Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 811/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Zabytki
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2067
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - tekst jedn.
article: art. 18 ust. 1, art. 18b ust. 1
journal: Dz.U. 2011 nr 113 poz 661
law: Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej,  wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w K. na czynność Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] r. w przedmiocie włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. zasądza od Prezydenta Miasta Z. na rzecz strony skarżącej kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. (dalej: "organ", "Prezydent Miasta") Zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] w sprawie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. (dalej: "Zarządzenie Prezydenta Miasta"), na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 i art. 30 ust. 1 w zw. z art. 11a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. z 2020 r., poz. 713 z późn. zm.) oraz art. 22 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. z 2020 r., poz. 282 z późn. zm., dalej: "ustawa o ochronie zabytków") zarządził aktualizację gminnej ewidencji zabytków przyjętej Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Z. z dnia[...] w sprawie założenia gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. (następnie aktualizowanym), wprowadzając zmiany określone w przywołanym Zarządzeniu, w tym: w § 1 ust. 1 lit. d włączenie do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. karty adresowej zabytków nieruchomych m.in. dla obiektu: most zsypowy (samowyładowczy) "[...]" zlokalizowany na linii kolejowej nr [...] przy ul. [...] (pozycja GEZ 1516), a także w § 1 ust. 4 aktualizację Załącznika Nr 2 Zarządzenia "Gminna ewidencja zabytków miasta Z. – wykaz pozostałych obiektów zabytkowych ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków (pozycje: GEZ 1 – GEZ 1518). Wskazane Zarządzenie zostało poprzedzone Zawiadomieniem Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] nr [...] o zamiarze włączenia do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. karty adresowej w/w obiektu, ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, z wyjaśnieniem, iż zgodnie z treścią art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte zabytki nieruchome ujęte w wojewódzkiej ewidencji zabytków, zatem uwzględniając, że Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. pismem z dnia [...] poinformował o ujęciu wymienionego obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków konieczne stało się włączenie w/w karty adresowej mostu zsypowego "[...]" do gminnej ewidencji zabytków.

Następnie pismem z dnia [...] Nr[...] , Prezydent Miasta Z., w oparciu o art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków w zw. z § 18 i § 18b Rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 56, dalej: "rozporządzenie"), zawiadomił o włączeniu do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. na pozycji 1516 karty adresowej wyżej opisanego obiektu wskazując, że karta adresowa obiektu (wykonana w dniu 23 grudnia 2020 r.) została włączona do gminnej ewidencji zabytków Zarządzeniem Nr [...] Prezydenta Miasta Z. z dnia[...] . w sprawie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. Zawiadomienie zostało doręczone spółce: A Spółka Akcyjna w K. (dalej: "Skarżąca"), w dniu 26 kwietnia 2021 r.

Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na opisane wyżej Zarządzenie Prezydenta Miasta Z. Nr [...] z dnia [...] w sprawie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. w części dotyczącej włączenia do gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. karty adresowej obiektu: most zsypowy (samowyładowczy) "[...] " zlokalizowany na linii kolejowej nr [...] przy ul.[...], oraz aktualizacji załącznika nr 2 do Zarządzenia w postaci "Gminnej ewidencji zabytków Miasta Z.– wykaz pozostałych obiektów zabytkowych ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków" o wpis pozycji[...], zarzucając:

- naruszenie prawa procesowego mające wpływ na podjęcie zaskarżonej czynności, tj. art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na zaniechaniu rozważenia wszystkich okoliczności sprawy, przeprowadzenia wszechstronnej oceny dowodów i podjęcia niezbędnych czynności celem dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego, oraz na zaniechaniu należytego wyjaśnienia jakie cechy tego obiektu mają uzasadniać że jest zabytkiem, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż w/w obiekt stanowi zabytek w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków,

