Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 900/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 5 i ust. 7, art. 88a ust. 1 pkt 3, art. 66 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 11 par. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 188 poz 1848
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze - t.j.
article: art. 15, art. 28, art. 136, art. 138 par. 2, art. 7, art. 77, art. 107 par.3, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 05 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi M. K. i K. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2013 roku Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robot budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (dalej: PINB w O.) wydaną na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r nr 243, poz.1623) po rozpatrzeniu wszczętej na wniosek M. K., sprawy wadliwości ścian zewnętrznych budynku w wyniku których w pomieszczeniu kuchennym występuje silne zawilgocenie oraz pleśń w budynku wielorodzinnym będącym z zarządzie O. Spółdzielni Mieszkaniowej, a położonym przy ul. K. [...] w O., nakazał Zarządowi O. Spółdzielni Mieszkaniowej z O. - wykonanie następujących robót budowlanych związanych z usunięciem nieprawidłowości w stanie technicznym budynku wielorodzinnego w O. przy ul. K. nr [...] :

1. skuć zawilgocony tynk w kuchni M. K., miejsca oczyścić i zabezpieczyć środkiem grzybobójczym i wykonać nowy tynk z powłoką malarską (po uprzednim skutecznym zagruntowaniu podłoża);

2. uzupełnić tynki zewnętrzne na całej powierzchni elewacji budynku wraz z wymianą odparzonych powierzchni tynków zewnętrznych (uzupełnienie tynkami wodoodpornymi, wzmocnione siatką tynkarską oraz skuteczne zagruntowanie).

3.osadzić nawiewniki okienne w kuchni mieszkania należącego do M. K. (mieszkanie nr [...]) oraz w kuchniach mieszkań szczytowych budynku przy K. nr [...].

4. zamontować kratki wentylacyjne na otworach wentylacyjnych istniejących kominów w/w budynku wielorodzinnego;

5. po wykonaniu pkt 3 sprawdzić skuteczności wentylacji w mieszkaniach szczytowych w/w budynku wielorodzinnego.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż z przedłożonej i uzupełnionej ekspertyzy technicznej wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. M. W. wynika, iż generalną przyczyną zawilgocenia niektórych mieszkań zlokalizowanych w szczytach przedmiotowego budynku, jest słaba wymiana powietrza w tych mieszkaniach - jako m.in. konsekwencja wymiany okien drewnianych na szczelne okna z PCV. Zamontowanie szczelnych okien z PCV spowodowało uszczelnienie pomieszczeń mieszkalnych oraz słabą wymianę powietrza, a czasami wręcz odwrotny ciąg wentylacji. Powstająca wilgoć i pleśń, są następstwem słabej cyrkulacji powietrza (wentylacji), przemarzania ścian w dłuższych okresach czasu (przy znaczniejszych spadkach temperatury zewnętrznej). Z zebranych dowodów wynika, że problem z zawilgoceniem ścian w niektórych szczytowych mieszkaniach budynku, zaczął się w większości przypadków, po wymianie okien drewnianych na okna tzw. PCV.

Zdaniem organu wtórną sprawą jest wysoki współczynnik przenikania ciepła "U" ściany szczytowej budynku wielorodzinnego przy ul. K. nr [...] w O. Przy wysokim (niekorzystnym) współczynniku przenikania ciepła "U" słabe wentylowanie mieszkania - brak rozszczelnienia mieszkania, powoduje skraplanie występującej w kuchni czy łazience wilgoci szczególnie na zimniejszych ścianach mieszkania (efekt punktu rosy). Jeżeli proces ten trwa dłuższy okres czasu, powoduje to powstawanie pleśni a w dalszej konsekwencji grzybów. Według oceny organu, zgodnej z wnioskami wynikającymi z ekspertyzy, mieszkania w tym budynku, w których występuje zakłócenie ciągu wentylacyjnego, należy wyposażyć w nawiewniki okienne w ilościach i wydajności potrzebnych do spełnienia krotności wymiany powietrza w mieszkaniach określonych przez normy i warunki techniczne.

