Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 675/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 28, art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a i  pkt 2, art. 49b ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z otrzymanym zawiadomieniem, dotyczącym samowoli budowalnej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G., dalej zwany "PINB w G.", podczas przeprowadzonych w dniu [...] r. oględzin działki nr [...], znajdującej się w G. przy ul. [...], ustalił że w zachodniej części ww. działki usytuowany jest budynek garażowy o konstrukcji drewnianej, o wymiarach 2,6 m x 6 m, betonowych fundamentach, przegrodach wykonanych z płyt OSB i dwuspadowym dachu krytym blachą.

W protokole oględzin zapisano, że budynek ten stanowi własność G. B., a jego budowa zakończona została w 2014 r. G. B. wyjaśnił, że nie dysponuje pozwoleniem na budowę. Do protokołu oględzin załączono fotografie przedstawiające przedmiotowy budynek.

Na podstawie powyższych ustaleń, PINB w G., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazał G. B. przedłożenie określonych dokumentów w wyznaczonym terminie.

Uzasadniając ww. postanowienie, organ powiatowy podał między innymi, że w wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, że na ww. działce nr [...], stanowiącej współwłasność: Gminy G., R. Z., M. i K. S., W. i G. B., wybudowany został przez G. B. opisany powyżej budynek garażowy.

Następnie PINB w G., decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., w wyniku rozpatrzenia odwołania G. B., decyzją z dnia [...] r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi powiatowemu do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy organu pierwszej instancji nie wynika, dlaczego przedmiotowy budynek został uznany przez ten organ za budynek garażowy, a w szczególności organ powiatowy w żaden sposób nie wykazał, że w budynku tym przechowywane są jakiekolwiek pojazdy. Z zapisów w protokole oględzin oraz z załączonych do niego fotografii nie wynika, aby budynek ten użytkowany był jako garażowy. Organ odwoławczy wskazał, że w protokole oględzin zapisano tylko, że "(...) w zachodniej części (działki) stoi budynek garażowy (...)", bez wskazania jakichkolwiek okoliczności na to wskazujących.

Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że w przypadku ustalenia, że przedmiotowy obiekt budowlany nie jest garażem, lecz budynkiem gospodarczym, jego budowa wymagałaby dokonania zgłoszenia, co oznacza, że postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone w oparciu o przepisy art. 49b, a nie na podstawie art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane.

W rezultacie, organ odwoławczy uznał, że nie jest w stanie ocenić czy przedmiotowe postępowanie legalizacyjne prowadzone jest we właściwym trybie i podał, że w celu ustalenia przepisów znajdujących zastosowanie w tej sprawie, konieczne jest jednoznaczne ustalenie czy przedmiotowy budynek jest budynkiem garażowym i powinien być legalizowany w oparciu o przepisy art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane w ich brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r., czy też jest to budynek gospodarczy, o jakim mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, bowiem do jego legalizacji zastosowanie znajdują przepisy art. 49b tej ustawy w ich brzmieniu obowiązującym przed dniem 28 czerwca 2015 r.

Ponownie rozpoznając sprawę, PINB w G. po przesłuchaniu szeregu osób w charakterze świadków na okoliczność ustalenia sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, uznał, że budynek ten użytkowany jest jako garaż i decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, nakazał jego rozbiórkę.

Organ odwoławczy, w wyniku rozpatrzenia odwołania G. B., decyzją z dnia [...] r., nr [...], kolejny raz uchylił ww. decyzję organu pierwszej instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Uzasadniając decyzję, organ odwoławczy wskazał, między innymi, że w przypadku ustalenia, iż przedmiotowy obiekt budowlany nie jest garażem, lecz budynkiem gospodarczym, jego budowa wymagałaby dokonania zgłoszenia, co oznacza, że postępowanie legalizacyjne powinno być prowadzone w oparciu o przepisy art. 49b, nie na podstawie art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane i z tego względu konieczne jest ustalenie sposobu użytkowania ww. obiektu budowlanego.

