Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1669/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędziowie NSA Stanisław Gronowski (spr.) Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S.A. w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 141/12 w sprawie ze skargi D S.A. w O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia 5 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D S.A. w O. na rzecz Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 141/12, wydanym w sprawie ze skargi D.S.A. w O. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia 5 grudnia 2011 r. nr .w przedmiocie kary pieniężnej, oddalono skargę.

Sąd pierwszej instancji poczynił następujące ustalenia w sprawie:

Wspomnianą decyzją Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych w P. z dnia 16 sierpnia 2011 r., znak:..., wymierzającą D. S.A. w O., zwanej dalej "skarżącą", karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno - spożywczych:

1. Pasztet kremowy z drobiu z pomidorami a'130 g, nr partii C.12.201210N, data minimalnej trwałości 12.2012, wielkość partii produkcyjnej: 5.503 sztuk opakowań jednostkowych, wartość partii produkcyjnej: 4.911,43 zł;

2. Pasztet kremowy z drobiu z papryką a'130 g, nr partii D.12.2012.09.E, data minimalnej trwałości 12.2012, wielkość partii produkcyjnej: 3.480 sztuk opakowań jednostkowych, wartość partii produkcyjnej: 3.105,90 zł;

3. Pasztet z drobiu a'160 g, nr partii 11.2012.25.C, data minimalnej trwałości 11.2012, wielkość partii produkcyjnej: 7.260 sztuk opakowań jednostkowych, wartość partii produkcyjnej: 9.452,52 zł;

4. Pasztet z dodatkiem indyka a'160 g, nr partii 11.2012.23.K, data minimalnej trwałości 11.2012, wielkość partii produkcyjnej: 7.332 sztuk opakowań jednostkowych, wartość partii produkcyjnej: 9.777,22 zł;

5. Pasztet z dodatkiem gęsi a'160 g, nr partii 11.2012.19.C, data minimalnej trwałości 11.2012, wielkość partii produkcyjnej: 7.100 sztuk opakowań jednostkowych, wartość partii produkcyjnej: 9.467.85 zł.

W świetle dokonanych ustaleń w dniach 11 - 17 stycznia 2011 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości znakowania konserw drobiowych przez skarżącą.

Zakwestionowano oznakowanie wspomnianych partii konserw mięsnych z uwagi na podanie niewłaściwej nazwy pasztetu drobiowego oraz konserwy drobiowej, które to produkty zawierały tłuszcz wieprzowy, co wprowadzało w błąd nabywcę, naruszając przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914 ze zm.). W myśl tego przepisu, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: a) co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, b) przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, c) przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Ponadto, jak ustalono, w oznakowaniu nie podano ilościowej zawartości tłuszczu wieprzowego, co naruszyło § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. Nr 137, poz. 966 ze zm.). W myśl tego przepisu, w oznakowaniu opakowanego środka spożywczego podaje się ilościową zawartość składnika lub kategorii składników tego środka spożywczego, jeżeli składnik lub kategoria składników jest istotny dla scharakteryzowania środka spożywczego i odróżnienia go od innych środków spożywczych, z którymi może być mylony ze względu na podobieństwo nazwy lub wyglądu.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w P. wszczął względem skarżącej postępowanie administracyjne, w następstwie którego decyzjami zakazał skarżącej wprowadzanie do obrotu omawianych partii produktów żywnościowych.

Od tych decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w wyniku którego organ II instancji decyzjami z dnia 5 marca 2011 r. nr: ... uchylił zaskarżone decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W związku z wydaniem wymienionych decyzji oraz zawartych w nich zaleceń, Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w P. przeprowadził ponowne postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał decyzję z dnia 16 sierpnia 2011 r. nr 11, znak..., wymierzającą skarżącej karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, za wprowadzenie do obrotu wymienionych produktów żywnościowych.

