Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2798/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska (spr.), Sędzia WSA - Izabella Janson, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do WSA w Warszawie w dniu 18 listopada 2013 r. przez E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwaną dalej Skarżącą, Wnioskodawcą) jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] października 2013 r., utrzymująca w mocy własną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydaną po wznowieniu postępowania o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

Prezes Agencji Rynku Rolnego przekazał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek Spółki z dnia 25 maja 2013 r. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego nr [...] z dnia [...] września 2008 r. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz nakładającej na Spółkę obowiązek zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami. W związku z powyższym wnioskiem Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postanowieniem znak: [...] z dnia [...] lipca 2013 r. wznowił postępowanie w zakresie objętym wnioskiem spółki.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, w dniu [...] sierpnia 2013 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał decyzję Nr [...] odmawiającą uchylenia swojej decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ zauważył, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stwierdził ponadto, iż mimo dotrzymania ww. terminu, kopie pism dołączonych do wniosku, tj. Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. i nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. nie stanowią dla sprawy nowych istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ zwrócił również uwagę, że znacznie wcześniej niż w dniu otrzymania pisma Ambasador Republiki [...] w W. akredytowanej na Polskę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. przekazującego kopie ww. pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...], Spółka posiadała wiedzę w zakresie uregulowań prawnych dotyczących importu towarów wynikających z ustawy Republiki [...] o wolnych strefach ekonomicznych w Republice [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Nr [...]. Wskazał, iż stanowisko strony skarżącej z którego wynika, że władze polskie błędnie interpretują prawo [...] dotyczące wolnych stref ekonomicznych w [...] znane było Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również związane z nim dowody w postaci noty Ambasady Republiki [...] w Republice [...] nr [...] z dnia [...].02.2009 r. i brane były pod uwagę przy wydawaniu decyzji dotyczących nienależnych refundacji z tytułu wywozu przez Spółkę cukru do Republiki [...] w latach 2004-2005.

W dniu 12 września 2013 r. do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynął wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu [...] października 2013 r. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wniosek z dnia 12 września 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zawierał żadnych nowych argumentów wskazujących na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., które mogłyby być podstawą do uchylenia decyzji Prezesa ARR z dnia [...] września 2008 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009 r., których organ nie wziąłby pod uwagę przed wydaniem decyzji.

Odnosząc się natomiast do załączonych do wniosku o wznowienie postępowania z dnia 25 maja 2013 r. pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] z dnia [...] i [...] marca 2013 r., organ stwierdził, że nie stanowią one nowych dowodów w sprawie - nie są dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 102, z 17.4.1999 r., str. 11, z późn. zm.), nie potwierdzają autentyczności złożonej przez spółkę [...] deklaracji celnej i nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji.

Minister wskazał ponadto, że sprawa wynika z realizowanego przez Spółkę w 2004 r. eksportu cukru do Republiki [...], do którego wypłacana była refundacja wywozowa. Warunkiem wypłaty tej refundacji było spełnienie szeregu wymogów, m.in. określonych w przepisach rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999. Spełnieniem wymogu określonego w art. 15 ust. 3 tego rozporządzenia było przedstawienie w wymaganym terminie [...]go dokumentu celnego, który potwierdzał dokonanie przywozowych formalności celnych umożliwiających wprowadzenie towaru do obrotu.

Spółka w celu wykazania nabycia uprawnienia do refundacji, złożyła w Agencji Rynku Rolnego [...] deklarację celną, która w polu nr 1zawierała zapis "IM-40" oznaczający typ deklaracji oraz w polu 37 kod procedury celnej "4000 50"oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu. Na tej podstawie Agencja Rynku Rolnego wypłaciła Spółce refundację wywozową. Jednakże przeprowadzona w późniejszym okresie przez ARR weryfikacja tej deklaracji ujawniła nieprawidłowości, polegające na złożeniu przez Spółkę nieautentycznego dokumentu. Przekazana przez administrację [...] kopia deklaracji celnej o tym samym numerze identyfikacyjnym nie potwierdziła spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, ponieważ miała inne zapisy w polu nr 1 i 37, odpowiednio typ deklaracji "IM-71"i kod procedury celnej "7100 50", a w związku z tym złożenie nieautentycznego dokumentu nie mogło stanowić podstawy do uzyskania refundacji. Zdaniem Ministra złożenie takiego dokumentu przez Spółkę stanowiło nieprawidłowość, która spowodowała nieuzasadniony wydatek z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej w postaci nienależnie wypłaconej refundacji wywozowej, o czym stanowi art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/94 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Każda nieprawidłowość, w myśl art. 4 ww. rozporządzenia Rady pociąga za sobą cofnięcie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu bezprawnie uzyskanych kwot pieniężnych. Stosownie zaś do art. 52 ust. 4 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, działania jakiejkolwiek strony trzeciej mającej bezpośredni lub pośredni związek z formalnościami koniecznymi do wypłaty refundacji, przypisywane są beneficjentowi. Zatem to eksporter ponosi odpowiedzialność za jakość dostarczonych dokumentów niezbędnych do otrzymania refundacji.

