Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1073/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6210 Dodatek mieszkaniowy
Hasła tematyczne: Dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 111 par 1, 2, art. 151 , art. 250 , art. 134,
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.  3
journal: Dz.U. 1997 nr 102 poz 643
law: Ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata P. P. kwotę [...] zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 7 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku R.S. z dnia [...] r., przyznał R. S. dodatek mieszkaniowy na okres od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym [..] zł ryczałtu na zakup opału.

R. S. wniósł od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia w całości decyzji z dnia [...] r. i przyznania kwoty dodatku mieszkaniowego zgodnie z jego rzeczywistymi wydatkami czynszowymi w kwocie [..] zł miesięcznie, nie zaś w kwocie [...] zł jaką przyjął w sposób bezprawny organ I instancji. Zdaniem skarżącego, dodatek zaniżono bezprawnie, naruszając art. 2, 10, 32, 67 ust. 2, 87 ust. 1, 95 ust. 1 i 2, 163 Konstytucji RP oraz ustawę o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którą wydatki skarżącego powinny wynosić 20 % dochodów tj. [...] zł. Suma wydatków przyjętych do obliczenia, to zdaniem skarżącego – [..] zł, czyli łącznie –[..] zł. R. S. wniósł ponadto o przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody oraz przyjęcie dochodów netto a nie brutto przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego, którego wysokość ma istotne znaczenie dochodowe dla jego podstawowej egzystencji. Liczenie brutto dochodu do udziału

w kosztach utrzymania mieszkania i następnie podwyższenie procentowe tych dochodów przy obliczeniu wysokości dodatku mieszkaniowego powoduje to,

że podwójnie obniża się rzeczywiste dochody netto na podstawową egzystencję Polek i Polaków i narusza się podstawowe konstytucyjne prawo do godnego bytowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu sprawy

w wyniku złożonego odwołania, decyzją z dnia [..] r., nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 2 – art. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych, powołanych w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ ustalił, że R. S. zamieszkuje w lokalu znajdującym się w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny . Z tego powodu, organ I instancji przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego uwzględnił jedynie wydatki, które byłyby pokrywane w ramach czynszu, jaki obowiązywałby dla tego lokalu gdyby wchodził on w skład mieszkaniowego zasobu gminy. Czynsz obliczony w taki sposób wynosił w [...] r. –[...] zł, zatem należało przyjąć kwotę czynszu za zajmowany lokal mieszkalny w wysokości [..] zł, a nie [..] zł. Jeśli chodzi o kwestię ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu, to organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle § 3 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych, oraz równowartość 2 kilowatogodzin za każdą dodatkową osobę. Ponieważ lokal, w którym zamieszkuje skarżący nie jest wyposażony w instalację c.w. dlatego doliczono ryczałt w wysokości [...] zł. Organ wskazał ponadto, że definicja dochodu została uregulowana w art. 3 ust. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, zgodnie z którym, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych chyba, że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. To zaś oznacza, że dochód gospodarstwa domowego R. S. został obliczony prawidłowo. Jak wynika bowiem z cytowanych wyżej przepisów, do wyliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się dochód brutto. R. S. złożył skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości i przyjęcie w celu obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego, wydatków w kwocie [...] zł miesięcznie, a nadto o przywrócenie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody oraz przyjęcie dochodów netto a nie brutto. Podkreślił, że wysokość dodatku mieszkaniowego ma istotne znaczenie dla jego podstawowej egzystencji i podstawowego konstytucyjnego prawa do godnego bytowania, "zgodnie z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa". Jednocześnie R. S. sformułował wniosek, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z następującymi pytaniami prawnymi:

1) "czy subdelegacja ustawowa ustanowiona w art. 6 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dla Rad Gminnych w sprawie określania, modyfikowania przez gminne prawo miejscowe ponoszonych ustawowych wysokości wydatków przez osoby na opłatę czynszu w celu obliczenia dodatku mieszkaniowego jest zgodna z art. 2, 10, 32, 67 ust. 2, 87 ust. 1, 95 ust. 1 i 2, 163 Konstytucji. Rady Gminne nie są władzą ustawodawczą i nie mogą regulować w gminnym prawie miejscowym spraw konstytucyjnych i ustawowych dotyczących wysokości środków finansowych na podstawową egzystencję Polek i Polaków";

