Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 589/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 589/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo, Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Iwona Sadowska – Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006r, sprawy ze skargi B. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 14 lipca 2003r nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2003r, I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. II. Określa , że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do chwili uprawomocnienia się wyroku . III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych ).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku nr 1563 Burmistrz Miasta i Gminy ustalił B. B. podatek od nieruchomości za 2003 rok w kwocie 312,00 zł. Niniejszy podatek został naliczony od będącego własnością zobowiązanego budynku letniskowego położonego w P. przy ul. K.o powierzchni użytkowej 60 m kw.

Od powyższej decyzji B. B. złożył odwołanie podnosząc, że przedmiotowy dom nie jest domem letniskowym lecz domkiem mieszkalnym ,w którym B. B.przebywa rocznie około 4 miesiące w roku.

Odwołujący się podniósł , iż o przeznaczeniu budynku decyduje stałe lub czasowe zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych przez jego właściciela, rodzinę lub inne osoby. W tym zakresie podatnik powołał się na uchwałę 7 Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lipca 2002 roku.

Zdaniem odwołującego się w polskim prawie nie istnieje pojęcie domek letniskowy . Na potrzeby postępowania podatkowego wystarczy definicja budynku zawarta w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych ,która stanowi ,iż jest nim obiekt umocowany trwale w ziemi ,ograniczony ścianami i mający pokrycie dachowe.

Decyzją z dnia 14 lipca 2003 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt.1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz.926 z późn. zm. ) w związku z art. 2 ust.1 pkt. 2, art. 3 ust.1 pkt. l, art. 5 ust.1 pkt.2 lit e, art. 6 ust.7 ustawy z dnia 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9 poz. 3 późn. zm.), mając umocowanie prawne w Uchwale Rady Miasta i Gminy Piwniczna Zdrój Nr llV20/2002 z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta i Gminy Piwniczna - Zdrój, posiłkując się art. 21§5 Ordynacji podatkowej - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję .

W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowego wymiaru podatku od nieruchomości za 2003 rok.

Przedmiot opodatkowania ustalono w oparciu o załączony do akt sprawy ostatnio złożony dnia [...] czerwca 1999 r. wykaz nieruchomości, plan zagospodarowania terenu datowany na [...] maja 1969 roku , akt notarialny Repertorium [...] zawiadomienie o wpisie do kw nr 18954 oraz projekt domu campingowego. Zastosowano właściwą stawkę podatkową wynikającą z powołanej w osnowie decyzji Uchwały Rady Miasta i Gminy Piwniczna - Zdrój dla tej kategorii budynków zgodnie z dyspozycją art.. 5 ust.1 pkt.2 lit e cytowanej powyżej ustawy -O podatkach i opłatach lokalnych.

Stawka ta wynosi dla pozostałych budynków do których zalicza się domy letniskowe 5,20 zł za 1 m kw. powierzchni użytkowej.

Wyliczanie rachunkowe podatku od nieruchomości na 2003 r. dokonane zostało prawidłowo, a wysokość zobowiązania podatkowego ustalono w oparciu o art. 21 §5ustawy - Ordynacja podatkowa .

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu zarzutów organ II instancji stwierdził ,iż uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego , na którą powołuje się podatnik dotyczy sytuacji, w której właściciel. budynku i jego najbliższa rodzina mieszkają przez cały rok w domu letniskowym przystosowanym do zaspokojenia ich potrzeb mieszkaniowych, a co za tym idzie dotyczy całkiem innego stanu faktycznego i nie może mieć zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Z analizy akt odwoławczych jednoznacznie wynika, że przedmiotem sporu jest typowy domek campingowy położony na terenach rekreacyjnych nie przystosowany do całorocznego użytkowania, chociażby z powodu braku centralnego ogrzewania czy urządzeń sanitarnych. Jest on wykorzystywany czasowo, jak stwierdza sam odwołujący się przez cztery miesiące w roku . Zdaniem organu II instancji B.B.większą część roku zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania.

