Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 310/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 6j ust. 1 i 2, art. 6k ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 888
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w K. na uchwałę Rady Gminy L. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym stwierdza nieważność uchwały.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Prokuratora Rejonowego w K. (dalej jako: Prokurator, Skarżący) jest uchwała Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] w sprawie wyboru metody ustalania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym (zwana dalej także Uchwałą). Ww. uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z 3 czerwca 2020 r. (poz. [...]) i weszła w życie z dniem 1 lipca 2020 r. W § 1 - 12 ustalono wysokość stawek za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o kryterium ilości osób pozostających w gospodarstwie domowym, zaś w § 13 - 18 przewidziano zasady zwolnień częściowych od przedmiotowych opłat w zależności od liczby osób pozostających w gospodarstwie domowym.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł Prokurator Rejonowy w K.

Przedmiotowej uchwale zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na treść zaskarżonej uchwały, tj. art. 6k ust.1 pkt 1 oraz ust.2 w związku z art. 6j ust.2 i 2a ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2021, poz. 888 - zwanej dalej ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach) poprzez bezzasadne różnicowanie w zaskarżonej uchwale stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w oparciu o nieznanej ustawie kryterium liczby osób w gospodarstwie domowym. Nadto Prokurator zarzucił naruszenie art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2021, poz. 1372 - dalej jako ustawa o samorządzie gminnym), które miało wpływ na treść zaskarżonej uchwały poprzez bezzasadne wykroczenie przez Radę Gminy L. poza upoważnienie ustawowe zawarte w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w zakresie ustalenia wysokości stawek za gospodarowanie odpadami w oparciu o pozaustawowe kryterium liczby mieszkańców gospodarstwa domowego, co skutkuje stanem sprzeczności z prawem zaskarżonej uchwały.

Mając powyższe na uwadze Prokurator, na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.

W uzasadnieniu skargi Prokurator rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty, kładąc szczególny nacisk na wskazane w art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach metody ustalania wysokości stawek za gospodarowanie odpadami. Zaakcentował przy tym, iż począwszy od 1 lutego 2015 r., na skutek zmiany przepisów, ustawodawca zrezygnował z przesłanki różnicowania stawek opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym. Wskazał, iż co prawda, art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach posługuje się pojęciem gospodarstwa domowego, nie stanowi jednak podstawy różnicowania stawek opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kontekście liczby osób w nimi zamieszkujących. Zdaniem Prokuratora, nie budzi wątpliwości, iż podjęta uchwała w zakresie przytoczonych w niej podstaw prawnych dotyczących zakresu związania rady gminy kryteriami ustawowymi przyjmowanych metod kształtowania opłat za gospodarowanie odpadami pozostaje sprzeczna z prawem. Sposób uregulowania kwestii opłat za gospodarowanie odpadami poprzez dokonanie rozróżnienia stawek za gospodarowanie odpadami w gospodarstwie jednoosobowym, dwuosobowym etc., stanowi rażące wykroczenie przez radę gminy, poza ramy upoważnienia ustawowego w tym zakresie. Przepisy stanowiące ustawowe przesłanki w tym zakresie, mają charakter stanowczy, zaś ich wyliczenie jest enumeratywne, co stoi na przeszkodzie stosowaniu twórczej wykładni tych przepisów przez rady gmin. Końcowo Prokurator zwrócił uwagę, iż co prawda w art. 6j ust.2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach posłużono się kryterium liczby osób zamieszkujących nieruchomość, jednak nie jest to kryterium odpowiadające liczbie osób pozostających w gospodarstwie domowym. Nie można bowiem utożsamiać liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość z liczbą osób pozostających w gospodarstwie domowym, gdyż już nawet z czysto intuicyjnego sposobu rozumienia tych określeń wynika, że osoby zamieszkujące tę samą nieruchomość nie muszą prowadzić wspólnego gospodarstwa domowego. To z kolei wyklucza stosowanie parametru wielkości gospodarstwa domowego, jako kryterium różnicującego wysokość stawek za gospodarowanie odpadami w oparciu o art. 6j ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W konsekwencji ustalenie takiego kryterium, narusza art. 7 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że Regionalna Izba Obrachunkowa opiniowała przedmiotową uchwałę, jak i poprzednie w przedmiocie wyboru metody ustalenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz zwolnienia z części tej opłaty. Kolegium Izby nie dopatrzyło się naruszenie prawa w badanej uchwale. Jednocześnie Gmina wyjaśniła, że każde gospodarstwo domowe w Gminie ma złożoną osobną deklarację o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W przypadku, gdy na jednej nieruchomości mieszka większa ilość rodzin prowadzących odrębne gospodarstwa domowe, każde z gospodarstw składa własną deklarację. Nadto Gmina poinformowała, że Komisja Komunalno - Rolna i Bezpieczeństwa Publicznego Rady Gminy L. na posiedzeniu w dniu 21 maja 2020 r. zawnioskowała o pozostawieniu bez zmian obowiązującej metody ustalania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, proponując jednocześnie, aby po ustaniu epidemii COVID- 19 zmienić zasady ustalania stawki i uchwalić metody opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiącej iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Uchwała narusza prawo w stopniu istotnym.

Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a.") – nawiązującego w tym zakresie wprost do art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.; dalej jako "Konstytucja RP") – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Należy przy tym zauważyć, że wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia przepisu prawa, ustawodawca nie określił precyzyjnie rodzaju tego naruszenia. Przyjmuje się jednak, że podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały stanowią tylko takie naruszenia prawa (verba legis: "sprzeczności z prawem"), które wykraczają poza kategorię naruszeń "nieistotnych" (argument a contrario z art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym), tj. w szczególności polegające na: podjęciu uchwały przez organ niewłaściwy, braku lub przekroczeniu podstawy prawnej do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwym zastosowaniu przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, tudzież naruszeniu procedury jej uchwalania. Przy tym decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia.

Przedmiotem tak rozumianej oceny jest w niniejszym postępowaniu sądowym uchwała Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] w sprawie wyboru metody ustalania wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz zwolnienia w części z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady stanowiące odpady komunalne w kompostowniku przydomowym. Uchwała ta została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 3 czerwca 2020 r. i weszła w życie z dniem 1 lipca 2020 r. (§ 21 pkt 2 Uchwały). Jej podstawę prawną stanowiły przepisy ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 6k ust 1 pkt 1, ust. 2, 2a, 3 i 4 oraz art. 6j ust.2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – przywołane w treści Uchwały.

Przystępując do kontroli zaskarżonej części Uchwały pod względem jej legalności ("zgodności z prawem") – dokonywanej, jak to już wyżej wskazano, w oparciu o przepisy prawa powszechnie obowiązującego w dacie uchwalenia tego aktu – należy w pierwszej kolejności wyjść od stwierdzenia, że uchwała jest bez wątpienia aktem prawa miejscowego. Na gruncie konstytucyjnej regulacji źródeł prawa (art. 87–art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) akt prawa miejscowego jest źródłem prawa: (1) powszechnie obowiązującego, a więc aktem o charakterze normatywnym, zawierającym normy generalne i abstrakcyjne; (2) o zasięgu lokalnym, tj. obowiązującym na obszarze działania organów, które go ustanowiły; (3) rangi podustawowej; (4) stanowionym na podstawie i w granicach ustaw; (5) wymagającym ogłoszenia.

W rozpatrywanej sprawie adresatami Uchwały są wszystkie osoby określone ogólnie, tj. zobowiązane do ponoszenia opłat określonych w uchwale. Adresaci uchwały określeni zostali generalnie, a nie imiennie. Uchwała dotyczy sytuacji powtarzalnych, a nie jednorazowych. Zaskarżona uchwała ma charakter normatywny, generalny i abstrakcyjny. Dokonując bardziej szczegółowej klasyfikacji, należy stwierdzić, że uchwała ta mieści się w kategorii aktów prawa miejscowego o charakterze wykonawczym, dla których ustanowienia niezbędne jest szczegółowe upoważnienie zawarte w ustawie.

W świetle art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w związku z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego w dacie uchwalenia tego aktu. Mając powyższe na uwadze, Sąd dokonał analizy zaskarżonej uchwały pod względem jej zgodności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego w dacie podjęcia tej uchwały.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że postanowienia zaskarżonej Uchwały, jako aktu prawa miejscowego, nie powinny w szczególności wykraczać poza zakres ustawowego upoważnienia. Naruszenie zakresu ustawowego upoważnienia skutkuje, co do zasady, nieważnością wadliwego postanowienia Uchwały. Tego rodzaju wady legislacyjne są bowiem traktowane w orzecznictwie sądów administracyjnych jako przypadki istotnego naruszenia prawa (por. np. wyrok NSA z 30.09.2009 r., II OSK 1077/09). W niniejszej sprawie takie upoważnienie wynikało wprost z art. 6k ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który zawiera ustawową delegację dla rady gminy do podjęcia uchwały w sprawie wyboru jednej z określonych w art. 6j ust. 1 i 2 ustawy metod ustalania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi; przy czym ustawodawca umożliwił radzie gminy wybór więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy. We wspomnianym art. 6j ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach wskazano dwie metody ustalania opłat za gospodarowanie odpadami od właściciela nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Pierwsza – wynikająca z art. 6j ust. 1 ustawy- polega na ustaleniu opłaty jako iloczynu liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość (pkt 1), lub ilości zużytej wody z danej nieruchomości (pkt 2), lub też powierzchni lokalu mieszkalnego (pkt 3) oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Metoda ta przewiduje więc ustalenie jednej stawki za gospodarowanie odpadami, a następnie uzależnienie wysokości opłat od okoliczności wskazanych w pkt 1 - 3. Jeżeli rada gminy zdecyduje się na wybór tej metody, opłata jaką będzie zmuszony uiścić właściciel nieruchomości, uzależniona będzie m.in. np. od ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość.

