Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1137/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 68  par. 2  pkt 1, 165 par. 2 i par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), sędzia WSA Barbara Ciołek, sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 lutego 2016 r. sprawy ze skargi A.N. i J.K. przy udziale uczestników: K.K., K.R. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 16 marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2010 r., za 2011 r. oraz za okres od 1 stycznia do 29 lutego 2012 r. Oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

|

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 16 marca 2015 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [...]. ustalającą K. K., K. R., J. K., J. K i A. N. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2010 r., za 2011 r. i za okres od 1 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r. w łącznej wysokości 75.056,00 zł.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, do dnia 10 marca 2010 r. współwłaścicielkami nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] (grunt w wieczystym użytkowaniu) były: J. K (udział 1/4), A. N. (udział 1/4) i S. K. (udział 1/2). Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. we W. z dnia 18 stycznia 2011 r. spadek po S. K., zmarłej w dniu 10 marca 2010 r., nabyli syn K. K., córka K. R. i wnuczka J. K. po 1/3 części spadku każdy z nich.

Na wezwanie organu podatkowego w dniu 31 października 2011 r. J. K oraz w dniu 30 grudnia 2011 r. A. N. złożyły informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych, wykazując do opodatkowania w L. przy ul. [...]: grunty związane z działalnością gospodarczą o pow. 2.655,50 m2, grunty pozostałe o pow. 4.750,00 m2, budynki lub ich części związane z działalnością gospodarczą o pow. 229,5 m2, budynki pozostałe o pow. 183,25 m2.

W dniu 6 grudnia 2011 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. wobec K. K., K. R. i J. K., a w dniu 16 stycznia 2012 r. postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za 2012 r. wobec wszystkich pięciu współwłaścicieli.

W dniu 28 października 2013 r. SKO w L. stwierdziło z urzędu nieważność decyzji ostatecznych Prezydenta Miasta L.: z dnia 12 lutego 2010 r. nr 24732 ustalającej A. N. podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 9.153,00 zł, z dnia 12 lutego 2010 r. nr 24417 ustalającej J. K podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 9.153,00 zł, z dnia 12 lutego 2010 r. nr 24740 ustalającej S. K. podatek od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 18.307,00 zł, z dnia 8 lutego 2011 r. nr 24897 ustalającej A. N. podatek od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 10.131,00 zł, z dnia 8 lutego 2011 r. nr 24511 ustalającej J. K podatek od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 10.131,00 zł, z dnia 8 lutego 2011 r. nr 24905 ustalającej S. K. podatek od nieruchomości za 2011 r. w kwocie 20.261,00 zł.

W dniu 7 stycznia 2014 r. organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. wobec J. K i A. N..

Decyzją z dnia 12 grudnia 2014 r. nr [...] organ pierwszej instancji ustalił K. K., K. R., J. K., J. K i A. N. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za okres od 1 kwietnia do 31 grudnia 2010 r. w wysokości 27.460,00 zł, za 2011 r. w wysokości 40.523,00 zł i za okres od 1 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r. w wysokości 7.073,00 zł, w łącznej wysokości 75.056,00 zł. Do opodatkowania przyjęto dane wynikające z informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonych przez podatniczki.

W odwołaniu od decyzji A. N. zarzuciła, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ nie zostało ponownie wszczęte postępowanie podatkowe. Organ podatkowy nie poinformował też strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Ponadto nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego, przynajmniej za rok 2010, stosownie do art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wydana decyzja oparta jest na danych złożonych przez podatników przed 2010 r. Poza tym na wezwanie organu podatkowego J. K i A. N. w 2011 r. złożyły informacje o nieruchomości, zawierające wcześniej zadeklarowane dane. Natomiast spadkobiercy po S. K. nie złożyli informacji i przyjęte zostały dane podane przez S. K. we wcześniejszych latach. Nie było więc żadnych uchybień co do terminu i kompletności danych w złożonych informacjach o nieruchomości. Nie ma więc zastosowania art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.

Również J. K w odwołaniu zarzuciła przedawnienie zobowiązania podatkowego za rok 2010 i 2011 zgodnie z art. 68 § 1 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, przywołując argumentację podaną przez A. N..

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wyjaśniając, że powierzchnię budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej w okresie objętym opodatkowaniem przyjęto w wysokości, wykazanej przez J. K. i A. N. w złożonych informacjach o nieruchomości. Informacje te pozwalały na ustalenie całej podstawy opodatkowania nieruchomości i części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Gdy nieruchomość stanowi współwłasność, oświadczenie wiedzy jednego ze współwłaścicieli lub tylko niektórych z nich, w powiązaniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie, daje dostateczne podstawy do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego. Dlatego też wysokość ustalonego współwłaścicielom nieruchomości zobowiązania podatkowego jest prawidłowa.