Rozpoznając odwołanie od powyższej decyzji Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych decyzją z dnia 5 grudnia 2011 r. nr ... utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, kwestionowane partie produktów nie spełniały wymagań zawartych w przywołanych aktach prawnych, z uwagi na oznakowanie, wprowadzające konsumenta w błąd ze względu na:

1. zastosowanie nazwy pasztet z drobiu w odniesieniu do produktu zawierającego w swoim składzie tłuszcz wieprzowy (Pasztet kremowy z drobiu z pomidorami, Pasztet kremowy z drobiu z papryką, Pasztet z drobiu),

2. umieszczenie pod nazwą opisu uzupełniającego konserwa drobiowa sterylizowana w przypadku produktu zawierającego również tłuszcz wieprzowy (Pasztet z drobiu, Pasztet z dodatkiem gęsi, Pasztet z dodatkiem indyka),

3. niepodanie ilościowej zawartości tłuszczu wieprzowego, który ma wpływ na właściwości produktu.

W ocenie organu odwoławczego, zastosowanie w nazwie produktu określenia z drobiu oraz konserwa drobiowa w sytuacji, gdy zawiera on surowce wieprzowe niewątpliwie wprowadza konsumenta w błąd co do składu produktu gotowego oraz nadaje mu właściwości, których produkt w rzeczywistości nie posiada. Określenie pasztet z drobiu czy też konserwa drobiowa jednoznacznie sugeruje, iż przedmiotowy produkt został wykonany tylko z surowców pochodzenia drobiowego, co nie jest zgodne z prawdą.

Również, zdaniem organu odwoławczego, brak podania ilościowej zawartości tłuszczu wieprzowego narusza przepis § 9 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych. Jak wskazał tłuszcze zawarte w mięsie drobiowym są bardziej wartościowe niż tłuszcze innych zwierząt rzeźnych ze względu na znaczny udział kwasów tłuszczowych nienasyconych, w szczególności wielonienasyconych: linolowego, linolenowego i arachidonowego. Tłuszcze zawarte w drobiu charakteryzują się również niższą temperaturą topnienia, większą łatwością emulgowania i przez to są bardziej przyswajalne. Wszystko to sprawia, iż produkt otrzymany tylko ze składników mięsno - tłuszczowych pochodzących tylko i wyłącznie z drobiu posiada odmienne właściwości organoleptyczne (konsystencja) oraz może wpływać na preferencje konsumentów. Tymczasem, zgodnie z oznakowaniem zakwestionowanych pasztetów zawierają one tłuszcz wieprzowy, który umieszczony jest w oznakowaniu zaraz za surowcami pochodzenia drobiowego, co podkreśla jego udział w produkcie.

Według organu odwoławczego na kwestię odpowiedzialności skarżącej nie ma wpływu umieszczenie na opakowaniu składu surowcowego produktu, skoro jego nazwa wprowadza w błąd konsumenta. Okoliczność, iż prawo żywnościowe nie nakłada obowiązku, by w nazwie produktu były wymienione nazwy wszystkich zwierząt rzeźnych, z których pochodzą składniki mięsno - tłuszczowe użyte do produkcji, nie jest przyzwoleniem do stosowania nazw artykułów rolno – spożywczych, które nie spełniają funkcji rzetelnej informacji o produkcie, który konsument zamierza nabyć. Również, w ocenie organu, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja skarżącej, iż tłuszcz wieprzowy dodawany jest tylko i wyłącznie dla otrzymania określonych właściwości produktu, gdyż jest możliwe wyprodukowanie pasztetu bez dodatku tłuszczu wieprzowego, przy zastosowaniu surowców drobiowych.

Jak podniósł organ odwoławczy na gruncie przepisu art. 3 pkt 10 lit. b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 ze zm.) zafałszowanie produktu żywnościowego może być świadome bądź nie. W myśl tego przepisu, artykuł rolno-spożywczy zafałszowany oznacza produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą.

Ponadto, nie usprawiedliwia skarżącej analogiczne łamanie prawa żywnościowego przez inne podmioty działające na rynku spożywczym.

