Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 249/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92c w zw. z lp. 6.1.4 i lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 60 poz 1 art. 4 i art. 34
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie  drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz  zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych  odnoszących się do transportu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Sekretarz sądowy Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skarg T. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. znak: [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; "k.p.a."), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 4 pkt 22 lit. h, art. 92a, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1907 ze zm.), lp. 6.1.4, lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (tj. Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania T. P. (dalej: "skarżący") od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "[...]WITD", "organ I instancji") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł – utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierował K. G. P., wykonując krajowy transport drogowy na rzecz przedsiębiorcy T. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: "[...]" T. P. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole nr [...].

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. organ I instancji nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości [...] zł za naruszenia lp. 6.2.1. i lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.d.t. tj. za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (kara pieniężna w kwocie [...] zł) oraz za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym

w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji (kara pieniężna w kwocie [...] zł).

Skarżący wniósł odwołanie od powyżej decyzji. Podniósł, iż pojazd został zakupiony pod koniec września 2016 r., a 1 października 2016 r. została przeprowadzona legalizacja tachografu przez firmę tym się zajmującą. W ocenie skarżącego odpowiedzialność za legalizację tachografu ponosi właśnie ta firma, a nie on jako przedsiębiorca. Nadto wskazał, iż to kierowca dopuścił się naruszenia, a karta była zgrywana dwa dni po tym fakcie, więc skarżący nie mógł o tym wiedzieć. Jednocześnie podniósł, iż kierowca w trakcie rozmowy po kontroli twierdził, że nie wie dlaczego przez godzinę w tym dniu nie rejestrował czasu pracy. Do tej pory nie było zastrzeżeń do pracy tego kierowcy.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. GITD utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając przywołał brzmienie art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6, art. 92b ust. 1-2, art. 92c ust. 1 u.t.d. Odnosząc się do naruszenia określonego w lp 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. wskazał na treść art. 23 i art. 32 ust. 1 rozporządzenia nr 165/2014. Wyjaśnił, iż rozporządzenie nr 1266/2009 z dnia 16.12.2009 r. wprowadziło m.in. wymagania określone w pkt 019a rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r.

w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (dalej: "rozporządzenie 3821/85"), który stanowi, iż w celu wykrycia manipulowania danymi dotyczącymi ruchu informacje z czujnika ruchu są potwierdzane przez informacje dotyczące ruchu pojazdu pochodzące z co najmniej jednego źródła niezależnego od czujnika ruchu oraz pkt 161a, który stanowi, iż czujniki ruchu reagują na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. W takich okolicznościach przyrząd rejestrujący zarejestruje i zapisze w pamięci usterkę czujnika (wymaganie 070) lub posiadają czujnik, który jest chroniony przed polami magnetycznymi lub odporny na nie. Powyższe wymagania stosuje się, zgodnie z art. 2 rozporządzenie nr 1266/2009- od dnia 1.10.2012 r. Zauważył także, iż rozporządzenie 3821/85 w dniu 02.03.2016 r. zostało uchylone przez rozporządzenie 165/2014. Stosownie jednakże do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto, w myśl art. 46 "W zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia".

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza materiału dowodowego wykazała, że

w kontrolowanym pojeździe zainstalowano tachograf składający się z przyrządu rejestrującego marki [...] o nr podzespołu [...], nr seryjny [...], data produkcji 01.04.2011 r., z czujnikiem ruchu nr [...] z datą pierwszego ustawienia w dniu 21.03.2011 r. Z kolei analiza danych technicznych urządzenia rejestrującego wykazała, że w kontrolowanym pojeździe o nr rej. [...] numer [...] został w dniu 21.09.2016 r. wymieniony przyrząd rejestrujący, wcześniej wykorzystywany w pojeździe o nr [...]. Nadto zebrany materiał wykazał, że kontrolowany ciągnik samochodowy o nr rej. [...] po raz pierwszy do ruchu został dopuszczony w dniu 2.05.2011 r.

