Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 482/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 2 poz 15
law: Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 482/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej Kpa; art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. z dnia [...] r., nr [...] wydaną w przedmiocie skierowania D. S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 3 grudnia 2009 r. w miejscowości F. gm. U. funkcjonariusze Komisariatu Policji w U. zatrzymali D. S., który będąc w stanie nietrzeźwości (1,08 mg/dm3) kierował pojazdem marki VW Passat.

W związku z powyższym zawiadomieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w P. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie skierowania D. S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem.

Decyzją z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w P. działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym skierował D. S. na badanie lekarskie.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. S. wniósł o jej uchylenie oraz o umorzenie postępowania. Uzasadniając pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w myśl art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym badaniu lekarskiemu podlega kierowca, skierowany na to badanie przez organ kontroli ruchu drogowego, który kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Ponadto z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. z 2004 r. Nr 2 poz. 15) kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 skierowanie na badanie lekarskie wydaje Komendant Powiatowy Policji w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. W ocenie pełnomocnika skarżącego treść powyżej powołanych przepisów wskazuje, iż na badanie lekarskie może być skierowana tylko taka osoba, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, a skierowanie to winno być wydane w określonym prawem terminie. W stosunku do osoby D. S. toczy się postępowanie karne o czyn z art. 178a Kodeksu karnego, w którego toku skarżący nie przyznaje się do popełnienia zarzucanego mu czynu. W związku z powyższym zgodnie z obowiązująca zasadą niewinności, która obliguje do traktowania podejrzanego jako osoby niewinnej do momentu prawomocnego zakończenia postępowania karnego, skierowanie D. S. na badanie lekarskie stanowi naruszenie podstawowych zasad Konstytucji RP i prawa karnego. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącego przekroczenie przez organ pierwszej instancji 30 dniowego terminu, o którym mowa w § 2 pkt 2 powołanego powyżej rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r., spowodowało wygaśnięcie uprawnień tego organu do skierowania D. S. na badanie lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy prawo o ruchu drogowym.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił nadto naruszenie przepisów procedury administracyjnej , a szczególności art. 107 § 3 Kpa. poprzez niepowołanie w zaskarżonej decyzji jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego.

Decyzją z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na treść art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym organ odwoławczy wskazał, iż badaniu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem, podlega kierujący pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Wystarczającą przesłanką skierowania na powyższe badanie jest udokumentowany fakt prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, a nie prawomocne orzeczenie sądu karnego. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy (kopia protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, kopia postanowienia o przedstawieniu zarzutów, kopia aktu oskarżenia skarżącego jak również kopia protokołów przesłuchania świadków zdarzenia) uprawdopodabniają fakt, iż D. S. w dniu 3 grudnia 2009 r. prowadził pojazd pod wpływem alkoholu. Stąd zdaniem Komendanta Wojewódzkiego Policji zasadnym było skierowanie skarżącego na badanie lekarskie , o którym mowa w art. 122 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Odnosząc się natomiast do zarzutu przekroczenia 30 dniowego terminu przewidzianego do wystawienia przez Komendanta Powiatowego Policji skierowania na badanie lekarskie, organ odwoławczy wskazał, iż termin ten jest terminem instrukcyjnym i jego przekroczenie nie powoduje sankcji nieważności decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie czy też wygaśnięcia uprawnienia organu do wystawienia takiego skierowania. Natomiast co do podniesionego zarzutu naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 107 § 3 Kpa. Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r.

D. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zarzucając naruszenie przepisów:

1. prawa materialnego

- art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez przyjęcie, że D. S. prowadził pojazd pod wpływem alkoholu w sytuacji, gdy skarżący kwestionuje ten fakt, a sprawstwo nie zostało stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu;

- art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie w sytuacji gdy nie zachodziły podstawy do przyjęcia, że skarżący kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości;

- § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami poprzez wydanie decyzji o skierowaniu na badanie po upływie 30 dniowego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie;

2. prawa procesowego to jest:

- art. 107 § 3 Kpa. poprzez akceptację braku uzasadnienia faktycznego oraz braku wskazania podstawy prawnej przez organ pierwszej instancji;

