Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1225/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 1, pkt 3, pkt 4, art. 5 ust. 1, art. 92a ust. 1, ust. 2, ust. 6, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 2 ust. 1, art. 3
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym

SENTENCJA

Dnia 5 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu z dnia 24 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 24 września 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn. zm.), art. 4 pkt 3 lit. a), art. 4 pkt 4 lit. c), art. 5 ust. 1, 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz pkt 1.1 i pkt 6.1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy (Dz. U. z 2007 r., nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE. L 2006, nr 102, str. 1, z późn. zm.), a także art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. UE. L 1985, nr 370, str. 8, Dz. Urz. UE. Wydanie specjalne rozdz. 7, tom 1, str. 227), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu nr [...] z dnia 2 lipca 2012 r., mocą której nałożono na K. S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą [...] K. S. karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

Organy administracyjne orzekały w następującym stanie sprawy.

W dniu 14.03.2012 r. na drodze krajowej nr 5 w miejscowości P. funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Fiat Ducato o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej, którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła 5500 kg. Właścicielem obu pojazdów była K. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] K. S. Kierowcą zatrzymanego pojazdu ciężarowego był P. S., mąż i pracownik K. S. Zestawem tym przedsiębiorca K. S. przewoziła 2 zbiorniki paliwa z firmy A z P. do odbiorcy - firmy B z O. oraz odbiorcy W. M. w miejscowości L. Kierowca nie okazał kontrolującym wypisu z licencji na transport drogowy, a pojazd ciężarowy nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące. Odnosząc się do stwierdzonych uchybień, kierowca P. S. zeznał do protokołu przesłuchania, że przewozy Fiatem Ducato wykonywane są bez przyczepy, ale w tym przypadku wykonanie transportu wymagało jej podłączenia. Z tego powodu nie był zorientowany, że wykonywanie przewozów drogowych tego rodzaju zestawem pojazdów wymaga posiadania wypisu z licencji i urządzenia rejestrującego. W toku działań kontrolnych zabezpieczono materiał dowodowy m. in. w postaci wystawionych przez firmę A dokumentów - zlecenie transportu z dnia 13.03.2012 r. dla firmy transportowej C jednego zbiornika FT 5000 I z firmy A do firmy B oraz zlecenie transportu z dnia 13.03.2012 r. dla firmy transportowej C jednego zbiornika FT 5000 I z firmy A do W. M. Ustalenia kontroli drogowej odnotowane zostały w protokole kontroli, który wraz pozostałą częścią materiału dowodowego przesłany został do Urzędu Celnego w Poznaniu.

W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Celnego w Poznaniu Starostwo Powiatowe w Poznaniu pismem z dnia 05.04.2012 r. poinformowało, że przedsiębiorca K. S. nie wnioskowała o wydanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego oraz zaświadczenia na krajowe przewozy drogowe na potrzeby własne. Podobnie Główny Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia 04.04.2012 r. poinformował, że do dnia 04.04.2012 r. w systemie informatycznym nie został zarejestrowany przedsiębiorca – K. S.

W związku z powyższym pismem z dnia 18.04.2012 r. organ pierwszej instancji zawiadomił przedsiębiorcę – K. S. o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego w sprawie wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Przed wydaniem decyzji Strona w piśmie z dnia 22.05.2012 r. wyjaśniła, że głównym przedmiotem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej jest wypożyczanie przyczep i lawet, jednak na skutek poszerzenia katalogu świadczonych usług o transport uszkodzonych przyczep lub pojazdów do warsztatów, zaszła potrzeba zakupienia samochodu z zabudową "auto pomoc". Samochód marki Fiat Ducato nie był wyposażony fabrycznie w tachograf, a ponieważ nie były do niego podłączane przyczepy, Strona nie występowała o wydanie licencji na transport drogowy. Strona przyznając, że nałożenie kary jest zasadne, zwróciła się jednak o rozsądny jej wymiar wskazując, że zbyt duża jej wysokość może doprowadzić do konieczności zamknięcia firmy.

