Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1152/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6534 Zamówienia publiczne
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, sędzia WSA Jolanta Sokołowska, asesor WSA Alojzy Skrodzki (spr.), Protokolant Konrad Aromiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa M. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia na nabycie nieruchomości 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że decyzja, o której mowa w punkcie 1 wyroku nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Prezesa Zamówień Publicznych na rzecz Zarządu Województwa M. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Prezes Urzędu Zamówień Publicznych (zwany dalej "Prezesem UZP"), po rozpatrzeniu wniosku Marszałka Województwa M. (zwanego dalej "Marszałkiem") o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej przez Prezesa decyzją z dnia [...] maja 2005 r. odmawiającą wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na nabycie nieruchomości z przeznaczeniem na siedzibę władz Województwa M., postanowił utrzymać w mocy ww. decyzję.

Ze stanu faktycznego zgromadzonego w sprawie wynika, że pismem z dnia 17.10.2005 r., Marszałek wystąpił, na podstawie art. 67 ust 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz.U. Nr 19 poz. 177 ze zm., zwanej dalej "uzp"), do Prezesa UZP z wnioskiem w sprawie wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na nabycie nieruchomości z przeznaczeniem na siedzibę władz Województwa M.. Jak wynika z treści ww. pisma Samorząd Województwa nie dysponuje gruntem, na którym znajdować miałaby się nowa siedziba władz, dlatego przedmiotem zawartej umowy ma być powierzenie wykonania siedziby na gruncie stanowiącym własność potencjalnego wykonawcy przy jednoczesnym zobowiązaniu go do przeniesienia własności zabudowanej już nieruchomości. Wnioskodawca wskazywał, iż w sytuacji, gdy zamawiający nie posiada dokumentacji projektowej oraz możliwości jej sporządzenia z powodu niedysponowana gruntem (jak w przedmiotowej sprawie), konieczne jest zlecenie sporządzenia takiej dokumentacji innemu podmiotowi. Wobec powyższego, zdaniem wnioskodawcy, przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie oraz wykonanie robót budowlanych przez osobę trzecią zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego, a nie jedynie ich wykonanie. Tymczasem wskazana przez Prezesa UZP interpretacja części definicji robót budowlanych, zawarta w art. 2 pkt 8 ustawy (wykonanie robót budowlanych przez osobę trzecią) nie dotyczy inwestycji "projektuj i buduj", lecz jedynie "buduj". Powyższe prowadzi wnioskodawcę do konkluzji, iż przedmiotowe postępowanie nie podlega, na podstawie art. 4 ust. 3 lit i) uzp, procedurom określonym w ustawie.

Wnioskodawca podnosi także, iż nawet w przypadku uznania, że przedmiotem zamówienia jest wyłącznie wykonanie robót budowlanych, to nie jest możliwe udzielenie przedmiotowego zamówienia w jednej z procedur konkurencyjnych przewidzianych ustawą. Wynika to z faktu, iż zamawiający nie dysponując własnym gruntem, nie może przygotować - służącego opisowi przedmiotu zamówienia w przypadku zlecenia zaprojektowania i wykonania robót budowlanych, programu funkcjonalno - użytkowego oraz uzyskać pozwolenia na budowę. W zw. z zaistniałą sytuacją zdaniem wnioskodawcy E. C. Sp. z o.o. - wyłoniona jako wykonawca przedmiotowego zadania w wyniku przeprowadzonego w br. nieformalnego rozpoznania rynku jest jedynym podmiotem, który wykonać może przedmiotowe zamówienie. Posiada ona bowiem dokumentację projektową dla obiektu, który spełniałby wymagania zamawiającego co do przyszłej siedziby władz Województwa M., jak również dysponuje prawem do gruntu, na którym miałby on być posadowiony. W związku z powyższym w ocenie wnioskodawcy w zaistniałym stanie faktycznym spełnione zostały przesłanki zastosowania trybu zamówienia z wolnej ręki opisane w art. 67 ust 1 pkt 1 lit a) uzp.

W odpowiedzi na ww. wniosek, Prezes UZP decyzją z dnia [...].12.2005 r. odmówił wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na nabycie nieruchomości z przeznaczeniem na siedzibą władz Województwa M..