- art. 7, art. 77 § 1 , art. 80 Kpa poprzez niezebranie i niewyjaśnienie w sposób wszechstronny i wyczerpujący materiału dowodowego sprawy;

wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji umorzenie postępowania, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz o zwolnienie z kosztów sądowych. Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Powołując się na wynikającą z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP zasadę domniemania niewinności wskazał, iż organy administracji kierując jego mocodawcę na przedmiotowe badanie lekarskie w istocie przesądziły o sprawstwie i winie D. S. W ocenie pełnomocnika skarżącego samodzielność jurysdykcyjna organów administracyjnych nie uprawnia do przesądzania okoliczności wypełniających znamiona przestępstwa, zwłaszcza że strona postępowania kwestionuje okoliczność prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu.

Za nieprawidłową również, zdaniem pełnomocnika skarżącego, uznać należy dokonaną przez organy administracji wykładnię § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. W ocenie pełnomocnika skarżącego uchybienie 30 dniowego terminu, o którym mowa w powołanym przepisie skutkuje wygaśnięciem uprawnienia organu do wydania skierowania na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdem. Wydanie decyzji o skierowaniu na to badanie po upływie przewidzianego prawem terminu stanowi rażące naruszenie prawa, a w konsekwencji powoduje nieważność tej decyzji.

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania pełnomocnik organu wskazał, iż określenie w drodze rozporządzenia wzoru skierowania na badanie lekarskie nie zwalnia organów administracji z obowiązku zachowania warunków formalnych decyzji określonych w art. 107 § 3 Kpa. Stąd w ocenie strony skarżącej skierowanie na badanie lekarskie na formularzu zgodnym z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. może stanowić jedynie załącznik do decyzji kierującej na badania, która winna odpowiadać wymogom art. 107 § 3, a więc zawierać między innymi uzasadnienie faktyczne i prawne wydanego rozstrzygnięcia, jak również pouczenie co do przysługującego stronie prawa wniesienia odwołania. Ponadto w ocenie strony skarżącej pominięcie wyjaśnień D. S. złożonych w toku postępowania karnego i wydanie zaskarżonego rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o materiał zgromadzony w postępowaniu administracyjnym stanowi rażące naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 2 grudnia 2010 r., obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż w stosunku do osoby skarżącego zapadł prawomocny wyrok karny, którym orzeczono karę zakazu prowadzenia pojazdów na okres dwóch lat. W związku z powyższym postępowanie administracyjne w przedmiocie skierowania D. S. na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub nieistnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami stało się w ocenie pełnomocnika skarżącego bezprzedmiotowe. Jak wynika z załączonych przez pełnomocnika skarżącego kserokopii dokumentów, wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] sygn. [...] D. S. został uznany za winnego tego , że w dniu 3 grudnia 2009 r. w miejscowości F. prowadził samochód osobowy marki Volkswagen Passat znajdując się w stanie nietrzeźwości /.../, to jest dokonania czynu wyczerpującego dyspozycję art. 178a § 1 k.k. za co wymierzono mu karę grzywny oraz m.in. orzeczono zakaz prowadzenia pojazdów rowerowych i zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres 2 lat. Wyrokiem z dnia [...] r. Sąd Okręgowy w S. w sprawie sygn. [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu R. uznając apelację obrońcy oskarżonego za oczywiście bezzasadną ( k – 54 - 55 akt sprawy).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego uzasadniającego jej uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ powołanej ustawy badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany w drodze decyzji przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości.

Zgodnie zaś z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami ( Dz. U. z 2004 r. Nr 2, poz. 15) kierującemu pojazdem, o którym mowa w art. 122 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje Komendant Powiatowy Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu.

Wskazać należy, iż celem powołanego przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ Prawa o ruchu drogowym jest ustalenie, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem osoby, która kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. W przypadku stwierdzenia istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami starosta zobowiązany jest – na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy – wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzję taką starosta wydaje również w sytuacji, gdy kierujący nie podda się badaniom lekarskim w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ (na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy).

Podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia, od której zależy dalsza ocena legalności zaskarżonej decyzji, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy ustalenie, że kierujący pojazdem znajdował się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem innego środka działającego podobnie do alkoholu, może nastąpić wyłącznie po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, w którym stwierdzone zostanie, że popełnił on czyn określony w art. 178a § 1 k.k., czy też zaistnienie tej przesłanki organ kontroli ruchu drogowego ustala samodzielnie i niezależnie od toczącego się postępowania karnego.

Rozważając powyższą kwestię Sąd miał na uwadze, iż niektórzy komentatorzy ustawy – Prawo o ruchu drogowym stoją na stanowisku, że decyzja o skierowaniu na badania w związku z kierowaniem pojazdem w stanie nietrzeźwości - ze względu na zasadę domniemania niewinności, może być wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, w wyniku którego zostanie stwierdzone sprawstwo tej osoby przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. (por. Ryszard Stefański, Komentarz do art.124 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.05.108.908), [w:] R.A. Stefański, Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, 2008, wyd. III.). Takie też stanowisko prezentował na etapie odwołania i skargi do sądu administracyjnego skarżący. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę takiej wykładni przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie podziela.

W ocenie Sądu, sposób zakończenia postępowania karnego nie jest w tym wypadku zagadnieniem prejudycjalnym o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy. Sposób zakończenia postępowania karnego należy do sfery ustaleń faktycznych w prowadzonym na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit.b/ ustawy – Prawo o ruchu drogowym postępowaniu administracyjnym. Z brzmienia przepisu nie wynika aby decyzja o skierowaniu na badanie lekarskie była uzależniona od prawomocnego zakończenia postępowania karnego, przepis wymaga natomiast ustalenia przez organ kontroli ruchu drogowego, że kierujący pojazdem był w stanie nietrzeźwości lub po użyciu innych środków działających podobnie do alkoholu. Także żaden inny przepis ustawy, ani żaden z przepisów rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami nie uzależnia skierowania na badania lekarskie osoby, która kierowała w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, od ewentualnego rozstrzygnięcia sprawy karnej. Ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy organ musi dokonać zatem samodzielnie, we wszczętym z urzędu postępowaniu administracyjnym. Toczące się postępowanie karne nie stanowiło zatem, co do zasady, przeszkody prawnej do zakończenia sprawy niniejszej.

Rozważyć należy także cel jaki realizować ma omawiany przepis. W jego kontekście skierowanie na badanie lekarskie dopiero po wydaniu wyroku skazującego, a więc kiedy kierujący pojazdem silnikowym, nie ma już uprawnień do prowadzenia takiego pojazdu i niekiedy po dłuższym okresie czasu, wydaje się mocno spóźnione i bezcelowe. Stanowisko takie zaprzeczałoby celowi regulacji, która upoważnia organy ruchu drogowego do szybkiego reagowania na wykazane w postępowaniu przed tymi organami naruszenie przepisów prawa drogowego oraz karnego.

