdu przez uprawniony podmiot dowodzi zaistnienia okoliczności uzasadniających wypełnienie przesłanek wskazanych przepisów. W świetle powyższego, ponowne rozważania tej kwestii przez Starostę [...], w jego ocenie, są bezprzedmiotowe, a w szczególności poczynione w uzasadnieniu postanowienia oceny działań Policji, Prokuratury Rejonowej w G., Sądu Rejonowego w G. z pominięciem najistotniejszego w sprawie dokumentu, jakim jest dyspozycja usunięcia pojazdu, stanowiąca dowód spełnienia kryteriów powołanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym przy usuwaniu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym, a konsekwentnie odpowiedzialności Powiatu za uregulowanie zarówno stanu prawnego pojazdu, jak też pokrycia kosztów jego przechowywania przez wyznaczonego dozorcę.

Z. S. zakwestionował stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie

w kwestii podstaw ustalenia wynagrodzenia za dozór pojazdu, uwzględniających takie kryteria jak stan techniczny pojazdu, ilość pojazdów jednocześnie przechowywanych na parkingu strzeżonym. Podkreślił, że wyłącznym kryterium zróżnicowanej oceny jest rodzaj pojazdu przechowywanego, od niego bowiem uzależniona jest stawka opłaty za przechowywanie. Wskazał nadto, że rola podmiotu prowadzącego parking strzeżony ogranicza się do zabezpieczenia miejsca przechowywania pojazdu odpowiadającego parametrom samochodu, zabezpieczenia tegoż przed kradzieżą i uszkodzeniem

i wyłącznie do tychże stosowany może być miernik należytej staranności. Takie też zapisy znajdują się w aktach uchwałodawczych Rady Powiatu oraz zawartych umowach z parkingiem strzeżonym. Dlatego też przywoływanie w tym miejscu innych czynników w postaci: ryzyka gospodarczego, wkładu pracy ze strony dozorcy, dodatkowych umiejętności i kwalifikacji, czy stanu technicznego pojazdu, uznał za nieuprawnione i niemające podstawy prawnej w omawianej kwestii.

Nie do zaakceptowania, w ocenie Skarżącego, pozostaje odmowa przyznania mu wynagrodzenia za okres, po skierowaniu przez organ żądania wydania pojazdu. Podkreślił, że Starosta [...] nie wskazał podstawy takiego żądania, nie był organem egzekucyjnym, ani też osobą uprawnioną do odebrania pojazdu, nie wiązała też dozorcy żadna umowa z Powiatem [...], z której wynikałby obowiązek wykonania takiego żądania. Zaznaczył, że obecnie pojazdy przechowywane są na parkingu depozytowym w warunkach komercyjnych, dopiero tytuł egzekucyjny właściwego organu może być podstawą do wydania pojazdów.

Wskazał również, że w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. na terenie Powiatu [...] funkcjonowały dwa parkingi prowadzące działalność w zakresie przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w trybie ustawy Prawo o ruchu drogowym. Na podstawie umowy z Powiatem [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. usługę przechowywania pojazdów świadczył G. I. pod firmą [...] w N., drugi parking prowadził do grudnia 2015 r. S. Ł. pod firmą "E." S. Ł. w G.. Stawka za 1 dzień przechowania pojazdu na wskazanych parkingach wynosiła [...] zł. W przypadku innych parkingów strzeżonych dobowa stawka przechowywania pojazdów w okresie od dnia [...] stycznia 2014 r. wynosiła od [...] zł do [...] zł.

Skarżący podniósł dodatkowo, że w postanowieniu z dnia [...] znak: [...] [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. przyjął stawkę [...] zł za dobę przechowywania pojazdu przy ustaleniu wynagrodzenia za okres przechowywania od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] stycznia 2017 r., poprzez analogię do umowy na przechowywanie pojazdów z dnia [...] grudnia 2015 r., zawartej przez G. I. z Powiatem [...]