Pismem z dnia 27.12.2005r. Marszałek Województwa M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ww. decyzją, wnosząc o uwzględnienie wniosku z dnia 17.10.2005 r., w którym powołał się na art. 67 ust. 1 pkt. 1 lit. a) uzp, ewentualnie o umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na fakt, że przedmiot sprawy nie jest objęty zakresem zastosowania tej ustawy zgodnie z art. 4 ust. 3 lit. i.) uzp. Składając wniosek Marszałek powtórzył argumenty zawarte we wniosku z dnia 17 października 2005 r.

Prezes UZP rozpoznając ponownie sprawę stwierdził w zaskarżonej decyzji, że zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy Prawo zamówień publicznych przez roboty budowlane należy rozumieć:

1) wykonanie albo zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016),

2) wykonanie robót w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane przez osobę trzecią zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego.

Zgodnie z powyższą definicją, jako roboty budowlane należy traktować między innymi wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) przez osobę trzecią, zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego. Prezes wskazał, że ww. definicja wprowadzona została do systemu prawa polskiego w związku z implementacją Dyrektywy Rady z dnia [...] czerwca 1993r. dotyczącą koordynacji procedur w zakresie udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane (93/37/EWG), zgodnie z którą zamówieniami na roboty budowlane są umowy o charakterze majątkowym, zawierane w formie pisemnej pomiędzy wykonawcą a zamawiającym, których przedmiotem jest między innymi wykonanie dowolnymi środkami obiektu budowlanego odpowiadającego wymogom określonym przez zamawiającego. Obiektem budowlanym zgodnie z rozumieniem przyjętym w ww. Dyrektywie jest wynik całości robót budowlanych lub inżynieryjnych, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną. Zdaniem Prezesa UZP, zarówno definicja zawarta w Dyrektywie, jak i w art. 2 pkt 8 uzp wskazują, że istotą zamówienia w takim wypadku jest zobowiązanie wykonawcy do wykonania zadania, którego efektem jest uzyskanie przez zamawiającego obiektu budowlanego odpowiadającego jego wymaganiom. Zamówienie tego rodzaju obejmuje np. umowy zawierane o zastępstwo inwestycyjne, których treścią jest wykonanie na rzecz zamawiającego konkretnych czynności organizatorskich mających zapewnić określony rezultat budowlany.

Przesłanką konieczną zamówienia tego typu jest okoliczność, iż zamawiający dokonuje wyboru wykonawcy przed zrealizowaniem obiektu budowlanego. Oznacza to, iż do postępowania o udzielenie zamówienia na wykonanie robót budowlanych przez osobę trzecią mogą przystąpić wykonawcy będący na etapie przygotowania inwestycji, jak również będący już w trakcie jej realizacji. Oczywistym jest, iż w tym drugim wypadku wykonawca (osoba trzecia) dysponować musi zarówno projektem budowlanym, jak i pozwoleniem na budowę. Powyższe wskazuje, iż zamówienie na wykonanie robót budowlanych przez osobę trzecią jest zamówieniem o charakterze kompleksowym, które nie musi, ale może obejmować także zlecenie dokończenia rozpoczętej inwestycji budowlanej, która po jej zrealizowaniu będzie odpowiadać wymaganiom zamawiającego.

Prezes UZP wskazał ponadto, iż do stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę nie ma zastosowania art. 4 pkt 3 lit. i) uzp. Jego zdaniem przedmiotowe wyłączenie dotyczy wyłącznie sytuacji nabycia prawa do nieruchomości, nie obejmuje natomiast udzielania zamówienia na roboty budowlane dotyczące nieruchomości. Przedstawiona interpretacja wskazuje, iż w sytuacji, gdy zamawiający decyduje się udzielić zamówienia wykonawcy będącego w toku procesu budowlanego, na etapie po sporządzeniu projektu i uzyskaniu pozwolenia na budowę, ale przed wszczęciem prac budowlanych, art. 2 pkt 8 uzp znajduje zastosowanie. Tym samym zamawiający zamierzając udzielić przedmiotowego zamówienia jest zobowiązany do stosowania procedur określonych Prawem zamówień publicznych.

