Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 255/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2017 poz 1460
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych  w perspektywie finansowej 2014- 2020  - tekst jedn.
article: art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu: 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo oraz naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia; 2. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz Gminy [...] kwotę 680 zł (sześćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Gmina M. wystąpiła z wnioskiem o dofinansowanie projektu pn. "[...]". Projekt został złożony w ramach Działania 8.1 Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Pismem z [...] września 2017 r. [...], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowało wnioskodawcę, iż wniosek uzyskał ocenę negatywną i nie mógł zostać skierowany do kolejnego etapu oceny (tj. oceny merytorycznej II stopnia). Wniosek uzyskał 40 pkt z 54 możliwych do zdobycia - zatem przekroczył on minimalny próg określony na poziomie 38 punktów dla projektów w ramach Głównego Typu Projektu: Infrastruktura zabytkowa, uzgodnionych w ramach Kontraktu Terytorialnego, tj. projektów włączonych do załącznika 1b Kontraktu Terytorialnego - jednak kwota przeznaczona na dofinansowania projektów w konkursie nie pozwala na wybranie go do dofinansowania, wskutek czego - zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt. 2 ustawy wdrożeniowej - uzyskał negatywną ocenę.

Wnioskodawca złożył protest pismem z 16 października 2017 r. w którym zakwestionował ocenę projektu w zakresie trzech kryteriów oceny merytorycznej I stopnia (kryterium nr 5 pn. Ocena popytu; kryterium nr 12 pn. Oferta kulturalno-edukacyjna oraz kryterium nr 14 pn. Potencjał turystyczny projektu).

W następstwie rozpoznania protestu od powyższej informacji wniesionego przez stronę Minister Rozwoju i Finansów rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z [...] grudnia 2017 r. nr [...], protest ten uwzględnił oraz przekazał sprawę instytucji organizującej konkurs w celu przeprowadzenia ponownej oceny projektu.

W wyniku ponownej oceny merytorycznej projekt uzyskał 40 punkty na 54 możliwych, tj. powyżej minimalnego progu 38 punktów dla projektów wpisanych do Kontraktu Terytorialnego, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania, wskutek czego - zgodnie z art. 53 ust. 2. pkt 2 ustawy wdrożeniowej - uzyskał ocenę negatywną, o czym Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego poinformowano stronę pismem z [...] stycznia 2018 r. nr [...].

W jego uzasadnieniu organ wskazał m. in., że Komisja Oceny Projektów (dalej KOP) dokonując ponownej oceny merytorycznej I stopnia projektu w trzech zaskarżonych kryteriach oceny uznała, że:

• w kryterium nr 5 pn. Ocena popytu, wniosek powinien uzyskać 3 pkt (zgodnie z pierwotną oceną),

• w kryterium nr 12 pn. Oferta kulturalno-edukacyjna, wniosek powinien uzyskać 0 pkt (zgodnie z pierwotną oceną),

• w kryterium nr 14 pn. Potencjał turystyczny projektu, wniosek powinien uzyskać 0 pkt. (zgodnie z pierwotną oceną).

Organ wskazał, że projekt może otrzymać dofinansowanie w wyniku procedury odwoławczej pod warunkiem, że uzyska co najmniej taki poziom możliwych do uzyskania punktów, jaki przyjęto jako uprawniający do uzyskania dofinansowania w ramach niniejszego konkursu - dla Głównego Typu Projektu: Infrastruktura zabytkowa jest to 44 pkt i wzwyż - oraz pod warunkiem dostępności środków. Zatem nie tylko brak środków w konkursie, ale również nieuzyskanie co najmniej 44 pkt na etapie oceny merytorycznej I stopnia uniemożliwiło dofinansowanie niniejszego projektu.

Zatem pozytywną ocenę na etapie oceny merytorycznej I stopnia uzyskują projekty, które spełniły łącznie dwa wskazane poniżej warunki:

- uzyskały minimalny próg punktacji określony w pkt. 84 Regulaminu konkursu;

- alokacja w konkursie wystarczyła na ich dofinansowanie w pełnej wnioskowanej wysokości.

