Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 179/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust.1 pkt2, art. 67
journal: Dz.U. 2017 poz 2077
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 67a par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 7, art.11, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod, sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2019r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia ulgi w postaci rozłożenia należności głównej na raty oraz umorzenia odsetek z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Ol 179/19

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Zarząd Województwa "[...]" pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 (dalej: "IZ"), po rozpoznaniu wniosku T. C. (dalej: "strona", "skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]" odmawiającą stronie udzielenia ulgi w postaci rozłożenia należności głównej na raty oraz umorzenia w całości kwoty odsetek określonych jak dla zaległości podatkowych z tytułu zwrotu środków określonych w ostatecznej decyzji administracyjnej z dnia "[...]"

Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia "[...]", IZ utrzymała w mocy decyzję z dnia "[...]", zobowiązującą stronę prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą PPU A.. z siedzibą w L., do zwrotu środków w kwocie 204 728,99 zł wraz z należnymi odsetkami, określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu, przeznaczonych na realizację projektu pn. Dywersyfikacja działalności PPU A. poprzez budowę profesjonalnego zakładu fryzjerskiego i odnowy biologicznej, realizowanego na podstawie umowy o dofinansowanie z dnia 29 grudnia 2010r. ze zmianami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 29 maja 2014r., sygn. akt I SA/Ol 748/13, oddalił skargę skarżącej na ww. decyzję ostateczną, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 października 2015r., sygn. akt II GSK 2109/14, oddalił skargę kasacyjną strony.

Ze względu na brak zapłaty należności wynikającej z decyzji z dnia "[...]", postępowanie egzekucyjne zostało skierowane do majątku osobistego strony oraz jej majątku wspólnego wraz z małżonkiem M. C.. W związku ze śmiercią małżonka strony w dniu "[...]", Sąd Rejonowy w l. postanowieniem z dnia "[...]", uchylił akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 7 października 2016 r., Rep. A nr "[...]" i stwierdził nabycie spadku po zmarłym przez stronę w 1/3 części oraz przez dwóch synów strony, każdy w 1/3 części.

Wnioskiem z dnia 21 marca 2018 r., sprecyzowanym - na żądanie organu – pismem z dnia 27 czerwca 2018r., strona wystąpiła o umorzenie w całości odsetek i rozłożenie należności głównej na raty w wysokości 400 zł miesięcznie. Zaznaczyła, że dochody oraz stan zdrowia uniemożliwiają jej spłatę w wyższej wysokości. Podkreśliła, że sytuacja, w której się znalazła i stawiane zarzuty są niesłuszne, czego dowodem są dwie opinie biegłych dotyczące analizy projektu i realizacji umowy oraz postanowienie Prokuratury o umorzeniu śledztwa. Zaznaczyła, że wraz z dziećmi spłaca wiele zobowiązań, m.in. kredyty zaciągnięte B.., które dzięki porozumieniu spłaca w realnych kwotach.

Decyzją z dnia "[...]", IZ odmówiła stronie udzielenia wnioskowanej ulgi. Organ nie stwierdził sytuacji nadzwyczajnej, losowej, niezależnej od postępowania strony. Zdaniem organu, nie została wypełniona przesłanka ważnego interesu podatnika ani przesłanka interesu publicznego, czyli przesłanki warunkujące umorzenie zobowiązania. Nie stwierdzi także zaistnienia przesłanek uzasadniających rozłożenie na raty płatności należności, tj. uzasadnionych względów społecznych lub gospodarczych, w tym możliwości płatniczych zobowiązanego. Ponadto organ przyjął, iż nie doszło do zmiany sytuacji finansowej z powodu śmierci małżonka. Odnosząc się do kwestionowania przez stronę nieprawidłowości skutkujących zwrotem środków, organ wskazał, że kwestia ta została ostatecznie zakończona prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 13 listopada 2016r. Zdaniem IZ, aktualna sytuacja życiowa i finansowa strony jest trudna, ale nie obliguje to do udzielenia ulg, które są wyjątkiem od zasady powszechności obowiązku podatkowego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy, strona wskazała, iż w styczniu 2017 r. zawarła ugodę z Prezesem B. w sprawie zaciągniętych pożyczek. Ugoda kontynuowana jest bezproblemowo mimo, że znacznie przekracza kwotę z tytułu dofinansowania, a także oświadczyła, że śmierć męża upoważnia ją do skorzystania z ulgi, gdyż jest przesłanką zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej.

