Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1384/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 136 ust 3
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Mirosław Bator (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia 25 maja 2021 r. nr [...] działając na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1-3 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 104 K.p.a. orzekł:

w pkt 1/ o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0982 ha, poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat[...] b. gm. kat. C. na rzecz: C. S.-R. w [...] częściach, H. W. - M. w [...] częściach, L. J. w [...] częściach, M. J. w [...] częściach, M. P. w [...] częściach, E. D. w [...] częściach, D. R. - S. w [...] częściach, R. L. (c. J. i I.) w [...] częściach;

w pkt 2/ o zobowiązaniu osób wymienionych w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy K. kwoty [...]zł odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, a mianowicie: C. S. - R., do zwrotu kwoty [...]zł, H. W.-M., do zwrotu kwoty [...]zł; L. J., do zwrotu kwoty [...]zł, M. J., do zwrotu kwoty [...]zł, M. P. do zwrotu kwoty [...]zł, E. D., do zwrotu kwoty [...]zł, D. R. - S., do zwrotu kwoty [...]zł; R. L., do zwrotu kwoty [...]zł;

w pkt 3/ o tym, że wyżej wskazane należności należy wpłacić w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, na konto Urzędu Miasta K..

W uzasadnieniu organ podniósł, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 15 lutego 1963 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa pod budowę Parku Kultury i Wypoczynku, m. in. parcele katastralne: l. kat. [...], 1. kat[...], 1. kat. [...], 1. kat[...] i 1. kat. [...], o łącznym obszarze 69 a 49 m2, obj. Lwh [...], b. gm. kat. C.. Własność tych parcel wpisana była na rzecz S. M. i J. S. (zmarłego w momencie wydania orzeczenia) po połowie. Powyższe orzeczenie stało się ostateczne w dniu 12 marca 1963 r. W dacie w której została wywłaszczona nieruchomość oznaczona jako parcele: 1. kat[...], 1. kat. [...],1. kat[...], 1. kat. [...] i 1. kat. [...] b. gm. kat. C. jej współwłaścicielami byli: S. M. w [...] częściach, E. S. w [...] częściach, W. S. w [...] częściach i C. S. w [...] częściach. Dokonane w sprawie ustalenia bez wątpienia dowodzą, iż pierwsze dwie przesłanki zwrotu zostały spełnione, bowiem wnioskodawcy: M. P., H. W. - M., L. J., M. J., D. R. - S., C. S. -R., E. D. i R. L., są byłymi współwłaścicielami lub spadkobiercami poprzednich właścicieli, natomiast wywłaszczenie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 15 lutego 1963 r. wydanego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Dla ustalenia, czy i trzecia przesłanka zwrotu została spełniona należy wprowadzonym postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokonać oceny zbędności nieruchomości dla celu wywłaszczenia określonego w ww. orzeczeniu o wywłaszczeniu, w świetle wskazanego wyżej przepisu art. 137 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jak wskazano na wstępnie uzasadnienia niniejszej decyzji nieruchomości oznaczone jako parcele: 1. kat. [...]. kat. [...]. kat. [...]. kat[...] i 1. kat[...] b. gm. kat. C., zostały wywłaszczone na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 15 lutego 1963 r. z przeznaczeniem pod budowę Parku Kultury i Wypoczynku. Pismami z dnia 21 września 2004 r. organ I instancji zwrócił się do Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. oraz do Zarządu Gospodarki Komunalnej w K. o przesłanie dokumentów pozwalających na określenie terminu w jakim przystąpiono do realizacji zazielenienia Parku Kultury i Wypoczynku, a także do Referatu Archiwum Wydział Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K. o przesłanie planu realizacyjnego Parku Kultury i Wypoczynku z 1969 r. Pismem z dnia 7 października 2004 r. Zarząd Gospodarki Komunalnej poinformował, że przejął utrzymanie parku od Wydziału Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. w 2000 r. i nie posiada dokumentów związanych z inwestycjami na tym terenie, natomiast Wydział Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta K. pismem z dnia 7 października 2004 r. przekazał według kompetencji pismo tut. organu do Referatu Archiwum Wydział Organizacji i Nadzoru Urzędu Miasta K.. Ponadto z Archiwum Narodowego w K. pozyskano kopię planu pn. "Szkic programowania terenów parku kultury i wypoczynku w K." z 1955 r. zgodnie z którym przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w rejonie oznaczonym jako sektor wychowania fizycznego. Z powyższego planu wynika, że już w latach 50. ubiegłego wieku planowano utworzenie parku pomiędzy terenami starego K. a N. H., na terenach obejmujących m. in. zawnioskowane do zwrotu parcele. Jednakże ww. plan stanowi jedynie projektowany, nie zatwierdzony sposób zagospodarowania terenu parku. Natomiast na podstawie przytoczonej wyżej dokumentacji ustalono, że w dniu 7 lipca 1965 r., a więc po dacie wywłaszczenia przedmiotowych parcel, wydana została przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K. decyzja o lokalizacji szczegółowej. Na podstawie mapy wykonanej w skali l :2880 ustalono lokalizację Parku [...] oznaczoną kolorem zielonym na terenie położonym w K. w dzielnicy N. H.. Zawnioskowane do zwrotu parcele: l. [...] b. gm. kat. C. w całości znajdowały się w granicach lokalizacji Parku [...]