Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1796/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3,  art. 17  ust. 2 i  art. 29  ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 10 poz 64
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - tekst jednolity
article: art. 138  par. 2,  art. 156  par. 1,  art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wydania decyzji z naruszeniem prawa 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącego M. W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania M. W. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzja organu pierwszej instancji stwierdzała, iż decyzja Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. znak [...] orzekająca o wywłaszczeniu za odszkodowaniem na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni [...] m2, oznaczonej hipotecznie "[...]", położonej w W. przy ul. [...] została wydana z naruszeniem prawa.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości o powierzchni [...] m2 ozn. hip. "[...]" położonej w W. przy ul. [...]. Jednocześnie tą samą decyzją organ przyznał odszkodowanie w kwocie [...] zł na rzecz nieustalonego właściciela.

L. P. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1993 r. wystąpiła do Ministra Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wywłaszczeniowej wskazując, że jako właścicielka przedmiotowej nieruchomości nie była informowana o wywłaszczeniu i nie wiedziała o wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Na potwierdzenie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości l. P. przedstawiła wypis aktu notarialnego repertorium na rok [...] N. [...] umowy kupna [...] udziału w nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją wywłaszczeniową. Jednocześnie L. P. wskazała, że o istnieniu decyzji wywłaszczeniowej dowiedziała się w dniu [...] lutego 1993 r., po wizycie M. W. - jej pełnomocnika w Wydziale Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Rejonowego w W.

W piśmie z dnia 7 października 1993 r., M. W. pełnomocnik byłej właścicielki sprecyzował, że zasadniczym celem jego mocodawczyni jest zwrot przedmiotowej nieruchomości. Organ pierwszej instancji wskazał również, że z pisma Urzędu Wojewódzkiego w W. z dnia [...] października 1993 r. wynika, że wniosek L. P. z dnia [...] kwietnia 1993 r., o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1979 r., w związku z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 1993 r., o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz jednoznacznym oświadczeniem M. W. pełnomocnika byłej właścicielki, iż żąda zwrotu wywłaszczonej nieruchomości został zakwalifikowany jako wniosek inicjujący postępowanie zwrotowe.

W następstwie powyższego Kierownik Urzędu Rejonowego w W. decyzją z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...] umorzył postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości o pow. [...] m2.

Na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1997 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na skutek wniesionej skargi Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 1999 r., sygn. akt IV [...] uchylił decyzje organu pierwszej i drugiej instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wniosek z dnia 6 kwietnia 1993 r. został złożony trybie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 k.p.a., natomiast wniosek z dnia 5 kwietnia 1993 r., oraz oświadczenie z dnia 7 października 1993 r. wcale nie wskazują na przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.). Konieczne jest zatem wyjaśnienie z jakim żądaniem wystąpiła strona.

Wnioskiem z dnia 2 listopada 1999 r., M. W. wystąpił do Urzędu Rejonowego w W. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., wskazując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa. W piśmie z dnia 14 lutego 2000 r., uzupełnił ten wniosek i wskazał, że żąda stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 § 1 k.p.a. decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r.

Wojewoda [...] – uznany za organ właściwy do rozpoznania wniosku – postanowieniem z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] zawiesił postępowanie prowadzone z wniosku M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1979 r. do czasu rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej [...] S.A, od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2003 r. sygn. akt I SA 668/02.

Wyrokiem tym Sąd oddalił skargę [...] S.A. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję [...] grudnia 2001 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., nr [...] i z dnia [...] października 1997 r., nr [...] w części dotyczącej uwłaszczenia Państwowych [...] - wnioskodawcy wywłaszczenia nieruchomością wywłaszczoną, zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r.

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] podjął zawieszone postępowanie, a następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] po raz kolejny zawiesił postępowanie z wniosku M. W. do czasu rozstrzygnięcia przez Ministra Infrastruktury wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił podjęcia zawieszonego postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r., postępowania, a kolejnym postanowieniem z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] na skutek wniesionego zażalenia Minister Infrastruktury uchylił postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., i postanowił o podjęciu zawieszonego postępowania.

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] stwierdził wydanie z [...]z dnia [...] grudnia 1979 r.

Od powyższej decyzji M. W. wniósł odwołanie wskazując, że decyzja wywłaszczeniowa nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych, dlatego winna być stwierdzona jej nieważność.