Ponadto w piśmie z dnia 19 września 2018 r. strona wskazała, że będzie w stanie uiszczać raty w wysokości 400 zł miesięcznie po uprzednim umorzeniu w całości odsetek. Podniosła, że komornik miesięcznie potrąca z jej renty 134,95 zł oraz zajmuje wszelkie zwroty podatkowe. Dodatkowo strona przesłała pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w l. z dnia 28 czerwca 2018 r., z którego wynikało, iż wyegzekwowana w toku postępowania egzekucyjnego kwota w całości została zarachowana na poczet naliczonych kosztów egzekucyjnych. Pozostała kwota zadłużenia według stanu na dzień 28 czerwca 2018 r. wyniosła łącznie 335.011,16 zł. Strona dołączyła również oświadczenie córki, w którym zadeklarowała pomoc matce przy spłacie rat na rzecz IZ.

Rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, IZ zaznaczyła, że należności, o których rozłożenie na raty oraz umorzenie wnioskowała strona, stanowią stosownie do art. 60 pkt 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. 2017 r. poz. 2077 ze zm., dalej: "ufp") niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym. Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp, powyższe należności, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego:

a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

W toku postępowania ustalono, iż stałe miesięczne wydatki strony wynoszą łącznie ok. 2060 zł. Strona prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, otrzymuje świadczenie rentowe z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w kwocie 750 zł netto. Ponadto strona wskazała, że posiada zobowiązania z tytułu kredytów i pożyczek, co do których przedstawiła kserokopie dokumentacji kredytowych w postaci harmonogramu spłat kredytów oraz zawiadomień o wysokości rat.

Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że strona posiada liczne zobowiązania: trzy z tytułu zaciągniętych kredytów w bankach - łączna kwota pozostała do spłaty wynosi 459.174 zł, a także pięć z tytułu pożyczek zaciągniętych w B. w O. (dalej: "B. S.A.") - na dzień 22 sierpnia 2018r. na łączną kwotę 1.419.459,35 zł. Skarżąca wraz z synami zawarła ugodę z B. S.A. obejmującą częściową spłatę zadłużenia z tytułu ww. pożyczek. Wysokość rat wynosi 1.200 zł miesięcznie na poczet każdej z pożyczki. Dodatkowo stwierdzono, że wpłaty dokonywane były regularnie, niektóre z niewielkimi opóźnieniami.

Organ ustalił, że miesięczne wydatki znacznie przekraczają wykazaną przez stronę kwotę miesięcznych przychodów - co oznacza, że strona nie ujawniła przed organem wszystkich źródeł przychodów.

Strona w toku postępowania przedłożyła zaświadczenie o braku zaległości podatkowych oraz zaświadczenie o niezaleganiu w płacaniu składek m.in. na ubezpieczenie społeczne. Po analizie złożonych przez wnioskodawczynię zeznań podatkowych PIT 36 o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty za lata 2014-2017, organ stwierdził, że koszty uzyskania przychodu z działalności gospodarczej strony opiewały na znaczne kwoty i przewyższały uzyskany przychód. Skutkiem powyższego była strata w roku podatkowym kształtująca się na średnim poziomie 118.844,89 zł. Jedynym dochodem jaki strona uzyskała był dochód ze świadczenia rentowego. Księga przychodów i rozchodów za lata 2015-2017 potwierdziła wysokość straty. Przedłożone rozliczenie księgi przychodów i rozchodów za miesiąc styczeń 2018r. wskazywało również stratę w kwocie 3.450,38 zł, za luty 2018r. stratę w kwocie 7.821,86 zł, za marzec 2018 r. stratę w kwocie 5.542,36 zł. Strona wskazała, że widniejący w dokumentacji dochód ujemny wynikał wyłącznie z amortyzacji związanej z realizacją przedmiotowego projektu unijnego.