Skargę na powyższą decyzję złożył B.B. i zarzucił ,iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie nieaktualnego wykazu nieruchomości i planu zagospodarowania terenu. Opisany przez organ II instancji domek campingowy został na przełomie roku 2001/2002 rozbudowany i zmodernizowany na dowód czego przedłożono decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...].10.2001 roku. Zdaniem skarżącego jego budynek spełnia wszystkie wymagania w świetle prawa budowlanego dla budynków mieszkalnych. Jest bowiem zbudowany na fundamentach betonowych , ściany wykonane zostały z materiałów ceramicznych i drewnianych. Posiada dach pokryty blachą. Ponadto niezgodne są ustalenia dotyczące braku w budynku urządzeń sanitarnych i ogrzewania. Skarżący podniósł, iż budynek posiada cztery pomieszczenia sypialne z czterema węzłami sanitarnymi ( toaleta – natrysk) ,kuchnię z węzłem wodno-kanalizacyjnym ,pokój dzienny z kominkiem grzewczym. Pozostałe pomieszczenia ogrzewane są piecami elektrycznymi i gazowymi. Co do ustaleń odnośnie zamieszkania skarżący podniósł , iż posiada trzy domy mieszkalne i fizycznie nie jest w stanie mieszkać w nich równocześnie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł ,iż skarżący wywodzi, iż jego budynek jest budynkiem mieszkalnym ,nie zaś letniskowym domkiem campingowym jak błędnie przyjęły organy podatkowe. Zdaniem organu II instancji skarga B.B. nie zasługuje na uwzględnienie ,ponieważ organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego rozstrzygania sprawy kwalifikacji budynków do odpowiedniej kategorii na podstawie prawa budowlanego, gdyż nie posiadają w tym zakresie wystarczających kompetencji. Muszą zatem posiłkować się wiadomościami i dokumentami urzędowymi wydanymi na tą okoliczność w innym trybie administracyjnym. Dlatego w prowadzonym postępowaniu podatkowym zdaniem organu II instancji wiążące były zapisy w decyzjach, na które powoływał się sam skarżący, z których jednoznacznie wynikało, że sporny budynek nigdy nie stracił charakteru budynku letniskowego położonego na terenach sklasyfikowanych w projekcie zagospodarowania przestrzennego jako tereny rekreacyjne .Odnośnie urządzeń technicznych znajdujących się w przedmiotowym budynku organ podniósł , że zawarte na ten temat stwierdzenie w decyzji organu odwoławczego dotyczyło stanu faktycznego z dnia jego nabycia i miało na celu podkreślenie bezspornego letniskowego charakteru domu campingowego w tym okresie. Dlatego w tym zakresie zarzuty podatnika należy uznać za zasadne, co jednak w ocenie organu II instancji nie rzutuje na wynik sprawy, gdyż obecnie praktycznie każdy obiekt budowlany posiadający fundamenty, ściany i poszycie dachowe oraz instalację elektryczną może być wykorzystywany o każdej porze roku, a co za tym idzie termin całorocznego użytkowania jest terminem bardzo nieostrym.

