Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 594/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 153, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 44, art. 58 § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M.W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez M.W. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], którym odmówiono w/w przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Powyższe postanowienie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] września 2018 r., nr [...], Prezydent Miasta cofnął M.W. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii "AM, B1, B" prawa jazdy, na okres jednego roku. Organ określił w decyzji, że bieg terminu rozpocznie się od momentu zwrotu dokumentu prawa jazdy, w związku z prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z [...] kwietnia 2018 r., sygn. akt [...].

Pismem z dnia [...] września 2019 r. M.W. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie, wskazując w nim, że o decyzji z dnia [...] września 2018 r. dowiedział się 2 września 2019 r., sprawdzając w Wydziale Komunikacji Urzędu Miasta, czy upłynął już okres zakazu prowadzenia pojazdów, nałożony przez Sąd Rejonowy.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., nr [...] Kolegium stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Dnia 4 listopada 2019 r. M.W. złożył bezpośrednio w siedzibie Kolegium pismo, które organ uznał za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że wobec dwukrotnego awizowania przesyłki, nie otrzymał fizycznie ww. decyzji, przez co nie mógł jej skutecznie zaskarżyć.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podał, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu powinien być liczony najpóźniej od 2 września 2019 r., tj. zgłoszenia się skarżącego do Starostwa Powiatowego w celu uzyskania informacji, czy upłynął już termin zakazu prowadzenia pojazdów nałożony przez Sąd Rejonowy (tak m.in. w odwołaniu z dnia [...] września 2019 r. wskazała wprost strona) - kiedy został poinformowany o wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. SKO podkreśliło, że w jego ocenie doręczenie spornej decyzji było w pełni skuteczne i wywołuje skutki prawne. SKO wskazało ponadto, że strona składając odwołanie 6 września 2019 r. wiedziała już o decyzji, jej treści, dacie wydania oraz o tym, że jest ona ostateczna. Strona składając odwołanie z dnia [...] września 2019 r. nie złożyła jednocześnie wniosku o przywrócenie terminu. Mając świadomość orzeczenia sądowego zapadłego w sprawie, nie podjęła żadnych działań, mających na celu ustalenie czy zapadły w związku z tym stosowne decyzje, strona nie przeglądała też akt sprawy. Miała możliwość wcześniejszego zapoznania się z aktami. Przyjmując jednak nawet na korzyść strony, iż faktycznie nie wiedziała nic o zapadłej decyzji, to 2 września 2019 r. - co jest bezsporne - już posiadała o tym wiedzę i wówczas mogła złożyć wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie ze złożonym odwołaniem. W ocenie SKO, mając na uwadze przesłankę drugą sformułowaną na podstawie art. 58 § 1 i 2 k.p.a., wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia został złożony z naruszeniem 7-dniowego terminu określonego przez ustawodawcę, czego konsekwencją było nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. podając, że początkiem biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powinien być dzień 30 października 2019 r., kiedy to skarżący dowiedział się z postanowienia Kolegium o uchybieniu terminu. Zatem składając 4 listopada 2019 r. wniosek o przywrócenie terminu, skarżący zachował 7-dniowy termin określony w przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 82/20, uznając złożoną skargę za uzasadnioną, uchylił zaskarżone postanowienie Kolegium z dnia [...] grudnia 2019 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z przepisu tego wynika, że datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, może być również dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminowi. Dotyczy to sytuacji, w których strona nie miała świadomości przekroczenia terminu i dokonując czynności działała w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w ustawowym terminie. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie SKO dokonało błędnej interpretacji art. 58 § 2 k.p.a., przyjmując, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia zażalenia był 2 września 2019 r., a wniosek o przywrócenie terminu, skarżący powinien złożyć jednocześnie z odwołaniem, a więc 6 września 2019 r. Tym samym SKO poczyniło założenie, że 2 września 2019 r. skarżący dowiedział się o uchybieniu terminu do złożenia odwołania i składając to odwołanie 6 września 2019 r. wiedział, że składa je z naruszeniem terminu. Tymczasem skarżący twierdzi, że składając 6 września 2019 r. odwołanie był nieświadomy przekroczenia terminu do jego złożenia. Sąd uznał, że jeżeli SKO miało wątpliwości co do daty, w której skarżący powziął wiadomość o uchybieniu terminowi, powinno zwrócić się do niego o złożenie wyjaśnień, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się, iż nie zachował terminu do wniesienia odwołania i dopiero na podstawie tych wyjaśnień ustalić czy został zachowany termin, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a. Bez poczynienia takich ustaleń niedopuszczalne było przyjęcie, że 6 września 2019 r. skarżący składając odwołanie wiedział, że czyni to z uchybieniem terminu. Sąd nie podzielił stanowiska SKO, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący powinien złożyć równocześnie ze złożeniem odwołania, a więc 6 września 2019 r. Z przepisów k.p.a. wynika, iż wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu musi być dokonana czynność, której wniosek dotyczy (art. 58 § 2 zdanie drugie k.p.a.). Obowiązek ten nie dotyczy jednak sytuacji, gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony już po dokonaniu czynności, której dotyczy. Istotne jest jedynie, aby najpóźniej w momencie złożenia wniosku czynność ta została dokonana. Taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. W chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu - 4 listopada 2019 r., czynność której on dotyczył - wniesienie odwołania, była już dokonana. Sąd uznał, że SKO działało z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i nie ustaliło prawidłowo daty ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, a w konsekwencji - z naruszeniem art. 58 § 2 k.p.a. - stwierdziło, że prośba o przywrócenie terminu została złożona przez skarżącego z przekroczeniem terminu określonego w tym przepisie, co stanowiło na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., podstawę uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd nakazał Kolegium w oparciu o wyjaśnienia skarżącego ustalić datę, w której ustała przyczyna uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania, czyli datę, kiedy skarżący dowiedział się jaki był termin do zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r. Jeżeli wiedzę taką skarżący uzyskał 30 października 2019 r., kiedy doręczono mu postanowienie SKO z [...] października 2019 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to wniosek o przywrócenie terminu złożony został 4 listopada 2019 r. z zachowaniem terminu określonego w art. 58 § 2 k.p.a., a strona wcześniej dopełniła także czynności polegającej na wniesieniu odwołania, pozostając na etapie jej dokonywania w mylnym przekonaniu, że termin jest zachowany.

