Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1234/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 188,  art. 123,  art. 216,  art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 188,  art. 123,  art. 216,  art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 118 poz 754
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
article: art. 122,  art. 187 par. 1,  art. 188,  art. 123,  art. 216,  art. 210 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak (sprawozdawca), Asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2007 r. sprawy ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz T.G. kwotę 26757 zł (słownie: dwadzieścia sześć tysięcy siedemset pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący – T.G. złożył wniosek z 21 lipca 2003 r. o zwrot kwoty 1.955.617,20 zł podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. od części przychodu w kwocie 4.889.042,98 zł, wykazanego w zeznaniu podatkowym w pozycji "kapitały pieniężne i prawa majątkowe" w kwocie 11.961.587,74 zł. Zdaniem Skarżącego część tego dochodu podlega zwolnieniu przewidzianemu w art. 52 pkt 1 lit. d) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Pochodzi bowiem ze sprzedaży praw majątkowych pochodnych, określonych w art. 3 ust. 3 Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Decyzją z dnia [...] września 2003 r., uzupełnioną decyzją z [...] listopada 2003 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-B. odmówił stwierdzenia nadpłaty. Utrzymana ona została w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wyrokiem z dnia [...] maja 2005 r. sygn. akt [...] uchylił obie te decyzje uznając je za wydane w postępowaniu, które zawieszone – nie zostało podjęte.

Kolejna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. została uchylona decyzją z [...] września 2006 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej uznał bowiem, że organ pierwszej instancji oparł się na dowodach zgromadzonych okresie zawieszenia postępowania, nie włączonych do akt sprawy po jego podjęciu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ponownie odmówił stwierdzenia nadpłaty. Wyjaśnił, że do wniosku Skarżący dołączył korektę zeznania PIT-36, zestawienie zysków kapitałowych z praw pochodnych uznanych na imiennych rachunkach bankowych w Szwajcarii oraz dokumentację zawierającą oferty papierów dłużnych Callable Daily Range Accrual Notes (dalej: "CDRAN") z opcją wykupu na żądanie emitenta wraz z informacją o dopuszczeniu ich do obrotu publicznego na terenie Szwajcarii. Emitentami tych papierów były: B. w Luxemburgu (B.) oraz C. (papiery oferowane przez A. [...]); U. [...] działający za pośrednictwem oddziału na Jersey (papiery dłużne U. [...] oraz U. [...]) oraz C. [...], Oddział w L.

Zdaniem organu zasadność wniosku Skarżącego należało rozstrzygnąć w oparciu o przepisy Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Naczelnik Urzędu Skarbowego przedstawił treść przedłożonych przez Skarżącego opinii prawnych:

- J.K., dotyczących możliwości dopuszczenia CDRAN do obrotu na polskim rynku publicznym. Oceniając te opinie organ stwierdził, że aczkolwiek kwestia ta nie jest przedmiotem rozstrzygnięcia, to z opinii tych można przyjąć pewne założenia do dalszej analizy sprawy. Powołał się na stwierdzenie, iż zarówno w polskim orzecznictwie, jak i w literaturze, przyjmowana jest teoria numerus clausus papierów wartościowych oznaczająca, że papierem wartościowym jest tylko instrument expressis verbis dopuszczony przez ustawę. J.K. konkluduje, że dopuszczenie podobnej konstrukcji na polskim rynku byłoby możliwe poprzez zastosowanie rozwiązań umownych lub opartych na podstawach prawnych innych niż prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi. Jeżeli zatem nie byłoby możliwe dopuszczenie CDRAN do obrotu publicznego na polskim rynku na podstawie przepisów tej ustawy, to nie można również uznać, że instrumenty te są papierami wartościowymi, o których mowa w jej art. 3 ust. 3.

- prof. dr hab. W.M., z których wynikało, że dochody z realizacji praw pochodnych papierów wartościowych oferowanych przez podmioty zagraniczne i emitowanych na obcych rynkach podlegają zwolnieniu przedmiotowemu przewidzianemu w art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. Jego zdaniem definicja papierów wartościowych obejmuje również zagraniczne prawa pochodne pod warunkiem dopuszczenia ich do obrotu publicznego w Polsce. Odnosząc się do tej opinii organ podkreślił oświadczenie Skarżącego, iż CDRAN dopuszczone zostały do obrotu publicznego w Szwajcarii, a nie w Polsce;

- dr A.W.K. z Kancelarii Prawnej "S. [...]" w W., zawierającą analizę statusu CDRAN, wstępnie kwalifikującą je jako prawa pochodne w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. Zdaniem autora opinii w sytuacji, gdy na wniosek Skarżącego o kwalifikację CDRAN Komisja Papierów Wartościowych i Giełd (KPWiG) wypowiedziała się negatywnie o możliwości ich zakwalifikowania do praw pochodnych, jedynym sposobem usunięcia wątpliwości interpretacyjnych jest ponowne wystąpienie o opinię do KPWiG - nadrzędnej instytucji regulującej publiczny obrót papierami wartościowymi, której stanowisko mogłoby być silnym argumentem przekonującym dla agencji rządowych;

- opinię prof. dr hab. A.Ch., który tym razem stwierdził, że CDRAN, wyemitowane na podstawie prawa angielskiego, mogą być uznane za prawa pochodne, w szczególności w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w., opublikowanego w Dz.U. z 2002 r. Nr 49, poz. 447 z późn. zm. Autor za podstawę analizy przyjął założenie (wynikające ze sporządzonej na wniosek Skarżącego opinii angielskiej firmy prawniczej W.), że CDRAN są instrumentami pochodnymi zgodnie z przepisami prawa angielskiego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał zawarte w opinii kancelarii angielskiej zastrzeżenie, iż dotyczy ona analizy terminu "instrumenty pochodne" zgodnie z jego ogólnym użyciem w języku i prawie angielskim, natomiast nie dotyczy ani nie powinna być interpretowana jako zawierająca jakiekolwiek wnioski co do jego użycia w prawie polskim czy przepisach podatkowych, a także informację, iż to Skarżący w swoim wniosku o interpretację stwierdził, że CDRAN regulowane są prawem angielskim, chociaż same dokumenty nie zawierają takiego stwierdzenia. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego opinia prof. dr hab. A.Ch. nie może być przyjęta jako dowód, ponieważ wydano ją w oparciu przepisy Prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Ustaw, który nie jest wymieniony w art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f., a zatem jej analiza jest zbędna;

- pismo H. z 26 kwietnia 2004 r. dotyczące statusu CDRAN w świetle polskiego prawa o publicznym obrocie papierami wartościowymi..." stwierdzające, że CDRAN może być traktowany jako prawo majątkowe inne niż akcje, obligacje, certyfikaty inwestycyjne, itp. zgodnie z definicją art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. W kolejnym piśmie z dnia 29 kwietnia 2004 r. Bank ten wyjaśnia, że wymienione w im CDRAN wyemitowano w oparciu o prawo angielskie.

Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego przytoczył trzy opinie sporządzone przez KPWiG na wniosek organów podatkowych.

W pierwszej z nich (podpisanej przez Zastępcę Przewodniczącego dr hab. A.Ch.) stwierdzono, że CDRAN są papierami dłużnymi, których oprocentowanie narasta wyłącznie w dniach, w których stopy procentowe indeksu rynku pieniężnego są zgodne z zakresem oprocentowania zawartym w warunkach ich emisji. Wysokość uzyskiwanego świadczenia zależna jest od instrumentu bazowego - indeksu LIBOR. Nie można uznać oferowanych papierów dłużnych "accrual note" za prawa pochodne w rozumieniu art. 3 ust 3 p.p.o.p.w., ponieważ ich oprocentowanie nie jest związane z papierami wartościowymi, a z indeksem rynku pieniężnego LIBOR. Stanowisko KPWiG podzieliło Ministerstwo Finansów (pismo z 22 sierpnia 2003 r.).

W piśmie z 22 lipca 2004 r. KPWiG podtrzymała wcześniejsze stanowisko. Odniosła się do ww. opinii prof. dr hab. A.Ch. oraz kwalifikacji CDRAN jako papierów wartościowych w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. Jej zdaniem "prawa pochodne" uzyskały status papierów wartościowych wyłącznie jako przedmiot obrotu publicznego regulowany Prawem o publicznym obrocie papierami wartościowymi.

Skarżący zażądał włączenia do materiału dowodowego polemicznych uwag prof. dr hab. A.Ch. z 22 grudnia 2004 r., dotyczących powyższego pisma KPWiG. Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że polemika ta nie jest oparta o stan faktyczny i prawny obowiązujący w okresie, którego dotyczy niniejsza sprawa.

W odpowiedzi na kolejne wystąpienie organu, będące realizacją wniosku dowodowego Skarżącego, KPWiG wyraziła opinię, iż CDRAN nie można zakwalifikować jako papierów wartościowych w rozumieniu tego przepisu, w jego brzmieniu obowiązującym w latach 1997-2001 (pismo z 26 stycznia 2006 r.). Jej zdaniem należy odrzucić istnienie bezpośredniego związku ceny CDRAN z ceną jakichkolwiek papierów wartościowych. Wykluczona jest również współzależność ceny CDRAN od stopy LIBOR, kształtowanej pośrednio za pomocą wskaźnika opisującego poziom cen danych papierów wartościowych, w omawianym przypadku - ceny amerykańskich skarbowych instrumentów dłużnych. W opinii KPWiG nie są one jedynym, a ponadto fundamentalnym czynnikiem kształtującym poziom stawki LIBOR. Brak jest zatem zależności, o której mowa w art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. KPWiG załączyła kopie dwóch opinii brytyjskiego organu nadzoru nad rynkiem kapitałowym - Financial Services Authority (FSA), zgodnie z którymi CDRAN można uznać za papiery wartościowe wyemitowane na podstawie przepisów prawa angielskiego. KPWiG za zbędne uznała jednak badanie omawianych instrumentów finansowych w rozumieniu prawa angielskiego. Poza tym stwierdziła, że nawet w przypadku zakwalifikowania CDRAN jako papierów wartościowych prawa obcego, niewłaściwa byłaby konkluzja, iż stanowiłyby one prawa pochodne w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w.

Podsumowując organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z uwagi na ustawowe kompetencje i zadania KPWiG jako centralnego organu administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu, uznał opinie tego organu za rozstrzygające kwestię oceny CDRAN w świetle art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. Na tej podstawie stwierdził, że dochody z realizacji praw wynikających z CDRAN nie podlegają zwolnieniu przedmiotowemu przewidzianemu w art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, a mianowicie: art. 187 § 1 oraz art. 122 przez nieustalenie obiektywnego stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie wyczerpującej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie; art. 188 w związku z art. 123 oraz art. 216 przez nieuwzględnienie wniosku dowodowego z 3 listopada 2006 r. o przekazanie przez organ pierwszej instancji do KPWiG kopii dokumentów emisyjnych CDRAN oraz o wystąpienie przez Komisję do organu nadzoru nad rynkiem usług finansowych w Wielkiej Brytanii; art. 191 przez rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie na podstawie opinii KPWiG z 26 stycznia 2006 r. oraz przyjęcie, że stanowisko wyrażone w tej opinii jest rozstrzygające; art. 210 § 1 pkt 6 w związku z § 4 przez niezamieszczenie w decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego. Ponadto zarzucił naruszenie art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. w związku z art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. (w brzmieniu obowiązującym przed 15 stycznia 2001 r. przez ich błędną wykładnię polegającą na odmowie uznania, że dochód Skarżącego z realizacji praw wynikających z CDRAN podlegał w 2002 r. zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Decyzją z dnia 22 maja 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzję organu pierwszej instancji utrzymał w mocy. W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania podatkowego, stwierdził iż rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest słuszne. Za bezsporne uznał, że w 2002 r. Skarżący uzyskał dochód z realizacji praw pochodnych CDRAN.

