Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 360/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska Asesor WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.) Protokolant Anna Nader po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymana nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz G. P. kwotę 396,- (trzysta dziewięćdziesiąt sześć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – po rozpatrzeniu odwołania G. P. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. w sprawie wymierzenia kary w kwocie 9.907,70 zł za usunięcie bez zezwolenia 16 drzew z posesji przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że dnia 30 sierpnia 2002 r. dokonano oględzin działki będącej własnością G. P. – położonej w W. przy ul. [...], w trakcie których ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości od strony północnej zostały wycięte drzewa. Dokonano pomiaru obwodów wyciętych drzew. Decyzją b. Burmistrza Gminy W. wymierzono G. P. karę w wysokości 9.907,70 zł za usuniecie drzew bez zezwolenia. Po rozpoznaniu odwołania ukaranej G. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. uchyliło decyzję Burmistrza i zaleciło uzupełnienie postępowania w zakresie ustalenia wieku przedmiotowych drzew.

Po uzupełnieniu postępowania Prezydent W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nałożył na G. P. karę grzywny za wycięcie bez zezwolenia 16 drzew. W uzasadnieniu wskazał, że drzewa te zostały usunięte przez osoby, którymi kierowała ówczesna właścicielka nieruchomości p. P. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła G. P. zaprzeczając, ażeby wycinała przedmiotowe drzewa osobiście lub nakazywała ich wycinkę.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody zgodnie, z którym za zniszczenie terenów zielonych albo drzew lub krzewów powodowane niewłaściwym wykonaniem robót ziemskich lub wykorzystaniem sprzętu mechanicznego albo urządzeń technicznych oraz zastosowaniem środków chemicznych w sposób szkodliwy dla roślinności oraz za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia (...) wymierza się karę administracyjną. Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało jako okoliczność niesporną, że działka przy ul. [...] w W. w dacie usunięcia drzew była własnością G. P. oraz że usunięcia drzew dokonano między 10 czerwca 2002 r., a 2 sierpnia 2002 r. Powołując się na zeznania 2 świadków organ odwoławczy ustalił, że wycinki dokonała skarżąca wraz z 2 mężczyznami. Ponieważ p. P. posiadała zezwolenie jedynie na wycięcie obumarłej brzozy natomiast nie miała zezwolenia na usunięcie innych drzew – w ocenie organu - nałożenie na nią kary było zasadne i znajdowało oparcie w prawie. Wysokość kary została ustalona w oparciu o opinię sporządzoną przez biegłego G. M.

Odwołanie od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła G. P.

W uzasadnieniu skargi wskazała niewyjaśnienie wszystkich okoliczności przez organ odwoławczy, w szczególności co do daty wycinki drzew, zakwestionowała także opinie biegłego G. M. poddając pod wątpliwość czy biegły oceniał drzewa składowane na posesji skarżącej. Skoro wskazuje inne daty ich wycinki, niż ustala organ. Wskazała także, że nieruchomość, na której składowane były wycięte konary drzew objęta była w tej dacie zarządem Zakładu Administrowania Mieniem Komunalnym. Zaprzeczyła, ażeby ona osobiście lub na jej zlecenie inne osoby dokonały wycinki drzew.

W konkluzji powyższego skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie wskazując na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odniesieniu do podniesionej kwestii, że w dacie usuwania drzew nieruchomością władał zarząd Administrowania Mieniem Komunalnym organ odwoławczy wskazał, że ustawa nakłada obowiązek nałożenia kary przede wszystkim na osobę, która usunęła drzewa, a według ustaleń organu była nią skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 i 10 § 3 kpa.

Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzygnął w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że podstawą prawną nałożenia grzywny na G. P. (obecnie P.) był art. 47k ustawy z dnia 16.10.1991 r. o ochronie przyrody ( Dz.U. z 2001 r. nr 100 poz. 1085 z późn. zm.).

Wykładnia tego przepisu wskazuje, że ustawodawca nakłada na wójta, burmistrza lub prezydenta miasta obowiązek wymierzenia kary pieniężnej za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia.

Na organach orzekających o wymierzeniu kry pieniężnej spoczywa zatem szczególny obowiązek wyjaśnienia okoliczności i faktów, które skutkują nałożeniem kary grzywny. Skarżąca zaprzeczała w toku całego postępowania jakoby to ona zlecała dokonanie wycinki drzew, tym więcej aby wykonywała te czynności osobiście.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę - organ nie zebrał i nie rozpatrzył w należyty sposób całego materiału dowodowego.