Przystępując do ponownego rozpoznania wniosku skarżącego pismem noszącym datę [...] sierpnia 2020 r. Kolegium zobowiązało skarżącego do złożenia wyjaśnienia, kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r. oraz kiedy i w jakich okolicznościach dowiedział się o terminie zaskarżenia w/w decyzji. Drugim pismem noszącym tę samą datę organ zobowiązał Prezydenta Miasta do uzupełnienia materiału sprawy i przedłożenia potwierdzenia od operatora pocztowego, że zostały spełnione przesłanki doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] września 2019 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdów kategorii AM,B1, B prawo jazdy w trybie art. 44 k.p.a.

Pismem z [...] października 2020 r. Prezydent Miasta poinformował Kolegium, że przesyłka zawierająca decyzję w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy skarżącemu została zwrócona nadawcy z uwagi na niepodjęcie awizowanej przesyłki w terminie. Z informacji zamieszczonej na kopercie oraz na dowodzie zwrotnego potwierdzenia odbioru, przekazanego przez placówkę pocztową wynika, że z uwagi na niemożność doręczenia przesyłki adresatowi, pełnomocnikowi ani dorosłemu domownikowi, w dniu 13 września 2018 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym, a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości jej odbioru w tym urzędzie umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni przesyłkę awizowano powtórnie w dniu 21 września 2018 r. W dniu 15 października 2018 r. w/w decyzja ponownie została wysłana na adres zamieszkania skarżącego i została ponownie zwrócona do nadawcy z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana, tj. w dniu 15 października 2018 r. oraz w dniu 23 października 2018 r.

Natomiast pismem z dnia [...] października 2020 r. skarżący M.W. poinformował, że o fakcie wydania decyzji z dnia [...] września 2018 r. w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami dowiedział się dopiero w dniu

