Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 551/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.77 par 1, art. 80, art. 151 par. 1 pkt 2, art. 107 par 3, art. 145 par1 art. 145a149 par 2, art.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru
article: 53
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art.2 lit. a, lit. b, art. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, Krystyna Czajecka-Szpringer, Protokolant Referent stażysta Julita Urbaś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...]; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz L. M. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania L. M. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] o uchyleniu decyzji ostatecznej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że w dniu 15 maja 2005 r. L. M. złożył Wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku tym zadeklarował działki rolne o powierzchni 33,01 ha do Jednolitej Płatności Obszarowej oraz 32,65 ha do Uzupełniającej Płatności Obszarowej.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] decyzję o przyznaniu mu wnioskowanych płatności w łącznej wysokości 16.645,98 zł.

Po wydaniu w/w decyzji stwierdzono, że wniosek na te same działki, na które przyznano płatność L. M., tj. działki ewidencyjne nr: [....] położone w województwie: l., powiat: w., gmina: H., obręb: U. złożył również inny producent rolny – M. B. W związku z tym, w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o przyznaniu L. M. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych rok 2005.

Po zebraniu w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzeniu w dniu 17 kwietnia 2007 r. oraz 31 maja 2007 r. w Biurze Powiatowym ARiMR rozpraw administracyjnych, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał w dniu [...] decyzję o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości, która to decyzja po wniesieniu odwołania przez stronę została w dniu [...] uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego - rozprawy administracyjnej w dniu 22 stycznia 2008 r. oraz wizytacji terenowej w dniu 7 maja 2008 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu [...] wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości.

Od tej decyzji L. M. również wniósł odwołanie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, płatności bezpośrednie przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (art. 2 ust. 1), przy czym producent rolny musi posiadać działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami. Za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego (art. 2 ust. 2). Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, utrzymywanie gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska to uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych, koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca w przypadku łąk, koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września - w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca w przypadku pastwisk.

Powołując się na powyższe przepisy, organ odwoławczy stwierdził, że decyzje w sprawie przyznania płatności kierownik biura powiatowego wydaje w oparciu o dane podmiotowe i przedmiotowe podane we wniosku, a przedmiotem postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jest ustalenie spełniania przesłanek do ubiegania się o ich przyznanie. Płatności przysługują podmiotowi, który posiada gospodarstwo rolne i który utrzymuje grunty rolne w dobrej kulturze rolnej w roku przypadającym na rok ubiegania się o płatność.

Posiadanie gruntów rolnych jest jedną z obligatoryjnych przesłanek uzyskania dopłat do tychże gruntów. Definicja posiadania, została uregulowana w art. 336 i 337 Kodeksu cywilnego, z których wynika, iż o uznaniu za posiadanie decyduje faktyczne władztwo nad rzeczą sprawowane przez właściciela, jej użytkownika, zastawnika, najemcę, dzierżawcę lub mającego inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad rzeczą.

Odnosząc powołane przepisy do rozstrzyganej sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że kluczową w niej kwestią jest ustalenie, który z producentów rolnych: L. M. czy M. B., w 2005 r. był posiadaczem działek nr [...] położonych w województwie l., powiat w, gmina H., obręb U., czyli działek, na które obaj złożyli wnioski o przyznanie płatności.

Celem ustalenia faktycznego użytkownika w/w działek, organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 17 kwietnia 2007 r. rozprawę administracyjną, na którą stawili się L. M. oraz S. B. (pełnomocnik M. B.), a także świadkowie: A. G. oraz L. G. Następnie w związku ze złożeniem przez L. M. dodatkowych wyjaśnień w formie pisemnej wyznaczono na dzień 31 maja 2007 r. kolejną rozprawę administracyjną, w czasie, której przesłuchano świadków: Z. D., P. Z., H. S., W. M., S. L. oraz T.K.. Na następnej rozprawie, wyznaczonej w celu uzupełnienia materiału dowodowego, w dniu 22 stycznia 2008 r. L. M., S. B. podtrzymali swoje wcześniejsze zeznania. Swoje wcześniejsze zeznania podtrzymali również: S. L., L. G., W. M., A. G. oraz T. K. Natomiast Z. D. oraz L. W. stwierdziły, że na podstawie przedstawionej mapy nie mogą stwierdzić, które działki użytkował L. M., a które M. B.. Mogą to wskazać fizycznie w terenie. W związku z tym w dniu 7 maja 2008 r. pracownicy Biura Powiatowego ARiMR przeprowadzili wizytacje terenową w miejscowości U. celem zebrania dodatkowego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie. Podczas wizytacji przesłuchano P. Z., A. G., S. P oraz M. B.