2) "czy liczenie brutto dochodów do udziału w kosztach utrzymania mieszkania a następnie podwyższanie procentowe tych dochodów do udziału w kosztach utrzymania mieszkania jest zgodne z podstawową zasadą konstytucyjną sprawiedliwości do godnego bytowania w Państwie funkcjonującym zgodnie z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa";

3) "czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28.12.2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych są zgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji";

4) "czy przymus adwokacki, w sądowym postępowaniu odwoławczym od orzeczeń kończących postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, jako sądem I instancji, jest zgodny z Konstytucją, czy art. 175 i art. 194 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi są zgodne z Konstytucją". W ocenie skarżącego, strona w postępowaniu sądowym winna mieć prawo do zaskarżenia orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny bez przymusu adwokackiego. Będzie to realizacją podstawowej zasady konstytucyjnej, że strona ma prawo wnieść środek odwoławczy od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji bez przymusu adwokackiego oraz, że sądownictwo jest co najmniej dwuinstancyjne;

5) "czy przepisy ustaw, rozporządzeń i inne, które umożliwiają adwokatom wydawanie opinii prawniczych kończących postępowanie sądowe i zamykają stronie drogę do wniesienia środka odwoławczego od orzeczeń kończących postępowanie przed sądem I instancji jakim jest Wojewódzki Sąd Administracyjny są zgodne z Konstytucją, a przede wszystkim z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi trójpodziału władzy";

6) "czy rozpatrywanie spraw przez sądy administracyjne tylko z uwzględnieniem kryterium zgodności z prawem jest zgodne z Konstytucją, a w szczególności z zasadami i prawem Demokratycznego Państwa Prawa".

Odpowiadając na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia [...] r. R. S. wystąpił o połączenie sprawy

do wspólnego rozpoznania ze sprawami o sygn. II SA/Sz 345/11, II SA/Sz 366/12, II SA/Sz 857/12, II SA/Sz 1063/12, II SA/Sz 1094/13, II SA/Sz 378/13, II SA/Sz 393/14, II SA/Sz 1091/14.

W rozpoznaniu powyższego wniosku Sąd na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r. wydał postanowienie oddalające wniosek skarżącego.

Na rozprawach, w dniu 5 kwietnia 2012 r., w dniu 17 października 2012 r., w dniu 20 marca 2013 r., w dniu 12 czerwca 2014 r. skarżący składał wnioski o wyłączenie sędziego sprawozdawcy oraz innych sędziów składu orzekającego. W jednym wypadku wydano postanowienie o wyłączeniu sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy, natomiast pozostałe wnioski o wyłączenie zostały oddalone. Wniesione w tym przedmiocie zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego zostały bądź odrzucone (m.in. z uwagi na przekroczenie terminu do ich wniesienia) bądź oddalone.

Na wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, postanowieniem z dnia 29 grudnia 2011 r., ustanowiono adwokata, przy czym o jego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej. W dniu [...] r., pełnomocnikiem R. S. został wyznaczony adw. P. P..

Na rozprawie w dniu 20 marca 2013 r., skarżący R. S. wniósł o "ograniczenie pełnomocnikowi zakresu pełnomocnictwa do składania takich oświadczeń i pism, które będą zgodne z wolą skarżącego". Został wówczas pouczony o możliwości wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianę pełnomocnika, a także o możliwości zrezygnowania z pełnomocnika, bądź wystąpienie o przyznanie pełnomocnika na etapie postępowania skargowego.

Na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. skarżący oświadczył, że wypowiada adwokatowi pełnomocnictwo, co nie oznacza, że rezygnuje z prawa pomocy. Ponadto wniósł o nieprzyznawanie pełnomocnikowi wynagrodzenia, ponieważ w jego ocenie, pełnomocnik faktycznie nie reprezentował go w tej sprawie.

Pełnomocnik R. S. podtrzymał skargę wniesioną w niniejszej sprawie przez skarżącego oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości [...] krotności stawki podstawowej, oświadczając, że nie zostały one zapłacone ani w części ani w całości.