GITD podniósł, iż z treści pisma skarżącego (i jego załączników), które wpłynęło do organu 1 grudnia 2017 r. wynika, iż instalację przyrządu rejestrującego marki [...] o nr podzespołu [...], nr seryjny [...], data produkcji 01.04.2011 r. została przeprowadzona na polecenie właściciela pojazdu. Przyrząd zainstalowano w pojeździe, z którego wcześniej wymontowano urządzenie, i w takim stanie dostarczono do serwisu. Zdaniem organu odwoławczego powyższe oznacza, iż serwis nie mógł ustalić daty pierwszej instalacji i aktywacji tachografu w kontrolowanym pojeździe. W pojeździe zainstalowany był jedynie czujnik ruchu nr [...] z datą pierwszego ustawienia w dniu 21.03.2011 r. i instalacja (kable) do montażu przyrządu rejestrującego. W powyższym stanie faktycznym w pojeździe powinien zostać zatem zainstalowany tachograf spełniający wymagania obowiązujące od daty 01.10.2012 r., a zatem spełniający wymagania określone w pkt 019a oraz pkt 161a rozdziału III załącznika IB, gdyż z uwagi na brak możliwości ustalenia daty instalacji i aktywacji poprzedniego urządzenia rejestrującego w pojeździe, instalację przyrządu na zlecenie strony należało potraktować jako pierwszą instalację urządzenia w pojeździe, i tym samym zainstalować urządzenie spełniające wymagania techniczne obowiązujące na dzień instalacji.

GITD powołał się także na opinię Dyrekcji Generalnej ds. Transportu i Mobilności Komisji Europejskiej, z której wynika, iż wymiana jednego z elementów tachografu (przyrząd rejestrujący lub czujnik ruchu) stanowi naprawę urządzenia, i tym samym wymieniany element może zostać zastąpiony częścią tej samej lub nowszej generacji, pod warunkiem iż kombinacja urządzenie rejestrujące - czujnik ruchu po wymianie musi mieć właściwą homologację typu. Zauważył, iż w niniejszej sprawie element tachografu nie podlegał wymianie, gdyż przedsiębiorca zlecił instalację elementu, którego brakowało - przyrządu rejestrującego, dostarczając również część, która miała zostać zainstalowana, a nie zastąpienie uszkodzonej części (przyrządu) inną, sprawną częścią. Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie dokonano wymiany przyrządu rejestrującego, a jego instalację, gdyż w pojeździe dostarczonym do warsztatu nie było zainstalowanego żadnego przyrządu rejestrującego, nie można zatem stwierdzić, iż dokonano "naprawy" tachografu, ponieważ tachograf, składający się z przyrządu rejestrującego i czujnika ruchu, nie był w tym pojeździe zainstalowany (brakowało przyrządu rejestrującego). Uznał zatem, iż skarżący jako profesjonalista wykonujący działalność w transporcie drogowym winien znać obowiązujące przepis w transporcie drogowym w szczególności te dotyczące urządzeń rejestrujących. W przypadku, gdy urządzenie rejestrujące lub jego element zostaje przerobiony, w obecnym stanie prawnym stosuje się przepis sankcjonujący lp. 6.1.4 obowiązującego załącznika nr 3 do u.t.d., gdyż urządzenie takie nie spełnia wymagań koniecznych do jego legalizacji,

i diagnosta wykonujący badanie okresowe urządzenia nie powinien wystawić zaświadczenia o prawidłowym badaniu okresowym.

GITD stwierdził, iż przeprowadzona kontrola potwierdziła, że urządzenie rejestrujące nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu 1266/2009, czyli nie posiadało możliwości rejestracji sygnału z niezależnego (drugiego) źródła sygnału ruchu oraz czujnik ruchu nie był odporny na działanie pola magnetycznego, stąd też podstawa do nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...] zł, w związku z naruszeniem określonym pod lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia określonego w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., GITD przywołał brzmienie art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 podnosząc, iż konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężna

w wysokości [...] zł sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wyjaśnił, iż analiza materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy wykazała, że kierowca K. G. P. w okresie od godziny [...] dnia [...].07.2017 r., do godziny [...] dnia [...].07.2017 r. użył niedozwolonego urządzenia w celu zakłócenia prawidłowej pracy tachografu, w czasie wykonywania na rzecz strony postępowania zadania przewozowego. Nadto przesłuchany w charakterze świadka kierowca oświadczył, że zakłócił pracę urządzenia rejestrującego, ponieważ chciał dojechać do domu przed zakazem ruchu. Mając na względzie powyższe organ II instancji uznał, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego, i słusznie nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł .

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy ustosunkował się do przesłanek wynikających z art. 92 c u.t.d. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżący nie wskazał okoliczności, których nie mógł przewidzieć oraz na które nie miał wpływu, wobec czego brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d. brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Zauważył, iż nie wystarczy tylko zakwestionować swoją odpowiedzialność, a prowadzenie właściwej kontroli pracy kierowców leży w interesie przedsiębiorcy. Organ odwoławczy wskazał, iż aby zwolnić się z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie wystarczy jedynie wskazać, iż to kierowca jest wyłącznie odpowiedzialny za naruszenia. Bowiem obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowe zabezpieczenie, zorganizowanie zadania przewozowego, a następnie jego właściwa kontrola. Zapewnienie kierowcy prawidłowej organizacji zadania przewozowego i jego bieżąca kontrola nie dają podstaw kierowcy do naruszania obowiązujących przepisów. Nie do zaakceptowania jest pogląd, że kierowca kosztem własnego okresu odpoczynku, wykonuje zadania załadunkowe na rzecz strony postępowania bez jego zgody i wiedzy. Kierowca jest pracownikiem

i wszystkie zadania winien wykonywać za zgodą i pod kierownictwem strony postępowania. GITD wskazał także na treść zeznań kierowcy złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 kodeksu karnego. Kierowca pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wskazał do protokołu, że świadomie przyłożył magnes do impulsatora skrzyni biegów w celu dojechania przed zakazem ruchu do domu. Wskazał on również, że po załadowaniu pojazdu wyruszył na bazę. Powyższe oznacza, że przedsiębiorca przy zachowaniu należytej staranności miał możliwość zweryfikowania danych kierowcy i podjęcia odpowiednich działań na długo przed przeprowadzą kontrolą. Nie można zatem dostrzec, aby strona dołożyła maksymalnej staranności, by do naruszeń nie doszło. Strona postępowania nie zapewniła należytej organizacji i kontroli pracy zatrudnionego przez siebie kierowcy, co musiało skutkować stwierdzeniem niniejszego naruszenia. Przedsiębiorca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił żadnych dokumentów mogących potwierdzać, że wykonywane przez kierowcę zadanie transportowe umożliwiało mu przestrzeganie obowiązujących przepisów i norm, a tym samym kierowca nie był zmuszony do ukrywania swej aktywności. Samo twierdzenie nie poparte żadnymi konkretnymi dowodami nie wystarczy.

GITD zauważył także, iż to przedsiębiorca odpowiada za wykonywanie przewozu pojazdem, w którym zainstalowany tachograf nie spełnia wymagań technicznych, czym innym natomiast jest odpowiedzialność warsztatu z tytułu niewłaściwie wykonanej instalacji tachografu. Za używanie w pojeździe urządzenia rejestrującego odpowiedzialność ponosi wyłącznie przedsiębiorca. Zaznaczył, iż w sytuacji wadliwie wykonanej usługi instalacji, kalibracji lub badania okresowego tachografu, przedsiębiorcy przysługują roszczenia względem warsztatu wykonującego ww. usługi na podstawie przepisów prawa cywilnego, jednakże odpowiedzialność administracyjna, ma charakter obiektywny, niezależny od winy. Niewątpliwie natomiast zainstalowany

w kontrolowanym pojeździe tachograf funkcjonował wadliwie, i tym samym zasadna jest kara pieniężna z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Pismem z dnia 12 lutego 2018 r. skarżący złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania toczącego się w I i II instancji oraz o przeprowadzenie dowodu z fotokopii legalizacji tachografu. Autor skargi zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:

– art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 k.p.a., polegającego na wydaniu przez organ administracji publicznej decyzji bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego i obowiązujących w tym zakresie przepisów, w tym niewyjaśnienie, czy pracodawca posiadał wiedzę na temat użycia przez kierowcę K. P. niedozwolonego urządzenia w celu zakłócenia prawidłowej pracy tachografu w czasie wykonywania na rzecz skarżącego zadania przewozowego;

– art. 6, art. 7, art. 10, art. 11, art. 73, art. 75, art. 77 ust. 1, art. 81 k.p.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia o dowód - zeznania świadka odebrane do protokołu po wcześniejszym błędnym pouczeniu, co do odpowiedzialności karnej, nie wyjaśnieniu sprawy co do istoty, zaniechanie rozpatrzenia sprawy, które spowodowało wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego przez organ

i wadliwe rozstrzygnięcie oraz istotne naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, co uniemożliwiło jej wypowiedzenie się co do całości zebranego w sprawie materiału przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego;

– art. 8 k.p.a. polegającego na nieprawidłowym sposobie przeprowadzenia postępowania przez organ wydający decyzję, które podważa zaufanie do władzy publicznej;

– art. 92c u.t.d. polegające na błędnym przyjęciu, iż w skarżonej sprawie administracyjnej nie zaszły okoliczności sprawy i dowody, które wskazywały, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń

i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż nie powinien on ponosić odpowiedzialności za naruszenie wykonania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji, bowiem posiadał on wymagane sprawdzenie okresowe, badanie kontrolne oraz kalibrację, których dokonywał w legalizowanym zatwierdzonym warsztacie, co zostało potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Nadto tachograf miał przeprowadzone sprawdzenia okresowe, badania kontrolne i odpowiednią kalibrację. Tak więc nie było podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości [...] zł.

Odnosząc się do kwestii nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi skarżący podniósł, że nie posiadał wiedzy o tym, że jego kierowca użył niedozwolonego urządzenia w celu zakłócenia prawidłowej pracy tachografu. Przesłuchiwany kierowca zeznał, że chciał dojechać do pracy przed zakazem ruchu i świadomie przyłożył magnes do impulsatora skrzyni biegów. Skarżący nie miał wpływu na niewłaściwe zachowanie pracownika, jak i nie mógł go skontrolować i w odpowiedni sposób go ukarać, bowiem odczyt danych

z tachografu nastąpił już po dokonanej przez inspekcję kontroli. W ocenie skarżącego dołożył on maksymalnej staranności by do naruszenia nie doszło, a przeprowadzone przez organy postępowanie dowodowe jest wadliwe, ponieważ polega na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Zarzuty strony skarżącej uznał za niezasadne, gdyż nie przedstawiła ona dowodów, które umożliwiałyby zastosowanie art. 92b oraz art. 92c u.t.d.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej.

Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i z przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko

w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: jako "p.p.s.a.").

Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a, który jednak na gruncie niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (u.t.d.) oraz przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym uchylające rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych

w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/20 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (dalej: "rozporządzenie nr 165/2014"),

a także rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102/1 z 11.04.2006 r. – dalej: "rozporządzenie nr 561/2006").

Zgodnie z art. 92a ust.1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

W kontrolowanej sprawie bezspornym jest fakt popełnienia naruszenia (o którym mowa w lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.) w postaci nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy

i przebytej drogi. W sposób przekonujący, poparty materiałem dowodowym w postaci protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy, orzekające w sprawie organy wykazały bowiem, że nie została zarejestrowania aktywność kierowcy, prędkość pojazdu oraz przebyta droga w dniu [...] lipca 2017 r. kiedy to kierowca w okresie od godziny [...] do godziny [...] użył niedozwolonego urządzenia w celu zakłócenia prawidłowej pracy tachografu, w czasie wykonywania na rzecz skarżącego zadania przewozowego. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca K. G. P. zeznał bowiem, że zakłócił pracę urządzenia rejestrującego, ponieważ chciał dojechać do domu przed zakazem ruchu. Powyższe zachowanie stanowiło naruszenie art. 34 rozporządzenia nr 165/2014 sankcjonowane karą pieniężną określoną w treści lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Wskazana okoliczność i ustalenia organów w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego nie były w postępowaniu kwestionowane przez skarżącego, a zatem należy uznać, że organy prawidłowo przyjęły za bezsporny fakt, iż wykonywany w dniu kontroli przedmiotowym zespołem pojazdów krajowy transport drogowy rzeczy był dokonywany z naruszeniem powyżej wskazanych obowiązków lub warunków przewozu drogowego, tj. bez wymaganej rejestracji za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań co do prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi z powodu ingerencji (poprzez użycie magnesu)

w prawidłowe działanie znajdującego się w przedmiotowym pojeździe tachografu.

W świetle powyższego, prawidłowo organy orzekające orzekły o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone powyżej naruszenie.

Przeprowadzona kontrola drogowa ujawniła również popełnienie przez skarżącego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji określonego pod Ip. 6.1.4. załącznika nr 3 do u.t.d. sankcjonowanego karą pieniężną w wysokości 1.000 zł. Ustalono bowiem, iż że urządzenie rejestrujące zainstalowane

w kontrolowanym pojeździe nie spełnia wymagań określonych w rozporządzeniu 1266/2009, czyli nie posiadało możliwości rejestracji sygnału z niezależnego (drugiego) źródła sygnału ruchu oraz czujnik ruchu nie był odporny na działanie pola magnetycznego. Jak wykazały organy orzekające w pojeździe zainstalowany był jedynie czujnik ruchu nr [...] z datą pierwszego ustawienia w dniu 21.03.2011 r. i instalacja (kable) do montażu przyrządu rejestrującego. Natomiast powinien zostać zainstalowany tachograf spełniający wymagania obowiązujące od daty 1 października 2012 r., a zatem spełniający wymagania określone w pkt 019a oraz pkt 161a rozdziału III załącznika IB, gdyż z uwagi na brak możliwości ustalenia daty instalacji i aktywacji poprzedniego urządzenia rejestrującego w pojeździe, instalację przyrządu na zlecenie strony należało potraktować jako pierwszą instalację urządzenia w pojeździe, i tym samym zainstalować urządzenie spełniające wymagania techniczne obowiązujące na dzień instalacji. W kontrolowanej sprawie element tachografu nie podlegał wymianie, gdyż przedsiębiorca zlecił instalację elementu, którego brakowało - przyrządu rejestrującego, dostarczając również część, która miała zostać zainstalowana, a nie zastąpienie uszkodzonej części (przyrządu) inną, sprawną częścią.

Rozporządzenie nr 1266/2009 z dnia 16.12.2009 r. wprowadziło bowiem m.in. wymagania określone w pkt 019a rozdziału III załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, który stanowi, iż w celu wykrycia manipulowania danymi dotyczącymi ruchu informacje z czujnika ruchu są potwierdzane przez informacje dotyczące ruchu pojazdu pochodzące z co najmniej jednego źródła niezależnego od czujnika ruchu oraz pkt 161a, który stanowi, iż czujniki ruchu reagują na pole magnetyczne, które zakłóca wykrywanie ruchu pojazdu. W takich okolicznościach przyrząd rejestrujący zarejestruje i zapisze w pamięci usterkę czujnika (wymaganie 070) lub posiadają czujnik, który jest chroniony przed polami magnetycznymi lub odporny na nie. Powyższe wymagania stosuje się, zgodnie z art. 2 rozporządzenie nr 1266/2009 od dnia 1 października 2012 r.

Jednocześnie należy zauważyć, iż rozporządzenie 3821/85 w dniu 2 marca

2016 r. zostało uchylone przez rozporządzenie 165/2014. Stosownie jednakże do treści art. 47 rozporządzenia 165/2014, wszelkie odesłania do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 będzie uznawać się za odesłania do rozporządzenia 165/2014. Ponadto,

w myśl art. 46 "w zakresie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu, które nie zostały przyjęte i nie mogą być stosowane od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia, nadal obowiązują przejściowo - od daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w niniejszym rozporządzeniu - przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia".

