Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 61/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Iwona Szymanowicz-Nowak Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Sp. z. o.o. w [...] jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]("PWIS w [...]") z [...] listopada 2017 r., nr [...], wydana w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] ("PPIS w [...]") - w wyniku przekazania zgłoszenia Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] w [...], dotyczącego podejrzenia choroby zawodowej u M. W. - zawiadomieniem z [...]września 2011 r. wszczął postępowanie w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej. W trakcie postępowania wyjaśniającego, ocena narażenia zawodowego wykazała, że miejscem zatrudnienia, z którym wiąże się podejrzenie choroby zawodowej jest [...] Sp. z. o.o. w [...], w którym M. W. pracowała od [...] stycznia 2010 r. do [...] sierpnia 2011 r. na stanowisku przedstawiciela handlowego. Jak wskazano, pracując na tym stanowisku nie miała bezpośredniego kontaktu z pacjentem, nie pobierała materiału biologicznego oraz nie pracowała z materiałem biologicznym potencjalnie zakaźnym, nie wykonywała analiz w pracowniach diagnostycznych, natomiast miała kontakt z osobami spotykanymi podczas wykonywania swoich obowiązków, do których należało m. in.: prowadzenie dokumentacji sanitarno-epidemilogicznej, współpraca z Inspekcją Sanitarną w zakresie obowiązujących zasad i procedur, sporadyczna rejestracja pacjentów.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w [...], ("jednostka orzecznicza I stopnia") na podstawie przekazanej przez PPIS w [...] dokumentacji medycznej, w tym Karty oceny ryzyka zawodowego, [...] czerwca 2012 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u M. W.: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - gruźlica węzłów chłonnych szyjnych, pozycja 26 w wykazie chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że M. W. jest z zawodu pielęgniarką, w czerwcu 2010 r. zlokalizowano u niej guz w okolicy nadobojczykowej, wykonane badania potwierdziły gruźliczną etiologię, okresem narażenia zawodowego jest styczeń 2010 r. do sierpnia 2011 r. Jednostka orzecznicza I stopnia podniosła, że w warunkach pracy w laboratorium, nawet na stanowisku bez bezpośredniego kontaktu z materiałem biologicznym istnieje większe niż przeciętne prawdopodobieństwo zakażenia M. Tuberculosios, tym bardziej, że zakażenie następuje drogą erogenną, powietrzem, w którym obecne są "jadra kropelek", tj. drobinki zawierające prątki gruźlicy.

[...] Sp. z o.o. w [...] ([...]) wniosło zastrzeżenia do ww. orzeczenia lekarskiego nr [...] w części dotyczącej miejsca zatrudnienia, w którym wystąpiło narażenie zawodowe, stanowiące przyczynę zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu stwierdzono, że M. W. na stanowisku przedstawiciela handlowego, w okresie zatrudnienia, tylko raz rejestrowała pacjentów. Wskazano również na inne placówki zdrowia, w których pracowała M. W., i w których mogło potencjalnie dojść do zarażenia: [...]w [...] w okresie od [...]sierpnia 1987 r. do [...] marca 2000 r. - na stanowisku pielęgniarki; NZOZ w [...] w okresie od [...] marca 2000 r. do [...] kwietnia 2004 r. - na stanowisku pielęgniarki; [...]Sp. z o.o. w [...] w okresie od [...] kwietnia 2004 r. do [...]października 2009 r. - na stanowisku specjalisty ds. kosztów i jakości.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego (w tym pozyskaniu Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w trakcie zatrudnienia w innych placówkach służby zdrowia), jednostka orzecznicza I stopnia w dniu [...] lipca 2013 r. wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej u M. W.: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - gruźlica węzłów chłonnych szyjnych. W uzasadnieniu wskazała, że wnioski zawarte w niniejszym orzeczeniu, pomimo przesłania informacji o nowych okolicznościach zaistniałych w sprawie pozostają tożsame z zawartymi w poprzednim orzeczeniu nr [...].

PPIS w [...], pismem z [...] sierpnia 2013 r., poinformował strony o zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań, a następnie w dniu [...] września 2013 r. wydał decyzję nr [...]o stwierdzeniu u M.W. choroby zawodowej: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa.