Do chwili zamknięcia rozprawy, która odbyła się w dniu 14 stycznia 2014 r., skarżący nie złożył wniosku o wyłączenie któregokolwiek z sędziów składu orzekającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Przeprowadzone pod tym kątem badanie zaskarżonej decyzji doprowadziło do stwierdzenia przez Sąd, że decyzja prawa nie narusza.

Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych określone zostały w ustawie

z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734, tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 966). Przepisy tej ustawy uzależniają przyznanie dodatku mieszkaniowego od kryterium podmiotowego, stanowiąc w art. 2 katalog osób, którym dodatek ten przysługuje, a także od kryterium dochodowego (art. 3) oraz od powierzchni lokalu zajmowanego przez osobę uprawnioną (art. 5).

W ocenie Sądu nie budzą żadnych wątpliwości ustalenia organów, że skarżący spełnia przesłanki do otrzymana dodatku mieszkaniowego. W tym zakresie stanowisko organów i skarżącego są zbieżne.

Kwestię sporną stanowi natomiast wysokości należnego R. S. dodatku mieszkaniowego. Zarzuty skargi, zasadniczo nie dotyczą uchybień procesowych czy niewłaściwego zastosowania przepisów regulujących zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych, lecz wskazują na wydanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji w oparciu o przepisy, które w ocenie skarżącego, są niezgodne z Konstytucją RP.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że do czasu uznania przez Trybunał Konstytucyjny, że dana regulacja prawna stoi w sprzeczności z postanowieniami Konstytucji, obowiązuje zasada domniemania konstytucyjności niezakwestionowanych przez Trybunał przepisów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie jest organem uprawnionym do wnoszenia do Trybunału Konstytucyjnego pytań prawnych w sprawie zgodności określonych aktów normatywnych z Konstytucją. Organ ten nie może również odmówić zastosowania obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie, w sytuacjach, w których wykładnia danego przepisu może prowadzić do różnych wniosków, organ winien podążyć za tym kierunkiem, który w sposób najpełniejszy będzie realizował zasady konstytucyjne. Przy tym jednak, organ nie może samodzielnie odstąpić od zastosowania przepisu, który nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, powołując się tylko na jego własną, negatywną ocenę.

Sporną kwestią przy zastosowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych było, m.in., zaliczenie do dochodów skarżącego jego dochodu brutto.

Definicję "dochodu", na potrzeby ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, prawodawca sformułował w art. 3 ust. 3 tej ustawy. W myśl tego przepisu, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007 r. (po zmianie przepisu z dniem 11.09.2013 r. – także dodatku energetycznego). Przywołany przepis w sposób enumeratywny wymienia jakiego rodzaju świadczeń nie wlicza się do dochodu. Nie przewidziano w nim jednak możliwości odliczenia od dochodu kwoty podatku dochodowego od osób fizycznych, powiększającego dochód netto.

Zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100 % tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Cytowany przepis w sposób niepozostawiający wątpliwości interpretacyjnych wskazuje sposób ustalenia wydatków ponoszonych przez osobę w gospodarstwie jednoosobowym. Jednoznacznie też reguluje zasady obliczania wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego w sytuacji, gdy dana osoba zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy. W myśl bowiem przepisu art. 6 ust. 6 tej ustawy, jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy, do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego zalicza się:

1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu mieszkaniowego gminy;

2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.

Skoro zatem z ustaleń organu wynika (i czego skarżący nie kwestionuje), że lokal, w którym zamieszkuje skarżący, w dacie decyzji pozostawał w zasobach Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, zatem prawidłowo – do obliczenia wydatków zastosowano cytowany powyżej przepis.

Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy, z wyłączeniem opłaty abonamentowej oraz stałych opłat miesięcznych, na każdego członka gospodarstwa. Treść tego przepisu nie uległa zmianie od dnia wydania decyzji ostatecznej. Nie miało wpływu na jego obowiązywanie również orzeczenie Trybunał Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r., sygn. akt P 4/05 (opubl. w OTK – A 2006 r., Nr 5, poz. 55). Pogląd ten potwierdził zresztą sam Trybunał, stwierdzając w uzasadnieniu swego wyroku, że "wydanie nowego rozporządzenia w tej sprawie może być pożądane (...) ze względu na stwierdzenie przez Trybunał niezgodności z Konstytucją art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych i spowodowaną tym utratą mocy obowiązującej niektórych przepisów rozporządzenia w sprawie dodatków mieszkaniowych. Prezentowany również w kilku orzeczeniach sądów pogląd, że ww. rozporządzenie wykonawcze utraciło w wyniku wyroku Trybunału w całości moc prawną, ostatecznie uznane zostało za niezasadne (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1277/11, opubl w Lex nr 1149148; wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1530/11, opubl. w Lex nr 1126268).