W jego opinii niezasadny jest zarzut naruszenia art. 187 § 1 oraz art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ organ pierwszej instancji ustosunkował się do każdego dowodu i dokonał jego oceny, a także podjął wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia statusu CDRAN. Analogicznie organ odwoławczy ocenił też zarzut naruszenia art. 188 w związku z art. 123 oraz art. 216 Ordynacji podatkowej, dotyczący nieuwzględnienia wniosku dowodowego z 3 listopada 2006 r., będącego w istocie ponowieniem wcześniejszego wniosku Skarżącego, przesłanego do KPWiG. W odpowiedzi Komisja wydała opinię z 26 stycznia 2006 r., w której odniosła się do pism FSA oraz wyjaśniła, dlaczego przepisy prawa angielskiego nie mogą mieć zastosowania do rozstrzygnięcia głównego zagadnienia. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji odmówił ponownego przeprowadzenia tego samego dowodu (postanowienie z dnia 4 grudnia 2006 r.).

Odnosząc się do zarzutu oparcia rozstrzygnięcia jedynie o opinię KPWiG z 26 stycznia 2006 r. Dyrektor Izy Skarbowej zauważył, że podstawą tego rozstrzygnięcia były wszystkie trzy opinie Komisji. Jego zdaniem w świetle tych opinii bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 52 pkt 1 lit. b) u.p.d.o.f.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o jej uchylenie. Zasadniczo ponowił zarzuty podnoszone w odwołaniu, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, tj.: art. 187 § 1 oraz art. 122 przez nieustalenie obiektywnego stanu faktycznego sprawy oraz niedokonanie wyczerpującej analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie; art. 188 w związku z art. 123 oraz art. 216 przez uznanie, że nieuwzględnienie wniosku dowodowego z 3 listopada 2006 r. było działaniem prawidłowym; art. 191 przez rozstrzygnięcie sprawy wyłącznie na podstawie opinii KPWiG; art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 w związku z art. 235 przez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego; art. 210 § 1 pkt 5 przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu. Skarżący powtórzył również zarzut naruszenia art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. w związku z art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. (w brzmieniu obowiązującym przed 15 stycznia 2001 r.) poprzez ich błędną wykładnię polegającą na odmowie uznania, iż dochód Skarżącego z realizacji praw wynikających z CDRAN podlegał w 2002 r. zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych.

W obszernym uzasadnieniu skargi, zawierającym szczegółowy opis przebiegu postępowania podatkowego oraz podejmowanych w jego toku działań, Skarżący podniósł, że organy podatkowe nie dokonały merytorycznej oceny wszystkich zebranych w sprawie dowodów. Stanowisko swoje wyraziły jedynie w odniesieniu do opinii prof. dr hab. A.Ch. oraz opinii KPWiG z 26 stycznia 2006 r. Zdaniem Skarżącego działanie takie stanowi rażące naruszenie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, statuującego obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Narusza ono także zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 122 tej ustawy.

Uzasadniając zarzut nieuwzględnienia wniosku dowodowego z 2006 r. Skarżący podkreślił, że co prawda organ podatkowy formalnie uwzględnił wcześniejszy wniosek z 2005 r., niemniej kierując w tym zakresie pismo do KPWiG jej rozstrzygnięciu pozostawił kwestię zasadności tego wniosku, a ponadto wnioskował o potwierdzenie uprzednio zajętego stanowiska. Doprowadziło do faktycznego nieuwzględnienia wniosku dowodowego. Odmawiając uwzględnienia wniosku z 2006 r., będącego ponowieniem wcześniejszego wniosku Skarżącego, organ podatkowy po raz kolejny nie dopuścił istotnego w sprawie dowodu, który mógłby wskazać, że przyjęta przez organy teza o nieistnieniu nadpłaty jest błędna.

Skarżący zarzucił ponadto, że organy podatkowe nie przeprowadziły samodzielnej analizy przepisów opierając swoje rozstrzygnięcia jedynie na pismach KPWiG, czym naruszyły art. 191 Ordynacji podatkowej. Podniósł też brak uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji, w tym brak jakiejkolwiek analizy art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. Podkreślił, że analogicznie sformułowany zarzut odwołania nie został przez organ odwoławczy rozpatrzony.

Zdaniem Skarżącego art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. w 2002 r. odwoływał się do brzmienia art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. w brzmieniu obowiązującym przed 15 stycznia 2001 r., z którym to dniem przez dodanie w ust. 1 słów "...[przepisów] prawa polskiego i obcego" wprowadzono ograniczenie w katalogu papierów wartościowych. Skarżący wyraził pogląd, że w sytuacji, gdy prawo obce uznaje dane prawa pochodne (w tym przypadku CDRAN) za papiery pochodne, to prawa takie uzyskują automatycznie taki sam status na terytorium Polski. Na potwierdzenie słuszności tego poglądu Skarżący powołał się na uzyskane opinie prawne oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2005 r. sygn. akt III SA 2501/02. Z powyższego wywiódł, że CDRAN które w 2002 r. przyniosły mu dochód, na terytorium Polski mają status praw pochodnych w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić przez uchylenie zaskarżonej decyzji. Podejmując rozstrzygnięcie Sąd oparł się również na powodach innych niż w niej wskazane. Działanie takie umożliwia Sądowi art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie podniesione w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest ocena prawidłowości rozstrzygnięć odmawiających Skarżącemu stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r.

Stan faktyczny sprawy nie budził wątpliwości organów podatkowych. Twierdzenia Skarżącego oraz przedłożone przez niego w tym zakresie dowody nie były kwestionowane.

Zdaniem Sądu jednakże materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do zasadności wniosku Skarżącego.

Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy wymaga uzyskania wszelkich informacji istotnych dla jej rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej Skarżący złożył do akt szereg opinii prawnych. Organy podatkowe na jego wniosek i z własnej inicjatywy wystąpiły o zajęcie stanowiska do KPWiG – organu kompetentnego w przedmiocie papierów wartościowych i obrotu nimi.

Rzecz jednak w tym, że wszystkie te działania w istocie służyć mogły dopiero ocenie prawnej stanu faktycznego, tj. czy wskazany przez Skarżącego art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. miał w sprawie zastosowanie.

