Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 140/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 80. art. 104
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3-13
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Protokolant Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Michał Ruszyński sekretarz sądowy Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] roku Nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną skargą decyzją [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. [...]. Decyzją tą organ I instancji działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.- dalej jako Kpa ) w związku z art. 90 n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku, Nr 256, poz. 2572 - z późn. zm.) oraz § 26 uchwały Rady Miasta Z. [...] w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Z. po rozpatrzeniu wniosku M. J. z dnia 6 września 2007 roku w sprawie przyznania stypendium szkolnego dla małoletniej córki A. J. odmówił przyznania jej stypendium szkolnego o charakterze socjalnym.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż M. J. złożyła wniosek o przyznanie córce A. J. stypendium szkolnego na rok szkolny 2007/2008. Wskazał, iż zgodnie z art. 90 d ust. 1 i ust 7 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie. Miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. Nr 273, póz. 2703 - z późn. zm. ) tj. kwota 351 zł zwana kryterium dochodowym. Zdaniem organu, z analizy wniosku, załączników oraz ustaleń dokonanych w toku postępowania wynika, że wysokość dochodu na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekracza kryterium dochodowe. Wywiódł, iż wnioskodawczyni jako dochód rodziny za miesiąc poprzedzający moment złożenia wniosku wskazała w nim świadczenia rodzinne otrzymywane z Urzędu Miasta Z. w kwocie 128 zł, alimenty w wysokości 200 zł. Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła również kserokopię decyzji [...] w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku rolnym na 2007 rok, z której wynika, że wnioskodawczyni posiada grunty rolne o powierzchni 2,8320 ha przeliczeniowych. Powołał art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej zgodnie z którym przyjmuje się, że dochód miesięczny uzyskiwany z 1 ha przeliczeniowego wynosi 207 zł. W związku z powyższym w postępowaniu o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego nie ustala się rzeczywistego dochodu bądź straty ponoszonej w wyniku prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskodawczynię. Dla toczącego się postępowania istotny jest sam fakt posiadania przez wnioskodawcę określonego obszaru gruntów rolnych. W tym przypadku są to 2,832 ha przeliczeniowego. W związku z powyższym w informacji o wysokości dochodów netto wszystkich członków rodziny będącej elementem wniosku o przyznanie stypendium szkolnego uwzględnione zostały dochody z gospodarstwa rolnego w wysokości 586,22 zł. Organ wskazał ponadto, iż w toku postępowania ustalono, że wnioskodawczyni w punkcie 5 wniosku o przyznanie stypendium szkolnego dotyczącym informacji o wysokości dochodów netto wszystkich członków rodziny nie przedstawiła dochodów rodziny z tytułu dodatku mieszkaniowego. Tymczasem pod adresem wskazanym przez wnioskodawczynię jako miejsce zamieszkania rodziny, tj. przy ul. [...] w Z. mieszkają 4 osoby, tj.: [...]. W toku postępowania ustalono, że na ten lokal przyznany jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 316,20 zł. Głównym najemcą wyżej wymienionego lokalu jest L.L.. Ustalono również, że ubiegając się o dodatek mieszkaniowy L.L. oświadczyła, że wszystkie osoby zamieszkujące pod wyżej wymienionym adresem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. M. J. ubiegając się o stypendium szkolne dla A. J. w punkcie 6 wniosku o przyznanie stypendium szkolnego dotyczącym członków gospodarstwa domowego oświadczyła, że jej gospodarstwo domowe składa się z trzech osób, mianowicie: M. J., P. J., A. J.. Wnioskodawczyni, wezwana pismem z dnia 9 października 2007 roku w związku z zaistniałą niespójnością do niezwłocznego dostarczenia oświadczenia o składzie osobowym rodziny prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe nie złożyła wymaganego dokumentu. W związku z powyższym organ uznał skład osobowy rodziny prowadzącej wspólne gospodarstwo domowe przedstawiony przez Panią M. J. we wniosku o przyznanie stypendium szkolnego dla A. J. za aktualny stan faktyczny ( rodzina trzyosobowa ). W zaistniałej sytuacji miesięczną wysokość dodatku mieszkaniowego tj.: 316,20 zł przyznanego na lokal przy ul. [...] w Z. podzielono na 4 równe części, w kwocie po 79,05 zł. doliczając jej trzykrotność (kwotę 237,15 zł ) do dochodu trzyosobowej rodziny wnioskodawczyni.