Organ podniósł, że powodem negatywnej oceny projektu jest wyczerpnie alokacji w konkursie. Alokacja dostępna w konkursie została określona w pkt. 4 Regulaminu konkursu w wysokości 591.024.100 zł. W ramach Głównego Typu Projektu: Infrastruktura zabytkowa (w ramach tego typu projektu został złożony projekt) alokacja wynosiła 409.296,700 zł. Kwota ta umożliwiła dofinansowanie w pełnej wnioskowanej wysokości pierwszych dwudziestu pięciu projektów z listy rankingowej, które uzyskały od 44 punktów wzwyż. Projekty te otrzymały status projektów podstawowych i zostały skierowane do kolejnego etapu oceny tj. oceny merytorycznej II stopnia (wszystkie te ocenę przeszły z wynikiem pozytywnym i otrzymały dofinansowanie). W efekcie prawie cała alokacja dla regionów słabiej rozwiniętych w ramach działania 8.1. została rozdysponowana. Pozostałe pięćdziesiąt projektów na liście rankingowej (które uzyskały od 28 do 43 punktów) uzyskały status projektów rezerwowych (alokacja dostępna w konkursie nie wystarczyła na ich dofinansowanie) i negatywną ocenę.

Wyżej opisane rozstrzygniecie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Gmina M. zarzucając mu naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy, doprowadzając do przeprowadzenia oceny merytorycznej w sposób dowolny i nie oparty na kryteriach wynikających z norm prawnych tj.

1. art. 37 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2017 roku, poz. 1460 z późn. zm., dalej w skrócie zwana "ustawą wdrożeniową") poprzez dokonanie oceny projektu w sposób sprzeczny z zasadami przejrzystości, rzetelności i bezstronności, polegających na:

a) stosowaniu do oceny kryterium merytorycznego nr 5 niejednoznacznego pojęcia "kwartyl" bez zdefiniowania tego pojęcia oraz bez wskazania metodologii obiektywnego ustalania 1, 2, 3 i 4 kwartylu jak również stosowania do ustalania wyników oceny w tym zakresie funkcji arkusza Excel bez wskazania tej funkcji i bez podania jej wzoru, co uniemożliwia zweryfikowanie poprawności przyznania punktów oraz świadczy o braku przejrzystości,

b) zastosowaniu do oceny kryterium merytorycznego nr 5 wartości nieprawidłowego wskaźnika wzrostu popytu w wysokości 22.550 osób rocznie zamiast 29.550 osób rocznie wskazanego przez Skarżącego, co świadczy o nierzetelności dokonanej oceny i zaniża punktację projektu,

c) zastosowaniu do oceny kryterium merytorycznego nr 12 zasady, że projekt musi zawsze otrzymać ocenę 0 punktów w przypadku, kiedy istnieją zaledwie wątpliwości dotyczące wykonalności zaproponowanej oferty kulturalnoedukacyjnej, a nie wówczas gdy możliwość wykonania tej oferty jest wykluczona, co w istocie umożliwia dokonywanie dowolnej oceny, a zatem jest sprzeczne z zasadą przejrzystości,

d) uznaniu w toku oceny kryterium merytorycznego nr 12, że realizacja oferty kulturalno-edukacyjnej budzi wątpliwości, bowiem zaplanowano zatrudnienie tylko 3 dodatkowych osób, co zdaniem IOK będzie liczbą niewystarczającą do efektywnego wdrożenia tej oferty a jednocześnie nie będzie możliwe wykorzystywanie do realizacji oferty pracowników już zatrudnionych (bowiem wiązałoby się to z koniecznością redukcji ich bieżących zadań), co jest sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, bowiem nie uwzględnia specyfiki pracy instytucji kultury polegającej na tym, że intensywność pracy na poszczególnych stanowiskach jest uzależniona od okresu roku i rodzaju zaplanowanych wydarzeń i imprez kulturalnych a przesunięcia pracowników pomiędzy placówkami są możliwe i są dokonywane według aktualnych potrzeb tych placówek, co również jest uwzględniane przy planowaniu terminarza imprez i wydarzeń kulturalnych, jak również nie uwzględnia okoliczności, że do pracy przy realizacji oferty kulturalno-edukacyjnej zostanie przeniesionych 5 pracowników z innych placówek w ramach struktury instytucji kultury,