Wskazać przy tym należy, że uprawnienie organów ruchu drogowego do wydawania decyzji o skierowaniu na badania (lekarskie oraz psychologiczne) wprowadzone zostało do ustawy – Prawo o ruchu drogowego w wyniku nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 6 września 2001 r. (ustawa o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 2001 Nr 129 poz. 1444). W uzasadnieniu projektu ustawy autor nowelizacji proponował aby badaniom tym poddawane były osoby podejrzane o prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Autor projektu ustawy wskazywał, iż wynika to z faktu, iż o sprawstwie możemy mówić jedynie po prawomocnym zakończeniu postępowania, co może w przypadku niektórych spraw trwać kilka lat, co mija się z celem przepisu jakim jest prewencja i niedopuszczenie do udziału w ruchu drogowym osób pozbawionych odpowiednich predyspozycji psychicznych i fizycznych. Wskazał nadto, że wprowadzenie takiego przepisu jest szczególnie istotne zważywszy, iż znaczna część wypadków drogowych popełniana jest przez osoby nietrzeźwe.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zgromadzony materiał dowodowy pozwalał organom administracji publicznej uznać, że D. S. w dniu 3 grudnia 2009 r., w miejscowości F. Gm. U. kierował pojazdem marki VW Passat w stanie nietrzeźwości. Na powyższe wskazuje kopia protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu typu alkometr Awar 2.0, z dnia 3 grudnia 2009 r., z której wynika, że w trakcie trzech kolejnych badań, urządzenie wykazało zawartość alkoholu w wydychanym przez skarżącego powietrzu odpowiednio w wynikach 1.08 mg/dm3, 1.23 mg/dm3 i 1.22 mg/dm3. Na niekorzyść skarżącego przemawia również fakt, iż w dniu zdarzenia, bezpośrednio po przeprowadzonych badaniach na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu , nie kwestionował on ich wyników, nie żądał pobrania krwi i nie składał żadnych uwag do protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego. Z protokołu wynika ponadto, że skarżący oświadczył, iż w dniu zdarzenia o godzinie 15:00 spożywał alkohol w postaci 0,25 l wódki. Powyższe dane zostały potwierdzone własnoręcznym podpisem skarżącego. Fakt podejrzenia prowadzenia pojazdu przez skarżącego w stanie nietrzeźwości potwierdza również kopia protokołu przesłuchania świadków - funkcjonariuszy Policji S. S. i M. D., którzy zatrzymali D. S. w dniu 3 grudnia 2009 r. Powyższe w ocenie Sądu wskazuje, iż organy orzekające w niniejszej sprawie trafnie uznały, że wystąpiły przesłanki skierowania skarżącego na badanie lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ Prawa o ruchu drogowym.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu przekroczenia przez Komendanta Miejskiego Policji w P. 30 dniowego terminu do wystawienia skierowania na przedmiotowe badane lekarskie, liczonego od dnia wystąpienia zdarzenia, o którym mowa w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. wskazać należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje rozbieżność co do charakteru tego terminu.

W myśl jednego z przyjętych przez sądy administracyjne stanowiska, określony w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 7 stycznia 2004 r. 30 dniowy termin jest terminem prawa materialnego, którego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia Komendanta Miejskiego Policji ( jako organu kontroli ruchu drogowego) do wystawienia takiego skierowania. Powyższe stanowisko uzasadniane jest koniecznością zagwarantowania jednostce stabilności jej sytuacji prawnej w zakresie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami, a gwarancja ta wynika bezpośrednio z treści powołanego przepisu (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 375/08, publ. LEX 560238; wyrok WSA W Białymstoku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 259/08,publ. LEX 511408).