Organ wskazał także, iż wnioskodawczyni zapewniono prawo czynnego udziału w postępowaniu stosownie do przepisu art. 10 Kpa. Wskazał też na pisma wnioskodawczyni, które w toku postępowania wpłynęły do Urzędu Miasta Z. w których wnioskowała o niewliczanie dochodów z tytułu posiadanej działki rolniczej o powierzchni przeliczeniowej 2,832 ha i informowała, że Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pismem [...] po przeprowadzonej wizytacji stwierdził, że "w gospodarstwie rolnym M. J. nie jest prowadzona działalność rolnicza". Wywiódł, iż pismem z 29 października poinformowano M.ę J., iż zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł. w związku z czym w postępowaniach o przyznanie stypendium szkolnego nie ustala się rzeczywistego dochodu bądź straty ponoszonej w wyniku prowadzenia działalności rolniczej przez wnioskodawcę bowiem istotny jest sam fakt posiadania określonego obszaru gruntów rolnych. Wnioskodawczyni została też poinformowana, iż od czasu wejścia w życie stypendiów szkolnych ( tj. od 2005 roku ) zmianie uległo kryterium dochodowe dla osoby w rodzinie z 316 zł do 351 zł od 1 października 2006 roku z § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135 poz. 949 i 950) oraz kwota dochodu z 1 ha przeliczeniowego ze 194 zł do 207 zł od 1 października 2006 roku przyjmuje się 207 zł zgodnie z § 1 pkt 1 lit. e tego rozporządzenia. Wskazując na przepis art. 90 d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty organ podniósł, iż stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe. Stwierdził, że mimo faktu poinformowania przez wnioskodawczynię w piśmie z dnia 5 listopada 2007 roku, że od 1994 roku choruje na polineuropatię ruchową kończyn dolnych, to w świetle ustaleń dotyczących niespełnienia przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego, ciężka i długotrwała choroba wnioskodawcy nie może być wzięta pod uwagę w toczącym się postępowaniu o przyznanie stypendium szkolnego. Reasumując organ wskazał, iż przy ustalaniu łącznej wysokości dochodu gospodarstwa domowego Pani M. J. uwzględniono: świadczenia rodzinne w kwocie 128 zł, alimenty w kwocie 200 zł, dochód uzyskany z posiadanych przez wnioskodawczynię gruntów rolnych w kwocie 586,22 zł, oraz dodatek mieszkaniowy w kwocie 237,15 zł. Łączna wysokość dochodu gospodarstwa domowego Pani M. J. wyniosła 1151,37 zł , a dochód na jedną osobę w rodzinie wynosi 383,79 zł, co oznacza, że zostało przekroczone kryterium dochodowe, a tym samym wnioskodawczyni nie spełniała warunku kryterium dochodowego, uprawniającego do otrzymania przez jej córkę stypendium szkolnego.

W odwołaniu skarżąca domagała się unieważnienia decyzji organu I instancji. Wywodziła, iż w wyniku sugestii pracownika organu i wzorem lat poprzednich nie wykazała jako dochodu rodziny dotacji mieszkaniowej. Wskazywała, iż dopiero po złożeniu wniosku o stypendium poinformowano ją, że do dochodu wlicza się też dodatek mieszkaniowy a dotychczasowa interpretacja przepisów była wadliwa. Zarzucała, iż dokonane zaliczenie do dochodu rodziny wskazanej dotacji mieszkaniowej jest bezpodstawne. Została ona bowiem przyznana nie jej, a innej osobie tj. najemcy mieszkania w którym wraz z dziećmi zamieszkuje i która to osoba wyłącznie dysponuje otrzymanym dodatkiem mieszkaniowym. Najemca mieszkania użycza jej jedynie "prawa do zamieszkania" a więc otrzymuje ona nie pieniądze, ale pomoc w naturze. Otrzymywane zaś w naturze prawo do zamieszkiwania w lokalu innej osoby nie podlega wliczeniu do dochodu o czym stanowi przepis art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Wskazywała też, że przedłożyła dokument urzędowy w postaci decyzji KRUS-u dający podstawy do ustalenia jej dochodu na poziomie gwarantującym uzyskanie stypendium bowiem potwierdzający fakt braku dochodu z posiadanej działki rolnej, do którego to dowodu organ nie odniósł się formie decyzji lub postanowienia. Kwestionowała również uchwałę Rady Miasta Z. z dnia 29 sierpnia 2006 roku wskazując, iż uchwalony w jej wyniku regulamin przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym stanowi jedynie powielenie fragmentów ustawy.