Odnosząc się do podnoszonych przez M. K. uwag dotyczących materiałów zastosowanych do budowy przedmiotowego budynku organ stwierdził, iż budynek ten został pobudowany za pozwoleniem na budowę, wg zatwierdzonej dokumentacji budowlanej z materiałów dopuszczonych do stosowania i spełniających wtedy aktualne normy. Występujące zawilgocenie na poziomie piwnic to wynik zawilgocenia tynków zewnętrznych oraz istnienia betonowej opaski wokół budynku od której odbija się padający deszcz na zewnętrzne ściany piwnic budynku. Usunięcie wilgoci tynków zewnętrznych murów piwnicznych powyżej poziomu gruntu O. Spółdzielnia Mieszkaniowa może wykonać w ramach bieżącego remontu. Również nakaz ocieplenia budynku leży poza kompetencjami organu nadzoru budowlanego.

Organ zaznaczył, iż w aktach sprawy znajdują się opinie kominiarskie dotyczące rozszczelnień mieszkań w budynku przy ul. K. nr [...] w O., czego niestety właściciele mieszkań w tym budynku nie robili, przyczyniając się do powstania pleśni i ognisk grzybni w mieszkaniach. Organ stwierdził nadto, że pogorszenie sprawności wentylacji mieszkań wynikające z wymiany okien z drewnianych na PCV nie upoważnia organu nadzoru do podjęcia działać w tym kierunku, lecz z uwagi na występujące zagrożenie utraty zdrowia związane z występowaniem pleśni a następnie grzyba w mieszkaniu, jak i możliwości jego wystąpienia w kolejnych mieszkaniach przedmiotowego budynku, wydaje się niniejszą decyzję, która ma na celu zapewnienia nawiewu świeżego powietrza do mieszkań i utrzymania właściwych warunków zdrowotnych.

Organ odniósł się także do uwag M. K. dot. stanu kominów. W ocenie organu by obudowa naczynia zbiorczego mogła powodować zakłócenie ciągu komina prowadzącego do mieszkania Państwa Kubackich. Zauważono także, iż budynek przy ul. K. nr [...] budowany był na podstawie Prawa budowlanego z 1974 oraz warunków technicznych z 1966 roku, wg których nie było obowiązku montażu kratek na wylotach kominów , o co w swoich pismach wnioskuje M. K.. Przepisy prawa budowlanego aktualnie obowiązującego nie pozwalają na nakazanie zarządcy budynku zamontowania takich kratek, które nie wątpliwie pomagają w sprawności przewodów kominowych lecz z uwagi na fakt poprawienia wysokości trzonu kominowego ,zgodnie z zaleceniem kominiarza należało wtedy zamontować siatkę na wylotach wentylacji istniejącego trzonu kominowego. Organ stwierdził poprawności podłączeń poszczególnych mieszkań i ich urządzeń do przewodów kominowych opierając się przy tym na opiniach kominiarskich i ekspertyzie technicznej opracowanej przez M. W..

Zdaniem organu usunięcie podstawowej przyczyny słabego ciągu wentylacyjnego i działania przewodów spalinowych do których podłączone są termy gazowe w mieszkaniach, będzie możliwe poprzez zamontowanie nawietrzników okiennych bądź kratek nawiewnych - podokiennych oraz wykonanie przez Ostrowską Spółdzielnię Mieszkaniową (dalej: Spółdzielnia) nakazanych niniejszą decyzją robót oraz przestrzeganie zaleceń sformułowanych przez rzeczoznawcę, dla użytkowników mieszkań w budynku przy ul. K. nr [...]. Wykonanie ww. czynności w przekonaniu organu doprowadzi do usunięcia opisanych przez M. K. i innych właścicieli mieszkań problemów występujących w niektórych mieszkaniach przedmiotowego budynku.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. i K. K. zarzucając organowi I instancji, iż nie określił jednoznacznie przedmiotu postępowania, nie wszczął postępowania z urzędu, nie sprawdził czy przedmiotowy budynek poddawany jest okresowym kontrolom, zaakceptował książkę obiektu budowlanego prowadzoną niezgodnie z wymogami prawa, nie odniósł się w decyzji do uwag podnoszonych przez strony postępowania dotyczących wadliwości wykonanej izolacji poziomej i pionowej ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku, nie uzasadnił zaskarżonej decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 1 K.p.a . Strona podniosła, iż organ I instancji nie odniósł się do podnoszonych w toku postępowania uwag do sporządzonej ekspertyzy technicznej oraz nie odniósł się do wniosków dowodowych przedkładanych przez stronę.

Decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności zarysował dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, iż organ I instancji błędnie określił przedmiot postępowania, które winno dotyczyć utrzymania obiektu budowlanego, a nie jedynie wskazanej nieprawidłowości czy jej skutków, przy czym w niniejszej sprawie obiektem tym jest budynek mieszkalny wielorodzinny, położony przy ul. K. [...], a nie poszczególny lokal bądź lokale mieszkalne w tymże budynku. Jednocześnie, PINB w O. błędnie wskazał na wstępie zaskarżonej decyzji, iż postępowanie to wszczęte zostało na wniosek M. K., podczas gdy - postępowanie w sprawie stanu technicznego budynku prowadzone jest przez organ nadzoru budowlanego z urzędu, a nie na wniosek.

W ocenie organu nadzorczego II instancji PINB w O. nie ustalił w sposób prawidłowy stron postępowania. Wskazano, iż w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których jednoznacznie wynikałby stan własności nieruchomości (np. księgi wieczyste), w tym prawo Spółdzielni do przedmiotowej nieruchomości oraz prawa innych osób fizycznych. Organ I instancji uzyskał jedynie od Spółdzielni spis osób, posiadających prawo odrębnej własności lokalu oraz wskazanie dwóch osób, posiadających spółdzielcze własnościowe prawo do lokali usytuowanych we wschodnim szczycie budynku. Za strony postępowania PINB w O. uznał przy tym wszystkie osoby, posiadające prawo odrębnej własności lokalu oraz Spółdzielni, nie uznał natomiast za strony osób posiadających prawo spółdzielcze (przy czym nic wiadomo, ile osób posiada spółdzielcze prawo własnościowe prawo do lokalu). WINB powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2013 r. o sygn. akt II OPS 2/12 wskazał, iż w przypadku wyodrębnienia prawa odrębnej własności części lokali, Spółdzielnia działa w niniejszej sprawie jako zarządca całego budynku i jest w związku z tym stroną przedmiotowego postępowania. Jednocześnie jednak w orzecznictwie przyjmuje się, iż w przypadku istnienia indywidualnego interesu prawnego po stronie właściciela lokalu, może on występować jako strona postępowania. Istnienie owego indywidualnego interesu prawnego jest zatem uzależnione od tego, czy nieprawidłowości dotyczą jedynie części wspólnych nieruchomości, czy również poszczególnych mieszkań. Podobnie w przypadku stwierdzonego w niniejszej sprawie zawilgocenia ścian zewnętrznych budynku, występującego również od ich wewnętrznej strony w poszczególnych mieszkaniach, wraz z występującą pleśnią, nieprawidłowości te dotyczą zarówno części wspólnych budynku, jak i mieszkań, w których występują. W związku z tym, w ocenie WWINB, stronami niniejszego postępowania winni być Spółdzielnia oraz osoby, legitymujące się prawem do lokalu, w którym stwierdzono nieprawidłowości i w których wykonane mają zostać obowiązki (zarówno prawem odrębnej własności lokalu, jak i spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, jako prawem rzeczowym ograniczonym). W ocenie WWINB bezzasadne jest natomiast uznawanie za strony postępowania wszystkich osób (i jednocześnie tylko ich), posiadających prawo odrębnej własności lokalu.