Od powyższej decyzji [...] wniosło odwołanie, w następstwie czego decyzją z [...] listopada 2013 r. PWIS w [...] uchylił decyzję organu I instancji oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji zwrócił się ponownie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w [...] z prośbą o wydanie orzeczenia lekarskiego.

W dniu [...] lutego 2015 r. jednostka orzecznicza I stopnia wydała orzeczenie nr [...] o rozpoznaniu choroby zawodowej. W uzasadnieniu wskazała, iż miejsce najbardziej prawdopodobnego zakażenia wiąże się z pracą w [...] Sp. z o.o. w [...].

Pismem z [...] sierpnia 2015 r. jednostka orzecznicza I stopnia poinformowała, organ I instancji (PPIS w [...]), że argument podnoszony przez [...] jakoby M.W. pracując w [...] prowadziła jednocześnie działalność gospodarczą "[...]", podczas wykonywania której mogło dojść do zakażenia, nie może przemawiać za zmianą treści orzeczenia. Z dokumentacji sprawy wynika bowiem, iż w okresie zatrudnienia w [...], działalność gospodarcza była zawieszona.

Następnie, PPIS w [...] zawiadomił strony postępowania o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów przed wydaniem decyzji. Z powyższego prawa skorzystało [...], które wniosło zastrzeżenia do stanowiska jednostki orzeczniczej I stopnia z [...] sierpnia 2015 r., podnosząc, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nastąpiło wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wpisu dotyczącego M,W,, przy czym działalność ta była rozpoczęta w dniu [...] lipca 2004 r. Ponadto, to właśnie dzień [...] lipca 2011 r. jest wskazywany przez M. W.jako dzień zakończenia działalności.

Z uwagi na powyższe, organ I instancji zwrócił się ponownie do jednostki orzeczniczej I stopnia, celem odniesienia się do powyższych twierdzeń.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych w [...], w piśmie z [...] października 2015 r., stwierdził, że ponowna ocena stanu faktycznego nie daje podstaw do weryfikacji orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej w którymkolwiek punkcie. Analiza postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przeprowadzonego w jednostce wykazała, że proces ten został wykonany zgodnie z zasadami przyjętymi w orzecznictwie o chorobach zawodowych. Jednostka orzecznicza I stopnia stwierdziła, że zgodnie z rozrządzeniem w sprawie chorób zawodowych, oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej dokonuje właściwy Państwowy Inspektor Sanitarny.

W piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. [...] wniosła do PPIS w [...] o:

• sprostowanie lub stworzenie nowej karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej M. W. poprzez usunięcie wpisu mówiącego o zawieszeniu działalności gospodarczej przez w okresie od [...] sierpnia 2004 r. do [...] lipca 2011 r. i zamieszczeniu wpisu o prowadzeniu działalności gospodarczej przez M. W. w okresie od [...] lipca 2004 r. do [...] lipca 2011 r.;

• wystąpienie do Instytutu Medycyny Pracy w [...], Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w [...] o konsultacje i opinię dotyczącą ustalenia i udzielenia odpowiedzi czy uwzględniając całokształt materiału dowodowego, a także w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba M. W. została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym" w [...] Sp. z o.o. oraz w ramach wykonywania działalności gospodarczej;

• stwierdzenie przez ww. jednostki orzecznicze, iż niemożliwe jest bezsporne lub z wysokim prawdopodobieństwem ustalenie przyczyn choroby i czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, które wywołały chorobę M. W..

Organ I instancji wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] o sporządzenie narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z okresu prowadzenia działalności gospodarczej ze szczególnym uwzględnieniem narażenia na prątki gruźlicy w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] sierpnia 2011 r. Zwrócił się również o przesłuchanie M. W. i sporządzenie karty oceny narażenia zawodowego dotyczącej zatrudnienia ww. w [...] w [...] (podmiot zlikwidowany) na stanowisku "pracownika administracyjnego" w okresie od [...] stycznia 2005 r. do [...] lutego 2007 r.

Ponadto organ I instancji wystąpił do Instytutu Medycyny Pracy w [...]z prośbą o dodatkową konsultację ze wskazaniem pracodawców, u których mogło dojść do zakażenia, biorąc pod uwagę, że u wszystkich wymienionych w piśmie pracodawców mogła mieć kontakt z pacjentami prątkującymi.