Utrzymując w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium odwoławcze uznało, iż odmowa przyznania stypendium szkolnego A. J. była uzasadniona w sytuacji gdy dochód na osobę w rodzinie wnioskodawczyni przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, warunkujące otrzymanie wnioskowanego świadczenia. Powołując regulacje prawne art. 90 d ust 1, 7 i 8 ustawy o systemie oświaty oraz art. 8 ust. 1 pkt 2 oraz ust 3 -13 ustawy o pomocy społecznej organ II instancji wskazał, iż stypendium szkolne może być przyznane jeżeli dochód w rodzinie ucznia nie przekracza 351 zł miesięcznie na osobę. Kolegium uznało za prawidłowe ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, iż w rodzinie wnioskodawczyni dochód na osobę wynosi 383,79 zł. Zasadnie, zdaniem organu II instancji, do dochodu rodziny wliczona została zarówno część dodatku mieszkaniowego, który nie podlega wyłączeniu z pojęcia dochodu, zasadnie też przyjęto skład osobowy rodziny wskazany we wniosku o stypendium w sytuacji, gdy wnioskodawczyni mimo wezwania organu nie wyjaśniła tej rozbieżności. Prawidłowe okazało się też wyliczenie dochodu z posiadanej działki rolnej na kwotę 586,22 zł ( 2,832 ha x 207 zł ).

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca M. J. zaskarżyła decyzję SKO [...] (dołączając ją jako załącznik A ) i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Z. [...], oświadczając, iż dołącza ją do skargi jako załącznik B. W skardze skarżąca, domagając się ich anulowania, zarzucała, iż decyzja Prezydenta Miasta Z. podjęta została z naruszeniem przepisów art. 9 , 11 i 107 § 3 Kpa bowiem nie wskazuje merytorycznych przyczyn dla których nie uznał on "faktu braku dochodów z posiadanej działki rolniczej ". Zarzucała też błędne ustalenie stanu faktycznego. Wywodziła, iż okoliczność nieprowadzenia przez nią działalności rolniczej na posiadanej działce rolnej o pow. 1,6 ha położonej w okolicach E., znajduje potwierdzenie w decyzji KRUS a dodatkowo wiąże się z faktem przebywania przez nią od ponad dwóch lat na zwolnieniach lekarskich powodu nieuleczalnej choroby ( polineuropatia ruchowa kończyn dolnych ). Zarzucała, iż organ nie uwzględnił również faktu, że w sytuacji ubiegania się o stypendium szkolne od dochodu rodziny odejmuje się "wielkość składki opłacanej w Narodowym Funduszu Zdrowia z tytułu ubezpieczenia społecznego" jak też nie udzielił jej odpowiedzi na pisma do niego kierowane. Decyzji organu odwoławczego skarżąca zarzucała, iż mimo wskazanych przez nią wad rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymał ją w mocy nadto pominął okolicznoś, iż uiszczana przez nią składka na ubezpieczenie społeczne w ZUS-ie w wysokości 280 zł powinna być odliczona od dochodu rodziny. Kwestionowała stanowisko Kolegium, iż sam fakt posiadania przez stronę określonego obszaru gruntów rolnych już stanowi podstawę do przyjęcia, iż uzyskuje ona dochód z tego tytułu. Nadto wywodziła, że SKO rozstrzygnięcie wydało dopiero po 40 dniach naruszając tym samym terminy do wydania decyzji wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Z. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazało, iż uznało że skarga dotyczy tych decyzji, które zostały dołączone przez skarżącą jako jej załączniki tj. decyzji SKO [...] i decyzji Prezydenta Z. Odnosząc się do zarzutu niepomniejszenia dochodu rodziny o składki na ubezpieczenie społeczne SKO uznało go za bezzasadny bowiem, zaświadczenie o opłacaniu w ZUS-ie składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności zostało złożone dopiero na etapie postępowania skargowego, zaś we wniosku o stypendium skarżąca nie wskazała, iż taką działalność prowadzi.

Podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko skarżąca w piśmie z dnia 26 marca 2008 roku wskazała, iż działalność gospodarczą zarejestrowała w dniu 2 października 2007 roku, a Sąd Okręgowy podtrzymał decyzję KRUS-u o wyłączeniu jej z ubezpieczenia społecznego rolników z powodu nieprowadzenia działalności rolniczej. Przy piśmie procesowym z dnia 29 kwietnia 2008 roku ( nadesłanym 7 maja ) skarżąca przedłożyła wyrok Sądu Okręgowego w Z. [...] wraz z uzasadnieniem, oddalający jej odwołanie w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym rolników.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się uzasadnione.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do kontroli legalności funkcjonowania tej administracji, a jedynym kryterium orzekania przez sąd administracyjny jest zgodność zaskarżonego aktu lub czynności z prawem ( art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz.1269 ze zm.). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu administracyjnym obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wykonaniu tego obowiązku, gdyż do jego kompetencji należy jedynie kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U z 2002 r. Nr 150, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako: ppsa ) uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy ( art. 133 § 1 ppsa ) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ppsa ).

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga złożona została wyłącznie na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania stypendium szkolnego dla córki skarżącej A. J.. Skarżąca złożyła dwa wnioski o przyznanie stypendiów szkolnych dla dwojga swych dzieci A. i P. Kolegium wydało dwie odrębne decyzje zaskarżone przez M. J. jednym odwołaniem. W wyniku jego rozpoznania SKO wydało dwie odrębne decyzje dotyczące każdego z dzieci. W skardze z dnia 31 stycznia 2008 roku skarżąca wskazała, iż zaskarża decyzję [...] czyli dotyczącą córki A. J.. Wprawdzie w skardze wskazywała, iż dotyczy ona również decyzji organu I instancji [...] czyli decyzji odmawiającej stypendium synowi P., to jako załącznik do skargi nadesłana została przez skarżącą decyzja organu I instancji dotycząca córki A. Biorąc pod uwagę ten fakt oraz okoliczność, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się na rozstrzygnięcie organu odwoławczego Sąd uznał, iż nie może budzić wątpliwości, że przedmiotem skargi była wyłącznie decyzja Kolegium [...] dotycząca A. J..

W ocenie Sądu wskazana decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W świetle art. 90 d ust. 7 przytoczonej w podstawie prawnej decyzji ustawy o systemie oświaty, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej. Ustęp 8 tego przepisu stanowi zaś, iż miesięczna wysokość dochodu ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy wymienionej w ust. 7 ustawy o pomocy społecznej. Aktualnie kwota ta od 1 października 2006 roku wynosi 351 zł stosownie do przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 3 ustawy z dnia o pomocy społecznej jest przyjęcie za dochód sumy miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne oraz alimenty świadczone na rzecz innych osób. Do dochodu nie wlicza się jedynie jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze. Ponadto ustawa stanowi (ust. 9 art. 8 ), iż za dochód z 1 ha przeliczeniowego przyjmuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł ( obecnie od 1 października stosownie do w/w rozporządzenia 207 zł miesięcznie.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie pozostawała prawidłowość ustalenia przez organy orzekające wysokości dochodu na osobę w rodzinie skarżącej.

W ocenie Sądu organ I instancji, posiadając urzędową wiedzę o treści wniosku L.L. – matki skarżącej, złożonego w celu uzyskania zasiłku mieszkaniowego, powziął uzasadnione wątpliwości co do składu osobowego rodziny skarżącej, która to okoliczność ma istotne znaczenie dla ustalenia dochodu i oceny spełniania kryterium dochodowego. W takiej sytuacji organ nie powinien poprzestać na oświadczeniu wnioskodawczyni zawartym we wniosku o stypendium o 3-osobowym składzie jej rodziny. Nie był też uprawniony do rachunkowego wyliczenia wielkości dodatku mieszkaniowego przypadającego na 3 spośród 4 osób zamieszkujących w lokalu przy ul. [...]. W sytuacji zaniechania przez skarżącą udzielenia żądanych przez organ wyjaśnień obligowany był on, w ramach obowiązków wynikających z przepisów art. 7 i 77 §1 Kpa, samodzielnie wyjaśnić jaki jest skład osobowy rodziny skarżącej - czy składa się ona z 3, czy faktycznie z 4 osób, mając przy tym na uwadze pojęcie rodziny w rozumieniu art. 6 ust. 14 ustawy o pomocy społecznej ( do którego nawiązują przepisy art. 8 ust 1 pkt 2 i ust. 3-13 ustawy ). Zgodnie z powołanym przepisem przez rodzinę rozumie się osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Nie budzi wątpliwości, iż dodatek mieszkaniowy jest zaliczany do dochodu w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Jednakże jest to dochód osoby, której świadczenie takie zostało przyznane. W sytuacji ustalenia przez organ, iż L.L. jest członkiem rodziny skarżącej ze względu na wspólne zamieszkiwanie i gospodarowanie, to zaistnieją podstawy do ustalenia, iż rodzina skarżącej składa się z 4 osób. Prowadzić to będzie – w celu ustalenia dochodu na osobę w rodzinie - do konieczności ustalenia jakie dochody - poza dodatkiem mieszkaniowym - L.L. uzyskiwała w miesiącu poprzedzającym złożenie przez skarżącą wniosku o stypendium.

