Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 130/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art.145 par.2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
Teza: Doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika to jest z naruszeniem art. 145 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, może być uznane za skuteczne jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych.

TEZY

Doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika to jest z naruszeniem art. 145 par. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, może być uznane za skuteczne jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Pietrasik, Sędziowie: sędzia WSA Halina Adamczewska – Wasilewicz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant: Małgorzata Antoniuk, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącej spółki kwotę 340,00 zł (trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r. Nr [...] Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. określił spółce z ograniczoną odpowiedzialnością "W." z siedzibą w T. wysokość odsetek za zwłokę od nie uregulowanych w terminie zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób prawnych za miesiące: marzec, kwiecień, maj, lipiec, listopad i grudzień 2002r. Doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w dniu 09 grudnia 2004r. na adres wskazany przez spółkę tj. T. ul. B.

Pismem z dnia 22 grudnia 2004r., działając przez pełnomocnika, spółka złożyła odwołanie. Obok zarzutów merytorycznych podniesiono, iż decyzja organu pierwszej instancji doręczona została z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanym przepisem pisma doręcza się pełnomocnikowi, jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika. Spółka "W." reprezentowana przez prezesa zarządu W. T. udzieliła w dniu 24 listopada 2004r. pełnomocnictwa adwokatowi W. M. W tym też dniu pełnomocnictwo złożone zostało w urzędzie skarbowym. Organ pierwszej instancji wszystkie pisma wydawane w postępowaniu doręczał pełnomocnikowi oprócz decyzji która wysłana została do spółki. Pominięcie pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony i powoduje te same skutki prawne uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] 2005r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia 22 grudnia 2004r.

W uzasadnieniu wskazano, iż treść art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa jednoznacznie przewiduje skuteczność doręczenia korespondencji wyłącznie do rąk ustanowionego pełnomocnika. Jego pominięcie jest równoznaczne z pominięciem strony.

W kontekście powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji nie została doręczona w sposób określony przepisami prawa. Oznacza to, iż nie wywołuje ona skutków prawnych. Zgodnie bowiem z art. 212 Ordynacji podatkowej decyzja dopiero w dacie jej doręczenia (skutecznego prawnie) wchodzi do obrotu prawnego jako akt administracyjny załatwiający konkretną indywidualną sprawę . W konsekwencji wniesienie odwołania na nie wprowadzoną do obrotu prawnego decyzję jest prawnie bezskuteczne i niedopuszczalne w rozumieniu art. 228 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej samo zaś odwołanie nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

W skardze do sadu administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia względnie o stwierdzenie nieważności postanowienia które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa ( art. 247 § 1 pkt 3 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej), zasadzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż okoliczność wadliwego doręczenia decyzji, które nastąpiło z niewątpliwym naruszeniem art. 145 par. 2 ustawy Ordynacja podatkowa nie może być utożsamiana z brakiem doręczenia. W ocenie strony organ odwoławczy bezzasadnie przyjął, iż decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2004r. nie została wprowadzona do obrotu prawnego z tego powodu, iż nie została doręczona pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę w postępowaniu przed organem pierwszej instancji. Bezspornym bowiem jest, iż przedmiotowa decyzja doręczona została podatnikowi. Tym samym zgodnie z art. 212 Ordynacji podatkowej , organ podatkowy, który ją wydał jest nią związany i funkcjonuje ona w obiegu prawnym. Skarżąca podkreśliła, iż powyższe potwierdza fakt wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji po wniesieniu odwołania postanowieniem Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] 2005r.

Reasumując skarżąca wskazuje, iż brak było formalnych i merytorycznych powodów do odmowy uchylenia zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. Na poparcie swojego stanowiska wskazuje na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004r. sygn. akt III SA 1895 /2002, w którym Sąd w podobnym stanie faktycznym wyraził pogląd zaprezentowany w niniejszej skardze.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia oraz wskazując na orzecznictwo sądowe - postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 09 września 1993r. sygn. akt III ARN 45/93, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 października 2004r. sygn. akt I SA/Gd 1105/01. Jednocześnie organ drugiej instancji podkreślił, iż bez znaczenia dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy pozostaje fakt późniejszego wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej odwołaniem decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie narusza art. 228 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania poza sporem jest to, iż skarżąca spółka "W." w trakcie postępowania w przedmiocie określenia wysokości odsetek od należnych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych ustanowiła pełnomocnika (k-8 akt administracyjnych). Nie jest spornym również fakt, iż decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] 2004r. Nr [...] nie została doręczona pełnomocnikowi strony. Nie ulega jednak wątpliwości, iż decyzja ta została doręczona podatnikowi. Tym samym zgodnie z art. 212 ustawy organ podatkowy, który ją wydał jest nią związany i funkcjonuje ona w obiegu prawnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2004r. w sprawie sygn. akt III SA 1895/02, niepubl.).

Nie budzi jednak wątpliwości Sądu, iż doręczenia decyzji organu pierwszej instancji dokonano z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Ustanawiając pełnomocnika strona najczęściej chroni się przed skutkami nieznajomości prawa jeżeli zatem organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych prawa i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa (por. postanowienie SN z dnia 09 września 1993r. w sprawie sygn. akt III ARN 45/93, OSNC 1994r., nr 5, poz. 112).

Nie mniej w ocenie Sądu okoliczność, że doręczenie było wadliwe i nastąpiło z oczywistym naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem strony ustanowiły pełnomocnika w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, którego pominięto przy doręczaniu nie może być utożsamiana z brakiem doręczenia. Podkreślić bowiem należy, iż doręczenie pisma stronie mimo, iż ustanowiła ona pełnomocnika , nie może być uznane za skuteczne, jeżeli wywołuje dla niej ujemne skutki procesowe (por. wyrok NSA z dnia 03 sierpnia 2001r. w sprawie I S.A./Wr 2995/98 niepubl.; S. Babiarz, B. Deuter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 457).

W niniejszej sprawie decyzję organu pierwszej instancji doręczono spółce w dniu 10 grudnia 2004r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, zaś odwołanie złożone zostało w dniu 23 grudnia 2004r. a zatem z zachowaniem 14 dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Wadliwe doręczenie decyzji nie spowodowało więc ujemnych skutków procesowych dla strony która skorzystała ze stosownego środka odwoławczego wnosząc go we właściwy terminie.

Reasumując Sąd stwierdził, iż doręczenie decyzji stronie z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika tj. z naruszeniem art. 145 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa , może być uznane za skuteczne jeżeli nie wywołuje dla strony ujemnych skutków procesowych.

W przedstawionym wyżej stanie faktycznym brak było formalnych powodów do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, które należało zbadać co do meritum.

Wobec powyższego zaskarżone postanowienie należało uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości. Ponadto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy orzeczono o kosztach postępowania.