Analizując, z kolei wniosek Marszałka w części dotyczącej wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit. a) uzp Prezes UZP wskazał, że tryb ten jest procedurą wyjątkową pozwalającą na odstąpienie od zasady konkurencyjności. Zamawiający podejmuje negocjacje tylko z jednym wykonawcą i z nim zawiera umowę. Z tego powodu jest to tryb, którego stosowanie ustawodawca dopuszcza tylko w szczególnych, określonych ustawowo sytuacjach. Art. 67 ust. 1 uzp zawiera enumeratywne wyliczenie sytuacji, w których zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki. Powoływany przez wnioskodawcę przepis zezwala na udzielenie zamówienia w trybie z wolnej ręki, gdy z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze dostawy oraz z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych, wynikających z odrębnych przepisów dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę.

Wskazane ww. normie prawnej przesłanki stanowią jedyne uzasadnienie udzielenia zamówienia w procedurze wykluczającej konkurencyjność postępowania. Przyczynami technicznymi może być konieczność zachowania tych samych norm, parametrów czy standardów, a z ich istnieniem mamy do czynienia, zdaniem Prezesa, gdy wykonawca zamówienia ma monopol naturalny na dany typ usług, dostaw czy robót budowlanych. Przyczyny techniczne muszą mieć ponadto charakter obiektywny. Tymczasem zamawiający argumentuje, iż wykonawca któremu udzielić chce przedmiotowego zamówienia tj. E. C. Sp. z o.o. jest podmiotem uprawnianym do gruntu na którym powstać ma budynek i posiada wymaganą, oraz interesującą dla wnioskodawcy dokumentację. Nie oznacza to jednak, że jest on naturalnym monopolistą w zakresie robót budowlanych, których rezultatem może być wykonanie nowej siedziby władz województwa. Powyższe dowodzi jedynie, że służy mu prawo dysponowania określoną nieruchomością. Nie wyklucza to natomiast istnienia innych podmiotów, które mogłyby zaoferować zamawiającemu nieruchomości odpowiadające jego wymaganiom. Okoliczność tą potwierdzają chociażby działania wnioskodawcy polegające na przeprowadzeniu nieformalnego rozeznania rynku w zakresie objętym przedmiotem zamówienia, w wyniku którego potencjalni wykonawcy złożyli oferty. Spośród przedstawionych ofert, na podstawie ustalonych kryteriów, wnioskodawca dokonał wyboru oferty najkorzystniejszej. Możliwość dokonania przez zamawiającego w opisany sposób wyboru wykonawcy potwierdza w ocenie Prezesa UZP publicznych istnienie konkurencji wśród podmiotów mogących wykonać zamówienie będące podmiotem złożonego wniosku. Uznanie w takim stanie faktycznym firmy E. C. Sp. z o.o za jedyny podmiot zdolny do realizacji zamówienia doprowadziłoby do tworzenia przez zamawiającego sytuacji ograniczającej konkurencję na rynku, na którym działają różne podmioty a więc w konsekwencji do sztucznej monopolizacji rynku.

Prezes wskazał, iż podnoszone przez zamawiającego trudności związane z opisem przedmiotu zamówienia w sytuacji, gdy zamawiający zlecić chce wykonanie budynku nie dysponując własnym gruntem nie stanowią przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze, które determinowałyby wybór wykonawcy zamówienia. Tryb zamówienia z wolnej ręki nie powinien zaś być stosowany przez zamawiającego w celu uproszczenia sobie procedury udzielania zamówienia.

Wybierając ofertę firmy E. C. Sp. z o.o. wnioskodawca, zdaniem Prezesa UZP, dokonał wyboru najlepszej w jego ocenie oferty w oparciu o przyjęte kryteria. Sformułował także wymagania o charakterze podmiotowym dotyczące doświadczenia i sytuacji finansowej. Wnioskodawca podał również wymagania dotyczące m.in, lokalizacji nieruchomości (centrum W. lub obszar bezpośrednio przylegający do centrum, dobry dostęp do transportu publicznego), formy przestrzennej budynku i zagospodarowania działki (budynek 6-10 kondygnacyjny, pokoje biurowe 1,2 i 4 osobowe), układu funkcjonalnego budynku, jego wyglądu zewnętrznego itd. W sytuacji, gdy przyszła siedziba władz województwa opisana została w sposób pozwalający podmiotom zainteresowanym na przedstawienie swoich ofert, nie można zgodzić się ze zdaniem wnioskodawcy, iż nie jest możliwe opisanie przedmiotu zamówienia w sposób wystarczający dla przeprowadzenia innej niż zamówienie z wolnej ręki procedury udzielenia zamówienia.