2 września 2019 r., sprawdzając w siedzibie urzędu czy upłynął okres zakazu prowadzenia pojazdów orzeczony przez Sąd Rejonowy i wówczas poinformowano go, że bieg zakazu jeszcze się nie rozpoczął. W tym dniu też dowiedział się o terminie do zaskarżenia decyzji, czytając decyzję i znajdujące się na jej końcu pouczenie o terminie i trybie jej zaskarżenia.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się m.in. na art. 58 § 1 k.p.a., odmówiło przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ podniósł, że przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które muszą być spełnione łącznie, zostały określone w art. 58 § 2 k.p.a. Przesłanki te to: brak winy zainteresowanego w uchybieniu terminu, wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, dochowanie terminu 7-dniowego do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia środka odwoławczego oraz dopełnienie czynności, dla której ustanowiono przywracalny termin. Zdaniem Kolegium, skarżący nie spełnił jednej z przesłanek, tj. nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Okoliczność, którą przywołuje skarżący na swoje usprawiedliwienie, tj. nieskuteczne doręczenie przesyłki zawierającej decyzję z dnia [...] września 2018 r,. nie uprawdopodabnia braku jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od tej decyzji. Przytaczając treść art. 44 k.p.a. organ uznał, że decyzja została mu doręczono w trybie wskazanym w tym przepisie tzw. doręczenia zastępczego. Była pozostawiona w urzędzie pocztowym w związku z nieobecnością adresata przez okres 14 dni, przy zachowaniu wymogu dwukrotnego awizo i umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni w oddawczej skrzynce pocztowej. Powyższe wynika z informacji zawartych na zwróconej adresatowi- organowi przesyłki adresowanej do skarżącego. Jest to dokument urzędowy, który korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, a którego to domniemania skarżący skutecznie nie obalił. Powyższe, zdaniem Kolegium, uzasadniało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Na postanowienie SKO skargę złożył M.W., wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że niezasadne jest stanowisko organu co do niewykazania braku winy w uchybieniu terminu. W przedmiotowej sprawie nie otrzymał on bowiem awizo o przesyłce poleconej pozostawionej do odbioru w urzędzie pocztowym, a tym samym, nie posiadając wiedzy o takiej przesyłce, nie mógł się zgłosić po jej odbiór. Z przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przez Kolegium argumentacji wynika, że był on zobowiązany co najmniej raz w tygodniu sprawdzać w urzędzie pocztowym, czy nie pozostawiono dla niego przesyłki, o awizowaniu której nie posiadał informacji. W jego sprawie jest to o tyle istotne, że z uwagi na charakter wykonywanej pracy, związane z nią częste wyjazdy służbowe od poniedziałku do piątku nie przebywał w miejscu zamieszkania. Jednocześnie skarżący stwierdził, że w tym okresie odbierał w urzędzie pocztowym inne adresowane do niego przesyłki pocztowe, które były uprzednio awizowane. Nie miał żadnego uzasadnionego interesu w unikaniu odbioru spornej przesyłki zawierającej decyzję w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, gdyż był świadomy możliwości utraty w takiej sytuacji uprawnienia do wniesienia odwołania.

W złożonej odpowiedzi na skargę organ, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które zostało wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po wyr. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 kwietnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 82/20.

Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia jego wadliwości (zob. A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 345).

W orzecznictwie jednoznacznie stwierdza się także, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 1999 r., sygn. akt I SA 2019/98, ONSA 2000, Nr 3, poz. 129). Zatem skutki wyr. sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyr. sądu pierwszej instancji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Łd 1230/08, publ. LEX 493588). Stąd skutkiem wyr. sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem, a sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyr.. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej , ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji czy też postanowienia wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyr. sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny pranej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania

(vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2021r., sygn. akt III FSK 63/21).

Ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 kwietnia 2020 r. mają zatem podstawowe znaczenie. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Stwierdzić zatem należy, że ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. W konsekwencji nie straciły także na swojej aktualności zalecenia Sądu co do dalszego postępowania. Wobec takiego stanu rzeczy zaskarżoną decyzję należało ocenić przy uwzględnieniu treści powyższego wyroku.

Kierując się powyższymi wskazaniami Kolegium uznało, że termin do wniesienia przez skarżącego prośby o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r. biegnie od dnia 1 listopada 2019 r., albowiem dopiero z treści postanowienia Kolegium z dnia [...] października 2019 r., w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania dowiedział się, jaki był termin do zaskarżenia decyzji z dnia [...] września 2019 r. i że odwołanie złożył po terminie. Twierdzenie to organ oparł na wyjaśnieniach złożonych przez skarżącego w formie pisemnej na żądanie organu w dniu 21 października 2020 r. (pismo k. 98 akt sprawy administracyjnej). Tym samym skarżący zachował termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., a który wynosi 7 dni licząc od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, skoro wniosek ten został złożony w dniu 4 listopada 2019 r. Ustalenie to zostało zakwestionowane przez skarżącego również w złożonej skardze. Nadto Kolegium zasadnie uznało, że skarżący spełnił warunek dopełnienia czynności – w niniejszej sprawie wniósł odwołanie od decyzji organu z dnia [...] września 2018 r., dla której określony był termin. Odwołanie takie zostało złożone bowiem w dniu 6 września 2019 r. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia [...] kwietnia 2020 r. do oceny zachowania warunku dopełnienia czynności dla której określony był termin jest, aby najpóźniej w momencie złożenia wniosku czynność ta została dokonana. W niniejszej sprawie w chwili złożenia wniosku o przywrócenie terminu czynność której on dotyczył – wniesienie odwołania, była już dokonana.