e) uznaniu w toku oceny kryterium merytorycznego nr 14, że podobne do Zespołu Parkowo-Pałacowego w Z. założenia parkowo-pałacowe " (..) występują w całej Polsce, w tym m. in. w pobliskiej Dolinie P., co świadczy o nierzetelności dokonanej oceny, bowiem do Kotliny J. z Z. jest ok. 300 kilometrów,

f) braku uwzględnienia w toku oceny kryterium merytorycznego nr 14 okoliczności wynikających z Aneksu nr 2 do Kontraktu Terytorialnego dla Województwa [...], podpisanego 30 maja 2017 r. oraz opinii [...] Konserwatora Zabytków, co świadczy o nierzetelności dokonanej oceny, bowiem uwzględnienie tych okoliczności powinno skutkować uznaniem, że Zespół Parkowo-Pałacowy w Z. ma unikalny wyjątkowy charakter, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym, co powinno skutkować przyznaniem 2 punktów w zakresie kryterium merytorycznego nr 14,

2. art. 37 ust. 2 ustawy wdrożeniowej polegające na dokonaniu oceny merytorycznej projektu bez uwzględnienia kryteriów wyboru projektów określonych w regulaminie konkursu w zakresie oceny kryterium merytorycznego nr 12 poprzez zaniechanie przyznania projektowi 6 punktów i przyznanie 0 punktów pomimo, że nie została wykluczona możliwość realizacji oferty kulturalno-edukacyjnej zawartej w projekcie, ale powstała wątpliwość oceniających dotycząca możliwości realizacji tej oferty,

3. art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej polegające na przeprowadzeniu przez IOK konkursu z pominięciem postanowień określonego przez IOK regulaminu konkursu w zakresie oceny kryterium merytorycznego nr 12 poprzez zaniechanie wezwania Gminy M. do złożenia wyjaśnień dotyczących możliwości realizacji oferty kulturalno-edukacyjnej zawartej w projekcie pomimo tego, że Komisja Oceny projektów nie miała możliwości jednoznacznej oceny spełnienia albo niespełnienia przez projekt tego kryterium, co stanowi naruszenie postanowień punktów 66 i 67 regulaminu konkursu,

4. art. 58 ust. 3 ustawy wdrożeniowej polegające na braku powtórnej weryfikacji projektu w zakresie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza,

5. art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej polegające na błędnym przyznaniu projektowi negatywnej oceny na skutek wadliwego uznania, że projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania, podczas gdy prawidłowe dokonanie oceny merytorycznej projektu prowadziłoby do wniosku, że projekt powinien uzyskać 49 punktów, co skutkowałoby koniecznością uznania, że projekt może otrzymać dofinansowanie, a więc nie może otrzymać oceny negatywnej.

W dalszej części skargi jej autor wskazał, że w jego ocenie przy wyborze projektu bezzasadnie zaniżona została punktacja w trzech kryteriach wyboru projektów, tj. 5, 12, 14, a projekt powinien łącznie otrzymać w ramach oceny merytorycznej I stopnia 49 punktów, co kwalifikowałoby go do uzyskania dofinansowania.

Skarżący jest przekonany, że w sposób pełny, rzetelny i odpowiedzialny stworzył ofertę nowej instytucji kultury "Pałacu B." oraz przygotował się w pełni organizacyjnie i finansowo do jej realizacji, dlatego powinien otrzymać dofinansowanie.

Oceniający, zdaniem Skarżącego w ogóle nie wzięli również pod uwagę opinii [...] Wojewódzkiego konserwatora Zabytków w K., gdzie czytamy: "Ze względów historycznych, artystycznych i naukowych zespół rezydencjonalny w S. stanowi wyjątkowo cenny element dziedzictwa kulturowego miasta i regionu, będąc jednocześnie materialnym świadectwem funkcjonowania założenia rezydencjonalnego z XIX i XX w."

Zdaniem Skarżącego wystarczająco jasno udowodniono wyjątkowość [...] pałacu, a brak przyznania punktów wiąże się jednoznacznie z nierzetelnością przeprowadzonej oceny i brakiem wiedzy oceniających dotyczącej zabytkowych pałaców i ich lokalizacji na mapie Polski.

W związku z powyższym Gmina wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a naruszenie miało istotny wpływ na wynik oceny i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, jak również o nieprzekazywanie sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi – na wyczerpanie kwoty przeznaczonej do dofinansowania.