Druga z przewidzianych metod przewiduje uchwalenie jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego (art. 6j ust. 2 ustawy). W sytuacji, gdy rada gminy decyduje się na tę właśnie metodę, rezygnuje ona m.in. z możliwości uzależnienia wysokości opłaty od okoliczności wskazanych w art. 6j ust. 1 pkt 1-3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W takim przypadku ustala jedną, stałą stawkę dla gospodarstwa domowego i może ją ewentualnie zróżnicować tylko od tego, czy odpady komunalne są zbierane i odbierane w sposób selektywny (art. 6k ust. 3 ustawy). W ocenie Sądu, z żadnego przepisu prawa obowiązującego w dacie podejmowania uchwały, nie wynikało natomiast upoważnienie dla rady gminy do wprowadzenia kryterium, jakim jest podział gospodarstw domowych na kategorie zależne od liczby osób w nich zamieszkujących i zróżnicowanie na tej podstawie wysokości stawki opłaty. Co prawda art. 6j ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, przewiduje wprawdzie możliwość ustalenia opłaty jako iloczynu liczby osób zamieszkujących daną nieruchomość, to jednak przewidzianego w ustawie pojęcia "liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość" nie można utożsamiać z pojęciem gospodarstwa domowego. Osoby zamieszkujące nieruchomość nie muszą tworzyć ze sobą gospodarstwa domowego. Liczba mieszkańców odnosi się do liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, a nie do liczby mieszkańców tworzących, czy zamieszkujących, gospodarstwo domowe. Do pojęcia "gospodarstwa domowego", jak już wskazano powyżej, odnosi się natomiast przepis art. 6j ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Pozwala on radzie gminy na określenie jednej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi właśnie od "gospodarstwa domowego". W przypadku zatem wyboru tej metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, rada gminy władna była jedynie do wskazania jednej stawki takiej opłaty od gospodarstwa domowego, bez względu na jego wielkość (liczbę osób w nim zamieszkujących). Powyższej oceny, nie zmienia sformułowanie zawarte w art. 6j ust. 2a ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały – tekst jednolity Dz.U. z 2019 r. poz.2010 z poźn. zm.), zgodnie z którym rada gminy może stosować łącznie różne kryteria różnicujące stawki opłaty. Z zawartych w tej regulacji sformułowań wynika bowiem, że odnosi się ona jedynie do metody wskazanej w art. 6j ust. 1a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminie, nie zaś regulacji wymienionej w art. 6j ust. 2 ustawy (wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r., sygn. akt III FSK 2999/21, wyrok NSA z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II FSK 1853/20).