Zdaniem WWINB błędnie uczyniono Zarząd Spółdzielni adresatem nałożonego obowiązku. Zgodnie z art. 61 Prawa budowlanego, obowiązki związane z utrzymaniem obiektu budowlanego obciążają jego właściciela lub zarządcę. Natomiast zgodnie z art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze , spółdzielnia mieszkaniowa (a nie Zarząd Spółdzielni) posiada osobowość prawną, w związku z czym może być podmiotem praw i obowiązków. Natomiast Zarząd Spółdzielni jest jej organem, który w praktyce reprezentuje ją i działa w jej imieniu, zatem jego działania traktowane są jako działania osoby prawnej, tj. Spółdzielni.

Według organu II instancji nie zweryfikowano uprawnień autora ekspertyzy technicznej, która stanowi jeden z głównych dowodów w sprawie.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu uwag do ekspertyzy organ wyjaśnił, iż stronie, która nie zgadza się z ekspertyzą biegłego przysługuje prawo sporządzenia kontrekspertyzy.

Ponadto WWINB wyjaśnił, iż obowiązek wykonania zaleceń, zawartych w protokołach kontroli okresowych, wynika z mocy ustawy (art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego) i nie podlega nałożeniu w drodze decyzji administracyjnej organów nadzoru budowlanego. W związku z tym, należy wskazać, jakie obowiązki nałożono w protokołach oraz - w przypadku ich niewypełnienia -wskazać jedynie na treść powoływanego wyżej przepisu, bez powtórnego nakładania tych obowiązków w decyzji. Nadto WWINB zauważył, iż na miesiąc czerwiec 2013 r. przypada konieczność przeprowadzenia okresowej kontroli rocznej, w związku z czym protokół tej kontroli - jako najbardziej aktualny - winien również zostać przeanalizowany przez PINB w O. (z uwzględnieniem powoływanego art. 70 Prawa budowlanego).

Zdaniem organu odwoławczego nałożone na stronę obowiązki w pkt 3 są mało precyzyjne. Organ I instancji powinien wskazać konkretne mieszkania w budynku, których nałożony w pkt 3 obowiązek dotyczy. WWINB wskazał także, iż nakładając obowiązki w oparciu o przedłożoną ekspertyzę, organ winien precyzyjnie przywołać je w sentencji decyzji albo uczynić daną część ekspertyzy integralnym załącznikiem decyzji.

Ponadto według organu odwoławczego w związku z informacjami o nieprawidłowościach występujących również w innych mieszkaniach, należy ustalić, czy obowiązek, określony w pkt. 1. decyzji nie powinien zostać również nałożony w odniesieniu do innych mieszkań. Należy bowiem jednoznacznie i wyczerpująco ustalić (w drodze kontroli lub uzupełnienia ekspertyzy), w których mieszkaniach występuje zawilgocenie i pleśń, tymczasem ekspertyzą nie objęto wszystkich mieszkań, z uwagi na niezastanie mieszkańców w niektórych spośród nich. Wyjaśnienia wymaga nadto kwestia robót wykonywanych rzekomo przy budynku o czym informował M. K. w piśmie z 31 maja 2013 r.

Organ wskazał też, iż w pkt 1 i pkt 3 art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego określono

odrębne, samodzielne przesłanki do nałożenia obowiązków, przy czym możliwe jest stwierdzenie ich łącznego wystąpienia. Jednakże wskazać należy, że nałożenie obowiązków w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wymaga wskazania konkretnych przepisów prawa materialnego, z którymi stwierdzone nieprawidłowości są niezgodne. Niemniej aktualny stan budynku nie może być rozpatrywany pod kątem zgodności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jako że przedmiotowy budynek powstał przed wejściem w życie tego rozporządzenia. Przedmiotowy budynek realizowany był na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów oraz według stosowanej ówcześnie technologii. Niewątpliwie natomiast, w odniesieniu do aktualnego stanu budynku, zastosowanie znajduje rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli M. i K. K. zarzucając, iż organ II instancji nie rozpatrzył wszystkich żądań skarżących przedstawionych w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. i nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji nr [...] do żądań skarżących. Organ odwoławczy nie uwzględnił tez istotnych zmian stanu fatycznego jakie miały miejsce między wydaniem decyzji przez organ I instancji, a rozpatrzeniem odwołania.