Uwzględniając powyższe organ uznał, że strona od roku 2014 z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej ponosiła straty, bez widocznej poprawy swojej kondycji finansowej/materialnej.

Na podstawie przedłożonych przez stronę kart środków trwałych oraz informacji o miesięcznym odpisie amortyzacyjnym organ ustalił, że miesięczny odpis amortyzacyjny od stycznia do października 2015r. kształtował się na poziomie 9.254,56 zł, od listopada 2015r. do września 2017r. na poziomie 9.055,37 zł, a od października 2017r. – na poziomie 4.509,44 zł.

W ramach posiadanego majątku strona wskazała polisę na wypadek śmierci opiewającą na kwotę 60.000 zł oraz nieruchomości: dwa domy mieszkalne o łącznej powierzchni 250,50 m2; budynki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą o powierzchni 287 m2; budynki gospodarcze o powierzchni 647 m2.

Z oświadczenia o stanie majątkowym wynikało, że wnioskodawczyni nie posiada gotówki lub innych środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, udziałów w spółkach, lokat, akcji, obligacji, wartościowego sprzętu, środków transportu.

Strona przedłożyła również dokumentację medyczną choroby zwyrodnieniowej stawów kolanowych. Jednakże powyższa informacja nie miała wpływu na wynik sprawy, gdyż strona nie wskazała, w jaki sposób stan zdrowia, wpływa na jej kondycję finansową.

Zdaniem organu, strona nie posiada dochodów z których byłaby w stanie spłacać zadeklarowane raty zobowiązania. Natomiast deklaracja córki dotycząca pomocy przy spłacie rat nie wpływa na zmianę sytuacji finansowej strony i nie stanowi podstawy do rozłożenia na raty należności głównej i umorzenia w całości odsetek. Stanowi zdarzenie przyszłe i niepewne, a organ rozpoznając sprawę bada aktualny stan finansowy strony. Organ nie może wydać decyzji o rozłożeniu na raty zobowiązania na podstawie deklaracji osoby trzeciej o ewentualnej pomocy przy spłacie zobowiązania, gdy z dokumentacji wynika, że strona nie będzie w stanie spłacać zaproponowanych rat z powodu braku dochodów.

Zdaniem organu, wykonanie zaproponowanego przez stronę sytemu ratalnego jest mało realne. Sama spłata należności głównej nastąpiłaby w ciągu ponad 42 lat (bez kwoty odsetek i opłaty prolongacyjnej, która jest naliczana dla każdej raty) - co oznaczałoby, że strona (66 lat), byłaby zobowiązana do ewentualnej spłaty należności ratalnych do ok. 2060 r. (mając ponad 108 lat).

Odnosząc się do kondycji finansowej strony organ wskazał, że niskie dochody bądź ich brak nie stanowią same w sobie przesłanki do zastosowania ulgi. Niewystarczające jest zatem powoływanie się na ogólne trudności finansowe, gdyż obowiązek zapłaty należności publicznoprawnych zawsze wiąże się z uciążliwością natury finansowej. Także sytuacje losowe, z których wynikają problemy i trudności finansowe nie mogą automatycznie, co do zasady, stanowić przesłanki do udzielenia ulgi w spłacie należności. Przesłanki umorzenia należy oceniać nie tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej zobowiązanego, lecz także z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków powodujących niemożność zapłaty.

W ocenie organu, w stosunku do strony nie wystąpiła nadzwyczajna sytuacja losowa, niezależna od jej postępowania. W przypadku strony, doszło do naruszenia prawa skutkującego rozwiązaniem umowy o dofinansowanie, czego konsekwencją było nałożenie obowiązku zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Przy czym, kwestia zwrotu środków została ostatecznie zakończona wyrokiem NSA z dnia 13 października 2015r., sygn. akt II GSK 2109/14. Organ zaznaczył, że przyczyną powstania nieprawidłowości było niezgodne z prawem i procedurami RPO WiM 2007-2013 działanie strony, jak również zawyżenie w znaczny sposób wartości nabywanych urządzeń.