. Z treści ww. decyzji jednoznacznie wynika, iż "Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury ustala lokalizację szczegółową na zazielenienie Parku [...]". Ponadto z treści ww. decyzji lokalizacyjnej wynika, że "inwestor przystąpi do opracowania dokumentacji projektowo - kosztorysowej, obejmującej projekt wstępny z realizacyjnym planem zagospodarowania terenu w nawiązaniu do otoczenia", "w miarę etapowego urządzenia poszczególnych sektorów Parku [...], każdy program zainwestowania poszczególnego sektora wymagał będzie odrębnej decyzji lokalizacyjnej, o którą należy w miarę potrzeby zwracać się do WBUiA przy dołączeniu wszystkich materiałów" oraz "do zazielenienia można będzie przystąpić po opracowaniu i akceptacji przez tut. Wydział projektu terenów zielonych (projekt może być opracowany etapowo)". Z powyższego wynika, że zagospodarowanie terenu pod Park [...] miało być przeprowadzone etapami, a plan zagospodarowania terenu i plany zazielenienia nie były jeszcze w momencie wydania ww. decyzji lokalizacyjnej opracowane. Dopiero w dniu 31 grudnia 1965 r. Prezydium Rady Narodowej m. K. na podstawie uchwały z dnia 6 lutego 1963 r. oraz opinii Zespołu Rzeczoznawców dla Oceny Projektów Inwestycyjnych z dnia 30 grudnia 1965 r. zatwierdziło skrócone założenia projektowe zazielenienia Parku [...] w K. w zakresie planu pięcioletniego na lata 1966-1970. Należy natomiast zauważyć, że w wydanej w dniu 25 kwietnia 1967 r. "informacji o przygotowaniu i realizacji centralnego parku kultury i wypoczynku w K." zapisano, że Miejskie Biuro Studiów i Projektów Budownictwa na zlecenie Dyrekcji Budowy Osiedli Robotniczych wiatach 1958-1960 opracowało skrócone założenia projektowe, a Miasto projekt-K. w 1962 r. wykonał plan szczegółowy parku. Jednocześnie w ww. dokumencie zapisano, że Rada Narodowa m. K. w dniu 21 czerwca 1963 r. podjęła uchwałę w sprawie rozwoju i porządkowania terenów zielonych w K., której realizacja włączyła w swój zasięg również obszar Parku [...]. Jednakże ze względu na wysoki koszt realizacji całego programu budowy parku realizacja tego zamierzenia została przesunięta w stosunku do pierwotnych koncepcji, wskutek czego Prezydium Rady Narodowej m. K. podjęło decyzję o etapowym przejmowaniu przez miasto całego terenu przyszłego parku, jego zadrzewieniu i zagospodarowaniu, w postaci nasadzenia drzew i krzewów, obsianiu terenu trawą, urządzeniu dróg i ścieżek oraz ustawieniu ławek. Miało to na celu stworzenie jeszcze przed okresem realizacji docelowego programu parku zwartego terenu zielonego, który w miarę realizacji mógł być etapowo oddawany do użytku społeczeństwa. Następnie dla umożliwienia realizacji ww. programu opracowane zostały przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II w K. założenia projektowe zazielenienia parku, obejmujące zazielenienie całego terenu parku w okresie 10 - 15 lat. Z wyżej przytoczonych dokumentów wynika, że już w latach 50. ubiegłego wieku planowano utworzenie parku pomiędzy terenami starego K. a N. H., na terenach obejmujących m. in. zawnioskowane do zwrotu parcele, jednakże ostatecznie budowa parku była realizowana w oparciu o dokumenty związane z jego zazielenieniem, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia 7 lipca 1965 r., która jednak została wydana już po dacie wywłaszczenia. Wobec powyższych ustaleń w ocenie organu należy uznać, że celem wywłaszczenia przedmiotowej parceli było zgodnie z orzeczeniem o wywłaszczeniu utworzenie parku, a więc ogólnodostępnego terenu zielonego z alejkami. Z dokumentacji pozyskanej z Wydziału Skarbu Miasta Urzędu Miasta K. - a w szczególności z obwieszczenia Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej N. H. z dnia 2 września 1966 r. o sporządzeniu szczegółowego projektu zagospodarowania przestrzennego Centralnego Parku [...] w K., w którym zapisano, że sporządzony szczegółowy projekt zagospodarowania przestrzennego Centralnego Parku [...] w K. miał zostać udostępniony "do publicznej wiadomości" przez 14 dni - od dnia 12.09.1966 r. do dnia 26.09.1966 r., zaś osobom zainteresowanym w tym czasie służyło prawo wnoszenia zastrzeżeń i wniosków - wynika, że plan zagospodarowania Parku [...], który zgodnie z ww. decyzją o lokalizacji szczegółowej z dnia 7 lipca 1965 r., w dacie jej wydania miał dopiero zostać sporządzony, powstał w roku 1966 oraz został zatwierdzony na podstawie uchwały Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej N. H. w K. z dnia 13 listopada 1967 r. opiniującej pozytywnie projekt Szczegółowego Planu Miejscowego Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku w K., pod warunkiem m. in. zwiększenia maksymalnie terenów zielonych wypoczynku biernego. Zgodnie z powyższymi pismami najwcześniejszy dokument graficzny obrazujący sposób planowanego zagospodarowania wywłaszczonego terenu, czyli Szczegółowy Plan Miejscowy Centralnego Parku [...] został sporządzony w 1966 r. i zatwierdzony w 1967 r., jednakże nawet ten plan zgodnie z ww. uchwałą Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej N. H. w K. miał być przed realizacją zmodyfikowany. Następnie decyzją Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 4 stycznia 1968 r. zatwierdzono projekt wstępny częściowego zagospodarowania przestrzennego II i III etapu Parku [...] celem wykonania w czynie społecznym ścieżek spacerowych i zadrzewienia ww. terenu. Analiza projektu realizacyjnego Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa z marca 1968 r., pozwala stwierdzić, iż został on wykonany na planie Centralnego Parku w K. - Szczegółowy plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego -Plansza kompozycji przestrzennej i funkcjonalnej z sierpnia 1966 r. W dolnej części planu znajduje się legenda stanowiąca część planu z 1966 r. oraz powyżej legenda do tymczasowego zagospodarowania stanowiąca część planu z 1968 r., zgodnie z którą liniami przerywanymi oraz cyframi arabskimi oznaczone zostały tereny poszczególnych etapów realizacji parku. Na rysunku planu oznaczone zostały tereny etapów: l, 2, 3, oddzielone linią przerywaną. Porównując rysunek planu w części oznaczonej numerami etapów realizacji z częścią pozostającą poza terenem ww. etapów można zauważyć, że sieć gęsto rozmieszczonych ciągów pieszych widoczna jest jedynie w terenie objętym etapami 1-3 realizacji parku i została naniesiona dopiero w 1968 r. Parcele: l. [...], l. kat. [...], b. gm. kat. C. na ww. planie znajdowały się częściowo na terenie etapu 2 w obszarze przez który biegły alejki tworzące pętlę, a częściowo ww. parcele znalazły się poza terenem oznaczonym numerami etapów w obszarze, na który naniesiono symbole: 1KS, zgodnie z legendą