Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 8/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Oświata
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części, w pozostałej części skargę oddalono
Powołane przepisy: article: art.90  ust.4
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski,, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 lutego 2015r. sprawy ze skargi J. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zmiany uchwały nr "[...]" Rady Gminy z dnia "[...]" w sprawie zmian uchwały nr "[...]" Rady Gminy w sprawie trybu i rozliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych z terenu Gminy I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości, II. zasądza od Rady Gminy na rzecz skarżącej kwotę 540 (pięćset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W dniu 27 marca 2014 r. Rada Gminy Barciany podjęła uchwałę nr XLI/270/2014 w sprawie zmiany swojej uchwały nr XXXVI/238/2013 z dnia 28 listopada 2013r. w sprawie zmiany uchwały nr XIX/121/2012 z dnia 28 czerwca 2012r. w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji dla przedszkoli niepublicznych z terenu gminy Barciany.

W dniu 11 października 2014r. J. W. wezwała Radę do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę lub uchylenie § 1 ww. uchwały.

Przepisowi temu zarzuciła niezgodność z art.7 i 94 Konstytucji RP, art.90 ust.4 ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004r. nr 256, poz.2572 ze zm.) oraz art.14 ustawy z dnia 13 września 2013r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.827 ze zm.). Wskazała, że każdy akt prawa miejscowego musi być wydany na podstawie i w granicach prawa i nie może przekraczać ustawowego upoważnienia do jego wydania. W art.14 ustawy z dnia 13 września 2013r. ustawodawca w sposób jednoznaczny wskazał, że wysokość dotacji na ucznia niepełnosprawnego powinna odpowiadać wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę. W świetle powyższego brak jest podstawy prawnej w uchwale wydanej na podstawie art.90 ust.4 ustawy o systemie oświaty do określenie, że wysokość dotacji na ucznia niepełnosprawnego ma odpowiadać kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia oddziału przedszkolnego, dlatego też przedmiotowa uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Jak wynika z akt sprawy, na opisane wezwanie Rada nie odpowiedziała.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, J. W. wniosła o stwierdzenie nieważności § 1 powołanej uchwały Rady, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, poprzez dokonanie błędnej wykładni następujących przepisów: art.7 i art.94 Konstytucji RP, art.90 ust. 4 ustawy o systemie oświaty oraz art. 14 ustawy z dnia 13 września 2013r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła całą argumentację wskazaną we wniosku o usunięcie naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Barciany wniosła o odrzucenie skargi, ewentualnie o umorzenie postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że zarzuty skargi zasługiwały na uwzględnienie i Rada Gminy w dniu 30 grudnia 2014r. podjęła uchwałę w sprawie zmiany uchwały nr XLI/270/2014 z dnia 27 marca 2014r..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola ta obejmuje także akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

W § 1 zaskarżonej uchwały z dnia 27 marca 2014r. Rada dokonała zmiany § 4 ust. 1 uchwały z dnia 28 czerwca 2012r. Przepis ten otrzymał brzmienie: "Do dnia 31 sierpnia 2015r. dla przedszkola niepublicznego przysługuje dotacja na każdego ucznia w wysokości 75% ustalonych w budżecie Gminy Barciany wydatków bieżących ponoszonych przez najbliższą gminę na prowadzenie przedszkola publicznego w przeliczeniu na jednego ucznia, pomniejszonych o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochód budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości odpowiadającej kwocie przewidzianej na niepełnosprawnego ucznia oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez Gminę Barciany."

Przepis art.14 ust.1 ustawy z dnia 13 września 2013r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw stanowi natomiast, że: "Do dnia 31 sierpnia 2015r. dotacje dla niepublicznych przedszkoli przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 75% ustalonych w budżecie danej gminy wydatków bieżących ponoszonych w przedszkolach publicznych w przeliczeniu na jednego ucznia, pomniejszonych o opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego oraz za wyżywienie, stanowiące dochody budżetu gminy, z tym że na ucznia niepełnosprawnego w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę (...)".

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaskarżony przepis uchwały nie jest zgodny ze wskazanym art.14 ust.1 ustawy z dnia 13 września 2013r., gdyż w odmienny sposób określa ustalenie wysokości dotacji na ucznia niepełnosprawnego – zamiast wskazać na kwotę przewidzianą na niepełnosprawnego ucznia przedszkola w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez gminę, wskazuje na kwotę przewidzianą na niepełnosprawnego ucznia oddziału przedszkolnego w części oświatowej subwencji.

Zgodnie z art.90 ust.4 ustawy o systemie oświaty, organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust.1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji. Intencją ustawodawcy było zatem, by organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego ustalił w drodze uchwały ogólne zasady związane z procesem przyznawania dotacji oświatowych oraz trybem weryfikacji prawidłowości wykorzystania przyznanych środków. Ustalane zasady przyznawania dotacji nie mogą być jednakże sprzeczne z regulacją ustawową. Powołany przepis został naruszony w sposób istotny, wobec określenia przez organ stanowiący gminy innej podstawy ustalania wysokości dotacji na ucznia niepełnosprawnego, niż wynikająca z art.14 ust.1 ustawy z dnia 13 września 2013r. o zmianie ustawy o systemie światy oraz niektórych innych ustaw.

Odnosząc się do wniosku organu o umorzenie postępowania w związku z wyeliminowaniem zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego, poprzez jej zmianę, dokonaną uchwałą nr IV/25/2014 z dnia 30 grudnia 2014r. w sprawie zmiany uchwały nr XVI/270/2014 Rady Gminy Barciany z dnia 27 marca 2014r., podkreślić należy, że wskazana zmiana nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania w niniejszej sprawie. Ze względu na okoliczność, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, jej podjęcie w sposób sprzeczny z prawem powoduje konieczność stwierdzenia nieważności takiej uchwały przez sąd administracyjny (art.147§ 1 p.p.s.a. w związku z art.94 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym). Odmienne są bowiem skutki prawne zmiany aktu i stwierdzenia jego nieważności. Zmiana uchwały przez radę gminy oznacza bowiem nadanie nowego brzmienia określonego przepisu uchwały ze skutkiem od daty uchwalenia (ex nunc), podczas gdy stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc). W tej ostatniej sytuacji uchwałę należy potraktować tak, jakby nie została w ogóle podjęta. Ta zasadnicza różnica między skutkami prawnymi zmiany aktu prawa miejscowego, a stwierdzeniem jego nieważności w trybie kontroli sądowej powoduje, że nie ma podstaw do uznania, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2007r., sygn. akt II OSK 1046/07, CBOIS). Sporna uchwała z racji jej przedmiotu może być stosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej zmianę.

Z uwagi zatem na wskazane powyżej istotne wady zaskarżonej uchwały, należało stwierdzić jej nieważność na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art.147 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 461). Zasądzona kwota obejmuje uiszczony wpis sądowy ( 300 zł ) oraz koszty zastępstwa procesowego ( 240 zł ).