W związku z powyższym wniósł o przyznanie mu wynagrodzenia za cały okres przechowywania pojazdu, tj. od dnia [...] czerwca 2008 r. do dnia [...] grudnia 2017 r.

w kwocie [...]zł z uwzględnieniem wpłat dokonanych przez Policję i Sąd.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi celem uzupełnienia materiału dowodowego o ustalenie wysokości stawek opłat dobowych za przechowywanie pojazdów, zmienianych

w poszczególnych okresach dozorowania pojazdu mocą umów Starosty [...] zawieranych z przedsiębiorcami realizującymi w imieniu Powiatu [...] powinność zapewnienia miejsca przechowywania pojazdów usuniętych z dróg w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wskutek rozpoznania skargi P. O. w S., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1070/18 uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...]

w uznaniu braku podstaw do uchylenia przez organ odwoławczy postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, jako naruszające zasadę dwuinstancyjności postępowania. Sąd zalecił rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie przez organ odwoławczy, z uwzględnieniem ewentualnej potrzeby zgromadzenia w całości materiału dowodowego, uzasadniającego stanowisko organu w zakresie rozstrzygnięcia o wynagrodzeniu z tytułu sprawowanego dozoru.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096), uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W ocenie Kolegium usunięcie pojazdu w dniu 22 czerwca 2007 r., mieściło się

w warunkach przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a w jego efekcie doszło nie tylko do przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, ale nadto do nieodebrania pojazdu przez właściciela, a zatem podstawę stanowiły przepisy dotyczące postępowania z pojazdem w razie upływu ustawowego terminu odebrania pojazdu, w szczególności art. 130a ust. 10 ustawy Prawo ruchu drogowym, nakazujący staroście wystąpienie do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Efektem tego wystąpienia jest prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego

w G. z dnia [...] r., sygn. akt I Ns [...] o przepadku pojazdu marki [...], nr rej. [...] na rzecz Powiatu [...]

Według Kolegium, powiązanie przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia pozwala na oczywisty wniosek o braku normy kompetencyjnej dla starosty do rozstrzygania o kosztach.

W ocenie organu, ze względu na datę wniosku konieczne jest uwzględnienie aktualnie obowiązujących regulacji, a w aktualnym stanie prawnym kwestia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów pozostaje wyłącznie domeną ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, jak też dalsze po tej dacie zmiany wprowadzone do dnia złożenia wniosku.

Organ wskazał dalej, że w niniejszym postępowaniu na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w G., orzekającego przepadek pojazdu, przedmiotowy pojazd został usunięty z drogi w warunkach przepisu art. 130a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie zaistniały podstawy do uruchomienia procedury przyznania wynagrodzenia dozorcy za jego przechowywanie. Kompetencję do uporządkowania w całości spraw związanych z usunięciem pojazdu z drogi w warunkach przepisu art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym powierzył ustawodawca staroście, konkretyzując wynikające stąd obowiązki w przepisach ust. od 5 do 7, dalej ust. 10, 10a, 10f, 10h.

Dokonana przez organ I instancji interpretacja stanu faktycznego, skutkująca przyjęciem w zaskarżonym akcie, iż umieszczenie pojazdu na parkingu strzeżonym spowodowane było zabezpieczeniem pojazdu na potrzeby postępowania karnego

i mająca swe źródło w powołanych umowach Skarżącego z Komendantem Powiatowym Policji, zdaniem organu odwoławczego, nie tylko stoi w sprzeczności z dokonanym faktem wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, okolicznościami tego usunięcia, jak nadto z treścią powoływanych umów, wedle których umieszczenie na parkingu strzeżonym w związku z zabezpieczeniem pojazdu na potrzeby postępowania karnego wymagało wydania skierowania przez jednostki organizacyjne Policji i protokolarnego przyjęcia pojazdu. Niezależnie jednak od powyższego uprzednie wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu uruchamiało administracyjny tok związany z jego przechowywaniem i skutkami nieodebrania pojazdu.