Decyzją z dnia 2 lipca 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego w Poznaniu na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ przyjął, że Strona w dniu kontroli drogowej, tj. 14.03.2012 r. wykonała przewóz drogowy zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie przekraczającej 3,5 tony, nienależącego do niej towaru, będącego przedmiotem obrotu pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami gospodarczymi. Ustalony stan faktyczny sprawy został przez organ pierwszej instancji poddany ocenie prawnej przy zastosowaniu art. 4 pkt 3 lit. a i art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Odtworzony z tych przepisów normatywny wzorzec oceny nakazuje jako transport drogowy traktować również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków niezarobkowego przewozu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 4 wyżej wymienionej ustawy. Skontrolowany przewóz nie spełniał powyższych warunków niezarobkowego przewozu drogowego, co skutkowało prawną kwalifikacją tego przewozu jako transportu drogowego. W konsekwencji więc stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jego realizacja wymagała posiadania przez Stronę licencji na transport drogowy. Strona dokumentu takiego nie posiadała, a więc stosownie do pkt 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym podlegała karze pieniężnej 8000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji na transport drogowy.

Ponadto organ nałożył karę pieniężną w kwocie 3000 zł za wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego urządzenia rejestrującego, wskazując jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia art. 2 ust. 1 (WE) rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85. Z przepisów tych wynika, że obowiązkiem instalowania i użytkowania urządzeń rejestrujących oraz stosowania norm czasu pracy kierowców objęte są m. in. przewozy drogowe rzeczy wykonywane pojazdami, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Zatrzymany do kontroli zestaw pojazdów służył do przewozu rzeczy, a jego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony. Zestaw ten nie posiadał wymaganego urządzenia rejestrującego, nie będąc jednocześnie wyłączonym z tego obowiązku w oparciu o wskazane przez organ pierwszej instancji przepisy art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Tym samym więc doszło do naruszenia warunków przewozu drogowego, które stosownie do pkt 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, podlegało karze pieniężnej w wysokości 3000 zł z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Na mocy art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym karę pieniężną w wysokości 11.000 zł organ zmniejszył do wysokości 10.000 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji Strona zarzuciła:

- naruszenie art. 93 ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na ukaraniu najwyższą z możliwych w danym przypadku kar administracyjnych - bez uwzględnienia okoliczności szczególnych dotyczących niniejszego przypadku oraz bez uwzględnienia faktu, że transport drogowy w ramach działalności przedsiębiorcy miał miejsce epizodycznie, zaś głównym przedmiotem działalności przedsiębiorcy jest wynajem i dzierżawa pojazdów oraz przyczep, co powinno mieć znaczenie dla rozpoznania sprawy;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia sprowadzający się do przyjęcia, że przedsiębiorstwo [...] K. S. prowadziło transport drogowy, w sytuacji, gdy w rzeczywistości pojazd został jedynie użyczony dwóm zaprzyjaźnionym firmom w celu dokonania przewozu ich rzeczy na ich potrzeby, zaś w normalnym toku był użytkowany jedynie na cele własne - tj. przewożenia przyczep, które uległy awarii lub uszkodzeniu w okresie wynajmu (co nie wymagało posiadania licencji na przewóz);

- nieprzeprowadzenie żadnego postępowania wyjaśniającego i niewykazanie, że przewóz następował w toku działalności przedsiębiorstwa Skarżącej wbrew wymogom dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy i oceny przedstawionych w sprawie dowodów (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).

W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w przedmiotowej sprawie, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji i ukaranie Skarżącej najniższą z możliwych kar, albowiem naruszenie było incydentalne, jednorazowe i absolutnie niezamierzone (wynikało z nieznajomości przepisów w zakresie wynajmu pojazdu), a kara jest nieadekwatna do naruszenia, jakie nastąpiło.