Oceniając przeprowadzone przez organ powiatowy postępowania dowodowe, organ II instancji uznał, że zeznania świadków przeprowadzone zostały z naruszeniem przepisu art. 79 K.p.a., bowiem w aktach sprawy organu powiatowego brak jest dokumentów potwierdzających, że strony postępowania zostały zawiadomione o terminie i miejscu przesłuchania świadków. Z protokołów przesłuchania świadków wynika natomiast, że w przesłuchaniach świadków nie brały udziału strony postępowania.

Z powyższych względów, uwzględniając ponadto fakt, że skarżący w odwołaniu zakwestionował niekorzystne dla niego zeznania świadków, organ ten uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, w celu ponownego przeprowadzenia postępowania dowodowego zgodnie z przepisami k.p.a.

Kolejny raz rozpatrując tę sprawę, PINB w G., postanowieniem z dnia [...] r., wydanym na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy Prawo budowlane, nałożył na G. B. obowiązek przedłożenia, w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia, dokumentów, mających na celu doprowadzenie przedmiotowego budynku gospodarczego, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, błędnie poprzednio określonego jako garaż, do stanu zgodnego prawem, tj.: 1) szkiców i rysunków przedstawiających wybudowany obiekt ze zwięzłym opisem (2 egz.);

2) zaświadczenia Burmistrza G. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

3) projektu zagospodarowania terenu.

W uzasadnieniu postanowienia organ powiatowy podał, że faktem bezspornym w sprawie jest to, iż obiekt gospodarczy - wcześniej uznany przez organ jako garażowy - został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego zgłoszenia. W rejestrach organu brak jest bowiem kopii zgłoszenia budowy budynku gospodarczego na terenie ww. nieruchomości w G.

W ocenie organu powiatowego, faktem bezspornym jest również to, że wybudowany obiekt gospodarczy powstał w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Świadczy o tym treść aktu notarialnego dotyczącego zakupu nieruchomości przez W. i G. B. z dnia [...] r., oświadczenia świadków wskazanych przez G. B., a także protokół oględzin.

Organ powiatowy wyjaśnił, że odstąpił od ponownego przesłuchania świadków w obecności G. B., ponieważ przychylił się do stanowiska strony, że wybudowany obiekt nie jest garażem, lecz budynkiem gospodarczym.

PINB w G. podał dalej, że w dniu 24 grudnia 2015 r. G. B. nadesłał wymagane dokumenty. Z związku z tym, że przedłożone dokumenty okazały się niekompletne, pismem z dnia 8 stycznia 2016 r., organ powiatowy wezwał G. B. do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w złożonym wniosku, w terminie siedmiu dni od daty otrzymania wezwania, tj. do przedłożenia:

- projektu zagospodarowania terenu;

- zaświadczenia Burmistrza G. o zgodności zrealizowanego obiektu z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego m. G. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, bowiem przedłożona decyzja o warunkach zabudowy dotyczy lokalizacji garażu blaszanego, natomiast wybudowany obiekt, jak stwierdził sam inwestor wielokrotnie, jest obiektem gospodarczym;

-uzupełnienia przedłożonego rysunku rzutu poziomego obiektu o określenie jego funkcji.

Wobec faktu, że G. B. nie wywiązał się z nałożonych obowiązków, PINB w G., na podstawie art. 49b ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia [...] r., nr [...], nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego. Jednocześnie organ zobowiązał właściciela obiektu do zawiadomienia o jej wykonaniu.

Uzasadniając podjętą decyzję, organ powiatowy podał, że G. B., na wezwanie do uzupełnienia złożonych przez niego dokumentów, odpowiedział pismem z dnia 1 lutego 2016 r., w którym odniósł się do prowadzonego postępowania administracyjnego, stawiając przy tym liczne zarzuty, które w ocenie organu powiatowego nie mają wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego przedłożonej przez G. B. decyzji o warunkach zabudowy, wydanej przez Burmistrza G. K. S., PINB w G. wyjaśnił, że to on sam przesłał powyższy dokument do organu powiatowego wraz z innymi dokumentami przy piśmie z dnia 15 grudnia 2015 r.

W odwołaniu od decyzji organu powiatowego G. B. wniósł o:

wnikliwe i obiektywne rozpoznanie odwołania,

uchylenie decyzji PINB w G.,

przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt przejął, a nie nabył, jak to sugeruje organ powiatowy, od poprzedniego najemcy lokalu przy ul. [...]. Poprzedni najemca (nie właściciel) wyprowadzając się, pozostawił ww. obiekt w jego władaniu.