Rozpoznając skargę na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., o czym była mowa na wstępie skargę tę oddalił.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, zaskarżona decyzja, jak również utrzymana nią w mocy decyzja z dnia 16 sierpnia 2011 r., nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowści, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny wyżej wskazanych przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Zdaniem Sądu pierwszej Sąd pierwszej, podzielającego stanowisko organu, zastosowanie przez skarżącą w nazwie produktów takich określeń jak "z drobiu" i " konserwa drobiowa", w sytuacji gdy zawierają one również tłuszcz wieprzowy, jest mylące dla konsumentów co do składu produktu, podczas, gdy z przepisu art. 7 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nazwa jest jedynym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest: po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów, a także zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia nie może wprowadzać w błąd co do m.in. charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości składu.

Nazwa towaru, jak wskazał Sąd pierwszej instancji, jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Zastosowane przez skarżącą nazwy pasztetów budują mylne wyobrażenia o produktach, tym samym więc ograniczona zostaje możliwość swobodnej oceny produktów. Nazwa nie powinna sugerować innego składu surowcowego niż jest on w rzeczywistości. Treść informacji na opakowaniu jest rozpatrywana całościowo, ważnym jest, aby opisać środek spożywczy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, który umożliwi konsumentowi dokonania wyboru zgodnie z jego oczekiwaniami i preferencjami.

Skarżąca wywiodła skargę kasacyjna od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a powołanej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, polegającą na błędnym przyjęciu, że nazwy przedmiotowych pasztetów: pasztet kremowy z drobiu z pomidorami, pasztet kremowy z drobiu, pasztet z drobiu, pasztet z dodatkiem indyka i pasztet z dodatkiem z gęsi wprowadzają w błąd co do charakterystyki środka spożywczego, w szczególności co do jego nazwy, rodzaju, właściwości i składu, art. 3 pkt 10 cytowanej ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, polegającą na błędnym przyjęciu, że przedmiotowe pasztety stanowią artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i art. 48 ust. 1 powołanej ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, polegającą na błędnym przyjęciu, że oznakowania przedmiotowych pasztetów nie zawierają informacji istotnych z punktu widzenia jakości handlowej artykułu rolno-spożywczego i wprowadzają konsumenta w błąd, § 9 ust. 1 pkt 3 powołanego rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, polegającą na błędnym przyjęciu, że brak podania w nazwie przedmiotowych pasztetów ilościowej zawartości tłuszczu wieprzowego narusza wymogi wynikające z przytoczonego tu przepisu, gdyż w błędnej ocenie zaskarżonego wyroku, tłuszcz wieprzowy jest istotny dla scharakteryzowania przedmiotowych pasztetów i ich odróżnienia od innych środków spożywczych, z którymi mogą być one mylone ze względu na podobieństwo nazwy lub wyglądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji.

Jak już wskazano skarga kasacyjna została oparta wyłącznie na podstawie wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię. Brak oparcia skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., wywiera ten skutek, że w sprawie są miarodajne, jako skutecznie niepodważone, ustalenia faktyczne stanowiące hipotezę przepisów prawa materialnego zastosowanych przez Sąd pierwszej instancji. Odnosi się to również do tych ustaleń faktycznych, które odnoszą się do kwestii adekwatności zastosowanej sankcji administracyjnej w postaci nałożonej na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a. W myśl przepisu art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Przez podstawę kasacyjną należy rozumieć konkretny przepis prawa, którego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji zarzuca skarga kasacyjna.

W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, 382). Naczelny Sąd Administracyjny, jako związany granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a,), nie ma kompetencji dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to bowiem powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony.

Powyższy mankament skargi kasacyjnej odnosi się do ogólnie wskazanego w skardze kasacyjnej art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, składającego się z trzech jednostek redakcyjnych, o których mowa w punktach a, b i c, bez sprecyzowania, który z tych punktów art. 3 pkt 10 tej ustawy objęty jest zarzutem jego naruszenia przez błędną wykładnię. Z tych względów zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 3 pkt 10 powołanej ustawy wymyka się spod możliwości kontroli instancyjnej.