Prezes UZP wyjaśnił, iż w przypadku, gdy przedmiotem zamówienia są roboty budowlane, przedmiot zamówienia opisuje się w sposób przewidziany w art. 31 uzp. Zgodnie z tym przepisem przedmiot zamówienia na roboty budowlane zamawiający opisuje za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych. Jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych opisowi przedmiotu zamówienia służy program funkcjonalno - użytkowy. W sytuacji zaś, gdy przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych przez osoby trzecie przedmiot zamówienia może być opisany bądź to za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej (jeżeli chodzi jedynie o wykonanie) bądź programu funkcjonalno - użytkowego (jeżeli chodzi o zamówienie typu "projektuj i buduj"). Ze względu na przedstawianą wyżej specyfikę konstrukcji wykonywania robót budowlanych w sposób zgodny z wymaganiami zamawiającego przez osobę trzecią przedmiot zamówienia opisuje się w sposób możliwie wyczerpujący i szczegółowy uwzględniający wszystkie informacje, jakimi dysponuje zamawiający a jakie konieczne są do udzielenia zamówienia.

Reasumując Prezes UZP nie znalazł podstaw, aby przychylić się do stanowiska wnioskodawcy, iż w oparciu o przesłanki art. 67 ust 1 pkt 1 lit. a) uzp jedynym podmiotem, który zdolny jest do wykonania przedmiotowego zamówienia jest E. C. Sp. z o.o. Uzasadnienie złożonego wniosku nie przedstawiało bowiem, przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze, które przemawiałyby za wyborem jako wykonawcy tego zamówienia przez ww. firmę. Sam zaś fakt, iż oferta określonego wykonawcy odpowiada wymaganiom zamawiającego nie pozwala stwierdzić, iż wykonawca taki jest monopolistą w określonej dziedzinie.

Prezes Urzędu nie podzielił także opinii wnioskodawcy, iż w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 4 pkt 3 lit. i) uzp.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Warszawie, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- naruszenie przepisów art. 67 ust. 1 pkt. 1 lit a) uzp,

-naruszenie prawa materialnego poprzez nie zakwalifikowanie stanu faktycznego do zakresu stosowania przepisu art. 4 pkt. 3 lit. i) uzp i braku umorzenia postępowania,

- naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 7 i 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zasadności przestanek, którym kierował się organ się przy załatwieniu sprawy.

Skarżący w uzasadnieniu przedstawionych zarzutów wskazywał na argumenty przedstawione już toku postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga, W szczególności, w uzasadnieniu skargi zostało podniesione, iż w kontekście decyzji wydanych przez Prezesa UZP, należy uznać brak możliwości zakwalifikowania przedmiotu zamówienia w niniejszej sprawie jako roboty budowlanej odpowiadającej definicji zawartej w art. 2 pkt. 8 UZP, a zatem istniała podstawa do wyłączenia tego zamówienia na mocy art. 4 ust.3 pkt.1 uzp spod reżimu ustawy jako zamówienia mającego za przedmiot zakup nieruchomości. Jednocześnie, mimo przeświadczenia o bezprzedmiotowości postępowania przed Prezesem Urzędu Zamówień Publicznych w kontekście postępowania o udzielenie zamówienia publicznego mającego za przedmiot nabycie nieruchomości, skarżący podnosił, iż decyzja Prezesa UZP zawierająca odmowę wyrażenia zgody na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki uniemożliwia zamawiającemu realizację zadania.