G. B. zakwestionował ustalony przez organ powiatowy czas wybudowania obiektu budowlanego, podnosząc, że umowa sprzedaży sporządzona w formie aktu notarialnego w dniu [...] r., w której obiekt ten nie jest wymieniony, co w ocenie organu powiatowego miałoby świadczyć, że został on wybudowany później, nie może być w tej mierze wiarygodna, gdyż obiektów, które nie są na stałe związane z gruntem, a takim jest właśnie przedmiotowy obiekt budowlany, nie umieszcza się w treści aktów notarialnych. Zdaniem strony obiekt ten powstał na długo przed rokiem 2012, czego dowodem jest załączona przez niego do odwołania kopia pisma Spółki A z dnia 11 stycznia 2008 r., skierowanego do J. M., zam. w G. przy ul. [...], nakazującego rozbiórkę samowolnie wykonanej "wiaty blaszanej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w G.".

Odnosząc się do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji, skarżący wyjaśnił, że nigdy nie występował do organu powiatowego o przesłuchanie wskazanych przez niego świadków, zarzucając przy tym organowi powiatowemu, że wskazanego przez niego świadka nie wezwał ponownie na przesłuchanie, mimo obiektywnej przyczyny pierwotnego niestawienia się przez niego w siedzibie inspektoratu.

G. B. wyjaśnił, że decyzję o warunkach zabudowy, wydaną dla K. S., przedłożył organowi powiatowemu w wyniku pomyłki i załączył do odwołania kopię decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r., znak: [...], ustalającą na jego rzecz warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na lokalizacji garażu blaszanego, na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w G.

Wyjaśnił ponadto, że dokumenty, które przedłożył organowi powiatowemu, załączając je do skierowanego do tego organu pisma z dnia 15 grudnia 2015 r., zostały dostarczone całkowicie dobrowolnie i zaznaczył, że innych dokumentów ponad te, które dostarczył nie posiada. Poinformował jednocześnie, że nie jest zainteresowany legalizacją przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem wystąpił o pozwolenie na budowę garażu (o czym wcześniej informował już PINB w G.), który będzie usytuowany w odległości 3 metrów od znajdującego się z tyłu przedmiotowego obiektu budowlanego ogrodzenia, podczas gdy przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości 0,5 m od tego ogrodzenia.

Skarżący poinformował również, że dokonał podkopu jednej ze ścian przedmiotowego obiektu budowlanego i wykonał dokumentację fotograficzną sposobu posadowienia obiektu - którą załączył do odwołania - ustalając, że ściany tego obiektu stoją bezpośrednio na ziemi, a obiekt nie posiada żadnych płyt fundamentowych. Wykonał także fotografie "domniemanych słupów stalowych", które w rzeczywistości są drewnianymi kantówkami, na których wspiera się cała konstrukcja.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., dalej również jako "ZWINB", decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 49b ust. 1 i 3, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ II instancji nie uznał za słuszne zarzutów skarżącego, dotyczących ustalenia czasu wybudowania przedmiotowego obiektu budowlanego i podważających dotychczasowe ustalenia organu powiatowego w tym zakresie.

Organ ten wskazał, że skarżący podpisał protokół oględzin, przeprowadzonych przez PINB w G. w dniu [...] r., w którym zapisano między innymi, że "Na podstawie wyjaśnień złożonych przez p. G. B. ustalono, że budynek stanowi jego własność i jego budowa została zakończona w 2014 r.". Natomiast w ww. piśmie Spółki A z dnia 11 stycznia 2008 r., skierowanego do J. M., mowa jest o wiacie blaszanej, a więc o zupełnie innego rodzaju obiekcie budowlanym niż przedmiotowy, a ponadto prawdopodobnym jest, że wspomniana w tym piśmie rozbiórka została wykonana, skoro w miejscu - jak sugeruje skarżący - tej wiaty obecnie znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany, nie będący wiatą.

