Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1155/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 604  Działalność gospodarcza, w tym z udziałem  podmiotów zagranicznych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Telekomunikacja
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 29 ust. 6 pkt 2
journal: Dz.U. 1995 nr 117 poz. 564
law: Obwieszczenie Ministra Łączności z dnia 30 sierpnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o łączności.
article: art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Monopol "Poczty Polskiej" na świadczenie usług pocztowych o charakterze powszechnym obejmuje doręczanie faktur VAT wystawionych przez Zakład Energetyczny odbiorcom energii elektrycznej.

TEZY

Monopol "Poczty Polskiej" na świadczenie usług pocztowych o charakterze powszechnym obejmuje doręczanie faktur VAT wystawionych przez Zakład Energetyczny odbiorcom energii elektrycznej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Agencji Reklamowej "H" Sp. z o.o. na decyzję Ministra Łączności (...) w przedmiocie zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie poczty polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek listowych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 19 marca 1999 r. Minister Łączności, po rozpatrzeniu odwołania Agencji Reklamowej "H" sp. z o.o. od decyzji Głównego Inspektora Państwowej Inspekcji Telekomunikacyjnej i Pocztowej Główny Inspektorat w Warszawie z 7 stycznia 1999 r. w sprawie zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej w dziedzinie poczty polegającej na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu przesyłek listowych, utrzymał powyższą decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 15 grudnia 1998 r. przez pracowników Okręgowego Inspektoratu Państwowej Inspekcji Telekomunikacyjnej i Pocztowej w K. ustalono, że Agencja Reklamowa "H" sp. z o.o. z siedzibą w K. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na doręczaniu odbiorcom faktur VAT za energię elektryczną wystawionych przez Zakłady Energetyczne w K. i N. Główny Inspektor Państwowej Inspekcji Telekomunikacyjnej i Pocztowej uznając. ze faktury VAT za energię elektryczną jako doręczane imiennie do określonego adresata są przesyłkami listowymi o masie nie przekraczającej 2000 g, zaliczonymi do usług pocztowych o charakterze powszechnym, powołał się na art. 3 oraz art. 29 ust. 6 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności i nakazał zaniechanie prowadzenia działalności pod rygorem egzekucji.

Od decyzji tej odwołała się Agencja Reklamowa "H", wnosząc o jej uchylenie. W szczególności, zdaniem odwołującego się, świadczenie usług wyłącznie na rzecz zleceniodawcy jakim jest Rejon Energetyczny, nie jest zastrzeżone dla PPUP Poczta Polska. Odwołujący się podnosił również, że nie prowadzi punktu przyjmowania i doręczania przesyłek listowych, a zatem nie świadczy usług pocztowych o charakterze powszechnym.

Minister Łączności uznał odwołanie za nieuzasadnione.

Strona skarżąca zarzuciła w skardze na decyzję Ministra Łączności naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.

Zdaniem skarżącej spółki organy wydające decyzje błędnie interpretują zarówno przepisy ustawy o łączności, jak i ustawy o działalności gospodarczej. Usługę polegającą na dostarczaniu faktur VAT w imieniu Zakładu Energetycznego, Agencja wykonuje na podstawie odrębnej umowy, na zlecenie jednego zleceniodawcy, dostarczając faktury wyłącznie klientom Zakładu Energetycznego. Agencja w żadnym przypadku nie świadczy usług pocztowych o charakterze powszechnym, które są objęte monopolem poczty.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakazowi ustawowemu nie podlega każda działalność gospodarcza nosząca cechy usługi pocztowej, lecz wyłącznie prowadzenie usług pocztowych o charakterze powszechnym, tj. ogólnym, dostępnym dla wszystkich.

Wyjątkowych przepisów o ograniczeniach prowadzenia działalności gospodarczej w żadnym przypadku nie można stosować rozszerzająco.

Skoro więc ustawa zakazuje świadczenie usług pocztowych o charakterze powszechnym i zastrzega je monopolowi Poczty Polskiej, tylko i wyłącznie takie usługi mogą być zakazane.

Strona skarżąca podkreśliła, że usługa, którą świadczy na rzecz Zakładu Energetycznego, nie ma charakteru powszechnego, świadczona jest wyłącznie dla tegoż zakładu i jest skierowana wyłącznie do jego klientów oraz że dotyczy wyłącznie jednego rodzaju przesyłek /faktur VAT/, a nie wszelkiej korespondencji wysyłanej przez ten zakład.