Zdaniem IZ, okoliczność, że wnioskodawczyni jest niewypłacalna i nie jest w stanie spłacać swoich zobowiązań, nie przesądza o konieczności udzielenia zawnioskowanej ulgi. Również kwestia przejęcia części zadłużenia przez członków rodziny zobowiązanej, a w konsekwencji zmniejszenie zadłużenia po stronie zobowiązanej, nie są argumentem dla pozytywnego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności z tytułu zwrotu dotacji.

Uwzględniając powyższe organ stwierdził, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie wnioskowanych ulg.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżąca wniosła: o zmianę zaskarżonej decyzji w całości i uwzględnienie jej wniosku, ewentualnie z ostrożności procesowej o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że u skarżącej nie wystąpiła żadna sytuacja nadzwyczajna, losowa uprawniająca do udzielenia ulg w postaci: rozłożenia należności głównej na raty oraz umorzenia w całości odsetek wynikających z decyzji administracyjnej, mimo że z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca ponosi stałe miesięczne wydatki w wysokości łącznie ok 2.060 zł, a także nie pozostaje ona we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi domownikami, otrzymuje świadczenie rentowe z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w kwocie 750 zł netto, a księga

przychodów i rozchodów za lata 2015-2017 potwierdza wysokość strat, a

straty są wynikiem wyłącznie amortyzacji związanej z realizacją

przedmiotowego projektu unijnego, co w konsekwencji doprowadziło do

braku udzielenia ulg mimo, że zachodziły przesłanki by ulgi te zostały

skarżącej udzielone.

Zdaniem skarżącej, przedstawiła ona organowi wszelkie dokumenty i argumenty, które winny przemawiać za uwzględnieniem jej wniosku. Skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i życiowej; de facto wszelkimi sprawami związanymi z umową o dofinansowanie z dnia "[...]" zajmował się nieżyjący już mąż strony. Aktualnie skarżąca jest osobą starszą i schorowaną, której nie stać na dokonanie jednorazowej spłaty swoich zobowiązań wobec organu. Zaświadczenie o wysokości dochodów, materiały dowodowe dotyczące jej sytuacji materialnej i życiowej zostały złożone organowi, dlatego nie będzie powielać ich treści.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem sporu jest kwestia zasadności odmowy udzielenia ulgi w postaci rozłożenia należności głównej na raty oraz umorzenia w całości kwoty odsetek od należności wynikających z decyzji administracyjnej z dnia "[...]"

W kontrolowanej sprawie podstawę do analizy zasadności żądania strony stanowił prawidłowo powołany przez organ przepis art. 64 ust. 1 pkt 2 upf, którego treść stanowi, że: należności, o których mowa w art. 60, właściwy organ może na wniosek zobowiązanego:

a) umarzać w całości - w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zobowiązanego lub interesem publicznym,

b) umarzać w części, odraczać terminy spłaty całości albo części należności lub rozkładać na raty płatność całości albo części należności w przypadkach uzasadnionych względami społecznymi lub gospodarczymi, w szczególności możliwościami płatniczymi zobowiązanego.

Stosownie zaś do art. 67 upf – do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), w skrócie "kpa", i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018r., poz.800 ze zm.), dalej "O.p.".

Użyte w przepisie art. 64 ust. 1 pkt 2 upf, sformułowanie "może" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie ulg korzysta ze swobody uznania administracyjnego. Uznaniowy charakter decyzji wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanek ulg uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści artykułów 7, 77 § 1 i 80 kpa. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 kpa, tak aby strona mogła mieć pewność, a sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania zastosowania ulgi.

Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy decyzja uznaniowa poprzedzona została prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Zatem Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej w myśl, której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 77 kpa). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 kpa) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 kpa) oraz czy wydane decyzje odpowiadają wymogom określonym w art.107 § 3 kpa, w szczególności czy uzasadnienie decyzji wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował ulgi. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności pozostaje poza kontrolą Sądu.

Biorąc pod uwagę treść art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie: CBOSA) "Działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać inT. przeciwstawnych stron – interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).

Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.

W orzecznictwie (wypracowanym na tle tożsamego przepisu art. 67a § 1 O.p.) przyjmuje się, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków.

Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

W przypadku spraw rozpatrywanych w oparciu o art. 64 ust. 1 pkt 2 upf należy mieć również na uwadze, że ponieważ postępowanie mające za przedmiot zastosowanie ulgi w postaci umorzenia należności budżetowej prowadzone jest na wniosek zobowiązanego, to na niego w znacznym stopniu przesuwa się obowiązek dowodzenia wystąpienia przesłanek umorzenia. W przypadku bowiem decyzji wydawanych w oparciu o uznanie administracyjne obowiązek poszukiwania dowodów ciąży nie tylko na organie administracji lecz obarcza on także stronę, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych. Strona jest bowiem równorzędnym partnerem organu w zakresie prawa do inicjowania dowodów. Wprawdzie obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, nie znaczy to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza, iż nieudowodnienie danej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów dla niej niekorzystnych. Rolą strony jest bowiem współdziałanie z organami w wyjaśnieniu wszystkich, mających znaczenie aspektów sprawy, zwłaszcza tych, o których wiedzę ma tylko ona sama i które z oczywistych względów mogą być organom nieznane.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację strony skarżącej w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64 ust. 1 pkt 2 lit. a) upf i przekonująco uzasadnił powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

Oceniając okoliczności wskazane we wniosku i przedstawione na ich poparcie dowody organ zasadnie stwierdził, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskowanej ulgi. W ocenie Sądu, stanowisko to znajduje potwierdzenie w zgromadzonym prawidłowo przez organ materiale dowodowym, który został należycie oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co potwierdzają uzasadnienia wydanych decyzji. Z ich treści wynika, że organ przeprowadził szczegółową analizę sytuacji rodzinnej, materialno-finansowej i zdrowotnej skarżącej, poddając ocenie wszelkie argumenty i dowody mające znaczenie w sprawie, na które powoływała się skarżąca. Organ, bazując na informacjach podanych przez skarżącą, w tym zeznań podatkowych PIT-36 o wysokości osiągniętego dochodu/poniesionej straty za lata 2014-2017, wydruku za lata 2015-2017 oraz z ostatnich trzech miesięcy z księgi przychodów i rozchodów, ustalił źródła utrzymania skarżącej i ponoszone przez nią miesięczne koszty. Uwzględnił więc, że skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i uzyskuje miesięczny dochód z tytułu świadczenia rentowego w kwocie 750 zł netto. Ponadto ustalił, że miesięczne koszty utrzymania skarżącej wynoszą ok. 2.060 zł. Strona posiada liczne zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych oraz zobowiązania wobec B. Z tytułu ww. zobowiązań łączna kwota miesięcznych rat wyniosła ok. 6.000 zł.

Dokonując analizy sytuacji finansowej skarżącej organ zasadnie uznał, że miesięczne wydatki skarżącej znacznie przekraczają wykazaną przez stronę kwotę miesięcznych przychodów. Skarżąca nie ujawniła zatem przed organem wszystkich źródeł przychodów. W konsekwencji uznać należy, że przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa jest niewiarygodna. Jeżeli skarżąca domagała się zastosowania ulgi w postaci umorzenia zaległych należności, to powinna złożyć pełne, jasne i dokładne dane o swojej sytuacji finansowej. Nie jest bowiem w interesie publicznym, udzielanie ulg osobom, które nie są wiarygodne wobec organów administracyjnych, które stoją na straży praworządności.

Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie pozostawia również wątpliwości, że rozważając okoliczności sprawy organ wziął pod uwagę stan zdrowia skarżącej. W tym zakresie poddano ocenie przedstawione przez stronę dowody wskazujące, że cierpi na chorobę zwyrodnieniową stawów kolanowych. Jednakże, w świetle oferowanych przez stronę dowodów i argumentacji podnoszonej we wniosku nie sposób odmówić racji stanowisku organu, że skarżąca nie wykazała, by choroba, na którą cierpi wpłynęła na jej kondycję finansową.