Kolegium uznało za słuszne twierdzenie, że skoro przedsiębiorca dobrowolnie, na zapytanie ofertowe przedstawił swoje ceny i zawarł umowę z organem, dokonał tym samym kalkulacji kosztów przechowywania pojazdów na parkingu, a ceny te były dla przedsiębiorcy zadowalające. Przy obliczaniu tych kosztów za niedopuszczalne uznawano jednak naliczanie stawek od pierwszej doby parkowania przez kolejne lata obowiązywania umów. Pierwsza doba parkowania pojazdu powstaje w momencie przyjęcia pojazdu na parking strzeżony i jest naliczana jednokrotnie. Dzień 1 stycznia kolejnego roku, pomimo zawarcia kolejnej umowy, nie może być uznany jako kolejny pierwszy dzień przechowywania pojazdu. Przyjęcie takiego toku rozumowania prowadziłoby bowiem do zaistnienia absurdalnych sytuacji, w których pojazd przyjęty dnia 26 grudnia – po pięciu dniach przechowywania stawałby się pojazdem powtórnie "przechowywanym pierwszych 5 dni".

W ocenie organu, spornym jednak w sprawie ustaleniem w tego rodzaju sprawach, pozostawało wynagrodzenie za okres poprzedzający dzień podpisania pierwszej umowy ze Starostą, tj. dzień [...] sierpnia 2011 r. W celu ustalenia należnego stronie wynagrodzenia za wskazany okres, organy za zasadne uznały przyjęcie za właściwą kwoty zbliżonej do kwoty wynikającej z umowy podpisanej z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, obowiązującej do dnia [...] marca 2009 r. jako, że organ ten przed powierzeniem Staroście zadań wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym był podmiotem odpowiedzialnym za ponoszenie kosztów przechowywania pojazdów, które w wyniku nieodebrania z parkingu przez właściciela, przechodziły na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy – do dnia [...] września 2010 r. Ponieważ kwota ustalona w umowie z przedsiębiorcą wynosiła [...] zł, a następna podpisana już ze Starostą [...] umowa ustalała kwotę [...]zł za dzień przechowywania pojazdu, za zasadne uznawano przyjęcie w okresie do dnia [...] września 2010 r. kwoty – [...] zł, a następnie od dnia [...] września 2010 r. kwoty [...]zł za dzień jako kwoty pośredniej, tj. wyższej niż przyjętej w dobrowolnie podpisanej umowie z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego i niższej niż średnia kwota wynikająca z uchwały Rady Powiatu, obowiązująca właściciela pojazdu i stosowana jako kwota sankcyjna i dolegliwa – bez przekroczenia jednakże wysokości kwoty wynikającej z umowy z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem organów, ustalenie stosownych kwot poprzez nawiązanie do stawek, według których było kalkulowane wynagrodzenie tej strony w ramach zawartych umów cywilnych, zasadniczo pozostaje prawidłowe.

Kolegium podkreśliło, że trudno racjonalnie przyjąć, że stawki, na które strona godziła się zawierając umowy cywilne, a których przedmiotem było przechowywanie pojazdów na zasadach wynikających z art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, nie odzwierciedlają koniecznych wydatków i wynagrodzenia w szczególności, że są to stawki zbyt niskie. Dodatkowo, w sprawach dotyczących okresów dozorowania pojazdów wcześniejszych, poprzedzających umowy zawarte z Naczelnikiem Urzędu Skarbowego, uwzględniono stawki opłat wynikające z umów zawartych przez przedsiębiorców z Komendantem Wojewódzkim Policji w S..

Kolegium uznało za uzasadnione przyjęcie jako podstawy ustalenia wynagrodzenia za okres przechowywania przedmiotowego pojazdu od dnia

[...] do [...] stycznia 2014 r. stawki w wysokości [...] zł, albowiem w tym okresie czasu była ona nadal obowiązującą w stosunkach tego rodzaju, co wywieść należy z datowania zamiany stawki na [...] zł powoływaną już wyżej umową zawartą z G. I. od dnia [...] lutego 2014 r. Przyjmując tę konkretną stawkę, Kolegium miało na uwadze adekwatność tej usługi do świadczonej przez Z. S., ze względu na zakres terytorialny, porównywalny zakres obowiązków tych dwóch podmiotów wynikający z zawieranych umów, tego samego zamawiającego (Starostę [...]), który w uznaniu potrzeby zapewnienia ciągłości realizacji ustawowych obowiązków w zakresie przechowywania pojazdów usuniętych z dróg na terenie Powiatu [...], realnie ocenił ofertę podmiotu, któremu zlecił wykonanie usługi przechowywania pojazdów, godząc się na wskazaną w umowie stawkę opłaty za dobę przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym, definiując w § 1 powołanej umowy z dnia [...] stycznia 2014 r. jako usługę obejmującą:

- przyjęcie pojazdu i pisemne zgłoszenie tego faktu zamawiającemu,

- ewidencjonowanie przyjętych pojazdów,

- zabezpieczenie przed niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi motorowerów, motocykli i samochodów z uszkodzeniami powypadkowymi w garażu lub w przypadku zajętych stanowisk garażowych w inny odpowiedni sposób (np. zastosowanie odpowiedniej plandeki),

- zabezpieczenie ładunku, jeśli znajduje się w pojeździe przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub czynem zabronionym w czasie przechowywania aż do momentu wydania pojazdu osobie uprawnionej,

- ochronę i nadzorowanie pojazdów i ładunków,

- wydanie pojazdu osobie uprawnionej.

W ocenie organu odwoławczego, Starosta [...] nie uzasadnił przyczyny, dla której odstąpił od praktyki już utrwalonej i zastosowanej w wielu sprawach, których przedmiotem było wynagrodzenie za dozór pojazdu przechowywanego na parkingu strzeżonym prowadzonym przez Z. S., usytuowanym w G. przy ul. [...], przyjętego na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu wydanej w trybie art. 130a ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w sytuacji nieodebrania pojazdu przez właściciela, przy niezmiennym trybie orzekania o uprawnieniu wyżej wskazanym.

Zdaniem Kolegium, nie mają też znaczenia prawnego dla oceny zasadności zgłoszonego w niniejszym postępowaniu żądania podnoszone przez Starostę względy dotyczące ilości jednocześnie przechowywanych na parkingu pojazdów, dokonanych już wypłat z budżetu Powiatu na rzecz Z. S. za pojazdy przechowywane na wskazanym parkingu, albowiem dozorcy przysługuje wynagrodzenie za każdy przechowywany pojazd, który wymaga zapewnienia odrębnego miejsca na parkingu.

Podnoszony przez Starostę [...] argument, w ocenie wysokości należnego wynagrodzenia, o niskiej wartości pojazdu, mający uzasadniać stopień wysiłków i staranności, a w konsekwencji nakładu pracy w dozorowanie pojazdu, jak też odpowiedzialności jest nie do zaakceptowania wobec wynikającego z zasad doświadczenia życiowego i logicznego wnioskowania przekonania, iż utrzymanie w stanie niepogorszonym pojazdu o złym stanie technicznym wymaga niejednokrotnie większych nakładów, aniżeli pojazdu sprawnego i w dobrym stanie technicznym.

Niezależnie jednak od powyższego, w ocenie organu, nie można przyjąć założenia, iż stan techniczny pojazdu warunkuje wynagrodzenie przechowawcy, taki tok rozumowania musiałby prowadzić do wniosku, że dozorcy nie przysługuje wynagrodzenie w stosunku do pojazdów nieprzedstawiających wartości w chwili umieszczenia na parkingu, skoro jego odpowiedzialność za taki pojazd jest zerowa.

W okresie poprzedzającym zawarcie umów ze Starostą [...],

tj. w okresie od dnia [...] kwietnia 2007 r. do dnia [...] sierpnia 2011 r. dla ustalenia wynagrodzenia przyjęto stawkę [...] zł obowiązującą w umowie wiążącej skarżącego

z Urzędem Skarbowym, następnie w okresie od dnia [...] sierpnia 2011 r. do dnia

[...] grudnia 2012 r. - [...] zł za dzień przechowywania pojazdu, w okresie od dnia

[...] stycznia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2014 r. - [...] zł, w okresie od dnia [...] lutego

2014 r. do [...] grudnia 2016 r. - [...] zł, a w okresie od dnia [...] stycznia 2017 r. - [...] zł.

Takie też wynagrodzenie winien ustalić organ I instancji, przy uwzględnieniu okresu przechowywania pojazdu wnioskowanego przez Z. S..