Decyzją z dnia 24 września 2012 r. organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną dokonane przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił w szczególności, że wysokość orzeczonych w niniejszej sprawie kar pieniężnych znajduje swoje umocowanie w obowiązującym od 01.01.2012 r. załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, który został do niej wprowadzony przez art. 1 pkt 20 wspomnianej powyżej ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Nie miał zatem zastosowania w niniejszej sprawie wspomniany przez Stronę w odwołaniu załącznik do ustawy o transporcie drogowym, który został do niej wprowadzony przez art. 1 pkt 53 ustawy z dnia 28 września 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Również przywołane przez Stronę w odwołaniu regulacje art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym nie mogły mieć zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż z dniem 01.01.2012 r., na mocy ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw przepisy te w ich dotychczasowym brzmieniu zostały uchylone.

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że z zabezpieczonego podczas kontroli drogowej materiału dowodowego wynika, że oba służące do przewozu pojazdy należały do Strony, a kierowca P. S. był przez nią zatrudniony. Ze wskazanych dokumentów wynika zatem, że - wbrew twierdzeniom Strony - jej rola w tym przewozie nie ograniczała się jedynie do użyczenia innemu podmiotowi gospodarczemu własnych pojazdów, ale miała charakter usługi transportu drogowego rzeczy, świadczonej w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę K. S. [...] działalności gospodarczej. Z przywołanych i udokumentowanych okoliczności stanu faktycznego wynika, że w momencie zatrzymania Strona, jako przedsiębiorca przewoziła należący do podmiotu trzeciego towar, który ponadto nie pozostawał z nią w żadnej z relacji, o których mowa w art. 4 pkt 4 lit. c) ustawy o transporcie drogowym. Oznacza to zatem, że z punktu widzenia Strony przewóz zbiorników był głównym, a nie pomocniczym celem wykonywanego przez nią w danym momencie przewozu drogowego, a więc przewóz ten miał cechy właściwe dla transportu drogowego rzeczy. Wykonywany w tych okolicznościach przewóz drogowy naruszał wspomniany powyżej warunek przewozu na potrzeby własne, co na mocy art. 4 ust. 3 lit. a) ustawy o transporcie drogowym, kwalifikuje się jako wykonywanie transportu drogowego.

Organ podkreślił, że w myśl art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transportem drogowym jest nie tylko formalnie wykonywana w tym zakresie na podstawie licencji działalność gospodarcza, ale również każdy przejazd drogowy nie spełniający ustawowych warunków przewozu na potrzeby własne. Z punktu widzenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, o kwalifikacji przewozu drogowego do jego konkretnego rodzaju nie decyduje zatem intencja, czy też subiektywne przekonanie wykonującego go podmiotu, ale ustawowe cechy jakie przewozowi temu towarzyszyły. Okoliczności towarzyszące skontrolowanemu w dniu 14.03.2012 r. przewozowi drogowemu wskazywały, że realizowany był on z naruszeniem jednego z warunków przewozu na potrzeby własne, a więc jako transport drogowy, w świetle art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, jego zgodne z prawem wykonywanie wymagało posiadania stosownej licencji, której Strona nie posiadała.