Ustosunkowując się do kwestii czasookresu zamieszkiwania w w/w budynku organ II instancji stanął na stanowisku, że jest to obok urzędowej klasyfikacji obiektu budowlanego jeden z podstawowych kryteriów zastosowania stawki podatkowej jak od budynków letniskowych czy też jak od budynków mieszkalnych biorąc pod uwagę celowościową wykładnię przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych Ustawodawca bowiem w art. 5 tej ustawy, mając na celu wspieranie typowego budownictwa mieszkaniowego i zaspokajanie podstawowych potrzeb w tym zakresie, zastosował niewspółmiernie niższą stawkę podatkową do budynków mieszkalnych niż w stosunku do innych kategorii budynków. W tym stanie rzeczy opodatkowanie spornego budynku według stawki jak od budynków mieszkalnych byłoby w sprzeczności z zasadą równości i powszechności opodatkowania, gdyż praktycznie zdecydowana większość podatników posiada tego typu budynki płacąc od nich podatek jak od budynków letniskowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm – oznaczana dalej jako p.p.s.a.) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zostały naruszone przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W przedmiotowej sprawie zdaniem Sądu została naruszona podstawowa zasada postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej określona w art.187 &1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa ( Dz.U .Nr 137 poz.926 z późn.zm.) . Zgodnie z treścią tego przepisu organ podatkowy jest obowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jak wynika z akt sprawy organy dokonując wymiaru podatku od nieruchomości dysponowały nieaktualną dokumentacją dotyczącą przedmiotowego budynku . W odwołaniu B. B. wskazywał, iż w przedmiotowym budynku zamieszkuje przez 4 miesiące w roku. W tym zakresie organy podatkowe nie poczyniły żadnych ustaleń ani nie zebrały dodatkowych dowodów. Zdaniem Sądu miało to istotne znaczenia dla dokonania właściwej klasyfikacji przedmiotowego budynku. Istota sporu sprowadza się bowiem do zaklasyfikowania budynku stanowiącego własność skarżącego do jednej z kategorii budynków, o których mowa w przepisie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2003 roku różnicował maksymalne stawki podatkowe w zależności od zaliczenia budynku do określonej kategorii. Preferencyjną stawkę opodatkowania przewidziano dla budynków mieszkalnych wynoszącą 0,52 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej - art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Wyższe stawki opodatkowania przewidziano dla budynków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą i zajętych na określone rodzaje działalności gospodarczej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b, c i d). Budynki niemieszczące się w tych kategoriach zaklasyfikowane zostały do kategorii pozostałych, dla których przewidziano maksymalną stawkę podatkową w wysokości 5,78 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej (art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e). W przedmiotowej sprawie na podstawie Uchwały Rady Miasta i Gminy Piwniczna – Zdroj Nr III/20/2002 z 10.12.2002 roku dla budynków letniskowych zastosowano stawkę 5,20 zł za 1 m kw. Przyjęto bowiem to, iż budynek został wybudowany na terenie przeznaczonym pod zabudowę rekreacyjną jako typowy domek campingowy nie przystosowany jest do całorocznego użytkowania .Stanowisko to należało uznać za błędne i nieznajdujące oparcia w powołanych przepisach. Wybudowanie budynku na terenach rekreacyjnych oraz wskazanie, że jest to domek letniskowy nie mogło zostać uznane jako przesądzające o tym, iż budynek nie mógł zostać zaliczony do kategorii "budynku mieszkalnego". Istotną bowiem cechą przesądzającą o zakwalifikowaniu budynku do kategorii budynków mieszkalnych jest posiadanie budynku w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

Konieczność zastosowania takiego kryterium wynika z faktu, iż w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych nie zostało zdefiniowane pojęcie "budynek mieszkalny". Z tego względu dla wyjaśnienia tej kategorii opodatkowania należało posłużyć się wykładnią językową. Przykładowo w Słowniku współczesnego języka polskiego (Warszawa 1996, s. 518) wskazano, że przez określenie budynek mieszkalny należy m.in. rozumieć budynek przeznaczony, nadający się do mieszkania, zamieszkiwania; mieszkać - to przebywać gdzieś stale lub czasowo, zajmować jakiś lokal, mieć mieszkanie, zamieszkiwać.

Także w doktrynie prawa podatkowego za budynek mieszkalny przyjęło się uważać całość pomieszczeń mieszczących się w bryle budynku, związanych z szeroko rozumianą funkcją zamieszkania (por. Z. Etel, S. Presnarowicz - Podatki i opłaty Samorządowe - komentarz, Warszawa 1998, s. 57).

Za wykładnią językową omawianych przepisów opowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w uchwałach składu pięciu sędziów NSA z dnia 17 października 2001 r. sygn. akt FPK 9/01 publ. ONSA 2002/2/poz. 64; z dnia 22 kwietnia 2002 r. sygn. akt FPK 17/01 publ. ONSA 2002/4/poz. 143 i 1 lipca 2002 r. sygn. akt FPK 3/02 publ. ONSA 2003/2/poz. 50.

W uchwałach tych wyrażono pogląd, że kryterium decydującym o zaliczeniu budynku do poszczególnych kategorii budynków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, jest kryterium zaspokojenia podstawowych potrzeb mieszkaniowych właściciela i osób mu bliskich.

W uchwałach tych wskazano, że "budynek letniskowy" będzie mieścił się w pojęciu "budynku mieszkalnego" tylko wówczas, gdy będzie użytkowany faktycznie przez właściciela (jego bliskich) służąc tym samym zaspokojeniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych (nie rekreacyjnych, wypoczynkowych bądź w celu lokaty kapitału).

Sąd w składzie orzekającym podziela treść powołanych uchwał oraz argumentację służącą ich uzasadnieniu. W tym też kierunku powinny zmierzać ustalenia organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie. Brak zaś takich ustaleń w materiale dowodowym sprawy upoważnia do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz zasad postępowania określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 - Ordynacji podatkowej.

Mając to na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm ) orzeczono jak w sentencji.