W ocenie Kolegium, wysokość wynagrodzenia kształtuje zakres obowiązków

i okres ich realizacji wynikających z umowy o przechowywanie pojazdu, jak też obowiązujące w tym okresie stawki wynagrodzenia. Przyjęte za podstawę ustalenia wynagrodzenia po dniu [...] grudnia 2013 r. umowy z G. I., z uwagi na podobieństwo w zakresie ocenianych stosunków stanowią obiektywnie najbardziej adekwatny materiał porównawczy. Przekazana zatem przez Z. S. informacja o nieodebranych z parkingu pojazdach była wystarczającą podstawą podjęcia przez właściwe organy koniecznych czynności zmierzających do uregulowania stanu prawnego pojazdu wedle obowiązujących reguł, pozostając aktualną wedle reguł przejściowych ustawy zmieniającej z dnia 22 lipca 2010 r. – o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Nie zmienia jednak powyższe okresu dozorowania pojazdu. Zarzucany przez organ brak nie jest elementem postępowania w sprawie o przyznanie wynagrodzenia za dozór pojazdu, albowiem nie mieści się w przesłankach art. 102 § 2 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a wyłączenie analizowanego okresu

z uprawnienia do otrzymania wynagrodzenia stoi w rażącej do powołanego przepisu sprzeczności.

Mając zatem na uwadze okoliczność, że przechowywanie pojazdów na przedmiotowym parkingu nie wiązało się z jakimkolwiek zaniechaniem strony postępowania, która wręcz godziła się na zajmowanie parkingu przez tak długi okres przechowywania, bez jakiegokolwiek wynagrodzenia z tego tytułu, słusznym dla organu odwoławczego, pozostaje ustalenie spornego wynagrodzenia przy uwzględnieniu zróżnicowanych w tym okresie stawek opłaty. Przy czym, wobec faktu, iż przyjęte do rozliczeń stawki wynagrodzenia w okresie do dnia [...] grudnia 2013 r. wynikały wprost z umów z Z. S., właściwym jest ich uwzględnianie w ustaleniu wynagrodzenia za okresy nimi objęte. Nieuzasadnionym, w ocenie Kolegium, pozostaje dalsze jej przyjęcie dla ustalenia wysokości wynagrodzenia w okresie po utracie mocy obowiązującej umowy wiążącej Z. S. z Powiatem [...].

Niepodjęcie koniecznych ustawowych zadań powierzonych organom administracji publicznej, zdaniem organu odwoławczego, nie może skutkować nieuzasadnionym obciążeniem podmiotu prowadzącego parking strzeżony, współuczestniczącemu

z organem wykonującym w imieniu jednostki samorządu terytorialnego zadania publiczne w zakresie transportu i dróg publicznych, przypisane ustawą z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 2013 r., poz. 595) - art. 4 ust. 1 pkt 6.

Wobec zatem faktu, iż po upływie okresu obowiązywania umowy pojazd nadal pozostawał na parkingu, jako nieodebrany przez właściciela, Kolegium uznało,

że skarżącemu należy się wynagrodzenie za jego przechowywanie według obowiązujących w tym okresie stawek opłat w stosunkach tego rodzaju.

Powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego

w S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie P. O. w S., wnosząc o jego uchylenie w całości.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a. które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uchyleniu postanowienia organu I instancji

i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo związania organu odwoławczego prawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego obligującego do merytorycznego rozpatrzenia sprawy;

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., oraz art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uchyleniu wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania, postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, mimo że nie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Uzasadniając skargę Prokurator wskazał, że Kolegium wydając zaskarżone postanowienie kasacyjne, zignorowało ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1070/18, którymi organ był związany.

Po pierwsze, w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wyraźnie wskazał, że w sprawie nie zaistniała podstawa do wydania rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skoro organ odwoławczy nie podniósł istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego oraz nie wskazał na potrzebę przeprowadzenia konkretnych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego obligując go do wydania orzeczenia merytorycznego w zakresie żądania objętego postanowieniem organu I instancji. Tymczasem Kolegium przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, pomijając ocenę prawną zawartą w uzasadnieniu ww. wyroku, ponownie uchyliło się od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego we wskazanym zakresie, nakazując organowi I instancji rozpoznanie sprawy również w tej części.

