Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 444/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent stażysta Beata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zapomogi z tytułu urodzenia dziecka oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2015 r. nr [...] odmawiającą przyznania D. K. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że D. K. wnioskiem z dnia 23 września 2015 r. wystąpiła o ustalenie prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka w dniu [...] października 2014 r. dziecka – L. B.

Prezydent W. decyzją z [...] września 2015 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r.) odmówił udzielenia wnioskowanej pomocy z tego powodu, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekroczył kwotę uprawniającą do jednorazowej zapomogi. Organ wskazał, że wnioskodawczyni w okresie od 9 grudnia 2008 r. do 31 grudnia 2013 r. prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą, następnie z dniem 1 kwietnia 2014 r. podjęła zatrudnienie na umowę o pracę na czas nieokreślony w firmie M. Sp. z o.o. W dniu 24 września 2015 r. wnioskodawczyni złożyła pisemne oświadczenie, że za pierwszy miesiąc następujący po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. za maj 2014 r. uzyskała wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Mąż wnioskodawczyni M. B. od 20 września 2013 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą i w 2013 r. dochód z działalności wyniósł [...] zł. Według oświadczenia wnioskodawczyni, rodzina utrzymuje się z działalności gospodarczej jej męża oraz z jej dochodów z tytułu umowy o pracę.

Organ pierwszej instancji ustalił, że dochód roczny trzyosobowej rodziny za 2013 r. wyniósł [...] zł. Po uwzględnieniu dochodu uzyskanego za maj 2014 r. miesięczna kwota dochodu rodziny wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do jednorazowej zapomogi określoną w art. 15b ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), tj. kwotę 1922,00 zł. Powyższe ustalenia uzasadniają odmowę przyznania świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. K. podniosła, że pierwszym dochodem jaki uzyskała w 2014 r. był zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł wypłacony w lutym 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] września 2015 r. podzielając stanowisko co do zasadności odmowy przyznania świadczenia. Organ odwoławczy wskazał, że w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskiwanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2013, chyba, że dochód został utracony lub uzyskany. W przypadku utraty dochodu prawo do zasiłku rodzinnego ustala się na podstawie dochodu rodziny lub osoby uczącej się pomniejszonego o utracony dochód. W przypadku uzyskania przez członka rodziny dochodu po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, do dochodu rodziny dodaje się miesięczną kwotę dochodu uzyskanego. W takiej sytuacji do wniosku załącza się dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Kwoty dochodu rodziny skarżącej w roku kalendarzowym 2013 oraz kwota dochodu uzyskanego wynikają z załączonych do wniosku zaświadczeń z Urzędu Skarbowego o dochodzie za rok 2013 oraz oświadczeń wnioskodawczyni. Organ podkreślił, że decyzja w przedmiocie jednorazowej zapomogi nie jest decyzją uznaniową, a determinowana jest treścią art. 15b ustawy o świadczeniach rodzinnych

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła D. K. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 24b ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dochód uzyskuje się jedynie ze stosunku pracy oraz naruszenie art. 8, art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) – powoływanej dalej jako "K.p.a."

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji, a ponadto o stwierdzenie nieważności decyzji w całości z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 156 K.p.a. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że w maju 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł z tytułu umowy o pracę w firmie M. Sp. z o.o., czego nie kwestionuje i co wskazała w złożonym oświadczeniu. Jednakże pierwszym miesiącem, w którym uzyskała dochód w rozumieniu art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1991 r., nr 80, poz. 350) był luty 2014 roku, kiedy otrzymała zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 24b ustawy z 28 listopada 2003 r. źródłem dochodu jest także zasiłek lub stypendium dla bezrobotnych. Oznacza to, że dochód uzyskany z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty w 2014 r. wyniósł [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Organy administracji publicznej odmówiły przyznania D. K. jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka uznając, że uzyskany przez rodzinę dochód w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania świadczenia, określone w art. 15b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, tj. kwotę 1922,00 zł.

Zgodnie z art. 15b ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z tytułu urodzenia się żywego dziecka przyznaje się jednorazową zapomogę w wysokości 1000 zł na jedno dziecko. Jednorazowa zapomoga przysługuje matce lub ojcu dziecka, opiekunowi prawnemu albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 1922,00 zł. Przepisy art. 5 ust. 4-4b, 7-9 i 11 stosuje się odpowiednio (art. 15b ust. 2).

Z powołanych przepisów wynika, że przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia się dziecka, poza innymi kryteriami określonymi w ustawie, uzależnione jest od sytuacji dochodowej rodziny osoby wnioskującej o świadczenie.

Stosownie do art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (pkt 1 lit. a) oraz inne dochody szczegółowo określone w art 3 pkt 1 lit. b i c ustawy.

Definicję dochodu rodziny zawiera art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dochód rodziny oznacza sumę dochodów członków rodziny. W myśl art. 3 pkt 2a ustawy ilekroć jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 4-4b.

Okres zasiłkowy to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych (art. 3 pkt 10ustawy o świadczeniach rodzinnych).