Pismem z 13 marca 2018 r. organ wniósł o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentu - pisma Instytucji Zarządzającej zn. [...], którego kopię załączono do niniejszego pisma - na okoliczność wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem. Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Takimi przepisami szczególnymi są także przepisy ustawy wdrożeniowej, które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a.

W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Jednocześnie zgodnie z unormowaniem art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w przypadku, gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej wyczerpana zostanie kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania sąd uwzględniając skargę, stwierdza tylko, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i nie przekazuje sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Przed przystąpieniem do szczegółowej oceny zarzutów skargi należy jeszcze przypomnieć, iż wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych, wypracowana na podstawie ustawy z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U.z 2014r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W ocenie sądu tę wypracowaną praktykę należy stosować w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020, z uwzględnieniem zmian wskazanych w tej ustawą.

Uznać należy, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, że prawo, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy ustawy, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego.

Kontrolując zatem legalność oceny projektu dokonanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego , jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji [...] stycznia 2018 r., stwierdzić trzeba, iż naruszają one prawo.

Ocena Sądu sprowadza się do zbadania zgodności postępowania Instytucji Pośredniczącej (Minister ) z prawem powszechnie obowiązującym, w tym zgodności z:

- ustawą o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020;

- Regulaminem konkursu;

- Szczegółowym opisem osi priorytetowych Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020 z dnia 24 lutego 2017 r. (wraz z załącznikiem 6 pn. System oceny i wyboru projektów w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020).

Strona kwestionuje dokonaną ocenę merytoryczną w ramach 3 kryteriów ocenianych punktowo. Na wstępie należy zauważyć, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych , już na tle wcześniej stosowanej ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ukształtował się pogląd, iż dokonywana przez sąd ocena legalności oceny projektu, nie może co do zasady dotyczyć oceny merytorycznej dokonywanej w systemie punktowym. W tym zakresie możliwości sądu administracyjnego są ograniczone do zbadania czy ocena została sformułowana w postępowaniu wolnym od naruszeń prawa, w szczególności odpowiadającym zasadom wynikającym z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego. Może jedynie zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Niedopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, a także z opinii biegłych. Kontrola Sądu sprowadza się więc do zbadania czy przeprowadzona ocena nie jest obarczona ewidentnymi błędami logicznymi, zawiera spójne i logiczne wyjaśnienie stanowiska oceniających, argumenty na jego poparcie.

Oceniając zarzuty skargi w powyższym zakresie należy stwierdzić, iż co do jednego z kryteriów merytorycznych ocena budzi poważne wątpliwości. Chodzi o kryterium nr 12 "Oferta kulturalno-edukacyjna".

Zgodnie z Załącznikiem nr 8 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów w tym kryterium oceniana była jakość zaproponowanej oferty kulturalnej ( ilość wydarzeń, ich zróżnicowanie , kierowana do szerokiej grupy odbiorców i przyczyniająca się do wzrostu świadomości i edukacji kulturalnej ) oraz możliwość jej realizacji. W ramach tego kryterium projekt skarżącej otrzymał 0 punktów ( możliwe do uzyskania maksymalnie 6 punktów).

Zgodnie z Kryteriami wyboru projektów 2 punkty (przeliczane wagą 3 ) otrzymywał projekt , w którym oferta kulturalno-edukacyjna powstała w wyniku realizacji projektu, w porównaniu z dotychczasową działalnością kulturalnoedukacyjną, zapewnia różnorodną (w tym wzbogaconą o nowe elementy) jakość merytoryczną programu. Oznacza to, że zaproponowany program tworzy nowe formy uczestnictwa w kulturze, wprowadza nowe elementy merytoryczne, skierowany jest do nowych grup odbiorców, przyczynia się do budowania świadomości i edukacji kulturalnej, wzrostu kompetencji kulturowych oraz do wzrostu kreatywności społeczeństwa. Wprowadzone nowe elementy do oferty kulturalno-edukacyjnej nie stanowią pojedynczych wydarzeń, tylko ich znaczenie w kontekście całej oferty jest widoczne i znaczące lub - w przypadku gdy wnioskodawca nie prowadził wcześniej działalności kulturalno-edukacyjnej zaproponowana oferta jest bogata (liczona ilością zaproponowanych wydarzeń kulturalno-edukacyjnych), zróżnicowana (różnorodne formy uczestnictwa w kulturze), skierowana do szerokiej grupy odbiorców, przyczynia się do budowania świadomości i edukacji kulturalnej, wzrostu kompetencji kulturowych oraz do wzrostu kreatywności społeczeństwa.

