Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 640/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca), Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Lu 640/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia ....Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania M. R. od decyzji Prezydenta Miasta z dnia ...w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w L. przy ul. S., oznaczonej jako działka nr ... o powierzchni 0,1831 ha poprzez udzielenie zezwolenia na założenie i przeprowadzenie sieci gazowej średniego ciśnienia ś/c PE dn 50 przez wyżej wymienioną działkę – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że K. Sp. z o.o. w T. O. Z. G. w L. wystąpiła do Prezydenta Miasta w dniu 12 września 2012 r. z wnioskiem o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości położonej w L. przy ul. S., oznaczonej jako działka nr ..., stanowiącej własność M. R. w 18/30 częściach, M. G. D. w 11/40 częściach, M. P. D. w 3/96 częściach, K. P. D. w 3/96 częściach, M. T. D. w 3/96 częściach i G. D. w 3/96 częściach poprzez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie na powyższej działce inwestycji – sieci gazowej ś/c PE dn 50, zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta z dnia ... o ustaleniu lokalizacji celu publicznego o znaczeniu gminnym. Według wnioskodawcy przedmiotowa sieć gazowa będzie zasilała budynki na działkach numer .... przy ul. S. oraz numer ... przy ul. R. i numer ... przy ul. M., a w przyszłości innych odbiorców z tamtego terenu, którzy podpiszą umowy przyłączeniowe.

Z właścicielami nieruchomości podjęto próby przeprowadzenia rokowań w celu zawarcia stosownej ugody, jednakże jeden ze współwłaścicieli – M. R. nie wyraziła zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości i stanowczo sprzeciwia się planowanej inwestycji na przedmiotowej działce. Dokumenty potwierdzające przebieg rokowań załączono do akt sprawy.

Zakres ograniczenia sposobu korzystania z działki numer ... określa dokumentacja wykonana przez geodetę uprawnionego H. S. przyjęta do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta, zgodnie z którą obszar ograniczenia na czas budowy gazociągu wynosi 0,0096 ha, a obszar ograniczenia sposobu korzystania z działki( stałego) wynosi 0,0018 ha.

Na wniosek K. spółki z o.o. w T. Z. G. w L. organ na podstawie art. 108 par. 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W ocenie organu odwoławczego orzeczenie w tym zakresie jest prawidłowe, bowiem Spółka wykazała we wniosku ważny interes społeczny , którym jest przyłączenie wielu budynków mieszkalnych do przedmiotowej sieci, a także wskazała na jej ważny interes ( w przypadku niedotrzymania terminów przyłączenia odbiorców naliczone zostaną kary umowne). Wojewoda odniósł się także do zarzutów zawartych w odwołaniu M. R. Organ wyjaśnił, że sieć gazowa została zaprojektowana w odległości 3 m od planowanej zabudowy jednorodzinnej, a zatem możliwa będzie zabudowa przedmiotowej działki zgodnie z wydaną decyzją o warunkach zabudowy z dnia ..., natomiast po wykonaniu inwestycji wnioskodawca będzie zobowiązany do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a w przypadku wyrządzenia szkody do wypłaty odszkodowania.