Zarzucono, iż WWINB nie wskazał jaki przepis rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych winien znaleźć zastosowanie w przedmiotowej sprawie i nie uwzględnił, iż przedmiotowy budynek wybudowany w 1975 r. powinien być wykonany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Powinien zatem posiadać izolację pionową i poziomą, sprawny system odwodnieniowy, prawidłową wentylację pomieszczeń. Skarżący zarzucił, iż organy pomijają środki dowodowe wnoszone przez stroną, a jednocześnie nie podejmują jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej ze swojej strony. Ponadto organ kasacyjny w swojej decyzji nie wskazał jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ I instancji.

Odpowiadając na skargę Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu stwierdzone uchybienia dokonane przez organ I instancji i konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, uniemożliwiły wydanie decyzji merytorycznej przez organ II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji, w oparciu o kryterium legalności w rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną. Stosownie do treści powołanego przepisu kontrola sądowa sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Oznacza to, iż sąd administracyjny dokonuje w jej ramach oceny prawidłowości zastosowania przez organy przepisów prawa procesowego w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego oraz bada, czy organy dokonały właściwej subsumcji, a także, czy prawidłowo zinterpretowały zostały zastosowane przepisy prawa materialnego.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej zwanej: p.p.s.a.) podstawą do uchylenia kontrolowanej decyzji w całości lub części stanowi stwierdzenie przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) bądź innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Dodać należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja WWINB została wydana z pewnymi uchybieniami przepisów postępowania jednakże naruszenia te w ocenie Sądu nie mogły mieć istotnego wpływu na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Zaskarżoną decyzją WWINB, wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (DZ. U. z 2013 r. poz. 267 – dalej: k.p.a.) uchylono zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez ten organ.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż zgodnie z wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ II instancji obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy obowiązany jest rozpatrzyć odwołanie i wydać decyzję zgodnie z treścią art. 138 k.p.a. to jest dokonując merytorycznej i prawnej oceny zaskarżonej decyzji. Tym samym organ II instancji nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności organ odwoławczy winien dążyć do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W tym celu organ odwoławczy może -na żądanie strony lub z urzędu - przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 k.p.a.). Niemniej zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W takiej sytuacji przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Należy zauważyć, iż wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, zatem może nastąpić jedynie gdy zajdą wskazane w tym przepisie okoliczności: po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji, w którym została wydana decyzja, prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania; po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego kasacyjnie wymaga wyprowadzenia naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozstrzygnąć. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w I instancji zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego np. gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (np. czynności przeprowadził pracownik wyłączony ze sprawy, stronę pozbawiono możliwości udziału w postępowaniu). Naruszenia przepisów postępowania będących podstawą do wydania tego rodzaju decyzji, to takie wadliwe odkodowanie hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w normie prawa materialnego, które powodowało pominięcie ustalenia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Nieustalenie istotnych okoliczności faktycznych ma zawsze istotny wpływ na wynik sprawy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego . Komentarz Wydanie 11 C.H. Beck, str. 518-519).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie WWINB słusznie uznał, iż decyzja organu I instancji został wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które to naruszenie uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej określonej w art. 138 §2 K.p.a.