do planu z 1966 r. oznaczający "tereny parkingów", KN, zgodnie z legendą do planu z 1966 r. oznaczający "ulice komunikacji ruchu normalnego" i 1US, zgodnie z legendą do planu z 1966 r. oznaczający "sektor urządzeń kultury fizycznej dział sportów naziemnych - centralny stadion sportowo widowiskowy". Zgodnie z powyższym tak określony sposób planowanego zagospodarowania przedmiotowych parcel był projektowany w Szczegółowym Planie Miejscowym Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku z 1966 r., natomiast alejki, które powstać miały w ramach 2 etapu realizacji parku zostały naniesione w 1968 r. Z dokumentów wynika także, że projekty zagospodarowania przestrzennego kolejnych etapów budowy parku były sporządzane kolejno po sobie po zatwierdzeniu Szczegółowego Planu Miejscowego Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku w K. i musiały być z nim zgodne, zaś sporządzony przez Biuro Projektów Budownictwa Komunalnego w K. projekt realizacyjny Parku Kultury i Wypoczynku - Tymczasowe Zagospodarowanie - Plan Ogólny - Etap IV/3 z października 1969 r., wykonany w skali 1:2000 wraz z opisem technicznym do projektu realizacyjnego Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury i Wypoczynku w K. - etap IV określa graficznie sposób projektowanego zagospodarowania terenu objętego wywłaszczeniem. Dokument taki miał być wykonany na podstawie ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej z dnia 7 lipca 1965 r., wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. K.. Analiza Projektu realizacyjnego Parku Kultury i Wypoczynku - Tymczasowe Zagospodarowanie - Plan Ogólny - Etap IV/3 z października 1969 r., wykonanego po dacie wywłaszczenia, pozwala stwierdzić, iż powstał on na podstawie planu Centralnego Parku w K. - Szczegółowy plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego - Plansza kompozycji przestrzennej i funkcjonalnej z sierpnia 1966 r., na który zostały naniesione granice etapów I - IV, należy jednak zauważyć, że ww. granice są nieznacznie przesunięte w porównaniu z tymi samymi granicami widocznymi na planie "projekt realizacyjny Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa" z marca 1968 r., a ponadto układ alejek widoczny na planie z 1968 r. różni się w niewielkim stopniu w porównaniu z układem alejek widocznym na planie z 1969 r. Powyższe różnice spowodowały, że fragmenty alejek, które powstać miały w ramach etapu II budowy parku na planie z 1969 r. znalazły się w granicach etapu IV, w terenie odpowiadającym obecnie m. in. działkom: nr [...] i nr [...], obr. [...] jedn. ewid. N. H. m. K.. Ponadto na planie z 1969 r. w terenie oznaczonym jako etap IV/3 naniesione zostały dodatkowe alejki spacerowe, niewidoczne na planie z 1968 r., z których jedna biegnie przez teren stanowiący obecnie działkę nr [...], obr[...]. ewid. N. H. m. K.. Ponadto na opisywanym planie teren części przedmiotowych parcel znalazł się w granicach terenu oznaczonego jako "etap IV/3", dodatkowo opisanego jako "tereny sportowe". Natomiast poza ww. zmianami sposób zagospodarowania terenu obejmującego przedmiotowe parcele na obu planach był taki sam, odpowiadając planowi Centralnego Parku w K. - Szczegółowy plan miejscowy zagospodarowania przestrzennego - Plansza kompozycji przestrzennej i funkcjonalnej z sierpnia 1966 r. W treści programu stanowiącego załącznik do Uchwały nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 31 marca 1969 r. w sprawie zatwierdzenia danych wyjściowych do projektowania dla IV etapu Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku w K. można przeczytać, iż: "ze względów realizacyjnych urządzenie terenu podzielono na trzy zadania stopniowo podlegające wywłaszczeniu, zazielenieniu i zagospodarowaniu". Przedmiotowe trzy zadania zdefiniowano jako: Zadanie I - realizacja wiatach 1970-1972 (dotyczące przedłużenia polany zlotowej), Zadanie II - realizacja wiatach 1972-1973 (dotyczące zagospodarowania terenu rekreacyjno - wypoczynkowego), Zadanie III -realizacja wiatach 1973 - 1974 (dotyczące zagospodarowania sektora sportu). Analizując przeznaczenie części zawnioskowanych do zwrotu parcel: l. [...], b. gm. kat. C., wynikające z "programu IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w K.", określone jako Zadanie III należy stwierdzić, iż realizacja niniejszego celu na wywłaszczonym w 1963 r. terenie przedmiotowych parcel miała być wykonana do 1974 r. Z opisu Zadania III, które miało być zrealizowane w latach 1973-1974, wynika, iż jego obszar przewidziany był jako sektor sportu, mający składać się z 3-4 boisk trawiastych do siatkówki, 2 boisk trawiastych do koszykówki i 2 boisk trawiastych do piłki nożnej. Boiska miały być oddzielone pasami zieleni. Wokół boisk miały przebiegać ścieżki wraz z towarzyszącymi im ławkami i koszami na śmieci. W pobliżu os. [...] przewidywano wykonanie ogródka jordanowskiego dla dzieci w wieku przedszkolnym. Finansowanie i realizację urządzeń sportowych i ogródka jordanowskiego pozostawiono do późniejszego rozstrzygnięcia. Na podstawie ww. uchwały nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 31 marca 1969 r. zatwierdzone zostały dane wyjściowe projektowania IV etapu "Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku w K." w zakresie dotyczącym programu stanowiącego załącznik do uchwały. Realizacja i położenie w terenie, stanowiącym w części nieruchomość będącą przedmiotem niniejszej decyzji, oznaczonym jako etap IV zadanie III, boisk oraz ogródka jordanowskiego nie zostały w programie IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w K. jednoznacznie określone, gdyż ich realizację zgodnie z przytoczonym powyżej opisem zadania III pozostawiono do późniejszego rozstrzygnięcia. W związku z powyższym wybudowania ww. urządzeń, które w następstwie ustaleń powyższego dokumentu mogły, ale nie musiały zostać przeznaczone do realizacji, nie można uznać za cel wywłaszczenia przedmiotowych parcel, gdyż z zebranych materiałów wynika, że plany te nie zyskały ostatecznej akceptacji.