Ustosunkowując się do sformułowanego w skardze zarzutu nie zastosowania przez organy art. 92c ust. 1 u.t.d. Sąd wskazuje, iż organy postąpiły w tej mierze prawidłowo i trafnie uznały, że przedsiębiorca nie wykazał okoliczności uwalniających go od odpowiedzialności.

Należy zauważyć, iż art. 92c u.t.d. odnosi się generalnie do wszystkich naruszeń, za które grozi przewidziana w art. 92a ust. 1 kara. Art. 92c u.t.d. stwierdza zaś w ust. 1, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia,

a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

Art. 92c ust. 1 pkt 1 (pozostałe punkty nie znajdują w sprawie zastosowania) wprowadza zatem wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1. Do tego, by uwolnić się od odpowiedzialności nie wystarczy już by podmiot wykonujący przewozy wykazał właściwą organizację pracy i poprawny system wynagradzania. Musi on bowiem wykazać okoliczności wskazujące, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (obie przesłanki spełnione muszą być kumulatywnie). Tylko wówczas postępowania w sprawie nałożenia kary nie wszczyna się, a wszczęte umarza.

Trafnie organy orzekające oceniły, iż takich okoliczności skarżący nie wykazał.

Podkreślenia wymaga, że stosownie do ukształtowanej w tej mierze linii orzecznictwa, a także poglądów wypowiadanych w doktrynie, z uwagi na obiektywną odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie sankcjonowanych karą pieniężną przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak również jego odpowiedzialność za naruszenia przepisów, których dopuszcza się kierowca, niemożność przewidzenia zdarzeń lub okoliczności, dla uwolnienia się od odpowiedzialności na podstawie przepisu art. 92c ust. 1 pkt 1 lub 2 u.t.d. powinna być wykazana przez przewoźnika przy uwzględnieniu kryterium należytej staranności. Przedsiębiorca ma bowiem wpływ na to, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Wpływ ten polega, między innymi, na prowadzeniu odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli lub doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło – por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Po 1661/13.

Artykuł 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się zatem do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, w tym w zakresie doboru kadr

i nadzoru nad pracownikami, nie był w stanie przewidzieć (por. np. wyrok WSA

w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1237/13). To na przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się zatem jedynie do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć – por. np. wyrok WSA w Opolu z dnia 2 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Op 186/14. Dla zwolnienia się z odpowiedzialności przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. W niniejszej sprawie żadnych takich obiektywnych, nieprzewidywalnych, nadzwyczajnych okoliczności skarżący nie wykazał, podzielić należy zatem przekonanie organów, iż nie wykazał tym samym istnienia przesłanek, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Przesłanki te nie obejmują bowiem ryzyka osobowego pracodawcy. Jego rzeczą jest bowiem taki dobór kadr i taki nad nimi nadzór, aby kierowcy naruszeń prawa nie dokonywali.

W konsekwencji poprawnie organ I instancji wymierzył skarżącemu karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł, co prawidłowo organ odwoławczy utrzymał

w mocy. Decyzja o nałożeniu kary ma bowiem charakter decyzji związanej, co oznacza, że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej

w wysokości określonej w załącznikach do u.t.d.

Reasumując, zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego dokonały pełnej i wnikliwej oceny przesłanek o których mowa w art. 92c u.t.d. Ponadto dokonano prawidłowej oceny materiału dowodowego, klasyfikacji naruszeń, a kara pieniężna za stwierdzone naruszenie została wymierzona zasadnie i zgodnie z przepisami prawa. Podjęto w ramach postępowania wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na podstawie całego zebranego materiału dowodowego wydano prawidłowe rozstrzygnięcie. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (m.in. art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a.) należy uznać bardziej jako efekt braku akceptacji stanowiska zajętego przez organ, niż rzeczywistymi uchybieniami proceduralnymi mającymi wpływ na podjęte rozstrzygnięcie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.