Przede wszystkim zgodzić się należy, z organem II instancji, ze PINB w O. nie określił w prawidłowy sposób kręgu osób będących stronami postępowania. Bez wątpienia stroną przedmiotowego postępowania jest O. Spółdzielnia Mieszkaniowa jako współwłaściciel i zarządca przedmiotowego budynku. Niemniej organ I instancji za strony postępowania uznał także wszystkie osoby posiadające prawo własności do lokali zlokalizowanych w tym budynku, a pominął osoby posiadające ograniczone prawo rzeczowe (spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu) do lokali zlokalizowanych w tym budynku. W szczególności pominął osoby posiadające spółdzielcze prawo własnościowe do lokali, w których zgodnie z pkt 3 decyzji mają zostać zamontowane nawiewniki okienne. Zauważyć należy, iż zgodnie ustawą z 15 września 200 r. o spółdzielniach mieszkaniowych osoba posiadająca spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu nie musi być członkiem spółdzielni mieszkaniowej.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną postępowania administracyjnego może być podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis materialnego prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W konsekwencji przyjąć należy, że podmiot, dla którego nie wynikają z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Należy również wskazać, iż w orzecznictwie sądowym dominujący jest pogląd, według którego materialna podstawa legitymacji strony może wynikać nie tylko z prawa administracyjnego, ale może mieć oparcie także w przepisach innych gałęzi prawa - w tym prawa cywilnego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2010 r., I OSK 1016/09, z dnia 24 kwietnia 2009 r., II OSK 626/08, z dnia 12 kwietnia 2007 r., I OSK 766/06, z dnia 12 kwietnia 2007 r., I OSK 766/06 - dostępne na stronie internetowej www.cbois.nsa.gov.pl; uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r. OPS 6/03, uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 26 listopada 2001 r. OPK 19/01, ONSA z 2002, Nr 2, poz. 68).

Powyższe prowadzi do wniosku, iż również osoby posiadające ograniczone prawo do lokalu mieszkalnego, jakim jest spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu mogą być stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) o ile nakładane przez organ obowiązku dotyczą bezpośrednio lokali do których posiadają prawo.

Na gruncie przedmiotowej sprawy trudno natomiast doszukiwać się interesu prawnego u wszystkich właścicieli lokali zlokalizowanych w przedmiotowym budynku. Organ winien rozważyć indywidualnie posiadanie interesu prawnego przez każdego z właścicieli.

W tym zakresie Sąd w pełni podziela stanowisko organu II instancji. Zauważyć jednocześnie należy, iż nieprawidłowe ustalenie stron postępowania niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uzasadnia uchylenie decyzji I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Pominiecie strony postępowania jest wadą kwalifikowaną, która stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).

Zatem już powyższe uchybienie organu I instancji – konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim osobom legitymującym się interesem prawnym, stanowiło wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji organu I instancji.

Sąd podziela również uwagi organu II instancji dotyczące niewłaściwego określenia adresata decyzji PINB w O. Zarządcą przedmiotowego budynku jest O. Spółdzielnia Mieszkaniowa, która zgodnie z art. 11 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze jest osoba prawną w zw. z art. 29 k.p.a. jest stroną na które mogą zostać nałożone obowiązki w drodze decyzji administracyjnej. Zarząd Spółdzielni Mieszkaniowej jest jedynie organem tej osoby prawnej, który reprezentuje ją na zewnątrz.

Również dalsze uwagi organu II instancji dotyczące kwestii wymagających wyjaśniania w postępowaniu okazały się zasadne.

Niewątpliwie z akt sprawy nie wynika czy ekspertyza techniczna stanowiąca główny dowód w sprawie wykonana została przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 Prawo budowlane dokonywanie kontroli technicznej w zakresie utrzymania obiektów budowlanych oraz sporządzanie ocen i ekspertyz technicznych, związanych z zapewnieniem właściwego stanu technicznego użytkowanych obiektów budowlanych, jest działalnością związaną z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Podstawę do wykonywania tych funkcji, zgodnie z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane - prowadzonego przez GINB, na podstawie ustaleń art. 88a ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a także, również wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym terminem jego ważności. W aktach sprawy brak jest stosownego zaświadczenia, z którego wynikałby uprawnienia autora opinii technicznej i termin ich ważności. Co prawda na opinii technicznej widnieje pieczątka mgr inż. M. W. z numerami uprawnień budowlanych i nr wpisu w Centralnym Rejestrze Rzeczoznawców Budowlanych, jednak brak jest informacji o terminie ważności tych uprawnień.