SKO wyjaśniło również, że uchylenie przez SKO poprzedniej decyzji organu pierwszej instancji nie skutkowało wyeliminowaniem z obrotu prawnego postanowień wszczynających: w dniu 6 grudnia 2011 r. postępowanie za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w stosunku do spadkobierców po S. K., w dniu 7 stycznia 2014 r. postępowanie za powyższy okres wobec J. K i A. N. oraz w dniu 16 stycznia 2012 r. postępowanie za 2012 r. w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Natomiast postanowienie o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zostało skutecznie doręczone A. N. w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej.

Odnośnie kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, SKO wyjaśniło, że na podstawie art. 6 uS. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wszyscy współwłaściciele nieruchomości mieli obowiązek złożenia nowych informacji o nieruchomości w terminie 14 dni od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Skoro postanowienie uprawomocniło się 9 lutego 2011 r., to 14 dniowy termin upłynął w dniu 23 lutego 2011 r. Natomiast informacje zostały złożone: przez J. K. dopiero w dniu 2 listopada 2011 r., a przez A. N. dopiero w dniu 2 stycznia 2012 r. Niewątpliwie złożenie informacji nastąpiło po terminie, wskutek czego zobowiązanie podatkowe, jakie ciążyło na współwłaścicielach nieruchomości w 2010 r. mogłoby się przedawnić, gdyby decyzja została doręczona po upływie 2015 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu A. N. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

- art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej przez błędne przyjęcie, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie w stosunku do wszystkich współwłaścicieli i doręczono im postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie, podczas gdy postanowienia zostały wydane w postępowaniu zakończonym ostatecznymi decyzjami, co do których zostały wydane decyzje o stwierdzeniu nieważności,

- art. 68 § 1 oraz § 2 pkt 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 375 § 1 k.c. przez uznanie, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2010 oraz 2011 nie uległo przedawnieniu.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że postanowienia z dnia 6 grudnia 2011 r. i z dnia 16 stycznia 2012 r. o wszczęciu postępowania zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia nieważności decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe. Do dnia 28 października 2013 r. (data stwierdzenia nieważności decyzji) nie można było prowadzić żadnego postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w stosunku do skarżącej za 2010 r. i 2011 r., bowiem sprawa administracyjna została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Skoro organ pierwszej instancji nie wydał po 28 października 2013 r. postanowienia w stosunku do wszystkich zobowiązanych, to naruszył art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej. Nie zostało zatem skutecznie wszczęte postępowanie w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości za okres objęty decyzją w stosunku do wszystkich zobowiązanych solidarnie współwłaścicieli.

Zdaniem strony, decyzje ustalające zobowiązanie podatkowe za 2010 r. i 2011 r. zostały wydane po upływie okresu przedawnienia. W sprawie nie miał zastosowania art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżąca nie miała obowiązku zgłaszania informacji o nabyciu spadku przez spadkobierców S. K.. Wobec skarżącej zostały wydane decyzje ostateczne za 2010 r. i 2011 r. i decyzje te zostały wykonane (podatek w całości został zapłacony). Nie było obowiązku zgłaszania informacji o spadkobiercach, skoro postępowania za 2010 r. i 2011 r. były już zakończone. Ponadto organy obu instancji potwierdziły rzetelność danych w informacjach złożonych przez podatników.

J. K w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając naruszenie art. 68 § 1 oraz § 2 pkt 2 w związku z art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 uS. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej i art. 375 § 1 k.c. przez uznanie, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za rok 2010 oraz 2011 nie uległo przedawnieniu. Skarżąca wskazała też, że do dnia 28 października 2013 r. (data stwierdzenia nieważności decyzji) nie można było prowadzić żadnego postępowania w sprawie ustalenia zobowiązania podatkowego w stosunku do skarżącej za 2010 r. i 2011 r., bowiem sprawa administracyjna została rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wcześniejsze postanowienia o wszczęciu były nieskuteczne. Ponadto skarżąca nie miała obowiązku zgłaszania informacji o nabyciu spadku przez spadkobierców po S. K., a poza tym nie miała wiedzy o zaistniałych zdarzeniach.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 17 czerwca 2015 r. J. K wskazała, że śmierć jednego ze współwłaścicieli ze względu na rozdzielne wówczas, niesolidarne decyzje podatkowe, nie powodowała żadnych zmian w opodatkowaniu w odniesieniu do niej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 uS. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j.: Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613), dalej u.p.o.l., jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem ust. 5.

Współwłasność stanowi szczególną formę własności, a podatnikami są współwłaściciele nieruchomości.