- naruszenie prawa materialnego: art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez jego zastosowanie i w konsekwencji uznanie, że w/w obiekt jest zabytkiem nieruchomym w rozumieniu przywołanej ustawy, podczas gdy nie spełnia on przesłanek uznania go za zabytek i z tego względu nie mógł zostać wpisany do tej ewidencji; art. 22 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, w zakresie w jakim organ przyjął, że włączenie obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków przez wojewódzkiego konserwatora zabytków ma ten skutek, że organ musi obligatoryjnie dokonać wpisu obiektu do gminnej ewidencji zabytków, podczas gdy do ewidencji tej powinny zostać wpisane te obiekty, które pozostały uprzednio wpisane do wojewódzkiej ewidencji zabytków oraz są zabytkiem w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków; a także § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. w zw. z art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji zaniechanie sprawdzenia, czy zawarte w pkt 2 karty adresowej dane dotyczące daty powstania obiektu są zgodne ze stanem faktycznym oraz czy przedstawiona w pkt 10 karty adresowej historia obiektu jest wyczerpująca i zgodna ze stanem faktycznym, co spowodowało bezzasadne i nieuprawnione włączenie karty adresowej w/w obiektu do gminnej ewidencji zabytków.

Przy tak sformułowanych zarzutach Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego Zarządzenia w opisanej w petitum skargi części, zobowiązanie organu do aktualizacji Załącznika nr 2 do zaskarżonego Zarządzenia poprzez usunięcie pozycji [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W pierwszej kolejności Skarżąca uzasadniła swoją legitymację skargową, zwracając uwagę na wykazanie posiadanego interesu prawnego, który zgodnie z art. 101 § 1 ustawy o samorządzie gminnym jest wymagany do zaskarżenia zarządzenia organu jednostki samorządu terytorialnego. Podniosła także że zaskarżone Zarządzenie jako akt organu tej jednostki wkracza w sferę uprawnień właścicielskich i podlega kontroli sądu administracyjnego w myśl art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Dalej Skarżąca podkreśliła, że przed włączeniem karty ewidencyjnej do wojewódzkiej ewidencji zabytków przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z dnia 1 grudnia 2020 r. podnosząc zarzuty merytoryczne oraz wskazując na zawarte w niej błędy, ostatecznie zaskarżając czynność Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. do sądu administracyjnego. Wskazała, że jeszcze przed wydaniem zaskarżonego Zarządzenia, Prezydent Miasta Z. miał wiedzę o toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym, mimo to wydał zaskarżony akt jeszcze przed rozpoznaniem sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Skarżąca zaakcentowała, że w sprawie nie zaistniały żadne podstawy wpisu obiektu do gminnej ewidencji zabytków, natomiast sam fakt włączenia obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie obligował Prezydenta Miasta do jego włączenia do gminnej ewidencji zabytków, a organ nie był zwolniony z obowiązku przeprowadzenia merytorycznej weryfikacji podstaw faktycznych i prawnych wydanego Zarządzenia, co dotyczy w szczególności weryfikacji zabytkowego charakteru obiektu oraz rzetelnego i konkretnego uzasadnienia stanowiska. Dalej podkreślając, że organ zaniechał sporządzenia rzetelnego uzasadnienia dla przyjętej tezy o zabytkowym charakterze obiektu, Skarżąca wskazała na konkretne zaniechania dotyczące ustaleń faktycznych w tym przedmiocie. Budzi wątpliwości Skarżącej czy informacje zawarte w karcie zostały zweryfikowane czy bezkrytycznie przepisane z karty ewidencyjnej przygotowanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, będącej przedmiotem skargi. Skarżąca zakwestionowała zabytkowy charakter obiektu, zwracając uwagę, że działanie organu wymaga uprzedniego zweryfikowania i uzasadnienia czy dana nieruchomość jest zabytkiem, a wyłączone jest w tym zakresie przyjęcie założenia, że skoro obiekt jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, to na pewno jest zabytkiem. Zdaniem Skarżącej organ nie był związany uprzednim włączeniem obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków, taki bowiem charakter ma wyłącznie wpisanie nieruchomości do rejestru zabytków. Skarżąca podkreśliła, że organ był zobowiązany do weryfikacji czy most zsypowy "[...]" jest zabytkiem w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków, ponieważ samo włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków nie jest wystarczające do włączenia tego obiektu do ewidencji gminnej, zatem skoro organ nie wykazał zabytkowego charakteru obiektu, skarga jest zasadna.