W odpowiedzi, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] poinformował, że ocena narażenia zawodnego, o którą wnioskował organ I instancji została przeprowadzona i udokumentowana w materiale dowodowym z 2014 r. Ocena ta obejmuje analizę przebiegu pracy zawodowej w kontekście próby ustalenia prawdopodobnych źródeł zakażenia prątkami gruźlicy podczas pracy w Przychodni w [...], działalności własnej jako [...], [...] i [...] Oddział w [...](w którym była zatrudniona na stanowisku administracyjno-biurowym - w związku z powyższym podlegała ocenie). Odnosząc się do stwierdzenia, że obecność podmiotu w ewidencji jest tożsame z prowadzeniem działalności, Inspektor wyjaśnił, że samo zarejestrowanie działalności gospodarczej i jego wpis do ewidencji podmiotów nie jest dowodem w samym sobie, że M.W. faktycznie prowadziła tę działalność. Według informacji z Biura Ewidencji Podmiotów Gospodarczych Urzędu Miasta w [...] ten fakt świadczy tylko o tym, że została zgłoszona gotowość do prowadzenia takiej działalności. W przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy poświadczył, pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., że M. W. zgłosiła do urzędu zawieszenie działalności na okres od [...] sierpnia 2004 r. do [...]lipca 2011 r.

Z kolei, w odpowiedzi na ww. zapytanie organu, Instytut Medycyny Pracy w[...] stwierdził, że nie można w opinii Instytutu przyjąć, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do zachorowania doszło w wyniku ekspozycji zawodowej.

Pismem z [...] marca 2017 r. organ I instancji ponownie wystąpił do jednostki orzeczniczej I stopnia z prośbą o zajęcie ostatecznego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi z [...] marca 2017 r. jednostka stwierdziła, że podtrzymuje swoje stanowisko, pomimo opinii Instytutu Medycyny Pracy w [...], której konkluzja jest odmienna od zawartej w orzeczeniu jednostki. Ponadto, jednostka orzecznicza I stopnia wskazała, że podjęcie decyzji co do stwierdzenia lub nie choroby zawodowej należy do właściwego inspektora sanitarnego, po analizie całości dokumentacji w sprawie.

W dniu [...] marca 2017 r. PPIS w [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w [...] z prośbą o skierowanie M. W.na badanie lekarskie w jednostce orzeczniczej II stopnia celem wydania orzeczenia lekarskiego, jednak jednostka orzecznicza I stopnia odmówiła zgody na takie badanie ze względu na fakt, iż zgodnie z procedurą opisaną w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia może wystąpić tylko pracownik lub były pracownik badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego.

W dniu [...] maja 2017 r. PPIS w [...]wystąpił do lekarza P.W. Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy, z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie ze wskazaniem wszystkich wymienionych w piśmie pracodawców, u których mogło dojść do zakażenia, biorąc pod uwagę, że u nich wszystkich M.W. mogła mieć kontakt z pacjentami prątkującymi. W odpowiedzi z [...]czerwca 2017 r. Konsultant Krajowy wskazał, że biorąc pod uwagę, iż u wszystkich wymienionych pracodawców M.W. mogła mieć kontakt z pacjentami prątkującymi należy wskazać wszystkich wymienionych w piśmie.

Decyzją z [...] września 2017 r., nr [...], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził u M. W. chorobę zawodową: choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa. W uzasadnieniu decyzji opisał przebieg postępowania wyjaśniającego, wskazując wszystkich pracodawców. Organ I instancji podkreślił, że uznał omawiane schorzenie jako chorobę zawodową według poz. 26 wykazu chorób zawodowych (będącego załącznikiem do rozporządzenia z Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych) wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym.

Od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, odwołanie wniósł NZOZ [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...], wskazując na argumenty lekarza specjalisty chorób płuc z jednostki orzeczniczej I stopnia, który stwierdził, iż do zakażenia poprzez kontakt z pacjentami prątkującymi mogło dojść najbardziej prawdopodobnie przy wykonywaniu obowiązków zawodowych będąc zatrudnioną w [...] Sp. z o.o., w okresie od [...] stycznia 2010 r. do [...] sierpnia 2011 r.