Odnosząc się do wskazanych w odwołaniu zeznań byłego właściciela, czy też użytkownika przedmiotowego obiektu budowlanego, ZWINB wyjaśnił, że nieracjonalnym byłoby przeprowadzanie postępowania dowodowego w celu odparcia każdego, w żaden sposób nie uprawdopodobnionego zarzutu. W ten sposób skarżący mógłby bowiem zakwestionować każde poczynione już ustalenia, zmuszając organ administracji prowadzący postępowanie do przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu weryfikacji każdego z podniesionych zarzutów.

Podsumowując, organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do podważenia ustalonego czasu budowy przedmiotowego obiektu budowlanego.

Podobnie, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń dotyczących sposobu posadowienia i konstrukcji ww. obiektu budowlanego, zaznaczając, że w protokole oględzin zapisano, że jest to budynek o konstrukcji drewnianej. Natomiast brak jest zapisów dotyczących słupów stalowych.

Uwzględniając powyższe ZWINB uznał, że organ powiatowy zasadnie przyjął, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest obiektem budowlanym, o którym mowa w przepisach art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r., co z kolei oznacza, że postępowanie legalizacyjne również zasadnie przeprowadzone zostało na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane, w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 28 czerwca 2015 r.

Zdaniem organu II instancji, nie ulega wątpliwości, że skarżący zobowiązany postanowieniem PINB w G. z dnia [...] r. do przedłożenia, w ustawowo określonym terminie, wymienionych w nim dokumentów - nie przedłożył wszystkich wskazanych dokumentów, w szczególności nie przedłożył planu zagospodarowania działki z naniesionym usytuowaniem przedmiotowego obiektu budowlanego, jak też decyzji o warunkach zabudowy lub zaświadczenia właściwego organu administracji o jego zgodności z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ powiatowy zobowiązany był, zgodnie z art. 49b ust. 3 w związku z ust.1, wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów podniesionych przez skarżącego, organ odwoławczy wskazał, że wszelkie okoliczności ustalone w oparciu o przesłuchania świadków, jako przeprowadzone z naruszeniem art. 79 § 2 k.p.a., traktuje się jako nieudowodnione, a zatem wszelkie wyjaśnienia w tym przedmiocie organ uznał za bezprzedmiotowe.

Końcowo ZWINB wskazując na treść art. 35 ust. 5 ustawy Prawo budowlane wyjaśnił, że jak wynika z deklaracji skarżącego wyrażonej w odwołaniu, nie jest on zainteresowany legalizacją przedmiotowego obiektu budowlanego, bowiem wystąpił o pozwolenie na budowę garażu, którego lokalizacja częściowo pokrywa się z lokalizacją przedmiotowego obiektu.

Na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...]r. G. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o umorzenie postępowania w sprawie.

Skarżący wyjaśnił, że przedmiotowy obiekt przejął po poprzednim najemcy lokalu mieszkalnego. Od tego czasu, tj. od około 15 lat użytkuje go, dokonując jego napraw. Na co dzień obiekt ten służy mu do niezawodowego wykonywania drobnych prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu sportowo-rekreacyjnego oraz opału. Z informacji uzyskanych od poprzedniego najemcy wynika, że obiekt ten istniał już w latach 90- tych, przed jego zamieszkaniem

G. B. zarzucił, że protokół oględzin sporządzony w dniu [...] r., przez pracowników PINB w G., zawiera szereg nieprawidłowości, w szczególności w kwestii określenia sposobu posadowienia obiektu. Wskazał, że ww. obiekt nie posiada jak to wskazano w protokole "fundamentów betonowych", a jest posadowiony na czterech wkopanych w ziemię bloczkach o wymiarach 35cm x 25 cm, natomiast wszystkie ściany stoją bezpośrednio na ziemi. Organ powiatowy w protokole oględzin wskazał natomiast, że przegrody ścienne zostały wykonane z płyty OSB, co jest niezgodne z prawdą, ponieważ wszystkie przegrody ścienne w 70% wykonane są z blachy. Wskazał nadto, że nieprawdą jest również stwierdzenie zawarte w protokole, że budowa obiektu zakończona została w 2014 r., ponieważ w 2014 r. dokonał jedynie wymiany poszycia dachowego wraz z częścią ścian przylegających do dachu.