Zdaniem organu odwoławczego, zebrany w wyżej określony sposób materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w 2005 r. na działkach o numerach [...] żadna ze stron sporu nie wykonywała pełnych zabiegów agrarnych przy zachowaniu wymogów dobrej kultury rolnej dotyczących łąk i pastwisk wynikających z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Z działek nr [...] siano co prawda skosił L. M., jednak w wyniku złożenia doniesienia do prokuratury przez L. B. odstąpił on od użytkowania w/w działek. Jak zeznali świadkowie, siano z tych działek zebrał M. B.. L. M. użytkował natomiast przez cały 2005 r. działki o numerach[...]. Prawidłowo zatem ustalono, że L. M. nie mógł uzyskać przyznania płatności bezpośrednich na rok 2005 na działki ewidencyjne o numerach [...], które wskazał we wniosku, a zatem deklarowana przez niego powierzchnia uprawniona do uzyskania płatności uległa zmniejszeniu.

Zmniejszenie powierzchni spowodowało konieczność zastosowania art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców oraz art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników i pomniejszenia kwoty przyznanej L. M. w ramach programu przyznania dopłat.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego L. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie. Wskazał, że od 2003 r., czyli od czasu zawarcia z J. B. umowy dzierżawy działek [...] dokonywał na tych działkach wszelkich zabiegów agrarnych, a w szczególności dokonywał na nich koszenia i zbierania siana i z tego tytułu otrzymywał dopłaty ONW i JPO w pełnej wysokości. W 2005 r. J. B. zmarł, a skoszone przez skarżącego siano zostało zabrane przez M. B. i S. B., którzy nie mieli uprawnień do jego zebrania, a zatem uczyniły to wbrew prawu. Dotychczas nie przeprowadzono bowiem postępowania w przedmiocie nabycia spadku po J. B., zatem osoby te nie miały prawa do dysponowania tą nieruchomością i nie mogły wypowiedzieć mu umowy dzierżawy zawartej z J. B. Skarżący ponadto zarzucił organom, że nie wzięły pod uwagę powodów, dla których nie dokonał on pełnych zabiegów agrarnych na działkach nr [...] oraz, że na tych działkach osoby nieuprawnione naruszyły jego posiadanie.

Niezależnie od powyższego, skarżący wskazał na błędy w protokole rozprawy dotyczące niejasnego wskazania osób składających zeznania.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd uchyla zaskarżaną decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie z naruszeniem przepisów art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, że decyzja organu pierwszej instancji wydana została w postępowaniu wznowieniowym na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Z uregulowania tego jasno wynika, że w w/w decyzji organ ma obowiązek wskazania przesłanki występującej w sprawie i skutków jej wystąpienia. Jednocześnie powinien uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., dlaczego w efekcie przeprowadzonego postępowania (po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a.) stwierdził wystąpienie przyczyny wznowienia (powinien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej).

Jak wynika z akt sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR postanowieniem z dnia [...] wznowił z urzędu na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] o przyznaniu L. M. płatności na 2005 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Czyli w postanowieniu tym wskazał na przesłankę wyjścia na jaw, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe oraz przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W decyzji z dnia [...] kończącej to postępowanie i uchylającej decyzję ostateczną z dnia [...] oraz rozstrzygającej ponownie sprawę, organ ten nie wskazał, która z w/w przesłanek wystąpiła w rozstrzyganej sprawie i stała się powodem uchylenia decyzji.

Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji można się jedynie domyślać, że organ ten uznał, iż w sprawie ujawniła się istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna, której nie znał wydając decyzję o przyznaniu skarżącemu płatności na 2005 r. z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, a mianowicie, że L. M. w 2005 r. nie wykonał pełnych zabiegów agrarnych na działkach nr [...], które wskazał we wniosku o przyznanie płatności.

Uzasadniając wystąpienie tej okoliczności, zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy stwierdziły, że zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w 2005 r. co prawda z działek tych siano skosił L. M., jednak w wyniku złożenia doniesienia do prokuratury przez L. B. odstąpił on od użytkowania w/w działek, a siano z tych działek zebrał M. B., drugi z producentów rolnych ubiegających się o dopłaty do przedmiotowych działek. Zdaniem organów takie ustalenie spowodowało konieczność uchylenia decyzji ostatecznej o przyznaniu skarżącemu płatności bezpośrednich za 2005 r. w kwocie 16.645,98 zł. i przyznania mu ich w pomniejszonej wysokości.

Podstawą wydania decyzji w przedmiocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych są przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) i nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. WE Nr L 270 z 21 października 2003 r.), rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z dnia 30 kwietnia 2004 r.), a także do dnia 26 lutego 2007 r. ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz.U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), a od dnia 27 lutego 2007 r. ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051).

Rozporządzenie nr 1782/2003 zawiera w art. 2 lit. a definicję "rolnika" stanowiąc, iż termin ten oznacza osobę fizyczną lub prawną bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 TWE, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Stosownie do art. 2 lit. b rozporządzenia, przez "gospodarstwo" należy rozumieć wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. "Działalnością rolniczą" jest z kolei produkcja, hodowla lub uprawa produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnie z ochroną środowiska, zgodnie z art. 5 (art. 2 lit. c cyt. rozporządzenia). Natomiast ustawa o płatnościach bezpośrednich, ustalając zasady i tryb przyznania jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy, określonych powołanym wyżej rozporządzeniem wspólnotowym, przyjmuje w art. 2 ust. 1, że płatności te przysługują osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego. Warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest posiadanie działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami i są utrzymywane przez producenta rolnego w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Prawodawca krajowy określając szczegółowe warunki przyznawania płatności wskazał na posiadanie gospodarstwa rolnego, jako podstawową przesłankę warunkującą skuteczne rozpoznanie wniosku, przy czym nie zdefiniował tegoż pojęcia. Dlatego też dla ustalenia kwestii posiadania należy, jak słusznie zauważyły organy, posiłkować się definicją ustawową "posiadania" zawartą w art. 336 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Wskazanie w ustawie na "posiadanie" przez rolnika gospodarstwa rolnego, a nie dysponowanie do niego prawem własności, wynika z tego, że idea płatności dotyczy pomocy finansowej udzielanej tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych. To powoduje, że organ rozpoznający wniosek pomocowy jest zobowiązany przede wszystkim ocenić, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność i czy są one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25.09.2008 r., sygn. akt II SA/Go 404/08, i z dnia 24.09.2008 r., sygn. akt II SA/Go 407/08, wyrok NSA z dnia 11.0.2007 r., sygn. II OSK 258/06, z dnia 13.12.2007 r. sygn. akt II OSK 260/07).

Zdaniem sądu, w niniejszej sprawie organ administracji nie ustalił w postępowaniu administracyjnym w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżący nie był posiadaczem w 2005 r. działek nr [...] ani, że nie utrzymywał tych użytków w dobrej kulturze rolnej.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji oraz z akt sprawy, rozstrzygając sprawę organ oparł się na zeznaniach kilku świadków i na złożonych przez nich pisemnych oświadczeniach, w których podają, że M. B. był w 2005 r. użytkownikiem w/w gruntów oraz, że L. M. w 2005 r. skosił siano w/w działek, a inne osoby je zebrały.