Natomiast stan faktyczny sprawy w znaczeniu zespołu rzeczywiście zaistniałych zdarzeń i okoliczności, nie został dostatecznie ustalony. Świadczą o tym także uzasadnienia decyzji organów obu instancji, w których brak opisu tak rozumianego stanu faktycznego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał jedynie, że Skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty, wymienił dołączone do niego dokumenty i przedstawił dane wykazane przez Skarżącego w zeznaniu i następnie w jego korekcie. Dyrektor Izby Skarbowej opisał dotychczasowy przebieg postępowania i ograniczył się do stwierdzenia, iż bezsporne jest, że w 2002 r. Skarżący "uzyskał dochód z realizacji praw pochodnych Callable Daily Range Accrual Notes (CDRAN)".

Na marginesie zauważyć należy, że tego rodzaju konstatacja prowadzić mogła jedynie do uwzględnienia wniosku Skarżącego, który to właśnie uzyskanie dochodów z realizacji praw pochodnych starał się wykazać. Sąd ma świadomość, że cytowanego wyżej stwierdzenia Dyrektor Izby Skarbowej w istocie użył dla wskazania, iż nie budzi jego wątpliwości, że Skarżący uzyskał dochody z tytułu realizacji CDRAN, bez intencji uznania tego dochodu za dochód z realizacji praw pochodnych. Wynika to z treści rozstrzygnięcia i dalszej części uzasadnienia decyzji. Sąd za zasadne uznał jednakże zwrócenie uwagi Dyrektorowi Izby Skarbowej na konieczność precyzyjnego formułowania tego rodzaju wypowiedzi.

Organy podatkowe rozpatrywały wniosek Skarżącego, w którym wskazał on przepis prawa materialnego ustanawiający zwolnienie podatkowe – w jego ocenie – uzasadniający stwierdzenie nadpłaty.

Przepis art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2002 r. stanowi, że zwalnia się od podatku dochodowego, w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2003 r. dochody uzyskane z realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi (Dz. U. Nr 118, poz. 754 i Nr 141, poz. 945, z 1998 r. Nr 107, poz. 669 i Nr 113, poz. 715 oraz z 2000 r. Nr 22, poz. 270, Nr 60, poz. 702 i 703, Nr 94, poz. 1037 i Nr 103, poz. 1099). Zgodnie zaś z art. 3 p.p.o.p.w. papierami wartościowymi w rozumieniu ustawy są:

akcje, prawa do akcji, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne, jak również inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego (ust. 1);

zbywalne prawa majątkowe wynikające z papierów wartościowych, o których mowa w ust. 1 (ust. 2);

prawa pochodne, tj. inne, niż wymienione w ust. 2, prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych wymienionych w ust. 1 i 2 (ust. 3).

Z uwagi na przedmiot sprawy oraz treść cytowanych przepisów przede wszystkim ustalić należało, czy w 2002 r. Skarżący uzyskał dochód, do którego zwolnienie to mogłoby mieć zastosowanie oraz czy dochód ten wykazany został w poz. 65 zeznania podatkowego, obejmującej m.in. dochody z kapitałów pieniężnych i praw majątkowych (poz. 82 korekty zeznania). Innymi słowy – czy Skarżący kwoty dochodów wskazywane jako podlegające zwolnieniu rzeczywiście uzyskał jako dochód z określonych papierów wartościowych.

Ustaleń takich organy podatkowe nie poczyniły. Zdaniem Sądu nie były w tym względzie wystarczające dokumenty źródłowe przedłożone przez Skarżącego.

Skarżący twierdzi, że uzyskał dochód z realizacji praw pochodnych – CDRAN.

Tymczasem z dostarczonych przez niego dokumentów bankowych (wyciągów w języku angielskim), pochodzących z dwóch banków (H. w Z. oraz H. [...]) wynika, że posiadał on rachunki bankowe wspólnie z A.G. (w H. i H. [...]) oraz G.G. (w H. [...].). Zawarte w tych dokumentach informacje dotyczą rachunków i wpływu na nie określonych kwot, bez wyodrębnienia danych odnoszących się do poszczególnych ich posiadaczy.

Za bezsporne może więc być uznane jedynie, że na rachunki te wpływały określone kwoty związane z CDRAN.

Brak jest natomiast jakiegokolwiek dowodu, z którego wynikałoby, czyimi dochodami są te kwoty. Skoro zaś rachunki były wspólne, mogły nań wpływać odrębne dochody obu jego posiadaczy, bądź też ich dochody wspólne, albo też jedne i drugie. Oczywistym jest, że żaden z dokumentów bankowych nie wskazuje kto był właścicielem CDRAN, a dokładnie - który ze współposiadaczy rachunków realizował dochody z tytułu tych papierów oraz (o ile czynili to obaj) - jakie były kwoty dochodów każdego z nich.

Stwierdzenie nadpłaty dokonywane jest wobec konkretnego podatnika, a zatem ustalić należało dane dotyczące zadeklarowanych dochodów tego właśnie podatnika. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w omawianym zakresie składający się wyłącznie z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego, nie sposób nawet ustalić, czy był on właścicielem (osobą uprawnioną do realizacji) każdego z rodzajów papierów, których "ostateczne warunki" przedłożył, czy tylko niektórych z nich.

W sytuacji zaś, gdy jako dowód uzyskania określonego rodzaju dochodów Skarżący przedłożył wyłącznie wyciągi bankowe, nie pozwalające na zidentyfikowanie wpłacanych na rachunki kwot jako jego dochodów, niedopuszczalne było dokonanie przez organy podatkowe, bez żadnej choćby próby weryfikacji, równego (po 50%) podziału wynikających z tych wyciągów kwot z tytułu przedmiotowych papierów pomiędzy posiadaczy poszczególnych rachunków. Byłoby to możliwe jedynie, gdyby wykazano, że kwoty te są dochodami, o których mowa w art. 8 ust. 1 u.p.d.o.f. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w 2002 r. stanowił, że przychody z udziału w spółce nie będącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, przy czym w przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.