Agencja Reklamowa "H" nie prowadzi punktu usługowego, z którego mogłaby skorzystać nieokreślona liczba podmiotów i nadawać przesyłki dla wszystkich osób w kraju czy też poza jego granicami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew zarzutom strony skarżącej, organy obu instancji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 23 listopada 1990 r. o łączności oraz art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, których wykładnia dokonana w kwestionowanych decyzjach jest w pełni uprawniona.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił powołany wyżej przepis art. 3 ust. 3 ustawy o łączności, który ustanawia monopol Poczty Polskiej na wykonywanie pocztowych usług o charakterze powszechnym, polegających na przyjmowaniu, przewozie i doręczaniu w obrocie krajowym i zagranicznym przesyłek listowych - z wyjątkiem druków bezadresowych i ankiet - o masie do 2000 g, listów wartościowych o masie do 2000 g, paczek pocztowych oraz nadawaniu i doręczaniu przekazów pocztowych.

Zasadniczą, sporną kwestią w tej sprawie jest uznanie usług pocztowych świadczonych przez skarżącą Agencję, a polegających na doręczaniu faktur VAT Zakładu Energetycznego odbiorcom energii elektrycznej z terenu działalności zleceniodawcy za usługi o charakterze powszechnym.

Zdaniem strony skarżącej, usługi te nie mają charakteru powszechnego, ponieważ Agencja świadczy je wyłącznie na rzecz Zakładu Energetycznego i skierowane są one wyłącznie do jego klientów oraz dotyczą tylko jednego rodzaju przesyłek /faktur VAT/, a nie wszelkiej korespondencji wysyłanej przez ten zakład. Nie można uznać za trafne rozumowanie strony skarżącej, że świadczenie usług na rzecz jednego zleceniodawcy - Zakładu Energetycznego nie ma charakteru powszechnego, skoro korespondencja w postaci faktur VAT, które niewątpliwie stanowią przesyłki listowe o masie do 2000 g w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy o łączności, skierowana jest do nieokreślonej liczby osób odbiorców energii elektrycznej. Przez powszechność usługi należy rozumieć skierowanie jej do większej, bliżej nieokreślonej liczby odbiorców jakimi w tym przypadku byli odbiorcy energii elektrycznej z terenu działania Zakładu Energetycznego, który zlecił skarżącej Agencji doręczanie tych rachunków.

Świadczone przez Agencję "H" usługi na rzecz Zakładów Energetycznych niewątpliwie nie mają charakteru jednostkowego, indywidualnego czy też wewnętrznego lub też skierowane są do zamkniętego kręgu odbiorców korespondencji. Odbiorcą rachunku VAT jest każdy odbiorca energii elektrycznej na terenie działania Zakładów Energetycznych, zlecających doręczanie tych rachunków stronie skarżącej. Usługi pocztowe świadczone przez Agencję "H" niewątpliwie mają charakter powszechny /ogólnodostępny/.

Ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej są dopuszczalne w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ale wymagają wyraźnej regulacji ustawowej i takim ograniczeniem niewątpliwie jest ustanowienie monopolu Poczty Polskiej w doręczaniu przesyłek listowych.

Przepis art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 23 grudnia 1986 r. o działalności gospodarczej potwierdza monopol Poczty Polskiej na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie pocztowych usług o charakterze powszechnym.

Skoro zatem Agencja "H" wykonywała działalność gospodarczą, polegającą na doręczaniu rachunków VAT Zakładu Energetycznego odbiorcom energii elektrycznej - adresatom tych rachunków, czyli usług pocztowych o charakterze powszechnym zastrzeżonych dla Poczty Polskiej, to wydanie zakazu dalszego prowadzenia tej działalności przez organy inspekcji telekomunikacyjnej i pocztowej było w pełni zasadne i zgodne z przepisem art. 29 ust. 6 pkt 2 ustawy o łączności.

Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie już wypowiedział się na temat charakteru prawnego doręczanych odbiorcom rachunków VAT za pobór energii elektrycznej, stwierdzając jednoznacznie, że są one przesyłkami listowymi w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 3 ustawy o łączności i art. 4 ust. 2 ustawy o działalności gospodarczej.

Strona skarżąca nie kwestionowała zresztą faktu świadczenia przez nią usług pocztowych. Negowała tylko powszechny charakter świadczonych usług, co wiązałoby się z brakiem podstaw do ingerowania inspekcji pocztowej w działalność nie objętą monopolem Poczty Polskiej.

Jak już stwierdzono wyżej, usługi pocztowe świadczone przez skarżąca Agencję "H" na rzecz Zakładów Energetycznych w K. i N. miały charakter powszechny i dlatego też miały do nich zastosowanie przepisy art. 3 ust. 3 i art. 29 ust. 6 ustawy o łączności.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji i dlatego też skargę oddalił.