Rozpoznając odwołanie Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na wstępie wskazał, że materialno prawną podstawą dla wydania kontrolowanej decyzji wywłaszczeniowej stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz. 64). Dokonując oceny zaskarżonej decyzji wywłaszczeniowej pod tym kątem organ uznał, że zostały spełnione przesłanki z art. 3 ustawy, gdyż jak wynika z akt sprawy celem wywłaszczenia była budowa parkingu dwupoziomowego dla samochodów [...] Państwowych [...]. Niezbędność przedmiotowej inwestycji potwierdzała decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 1979 nr [...] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej polegającej na budowie parkingu dwupoziomowego dla samochodów osobowych zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. st. Warszawy oraz ze studium planu szczegółowego [...]. Granice lokalizacji oznaczone zostały na załączniku graficznym do decyzji. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził również, że w sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 6 ust. 1 oraz z art. 16 ust. 1 ww. ustawy wywłaszczeniowej. Ponadto ustalił, że dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje na to, że rozprawa wywłaszczeniowo – odszkodowawcza odbyła się w terminie wskazanym w zawiadomieniu z dnia [...] października 1979 r. Organ zauważył również, że odszkodowanie zostało ustalone na rzecz nieustalonego właściciela na podstawie opinii biegłego Urzędu [...] ds. wywłaszczeń i odszkodowań w zakresie spraw budowlanych Z. G. z dnia [...] września 1979 r. Podkreślił, że decyzja wywłaszczeniowa została wydana bez wskazania osób posiadających tytuł prawny do wywłaszczonej nieruchomości. Minister nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewody [...], iż okoliczność ta stanowi rażące naruszenie przepisu art. 23 ust. 1 i art. 24 ustawy wywłaszczeniowej. Wyjaśnił, że przepisy tej ustawy przewidywały także wywłaszczenie nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym, w sytuacji gdy właściciel był nieznany lub nie można było ustalić jego adresu. Zgodnie ze zdaniem drugim przepisu art. 29 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 2 osoby zainteresowane, których miejsce pobytu było nieznane, zawiadamiało się za pomocą obwieszczenia wywieszonego na tablicy ogłoszeń urzędu gminy (miejskiego) o wydanej decyzji, zawiadomieniach o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego i terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Organ odwoławczy za słuszne uznał natomiast stanowisko organu pierwszej instancji, że brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi przesłankę wznowieniową w trybie przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej zauważył, że stroną postępowania administracyjnego w sprawie oceny legalności decyzji wywłaszczeniowej są osoby, które uczestniczyły w postępowaniu wywłaszczeniowym lub ich następcy prawni oraz osoby, którym obecnie przysługują prawa rzeczowe do nieruchomości. Z treści księgi wieczystej nr [...] wynika, że wywłaszczona nieruchomość o pow. [....] m2 uregulowana w dawnej hipotece "[...]" - plac nr [...], której współwłaścicielkami były L. P. w [...] części i K. K. w [...] części, stanowi obecnie działki nr [...]. Działki nr [...] stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] spółka z o.o. spółka komandytowo-akcyjna. Umową sprzedaży z dnia [...] lutego 2009 r. nr rep.[...] . [...] Spółka Akcyjna sprzedał spółce [...] spółka z o.o. spółka komandytowo - akcyjna prawo użytkowania wieczystego m.in. do przedmiotowych działek. Ponadto Wojewoda [....] skierował swą decyzję, oprócz ustanowionego w niniejszym postępowaniu kuratora dla nieobecnej K. K, adwokata H. N., także do adwokata M. G. kuratora dla nieobecnej K. K. "dla lepszego zabezpieczenia praw nieobecnej". Organ odwoławczy zauważył, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] października 2003 r. sygn. akt [...] kuratorem dla nieznanej z miejsca pobytu K. K. celem jej reprezentowania w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek M. W. o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej, został wyznaczony adwokat H. N. Natomiast adwokat M. G. został ustanowiony kuratorem dla nieobecnej K. K., ale w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowych Wojewody [...] i nie ma podstaw do działania w niniejszym postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego Wojewoda [...] nie ustalił aktualnego stanu prawnego i w związku z tym nie zapewnił czynnego udziału wszystkim stronom jak nakazuje art. 10 k.p.a. Ponadto wadliwie skierował decyzję do osoby nie będącej kuratorem, a także do podmiotu, który nie ma obecnie tytułu prawnego, bowiem zbył prawa do tej nieruchomości. Oznacza to, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. Oceniając przedmiotowe postępowanie wywłaszczeniowo – odszkodowawcze organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia prawa, które miałoby charakter rażący, ani też innych przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczył również, że do decyzji kasacyjnych wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. zgodnie z utrwalonym orzecznictwem przepis art. 139 k.p.a. nie ma zastosowania. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ wskazał jedynie jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Mając na uwadze powyższe Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Na powyższą decyzję M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego oraz uchylenie decyzji organu I instancji bez wskazania przepisów, które zostały naruszone w sposób dający podstawę do uchylenia decyzji,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do działania organów administracji,

- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji bez wskazania, które okoliczności sprawy wymagają wyjaśnienia, a także bez ustosunkowania się do zarzutów strony skarżącej,

- art. 139 k.p.a. poprzez wydanie orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej bez wskazania wymaganych prawem przyczyn takiego postępowania,

- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 156 § 2 k.p.a. poprzez nie stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej z dnia 3 grudnia 1979 r. pomimo wykazania przez stronę rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu tej decyzji polegającego na nie wskazaniu w decyzji podmiotu, którego dotyczy wskazana decyzja, oraz na wydaniu jej w oparciu o dokumenty stworzone w celu zachowania pozorów wyjaśnienia stanu faktycznego przy świadomości ich wadliwości.

Uzasadniając swoje stanowisko M. W. zarzucił Ministrowi Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że pominął w zaskarżonej decyzji niesporny fakt nie wskazania właściciela w decyzji wywłaszczeniowej. Zdaniem skarżącego organ w sposób sprzeczny przedstawia stan faktyczny w zaskarżonej decyzji. Z jednej bowiem strony twierdzi, że osoba właściciela wywłaszczanej nieruchomości nie była znana, a w kolejnym akapicie wskazuje, że organ znał nazwiska właścicieli, a jedynie nie ustalił ich adresów. Zdaniem skarżącego niezgodne z prawem jest również ustalenie, że przedmiotowa nieruchomość nie miała księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. Zdaniem skarżącego wskazane zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego Sekcja [..] z dnia [...] lipca 1979 r. [...] poświadczało nieprawdę. Dokumenty dotyczące nieruchomości nie zaginęły w czasie II Wojny Światowej. Skarżący po uzyskaniu informacji o wywłaszczeniu bez problemu uzyskał odpis aktu notarialnego potwierdzający prawa L. P. i K. K. do przedmiotowej nieruchomości. Powyższe podważa twierdzenie o wypełnieniu przesłanek art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. Zastrzeżenia skarżącego budzi również uznanie przez organ, że decyzja wywłaszczeniowa został wydana po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej, chociaż nie ma żadnych dokumentów potwierdzających przeprowadzenie takiej rozprawy. W jego ocenie nie ma żadnego przepisu pozwalającego domniemywać zachowanie procedury przy braku dowodów potwierdzających taką okoliczność. Skarżący zarzucił również organom niejednoznaczne wskazanie podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji, a także nie ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w wniesionym przez niego odwołaniu.

Reasumując skarżący stwierdził, że wydana decyzja pomija naruszenia prawa materialnego i procedury administracyjnej mające miejsce przy wywłaszczeniu i lekceważy prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie. Organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że zarzuty zawarte w skardze nie stanowa nowych okoliczności w sprawie i zostały one uwzględnione w postępowaniu odwoławczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako p.p.s.a.

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. uchylająca decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślenia wymaga, że charakter kontroli instancyjnej związany jest z badaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji pod względem faktycznym i prawnym. Jej zakres jest zatem szeroki, bowiem dotyczy legalności, celowości, słuszności (zgodności z prawdą materialną), gospodarności i rzetelności. Wynika z tego, że jest to kontrola merytoryczna i formalna a kontrola decyzji w postępowaniu odwoławczym dotyczy całości decyzji, niezależnie od granic zaskarżenia. De lege lata strona nie może decydować o zakresie kompetencji kontrolnych organu II instancji, czyli organ odwoławczy jest zobowiązany rozpatrzeć sprawę ponownie w takim stanie faktycznym i prawnym, w jakim znajduje się ona w dacie podejmowania przez niego rozstrzygnięcia. Celem postępowania odwoławczego nie jest bowiem sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w I instancji (nie jest to kasacja), lecz ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem zmiany w jej stanie faktycznym i prawnym, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania wskutek odwołania. (J. Borkowski, glosa do wyroku SN z dnia 17 kwietnia 1997 r. III RN 12/97, OSP 1998, nr 5, poz.99). Kompetencje organu odwoławczego obejmują zarówno korygowanie wad prawnych decyzji organu I instancji, polegających na niewłaściwie zastosowanym przepisie prawa materialnego, jak i wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych. W przypadku odmiennego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy ma on kompetencje merytoryczno-reformacyjne, z których zdaniem Sądu powinien był w przedmiotowej sprawie skorzystać. Organ odwoławczy wydał jednak decyzję kasacyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawa prawna do wydania tego rodzaju decyzji jest zawarta w przepisie art.138 § 2 k.p.a. Ten typ decyzji kasacyjnej różni się od decyzji kasacyjnej typowej tym, że może być zastosowany wtedy, gdy organ odwoławczy stwierdzi istnienie podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji kasacyjnej jest ograniczona przez to, że art.138 § 2 w zw. z art. 136 k.p.a. przyjmuje jako przesłankę wydania tego typu decyzji okoliczność wydania decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Konstrukcja przepisu wymaga zatem łącznego spełnienia tych dwóch przesłanek. Nie wszystkie jednak przypadki rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego będą podstawą do zaliczenia do przesłanki co do koniecznego zakresu wyjaśnienia sprawy-organ odwoławczy może w tym zakresie przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Ten rodzaj decyzji organu odwoławczego jest dopuszczony wyjątkowo, stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie jest zatem dopuszczalne stosowanie wykładni rozszerzającej. Wobec tego podkreślenia wymaga, że samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczająca przesłanką do kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Stąd konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 k.p.a.), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji. Zatem wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (por. II OSK 633/05).