Minister stwierdził, że taki właśnie stan faktyczny sprawy, jak i zastosowanie przepisów prawa wspólnotowego i krajowego, były podstawą do wydania przez Prezesa Agencji Rynku Rolnego decyzji o nr [...] z dnia [...].09.2008 r. ustalającej kwotę nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej wypłaconej przez Agencję Rynku Rolnego do wniosku [...] z dnia [...].08.2004 r. oraz nakładającej na Spółkę obowiązek zwrotu tej refundacji wraz z odsetkami, która następnie została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...].02.2009 r.

Minister podkreślił ponadto, że przedmiotowa decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił skargę Spółki, następnie na ten wyrok została złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który oddalił ją wyrokiem z dnia 16 marca 2011 r. (sygn. akt I GSK 51/10).

Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy zakończonej decyzją ostateczną, istniejących w dniu wydania tej decyzji i nie znanych organowi, zatem brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. skutkował, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., wydaniem decyzji o odmowie jej uchylenia.

W dniu 18 listopada 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została przez spółkę złożona skarga na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2013r.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez uznanie, iż nadesłanie pism - z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] marca 2013 r. - Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...], nie stanowi nowej istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej lub dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję. W związku z przedstawionym zarzutem skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Odnośnie zarzutów podnoszonych w skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr z dnia [...].10.2013 r. Minister zauważył, że Spółka wskazała, iż jej zdaniem stanowisko organu zawarte w skarżonej decyzji nie odnosi się do wskazanej przyczyny wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem okolicznością nową zgłaszaną przez Skarżącego nie był fakt istnienia Ustawy [...] z 1992 r., czy wywodzenia w ramach stanowiska, iż ustawa ta inaczej kształtuje prawa i obowiązki eksportera lecz fakt dokonania wykładni przez najwyższy organ celny [...] obowiązującego w [...] prawa, które kwalifikuje dany eksport objęty wnioskiem jako dopuszczony do swobodnego obrotu i poddany procedurom celnym zgodnie z ustawą.

Strona skarżąca stwierdziła również, że organ nie wykonał wniosku o dopuszczenie jako dowodu w sprawie, innych pism i dokumentów (oprócz tych które spółka dołączyła do wniosku o wznowienie postępowania) otrzymanych przez Agencję Rynku Rolnego od władz celnych [...] w miesiącu kwietniu lub maju 2013 r., w tym pisma Ambasador [...] w Wiedniu (akredytowanej na Polskę) skierowanego do Prezesa ARR L. Z., w którym wskazano, że polskie władze stosują w sprawie eksportu cukru błędną i niewłaściwą interpretację prawa [...]go w kwestii funkcjonowania Specjalnych Stref Ekonomicznych.

Odnosząc się do tych zarzutów Minister stwierdził, że organ szczegółowo wypowiedział się już w kwestii załączonych do wniosku o wznowienie postępowania z dnia 25 maja 2013 r. pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] z dnia [...] i [...] marca 2013 r., uznając, że nie stanowią one nowych dowodów w sprawie - nie są dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez Spółkę [...] deklaracji celnej, nie wskazują także nowych okoliczności lub dowodów, że Spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji. W ocenie organu również inne pisma wskazane przez spółkę, które otrzymał Prezes ARR z Ambasady Republiki [...] w Republice [...], tj. pismo z dnia [...] kwietnia 2013 r. znak: [...] (wpływ do ARR 17.05.2013 r.) wraz z załącznikami - fotokopiami Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...]: o nr: [...] z dnia [...].03.2013 r., [...] z dnia [...].03.2013 r., [...] i [...]) z dnia [...].03.2013 r., pozostają bez wpływu na wynik sprawy, albowiem dowodem dokonania przywozowych formalności celnych jest przedstawiony zgodnie z wyborem eksportera dokument celny, który skarżąca przedłożyła w ARR.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.

Przesłanką wznowienia postępowania jest - zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - wyjście na jaw istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że warunkiem wznowienia postępowania jest pojawienie się tylko takich dowodów, które są dla sprawy istotne, że są one nowe, że istniały one w dniu wydania decyzji oraz że nie były one znane organowi administracyjnemu (patrz: M. Jaśkowska [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, s. 811).