Prezydent Miasta Z. złożył odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie. W uzasadnieniu podkreślił, że w ocenie organu rozważono wszystkie okoliczności sprawy ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków miasta Z., a sprawa objęcia ochroną konserwatorską w celu ochrony przed jego rozbiórką była zgłaszana do Prezydenta Miasta przez lokalną społeczność i różne stowarzyszenia. Dalej przedstawił czynności dokonane w sprawie, w ramach których wymienił m.in. zawiadomienie organu przez Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach o zamiarze włączenia karty ewidencyjnej zabytku – mostu zsypowego "[...] " do wojewódzkiej ewidencji zabytków (wpływ pisma do organu: dnia 3 grudnia 2020 r.) zawierające pouczenie o konieczności założenia karty adresowej i włączenie jej do gminnej ewidencji zabytków oraz kopię karty ewidencyjnej dla w/w obiektu wykonanej dnia 23 listopada 2020 r.; zawiadomienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. wysłane ponownie pismem z dnia 30 grudnia 2020 r. z prawidłowymi danymi właściciela wraz z załączoną kopią nowej karty ewidencyjnej opracowanej dnia 15 grudnia 2020 r.; wykonanie w dniu 23 grudnia 2020 r. przez Miejskiego Konserwatora Zabytków karty adresowej obiektu zgodnie z § 17 i 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. oraz załącznikiem nr 6 do tego rozporządzenia. Organ podkreślił, że kartę adresową wykonano na podstawie informacji znajdujących się w karcie ewidencyjnej zabytku, po sprawdzeniu historii mostu zawartej w dostępnych opracowaniach, a także w treści historycznych map górniczych znajdujących się w zasobie Muzeum A w Z. oraz dostępnych na stronie Geoportalu Województwa[...]. O włączeniu w dniu 22 stycznia 2021 r. karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych województwa śląskiego Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. zawiadomił Prezydenta Miasta Z. pismem z dnia[...]. W następstwie powyższego organ rozpoczął procedurę ujęcia obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Dalej wskazał, że w dniu 1 lutego 2021 r. doręczono Skarżącej zawiadomienie organu o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, natomiast w dniu 8 marca 2021 r. do wiadomości organu wpłynęło pismo dotyczące przekazania skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na czynność Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Katowicach z dnia 26 stycznia 2021 r. polegającej na sporządzeniu karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego mostu zsypowego "[...]" w Z. i włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych województwa śląskiego. Zdaniem organu włączenie obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków powoduje konieczność ujęcia takiego obiektu w gminnej ewidencji zabytków. Powołał przy tym § 15 ust. 5 oraz § 18 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 maja 2011 r. akcentując, że dane zawarte w karcie adresowej wykonanej w dniu 23 grudnia 2020 r. są w ocenie organu wyczerpujące i zgodne z danymi z karty ewidencyjnej, a organ nie ma podstaw do podważania uprawnień Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. w zakresie określania walorów zabytkowych. Zdaniem organu most zsypowy "[...]" spełnia przesłanki uznania go za obiekt zabytkowy, którego zachowanie leży w interesie społecznym, co pozwoliło na dokonanie w dniu 19 kwietnia 2021 r. skarżonej czynności, tj. włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej obiektu – Zarządzeniem Prezydenta Miasta z dnia [...]