Organ zwrócił przy tym uwagę, że wśród przepisów regulujących zasady wykonywania przewozów na potrzeby własne i konsekwencje ich naruszenia, brak jest przepisów, które pozwalałyby organowi orzekającemu przy ocenie legalności działań podmiotu wykonującego przewóz drogowy, brać pod uwagę takie okoliczności szczególne jak incydentalny charakter wykonywanego przewozu drogowego, czy też nieświadomość działania niezgodnego z prawem. W tym zakresie kryteria oceny ustalone zostały przez ustawodawcę, a rola organu orzekającego sprowadza się wyłącznie do ich zastosowania w okolicznościach stanu faktycznego konkretnej sprawy.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że samochód ciężarowy, którym Strona w dniu 14.03.2012 r. wykonywała skontrolowany przewóz drogowy, podlegał wymogowi stosowania urządzenia rejestrującego, gdyż służył on do zarobkowego przewozu rzeczy, a jego dopuszczalna masa całkowita, łącznie z podłączoną do niego przyczepą wynosiła 5500 kg, a więc przekraczała normatywny próg 3,5 tony. Organ wyjaśnił, że od zasady tej prawodawca unijny przewidział pewne wyjątki. Obligatoryjnie z obowiązku stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 wyłączone są przewozy drogowe, wyczerpująco wymienione w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Organ pierwszej instancji prawidłowo uznał jednak, że okoliczności przedmiotowego przewozu nie odpowiadają znamionom opisowym żadnego z wymienionych w tym przepisie przewozów drogowych, w tym również sytuacji opisanej w lit. h). Przewóz wykonywany przez Stronę miał bowiem bezpośredni związek z wykonywaną przez nią działalnością gospodarczą, a zatem pojazdy służące do jego realizacji służyły do handlowego przewozu rzeczy. Omawiane wyłączenie dotyczy natomiast pojazdów wykorzystywanych do niehandlowego przewozu rzeczy, a więc w tych okolicznościach przedmiotowy przewóz drogowy objęty był obowiązkiem stosowania unijnych przepisów regulujących czas pracy kierowców, a w konsekwencji również instalowania i użytkowania urządzenia rejestrującego. Ponadto organ wskazał, że prawodawca krajowy skorzystał z fakultatywnej delegacji zawartej w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i poprzez art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r. Nr 92, poz. 879, z późn. zm.) wyłączył z obowiązku stosowania unijnych przepisów regulujących czas pracy kierowców oraz instalowania i użytkowania urządzeń rejestrujących także przewozy wyszczególnione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Niemniej jednak analiza sytuacji opisanych w poszczególnych punktach tego przepisu uzasadnia twierdzenie, że również ta regulacja nie może stanowić podstawy prawnej do wyłączenia skontrolowanego przewozu drogowego z obowiązku stosowania urządzenia rejestrującego.

W skardze na powyższą decyzję K. S., reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, powtarzając w całości zarzuty odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji w granicach określonych w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., Sąd nie stwierdził naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny niniejszej sprawy, czyniąc zadość wymogom z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Dokonane przez organy ustalenia znajdują wyraz w treści decyzji zgodnie z art. 107 § 3 Kpa, jak również znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w szczególności oświadczeniach i dokumentach złożonych przez samą Skarżącą. Jednocześnie należy zauważyć, że zasadniczo okoliczności faktyczne sprawy ustalone przez organy nie były w istocie kwestionowane przez Skarżącą. Istota sprawy sprowadzała się natomiast do ich właściwej kwalifikacji i oceny ich skutków prawnych z punktu widzenia zastosowanych przez organy przepisów będących podstawą nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego niezgodnie z przepisami.

Ze zgromadzonego materiału sprawy i dokonanych na ich podstawie ustaleń organów podatkowych wynika, że w dniu 14.03.2012 r. na drodze krajowej nr 5 w miejscowości P. funkcjonariusze celni zatrzymali do kontroli zestaw pojazdów składający się z samochodu ciężarowego marki Fiat Ducato o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepy ciężarowej, którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła 5500 kg. Właścicielem obu pojazdów była K. S., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą [...] K. S. Kierowcą zatrzymanego pojazdu ciężarowego był P. S., mąż i pracownik K. S. Zestawem tym przewożono 2 zbiorniki paliwa z firmy A z P. do odbiorcy - firmy B z O. oraz odbiorcy W. M. w miejscowości L. Kierowca nie okazał kontrolującym wypisu z licencji na transport drogowy, a pojazd ciężarowy nie był wyposażony w urządzenie rejestrujące.