Zgodzić się także należy, z stanowiskiem WWINB, iż decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego musi być precyzyjna i musi z niej dokładnie wynikać jakie czynności mają zostać podjęte w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W przedmiotowej sprawie decyzja nie może w tym zakresie pozostawiać jakichkolwiek wątpliwości np. dotyczących lokali, w których mają zostać wykonane prace naprawcze. WWINB słusznie również wskazał, iż nakładając obowiązki w oparciu o przedłożoną ekspertyzę techniczną organ I winien był precyzyjnie powołać je w sentencji lub uczynić daną ekspertyzę złącznikiem do decyzji. Organ orzekając na podstawie przepisu art. 66 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego powinie też wskazać przepisy techniczno – budowlane dotyczące warunków użytkowania budynków, z których wynika konieczność usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zgodzić się bowiem należy, iż zgodnie z treścią art. 66 ust 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego organ nadzoru może uznać stan techniczny obiektu za nieodpowiedni wówczas, gdy ujawniony stan obiektu narusza wymagania wynikające z obowiązujących przepisów, i tylko w takim przypadku może nałożyć obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (por. Zygmunt Niewiadomski, Tomasz Asman, Jędrzej Dessoulavy-Śliwiński, Elżbieta Janiszewska-Kuropatwa, Alicja Plucińska-Filipowicz, Prawo budowlane. Komentarz C.H. Beck 2013 – komentarz do art. 66). Zgodzić się należy także ze stanowiskiem organu, iż w rozpoznawanej sprawie do oceny stanu obiektu nie można stosować przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisów tego rozporządzenia za wyjątkiem określonym § 207 ust. 2 nie stosuje się do budynków istniejących, wybudowanych na gruncie wcześniej obowiązujących przepisów.

Odnosząc się do zarzutów skargi podzielić należy stanowisko skarżącego, iż organ II instancji winien był odnieść się do wszystkich zgłoszonych przez stronę do zarzutów oraz podnoszonych wniosków dowodowych. Powyższy brak niewątpliwie stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 oraz art. 77 § 1 K.p.a. Jak wskazano wcześniej organ II instancji rozpatruje sprawę w całości i powinien odnieść się do całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz do argumentacji podniesionej w odwołaniu. W razie konieczności może na podstawie art. 136 K.p.a. przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia materiałów i dowodów. Jednakże uchybienie to nie stanowiło w ocenie Sądu naruszenia, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano wcześniej wskazane przez organ odwoławczy naruszenia dokonane przy wydawaniu decyzji przez PINB w O., a w szczególności nieprawidłowe określenie stron postępowania uzasadniało wydanie decyzji o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Niewątpliwie ponownie rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji powinien zastosować się nie tylko uwag wskazanych w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, ale także odnieść się szczegółowo do uwag i wniosków podnoszonych przez skarżącego również na etapie postępowania odwoławczego. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Sporządzona przez biegłego ekspertyza techniczna oparta jest na wiedzy specjalistycznej, której nie posiada organ, jednakże opinia ta stanowiąca dowód w sprawie winna zostać oceniona przed organy zgodnie z art. 80 K.p.a. tym bardziej gdy prawidłowość sporządzenia tej ekspertyzy jest kwestionowana przez strony postępowania.

Nie można jednak zgodzić się ze skarżącym, iż organ II instancji nie wskazał w uzasadnieniu decyzji jakie przepisy postępowania zostały naruszone oraz jaki zakres sprawy powinien zostać wyjaśniony przez organ I instancji. WWINB szczegółowo omówił stwierdzone nieprawidłowości oraz wskazał jaki zakres postępowania wymaga ustalenia. Dokładne zalecenia dla organu I instancji zostały również zamieszczone na ostatniej stronie zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.