Do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązanie podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego dla zobowiązań cywilnoprawnych (art. 91 O.p.). Stosownie zaś do art. 366 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), zwanej dalej k.c., kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników). Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Z przytoczonej regulacji prawnej wynika, że obowiązek uiszczenia podatku od nieruchomości stanowiącej współwłasność ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Zatem jeżeli organ podatkowy doręczy decyzję wymiarową wszystkim współwłaścicielom (osobom fizycznym), to wszyscy ci współwłaściciele ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości. Oznacza to, że każdy z nich zobowiązany będzie solidarnie do zapłacenia podatku, przy czym uiszczenie podatku przez jednego z nich zwalnia pozostałych z tego obowiązku.

Dopóki nie nastąpi zniesienie współwłasności, współwłaściciele są zobligowani do płacenia podatku od nieruchomości od całości nieruchomości, zgodnie z zasadą odpowiedzialności solidarnej, a organ podatkowy nie może wydawać oddzielnych decyzji na poszczególnych współwłaścicieli. Wszyscy dłużnicy solidarni odpowiadają za to samo zobowiązanie podatkowe w pełnej wysokości.

Zastosowanie instytucji solidarności dłużników w podatku od nieruchomości wymaga uwzględnienia publicznoprawnego charakteru prawa podatkowego, a więc także publicznoprawnego stosunku prawnego zobowiązania podatkowego.

W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności należy odnieść się do najdalej idącego zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2010 i 2011 .

Zgodnie z art. 68 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże jeżeli podatnik: 1) nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, 2) w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 O.p.).

Stosownie do art. 6 ust. 6 u.p.o.l. osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Skoro postanowienie Sądu Rejonowego dla W. we W. z dnia 18 stycznia 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej S. K. uprawomocniło się 9 lutego 2011 r., to 14 dniowy termin do złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, upłynął w dniu 23 lutego 2011 r. Natomiast spadkobiercy po S. K. nie złożyli informacji o nieruchomości, wskutek czego termin przedawnienia zobowiązania podatkowego za rok 2010 i 2011 uległ wydłużeniu do 5 lat zgodnie z art. 68 § 2 pkt 1 O.p. Zobowiązanie podatkowe, jakie ciążyło na współwłaścicielach nieruchomości za 2010 r. mogłoby się przedawnić, gdyby decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości za 2010 r. została doręczona po upływie 2015 r., a za 2011 r., gdyby decyzja ustalająca wysokość podatku od nieruchomości za 2011 r. została doręczona po upływie 2016 r. Natomiast decyzja organu pierwszej instancji, ustalająca współwłaścicielom zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości została doręczona przed upływem powyższych terminów. Wobec powyższego nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 68 § 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej i art. 6 ust. 6 u.p.o.l. w związku z art. 91 Ordynacji podatkowej.

Nie trafny jest również zarzut naruszenia art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej przez nie wydanie postanowień o wszczęciu postępowania podatkowego w stosunku do wszystkich zobowiązanych po 28 października 2013 r., tj. po dniu wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznych decyzji, ustalających wysokość podatku od nieruchomości. Zgodnie z art. 165 § 2 i § 4 Ordynacji podatkowej wszczęcie postępowania z urzędu następuje w formie postanowienia, a datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postanowieniami z dnia 6 grudnia 2011 r. zostało wszczęte postępowanie za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w stosunku do spadkobierców po S. K., postanowieniami z dnia 7 stycznia 2014 r. postępowanie za powyższy okres wobec J. K i A. N. oraz postanowieniami z dnia 16 stycznia 2012 r. postępowanie za 2012 r. w stosunku do wszystkich współwłaścicieli.

Nieuzasadnione jest twierdzenie skarżących, że postanowienia o wszczęciu postępowania wydane przed dniem 28 października 2013 r. były nieskuteczne i zostały wyeliminowane z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia w tym dniu nieważności decyzji ustalających zobowiązanie podatkowe A. N., J. K i S. K. za rok 2010 i 2011. Natomiast zgodnie z postanowieniami z dnia 6 grudnia 2011 r. zostało wszczęte postępowanie za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 grudnia 2011 r. w stosunku do spadkobierców po S. K., a postanowieniami z dnia 16 stycznia 2012 r. postępowanie za 2012 r. w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 4 O.p. organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do wydania kolejnych decyzji w sprawie podatku od nieruchomości przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego w dniu 28 października 2013 r. decyzji dotkniętych nieważnością. Natomiast, wbrew twierdzeniom skarżących wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych nieważnością, nie powodowało wyeliminowania z obrotu prawnego postanowień o wszczęciu postępowania w dniu 6 grudnia 2011 r. i 16 stycznia 2012 r. Postępowanie podatkowe za lata 2010 – 2012 zostało skutecznie wszczęte wobec wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.

Z powyższych względów, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.