Po drugie, Kolegium zignorowało wskazania sądu co do dalszego postępowania aby wniosek o wynagrodzenie za dozór pojazdu w części rozszerzonej w zażaleniu przekazać do rozpoznania Staroście [...], obligując organ I instancji do jego rozpoznania w niniejszej sprawie.

Po trzecie, Kolegium uznało, że do wydania takiego rozstrzygnięcia uprawnia zapatrywanie prawne wyrażone przez inny sąd w analogicznej sprawie, podczas gdy, jak wskazano w przywołanym wcześniej orzeczeniu NSA w Warszawie, organ obowiązany jest stosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w innych orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

W ocenie Prokuratora, Kolegium wydając zaskarżone orzeczenie wbrew ocenie prawnej zawartej w prawomocnym orzeczeniu sądowym i zaleceniem co do dalszego postępowania, dopuściło się istotnego naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a., a jednocześnie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 15 k.p.a., albowiem wbrew zasadzie dwuinstancyjności, nie podnosząc istotnych wątpliwości co do stanu faktycznego oraz nie wskazując na potrzebę przeprowadzenia konkretnych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego, ponownie uchyliło się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Wniesiona skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego.

Z kolei w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej: "p.p.s.a.", w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sad kontroluje zaskarżony akt także z urzędu, nie będąc związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. II SA/Sz 1070/18 uchylił postanowienie Kolegium wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wyrok w tej sprawie, wobec braku zaskarżenia, jest prawomocny.

Powyższe skutkuje koniecznością zbadania przez Sąd zastosowania przez organ odwoławczy art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując, stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014 r.,

sygn. akt I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą Sądu kontrolującego obecnie zaskarżone postanowienie jest zatem

w pierwszej kolejności weryfikacja, czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w S., którego postanowienie zostało uchylone wyrokiem z dnia 29 listopada

2018 r., w pełni zastosowało się do zaleceń i wskazań zawartych w tym orzeczeniu.

Wskazać w tym miejscu należy, że w powołanym wyżej orzeczeniu Sąd uchylił postanowienie Kolegium wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. stwierdzając, iż nie znalazł podstaw do zaniechania wydania przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia merytorycznego lub reformatoryjno-merytorycznego. W ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy, co do którego Kolegium nie podniosło żadnych istotnych wątpliwości, nie wymagał przeprowadzenia konkretnych dodatkowych czynności w celu uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd podkreślił, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu odwoławczego może być tylko sprawa rozstrzygnięta postanowieniem organu I instancji. Z kolei wniosek o wynagrodzenie za dozór w części rozszerzonej w zażaleniu powinien zostać przekazany Staroście [...] i to nie jak wskazał Prokurator – w niniejszym postępowaniu lecz w takim, które dotyczyć będzie wyłącznie rozszerzonej w zażaleniu części wniosku.

Wobec tak jasno sformułowanych wytycznych, mając na uwadze powołany wyżej art. 153 p.p.s.a., obowiązkiem Kolegium było wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego lub reformatoryjno-merytorycznego. Ponowne wydanie postanowienia kasacyjnego pozostaje w opozycji do wyroku z dnia 29 listopada 2018 r. i oznacza naruszenie przepisów art. 153 i 170 p.p.s.a.

Jak już wyżej Sąd wskazał, powołując się na orzecznictwo NSA, nie jest dopuszczalne w takiej sytuacji powoływanie się na poglądy wyrażone w innych orzeczeniach sądowych wobec niezmienionego stanu faktycznego i prawnego w tej sprawie. Dodać również należy, że w rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienia zostały wydane na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., natomiast w sprawie, na którą organ odwoławczy się powołuje – na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przesłanki ustawowe do zastosowania przez organ ww. przepisów proceduralnych nie są tożsame.

Podsumowując, zarzuty podniesione w skardze należało uznać za zasadne, natomiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium winno zastosować się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia oraz w orzeczeniu wydanym przez Sąd uprzednio.

Biorąc zatem pod uwagę, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. należało – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c tej ustawy – uchylić zaskarżone postanowienie.