Jeżeli jednak organ odwoławczy wyda decyzję w trybie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. to przekazując sprawę do ponownego rozstrzygnięcia obowiązany jest wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Organ odwoławczy winien wskazać okoliczności faktyczne, które mają znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wymóg ten stanowi istotne ograniczenie dopuszczalności wydania takiego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy, który zobowiązany jest do wyprowadzenia wadliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, a zwłaszcza przeprowadzenia wykładni przepisu prawa materialnego w zakresie odkodowania hipotetycznego stanu faktycznego i w konsekwencji wskazania okoliczności faktycznych wymagających ustalenia. (komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego B. Adamiak, J. Borkowski wydanie 12 str.525)

Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zarzuty skargi są o tyle uzasadnione, że organ odwoławczy naruszył przepis art.138 § 2 k.p.a. Stwierdzenia organu odwoławczego dotyczące przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego zamykają się w stwierdzeniu, że Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] maja 2011 r. nie ustalił aktualnego stanu prawnego i w związku z tym nie zapewnił czynnego udziału wszystkim stronom jak nakazuje art.10 k.p.a. Ponadto wskazał, że Wojewoda [...] wadliwie skierował decyzję do osoby nie będącej kuratorem a także do podmiotu, który nie ma obecnie tytułu prawnego, bowiem zbył prawa do tej nieruchomości. Minister wskazał w konkluzji, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i niezbędne jest przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. i wyrażoną w art. 15 zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w celu podjęcia działań zmierzających do ustalenia wszystkich stron postępowania i zapewnienia im czynnego udziału.

Zdaniem Sądu zważywszy na treść decyzji wydanej przez Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz jej uzasadnienie, organ dokonał na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - nie obarczonego cechą braku zupełności, odmiennej oceny prawnej przebiegu postępowania, które zakończone zostało decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. orzekającą o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa przedmiotowej nieruchomości oraz przyznaniu odszkodowania z tego tytułu. Nie zachodzi w niniejszej sprawie okoliczność konieczności wyjaśnienia takiego zakresu sprawy, który ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ II instancji nie wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy i podkreślenia wymaga, że zdaniem Sądu wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Wobec faktu diametralnie różnej oceny prawnej dokonanej w wyniku wniesienia odwołania od przedstawionej w decyzji I instancji, brak podstaw do przyjęcia, że w przypadku dokonania zmiany przez organ odwoławczy decyzji I instancji doszłoby do naruszenia zakazu reformationis in peius. Przepis art. 139 k.p.a. stanowi bowiem, że organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Dokonując zatem odmiennej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i nie wskazując na konieczność jego uzupełnienia czy też rozważenia konkretnie wskazanych okoliczności, organ zobowiązany był do wydania decyzji reformatoryjnej.

Na marginesie dodać należy, że decyzja organu I instancji została skierowana do osoby będącej kuratorem K. K. - adw. H. N. Natomiast zarzut nie zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom - wobec obrotu prawem wieczystego użytkowania przedmiotowych nieruchomości stanowić może ewentualnie w przyszłości podstawę do wznowienia postępowania na wniosek zainteresowanego.

Wobec powyższego, skoro doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności przepisu art.138 § 2 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w trybie przepisu art.145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.