Zaniechanie dokonania wskazanych ustaleń świadczy o naruszeniu przez organy obu instancji przepisów art. 7, 77 § 1. 80 , 107 § 3 Kpa oraz przepisu art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej.

W ocenie Sądu, zasadne okazały się wywody skarżącej w zakresie w jakim kwestionowała ona prawidłowość stanowiska organów zaliczenia do jej dochodu kwoty 586,22 zł przyjętej jako dochód z posiadanej przez nią działki rolnej o powierzchni 2,832 ha przeliczeniowego. W tej kwestii stanowisko organów obu instancji ograniczyło się do powołania przepisu art. 8 ust 9 ustawy o pomocy społecznej stanowiącego, iż przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 zł oraz stwierdzenia, iż wskazana regulacja zakłada istnienie swoistego automatyzmu ustalania dochodu z tego tytułu. Polega on – zdaniem organów - na tym, iż w postępowaniu o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego nie ustala się rzeczywistego dochodu bądź straty ponoszonej w wyniku prowadzenia działalności rolniczej bowiem istotny jest sam fakt posiadania określonego obszaru gruntów rolnych.

W ocenie Sądu przywołana regulacja ustawy o pomocy społecznej jest wprawdzie nieprecyzyjna i daje możliwości interpretacyjne jednak mimo tego nie uprawnia do wykładni zaprezentowanej przez organy administracji publicznej. Wskazany przepis, zdaniem Sądu, określa jedynie ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego osoby, która prowadzi gospodarstwo rolne ( użytkuje rolniczo działkę rolną ) lub ma możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania tą drogą środków utrzymania. Za taką wykładnią przepisu przemawia uzasadnienie do projektu do ustawy o pomocy społecznej z dnia 4 września 2003 roku ( druk sejmowy nr 2012, str. 3 ) z którego wynika, iż : " kwotę dochodu z jednego ha przeliczeniowego dla osób i rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego ...". Za wskazaną wykładnią przepisu art. 8 ust. 9 ustawy przemawia też analogiczne unormowanie zawarte w art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych ( tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992), który stanowi, że w przypadku gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym ( Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969). Jedynie na marginesie wspomnieć należy, iż zaprezentowaną wykładnię potwierdza też informacja zawarta w komunikacie prasowym ogłoszonym po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 maja 2008 roku w sprawie K 18/05 wskazująca iż treść normatywna przepisu art. 8 ust 9 ustawy o pomocy społecznej ogranicza się do określenia sposobu ustalania dochodowości gospodarstwa rolnego ( ryczałt ) w sytuacji jego faktycznego prowadzenia.

Przyjęta przez Sąd wykładnia powoduje, iż sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego w wynikający z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej może być stosowany jedynie w sytuacji, gdy organ administracji ustali, że strona faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne ( użytkuje rolniczo działkę rolną ) lub gdy nie osiąga żadnych dochodów z posiadanego gospodarstwa rolnego ( działki rolnej ) choć ma faktyczną możliwość jego prowadzenia i uzyskiwania z niego środków utrzymania ( podobnie : WSA w Warszawie w wyroku z dnia 15 września 2006 roku w sprawie I SA/Wa 1215/2006 ) .

Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż skarżąca zamieszkująca w Z. jest posiadaczem 1,84 ha fiz., stanowiących na potrzeby ustalenia podatku rolnego, 2,832 ha przeliczeniowego. Nadto z decyzji Prezesa KRUS-u z dnia 26 lutego 2007 roku wynika, iż skarżąca od 1 kwietnia 2000 roku została wyłączona z ubezpieczenia społecznego rolników bowiem na posiadanych gruntach od momentu objęcia ich w posiadanie nie prowadziła działalności rolniczej. W toku postępowania przed organami skarżąca powoływała się też od początku na poważne schorzenie narządu ruchu uniemożliwiające jej rolnicze użytkowanie posiadanego gruntu. Przytoczone okoliczności, które nie były przedmiotem ustaleń i oceny organów, ze względu na przyjętą przez nie wadliwą wykładnię przepisu art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej, rodzą istotne wątpliwości. Bez ich wyjaśnienia nie jest możliwa ocena czy posiadana przez skarżącą działka rolna może być uznana za źródło jej utrzymania, a tym samym czy zastosowanie mieć będzie ryczałtowy sposób obliczaniu dochodu w z tego źródła w celu ustalenia posiadanych przez nią dochodów. Tym samym również we wskazanym zakresie zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem prawa procesowego ( art. 7, 77 § 1, 80 , 107 § 3 Kpa ) mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisu prawa materialnego ( art. 8 ust 9 ustawy o pomocy społecznej ) mającym wpływ na wynik sprawy.

Wytknięcia też wymaga, iż stosownie do § 11 ust. 1 uchwały Rady Miasta Z. [...] w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Z., podjętej na podstawie art. 90 f ustawy o systemie oświaty, wniosek o przyznanie stypendium szkolnego powinien być zaopiniowany pod względem formalnym przez Miejską Komisję Stypendialną. Tymczasem w aktach sprawy brak takiej opinii. Fakt, iż w części wniosku z dnia 6 września 2007 roku w rubryce zatytułowanej "Adnotacje komisji stypendialnej" znajduje się odcisk pieczęci o treści : "Komisja negatywnie opiniuje wniosek" z podpisem nieokreślonej z funkcji osoby nie spełnia wskazanego wyżej wymogu.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż nieuzasadniony pozostawał ten dotyczący niepomniejszenia dochodu rodziny o uiszczone przez skarżącą składki na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej. Sama skarżąca wskazała, iż działalność gospodarczą z której prowadzeniem wiąże się obowiązek składkowy rozpoczęła od 1 października 2007 roku, tymczasem przy ustalaniu dochodu na osobę w rodzinie dla ustalenia uprawnień do stypendium szkolnego uwzględnia się wyłącznie dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku ( art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 9 uchwały Rady Miasta Z. [...] w sprawie ustalenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Miasta Z. ) a zatem i składki uiszczone we wskazanym okresie. Pozbawiony podstaw okazał się również zarzut naruszenia przez SKO terminu do rozpoznania odwołania. Zgodnie z przepisem art. 35 Kpa w postępowaniu odwoławczym organ II instancji ma obowiązek rozpoznać sprawę w terminie 1 miesiąca od otrzymania odwołania. W kontrolowanej sprawie odwołanie skarżącej do SKO wpłynęło w dniu 6 grudnia 2007 roku . Decyzja organu II instancji wydana została w dniu 3 stycznia 2008 roku i niezwłocznie wysłana stronie i organowi I instancji o czym świadczy fakt, iż organ ten otrzymał ją 8-go, a skarżąca 11 stycznia 2008 roku.

Mając na uwadze wskazane okoliczności na podstawie przepisu art. 145 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ppsa Sąd uchylił zaskarżone decyzje. Obowiązkiem organów przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie uwzględnienie uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu. Organy będą też miały na uwadze, iż ustalenie wielkości posiadanych przez skarżącą gruntów rolnych, wyrażonej w hektarach przeliczeniowych powinno być dokonane w oparciu o zaświadczenie urzędu gminy w której są położone a nie w oparciu o decyzję wymierzającą podatek rolny ze względu na fakt, iż ustalona w ustawie o podatku rolnym liczba hektarów przeliczeniowych nie zawsze będzie tożsama z liczbą ha przeliczeniowych stanowiących podstawę opodatkowania z uwagi na możliwość zwolnień od podatku niektórych użytków rolnych .