Dalszym pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. złożonym w sprawie Skarżąca podtrzymała prezentowane dotychczas stanowisko. Ponadto poinformowała o rozstrzygnięciu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 315/21, którym stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. polegającej na włączeniu mostu zsypowego "[...]" w Z. do wojewódzkiej ewidencji zabytków, co – jak zaakcentowała Skarżąca – stanowiło wyeliminowanie z obrotu prawnego czynności stanowiącej podstawę wpisu przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zatem wyeliminowanie jedynej przesłanki jaka uprawniała organ do wydania zaskarżonego Zarządzenia w określonej w skardze części. Ponadto w dniu 20 grudnia 2021 r. do akt przedłożono pismo procesowe Skarżącej z załączonym postanowieniem o stwierdzeniu prawomocności przywołanego wyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. II SA/Gl 315/21.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast do art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 wskazanej ustawy, stwierdza bezskuteczność czynności. Powyższe następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, zatem uwzględnia w granicach danej sprawy wszelkie naruszenia prawa a także przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie niezależnie od zarzutów i wniosków podniesionych w treści skargi.

W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, iż Zarządzenie Prezydenta Miasta w przedmiocie aktualizacji gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. stanowi akt organu jednostki samorządu terytorialnego z zakresu administracji publicznej podlegający kognicji sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. (zob. postanowienie z Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2012 r. II OSK 1950/12), natomiast czynność włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków na podstawie art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków w zw. z § 18 ust. 1 rozporządzenia, jako działanie jednostronne będące elementem władczych działań administracji publicznej, podobnie jak włączenie karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków, kwalifikowane jest jako czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (zob. postanowienie z Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r. II OZ 218/21, podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 września 2021 r., VII SA/Wa 1766/19), a Skarżąca posiada interes prawny do wniesienia skargi jako właściciel przedmiotowego obiektu.

W odniesieniu do stanu normatywnego należy wskazać na treść art. 22 ust. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy. Zgodnie z art. 22 ust. 5 tej ustawy w gminnej ewidencji zabytków powinny być ujęte: 1) zabytki nieruchome wpisane do rejestru; 2) inne zabytki nieruchome znajdujące się w wojewódzkiej ewidencji zabytków; 3) inne zabytki nieruchome wyznaczone przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.

Stosownie do § 18 ust. 1 rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem – wójt (burmistrz, prezydent miasta) włącza kartę adresową zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub znajdującego się w wojewódzkiej ewidencji zabytków do gminnej ewidencji zabytków po zweryfikowaniu, że dane zawarte w karcie adresowej są wyczerpujące i zgodne z danymi zawartymi odpowiednio w decyzji o wpisie zabytku do rejestru lub w karcie ewidencyjnej zabytku. Zgodnie z § 15 ust. 5 rozporządzenia o włączeniu karty ewidencyjnej zabytku nieruchomego do wojewódzkiej ewidencji zabytków albo sporządzeniu nowej karty ewidencyjnej zabytku wojewódzki konserwator zabytków zawiadamia niezwłocznie także właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta), w celu ujęcia tego zabytku w gminnej ewidencji zabytków albo włączenia nowej karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków. Na gruncie rozpatrywanej sprawy Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. pismem z dnia [...].,[...] poinformował Prezydenta Miasta o ujęciu obiektu "most zsypowy (samowyładowczy) "[...]" zlokalizowany na linii kolejowej nr [...] przy ul. [...]w Z." w wojewódzkiej ewidencji zabytków (karta nr 26 akt administracyjnych). Natomiast w myśl § 18b ust. 1 wymienionego rozporządzenia o zamiarze włączenia karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków, o włączeniu tej karty, o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku, o zamiarze wyłączenia karty adresowej zabytku z gminnej ewidencji zabytków lub o wyłączeniu tej karty wójt (burmistrz, prezydent miasta) zawiadamia niezwłocznie właściciela lub posiadacza zabytku albo nieruchomości, która przestała być zabytkiem. W niniejszej sprawie obowiązek ten został wypełniony przez organ poprzez przesłanie Skarżącej Zawiadomienia z dnia [...]nr [...] o zamiarze włączenia do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. karty adresowej opisanego wyżej obiektu (pozycja[...]), ujętego w wojewódzkiej ewidencji zabytków (karta nr 27 akt administracyjnych). Następnie w dniu 19 kwietnia 2021 r. Prezydent Miasta zarządził aktualizację gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. poprzez: w § 1 ust. 1 lit. d - włączenie do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej zabytków nieruchomych dla w/w obiektu (pozycja[...]) - oraz w § 1 ust. 4 - aktualizację Załącznika Nr 2 Zarządzenia "Gminna ewidencja zabytków miasta Z. – wykaz pozostałych obiektów zabytkowych, ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków" (karta nr 34-59 akt administracyjnych), o czym zawiadomił Skarżącą pismem z dnia [...] Nr [...] (karta nr 60 akt administracyjnych).