Odnosząc się do stanowiska skarżącego o niekonstytucyjności powołanych wyżej przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych i sformułowanego w skardze wniosku do Sądu o zadanie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu, skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że nie dostrzega potrzeby wystąpienia z takowymi do Trybunału Konstytucyjnego w trybie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.). Należy wyjaśnić, że podstawą do przedstawienia przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego muszą być uzasadnione wątpliwości sądu a nie skarżącego (por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2004 r., OSK 971/04, publ. LEX nr 236849).

Należy przy tym podkreślić, że zarówno przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym nie dają podstaw do uznania, że wniosek strony postępowania sądowego o zwrócenie się przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jest dla tego sądu wiążący. Wskazany wyżej przepis ustawy o Trybunale Konstytucyjnym określa przesłanki, których łączne spełnienie aktualizuje obowiązek sądu zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Pierwszą z nich, wyrażoną wprost w powołanym przepisie ustawy jest to, aby od odpowiedzi na pytanie prawne zależało rozstrzygnięcie sprawy zawisłej przed sądem. Drugą przesłanką przedstawienia przez sąd Trybunałowi pytania prawnego, o którym mowa w art. 3 cytowanej ustawy, jest powzięcie przez sąd wątpliwości, co do zgodności stosowanego przez ten sąd przepisu z Konstytucją. Przesłanka ta nie jest wprawdzie sformułowana wprost w treści powyższego przepisu, lecz wynika z istoty instytucji przedstawiania pytań prawnych. Przedstawianie pytań prawnych dotyczących konstytucyjności przepisów prawa stosowanych przez sąd w celu rozstrzygnięcia danej sprawy, ma sens w przypadku, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do zgodności przepisu prawa z Konstytucją i da temu wyraz w uzasadnieniu pytania prawnego.

Ponieważ w niniejszej sprawie, Sąd tego typu wątpliwości nie powziął, zatem brak jest podstaw do wystąpienia z pytaniem co do zgodności wskazanych powyżej przepisów z Konstytucją.

Sąd nie znalazł również podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zbadanie zgodności z Konstytucją, ustanowionej przez ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasady przymusu adwokackiego przy wnoszeniu skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jak i zgodności z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę "wydawania opinii prawnych kończących postępowanie sądowe", czy też kryterium sprawowania przez sądy administracyjne kontroli działalności organów administracji publicznej. Jak już bowiem wspomniano powyżej, stosownie do postanowień art. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym, sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącego kwestie nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie prowadzonej przed tut. Sądem sprawy, dlatego zostały uznane za niezasadne.

Sąd, będąc zobowiązany do skontrolowania zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, wychodząc poza zarzuty skargi (art. 134 P.p.s.a.) nie dostrzegł naruszenia przepisów prawa, które skutkować miałyby uchyleniem badanego orzeczenia. Zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo ustaliło zarówno dochód skarżącego (zaświadczenie z [...] r. o wysokości wypłacanej emerytury wojskowej), jak i wysokość jego wydatków ([...] zł), opierając się na niespornych danych, wynikających z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wraz z wnioskiem o dodatek mieszkaniowy.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o połączenie niniejszej sprawy z innymi sprawami, rozpoznawanymi w tutejszym Sądzie (wymienionymi w piśmie z [...] r.), należy stwierdzić, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające takie połączenie, o których mowa w art. 111 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Przedmiotem wymienionych spraw było przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego odpowiednio na poszczególne miesiące. Niewątpliwie sprawy te, rozstrzygane odrębnymi decyzjami administracyjnymi i obejmujące odrębne okresy przyznanego dodatku mieszkaniowego (w których zmieniał się także dochód skarżącego), nie mogły być objęte jedną skargą (art. 111 § 1 P.p.s.a.) i nie pozostają ze sobą w związku (art. 111 § 2 P.p.s.a.). Należy dodać, że sprawy te obecnie znajdują się na różnych etapach postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skoro wydana decyzja nie narusza prawa, skargę jako pozbawioną uzasadnionych podstaw należało oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach należnych pełnomocnikowi skarżącego Sąd orzekł zgodnie z art. 250 P.p.s.a. i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).