W skardze na decyzję Wojewody skarżąca M. R. wnosi o uchylenie tej decyzji, a także decyzji Prezydenta Miasta. Podnosi, że decyzje ingerują w jej prawo własności, zaś nie wypowiadają się o "odpowiedzialności finansowej za naruszenie tego prawa". W przypadku gdyby Państwo chciało przejąć nieruchomość lub jej część to powinno ją wywłaszczyć. Natomiast umieszczenie rur gazowych na jej terenie budowlanym automatycznie ograniczy wartość handlową jej działki i jest to szkoda, którą można wyliczyć.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wnosi o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.; dalej ustawa powoływana jest jako "ugn") starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Stosownie do ust. 3 tego przepisu, udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Z treści powołanego przepisu wynika zatem, że udzielenie przez starostę zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości podmiotowi realizującemu konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, zostało uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie zaś, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1 ugn powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny. Wymaga jednoczesnego podkreślenia, że z istoty omawianej decyzji, która, jest rodzajem wywłaszczenia wynika, że istotne jest precyzyjne i jednoznaczne określenie przez wydający tę decyzję organ administracji, zarówno przebiegu inwestycji przez nieruchomość, jak również zakresu dokonanego przez organ ograniczenia właściciela (użytkownika wieczystego) w jego prawie korzystania z nieruchomości.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu trafnie uznano, że inwestycja planowana przez K.. sp. z o.o. - jest celem publicznym, który jednocześnie zgodny jest z decyzją nr ...Prezydenta Miasta z dnia .... o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym. Cele publiczne wymienione są w art. 6 ugn. W pkt 2 powołanego przepisu, jako cel publiczny wskazana jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń,. Wobec faktu, że przedmiotowa sprawa dotyczy budowy sieci gazowej średniego ciśnienia, uznać należy, że analizowana przesłanka została spełniona. Zarówno w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również w skardze do sądu, skarżąca nie podnosiła żadnych zarzutów w powyższym zakresie. Dokonana przez sąd ocena przyjętego przez organ sposobu korzystania z działki nr ... jak również fakt ,że przebieg projektowanej sieci gazowej jest usytuowany w odległości 3 m od planowanej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na działce nr ... i pozwala na realizację powyższej zabudowy - prowadzi do wniosku, iż są one optymalne do osiągnięcia celu, dla którego sporna decyzja jest wydawana.

Sąd uznał, że w kontrolowanej sprawie przeprowadzone zostały rokowania, o których stanowi cytowany wyżej art. 124 ust. 3 ugn. Za wnioskiem tym przemawia znajdująca się w aktach sprawy korespondencja między inwestorem a skarżącą. Z korespondencji tej wynika, że skarżąca odmówiła wyrażenia zgody na wykonanie prac. Brak konsensusu w powyższym zakresie, był wystarczający do stwierdzenia, że złożenie wniosku o wydanie kontrolowanej obecnie decyzji, było poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji

W celu udokumentowania rokowań nie ma potrzeby sporządzenia protokołu, a w szczególności protokołu podpisanego przez obie strony. Nie jest to bowiem czynność procedury administracyjnej, zaś prowadzenie negocjacji wynika jedynie z nakazu ustawy, w celu ewentualnego zawarcia umowy (tak G. Matusik w: S. Kalus, G. Matusik, M. Gdesz, E. Mzyk, G. Bieniek Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz; Teza 108 do art. 124; LexisNexis 2012 r.).

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że niedopuszczalne jest zabranie własności czy też jej ograniczenie bez adekwatnego odszkodowania stwierdzić należy, że zarzut ten skarżąca podnosiła w odwołaniu i organ prawidłowo ocenił ten zarzut jako bezzasadny. Słusznie bowiem organ powołał art. 124 ust 4 ugn, w myśl którego po wykonaniu inwestycji na wnioskodawcy ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust.4 ugn. Zgodnie z tym przepisem za szkody powstałe na skutek udzielenia zezwolenia, organ ustala odszkodowanie, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Natomiast, jeśli wskutek zezwolenia zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. W przypadku, gdy po wykonaniu przedmiotowej inwestycji okaże się, że właściciel nieruchomości nie będzie mógł korzystać z nieruchomości w sposób dotychczasowy lub zgodny z dotychczasowym przeznaczeniem, to właściciel może żądać, aby odpowiednio starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, lub występujący z wnioskiem o zezwolenie nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy własność nieruchomości (art.124 ust. 5 ugn).

Wobec zatem faktu, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia ...wskazuje nieruchomość, która jest przedmiotem postępowania, cel publiczny, który realizowany jest w ramach planowanej inwestycji, określa prawo, które podlega ograniczeniu, właściciela któremu prawo rzeczowe przysługuje oraz podmiot uprawniony (na rzecz którego decyzja jest wydawana), uznać należy, iż zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Nie jest zatem wadliwa utrzymująca ją w mocy zaskarżona obecnie decyzja Wojewody z dnia ... Przeprowadzona natomiast przez sąd kontrola tej decyzji i poprzedzającego ją postępowania, wykazała, że jest ona zgodna z prawem. W tym stanie rzeczy, sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).