W wyroku tut. Sądu, który podziela Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, wskazano, że "Uchylenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę wznowienia okażą się na tyle istotne, że wywrą bezpośredni wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji ostatecznej. Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (patrz: wyrok z dnia 9 marca 2006 r., sygn.. akt V SA/Wa 2510/05, LEX nr 202375). W innym z kolei wyroku WSA w Warszawie podkreślił, że "1. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. 2. Przy wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie, lecz czy były to istotne okoliczności w sprawie. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność miała istotne znaczenie dla sprawy i istniała w dniu wydania decyzji, przy czym nie była znana organowi, który wydał decyzję" (patrz: wyrok z dnia 19 grudnia 2005 r., sygn. akt II SA/Wa 855/05, LEX nr 196284).

W literaturze wielokrotnie podkreślano, że każde prawidłowo prowadzone postępowanie wyjaśniające winno zapewnić zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, który będzie miał zasadniczy wpływ na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. W takim znaczeniu istotne dla sprawy będą tylko te dowody lub okoliczności faktyczne, których istnienie lub brak będzie bezpośrednio wpływać na tę treść (patrz: wyrok NSA z dnia 25 czerwca 1985 r., sygn. akt I SA 198/85, ONSA 1985, nr 1, poz. 35). Innymi słowy, nie każde pojawienie się nowego dowodu czy nowego faktu będzie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia w sprawie. Kodeks wprawdzie nie wyjaśnia, na czym polega "istotność" dowodu, niemniej w art. 67 § 1, art. 86, 95 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. do tej cechy dowodu wyraźnie nawiązuje. Ocenę tej "istotności" k.p.a. pozostawia przede wszystkich organowi administracyjnemu, ale także i stronie, która również ma szerokie uprawnienia w tym zakresie (patrz: Cz. Martysz, komentarz do art. 145 [w] G. Łaszczyca, A. Matan, Cz. Martysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, LEX 2010, wyd. III).

Należy również wskazać na treść przepisu art. 170 p.p.s.a., który zdaniem Sądu ma zastosowanie w sprawie, który stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W doktrynie przyjmuje się, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).

W komentarzach podkreśla się, że problem związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego nabiera szczególnego znaczenia, jeżeli po prawomocnym oddaleniu skargi przez sąd administracyjny strona chce wzruszyć decyzję w trybie stwierdzenia nieważności. W sprawach podatkowych kwestia ta została przesądzona przez ustawodawcę: zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji (dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Odmienny pogląd, jakkolwiek na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które takiej regulacji nie zawierają, wyraził NSA w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r., stwierdzając w niej, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. (patrz: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 grudnia 2009 r., OPS 6/09, ONSA WSA 2010, nr 2, poz. 18, z glosą krytyczną T. Wosia, PPP 2010, nr 9, s. 86–96).

Związanie wyrokiem sądu może być w określonych sytuacjach ograniczone treścią konkretnego przepisu prawa. Chodzi mianowicie o przepisy dotyczące wznowienia postępowania, które dopuszczają możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego orzeczenia sądu – art. 270 p.p.s.a. (patrz: B Dauter, komentarz do art. 170 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013).

Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w późniejszym postępowaniu ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów objętych orzeczeniem prejudycjalnym, a nie tylko ograniczenie poszczególnego środka dowodowego (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00, LEX nr 74492).

Wykładnia orzeczenia dokonana w trybie art. 158 p.p.s.a. stanowi jego integralną część. Wykładnia taka ma moc wiążącą nie tylko w stosunku do stron i sądu, który wydał orzeczenie i dokonał jego wykładni, lecz także wiąże inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych – także inne osoby. Po jej dokonaniu nie można pojmować treści orzeczenia w sposób z nią sprzeczny (tamże).

Jak już wspomniano, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009r., która była objęta wnioskiem Skarżącej o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podlegała już kontroli sądowo administracyjnej, przy czym sądy obydwu instancji odmówiły zasadności skarg składanych przez spółkę na decyzję Ministra.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2011r. sygn. akt I GSK 51/10, którym to wyrokiem oddalono skargę kasacyjną Skarżącej spółki od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2009r. sygn. akt V SA/Wa 548/09, oddalającego skargę na wspomnianą decyzję Ministra, jednoznacznie wynika, że zasadnicze znaczenie dla meritum niniejszej sprawy mają zasady stosowania systemu refundacji uregulowane w cyt. rozporządzeniu Komisji (WE) nr 800/1999.