Na uwagę nie zasługiwało twierdzenie Skarżącej, że Skarżąca "użyczyła jedynie pojazdu oraz przyczepy zaprzyjaźnionej firmie, która już wielokrotnie wynajmowała u niej przyczepy". Z oświadczenia samej Skarżącej złożonego przed wydaniem decyzji organu I instancji wynika bowiem jednoznacznie, że na skutek poszerzenia katalogu świadczonych usług do zakresu prowadzonej przez nią działalności gospodarczej należy również transport przyczep. Natomiast w trakcie kontroli przewozu wykonywanego w dniu 14.03.2012 r. pozyskano dokumenty w postaci: wystawionego przez firmę A zlecenia transportu z dnia 13.03.2012 r. dla firmy transportowej C, jednego zbiornika FT 5000 I, z firmy A do firmy B oraz zlecenia transportu z dnia 13.03.2012 r. dla firmy transportowej C, jednego zbiornika FT 5000 I z firmy A do W. M. Skontrolowany przewóz wykonywany był przy tym przez pracownika Skarżącej, a nie firm na rzecz których realizowano przewóz towarów. Nie ulega zatem wątpliwości, że w dniu kontroli, tj. 14.03.2012 r. to Skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonywała – za pośrednictwem swojego męża będącego jednocześnie pracownikiem jej firmy – przewóz towarów zlecony na podstawie powyższych dokumentów.

W świetle powyższych okoliczności i dowodów nie zasługuje również na uwzględnienie twierdzenie Skarżącej, że nie wiedziała ona o przewozie dokonywanym w dniu 14.03.2012 r. przez jej męża, który zabrał samochód bez jej wiedzy i nie mogła zapobiec działaniom męża, a zatem była to okoliczność od niej niezależna, ponieważ nie jest ona w stanie kontrolować wszystkiego, co się dzieje w firmie. Jak wykazano powyżej, przewóz w dniu 14.03.2012 r. stanowił realizację zleceń wystawionych Skarżącej jako przedsiębiorstwu transportowemu i był wykonywany przez pracownika tego przedsiębiorstwa. Zostało to zresztą potwierdzone przez samego P. S. – w protokole przesłuchania dokonanego w dniu kontroli. W tej sytuacji działania pracownika dotyczące tego przewozu odnoszą skutek wobec przedsiębiorcy. To na przedsiębiorcy spoczywa bowiem obowiązek takiej organizacji w firmie, aby podejmowane w ramach wykonywanej działalności przewozy odbywały się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

W konsekwencji organy prawidłowo przyjęły, że powyższy przewóz był wykonywany w ramach transportu towarowego wykonywanego przez Skarżącą w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, skoro w sposób oczywisty realizowała ona w ramach prowadzonej działalności i za pośrednictwem swego pracownika zlecenia w zakresie transportu (przewozu towarów). Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265), zwanej dalej u.t.d., pojęcie "transport drogowy" obejmuje krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy, a także:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne),

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

W myśl art. 4 pkt 1 u.t.d. przez krajowy transport drogowy rozumie się podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z powyższej regulacji wynika, że dla uznania danego przewozu za transport drogowy istotne jest, że dany przewóz posiada wskazane w powyższych przepisach cechy, niezależnie od tego, czy spełnia formalne wymogi prowadzenia działalności w zakresie transportu drogowego i to nawet gdyby był wykonywany tylko incydentalnie czy wręcz jednorazowo. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że przewóz towarów wykonywany w dniu 14.03.2012 r. nie spełniał warunków niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, o którym mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d. już choćby z tego względu, że nie dotyczył towaru należącego do Skarżącej. Jak wynika z wyżej przytoczonych okoliczności skontrolowany przewóz stanowił realizację przez Skarżącą jako przedsiębiorstwo transportowe (posługującą się swoim pracownikiem) zleceń z dnia 13.03.2012 r. w zakresie transportu (przewozu towarów). Nie ma przy tym znaczenia, że wykonywanie transportu nie stanowiło głównej działalności Skarżącej (ponieważ może mieć on nawet pomocniczy charakter w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej) oraz że skontrolowany przewóz towarów – jak określiła to Skarżąca – miał jedynie epizodyczny charakter (ponieważ o tym czy, mamy do czynienia z wykonywaniem transportu nie decyduje powtarzalność ani częstotliwość jego wykonywania).