Natomiast w myśl odmiennego stanowiska wyrażonego w orzecznictwie sądów administracyjnych, powyższy termin, jest terminem instrukcyjnym, a jego uchybienie pozostaje bez wpływu na uprawnienie organu do wydania skierowania na badanie lekarskie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 197/07 (publ. LexPolonica 1978222) wskazał, że ustawa Prawo o ruchu drogowym nie zakreśla terminu do wydania skierowania na badanie lekarskie. Termin taki wynika wyłącznie z rozporządzenia wykonawczego. Stosownie do treści § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. osobie, o której mowa w art. 122 ust. 1 pkt 3 lit.b/ ustawy powyżej wskazanej ustawy, decyzję o skierowaniu na badanie lekarskie wydaje Komendant Powiatowy Policji, w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia, w którym nastąpił wypadek drogowy, albo od dnia, w którym kierował pojazdem stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Sąd stwierdził, że powyższy termin 30 dniowy nie jest terminem ustawowym. Nie jest również terminem, którego upływ powodowałby wygaśniecie uprawnienia organu do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie, bowiem nadal istnieje podstawa prawna do wydania decyzji, a jest nią przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy. Aby wygasła możliwość wydania decyzji termin określony dla podjęcia tej decyzji musiałby być terminem materialno – prawnym. Sąd wskazał, że terminem materialno – prawnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialno – prawnego. Taka sytuacja w przypadku przepisu art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ nie występuje. Termin wydania skierowania na badanie lekarskie określony został w rozporządzeniu wykonawczym i jest on terminem instrukcyjnym, mającym jedynie na celu dyscyplinowanie organów administracji, a jego naruszeniu nie można przypisać sankcji nieważności. Tym samym decyzji wydanej z przekroczeniem takiego terminu nie można uznać za rażąco naruszającej prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W uchwale podjętej w składzie Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 12/09 Naczelny Sąd Administracyjny uznał , iż termin do wydania przez organ kontroli ruchu drogowego decyzji o skierowaniu na badania psychologiczne, o którym mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z 1 kwietnia 2005 r. jest terminem instrukcyjnym. Zasadniczym argumentem przemawiającym za przyjęciem stanowiska, iż sporny termin jest terminem instrukcyjnym jest to, że skoro podstawa prawna decyzji o skierowaniu na badania została określona w ustawie, która nie określa terminu do wydania takiej decyzji, a ponadto upoważnienie ustawowe do wydania rozporządzenia wykonawczego nie daje podstaw do określenia tego terminu w rozporządzeniu, to termin określony w rozporządzeniu może być rozumiany wyłącznie jako termin do wydania rozstrzygnięcia, którego celem jest zobligowanie organu do szybkiego załatwienia sprawy. Sformułowanie "w terminie nie dłuższym niż 30 dni" należy zatem traktować jako podkreślenie i wzmocnienie obowiązku niezwłocznego podjęcia przez organy decyzji w sprawie skierowania na badania psychologiczne. Argumenty o materialnoprawnym charakterze terminu z § 2 ust. 1 rozporządzenia uzasadnione potrzebą przeprowadzenia diagnozy psychologicznej "na bieżąco", tj. w celu zachowania ścisłego związku czasowego pomiędzy takimi zdarzeniami jak np. kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości czy po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol, a potrzebą stwierdzenia predyspozycji psychofizycznych do kierowania pojazdem, nie znajdują uzasadnienia w świetle jednoznacznego brzemienia art. 125 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, który potrzebę określenia szczegółowych warunków i trybu kierowania na badania psychologiczne wiąże z koniecznością "przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem oraz wpływu sprawności psychicznej i fizycznej na zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego" (art. 125 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym). Reasumując swoje rozważania NSA stwierdził, że kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości czy po użyciu środka działającego podobnie jak alkohol lub wielokrotne naruszenie zasad ruchu drogowego, może uzasadniać przypuszczenie, że osoba kierująca utraciła sprawność psychofizyczną niezbędną do posiadania uprawnień do kierowania pojazdami. Domniemanie to wymaga doprowadzenia do zweryfikowania kondycji psychicznej tej osoby i nie powinno mieć znaczenia, czy skierowanie na takie badania zostałoby jej wydane z przekroczeniem terminu wskazanego w § 2 ust.1 rozporządzenia.

Stanowisko wyrażone w powyżej wskazanej uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd rozpatrujący niniejszą skargę w pełni akceptuje. Sąd ma na uwadze, że powołana powyżej uchwała z dnia 20 maja 2010 r. dotyczyła kwestii charakteru terminu przewidzianego do wydania skierowania na badanie psychologiczne, o którym mowa w art. 124 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, niemniej jednak w ocenie Sądu przedstawiona w niej argumentacja znajduje poprzez analogie zastosowanie w odniesieniu do charakteru terminu, o którym mowa w § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami.

Chybiony okazał się także podniesiony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP. Wskazać bowiem należy, że do rozstrzygnięć administracyjnych podejmowanych w zakresie skierowania na badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym nie ma odniesienia zasada domniemania niewinności, o której stanowi art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, gdyż ta fundamentalna zasada prawa karnego nie ma zastosowania do sprawy administracyjnej, w której nie przesądza się o winie za czyn karalny. Zasada ta odnosi się bezpośrednio do postępowania karnego. Postępowanie administracyjne jest natomiast postępowaniem odrębnym od postępowania karnego, a badanie lekarskie nie ma charakteru dodatkowej kary za popełniony czyn, lecz ma na celu orzeczenie istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Związane jest to z zapewnieniem uczestnictwa w ruchu drogowym kierowców, posiadających określone predyspozycje. Stąd nie można wskazanej normy konstytucyjnej odnosić do postępowania administracyjnego, czy sądowo-administracyjnego.