Skarżący podkreślił, że nie jest także prawdą twierdzenie ZWINB w S., zawarte w decyzji z dnia [...] r., że nie jest zainteresowany legalizacją przedmiotowego obiektu, sprzeciwia się natomiast legalizacji za opłatą, a do takiego rozwiązania dążył PINB w G.

Nadto, zarzucił organowi powiatowemu, że przesłuchanie świadka – jego sąsiadki M. S. odbyło się w atmosferze zastraszenia i dlatego złożyła zeznania o takiej treści, jakiej oczekiwał od niej prowadzący przesłuchanie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że nie uwzględnił dowodów z przesłuchania świadków przez organ powiatowy.

Na rozprawie w dniu 2 lutego 2017 r. G. B. podtrzymał skargę. Skarżący wyjaśnił, że w 2008 r. otrzymał pisma z TBS wzywające go do rozbiórki budynku gospodarczego, ale nie podjął wówczas tych czynności. Takich budynków jest w okolicy więcej, co najmniej kilkanaście. Podał, że uzgodnienia z prezesem TBS były takie, że sukcesywnie właściciele tych budynków będą próbowali je zalegalizować. Skarżący wskazał, że współpracował z organem, ale w jego ocenie postępowanie poszło w złym kierunku, ponieważ organ zamiast ustalić kiedy, z czego i przez kogo został wybudowany ten obiekt, przez rok czasu ustalał, czy jest to garaż, czy pomieszczenie gospodarcze. Wskazał także, że jest interesowany legalizacją tego obiektu, ale nie za opłatą. G. B. podtrzymał wioski zawarte w skardze i dodatkowo podał, że w jego ocenie metody jakimi była przesłuchiwana M. S. powinny doprowadzić do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według wskazanego wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa, a podniesione w skardze argumenty okazały się nietrafne.

Przedmiotem skargi jest decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję w przedmiocie nakazu rozbiórki. W ocenie skarżącego postępowanie w niniejszej sprawie prowadzone było w złym kierunku, bowiem organy zamiast skoncentrować się na ustaleniu kto, kiedy i z czego wybudował obiekt, zajęły się ustalaniem czy stanowi on garaż, czy budynek gospodarczy. Ponadto skarżący podnosił, że jest zainteresowany legalizacją tego obiektu, ale nie za opłatą.

Odnosząc się do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że stosownie do art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 – j.t. ze zm.), dalej również jako "p.b.", roboty budowlane można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady przewiduje art. 29 p.b, który określa jakiego rodzaju obiekty mogą zostać wybudowane bez pozwolenia na budowę oraz wykonywanie jakich robót budowlanych tego pozwolenia nie wymaga. Jednocześnie w art. 30 tej ustawy wymieniono obiekty i prace, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej.

Jak słusznie zauważył organ II instancji w niniejszej sprawie znalazły zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia jej wejścia w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa weszła w życie z dniem 28 czerwca 2015 r., natomiast postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 12 marca 2015 r., z dniem doręczenia stronie zawiadomienia o wszczęciu. Okoliczność ta ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie, bowiem w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b. w brzmieniu przed dniem 28 czerwca 2015 r. garaż nie był wymieniany jako obiekt, którego wybudowanie nie wymaga pozwolenia na budowę, a zatem zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 28 tej ustawy jego postawienie wymagało pozwolenia na budowę. Wybudowanie budynku gospodarczego o parametrach wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a p.b. nie wymagało pozwolenia na budowę ani przed dniem 28 czerwca 2015 r. ani po tym dniu, wymagało natomiast zgłoszenia – stosownie do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy w brzmieniu przed 28 czerwca 2015 r.

Wbrew twierdzeniom skarżącego ustalenie czy użytkowany przez niego obiekt stanowi garaż, czy budynek gospodarczy miało istotne znaczenie w niniejszej sprawie, od tego bowiem zależał tryb w jakim prowadzone będzie postępowanie legalizacyjne. W przypadku stwierdzenia, że obiekt jest garażem zastosowanie miałby art. 48 i 49 ustawy Prawo budowlane, natomiast przy przyjęciu, iż jest to budynek gospodarczy postępowanie powinno być prowadzone na podstawie art. 49b tej ustawy.