Zaproponowana oferta kulturalno-edukacyjna jest możliwa do realizacji, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie wnioskodawcy oraz jego potencjał organizacyjno-finansowy.

1 punkt można było uzyskać, jeśli oferta kulturalno-edukacyjna powstała w wyniku realizacji projektu w porównaniu do dotychczasowej działalności kulturalnoedukacyjnej wnioskodawcy jest bogatsza jedynie w odniesieniu do ilości zaproponowanych wydarzeń, jednakże nie wprowadza nowych form uczestnictwa w kulturze, nie jest skierowana do nowej grupy odbiorców, nie wprowadza nowych elementów (np. nowej tematyki) (wzrost ilościowy nie jakościowy), nie wpływa znacząco na wzrost kompetencji kulturalnych oraz wzrost kreatywności społeczeństwa lub wprowadzone nowe elementy do oferty kulturalno-edukacyjnej (nowe formy uczestnictwa w kulturze, nowi odbiorcy) są mało istotne biorąc pod uwagę całą ofertę.

lub - w przypadku gdy wnioskodawca nie prowadził wcześniej działalności kulturalno-edukacyjnej zaproponowana oferta jest bogata (liczona ilością zaproponowanych wydarzeń kulturalno-edukacyjnych), ale mało zróżnicowana (brak różnorodnych form uczestnictwa w kulturze), skierowana do wąskiej grupy odbiorców, nie wpływa znacząco na wzrost kompetencji kulturalnych oraz wzrost kreatywności społeczeństwa.

Zaproponowana oferta kulturalno-edukacyjna jest możliwa do realizacji, biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie wnioskodawcy oraz jego potencjał organizacyjno-finansowy.

Zaś 0 punktów uzyskiwał projekt w którym m.in.: oferta kulturalno-edukacyjna powstała w wyniku realizacji projektu będzie kontynuacją dotychczasowej działalności kulturalnej i kulturalno-edukacyjnej wnioskodawcy

lub - w przypadku gdy wnioskodawca nie prowadził wcześniej działalności kulturalno-edukacyjnej zaproponowana oferta jest uboga (liczona ilością zaproponowanych wydarzeń kulturalno-edukacyjnych) mało zróżnicowana (brak różnorodnych form uczestnictwa w kulturze), skierowana do wąskiej grupy odbiorców, nie wpływa na wzrost kompetencji kulturalnych oraz wzrost kreatywności społeczeństwa.

lub - biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenie wnioskodawcy oraz jego potencjał organizacyjno-finansowy wątpliwość budzi wykonalność założonej oferty edukacyjno-kulturalnej

Komisja Oceny Projektów ( dalej jako KOP ) nie zakwestionowała jakości planowanej działalności kulturalno-edukacyjnej., uznała iż jest ona bogata i zróżnicowana , skierowana do szerokiej grupy odbiorców, przyczynia się do budowania świadomości i edukacji kulturalnej oraz umożliwi wzrost kompetencji kulturowych oraz do wzrostu kreatywności. Jednak uznała, że budzi wątpliwości wykonalność projektu z uwagi na fakt, iż wnioskodawca zaplanował wzrost zatrudnienia jedynie o 3 etaty, co jest niewystarczające do obsługi 256 wydarzeń skierowanych do prawie 30 tys. Odbiorców. Dalej KOP wskazała, że co prawda wnioskodawca podał, że zamierza korzystać z wolontariuszy oraz osób zatrudnianych do obsługi poszczególnych wydarzeń, ale nie opisał szczegółowo tej kwestii.