W aktach sprawy znajduje się pismo H [...]. z 4 sierpnia 2003 r., skierowane do Skarżącego oraz A.G. i G.G., informujące o dopuszczeniu do obrotu publicznego na terenie Szwajcarii praw pochodnych, jakie znajdowały się na ich rachunkach inwestycyjnych. Jakkolwiek wymienia ono CDRAN, to także nie precyzuje, które z nich posiadały poszczególne osoby.

Z tłumaczenia tego pisma wynika przy tym, że bank stwierdził w nim, iż ww. osoby uzyskały w 2002 r. dochód ze "sprzedaży" praw pochodnych. Okoliczność ta jest istotna z uwagi na treść art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f., w którym mowa o realizacji praw pochodnych, a nie obrocie nimi.

Rzeczą organów podatkowych było wyjaśnienie tej rozbieżności w wyjaśnieniach Skarżącego i banku.

Sąd nie twierdzi, że Skarżący nie osiągnął dochodów z tytułu realizacji CDRAN. Zdaniem Sądu materiał dowodowy zgromadzony w tym zakresie jest niewystarczający. Skarżący przedłożył szereg opinii i wyjaśnień dotyczących charakteru CDRAN, ale żadnego dowodu ich zakupu lub nabycia w inny sposób. Nie tylko nie wykazał, że realizował dochody z tych papierów, ale choćby, że miał prawo (tytuł prawny), aby dochody te realizować.

Zważyć jednak należało i to, że organy podatkowe nie żądały od Skarżącego przedłożenia tego rodzaju dowodów.

Od woli strony postępowania podatkowego zależy, czy i jak zareaguje na żądanie organu podatkowego dotyczące przedłożenia dowodu na określoną okoliczność, w szczególności zaś, czy i w jakim zakresie uczyni zadość temu żądaniu.

Jednakże z punktu widzenia prawidłowości realizacji przez organ podatkowy obowiązku ustalenia prawdy materialnej inaczej należy ocenić sytuację, gdy strona odmawia przedłożenia dowodów na poparcie swoich żądań, a inaczej sytuację, gdy organ ustaleń w określonym zakresie w ogóle nie czyni. Zaniechanie dokonania ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia musi być ocenione negatywnie, a mianowicie jako naruszenie ustanowionej w art. 122 Ordynacji podatkowej zasady prawdy obiektywnej, której realizacji służy nałożony na organy podatkowe w art. 187 § 1 tej ustawy obowiązek zebrania materiału dowodowego.

Okoliczność, że postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało na wniosek Skarżącego nie zwalniała organów podatkowych z tego obowiązku.

Zdaniem Sądu dopuszczalna jest sytuacja, gdy organy podatkowe uznając co do zasady brak zasadności określonego (jednoznaczne sprecyzowanego) żądania podatnika, odmawiają stwierdzenia nadpłaty bez czynienia szczegółowych ustaleń faktycznych. Rezygnacja z dokonywania ustaleń obejmować jednak może wyłącznie elementy istotne z punktu widzenia prawidłowości wysokości kwoty wskazanej przez podatnika jako nadpłata. Skoro bowiem żądanie stwierdzenia nadpłaty nie jest w ogóle zasadne – nie ma istotnego znaczenia, jaka byłaby już sama kwota tej nadpłaty. Dotyczyć to będzie z reguły przypadków oczywistych, np. gdyby podatnik domagał się stwierdzenia nadpłaty na tej podstawie, że nagroda jubileuszowa nie jest dochodem ze stosunku pracy. Oczywistość tego rodzaju w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Odejście od dokonywania ustaleń faktycznych w żadnym przypadku nie może natomiast dotyczyć okoliczności (dowodów) stanowiących podstawę dokonywania ocen prawnych służących stwierdzeniu merytorycznej zasadności wniosku. W tym zakresie ustalenia muszą być jednoznaczne i znajdować oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. W szczególności zaś nie wolno pozostawić niewyjaśnionych rozbieżności wynikających z poszczególnych dowodów.

Podstawowym dokumentem, stanowiącym podstawę ocen prawnych dokonanych niniejszej sprawie były przedłożone przez Skarżącego "ostateczne warunki" sporządzone dla poszczególnych CDRAN, zawierające ich opisy.

Zdaniem Sądu w toku postępowania nie zastało wykazane, że dokumenty te odzwierciedlają warunki, na jakich rzeczywiście mogły być zawarte transakcje nabycia przez Skarżącego opisanych w nich "papierów dłużnych".

Skoro Skarżący domagał się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym należnym za 2002 r. oczywistym jest założenie, iż w roku tym musiał już dysponować CDRAN przynoszącymi mu dochód. Oczywistym jest też, że dla oceny, czy dochód ten podlegał zwolnieniu miarodajne będą dane aktualne dla papierów rzeczywiście nabytych przez Skarżącego, czyli według warunków obowiązujących najpóźniej w 2002 r.

Tymczasem "ostateczne warunki" dotyczące CDRAN oferowanych przez A. [...], tj. wyemitowanych przez B. w Luxemburgu oraz C., pochodziły z 6 czerwca 2003 r. Nie mogły być zatem tymi, które stanowiły podstawę transakcji dokonanych przez Skarżącego. Nie jest wykluczone, iż w 2003 i 2002 r. warunki te były takie same, tym niemniej należało tożsamość tę wykazać. Tylko bowiem w przypadku jej istnienia dokumenty z 2003 r. mogłyby być brane pod uwagę przy ocenie charakteru przynoszących Skarżącemu dochód CDRAN jako praw pochodnych.

Kolejna rozbieżność dotyczy kwestii dopuszczenia przedmiotowych CDRAN do publicznego obrotu. Cytowane już pismo H. z 4 sierpnia 2003 r. zawiera informację o dopuszczeniu do obrotu publicznego na terenie Szwajcarii wszystkich praw pochodnych, których "ostateczne warunki" przedłożył Skarżący. Natomiast w "ostatecznych warunkach" dla CDRAN wyemitowanych przez B. [...] w Luxemburgu, C. oraz U. [...] (6-letnie papiery dłużne) w rubryce "notowania giełdowe" napisano - "brak"; w przypadku zaś CDRAN wyemitowanych przez C. Oddział w L. – "nie zostanie złożony wniosek do żadnej giełdy papierów wartościowych".