Zawiadomienie Prezydenta Miasta o zamiarze włączenia do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. karty adresowej przedmiotowego obiektu nastąpiło na skutek poinformowania organu wymienionym pismem z dnia [...] przez Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. o ujęciu wymienionego obiektu w wojewódzkiej ewidencji zabytków (karta nr 26 akt administracyjnych). Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 2 czerwca 2021 r., sygn. II SA/Gl 315/21, w sprawie ze skargi A S.A. w K. na wymienioną wyżej czynność Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sporządzenia karty ewidencyjnej zabytku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Wyrok jest prawomocny od dnia 14 września 2021 r. (postanowienie o stwierdzeniu prawomocności z dnia 29 września 2021 r. w aktach sprawy).

Uwzględniając przedstawiony stan faktyczny oraz stan normatywnego obowiązujący w rozważnym zakresie, Sąd zauważa, że w trybie analizowanych przepisów, gminna ewidencja zabytków uzależniona jest od wpisów w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Zatem skoro wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2021 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 315/21 stwierdzono bezskuteczność czynności Śląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. polegającej na włączeniu karty ewidencyjnej w/w obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych, zakwestionowano tym samym charakter przedmiotowego obiektu jako zabytku w rozumieniu ustawy o ochronie zabytków, w związku z tym nie doszło do wpisania obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Powyższe, zdaniem Sądu, ma niewątpliwy wpływ na czynność organu – Prezydenta Miasta, objętą niniejszym postępowaniem, w zakresie włączenia do gminnej ewidencji zabytków miasta Z. karty adresowej zabytków nieruchomych mostu zsypowego "[...]". Sąd podziela przy tym stanowisko wyrażane w orzecznictwie w zakresie ścisłego związku działań organu wykonawczego gminy w tym trybie, z działaniami wojewódzkiego konserwatora zabytków. Czynność materialno-techniczna polegająca na wpisie do gminnej ewidencji zabytków obejmuje jedynie stwierdzenie, czy dany obiekt jest faktycznie wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków, a organ gminy nie ma podstaw do badania cech obiektu podlegającego wpisowi w kontekście przesłanek uznania go za zabytek, co pozwala uznać, że działanie organu gminy oparte jest na swoistym automatyzmie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2020 r., II SA/Gd 634/20, podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 września 2019 r., IV SA/Po 377/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r., VII SA/Wa 1122/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 15 czerwca 2021 r., II SA/Lu 35/21. Ustawodawca nie przewidział dla organu wykonawczego gminy w omawianym zakresie żadnej swobody (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2021 r., II SA/Gl 713/21). Jak zasadnie ujął powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 6 września 2021 r., II SA/Kr 762/20 "czynność włączenia do gminnej ewidencji karty adresowej zabytku uprzednio wpisanego do ewidencji wojewódzkiej, jest czynnością związaną, pochodną w stosunku do czynności włączenia karty ewidencyjnej zabytku do wojewódzkiej ewidencji zabytków i niezależną od ocen wójta co do zabytkowego charakteru przedmiotu wpisu do ewidencji". Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków jedyną przesłanką wpisania obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego uprzednie włączenie do ewidencji wojewódzkiej. Skoro zatem odpadła powyższa kluczowa przesłanka polegająca na włączeniu karty ewidencyjnej w/w obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych, o którą oparto wskazaną czynność włączenia karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków, zatem uwzględniając charakter czynności materialno-technicznej dokonywanej w tym przedmiocie przez organ wykonawczy gminy opartej o art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków i § 18 ust. 1 rozporządzenia, Sąd uznał za w pełni uzasadnione stwierdzenie bezskuteczności czynności włączenia w/w karty adresowej do gminnej ewidencji zabytków.