NSA stwierdził przy tym, że w pełni zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż dla oceny zachowania reguł dotyczących zwrotu refundacji należało uwzględnić przepisy preambuły cyt. rozporządzenia.

Punkt 2 preambuły - Uprawnienie do refundacji przewiduje wypłatę refundacji po przedstawieniu dowodu, że produkty zostały wywiezione ze Wspólnoty – uprawnienie do refundacji nabywa się z chwilą, gdy produkty opuszczają rynek Wspólnoty przy zastosowaniu jednolitej stawki refundacji dla wszystkich państw trzecich.

Natomiast gdy stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce przeznaczenia (co jest okolicznością bezsporną), uprawnienie do refundacji uzależnione jest od przywozu do państwa trzeciego.

Przywóz do państwa trzeciego należy udokumentować w sposób określony w pkt 17 preambuły, tj. należy przedstawić dowód, że dany produkt został przywieziony do państwa trzeciego i dokonano przywozowych formalności celnych, które polegają w szczególności na uiszczeniu stosowanych należności przywozowych aby produkt mógł zostać wprowadzony do obrotu w danym państwie trzecim.

Przez należności przywozowe należy rozumieć należności celne i opłaty o skutku równoważnym (art. 2 ust. 1 pkt b), zaś dowodem dokonania przywozowych formalności celnych jest przedstawiony zgodnie z wyborem eksportera jeden z dokumentów wymienionych w art. 16 ust. 1 a i b cyt. rozporządzenia.

Dopiero w przypadku gdy eksporter nie może otrzymać dokumentu wybranego zgodnie z art. 16 ust. 1 b lub w przypadku wątpliwości co do autentyczności dokumentu, jego rzetelności, dowód dokonania przywozowych formalności celnych mogą stanowić dokumenty wymienione w art. 16 ust. 2.

Sądy administracyjne w obydwu przytoczonych wyrokach wskazały, że z przedłożonej przez Skarżącą deklaracji celnej wynika, że nie uiszczono należności przywozowych, czyli należności celnych, o czym świadczy brak zapisu w polu 47, a zatem nie dokonano przywozowych formalności celnych. Tym samym produkt nie mógł zostać uznany za wprowadzony do obrotu w państwie trzecim ([...]) – pkt 17 preambuły do cyt. rozporządzenia.

NSA wskazał przy tym, że stosownie do treści art. 15 pkt 3 produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w państwie trzecim, zostały dokonane, zatem już z tej przyczyny dokument celny "wybrany" przez eksportera (art. 16 pkt 1 cyt. rozporządzenia) nie może stanowić dowodu dokonania przywozowych formalności celnych uzasadniającego wypłatę refundacji niezależnie od tego, że towar przybył do [...] (co jest okolicznością bezsporną).W tej sytuacji przedłożona przez Spółkę deklaracja nie może stanowić dowodu na potwierdzenie dopuszczenia towaru do obrotu towaru zadeklarowanego przez Spółkę. Nie może stanowić dowodu również z tego względu, że stanowiąca jako dokument "wybrany" w rozumieniu art. 16 ust. 1a i b cyt. rozporządzenia uzasadniający nabycie uprawnienia do refundacji wskazała określoną w decyzji [...] deklarację celną importową.

Zadaniem Sądu rozpatrującego skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2013r. o odmowie uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania jest zatem rozstrzygnięcie, czy przesłanka wskazana przez Skarżącą miała istotny wpływ na rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania.

Z cyt. powyżej stanowiska sądów administracyjnych wyrażonych w wyrokach WSA w Warszawie z dnia 10 września 2009 r. sygn. akt V SA/Wa 548/09 oraz NSA z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt I GSK 51/10 wynika wyraźnie, iż podstawą ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oraz nałożenia obowiązku zwrotu tej refundacji, o czym orzekała decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2009r. objęta wnioskiem o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., była regulacja wyrażona w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, zatem tylko dokumenty, które zostały wskazane w cyt. przepisie mają przymiot "istotnych" dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania na mocy wskazanego przepisu k.p.a.

Sąd rozpoznając skargę nie podzielił tym samym zarzutów Spółki, przychylając się do stanowiska Ministra, iż z załączonych do wniosku Skarżącej z dnia 25 maja 2013 r. o wznowienie postępowania pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] z dnia [...] i [...] marca 2013 r., nie wynika, iż są one nowymi dowodami w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. - nie są bowiem dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez Spółkę [...] deklaracji celnej i nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że Spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji.

Tym samym po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdza, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Sąd nie dopatrzył się ponadto naruszenia przez organ innych przepisów postępowania, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i skarga podlega oddaleniu jako niezasadna.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.