Odnosząc się do złożonego na rozprawie w dniu 14.01.2015 r., wniosku skarżącego o nieprzyznawanie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepisy określające zasady otrzymywania wynagrodzenia przez adwokatów są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).

W ust. 1 § 2 tego rozporządzenia prawodawca wskazał, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu nakład pracy adwokata w niniejszej sprawie jak też jej charakter, uzasadniał przyznanie mu wynagrodzenia w wysokości wskazanej w punkcie II wyroku.

Okoliczność, że składane przez R. S. na każdej z rozpraw wnioski o wyłączenie kolejnych sędziów uniemożliwiały rozpoczęcie tych rozpraw a co za tym idzie przedstawienie przez obrońcę – na tych rozprawach - merytorycznego stanowiska, nie może w żadnym razie stanowić podstawy do negatywnej oceny działania tego obrońcy w sprawie i ewentualnej odmowy przyznania mu wynagrodzenia. Również fakt, że obrońca w piśmie z dnia 3.10.2012 r. przedstawił skarżącemu rzeczowe argumenty odnośnie braku podstaw do zaskarżenia postanowienia o wyłączeniu jednego z członków składu orzekającego nie może świadczyć o braku profesjonalizmu ze strony pełnomocnika, skoro postanowienie nie tylko było niezaskarżalne ale co więcej było zgodne z żądaniem skarżącego. Podobnie, o braku profesjonalizmu pełnomocnika nie świadczy fakt, że we wspomnianym piśmie wyjaśnił on skarżącemu, iż rolą pełnomocnika jest podejmowanie działań mogących skutecznie zapewnić realizację celu, jakim jest ochrona szeroko rozumianych interesów klienta nie zaś podejmowanie wszelkich działań na polecenie klienta – w tym np. popieranie bezzasadnych środków zaskarżenia. Należy zaznaczyć, że pełnomocnik skarżącego był obecny na wszystkich rozprawach wyznaczonych w niniejszej sprawie, w tym na rozprawie w dniu 14 stycznia 2015 r., na której podtrzymał skargę R. S.. Skarżący został pouczony na rozprawie w dniu [...] r., o możliwości wystąpienia do Okręgowej Rady Adwokackiej o zmianę pełnomocnika a także możliwości zrezygnowania z pełnomocnika bądź skorzystania z jego pomocy na etapie postępowania skargowego, jednak do chwili zamknięcia rozprawy w dniu [...] r. takiego wniosku nie złożył.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. (sygn. akt II GZ 111/09) zgodnie z którym, brak jest podstawy prawnej do wyznaczenia przez sąd konkretnego (z imienia i nazwiska) pełnomocnika, WSA nie ma wpływu na decyzję w tym zakresie; nie ma również oparcia w prawie dokonywanie przez sąd zmiany wyznaczonego stronie pełnomocnika, czy występowanie przez sąd z takim wnioskiem. To strona, dla której ustanowiono a następnie wyznaczono pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) z wnioskiem o jego zmianę.

Analogiczne stanowisko, zajął Naczelny Sąd Administracyjny także w postanowieniu z dnia 24 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OZ 289/08), wskazując, że "mocodawca, to jest strona, której przyznano prawo pomocy, jeżeli ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, może zwrócić się do właściwego organu samorządu zawodowego (w rozpoznawanej sprawie do okręgowej rady adwokackiej) ze skargą na występującego w jej imieniu pełnomocnika lub z wnioskiem o jego zmianę. Jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. W P.p.s.a. brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań. Należy stwierdzić, że wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych, stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem Sądu. W powyższej sytuacji strona nie może skutecznie domagać się wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) z urzędu, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt wypowiedzenia przez skarżącego pełnomocnictwa adwokatowi wyznaczonemu imiennie przez właściwą radę adwokacką".

Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o nieprzyznawanie pełnomocnikowi kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.