W związku z tym nie stanowiły przedmiotu rozważań Sądu zarzuty skargi w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego, a także naruszenia prawa materialnego w zakresie zarzutu naruszenia: art. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków oraz naruszenia § 18 ust. 1 rozporządzenia w zw. z art. 22 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków (str. 2-3 skargi), które w istocie zmierzały do zakwestionowania charakteru obiektu jako zabytku zatem mogłyby być podnoszone jedynie na etapie włączenia karty ewidencyjnej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków do wojewódzkiej ewidencji zabytków. Na marginesie Sąd wskazuje jednak, że nie podziela zarzutu naruszenia art. 22 ust. 4 i 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków (str. 2 skargi), bowiem włączenie karty adresowej obiektu do gminnej ewidencji zabytków stanowi obowiązek organu wykonawczego gminy w sytuacji, gdy karta zabytku została włączona do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych, co wynika z przedstawionych regulacji oraz ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. Jak wskazano wyżej, w judykaturze zwraca się uwagę, że "jedyną przesłanką do wpisana obiektu do gminnej ewidencji zabytków jest jego wcześniejsze włączenie do wojewódzkiej ewidencji zabytków, natomiast zarzuty co do braku walorów zabytkowych nieruchomości powinni być podnoszone na etapie czynności materialnoprawnej w przedmiocie włączenia (wpisania) przez wojewódzkiego konserwatora zabytków obiektu do wojewódzkiej ewidencji zabytków nieruchomych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r., VII SA/Wa 1122/19), a ciężar oceny w zakresie wpisu do ewidencji gminnej w oparciu o art. 22 ust. 5 pkt 2 ustawy o ochronie zabytków spoczywa na organie prowadzącym ewidencję wojewódzką (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 września 2019 r., IV SA/Po 377/19). Jako zasadne należy natomiast ocenić wskazanie przez Skarżącą w treści pisma z dnia 16 sierpnia 2021 r., iż przywołanym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. II SA/Gl 315/21 została wyeliminowana jedyna przesłanka jaka uprawniała Prezydenta Miasta do wydania zaskarżonego zarządzenia w części dotyczącej włączenia karty adresowej przedmiotowego obiektu do gminnej ewidencji zabytków (str. 2 pisma Skarżącej z dnia 16 sierpnia 2021 r., oraz w piśmie z dnia 15 grudnia 2021 r.).

Sąd wskazuje w tym miejscu, iż pomimo że Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności Zarządzenia Prezydenta Miasta z dnia [...] to Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie uwzględniając, że włączenie karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków następuje w oparciu o czynność materialno-techniczna organu, a wydanie zarządzenia jedynie potwierdza dokonanie tej czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2021 r., II OZ 218/21), uznał za uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzenie bezskuteczności czynności włączenia do gminnej ewidencji zabytków karty adresowej obiektu: most zsypowy (samowyładowczy) "[...]" zlokalizowany na linii kolejowej nr [...] przy ul.[...].

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz Skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 797 zł, na który składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 300 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej będącego radcą prawnym, tj. 480 zł ustalone na postawie § 14 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 146 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. należało stwierdzić bezskuteczność zaskarżonej czynności włączenia do gminnej ewidencji zabytków Miasta Z. karty adresowej obiektu: most zsypowy (samowyładowczy) "[...]" zlokalizowany na linii kolejowej nr [...] przy ul. [...] w Z..

Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.