Ponadto Marszałek wskazał, iż nie jest możliwe przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w żadnym z trybów konkurencyjnych przewidzianych ustawą prawo zamówień publicznych. Wszczynając bowiem postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego na roboty budowlane w oparciu o przepisy uzp, obowiązkiem Zamawiającego jest sporządzenie specyfikacji istotnych warunków zamówienia (siwz) w sposób zgodny z art. 36 uzp. Jednym z elementów specyfikacji istotnych warunków zamówienia jest opis przedmiotu zamówienia (art.36 ust. 1 pkt 3 uzp). Natomiast treść art. 31 ust. 1 uzp stanowi, że zamawiający opisuje przedmiot zamówienia na roboty budowlane za pomocą dokumentacji projektowej oraz specyfikacji technicznej wykonania i odbioru robót budowlanych, a art. 31 ust. 2 uzp stanowi, iż jeżeli przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, zamawiający opisuje przedmiot zamówienia za pomocą programu funkcjonalno-użytkowego. Ponadto wszczynając postępowanie zamawiający zobowiązany jest do określenia szacunkowej wartości zamówienia (bez VAT), którą ustala się na podstawie kosztorysu inwestorskiego sporządzonego na etapie opracowania dokumentacji projektowej albo na podstawie planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno - użytkowym lub planowanych kosztów prac projektowych oraz planowanych kosztów robót budowlanych określonych w programie funkcjonalno- użytkowym (art. 33 ust. 1 pkt 1 i 2 uzp). Ponadto zgodnie z § 11 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2004 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych oraz programu funkcjonalno użytkowego (Dz. U. Nr 202 poz. 2072) ustawodawca nakłada obowiązek określenia w dokumentacji projektowej adresu obiektu budowlanego, którego dotyczy dokumentacja projektowa, będąca z kolei obligatoryjnym dokumentem załączanym do wniosku o wydawanie pozwolenia na budowę (art. 32 ust. 6 Prawa budowlanego). Jednocześnie dokumentem obowiązkowo dołączanym do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę jest również oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Obowiązek złożenia powyższego oświadczenia istnieje również w sytuacji sporządzenia programu funkcjonalno - użytkowego (§ 19 pkt 2 ww. rozporządzenia). Jak wynika z ww. przepisów warunkiem koniecznym do wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na zaprojektowanie i wykonanie robót budowlanych jest posiadanie przez zamawiającego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Takiego prawa Marszałek nie posiada, dlatego też przedmiotem niniejszego postępowania jest w części zakup prawa własności gruntu, na której ma powstać przedmiotowa inwestycja. Marszałek jako zamawiający, bowiem nie posiadając własnego gruntu, nie jest w stanie określić warunków udziału w postępowaniu, z uwagi na fakt, iż w zakresie interesujących go lokalizacji mogą istnieć wykonawcy posiadający odpowiadające oczekiwaniom zamawiającego obiekty, co do których wykonawcy posiadają dokumentację projektową i pozwolenie na budowę, obiekty w stanie surowym czy też nieruchomości wymagające jedynie adaptacji na potrzeby Zamawiającego.

W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje;

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Decyzja administracyjna jest aktem stosowania prawa i polega na ustaleniu wiążących konsekwencji prawnych dla indywidualnie - konkretnego podmiotu prawa. Jednym z najistotniejszych elementów decyzji jest oznaczenie strony, do której jest ona skierowana. Z tego też względu prawidłowe określenie podmiotu będącego stroną postępowania oraz jego statusu prawnego warunkuje właściwe oznaczenie adresata decyzji administracyjnej. Z art. 28. kpa wynika, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z kolei art. 29 kpa wskazuje, że stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nie posiadające osobowości prawnej. Należy przyjąć zatem, że przepis art. 29 k.p.a. określa podmioty posiadające zdolność administracyjnoprawną. Zdolność ta oznacza prawną możliwość występowania jako strona w postępowaniu administracyjnym. Posiada ją ten, kto dysponuje zdolnością bycia podmiotem praw i obowiązków, o których rozstrzyga się przez wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o normy prawa materialnego. A więc każdy podmiot, który potencjalnie, ze względu na swój interes materialnoprawny, może stać się stroną stosunku administracyjnoprawnego nawiązanego w oparciu o decyzję administracyjną, będzie uprawniony do występowania w postępowaniu administracyjnym jako strona - Komentarz do art. 29 kodeksu postępowania administracyjnego) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I i II, Zakamycze, 2005

Zgodnie z art. 107 § 1 kpa decyzja powinna - między innymi - zawierać oznaczenie strony, przy czym oczywiście oznaczenie to musi być prawidłowe, tj. zindywidualizowane co do aktualnego stanu tegoż podmiotu, gdyż związana z tym jest ściśle kwestia wykonania decyzji. Należy zauważyć, iż oznaczenie osoby prawnej, polega na podaniu jej nazwy oraz siedziby. Oznaczenie osoby prawnej, czyli nazwa tej osoby, pełni funkcję odróżniającą ją od innych podmiotów.