Decyzją z [...] listopada 2017 r., nr [...], Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W oparciu o § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, lekarz właściwy do orzekania w sprawie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Organ II instancji zaznaczył, że niniejsza sprawa była już raz przedmiotem jego rozpoznania a Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] wykonał wytyczne zawarte w decyzji uchylającej z [...] listopada 2013 r. Organ odwoławczy opisał szczegółowo postępowanie prowadzone przez PPIS w [...], podkreślając, że najtrudniejszą w analizowanej sprawie była kwestia wskazania pracodawcy, u którego M. W. została zakażona podczas wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że należy określić także prawdopodobieństwo zakażenia gruźlicą M.W. w odniesieniu do środowiska rodzinnego. W związku z powyższym organ I instancji, w dniu [...] kwietnia 2014 r., wystąpił do Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w [...] z zapytaniem czy w ewidencji centralnego rejestru zachorowań na gruźlicę znajdują się nazwiska osób bliskich wyżej wymienionej i uzyskał informację, że jedyną osobą figurującą w rejestrze jest M. W..

Ponadto, na podstawie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, który stanowi, że "Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału" - PPIS w [...]wystąpił z prośbą o konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia oraz Instytutu Medycyny Pracy w [...] a także do lekarza P. W. Konsultanta Krajowego w dziedzinie medycyny pracy. Żadna z opinii wydanych w sprawie nie wykluczyła jednoznacznie braku możliwości zachorowania M.W. w wyniku ekspozycji zawodowej w: [...]w [...]obecnie NZOZ [...]Sp. z o.o.; [...] Sp. z o.o. w [...]; NZOZ [...] [...] w [...]; [...] w [...]; [...]Sp. z o.o. Spółka Komandytowa w [...]; [...] Sp. z o.o. w [...] obecnie [...] Sp. z o.o. w [...]; [...] w [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że wskazanie - w orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I stopnia jako miejsce najbardziej prawdopodobnego zakażenia M. W. - [...] Sp. z o.o. nie jest jednoznaczne z wykluczeniem pozostałych pracodawców z kręgu potencjalnych miejsc zakażenia. Także Konsultant Krajowy w dziedzinie medycyny pracy zaznaczył, że ze względu na fakt, iż M. W. mogła mieć kontakt z pacjentami prątkującymi u wszystkich wymienionych pracodawców to w każdym miejscu pracy mogło dojść do zakażenia. Wobec powyższego zdaniem organu II instancji, związek przyczynowy między narażeniem a stanem chorobowym jest bezsporny, a odwołujący nie przedstawił dowodów, które mogłyby ten związek podważyć.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podkreślił, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] rozpatrując powyższą sprawę podjął niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, rzetelnie rozpatrzył całokształt materiału dowodowego oraz wydał przedmiotową decyzję zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]z [...]listopada 2017 r., [...] Sp. z o.o. w [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności:

1) nie przeprowadzenie badań członków rodziny M. W. na okoliczność prawdopodobieństwa zakażenia gruźlicą w środowisku rodzinnym i ograniczenie się jedynie do wystąpienia do Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w [...] z zapytaniem czy w ewidencji centralnego rejestru zachorowań na gruźlicę znajdują się nazwiska osób bliskich M. W., w sytuacji gdy z zeznań świadków wynika, iż M.W. zaraz po przyjściu do pracy w [...] Sp. z o. o. uskarżała się i dużo mówiła na temat swojego stanu zdrowia, wspominała o powiększonych węzłach chłonnych i guzku na węzłach chłonnych; wskazywała, iż może to być związane z chorobą jej matki; okoliczność powyższa mogła mieć istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i ustalenia, iż do zakażenia mogło dojść w środowisku rodzinnym;

2) nie dokonanie ustalenia czy stwierdzona u M. W. gruźlica ma charakter pierwotny czy popierwotny, która to okoliczność ma istotne znaczenia dla ustalenia czasookresu, w którym mogło dojść do zakażenia, a w konsekwencji określenia miejsca zatrudnienia, w którym z wysokim prawdopodobieństwem mogło dojść do zakażenia.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 z późn. zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn, zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] listopada 2017 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia u M. W. choroby zawodowej – choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa, wymienionej w poz. 26 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Przystępując do rozpoznania podniesionych w ich ramach zarzutów, na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Z przytoczonego przepisu wynika, że dla uznania choroby za chorobę zawodową konieczne jest, aby rozpoznane schorzenie figurowało w wykazie chorób zawodowych oraz aby istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy powstałymi objawami chorobowymi, a warunkami, w jakich pracownik lub były pracownik świadczył pracę ustalony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wykaz chorób zawodowych, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych, a także podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych określa ww. rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