Rozbieżność ta również nie została wyjaśniona, a jej istnienie wskazywać może, iż warunki określone dla ww. CDRAN ulegały zmianie.

Kolejnym elementem stanu faktycznego, istotnym w świetle przepisów, których zastosowania domagał się Skarżący jest konstrukcja CDRAN. Także w tym zakresie brak jest jednoznacznych ustaleń faktycznych.

Określając znaczenie ustaleń w tym względzie, Sąd za błędny uznał pogląd Skarżącego (oparty na opinii prof. dr hab. A.Ch.), że prawa majątkowe uznane w prawie obcym za prawa pochodne uzyskują analogiczny status na terytorium Polski.

Definicja praw pochodnych zawarta w art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. w sposób nie budzący wątpliwości do kategorii tych praw zalicza bowiem tylko te prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny papierów wartościowych wymienionych w ust. 1 i 2. Jeżeli zatem w prawie określonego państwa obcego dopuszcza się istnienie praw pochodnych opartych na bazie innej niż papiery wartościowe, to tego rodzaju prawa pochodne nie będą prawami pochodnymi w rozumieniu ww. przepisu, bez względu na status przysługujący im w państwie obcym. Dla przykładu jedynie wskazać należy, iż – jak wynika z opinii W. – w świetle prawa angielskiego dopuszczalne jest kreowanie praw pochodnych opartych także na walucie lub towarze. Tego zaś rodzaju instrumentów pochodnych art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. nie uznaje za prawa pochodne.

Należy odróżnić wynikającą z art. 3 ust. 1 p.p.o.p.w. zasadę uznania papierów wartościowych wyemitowanych na podstawie przepisów prawa obcego za papiery wartościowe w rozumieniu tej ustawy od kryterium uznania za papiery wartościowe praw majątkowych wymienionych w ust. 3 Tylko do tych ostatnich odnosi się zwolnienie od podatku dochodowego.

Także w omawianym zakresie źródłem informacji o konstrukcji CDRAN były "ostateczne warunki", w oparciu o które przyjęto istnienie zależności między ceną CDRAN a stopami LIBOR.

W "ostatecznych warunkach" poszczególnych CDRAN znajduje się rubryka "oprocentowanie", określająca sposób jego wyliczenia, np. dla papierów emitowanych przez C. jest to "7,5% x dni naliczenia odsetek/rzeczywista liczba dni". "Dni naliczenia odsetek" jest to liczba dni kalendarzowych w ciągu całego okresu odsetkowego, gdy 6-miesięczna stopa procentowa oferowana na londyńskim rynku międzybankowym LIBOR BBA w USD jest równa 7% lub niższa. Natomiast "rzeczywista liczba dni" jest to liczba dni w okresie odsetkowym.

Zdaniem Sądu z powyższego wynika więc, że stopy LIBOR stosowane są wyłącznie do wyznaczenia dni, za które naliczane jest należne nabywcy CDRAN oprocentowanie, stanowiące jego dochód. Stopy te mają zatem wpływ na dochód uzyskany z odsetek nie dlatego, że są wykorzystywane do ich wyliczenia, a dlatego, że decydują o rzeczywistej liczbie dni, za które odsetki są wypłacane.

Tymczasem w art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. mowa jest o zależności między ceną prawa pochodnego a ceną papierów wartościowych w rozumieniu ust. 1 i 2. Bez względu na to, czy skorzystamy z definicji słownikowej, czy też zamieszczonej w ustawie z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz.U. Nr 97, poz. 1050 z późn. zm.), istota pojęcia "cena" sprowadza się do tego, że wyraża ona wartość wyrażoną w jednostkach pieniężnych jako środkach zamiennych. Za oczywiste należy przy tym uznać, iż jest to wartość jaką zbywca chce uzyskać za określoną rzecz (prawo, usługę) i jaką nabywca obowiązany jest (zgadza się) zapłacić.

W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie dostarcza podstaw do utożsamiania ceny CDRAN z dochodem, jaki przynoszą, w sytuacji, gdy "ostateczne warunki" wprost wskazują na istnienie odrębnych od nich cenników CDRAN.

Ponadto, w ww. piśmie H [...]. z 4 sierpnia 2003 r. do każdego z wymienionych w nim CDRAN przypisano informację o podmiocie, na którego obligacjach został on "oparty". Danych tego rodzaju nie zawierają "ostateczne warunki", aczkolwiek podmioty wymienione w piśmie banku są tymi, które wskazane w nich zostały jako emitenci CDRAN.

Z kolei J.K. w opinii z 5 czerwca 2003 r., dotyczącej CDRAN wyemitowanych przez U. [...], powołała się na fax na blankiecie "H." z 6 czerwca 2003 r., informujący o oparciu "CDRAN" na instrumentach pochodnych, których wartość wynika ze zmiennej wartości obligacji wyemitowanej przez R. w Holandii.

Istnienie rozbieżności w istotnych informacjach wynikających z poszczególnych dowodów, których to rozbieżności nie sposób wyjaśnić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, świadczy o brakach w tym materiale i w rezultacie o braku niezbędnych ustaleń faktycznych.

Organy podatkowe zaakceptowały przedłożenie przez Skarżącego jedynie "ostatecznych warunków" jako dowodów źródłowych opisujących CDRAN, określających ich istotne cechy.

Zdaniem Sądu nie były to dowody dostateczne dla podjęcia rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie tylko z uwagi na zakres zamieszczonych w nich danych. Przede wszystkim "ostateczne warunki" zawierają zastrzeżenia, czyniące je niewystarczającym źródłem informacji o warunkach nabycia opisanych w nich papierów przez Skarżącego. I tak, A. [...] stwierdza m.in., iż nie przyjmuje żadnej odpowiedzialności za prawidłowość lub kompletność podanych informacji oraz za ewentualne pominięcie istotnych faktów. U [...]. zaznacza, że zakup ich papierów dłużnych podlega warunkom, jakie rządzą tymi papierami, okólnika z ofertą programu MTN [realizowanego przez emitenta – rubryka "dokumentacja") oraz załącznika z cennikiem dotyczącym tej oferty. I dalej: "dokument służy wyłącznie celom informacyjnym i nie należy go traktować jako oferty...". Wszelkie transakcje regulują "szczegółowe postanowienia dotyczące potwierdzeń dotyczących transakcji".