W szczególności wskazać należy, że ani protokół oględzin nieruchomości, sporządzony dnia 30 sierpnia 2002 r. ani dołączona do niego mapa sytuacyjna nie wskazują, w którym miejscu rosły wycięte drzewa, aby móc ocenić trafność zarzutów G. P., że drzewa wycięto nie z nieruchomości stanowiącej jej własność. Prezydent W. w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2003 r. wskazał, że "stwierdzono, że na części nieruchomości od strony północnej, stanowiącej drogę dojazdową wewnętrzną do wydzielonej działki zostały wycięte drzewa" Ustalenie to jest - w ocenie Sądu - zupełnie dowolne biorąc pod uwagę, że żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie wskazuje na położenie drzew przed ich wycięciem "na drodze dojazdowej". Okoliczność ta nie została także przyznana przez skarżącą co zwalniałoby organ od szczegółowego ustalenia tej okoliczności ( art. ... kpa).

G. P. wskazała natomiast, że pozostałe po wycince pniaki usytuowane były za siatką ogrodzeniową oddzielającą jej nieruchomość wraz z pasem gruntu obciążonym prawem przejścia i przechodu na rzecz osób trzecich od nieruchomości sąsiedniej. Ogrodzenie to nie było wówczas postawione w granicy geodezyjnej działki. Dodatkowo skarżąca złożyła mapę sytuacyjną z dnia 30 września 2003 r., na której nie widnieją drzewa, za wycięcie których została ukarana, mimo że naniesiono na niej inne drzewa – w tym obumarłą brzozę, która byłą przedmiotem decyzji zezwalającej na wycięcie z dnia ___. Wskazane wyżej okoliczności nie zostały w sposób wyczerpujący wyjaśnione przez organy orzekające, a to stanowiło naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Wysokość nałożonej na G. P. grzywny została ustalona w oparciu o przepisy § 10 ust. 1 pkt.1 ust.2, § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar( Dz.U. nr 162 poz. 1138 z 1998 r. ). Przepisy tego rozporządzenia zostały uchylone z dniem 1 lipca 2003 r. mocą ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz zmianie niektórych ustaw ( Dz.U. nr 100 poz. 1085) z późn. zm.). Art. 4 ust. 1 przepisy wydane na podstawie ustaw wskazanych w art. 2 ust. 1 i 3 zachowują moc, o ile nie są sprzeczne z ustawą nie dłużej jednak niż do 30 czerwca 2003 r

Natomiast od dnia 1 lipca 2003 r. wprowadzone zostały przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 maja 2003 r. w sprawie jednostkowych stawek kar za usuwanie drzew ( Dz.U. 99 poz. 907), które ustalały inne zasady ustalania wysokości kar za wycinanie drzew bez zezwolenia. Rozporządzenie to nie zawierało przepisów przejściowych, które pozwalałyby do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją stosować przepisy dotychczasowe.

Ponieważ w dacie orzekania przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie obowiązywały przepisy rozporządzenia z 22 grudnia 1998 r., a weszło w życie rozporządzenie z dnia 6 maja 2003 r. – przepisy tego ostatniego rozporządzenia winny być podstawą rozstrzygnięcia.

Dodatkowo wskazać należy, że część wstępna zaskarżonej decyzji i jej uzasadnienie są niespójne. Z części wstępnej wynika, że decyzja została wydana po rozpoznaniu odwołania G. P. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2002 r., zaś uzasadnienie wskazuje, że chodzi o późniejszą decyzję tego organu. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy oraz fakt, że odwołanie od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2002 r. zostało już rozpoznane i decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. orzeczenie to zostało uchylone, na co wskazuje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – Sąd przyjął, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze popełniło oczywistą omyłkę .Kwestia ta jednak wymaga również wyjaśnienia po ponownym rozpoznaniu sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe uchybienia Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, jako naruszająca prawo winna być uchylona.

Jako nietrafny Sąd ocenił zarzut skargi, że skarżąca zwolniona jest od odpowiedzialności za wycięcie drzew albowiem w dacie dokonania tej czynności nieruchomością ... zakład Administrowania Mieniem Komunalnym. Ustawodawca obciąża odpowiedzialnością za powyższe władającego nieruchomością, a zatem także właściciela. Natomiast trafnie skarżąca podnosi, że organ nie ustalił precyzyjnej daty wycinki biorąc pod uwagę datę sporządzenia protokołu oględzin drzew (30.08.2002) oraz zapis w opinii biegłego , że drzewa zostały wycięte pod koniec roku. Te kwestie powinny być przedmiotem dodatkowej analizy przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Rozstrzygnięcie o kosztach zostało oparte o treść art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153 poz. 1085)

Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i art. 135 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wskazanych wyżej przepisów należało orzec jak na wstępie.