Zauważyć jednak należy, że te zeznania i oświadczenia nie są w całości wiarygodne i spójne. Przykładowo, L. W. najpierw w dniu 9 lutego 2007 r. pisemnie oświadczyła, że działki o podanych numerach uprawiał M. B., następnie na rozprawie w dniu 22 stycznia 2008 r. stwierdziła, że nie może wskazać na mapie, a jedynie w terenie, które działki uprawiał. To, że sporne działki uprawiał M. B., potwierdzili także A. i L. G. Jednak z informacji udzielonych przez skarżącego w piśmie z dnia 16 kwietnia 2007 r. (i niezweryfikowanych przez organ) wynika, że w 2006 r. otrzymali oni od niego możliwość korzystania z tych działek. Ponadto z zeznań W. M złożonych na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. wynika, że L. G. zebrał w 2005 r. siano z działek nr[...] . Takie informacje, o ile zgodne są z rzeczywistością, mogą świadczyć o braku bezstronności tych świadków.

Podkreślenie wymaga, że świadkowie twierdzący, że M. B. był użytkownikiem spornych działek (które jak wynika z zebranego materiału dowodowego w większości skosił P. Z.), nie wyjaśnili z czego to wywodzą ani jakich czynności faktycznych dokonywał M.B. na tych gruntach, świadczących, że w 2005 r. trwale je posiadał.

Niezależnie od stwierdzenia powyższych nieścisłości, sąd uznał, że organ niewłaściwie ocenił także dowód z postanowienia Asesora Prokuratury Rejonowej z dnia 29 lipca 2005 r., sygn. akt [...]. Z jego uzasadnienia wynika bowiem jedynie, że skarżący oświadczył, iż nie będzie użytkował działek nr [...] bez zgody właścicielki, a nie, że faktycznie odstąpił od ich użytkowania.

W przeprowadzonym postępowaniu organ nie zbadał, kiedy dokładnie skarżący dokonał czynności koszenia na użytkowanych działkach i kiedy skoszone przez niego siano zabrały inne osoby. Ustalenie dat (lub progu czasowego) tych czynności jest kwestią zasadniczą, bowiem jak wynika z akt sprawy, właściciel przedmiotowej nieruchomości – J. B. na mocy umowy z dnia 14 listopada 2003 r. wydzierżawił ją L. M. na 5 lat, czyli do końca 2008 r. W uzasadnieniu powołanego wcześniej postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia 29 lipca 2005 r. podano, że J. B. zmarł 12 lipca 2005 r. Zatem rozważenia wymaga, czy czynności dokonane przed tą datą przez inne osoby bez zgody skarżącego, na dzierżawionych przez niego działkach nie stanowiły naruszenia jego posiadania. Jak wynika z zeznań P. Z. złożonych w trakcie rozprawy administracyjnej, siano z działki nr [...] skosił on już pod koniec czerwca 2005r.

Ponadto, zdaniem sądu, samo zebranie po tej dacie siana przez inne osoby niż skarżący nie oznacza, że L. M. trwale utracił posiadanie przedmiotowych działek ani, że nie przestrzegał wymogów dobrej kultury rolnej dotyczących łąk i pastwisk, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Na marginesie, dla porządku wskazać można, że o ile kontrola decyzji ostatecznej w postępowaniu wznowieniowym ze swej istoty powinna odbywać się w stanie faktycznym i stanie prawnym jaki miał miejsce w dacie wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, o tyle rozstrzygnięcie sprawy w postępowaniu wznowieniowym, podobnie jak w każdym postępowaniu toczącym się przed organem pierwszej instancji, następuje w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu orzekania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów i doktrynie, istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą, zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania.

W niniejszej sprawie, w dacie wydawania rozstrzygnięcia obowiązywały przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, które nakazują badanie stanu posiadania gruntów przez wnioskodawcę na dzień 31 maja roku, na który opiewa wniosek o przyznanie płatności.

Jednak zgodnie z przepisem art. 53 tej ustawy, do postępowań w sprawach przyznania płatności lub płatności cukrowej, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia jej wejścia w życie stosuje się przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawie, wszczętej na wniosek skarżącego z dnia 31 maja 2005 r., uchylenie decyzji ostatecznej powoduje konieczność dalszego stosowania przepisów ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.

Mając na uwadze wcześniejsze wywody i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Orzeczenie w przedmiocie wykonalności uzasadnia art. 152, a o kosztach postępowania art. 200 w zw. z art. 205 tej ustawy.