W ocenie sądu w niniejszej sprawie organ powiatowy poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie kwalifikacji obiektu przyjmując, że stanowi on budynek gospodarczy, a w konsekwencji organ prawidłowo zastosował art. 49b ustawy prawo budowlane zobowiązując skarżącego do przedłożenia dokumentów , o których mowa w postanowieniu z dnia [...] r. Przesądza o tym, zdaniem sądu, zarówno konstrukcja budynku, jak i faktyczny sposób jego wykorzystania.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie pozostawało to kto, kiedy i z jakich materiałów wybudował budynek gospodarczy, czy jest on trwale związany z gruntem. Dla ustalenia, czy obiekt ten wymagał zgłoszenia czy pozwolenia na budowę istotne było jedynie stwierdzenie, że jest to obiekt parterowy, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m (art. 29 ust. 1 pkt 1 lit a p.b.).

W świetle akt sprawy nie ulega wątpliwości, że budynek jest użytkowany przez skarżącego, który w toku postępowania administracyjnego jak również w skardze podnosił, że użytkuje go od 15 lat i w tym okresie dokonał szeregu przeróbek, co miało na celu utrzymanie go w stanie niepogorszonym. Poza sporem pozostaje również okoliczność, iż skarżący miał świadomość tego, że obiekt został wybudowany bez pozwolenia na budowę, bowiem jak podał na rozprawie już w 2008 r. otrzymał pismo wzywające go do rozbiórki.

Zasadnym zatem w tych okolicznościach było wszczęcie postępowania legalizacyjnego, które w niniejszej sprawie sprowadziło się do żądania od skarżącego przedłożenia, na podstawie art. 49b ust. 2 p.b.:

1) szkiców i rysunków przedstawiających wybudowany obiekt ze zwięzłym opisem (2 egz.);

2) zaświadczenia Burmistrza G. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta G. lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;

4) projektu zagospodarowania terenu.

Zadośćuczynienie temu obowiązkowi otwierało drogę do legalizacji obiektu wybudowanego bez zgłoszenia. Jak wynika z akt sprawy skarżący z nałożonego obowiązku wywiązał się jedynie częściowo i został wezwany do uzupełnienia przedłożonych dokumentów, jednak bezskutecznie. Konsekwencją niespełnienia obowiązku było wydanie przez organ decyzji nakazującej rozbiórkę.

W ocenie sądu decyzja nie narusza prawa. Jak bowiem wyżej wskazano organ dokonał prawidłowej kwalifikacji obiektu budowlanego użytkowanego przez skarżącego, przyjmując, że jest to budynek gospodarczy. Prawidłowo również organ zastosował w niniejszej sprawie przepisy ustawy prawo budowlane w jej brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, efektem czego było uznanie, że postawienie budynku gospodarczego wymagało zgłoszenia i zastosowanie art. 49b tej ustawy. Skarżący został wezwany do przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 p.b., a skoro z obowiązku tego się nie wywiązał, to zastosowanie znalazł art. 49b ust. 3 p.b., który stanowi, że przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1, to jest nakazuje się rozbiórkę.

Podkreślić przy tym wypada, że przepisy prawa budowlanego, dopuszczając możliwość legalizacji obiektów wybudowanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia przewidują tryb postępowania w takich sprawach, nakładając na stronę postępowania określone obowiązki, których dopełnienie jest warunkiem dokonania legalizacji. Obowiązki te sprowadzają się do przedłożenia organowi określonych dokumentów, a po ich pozytywnej weryfikacji, wniesienia opłaty legalizacyjnej. W niniejszej sprawie skarżący oczekiwał przeprowadzenia procesu legalizacji bez dokonania opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie nie dopełnił obowiązków nałożonych przez organ i nie przedłożył wymaganych dokumentów, również po wezwaniu do ich uzupełnienia.

W realiach niniejszej sprawy koniecznym było zatem wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, bowiem przepisy nie przewidują możliwości negocjacji w zakresie warunków legalizacji. Decyzja nakazująca rozbiórkę nie ma zaś charakteru uznaniowego i zostaje wydana w przypadku ziszczenia się przesłanek, o których mowa w art. 49b ust. 2 p.b., co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy sąd, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.