W myśl art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z kolei niespełnienie obowiązujących wymogów w zakresie transportu drogowego podlega karze pieniężnej, co wynika z art. 92a ust. 1 u.t.d., stosownie do którego podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie.

W niniejszej sprawie, okolicznością bezsporną pozostawało, że Skarżąca w dniu kontroli, tj. 14.03.2012 r. nie posiadała stosownej licencji. Okoliczność ta wynika przy tym nie tylko ze zgromadzonego materiału dowodowego (w szczególności informacji przekazanych ze Starostwa Powiatowego oraz Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego), ale również została potwierdzona zarówno przez kierującego pojazdem – P. S., jak i samą Skarżącą. Jednocześnie Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie wykazała, że wykonywany w dniu kontroli przewóz zwolniony był z obowiązku posiadania licencji. Powyższe musiało zatem skutkować nałożeniem kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wysokość tej kary – 8.000 zł organy ustaliły zgodnie z pkt 1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie pozostawał również fakt, że realizowany przez Skarżącą w dniu kontroli przewóz drogowy wykonywany był zestawem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony, nie wyposażonym w urządzenie rejestrujące. Okoliczność ta została stwierdzona w protokole kontroli i również została przyznana zarówno przez kierującego pojazdem – P. S., jak i samą Skarżącą. Tymczasem z art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.2006.102.1) oraz art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE.L.1985.370.8) wynika, że co do zasady urządzenia rejestrujące powinny być instalowane i użytkowane we wszystkich pojazdach zarejestrowanych w Państwach Członkowskich wykorzystywanych do przewozu rzeczy, których dopuszczalna masa całkowita łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 tony. Wyjątki od tej zasady zostały przewidziane w art. 3 rozporządzenia nr 561/2006 oraz art. 29 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879 ze zm.), jednak Skarżąca zarówno w toku postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie wykazała, że odniesieniu do będącego przedmiotem kontroli przewozu zaistniał którykolwiek z przypadków wymienionych w tym przepisie. W szczególności zaś, jak wskazał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, w świetle okoliczności sprawy nie sposób uznać, że przedmiotowy przewóz drogowy był wykorzystywany do niehandlowego przewozu rzeczy. Powyższe oznacza zatem, że skontrolowany przewóz drogowy realizowany był z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego (wynikających z powołanych rozporządzeń unijnych), co również musiało skutkować nałożeniem kary pieniężnej stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d. Wysokość kary za powyższe naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące – w kwocie 3.000 zł organy ustaliły zgodnie z pkt 6.1.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Należy przy tym podkreślić, że wobec zaktualizowania się przesłanek zastosowania powyższych kar pieniężnych, organy były zobligowane do ich nałożenia i to w wysokości określonej w załączniku nr 3 do u.t.d. bez możliwości ich miarkowania na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. W tym ostatnim przepisie zostały bowiem określone jedynie minimalne i maksymalne granice kar pieniężnych. Natomiast konkretna wysokość tych kar za poszczególne naruszenia, mieszcząca się w powyższych granicach, została szczegółowo i precyzyjnie określona w załączniku nr 3 do u.t.d. poprzez przypisanie do konkretnego naruszenia kary w ściśle określonej wysokości. Znajduje to potwierdzenie w treści art. 92a ust. 6 u.t.d., stosownie do którego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Biorąc natomiast pod uwagę, że zgodnie z art. 92a ust. 2 u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych, organy prawidłowo obniżyły ostatecznie łączną sumę nałożonych kar pieniężnych (11.000 zł) do kwoty 10.000 zł.