Przechodząc do zarzutów naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię wymaga w pierwszej kolejności sprecyzowanie istoty takiego zarzutu. W świetle piśmiennictwa i orzecznictwa zarzut błędnej wykładni prawa najogólniej sprowadza się do niewłaściwego zrozumienia treści lub znaczenia przepisu prawnego. Natomiast nie postawiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na błędzie w subsumcji, co wyraża się tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie podciągnięto pod hipotezę określonej normy prawnej (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie 2, str. 367).

Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, wbrew przepisowi art. 176 p.p.s.a. w skardze kasacyjnej nie wskazano na czym miało polegać niewłaściwe zrozumienie przez Sąd pierwszej instancji treści lub znaczenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Pomijając wspomniane niedociągnięcie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zasadnie zarzucić niewłaściwego zrozumienia treści lub znaczenia przepisów prawnych zastosowanych przez organ, a poddanych kontroli przez Sąd pierwszej instancji. Natomiast, w swej istocie skarga, kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie, nie zaś przez błędną wykładnię.

Na tle stanu faktycznego sprawy, na co zresztą wskazuje skarga kasacyjna, istotne znaczenie ma przepis art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywieniu, w myśl którego, o czym była już mowa, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, a także przepis art. 48 ust. 1 tej ustawy, stosownie do którego, środki spożywcze muszą być oznakowane w sposób zrozumiały dla konsumenta, napisy muszą być wyraźne, czytelne i nieusuwalne, umieszczone w widocznym miejscu, a także nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte lub przesłonięte innymi nadrukami lub obrazkami.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej powyższe przepisy nie zostały w sprawie naruszone w następstwie zakwestionowania przez organ użytych przez skarżącą nazw spornych pasztetów, wprowadzających w błąd konsumenta, które to stanowisko organu zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

Jak już wskazano w niniejszej sprawie na plan pierwszy wysuwa się kwestia, czy nazwa handlowa omawianych pasztetów odpowiadała składowi surowców wchodzących w zakres tych produktu z punktu widzenia preferencji potencjalnych ich nabywców. W tym miejscu można dodać, iż w odniesieniu do niektórych produktów żywnościowych odrębne przepisy normują kwestie nazw takich towarów, które tym samym muszą spełnić ściśle określone wymogi jakościowe, w tym dotyczące składu. Przykładem może być tutaj masło. Stosownie do części II ust. 2 załącznika XII oraz załącznika XV rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z dnia 16 listopada 2007 r., s. 1) nazwa "masło" oznacza produkt uzyskany wyłącznie z mleka, przy czym rozróżnia się "masło" (które zawiera nie mniej niż 80% i nie więcej niż 90% tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16% wody i nie więcej niż 2% suchej masy beztłuszczowej mleka), "masło o zawartości trzech czwartych" (zawiera nie mniej niż 60% i nie więcej niż 62% tłuszczu mlecznego) oraz "masło półtłuste" (zawiera nie mniej niż 39% i nie więcej niż 41% tłuszczu mlecznego). Oznaczenie nazwą "masło" produktu, który nie spełnia ściśle wskazanych wymogów, stanowi przejaw sankcjonowanego karą pieniężna deliktu administracyjnego (wyrok NSA z dnia 18 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1159/11).

Omawiana wyżej sytuacja nie ma jednakże zastosowania w odniesieniu do takich artykułów żywnościowych, jak przykładowo wspomniane pasztety drobiowe. Dlatego w braku przepisów szczególnych, określających jakość tych produktów, ich nazwy handlowe powinny być zgodne ze wskazanymi wyżej przepisami.