Uzasadniając odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Kolegium uznało, że skarżący M.W. nie spełnił ostatniej przesłanki do przywrócenia terminu, jaką jest brak winy w uchybieniu terminu, który zachodzi w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przyczyna uchybienia terminu musi być niezależna od strony. Nie może zachodzić jakiekolwiek niedbalstwo po stronie wnoszącego o przywrócenie terminu do dokonania czynności. Nadto Kolegium opisując sposób doręczenia pisma stronie w trybie art. 44 k.p.a., który to tryb został w niniejszej sprawie zachowany wskazało, że zwrotne potwierdzenie odbioru pisma wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzone w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot jest dokumentem urzędowym, który stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo zaświadczone i korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego co zostało w nim stwierdzone. Skarżący, zdaniem organu nie przeprowadził dowodów pozwalających powyższe domniemanie skutecznego doręczenia zastępczego kwestionowanej decyzji obalić. O ile Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu dotyczące domniemania prawnego skutecznego doręczenia, o którym mowa w art. 44 k.p.a., zgodnie z którym przewidziana w tym przepisie zastępcza forma doręczenia pisma rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało skutecznie doręczone adresatowi, o tyle stwierdzić należy, że Kolegium nie uwzględniło nie tylko w swych rozważaniach, ale także w trakcie przeprowadzania postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie zaskarżonego postanowienia okoliczności, że domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo (w niniejszej sprawie decyzja) nie zostały mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn można między innymi zaliczyć nieobecność z powodu choroby lub z innych przyczyn trwającą dłuższy okres czasu i spowodowana tym niemożność odebrania przesyłki złożonej w placówce pocztowej. Dotyczy to w szczególności, gdy nieobecność trwała przez okres dłuższy niż okres złożenia przesyłki w placówce pocztowej. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej (Duże Komentarze Becka. R. Hauser, M. Wierzbowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz wydanie 6 str. 548-549). Przeprowadzając postępowanie wyjaśniające mające na celu wykazanie przesłanek określonych w art. 58 k.p.a., uzasadniających przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności prawnej, o ile organ w sposób należyty ustosunkował się do kwestii złożenia wniosku o przywrócenie terminu, dopełnienia czynności (wniesienia odwołania), dla której określony był termin oraz zachowania terminu do złożenia wniosku, realizując przy tym w pełni wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 kwietnia 2020 r., o tyle co najmniej przedwcześnie postawił tezę odnośnie niespełnienia przesłanki po stronie skarżącej braku winy w uchybieniu terminu. Odnośnie przesłanki braku winy w uchybieniu terminu wskazać należy, że art. 58 § 1 k.p.a. wymaga jedynie od zainteresowanego uprawdopodobnienia istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. Konieczne jest uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. To na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, przez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej. Uprawdopodobnienie jest czynnością proceduralną stwarzającą w świadomości organu orzekającego określony stopień przekonania o prawdopodobieństwie zaistnienia jakiegoś faktu. Oczywiście istnienie tej świadomości lub jej brak po stronie organu podlega ocenie, która nie może być oparta na dowolności.

Sąd zauważa, że sam fakt występowania w art. 58 § 1 k.p.a. instytucji uprawdopodobnienia nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu administracji publicznej z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez wnioskującego wiarygodności okoliczności, na które powołał się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych.

W niniejszej sprawie wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia na domniemanie wynikające z art. 44 k.p.a. Kolegium wskazując na brak jego obalenia wskazało jedynie, że "M.W. nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wobec czego nie jest możliwe przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". Pominął jednak w rozważaniach, że skarżący w swoich pismach podnosił, że kwestionowanej decyzji nie otrzymał, ani też zawiadomienia o złożeniu jej w placówce pocztowej w trybie art. 44 k.p.a. Obowiązkiem organu wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. było wyjaśnienie tych okoliczności przez zobowiązanie skarżącego do przedstawienia faktów, które spowodowały nieodebranie przez niego decyzji i ewentualnych dowodów te fakty potwierdzających. Jeżeli przyczyną tego były, jak podnosi skarżący w skardze, częste wyjazdy służbowe trwające przez dłuższy okres czasu, organ winien rozważyć możliwość zobowiązania skarżącego do przedstawienia posiadanych dowodów na tę okoliczność np. delegacji wystawionych przez zakład pracy, czy zaświadczenia wystawionego przez pracodawcę. Takim dowodem mogą być również zeznania złożone przez samego skarżącego. Dowody te następnie winny zostać poddane ocenie zgodnie z zasadą swobody oceny dowodów wyrażoną w art. 80 k.p.a. Takich czynności wyjaśniających organ w niniejszej sprawie nie przeprowadził. Twierdzenie, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu nie zostało poparte żadnymi dowodami.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie dokonało ustaleń w zakresie spełnienia przesłanki uprawdopodobnienia przez skarżącego, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy i w konsekwencji z naruszeniem art. 58 § 1 k.p.a., stwierdziło, że uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 1 p.p.s.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego. Zasądzono od organu na jego rzecz zwrot uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 100 zł.

Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium będzie związane przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.). Organ powinien zatem w oparciu o zeznania skarżącego i przedłożone przez niego dowody ustalić okoliczności pozwalające dokonać oceny spełnienia przesłanki braku po jego stronie winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2018 r.