Z zeznań świadków wynika, że teren parcel: l[...] b. gm. kat. C. stanowił przed wywłaszczeniem łąki, a po wywłaszczeniu stanowił dzikie wysypisko śmieci. Następnie przez przedmiotowy obszar został przeprowadzony ciepłociąg oraz powstał fragment zaplecza budowlanego, a następnie zostały urządzone ogrody działkowe, a ponadto na terenie działek nr [...] i nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K. rosły drzewa, krzewy porzeczek, a następnie powstał budynek wykorzystywany jako hurtownia. Należy uznać, że powyższe zeznania potwierdzają dodatkowo jak zmieniał się sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości po wywłaszczeniu i są spójne z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Jednocześnie powyższe zeznania nie pozwalają w sposób precyzyjny określić granicy realizacji parku, ze względu na upływ czasu, głębokie zmiany w sposobie zagospodarowania okolicznego terenu oraz stosunkowo niedługi okres w jakim na części zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości istniały alejki i nasadzenia zrealizowane w ramach etapu II budowy parku zgodnie z planem "projekt realizacyjny Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa" z marca 1968 r. Jako, że parcele: [...] b. gm. kat. C. znajdowały się przy granicy etapów: III i IV realizacji parku, a jak ustalono wykonany został jedynie etap III, to zeznania świadków pokrywają się z resztą materiału dowodowego w zakresie terenu wchodzącego w obszar etapu IV realizacji parku. Natomiast opisane powyżej zdjęcia lotnicze pozwalają stwierdzić, że działka nr [...] w ramach realizacji parku nie została w żaden sposób zagospodarowana i znajdowała się w znacznej odległości od zrealizowanych alejek. Natomiast już po zrealizowaniu drugiego etapu budowy parku Kultury i Wypoczynku na terenie przedmiotowej nieruchomości prowadzono prace związane z budową ciepłociągu [...]", w wyniku czego teren parcel l. [...] b. gm. kat. C. został zdewastowany, a w późniejszym okresie, około roku 1983, na przedmiotowej nieruchomości zostały urządzone ogrody działkowe oraz fragment zaplecza budowlanego. W dniu 12 września 2005 r. przeprowadzona została dla celów dowodowych rozprawa administracyjna połączona z oględzinami zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości podczas której stwierdzono, że teren działki nr [...] w całości pozostawał bez opieki, był zaniedbany i w znacznej części porośnięty dziką roślinnością (wysoka trawa, chwasty, krzewy i drzewa samosiejki), wysypany drobnym kamieniem i porośnięty gdzieniegdzie chwastami. Natomiast teren działki nr [...] z podziału której powstała m. in. działka nr [...], znajdujący się na przedłużeniu działki nr [...] w kierunku północno - wschodnim w części wylany był zniszczonym betonem z rosnącymi chwastami. Na terenie tym znajdowała się również pozostałość po budynku garażowym w postaci wylewki betonowej i garaż blaszany sprawiający wrażenie nieużytkowanego. Za powyższym garażem teren działki poprzecznie przecinało ogrodzenie z siatki metalowej wspartej na słupkach żeliwnych. Za ogrodzeniem znajdował się blaszak pokryty od wewnątrz rdzą w środku którego teren został wybetonowany, a przed którym znajdował się teren wysypany kamieniem średniej wielkości, porośnięty częściowo trawą i chwastami. Teren działki nr [...] kończył się w odległości 1 m do 1,5 m od ogrodzenia przebiegającego za barakiem od strony północnej, które wykonane było z siatki metalowej wspartej na słupkach metalowych z szeroką bramą wjazdową. Dodatkowo w dniu 29 sierpnia 2008 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości w trakcie której stwierdzono, że teren działki nr [...], która podzieliła się następnie na działki: nr [...] i nr [...], stanowił przy granicy północnej obszar porośnięty trawą, chwastami i samosiejkami krzewów, dalej w kierunku południowym teren obejmował grunt wybetonowany stanowiący pozostałość po baraku z blachy falistej opisanego w protokole z poprzedniej rozprawy (sam barak został zdemontowany) oraz brak było siatki metalowej wspartej na słupkach żeliwnych, a w południowej części tej działki usypane zostały kopce piasku i ziemi, prawdopodobnie z budowy prowadzonej na działkach sąsiednich. Z kolei w trakcie rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej przez [...] Urząd Wojewódzki w K. w dniu 2 września 2011 r., ustalono, że na terenie działki nr [...] w odległości ok. 16 m od ogrodzenia (od strony północno-zachodniej) znajduje się garaż - bloczek. Dalej w kierunku północnym działka nr [...] graniczy z działką nr [...], której południowa granica styka się z ogrodzeniem istniejącej zabudowy osiedlowej oraz w kierunku wschodnim stanowi teren porośnięty naturalną roślinnością. W celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie w dniu 7 sierpnia 