Rozpoznając kwestię zindywidualizowania strony w niniejszym postępowaniu należy zauważyć, iż osobowość prawna samorządu terytorialnego ma dwojakie znaczenie: "po pierwsze oznacza zdolność do występowania w stosunkach cywilno-prawno-majątkowych - we własnym imieniu, po drugie oznacza kompetencje do wykonywania, również w imieniu własnym, władzy publicznej: w tym drugim przypadku mówi się często o podmiotowości publicznoprawnej, która stanowi wyraz szczególnego prawnego województwa w systemie państwowo-prawnym. Przy czym w niniejszym postępowaniu podkreślenia wymaga fakt, iż województwo jako jednostka samorządu terytorialnego występuje jako petent do organu administracyjnego jakim jest Prezes UZP.

W wypadku, gdy stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna, nie można przyjąć, że stroną takiego postępowania są jej organy (postanowienie NSA z dnia 21 października 1981 r., II SA 668/81, ONSA 1981, nr 2, poz. 101; GAP 1986, nr 7, s. 44; GAP 1987, nr 10, s. 45). Dotyczy to także postępowania, w którym stroną jest województwo jako jednostka samorządu terytorialnego. W tym bowiem wypadku stroną nie są organy tej osoby prawnej (zob. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 1999 r., IV SA 538/97, w którym trafnie przyjęto, że: "Skierowanie decyzji do organu osoby prawnej i oznaczenie tego organu jako strony postępowania (zamiast osoby prawnej) oraz nałożenie określonych nakazów i zakazów na ten organ jest równoznaczne ze skierowaniem decyzji do osoby nie będącej stroną. W konsekwencji powoduje to, że decyzja ta jest dotknięta wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Komentarz do art. 30 kodeksu postępowania administracyjnego - M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II. Należy przyjąć zatem, że organy osób prawnych nie mają zdolności proceduralnej i nie są stroną postępowania administracyjnego.

Również art. 2 pkt 12 uzp wskazuje, że ilekroć w ustawie jest mowa o zamawiającym - należy przez to rozumieć osobę fizyczną, osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej obowiązaną do stosowania ustawy. Przepis ten nie wspomina o zamawiającym jako organie osoby prawnej.

W niniejszej sprawie Marszałek Województwa M., działając w imieniu i na rzecz Województwa M., wystąpił do Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o zgodę na zastosowanie trybu zamówienia z wolnej ręki w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na nabycie nieruchomości z przeznaczeniem na siedzibę władz Województwa M.. W odpowiedzi na ten wniosek Marszałka, Prezes UZP nie wskazał w decyzji jej adresata, ograniczając się w tym zakresie do stwierdzenia w sentencji decyzji, iż wydaje ją w wyniku "rozpoznania wniosku Marszałka Województwa M..", wskazując go również, na ostatniej stronie decyzji, jako osobę otrzymującą decyzję.

Sąd zauważa, iż Marszałek Województwa M. w tym postępowaniu tylko reprezentuje Województwo jako jednostkę samorządu terytorialnego. Nie jest on zatem stroną tego postępowania. Z art. 6. ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz.U. Nr 142 poz.1590 ze zm.) wynika wprost, że województwo ma osobowość prawną. Samorząd Wojewódzki jako osoba prawna działa przez swoje organy, którymi są zgodnie z art. 15 sejmik województwa w zakresie inicjatywy ustawodawczej oraz zarząd województwa jako organ wykonawczy. Z kolei marszałek zgodnie z art. 43 ust 1. ustawy o samorządzie wojewódzkim organizuje pracę zarządu województwa i urzędu marszałkowskiego, kieruje bieżącymi sprawami województwa oraz reprezentuje województwo na zewnątrz. Zatem z powyższych regulacji wynika wprost, iż Marszałek Województwa jest podmiotem, który reprezentuje Województwo na zewnątrz ale nie jest podmiotem na który powinna być wystawiona decyzja administracyjna. Zdaniem Sądu, w wypadku, gdy stroną postępowania administracyjnego jest osoba prawna, nie można przyjąć, że stroną takiego postępowania są jej organy.

Mając powyższe na uwadze zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156. § 1 pkt 4 kpa, ponieważ decyzja została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 200 i 152 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.