Nazwa produktu żywnościowego, składającego się z wielu składników, jak to ma miejsce w odniesieniu do omawianych pasztetów, nie może wprowadzać nabywcy w błąd co do istotnego składnika użytego do produkcji danego produktu, tym bardziej w sytuacji, gdy wywiera to wpływ na preferencje konsumentów. Takim zaś składnikiem w pasztetach drobiowych był niewątpliwie użyty do ich produkcji surowiec z wieprzowiny, jakim był tłuszcz wieprzowy. Jest dostatecznie znane istnienie znaczącej grupy konsumentów, nie spożywających produktów zawierających mięso wieprzowe, z różnych zresztą względów, a ta grupa nabywców jest właśnie potencjalnym odbiorcą żywności z drobiu. Dla tej kategorii konsumentów nazwa omawianych pasztetów, nawiązująca do mięsa drobiowego, buduje wyobrażenie, iż jest to produkt z mięsa drobiowego, a więc nie zawierający innego rodzaju mięsa, a w szczególności nie preferowanego przez nich surowca pochodzącego z wieprzowiny.

Poprzez użycie przez skarżącą mylącej nazwy omawianych pasztetów, wskazujących na pochodzenie z mięsa drobiowego, gdy w rzeczywistości produkty te w swoim składzie zawierały elementy pochodzące z wieprzowiny, konsument nie preferujący produktów zawierających ten rodzaj mięsa, który zakupił omawiane pasztety, mając zaufanie do prawdziwości nazwy pasztetów użytej przez skarżącą, tym sposobem został wprowadzony w błąd. W przeciwnym bowiem razie, wiedząc o składzie pasztetów, zawierających składniki pochodzące z mięsa wieprzowego, niewątpliwie nie nabył by ich.

Nazwa towaru, z czym zgodzić się należy z organem i z Sądem pierwszej instancji, jest pierwszą i istotną informacją budującą wyobrażenie konsumenta o danym produkcie, w dużej mierze decydująca o podjęciu decyzji zakupu tego towaru. Toteż, jeżeli nazwa produktu jest myląca lub błędna, a zwłaszcza, gdy istotnie wpływa na preferencje zakupu, którymi kieruje się konsument, a nie są one spełnione, dochodzi wówczas do trudnej do zaakceptowania sytuacji nabycia towaru, którego konsument nie zamierzał zakupić, z przyczyn leżących po stronie producenta (sprzedawcy). Zafałszowanie produktu żywnościowego poprzez użycie przez producenta (sprzedawcę) nazwy towaru, mogące wprowadzić konsumenta w błąd co do rzeczywistego składu, czy jakości produktu, dla potrzeb penalizacji takiego zachowania, nie musi być działaniem zamierzonym. Mamy bowiem tutaj do czynienia z przejawem odpowiedzialności obiektywnej sprzedawcy (producenta), a więc niezależnie od jego winy. Natomiast element winy powinien być brany pod uwagę przy wymierzaniu wysokości kary pieniężnej.

Nadużyciem ze strony skarżącej, która użyła błędnej lub mylącej nazwy omawianych pasztetów, jest odesłanie konsumenta do szczegółowego analizowania składu surowcowego podanego na etykietach tych produktów, aby konsument sam się wyprowadził z błędnego mniemania o właściwościach i cechach towaru, które wcześniej przypisywał tym produktom na podstawie błędnej lub mylącej ich nazwy podanej przez producenta na etykiecie towaru. Taka zaś sytuacja, z czym zgodzić się należy ze Sądem pierwszej instancji, ma miejsce w odniesieniu do spornych pasztetów, których nazwa wskazuje na ich wytworzenie z mięsa drobiowego, podczas gdy w rzeczywistości użyto w nich również surowca pochodzącego z wieprzowiny.

Z powyższych względów w sprawie nie zostały naruszone wyżej wskazane przepisy prawa.

Pozostałe przepisy wymienione w skardze kasacyjnej nie miały dla sprawy istotnego znaczenia, a w każdym nie mogły mieć wpływu na wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącą na podstawie przepisu art. 40 a ust. 4 i 5 oraz art. 40 a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Skarga kasacyjna nie zarzucała naruszenia tych przepisów, jak również nie zakwestionowała wysokości nałożonej kary pieniężnej.

W tym stanie sprawy skarga kasacyjna, jako nie oparta na usprawiedliwionych podstawach, podlega oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).