W świetle obowiązujących przepisów prawnych brak było podstaw do ewentualnego obniżenia nałożonej kary pieniężnej z uwagi na nieznajomość prawa czy stopień zawinienia Strony lub osób, którymi się posługiwała przy wykonywaniu przewozu towarów, co wynika z administracyjnego charakteru odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport drogowy (przedsiębiorcy) określonej w art. 92a u.t.d. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1257/06 (LEX nr 382716) kary pieniężne wymierzane w postępowaniu administracyjnym na podstawie ustawy o transporcie drogowym nie uzależniają nałożenia kary od winy, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Odpowiedzialność administracyjna określona w art. 92a u.t.d. nie ma oczywiście charakteru absolutnego. Złagodzenie tej odpowiedzialności ustawodawca przewidział m. in. w art. 92c u.t.d. Stosownie do art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. (do którego nawiązywała Strona, powołując się na analogiczny w swej treści, lecz aktualnie nieobowiązujący w brzmieniu powołanym przez Stronę art. 93 ust. 7 u.t.d.) nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Należy przy tym podkreślić, że na gruncie powołanego przez Stronę art. 93 ust. 7 u.t.d. wykształciło się jednolite stanowisko sądownictwa administracyjnego, które zachowuje aktualność w odniesieniu do powołanego art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i które Sąd w niniejszym składzie podziela, że sytuacja przewidziana w tym przepisie nie dotyczy przypadków, gdy naruszenie przepisów jest wynikiem działania lub zaniedbania samego przedsiębiorcy lub osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, gdyż świadczy to o nieprawidłowej organizacji pracy przedsiębiorstwa. W wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. o sygn. akt II GSK 976/09 (LEX nr 746376) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest zawarcie takich umów i obmyślenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Ponadto NSA zaakcentował, że okoliczności objęte hipotezą powyższego powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu, które zwalniają go od odpowiedzialności za naruszenie przepisów przez kierowcę. Skarżący powinien więc wykazać, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń bądź okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że Skarżąca tego rodzaju wyjątkowych okoliczności nie wykazała. Do stwierdzonych naruszeń w wykonywanym przewozie drogowym w sposób ewidentny doszło wskutek działań samej Skarżącej oraz jej męża i pracownika – P. S., który wykonywał kontrolowany przewóz na jej rzecz, realizując powołane zlecenia. Taką wyjątkową okolicznością nie może być powoływana przez Skarżącą okoliczność, że nie wiedziała ona o działaniach męża i nie mogła im zapobiec, niezależnie od tego, że takie twierdzenie jest niewiarygodne w świetle zgromadzonego materiału sprawy, w tym zeznań męża Skarżącej oraz stanowiska samej Skarżącej w postępowaniu administracyjnym. W tej sytuacji organy nie miały także podstaw do dalszego prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu poszukiwania ewentualnych okoliczności, które mogłyby doprowadzić do wyłączenia odpowiedzialności Skarżącej za stwierdzone naruszenia.

W świetle obowiązujących przepisów prawa brak również podstaw do uwzględnienia w przedmiotowej sprawie podnoszonej przez Skarżącą okoliczności, że konieczność zapłaty nałożonej kary pieniężnej spowoduje dla niej zbyt dotkliwe obciążenie finansowe. Tego rodzaju okoliczność nie ma bowiem znaczenia z punktu widzenia regulacji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone naruszenia u.t.d. Może być jedynie rozważana w ewentualnym postępowaniu o zastosowanie ulgi w spłacie tego zobowiązania. Dlatego też organ odwoławczy, dokonując takiej kwalifikacji stanowiska Strony w tym zakresie, wyjaśnił Stronie w zaskarżonej decyzji konieczność wniesienia odrębnego podania w tym przedmiocie do właściwego organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Skarga jako bezzasadna podlegała zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.