Ustalenie dochodu przypadającego na członka rodziny odbywa się zatem poprzez zsumowanie dochodów członków rodziny uzyskanych w roku poprzedzającym okres zasiłkowy i podzielenie otrzymanej kwoty przez 12 miesięcy, a następnie na liczbę osób w rodzinie.

Wskazany sposób obliczenia dochodu rodziny, w celu ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, ma miejsce w sytuacji, gdy dochody rodziny są stałe, tj. gdy nie nastąpiło uzyskanie dochodu dodatkowego lub utrata dochodu. Ustalając wysokość dochodu rodziny uwzględnieniu podlegają zatem zdarzenia mające wpływ na jego wysokość, takie jak utrata dochodu lub uzyskanie dochodu, które nastąpiły w okresie po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

W rozpoznawanej sprawie organy administracyjne prawidłowo przyjęły, że skoro skarżąca złożyła wniosek w dniu 23 września 2015 r., to do obliczenia dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę należało wziąć pod uwagę dochód członka rodziny osiągnięty w 2013 r. Jest to bowiem rok kalendarzowy poprzedzający okres zasiłkowy, który w tym przypadku obejmował okres od 1 listopada 2014 r. do 31 października 2015 r. Przy czym należy zastrzec, że ustalenia dotyczące okresu zasiłkowego konieczne są wyłącznie na potrzeby ustalenia dochodu członka rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wnioskowane świadczenie stanowi bowiem jednorazową zapomogę, do której prawo nie jest ustalane na okres zasiłkowy (art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednakże art. 15b ust. 2 ustawy uzależnia ustalenie prawa do tego świadczenia od dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, a ustalenie dochodu członka rodziny wymaga odniesienia się do dochodu uzyskanego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy.

Skarżąca do wniosku z dnia 23 września 2015 r. o przyznanie jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia w dniu [...] października 2014 r. dziecka załączyła dokumenty, z których wynika, że mąż skarżącej M. B. od 20 września 2013 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą, skarżąca w dniu 31 grudnia 2013 r. zaprzestała wykonywania prowadzonej od 9 grudnia 2008 r. działalności gospodarczej. A zatem dochód członków rodziny osiągnięty w 2013 r. wyniósł [...] zł. Przy czym ustalając prawo do wnioskowanego świadczenia organy administracyjne słusznie uwzględniły, obok dochodu uzyskanego przez rodzinę w 2013 r., okoliczności, które miały miejsce po 2013 r.

Zgodnie z art. 15b ust.2 zdanie drugie ustawy o świadczeniach rodzinnych przepisy art. 5 ust. 4-4b, 7-9 i 11 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 4b w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, (...) po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, (...) powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń rodzinnych.

Z oświadczenia skarżącej z 24 września 2015 r. (k-19 akt administracyjnych) wynika, że rodzina utrzymuje się aktualnie z działalności gospodarczej męża oraz zasiłku macierzyńskiego z tytułu podjętego przez skarżącą zatrudnienia w M. Sp. z o.o. od 1 kwietnia 2014 r. Skarżąca dalej oświadczyła, że w maju 2014 r. osiągnęła dochód w wysokości [...] zł netto i jest zatrudniona na czas nieokreślony.

Prawidłowo zatem organy administracyjne ustalając dochód rodziny, uwzględniły w dochodzie rodziny w przeliczeniu na osobę dochód uzyskany w maju 2014 r., tj. dochód z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. Nie było kwestią sporną, że dochód uzyskiwany przez skarżącą z tytułu zatrudnienia w kwietniu 2014 r. na czas nieokreślony był uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń. W tej sytuacji miesięczny dochód trzyosobowej rodziny wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na osobę wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 15b ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalenia w tym zakresie są prawidłowe.

Wbrew twierdzeniom skarżącej brak jest podstaw do przyjęcia, że dochód rodziny ustalony powinien zostać w oparciu o uzyskany w lutym 2014 r. zasiłek dla bezrobotnych. Oczywiste jest, że w dniu ustalania prawa do jednorazowej zapomogi z tytułu urodzenia dziecka skarżąca nie otrzymywała zasiłku dla bezrobotnych, skoro w dniu 1 kwietnia 2014 r. podjęła zatrudnienie na czas nieokreślony w M. Sp. z o.o. Dochód rodziny mógłby być ustalony z uwzględnieniem jedynie zasiłku dla bezrobotnych, gdyby przed podjęciem zatrudnienia w kwietniu 2014 r. skarżąca złożyła wniosek i przed tym dniem ustalone zostałoby prawo do zapomogi.

Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są więc zgodne z prawem i brak jest podstaw do uwzględnienia złożonej skargi.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się także naruszenia powołanych w skardze przepisów K.p.a. Organ drugiej instancji nie odniósł się co prawda do podnoszonego w odwołaniu zarzutu dotyczącego nieuwzględnienia, jako uzyskanego dochodu, zasiłku dla bezrobotnych, okoliczność ta nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie, zarzut naruszenia 156 K.p.a. nie został zaś poparty żadnymi argumentami. Wniesiona skarga jest więc bezzasadna.

W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) orzekł jak w sentencji.