Z powyższą oceną nie sposób się zgodzić. Jak wynika z wyżej zacytowanego opisu zasad oceny tego kryterium, kwestionując wykonalność projektu należy wziąć pod uwagę dotychczasowe doświadczenie oraz potencjał wnioskodawcy, co w tej sprawie całkowicie zostało pominięte. Jak wynika z wniosku operatorem odpowiedzialnym za prowadzenie działalności kulturalno-oświatowej miał zostać Miejski Ośrodek Kultury w Z. Jego struktura organizacyjna miałaby zostać rozszerzona o nowy dział merytoryczny "Pałac B.", w którym zatrudnione zostałyby 3 nowe osoby. Obecne zatrudnienie w MOK to 63 osoby, które zdaniem KOP nie mogą być brane pod uwagę z uwagi na obciążenie innymi zadaniami .

W ocenie Sądu dokonana ocena w sposób rażący odbiega od zasad oceny wynikającej z zapisów kryterium nr 12. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż zasady te w pierwszym rzędzie odwołują się do istniejącego potencjału i doświadczenia , które bezzasadnie zostały pominięte. W dokumentacji konkursowej ( Studium wykonalności projektu ) na kilkudziesięciu stronach szczegółowo opisano działalność Miejskiego Ośrodka Kultury - instytucji o 60-letniej tradycji, prowadzącej bogatą i zróżnicowaną działalność. Bezzasadnie zakwestionowano możliwość wykorzystania obecnego potencjału osób zatrudnionych w nowym miejscu. KOP miał obowiązek opisany w dokumentacji potencjał i doświadczenie odnieść do planowanej działalności i ocenić na tej podstawie czy oferta jest realna do wykonania. Kwestia ta została jednak całkowicie pominięta.

Za bezzasadne należy uznać zarzuty dot. nieprawidłowej oceny w kryterium nr 5 "Ocena popytu" . Należy zauważyć, że zakwestionowane zasady oceny popytu są zapisane w dokumentacji konkursowej – Załączniku nr 8 do Regulaminu i w sposób nie budzący wątpliwości określają sposób wyliczenia punktacji w ramach tego kryterium. Obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne przyznają instytucji organizującej konkurs (w tym przypadku Instytucji Pośredniczącej) kompetencje do określania regulaminu konkursu i w ramach tego regulaminu – określenia m.in. kryteriów wyboru projektów z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 1 pkt 7 wspomnianej ustawy z 11 lipca 2014 r.). Kompetencje te nie są nieograniczone, ponieważ zarówno z art. 14 ust. 10 i art. 37 ust. 2 tej ustawy, jak i z odpowiednich przepisów prawa unijnego (art. 110 ust. 2a i art. 125 ust. 3a rozporządzenia Parlamentu i Rady nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 ) wynika, że kryteria wyboru projektów wymagają zatwierdzenia przez komitet monitorujący. Strona skarżąca nie podnosi tej ostatniej okoliczności, zaś z treści Załącznika nr 8 wynika, że jest on przygotowany na podstawie uchwał Komitetu Monitorującego POIiŚ . Sąd , dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia , dokonuje oceny pod kątem zgodności z dokumentacją konkursową i całym systemem realizacji programów operacyjnych, o czym była już mowa wyżej. Nie jest rolą i kompetencją sądu ingerowanie w te dokumenty. Jak słusznie wywodzi organ w odpowiedzi na skargę w konkursie muszą być przyjęte jakieś zasady oceny, nigdy nie będą one doskonałe . Natomiast, w ocenie Sądu, nie można uznać, że przyjęte w kryterium nr 5 zasady oceny mają charakter dyskryminujący czy też nieprzejrzysty, a tym samym naruszają art.37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Pomyłkowe określenie popytu przez KOP, podnoszone w zarzutach skargi, nie miało wpływu na punktację, gdyż popyt podany przez stronę mieści się w tym samym przedziale punktowym.

Również w ocenie Sądu, w sposób prawidłowy, zgodnie z kryteriami zostało ocenione kryterium nr 14 – Potencjał turystyczny projektu. Zgodnie z opisem kryterium punktowane będą projekty, które mają już status lub w wyniku realizacji projektu osiągną status kluczowych atrakcji turystycznych regionu, o znaczeniu ponadregionalnym i międzynarodowym oddziaływaniu. Oceniana będzie: liczba odwiedzających turystów z kraju i zagranicy , unikalny, wyjątkowy charakter zabytku, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym.