Podsumowując, ustawodawca przewidział cztery metody ustalania opłaty, jednakże nie ma wśród nich metody opierającej się na liczbie osób w gospodarstwie domowym. Ustawodawca nie przewidział możliwości dowolnego łączenia kryteriów przewidzianych w ustawie w celu stworzenia własnej metody poprzez odwołanie się dowolnych kryteriów z kilku ustawowych metod. Co prawda art. 6 k ust.1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach dopuszcza stosowanie więcej niż jednej metody ustalania opłat na obszarze jednej gminy, nie oznacza to jednak, że organ dysponuje nieograniczonym uprawnieniem do modyfikowania przewidzianych w ustawie metod ustalania opłaty. W analizowanej sprawie rada gminy dokonała swoistego połączenia w jedną metodę dwóch metod ustawowych , tj. ilości osób zamieszkujących daną nieruchomość i kryterium gospodarstwa domowego, przyjmując w uchwale, iż opłata ustalana jest w oparciu o liczbę osób tworzących dane gospodarstwo domowe.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż w pełni podziela i uznaje za aktualny w odniesieniu do rozpatrywanej sprawy, pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 lutego 2019 r. sygn. II FSK 3267/18, z 6 maja 2016 r. sygn. II FSK 16/16, zgodnie z którym zróżnicowanie opłaty ustalonej metodą od gospodarstwa domowego według ilości osób, z jakich to gospodarstwo domowe się składa, było możliwe tylko w okresie pomiędzy 6 marca 2013 r., kiedy to ustawą z 25 stycznia 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 228) do art. 6k dodano ust. 4 (zgodnie z którym rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust.1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać, zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat), a 31 stycznia 2015 r. Z powyższego wynika, że w zmienionym stanie prawnym obowiązującym od 1 lutego 2015 r. do dnia powzięcia Uchwały brak było normy ustawowej, z której można, przy zastosowaniu wykładni systemowej wewnętrznej, wywnioskować, iż niezależnie od przyjętej metody ustalania opłat, stawki mogą być różnicowane w zależności od liczby osób w gospodarstwie domowym, jak uczyniono to w zaskarżonej uchwale. W konsekwencji, zdaniem Sądu, nie można było uznać, że rada gminy miała prawo do różnicowania stawek opłaty stosując kryterium liczby mieszkańców gospodarstwa domowego. Tym samy rada gminy w sposób nieuprawniony zdecydowała, że stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi będzie ustalana od ilości osób w gospodarstwie domowym. Uregulowanie metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami w sposób odmienny niż uczynił to ustawodawca stanowi naruszenie ustawowego upoważnienia zawartego w art. 6k ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 6j ust. 1, ust. 2 i ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok z dnia 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 16/16) podnieść należy, że "z mocy art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy samorządu terytorialnego, w tym np. rada gminy jako jej organ stanowiący, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W okolicznościach niniejszej sprawy ustawą tą jest ustawa samorządowa. Z przepisów art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 40 ustawy o samorządzie gminnym wynika w sposób jednoznaczny, że zasada praworządności wymaga, aby materia regulowana wydanym aktem normatywnym wynikała z upoważnienia ustawowego i nie przekraczała zakresu tego upoważnienia. Gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy na podstawie upoważnień ustawowych. Uchwały więc podejmowane przez radę gminy muszą mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawa i nie mogą przepisów tych naruszać. Przytoczone wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje pełne przełożenie na grunt przedmiotowej sprawy. Sposób ustalenia metody określania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami w sposób niezgodny z przepisami ustawy stanowi istotne naruszenie prawa, co skutkuje stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż także § 13 do 18 zaskarżonej uchwały, mimo że regulują kwestie związane ze zwolnieniem z części opłaty właścicieli nieruchomości zabudowanych budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi kompostujących bioodpady komunalne w kompostowniki przydomowe odnoszą się także do ilości osób w gospodarstwie domowym. Tymczasem, jak wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w wyroku z dnia z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt III FSK 3685/21, które Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, przewidziane w art. 6k ust. 4a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zwolnienie należy odnosić do wynikającego z kompostowania bioodpadów zmniejszenia kosztów gospodarowania odpadami komunalnymi ponoszonych przez gminę, zwolnieniem tym obejmując w równym stopniu każde gospodarstwo domowe spełniające kryterium kompostowania bioodpadów, bez względu na liczbę tworzących to gospodarstwo mieszkańców i ilość wytwarzanych przez nie odpadów. Posiłkowo Naczelny Sąd Administracyjny wskazał również na rozwiązanie przyjęte w art. 6j ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w których to przepisach przewidziano określenie stawki za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo w zależności od liczby mieszkańców zamieszkujących nieruchomość, ilości zużytej wody lub powierzchni lokalu mieszkalnego, albo w jednej stawce od gospodarstwa domowego, bez możliwości jej różnicowania w oparciu o inne kryteria. Ponieważ art. 6k ust. 4a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach odnosi się do kosztów gospodarowania odpadami "z gospodarstw domowych", sprzeczne z przyjętą w tej ustawie logiką byłoby odnoszenie przewidzianego w tym przepisie zwolnienia do innych kategorii prawnie istotnych, niż "gospodarstwo domowe" - jak liczba mieszkańców tworząca gospodarstwo domowe lub ilość wytwarzanych w gospodarstwie domowym odpadów komunalnych, lub ilość kompostowanych bioodpadów - i na takich podstawach poszukiwanie dalszych zróżnicowań zakresu tego zwolnienia.

Jednocześnie Sąd wskazuje, iż bez znaczenia dla oceny prawnej, zaprezentowanej w niniejszym uzasadnieniu, pozostaje kwestia, że zakwestionowana uchwała nie została podważona przez Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w O.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a orzekł o stwierdzeniu nieważności zaskarżonej uchwały.

O kosztach postępowania Sąd nie orzekał, mając na uwadze, iż skarga na mocy art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. jest wolna od kosztów sądowych.

Końcowo Sąd wskazuje, że orzeczenia sądów administracyjnych cytowane w treści niniejszego uzasadnienia, dostępne są w Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.p.