2012 r. została przeprowadzona kolejna rozprawa administracyjna połączona z oględzinami nieruchomości w trakcie której stwierdzono, że stan zagospodarowania nieruchomości od dnia rozprawy przeprowadzonej przez [...] Urząd Wojewódzki w K. w dniu 2 września 2011 r. zmienił się jedynie w tym względzie, że na działce nr [...] zostały zasadzone młode drzewa. Na podstawie protokołu z rozprawy połączonej z oględzinami nieruchomości przeprowadzonej w dniu 5 czerwca 2020 r. można stwierdzić, że teren działki nr [...] był niezagospodarowany, porośnięty w większości drzewami o losowym rozłożeniu. Na terenie zauważalne były uszkodzone płyty betonowe wyraźnie popękane i porośnięte mchem, chwastami i trawami. Od strony wschodniej widać było starą zaniedbaną siatkę. W piśmie z dnia 29 marca 2012 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, że m. in działka nr [...], obr[...]. ewid. N. H. ni. K. znajduje się poza zakresem inwestycji drogowej pn. "Budowa przedłużenia ul. [...] w K. - etap I ode. Od al. [...] do al. [...] - zad. A - ulica [...]". Zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody przedstawione wyżej wskazują, iż na terenie działki nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K. po dacie wywłaszczenia, nie były prowadzone żadne prace związane z realizacją celu wywłaszczenia. Wobec powyższego zawnioskowaną do zwrotu nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], poł. w obr. [...]. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. C. należy uznać za zbędną na cel wywłaszczenia określony w orzeczeniu Prezydium Rady Narodowej m. K. z dnia 15 lutego 1963 r. jako Park [...]. Wobec powyższego należało orzec o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0982 ha, poł. w obr[...] jedn. ewid. N. H. m. K., w granicach wywłaszczonej parceli 1. kat[...] b. gm. kat. C. na rzecz osób wymienionych w punkcie 1 sentencji niniejszej decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył Gmina K. podnosząc, że wywłaszczenie parceli kat. [...] b. gm. kat. C., nastąpiło na podstawie orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. K. z 15 lutego 1963 r. z przeznaczeniem pod budowę Parku Kultury i Wypoczynku. Decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z 7 lipca 1965 r. ustalono lokalizację szczegółową na zazielenienie Parku Kultury i Wypoczynku. W ocenie odwołującej się, z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że zazielenienie parku miało polegać na luźnym zadrzewieniu jego przestrzeni z dużymi płaszczyznami otwartymi ze względu na możliwość dobrego przewietrzenia terenu. Ze względu na fakt, że teren IV etapu zajęty był pod uprawy rolne i łąki, przewidywano jedynie ulepszenie gleby ziemią urodzajną grubości 3 cm oraz zaprawienie dołów pod krzewy i drzewa ziemią kompostową. Powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1115/17 strona podniosła, że przedmiotowy teren miał stanowić obszar trawiasty i bez znaczenia w tym kontekście pozostaje fakt, iż nie powstały na nim alejki spacerowe, bowiem nie każde miejsce w parku miejskim właśnie w taki sposób musi być zagospodarowane. Z ustaleń poczynionych w trakcie oględzin nieruchomości wynika, że teren działki nr [...] porośnięty jest naturalną roślinnością oraz drzewami, wobec czego nie można uznać, że cel wywłaszczenia, rozumiany jako zazielenienie parku, nie został zrealizowany na działce nr [...], obr. [...]. ewid. N. H. m. K.. W odwołaniu zwrócono także uwagę na stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z 9 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Kr 543/19, zgodnie z którym: osiągnięcie celu w postaci "zazielenienia" nie zawsze wymaga podejmowania jakichkolwiek pozytywnych działań, zwłaszcza gdy przedmiotem wywłaszczenia była nieruchomość, która już uprzednio stanowiła teren zielony, W niniejszym przypadku nawet charakter zieleni zastanej i docelowej okazał się zbieżny - była to i miała być zieleń niska, trawiasta. Ze względów, jak się wydaje, oczywistych nie może tu mieć rozstrzygającego znaczenia to, czy rzeczywiście ulepszono glebę przez nawiezienie 3 cm gleby urodzajnej i zaprawienie ziemią kompostową dołów, czy też nie. Na istotę celu wywłaszczania w okolicznościach niniejszych sprawy składa się przede wszystkim element negatywny i zachowawczy - chodziło przede wszystkim o wyłączenie możliwości czy też niedopuszczenie do innego zagospodarowania terenu oraz o pozostawienie na nim istniejącego stanu rzeczy. Tak rozumiany cel został osiągnięty właściwe już z chwilą wywłaszczenia; już wtedy też odnośny teren - w takiej postaci, w jakiej był - mógł spełniać i spełniał podstawową funkcję Parku Kultury i Wypoczynku, polegającą na izolacji miasta K. od kombinatu metalurgicznego. Niewątpliwie stanowił zatem funkcjonalną część parku.