Podkreślić należy, że Sąd nie kwestionuje wiarygodności danych dotyczących konstrukcji CDRAN, podanych w "ostatecznych warunkach". Skoro jednak wystawcy tych dokumentów podkreślają ich informacyjny charakter, dopuszczając odmienność poszczególnych transakcji nabycia CDRAN, to - uwzględniając przedmiot sprawy podatkowej oraz okoliczność, iż dotyczy ona opodatkowania konkretnej osoby – należało ustalić, czy transakcje zawarte przez Skarżącego odpowiadały tym warunkom. Zdaniem Sądu możliwość taką stworzy analiza dokumentów związanych z nabyciem CDRAN przez Skarżącego.

W świetle powyższego Sąd stwierdza, że w sprawie niniejszej postępowanie podatkowe przeprowadzone zostało z naruszeniem cytowanych wyżej art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającym na niezgromadzeniu materiału dowodowego i w efekcie nieustaleniu stanu faktycznego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Braki w ustaleniach faktycznych skutkowały z kolei naruszeniem art. 191 Ordynacji podatkowej, stanowiącego że fakt udowodnienia danej okoliczności organ stwierdza na podstawie całego zebranego materiału dowodowego.

Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd za zasadny uznał więc zarzut naruszenia ww. przepisów. Skarżący naruszenia tego upatrywał w przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia wyłącznie opinii KPWiG i pominięciu opinii przedłożonych przez niego. Jakkolwiek wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego jest elementem ustalania stanu faktycznego, to zgromadzone w niniejszej sprawie opinie (także KPWiG) dotyczyły charakteru CDRAN w świetle art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w. i prawa angielskiego oraz zakresu zastosowania zwolnienia z art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. Nie były zatem dowodami służącymi ustaleniu okoliczności faktycznych, a – co już wskazywano - dopiero ocenie tych okoliczności z punktu widzenia przepisów prawa materialnego.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 188 powiązany przez Skarżącego z art. 123 oraz art. 216 Ordynacji podatkowej. Wypowiadając się w piśmie z 10 listopada 2005 r. co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Skarżący złożył wniosek dowodowy o wystąpienie do KPWiG o uzyskanie opinii FSA na podstawie "ostatecznych warunków" wszystkich CDRAN, czy są one prawami pochodnymi w rozumieniu prawa angielskiego oraz jakimi cechami charakteryzują się prawa pochodne na gruncie prawa angielskiego, a po uzyskaniu tej opinii o udzielenie wyczerpującej odpowiedzi na pytania z pisma Dyrektora Izby Skarbowej z 8 czerwca 2004 r. (tj. wniosku o ponowną opinię KPWiG), zgodnie z Prawem o publicznym obrocie papierami wartościowymi w brzmieniu obowiązującym przed 15 stycznia 2001 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał wniosek za zasadny. Pismem z 26 stycznia 2006 r. KPWiG udzieliła odpowiedzi na jego wystąpienie, wypowiadając się co do uzupełnionego materiału dowodowego. Skarżący ponowił wniosek dowodowy (pismo z 20 lutego 2006 r.). Po raz kolejny uczynił to w piśmie z 3 listopada 2006 r. Postanowieniem z 4 grudnia 2006 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przeprowadzenia dowodu.

Skarżący zarzuca, iż jego wniosek został uwzględniony jedynie formalnie, ponieważ organ pozostawił uznanie jego zasadności do rozstrzygnięcia KPWiG oraz poprosił o kolejne "potwierdzenie opinii w zakresie stosowania przepisów o publicznym obrocie papierami wartościowymi".

Zdaniem Sądu Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględnił żądanie Skarżącego, występując do KPWiG o opinię. W sytuacji zaś, gdy Komisja dwukrotnie zajmowała już takie samo stanowisko co do możliwości uznania CDRAN za prawa pochodne w rozumieniu art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w., nie jest błędem użycie sformułowania o "potwierdzeniu" tych opinii. Nie odbierało ono KPWiG swobody ponownego wyrażenia stanowiska.

Natomiast zarzucane przez Skarżącego pozostawienie rozstrzygnięcia wniosku do uznania przez KPWiG nie miało miejsca. Do uznania KPWiG Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostawił kwestię wystąpienia do FSA, aczkolwiek jego zdaniem stanowisko tego organu nie ma znaczenia, ponieważ Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi nie reguluje obrotu poza granicami kraju.

KPWiG zwróciła się do FSA o wyjaśnienia dotyczące praw pochodnych tworzonych zgodnie z prawem angielskim. Wniosek Skarżącego w tym zakresie został zatem uwzględniony. Wypowiedź Naczelnika Urzędu Skarbowego co do znaczenia wystąpienia do FSA, nie miała więc wpływu na postępowanie KPWiG.

Wbrew twierdzeniom Skarżącego KPWiG dysponowała kompletem zgromadzonych w postępowaniu dokumentów dotyczących emisji CDRAN. W omawianym wystąpieniu do Komisji Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że dołączono je do wniosku z 20 sierpnia 2003 r. i obecnie ponownie przesyła ich kopie.

Ponadto Skarżący w skardze podkreśla, iż kolejne wnioski dowodowe miały identyczną treść. W tym stanie rzeczy odmowa ponownego przeprowadzenia dowodu była zasadna. Nie narusza ona wskazanych przez Skarżącego przepisów. Skarżący zarzutu tego w istocie nie uzasadnia, a w ocenie Sądu chybione jest powoływanie się w tym względzie na naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu.

Zdaniem Sądu co do zasady organy podatkowe mogły oprzeć swoje stanowisko na opiniach KPWiG, uznając je za właściwe. Skarżący również dążył do uzyskania opinii tego organu. KPWiG bez wątpienia jest organem kompetentnym w sprawach obrotu papierami wartościowymi. Rację ma jednak Skarżący, że nie zwalnia to organów z obowiązku oceny tych opinii oraz rozważenia ich w kontekście opinii przeciwnych i wyrażenia tej oceny w uzasadnieniu decyzji.

Zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej nie zostały uzasadnione w sposób odpowiadający wymogom art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Jest to również oczywistym skutkiem braku wiedzy o okolicznościach faktycznych, których nie ustalono.

Wadliwość uzasadnienia, sama w sobie z reguły nie mająca istotnego wpływu na wynik sprawy, nabiera wagi w sytuacji, gdy wynika z braku dowodów i ich oceny, a w rezultacie – braku ustaleń faktycznych.

Konsekwencją stwierdzenia braku wystarczających ustaleń faktycznych jest niemożność wypowiedzenia się Sądu co do meritum sprawy, tj. kwestii, czy dochody z realizacji praw wynikających z CDRAN podlegały zwolnieniu od podatku dochodowego i w rezultacie – czy zasadny był wniosek Skarżącego o stwierdzenie nadpłaty.

Odnosząc się jedynie do zarzutu naruszenia art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. w zakresie nie wymagającym odwołania się do konstrukcji CDRAN, Sąd stwierdza, że błędna jest argumentacja Skarżącego dotycząca brzmienia art. 3 ust. 3 p.p.o.p.w., jakie należało przyjąć dla oceny CDRAN.

Skoro bowiem sprawa niniejsza dotyczyła opodatkowania dochodu osiągniętego w 2002 r., właściwym było uwzględnienie brzemienia obu ww. przepisów obowiązującego w tym właśnie roku.

Zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej powołał się przy tym na § 159 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. Nr 100, poz. 908), stanowiący, że odesłania, o których mowa w § 156 – 158, są odesłaniami do obowiązujących przepisów prawnych w brzmieniu, jakie będą one miały każdorazowo w czasie obowiązywania przepisu odsyłającego (odesłanie dynamiczne). Dodatkowo wskazać należy unormowanie § 160 tego rozporządzenia, stosownie do którego jeżeli wyjątkowo przepis prawny ma odsyłać do innych przepisów jedynie w ich określonej wersji (odesłanie statyczne), zaznacza się to w przepisie odsyłającym przez nadanie mu określonego brzmienia oraz podanie poza datą wejścia w życie przepisów, do których się odsyła, także oznaczenie dziennika urzędowego, w którym zostały ogłoszone te przepisy.

Z treści art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. nie wynika, aby zawarte w nim odesłanie było odesłaniem statycznym.

W ponownym postępowaniu organy podatkowe uzupełnią materiał dowodowy o dowody dotyczące wskazanych wyżej okoliczności faktycznych, istotnych dla podjęcia rozstrzygnięcia. W zakresie, w jakim było to możliwe Sąd wskazał dowody których uzyskanie pozwoli na ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz ocenę charakteru poszczególnych CDRAN.

Punkt wyjścia dla oceny uzyskanie, jakich konkretnych dokumentów i od jakich instytucji będzie niezbędne, stanowić powinny informacje dotyczące CDRAN zawarte w dowodach ich nabycia przez Skarżącego

Podkreślić należy, że w interesie Skarżącego leży współdziałanie z organami podatkowymi w gromadzeniu tych dokumentów.

Ustalenie konstrukcji CDRAN, a w szczególności określenie od czego zależy ich cena wymagać może wiedzy specjalistycznej z zakresu papierów wartościowych i obrotu nimi, jaką nie dysponują organy podatkowe. Zdaniem Sądu dopuszczalne i celowe będzie więc przeprowadzenie w tym zakresie dowodu z opinii biegłego. Zasadnie możliwość taką wskazano w skardze.

Ocena, czy CDRAN są prawami pochodnymi, do których ma zastosowanie zwolnienie z art. 52 pkt 1 lit. d) u.p.d.o.f. należy do organów podatkowych. Oceny tej należy dokonać uwzględniając brzmienie art. 3 p.p.o.p.w. w całości. Z brzmienia tego przepisu obowiązującego w 2002 r., wynika bowiem, że określał on trzy niejako kategorie papierów wartościowych (wymienione w poszczególnych jego ustępach), przy czym zakwalifikowanie określonego papieru do jednej z tych kategorii wyklucza możliwość uznania go za papier wartościowy innego rodzaju. Innymi słowy, jeżeli zostanie ustalone, że CDRAN spełniają warunki uznania ich za papiery wartościowe, o jakich mowa w ust. 1 omawianego przepisu (akcje, prawa do akcji, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne oraz inne papiery wartościowe wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego), to nie mogą być one prawami pochodnymi określonymi w ust. 3 tego przepisu.

Z tego punktu widzenia istotne jest ustalenie prawo jakiego kraju stanowiło podstawę emisji zagranicznych papierów wartościowych. Zdaniem Sądu, aczkolwiek nie zostało to wyrażone wprost, przepis art. 3 ust. 1 p.p.o.p.w. wymaga jednoznacznego wskazania tego prawa, jako podstawy umożliwiającej uznanie zagranicznego papieru wartościowego za papier wartościowy także w rozumieniu prawa polskiego.

Sąd zauważa przy tym, że zarówno w opiniach prawnych przedłożonych przez Skarżącego, jak i w pismach KPWiG przyjęto, że wszystkie CDRAN wyemitowane zostały w oparciu o prawo angielskie. Informacja taka znajduje się w piśmie H. z 29 kwietnia 2004 r. Nie wynika to natomiast z "ostatecznych warunków", na co zwracał uwagę autor opinii pochodzącej z kancelarii W [...]. Przyjęcie prawa angielskiego, jako tego, z którego wynikał status CDRAN jako praw pochodnych miało wpływ na kierunek postępowania dowodowego. Skarżący domagał się w związku z tym wystąpienia do FSA, a KPWiG wystąpienie takie wystosowała. Skoro zaś założenie to stało się także podstawą wyrażanych w sprawie ocen prawnych, należało je zweryfikować w oparciu o dokumenty źródłowe.

W tym stanie rzeczy Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Zakres, w jakim uchylona decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz Skarżącego koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a., w kwocie równej uiszczonemu wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 7) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).