Sąd podziela również argumentację organów, że nie wystąpiły przesłanki określone w art.64 ust.1 pkt 2 lit.b) ufp, czyli uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze, które uzasadniałyby rozłożenie na raty należności głównej. Należy przy tym zaznaczyć, że ważne względy społeczne lub gospodarcze to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności zobowiązany nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowej, przy czym nie można ich utożsamiać z subiektywnym przekonaniem dłużnika o ich zaistnieniu. O istnieniu względów społecznych lub gospodarczych zobowiązanego decydować powinny kryteria zobiektywizowane, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. Rozważając możliwość zastosowania ulgi w postaci m.in. rozłożenia należności na raty, organ musi przy tym mieć na względzie możliwości płatnicze zobowiązanego.

Uwzględniając powyższe, na akceptację zasługuje stanowisko organu, że w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca nie posiada dochodów, z których byłaby w stanie spłacać zadeklarowane raty. Natomiast organ nie może wydać decyzji o rozłożeniu na raty w oparciu o deklarację córki skarżącej, że będzie pomagała przy ich spłacie. Organ wydaje decyzję w oparciu o stan faktyczny istniejący w chwili wydania decyzji, a nie w oparciu o zdarzenia warunkowe, przyszłe i niepewne. Wydając taką decyzję, organ powinien uwzględnić efektywną możliwość realizacji zobowiązań, w tym posiadanie środków na ich spłatę.

W niniejszej sprawie, skarżąca zaproponowała spłatę należności w kwocie 400 zł miesięczne, co oznaczałoby, że skarżąca byłaby zobowiązana do ewentualnej spłaty należności ratalnych do ok. 2060r., a wówczas miałaby ponad 108 lat. Ustalenie płatności rat na tak długi okres pozbawione jest zatem obiektywnej możliwości oceny zdarzeń przyszłych w kontekście aktualnej sytuacji materialnej i życiowej skarżącej. Spłata należności głównej poprzez rozłożenie jej na raty powinna być natomiast realna i możliwa do wykonania w rozsądnym terminie.

Zasadnie również organ przyjął, że nie wpływa na pozytywne rozpatrzenie sprawy okoliczność podpisania z B. . porozumienia na spłatę zadłużenia, a także fakt, że spłaty zadłużenia wobec tej instytucji podjęli się synowie skarżącej. W kontekście aktualnej sytuacji finansowej skarżącej, przejęcie części zadłużenia przez

członków rodziny, a w konsekwencji zmniejszenie jej zadłużenia, nie uzasadnia przyznania ulgi. Ponadto, w przypadku posiadania długów, z pierwszeństwa w spłacie powinny korzystać długi wobec budżetu państwa/jednostki samorządu terytorialnego, a nie zaciągnięte na podstawie własnych decyzji zobowiązania wobec banków czy innych wierzycieli.

W ocenie Sądu, o tym, czy zaistniały przesłanki określone w art. 64 ust. 1 pkt 2 ufp, przemawiające za zastosowaniem wskazanych w tymże przepisie ulg, nie bez znaczenia pozostają przyczyny powstania przedmiotowych zaległości. W niniejszej sprawie, zaległość powstała w wyniku działań skarżącej, na które miała ona wpływ. Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia "[...]" skarżąca została zobowiązana do zwrotu środków unijnych, z powodu niezgodnych z prawem i procedurami RPO WiM 2007-2013 działaniami strony, jak również zawyżeniem w znaczny sposób wartości nabywanych urządzeń. Nie były to zatem okoliczności nadzwyczajne, losowe, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które skarżąca nie miała wpływu. Kwestia zwrotu środków została przy tym zakończona prawomocnym wyrokiem NSA z dnia 13 października 2015r., sygn. akt II GSK 2109/14 i w związku z tym, kwestionowanie przez stronę stwierdzonych nieprawidłowości nie wpływa na rozpatrzenie sprawy.

Reasumując Sąd stwierdza, że IZ prawidłowo, tj. w sposób logiczny, spójny, w nawiązaniu do ustalonych prawidłowo okoliczności sprawy, uzasadniła odmowę zastosowania wnioskowanych przez skarżącą ulg. Wbrew zarzutom skargi organ w prawidłowy sposób ustalił stan faktyczny i uwzględnił stan zdrowotny, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną skarżącej, wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję negatywną dla strony. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 kpa. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych, argumentów i dowodów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Z tych przyczyn faktycznych i prawnych Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.