Sąd nie stwierdził także naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Ł. przepisów postępowania uzasadniających uchylenie wydanej decyzji.

Zdaniem Sądu, stawiane w skardze zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa., polegające na nie wyjaśnieniu stanu faktycznego, nie zebraniu i nie rozpatrzeniu całego materiału dowodowego nie są uzasadnione. Zebrany w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do przyjęcia, że skarżący prowadził samochód będąc pod wpływem alkoholu. Świadczyły o tym wyniki badań na zawartość alkoholu w połączeniu z dowodami z dokumentów na które wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. Okoliczność, że skarżący zaprzeczał tym faktom, wskazując, iż nie zostały one prawomocnie stwierdzone przez sąd powszechny, i jako takie nie mogły stanowić podstawy do wydania decyzji administracyjnej w sprawie skierowania na badanie lekarskie w związku z prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości, nie pozbawiał oceny dokonanej przez organ waloru trafności.

Natomiast odnośnie zarzutu naruszenia art. 107 § 1 i § 3 Kpa., to – zdaniem Sądu – słusznie wskazuje skarżący, iż organ I instancji nie podał pełnej podstawy prawnej wydanej przez siebie decyzji i nie podał pełnego uzasadnienia faktycznego swojej decyzji. Jednakże w ocenie Sądu powyższe uchybienia nie miały istotnego wpływ na wynik sprawy, tym bardziej, że zostały one usunięte przez organ odwoławczy. Ponadto w chwili rozpatrywania skargi nie budzi już żadnych wątpliwości fakt popełnienia przez skarżącego zarzucanego mu czynu, wobec prawomocnego skazania go za przestępstwo z art. 178 a § 1 k.k.. Należy jedynie zaznaczyć, że ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny (art. 11 p.p.s.a.).

Trafnym okazał się również zarzut braku pouczenia skarżącego co do możliwości zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Niemniej jednak w ocenie Sądu naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Pouczenie o przysługujących środkach prawnych jest tym elementem decyzji, który nie wpływa na jej ważność, ponieważ brak pouczenia w decyzji, jak również jego wadliwość polegająca na nieprawidłowym pouczeniu strony o przysługujących jej możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia, nie powoduje nieważności decyzji. Wada w tym zakresie nie jest zaliczana do wad istotnych decyzji, zatem może być ona, stosownie do postanowień art. 111 Kpa., usunięta w ramach rektyfikacji decyzji administracyjnej (por. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 107, LEX, 2010, wyd. III). Pomimo braku pouczenia skarżącego przez organ pierwszej instancji co do przysługującego mu prawa i sposobu wniesienia odwołania od decyzji, strona nie poniosła negatywnych skutków tego uchybienia, bowiem w przewidzianym prawem terminie wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] r. Natomiast w przypadku gdyby temu terminowi uchybiła, okoliczność niepouczenia o przysługującym prawie wniesienia odwołania mogłaby stanowić przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 58 Kpa.

Sąd nie podzielił również przedstawionego w dniu 2 grudnia 2010 r., na rozprawie, stanowiska pełnomocnika skarżącego, zgodnie z którym wydanie prawomocnego wyroku w sprawie karnej czyni bezprzedmiotowym postępowanie administracyjne. Stwierdzić bowiem należy, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji istniał przedmiot postępowania, a rolą sądu administracyjnego jest dokonanie oceny legalności decyzji według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili jej wydania. Przewidziane prawem kontrolne uprawnienia sądów administracyjnych, nie przyznają sądom kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do wydawania decyzji lub innych aktów rozstrzygających sprawę co do istoty, albo kończących formalnie postępowanie administracyjne. Z tej to przyczyny, uwzględniając zasady orzekania wynikające z przepisów art. 145 - 152 ustawy p.p.s.a, wniosek skarżącego o umorzenie postępowania administracyjnego nie może zostać uwzględniony.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

A. B.