W warunkach niniejszej sprawy, zdiagnozowana u M.W. choroba w postaci gruźlicy objęta została wykazem chorób zawodowych w ramach poz. 26 (choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa). Nie podważając przedmiotowego rozpoznania, strona skarżąca zarzuciła braki w materiale dowodowym poprzez niewyjaśnienie wyczerpująco możliwości wystąpienia zakażenia także poza miejscem pracy, tj. w środowisku rodzinnym.

Mając to na uwadze stwierdzić należy, że w każdej sprawie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej istnieje konieczność zbadania warunków wykonywania pracy przez osobę, u której podejrzewa się chorobę zawodową, przez cały okres jej zatrudnienia pod kątem ustalenia, czy i w których zakładach pracy występował tzw. czynnik narażenia zawodowego - czy to związany ze sposobem wykonywania pracy, czy też określony czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. Istotą sprawy w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest bowiem potwierdzenie, że określone schorzenie kwalifikowane jako choroba zawodowa ma swoje źródło w środowisku pracy. Wywiad zawodowy w zakresie przebiegu zatrudnienia oraz czynników narażenia zawodowego na poszczególnych stanowiskach pracy osoby, u której podejrzewa się chorobę zawodową, jest niezbędnym elementem oceny narażenia zawodowego [zob. wzór Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, stanowiący załącznik nr 4 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. z 2013 r., poz. 1379)], którą sporządza się przy wykorzystaniu dokumentacji gromadzonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 2981 k.p. przez pracodawców i jednostki organizacyjne Państwowej Inspekcji Sanitarnej, a także, jeżeli postępowanie dotyczy aktualnego zatrudnienia, na podstawie oceny przeprowadzonej bezpośrednio u pracodawcy z uwzględnieniem oceny ryzyka zawodowego. Stosownie do § 3 ust. 3 rozporządzenia, ocenę narażenia zawodowego przeprowadza: 1) w związku z podejrzeniem choroby zawodowej - lekarz, który sprawuje profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie; 2) w toku ustalania rozpoznania choroby zawodowej - lekarz zatrudniony we właściwej jednostce orzeczniczej; 3) w toku podejmowania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - właściwy państwowy inspektor sanitarny.

W przedmiotowej sprawie, ze znajdujących się w aktach administracyjnych Kart ocen narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, orzeczeń jednostki orzeczniczej I stopnia, opinii wynika, że M.W. przez okres pracy zawodowej, w tym wykonując pracę jako pielęgniarka oraz przedstawiciel handlowy, była narażona na czynniki biologiczne – prątki gruźlicy z uwagi na kontakt z osobami chorymi, stanowiącymi potencjalne źródło zakażenia patogenami chorobotwórczymi.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za zbędne uznać należy w warunkach niniejszej sprawy prowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego w kierunku zakażenia w środowisku rodzinnym, albowiem prawdopodobieństwo zakażenia gruźlicą w odniesieniu do środowiska rodzinnego było przedmiotem postępowania wyjaśniającego. PPIS w [...] (na skutek swojego zapytania czy w rejestrze Instytutu Gruźlicy i Chorób Płuc w [...] znajdują się nazwiska osób bliskich M. W.) uzyskał informację, że jedyną osobą figurującą w rejestrze jest ww. Także Instytut Medycyny Pracy w[...] stwierdził, że analiza całości dokumentacji medycznej nie potwierdza pozazawodowych źródeł zakażenia wśród osób wspólnie zamieszkujących i w gronie najbliższej rodziny. Ponadto należy zwrócić uwagę, że możliwość zakażenia gruźlicą także w życiu prywatnym nie zmniejsza wysokiego prawdopodobieństwa zachorowania w środowisku pracy, w którym czynności pracownika jako polegały na kontakcie z osobą chorą, która mogła stanowić potencjalne źródło zakażenia.