Wojewoda decyzją z dnia 29 października 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku prowadzonego postępowania Starosta [...] odnalazł dokumentację oraz pozyskał dowody, w oparciu o które możliwe było wyjaśnienie założeń projektowych inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, określony ogólnie jako realizacja Parku Kultur i Wypoczynku, jak również pozwalające stwierdzić, czy cel ten został zrealizowany na przedmiotowej nieruchomości. W tym celu pozyskano z Archiwum Urzędu Miasta K.: Projekt realizacyjny Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury – Plansza Podstawowa" z marca 1968 r., "informację o przygotowaniu i realizacji centralnego parku kultury i wypoczynku w K.", "projekt podstawowy ścieżki wewnątrz parku", protokół "przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w K. - N. H.". Ponadto Starosta [...] z Archiwum Narodowego w K. pozyskał kopię planu z 1955 r. pn.: "Szkic programowania terenów parku kultury i wypoczynku w K.", według którego przedmiotowe parcele znajdowały się w rejonie oznaczonym jako "sektor wychowania fizycznego". Dokonując analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w oparciu o który wydana została zaskarżona obecnie decyzja Starosty [...], tj.: Projektu realizacyjnego Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury - Plansza podstawowa z marca 1968 r., Projektu realizacyjnego parku Kultury i Wypoczynku - Tymczasowe Zagospodarowanie - Plan Ogólny - Etap IV/3 z października 1969 r., oraz opisu technicznego do projektu wstępnego terenów I, II, III etapu - organ odwoławczy uznał za udowodnione, iż ww. materiały pozwalają określić, że na przedmiotowej nieruchomości miały być realizowane prace polegające na "zazielenieniu parku", które zgodnie z tymi dokumentami miały polegać na ulepszeniu gleby ziemią urodzajną grubości 3 cm, zaprawieniu dołów pod krzewy i drzewa ziemią kompostową oraz zasianiu trawy. Organ I instancji pozyskał również protokół z 14 czerwca 1973 r. w sprawie przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w K.-N. H., spisany przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II (jako podmiot przekazujący) dla Dyrekcji Inwestycji Miejskich I (jako podmiot przejmujący). Z dokumentu tego wynika, że Dyrekcja Inwestycji Miejskich II w latach 1963-1969 zrealizowała etapy: I, II i III budowy parku i przekazała te inwestycje Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej N. H. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Zgodnie z ww. protokołem, teren pod realizację etapu IV został wywłaszczony