W ramach tego kryterium można było uzyskać 1 punkt ( przeliczany wagą 2) . Aby go otrzymać należało wykazać spełnienie co najmniej 3 spośród 4 wskazanych poniżej przesłanek: 1. wykazał unikalny wyjątkowy charakter zabytku, wskazujący na istniejącą lub potencjalną pozycję na rynku turystycznym 2. wykazał, że na obecnym regionalnym rynku turystycznym znajduje się na pierwszych 5 miejscach w województwie pod względem liczby odwiedzających 3. będzie wspierać promocję i sprzedaż innych produktów turystycznych z nimi powiązanych, czy to obszarowo, czy tematycznie 4. ma pozytywny wpływ na rozwiązania związane z turystyką z branży turystycznej oraz świadczących usługi około turystyczne. Dokonał uproszczonej kwantyfikacji w oparciu o dane z analizy popytu.

Dokonana w zaskarżonym rozstrzygnięciu ocena w zakresie tego kryterium jest w pełni prawidłowa . Została w pierwszym rzędzie dokonana zgodnie z przytoczonymi wyżej zasadami oceny. Zakwestionowanie przez stronę sformułowanie KOP ,iż Dolina P. została określona jako "pobliska" nie zmienia prawidłowości tej oceny. Jest rzeczą bowiem ewidentną, że skarżący nie wykazał spełnienia kryterium nr 14.

Wobec powyższego należy uznać, że dokonana ocena projektu została dokonana wadliwie tylko co do kryterium nr 12 i w tym zakresie powinna być przeprowadzona ponownie.

Sąd nie uwzględnił wniosku Instytucji Pośredniczącej o nieprzekazywanie sprawy do ponownej oceny projektu z uwagi na wyczerpanie alokacji środków ( art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej ). Na dowód wyczerpania środków IP złożyła kopię pisma (oryginał okazany na rozprawie w dniu 4.04.2018 r. ) Instytucji Zarządzającej z 8 marca 2018 r. , iż limit środków przeznaczonych na dofinansowanie realizacji projektów w ramach Priorytetu nr VIII Ochrona dziedzictwa kulturowego i rozwój zasobów kultury Działanie 8.1 wynosi 0 złotych.

Należy jednak zauważyć, iż sądy administracyjne , w tym Naczelny Sąd Administracyjny w wielu orzeczeniach zajmował się wykładnią użytego w art. 66 ust. 2 pojęcia "wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, a w przypadku gdy w działaniu występują poddziałania - w ramach poddziałania" ( por. wyrok z 13.03.2018 r. sygn. II GSK 267/18, wyrok z 26.01.2018 r. sygn. II GSK 4259/17, wyrok z 5.12.2017 r. II GSK 3577/17, wyrok z 18.10.2017 r., sygn. akt II GSK 3172/17 dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl ). W orzeczeniach tych został wyrażony pogląd, iż wyczerpanie alokacji, o którym mowa w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, to faktyczne wyczerpanie środków, będące konsekwencją zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu, które zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowią podstawę dofinansowania projektu. Takie rozumienie pojęcia wyczerpania alokacji umożliwia precyzyjne ustalenie, czy w sprawie doszło do faktycznego wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów, a zatem czy istnieją podstawy do zastosowania art. 66 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy. Samo umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 4 nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany i że środki przeznaczone na jego realizację zostały już wyczerpane. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, użyte w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej sformułowanie "wyczerpanie" w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania. Za takim rozumieniem wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów przemawia treść art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Przepis ten stanowi, że umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania.

Należy zwrócić uwagę na fakt, iż pismo z 8 marca 2018 r., na które powołuje się organ nie potwierdza faktu zawarcia umów na wszystkie dostępne dla danego działania środki , a jedynie przypisanie środków do beneficjentów znajdujących się na liście podstawowej . Jednak, jak już wyżej wspomniano , to jeszcze nie oznacza, że umowa zostanie zawarta , a w takiej sytuacji kolejność na liście rezerwowej , biorąc pod uwagę zapisy Regulaminu, miałaby znaczenie ( patrz punkt 86,87,88 regulaminu - dostępny na http://poiis.mkidn.gov.pl/skorzystaj/nabory-wnioskow/aktualne-nabory/regiony-slabiej-rozwiniete-2017 ).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Orzeczenie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 p.p.s.a