Powyższe oraz występowanie narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę do stwierdzenia powstania ww. choroby zawodowej. Przy czym, dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest jednak stwierdzenie bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem zawodowego pochodzenia zdiagnozowanego schorzenia. Zdaniem Sądu, w warunkach niniejszej sprawy, prawidłowo przyjęto wysokie prawdopodobieństwo zawodowej etiologii zdiagnozowanego u pracownika schorzenia (pomimo odmiennej oceny w tym względzie Instytutu Medycyny Pracy w [...]).

W tym miejscu zauważyć należy, że wydanie orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania należy do zadań lekarza właściwej jednostki orzeczniczej (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Orzeczenie to, jak wskazuje sama nazwa, dotyczy rozpoznania choroby zawodowej, a to oznacza, że dla jego podjęcia niezbędne jest nie tylko zdiagnozowanie schorzenia objętego wykazem chorób zawodowych, ale i ustalenie jego zawodowej etiologii. M.in. w oparciu o dane zawarte w tym orzeczeniu właściwy państwowy inspektor sanitarny podejmuje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (§ 8 ust. 1 rozporządzenia). Zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli jednak przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Mając to na uwadze, wskazać należy, że postępowanie administracyjne w przedmiocie choroby zawodowej charakteryzuje się istotną specyfiką w zakresie postępowania dowodowego. Wynika ona z faktu, że ani organy inspekcji sanitarnej ani sądy administracyjne, kontrolujące wydane przez te organy decyzje administracyjne, nie mają obowiązku posiadania wysoko specjalistycznej wiedzy pozwalającej na samodzielną ocenę konkretnych przypadków lub jednostek chorobowych pod kątem ich zaliczenia do określonej choroby zawodowej (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1483/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu. Oznacza to, że organy inspekcji sanitarnej uprawnione są jedynie do kontroli formalnej tych orzeczeń. Z uwzględnieniem art. 80 k.p.a., w ramach tej kontroli ocenie podlega także, czy wywody i wnioski, sformułowane w tych orzeczeniach, są należycie uzasadnione i zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie. W świetle bowiem art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 3074/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy, na skutek uchylenia decyzji PPIS w [...] z [...] września 2013 r., nr [...], organ I instancji zwracał się o wyjaśnienie powstałych wątpliwości do jednostki orzeczniczej I i II stopnia, Instytutu Medycyny Pracy w [...] oraz Krajowego Konsultanta. Uzyskane orzeczenia lekarskie, dane dotyczące przebiegu pracy zawodowej, karty oceny narażenia zawodowego w środowisku pracy, stanowiły - zdaniem Sądu – wystarczające podstawy dla organu I instancji do uznania schorzenia M. W. - gruźlicy węzłów chłonnych szyjnych, jako choroby zawodowej ze wskazaniem wszystkich pracodawców, u których świadczyła pracę ww. Tym samym Sąd przychyla się do stanowiska, że z uwagi na specyfikę oraz charakter pracy M. W. mogło dojść do zakażenia u wszystkich dotychczasowych pracodawców - na co zwrócił uwagę także Krajowy Konsultant.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że orzeczenia, stosowne opinie, których merytoryczna treść nie ogranicza się do rozpoznania schorzenia, lecz do rozpoznania choroby zawodowej, po uzupełnieniu (zgodnie z wytycznymi organu) a także stanowisko Konsultanta Krajowego - stanowiły wiarygodny środek dowodowy w niniejszej sprawie i w zakresie rozpoznania choroby zawodowej miały dla organów inspekcji sanitarnej i sądu charakter wiążący.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w warunkach niniejszej sprawy organy inspekcji sanitarnej w zakresie swojej właściwości wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Wbrew zatem zarzutom skargi organ odwoławczy należycie wykonał obowiązek kontroli decyzji PPIS w [...]. Skoro w okolicznościach niniejszej sprawy prawidłowo ustalono wystąpienie wszystkich przesłanek do stwierdzenia przez organy inspekcji sanitarnej choroby zawodowej, to właściwie zastosowano w tej sprawie przepis art. 2351 Kodeksu Pracy. Organy administracji nie dopuściły się zatem naruszenia ani prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.