a nakłady i finansowanie poniesionych w tym celu kosztów zostały przekazane. Również przekazana została dokumentacja geodezyjna i techniczna, a Dyrekcja Inwestycji Miejskich II oświadczyła, że przekazana dokumentacja stanowi całość materiałów i dokumentów posiadanych w sprawie IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku, do momentu spisania protokołu. Tym samym nie został wówczas przekazane żadne dokumenty świadczące o poniesionych nakładach w związku z wykonanymi do tego momentu pracami dotyczącymi budowy IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku. Z kolei analiza pozyskanej z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. odbitki zdjęcia lotniczego (z naniesionym opracowaniem kartograficzno-geodezyjnym) z 14 września 1970 r., obejmującego m.in. teren parceli l. kat. [...], pozwala stwierdzić, że na zawnioskowanej do zwrotu działce nr [...] (w granicach parceli l. kat.: [...], b. gm. kat. C.) brak jakiegokolwiek zagospodarowania o charakterze "parkowym" - stanowiła ona wraz całym otaczającym ją obszarem tereny pól uprawnych. Na kolejnym zdjęciu z 1975 r. stan zagospodarowania części parceli l. kat. [...] uległ zmianie, bowiem widoczne są na fotografii zmiany dokonane na skutek prowadzonych prac budowlanych dotyczących wykonywanej inwestycji liniowej. Z kolei fotografia z 1932 r. ukazuje przedmiotowy tereny jako zajęty przez obiekt o charakterze przemysłowym bądź usługowym, o czym świadczy jego podłużny kształt, powierzchnia zabudowy (ponad dwukrotnie większa od zlokalizowanych w sąsiedztwie zabudowań mieszkalnych) oraz stan zagospodarowania otoczenia (jako plac składowy i manewrowy). Zgodnie z decyzją Urzędu Dzielnicowego K. - N. H. z 5 sierpnia 1983 r. przekazano w użytkowanie Wojewódzkiemu Zarządowi Polskiego Związku Działkowców w K., na okres do końca roku 1987, nieruchomości przeznaczone pod urządzenie tymczasowego Pracowniczego Ogrodu Działkowego - zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej m. K. z 23 czerwca 1977 r. oraz informacją o terenie nr [...] z 23 grudnia 1982 r., obejmującą terenie położony na południe od obiektu określonego jako "[...]". Teren ten został przekazany PZD w K. protokołem zdawczo-odbiorczym z 19 stycznia 1983 r., zaś uchwałą z 2 lutego 2011 r. Prezydium K. Rady PZD wyrażono zgodę na wykreślenie z rejestru Rodzinnego Ogrodu Działkowego "[...]" w K., utworzonego na podstawie decyzji Urzędu Dzielnicowego K. - N. H. z 5 stycznia 1983 r. Powyższe przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, tj. jej zagospodarowanie pod ogródki działkowe potwierdzają pozyskane przez organ I instancji zdjęcia lotniczych tego terenu z lat: 1993,1998 i 2003. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi na podstawie zgromadzonej dokumentacji oraz zdjęć lotniczych można jednoznacznie stwierdzić, że parcela l. kat. [...] znajdowała się na obszarze IV etapu realizacji parku, zaś wykonane zostały jedynie etapy: I, II i III, a zatem zeznania świadków należy uznać za zasadniczo zbieżne z pozostałą częścią dokumentacji zgromadzonej w sprawie. Zwłaszcza omówione wcześniej zdjęcia lotnicze pozwalają stwierdzić, że nieruchomość oznaczona aktualnie jako działka nr [...], obr. [...], jedn. ewid. N. H. m. K., odpowiadająca dawnej parceli l. kat[...], b. gm. kat. C., nie została zagospodarowana w ramach realizowania celu wywłaszczenia, bowiem znajdowała się w części objętej IV etapem budowy Parku Kultury i Wypoczynku, który nie został w tej części zrealizowany. Ustalenia te potwierdzają zeznania świadków jak również pozostałe dowody pozyskane przez organ I instancji, tj.: "projekt realizacyjny Parku Kultury w K. - Tymczasowe Zagospodarowanie Parku Kultury", protokół nr [...] z 30 grudnia 1965 r. w sprawie oceny skróconych założeń projektowych zazielenienia Centralnego Parku Kultury i Wypoczynku w K. oraz informacji o stanie realizacji i przygotowania budowy Parku Kultury i Wypoczynku w K. z 8 listopada 1968 r. W tym miejscu, odnosząc się jednocześnie do zarzutów odwołania Gminy K., warto zwrócić uwagę, iż w odniesieniu do działki nr [...], odpowiadającej pozostałej części dawnej parceli 1. kat[...], b. gm. kat. C. (graniczącej od południa z działką nr [...] zlokalizowanej w dalszej odległości od obecnej ul. [...]), wydana została decyzja Starosty [...] z 25 września 2017 r. orzekająca o zwrocie ww. nieruchomości na rzecz wnioskodawców, utrzymana w mocy decyzją Wojewody z 13 czerwca 2018 r. Decyzja ta stała się z kolei prawomocna na skutek oddalenia skargi wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 9 listopada 2018 r., sygn. akt II SA/Kr 956/18, od którego wyrokiem z 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3089/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. W ww. wyroku WSA w Krakowie potwierdził prawidłowość dokonanych przez organy ustaleń w sprawie oraz podzielił ocenę co do zbędności działki bezpośrednio sąsiadującej (nr [...]) z obecnie zwracaną (nr [...]), wobec czego nie sposób przyjąć - mając na względzie słuszny interes wnioskodawców (art. 7 k.p.a.) oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.) - odmiennej oceny ustalonych w przedmiotowym postępowaniu faktów istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy - zwłaszcza, że poglądy judykatury, na które powołuje się odwołująca, zostały wyrażone na kanwie o odmiennym stanie faktycznym spraw - dotyczącej obszaru zlokalizowanego na północ od obecnej ul. [...] w K.. W świetle całości ustaleń poczynionych w sprawie nie sposób zatem uznać, że stan zagospodarowania ustalony w trakcie oględzin nieruchomości, przeprowadzonych ponad 40 lat od daty wywłaszczenia, miał jakikolwiek związek z realizacją planowanego parku, wobec czego przedmiotową nieruchomość należało uznać za zbędną na cel wywłaszczenia. W dalszej kolejności należy wskazać, iż Wojewoda po potwierdzeniu zasadności uznania przez Starostę K. działki nr [...], poł. w obr. [...], jedn. ewid. N. H. m. K. (w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. C.), za zbędną na cel wywłaszczenia oraz ustaleniu, iż wobec braku przeszkód prawnych działka ta nadaje się do zwrotu na rzecz wnioskodawców, w ramach postępowania odwoławczego zobowiązany był do przeprowadzenia również oceny prawidłowości rozliczeń dokonanych w zaskarżonej decyzji Starosty [...] z 25 maja 2021 r. znak: [...], z tytułu zwrotu ww. działki na rzecz podmiotów uprawnionych. W związku z powyższym, w tym miejscu na uwagę zasługują regulacje art. 140 ust. 1, 2 i 3 u.g.n., zgodnie z którymi w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania; Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa. ust. 3 Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości. W tym miejscu należy podkreślić, iż w świetle powyższej regulacji zwrot zwaloryzowanego odszkodowania, zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., warunkuje zwrot nieruchomości wywłaszczonej i zbędnej na cel wywłaszczenia na rzecz uprawnionego podmiotu. W związku z powyższym organ odwoławczy, jak powyżej wskazano, zweryfikował sposób ustalenia w zaskarżonej decyzji Starosty [...] wysokości kwoty zwaloryzowanego odszkodowania. Jak ustalono, organ I instancji słusznie zastosował w sprawie przepis art. 5 ust. 4 u.g.n., który stanowi, że w przypadku, gdy dla danego rodzaju nieruchomości nie ogłoszono nigdy wskaźnika zmian cen nieruchomości, waloryzacji kwot należnych z tytułów określonych w ustawie w tym zakresie dokonuje się przy zastosowaniu wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Powyższe wynikało z faktu, iż dotychczas Prezes GUS opublikował jedynie wskaźniki zmiany cen lokali mieszkalnych, podczas gdy zwracana nieruchomość jest niezabudowana i na obszarze oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, przyjętym uchwałą Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 7 grudnia 2016 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] symbolem "MW/U.3", tj. w terenach zabudowy mieszkaniowo-usługowej.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Gmina Miejska K. zarzucając naruszenie:

1/ art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

2/ art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,

3/ art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o zwrocie nieruchomości,

4/ nieprawidłowe uznanie, że przedmiotową nieruchomość należało uznać za zbędną na cel wywłaszczenia

W uzasadnieniu rozwinięto powyższe zarzuty w konkluzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana jest ocena legalności decyzji o zwrocie nieruchomości zbędnej na cel wywłaszczenia. Nieruchomość ta została wywłaszczona na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, pod budowę Parku Kultury i Wypoczynku w K., przy czym obszar, który jest przedmiotem postępowania miał być zagospodarowany na IV etapie realizacji tej inwestycji. W zgodnie z ustaleniami organu, do realizacji IV etapu jednak nie doszło. W ocenie sądu decyzja jest prawidłowa.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Zgodnie z regulacją zawartą w art. 136 ust. 3 ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. (dalej; u.g.n.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepis art. 137 ust 1 przesądza natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Z kolei przepis art. 216 u.g.n. stanowi, iż przepisy ustawy o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. Nr 11, poz. 79).

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. P 38/11, w orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to na nowo zdefiniowało kształt pojęcia zbędności na cel wywłaszczenia. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie terminów, o których mowa w art. 137 ust 1 ustawy a przed 22 września 2004 r., brak podstaw by uznać, iż nieruchomość stałą się zbędna na cel wywłaszczenia, a co za tym idzie że żądanie jej zwrotu jest uprawnione.

Dominującym aktualnie w orzecznictwie poglądem związanym z rozumieniem pojęcia "realizacja celu wywłaszczenia", w aspekcie o którym mowa w art. 216 u.g.n. (wywłaszczenia dokonywane na podstawie aktów prawnych aktualnie nie obowiązujących) jest stanowisko, że celu wywłaszczenia dokonanego w dość odległej przeszłości nie można interpretować, w szczególności co do precyzji użytych w decyzji czy innym akcie wywłaszczeniowym sformułowań, według aktualnych standardów. Pogląd ten podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W przeszłości cel wywłaszczenia określany był na ogół ogólnikowo. Tak też należy interpretować to pojęcie obecnie. Nie jest koniecznym ustalanie, jakie konkretnie miało być przeznaczenie wywłaszczanego terenu, jeżeli w akcie wywłaszczeniowym wskazywano, że miała być to np. budowa miasta, osiedla czy parku. Dla uznania, że cel wywłaszczenia zrealizowano wystarczy wykazać, iż dany obszar został zagospodarowany, jako przestrzeń miejska, osiedlowa czy parkowa.

Podkreślić jednak należy, że realizacja celu wywłaszczenia zawsze musi być rozumiana, jako celowe działania organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować cele, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak zagospodarowania terenu lub zagospodarowania go sprzecznie z choćby ogólnie określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n.

W realiach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż nie można uznać, że teren wywłaszczony pod budowę Parku Kultury i Wypoczynku w K. tj. działka nr [...] a mający być zagospodarowany pod park w IV etapie realizacji tej inwestycji, został zrealizowany. Ustaleń pozwalających na przyjęcie o braku realizacji celu wywłaszczenia w obszarze objętym niniejszym postępowaniem, organ dokonał w oparciu o dokumenty, zdjęcia lotnicze i zeznania świadków. Co do dokumentów, organ pozyskał protokół z dniu 14 czerwca 1973 r. w sprawie przekazania materiałów i dokumentów dotyczących IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku w K. - N. H. przez Dyrekcję Inwestycji Miejskich II jako podmiotu przekazującego dla Dyrekcji Inwestycji Miejskich I stanowiącego podmiot przyjmujący. Z dokumentu tego wynika, że Dyrekcja Inwestycji Miejskich II w latach 1963 -1969 r. zrealizowała etapy: I, II i III budowy parku i inwestycje te zostały przekazane Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej N. H. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Natomiast odnośnie IV etapu zgodnie z ww. protokołem teren pod jego budowę został wywłaszczony, a nakłady i finansowanie poniesionych na wywłaszczenia IV etapu nakładów zostały ww. protokołem przekazane. Ponadto przekazana została dokumentacja geodezyjna oraz techniczna. Dyrekcja Inwestycji Miejskich II oświadczyła, że przekazana dokumentacja stanowi całość materiałów i dokumentów posiadanych do momentu spisania protokołu w sprawie IV etapu Parku Kultury i Wypoczynku. Nie zostały więc przekazane żadne dokumenty świadczące o poniesionych nakładach w związku z realizacją IV etapu budowy parku.

Materiał fotograficzny (zdjęcia lotnicze) wykazuje, że we wrześniu 1970 r. na działce nr [...] brak było jakiegokolwiek zagospodarowania o charakterze parkowym – były tam pola uprawne, w 1975 r. prowadzone tam były prace przy obiekcie liniowym, z kolei w 19823 r. teren był zajęty pod obiekty o charakterze przemysłowym bądź usługowym. Brak realizacji celu wywłaszczenia wykazują także zeznania świadków. Oględziny przedmiotowej działki dokonane w trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu 12 września 2005 r. wykazały z kolei, że na ten czas, działka była częściowo pokryta betonem, z pozostałościami budynku garażowego. Znajdowało się tam także ogrodzenie i dwa obiekty z blachy. Teren był porośnięty chwastami i wysypany kamieniami. Ten stan zagospodarowania terenu był potwierdzony w kolejnych rozprawach administracyjnych z 29 sierpnia 2008 r., 2 września 2011 r. i 29 marca 2012 r.

Jeżeli nawet aktualnie teren tej działki to obszar niezagospodarowanej zieleni (co sugeruje strona skarżąca skarżąca) brak podstaw by uznać, że cel wywłaszczenia został osiągnięty. Jak mowa wyżej, by uznać, że zagospodarowanie danej nieruchomości to efekt realizacji celu wywłaszczenia, musi zachodzić związek sposobu tego zagospodarowania z celowym działaniem podmiotów odpowiedzialnych za realizację celu wywłaszczenia. W niniejszej sprawie takiego związku nie sposób się dopatrzeć. Ponieważ niespornym jest, że pozostałe przesłanki zwrotowe zostały spełnione, uznać należy, iż kontrolowania decyzja jest w pełni prawidłowa. Wskazać też można, iż sąsiednia działka nr [...] także niezagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia, została zwrócona następcom prawnym byłych właścicieli a skarga na decyzję o zwrocie tej nieruchomości prawomocnym wyrokiem tut,. Sądu w sprawie II SA/kr 956/18 została oddalona.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w oparciu o zarządzenia przewodniczącego wydziału wydane na podstawie art. 15zzs4 ust 3 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV (Dz.U. 2020.875).

Mając powyższe na uwadze, sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a orzekła jak w sentencji.