Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 749/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 2 pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1070
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska - t.j.
article: art. 66
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi P. S. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie obowiązku zaprowadzenia ewidencji odpadów oddala skargę. A. P.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] r., znak [...] wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1070) Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł., w następstwie przeprowadzonej w okresie od 16 grudnia 2020 r. do 1 czerwca 2021r. kontroli w A Firma P. S. z siedzibą w D. zarządził w/w podmiotowi gospodarczemu zaprowadzenie ewidencji odpadów o kodach 17 01 06 oraz 17 05 04 w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) i poinformowanie organ o wykonaniu nałożonego obowiązku w terminie 14 dni od daty otrzymania zarządzenia.

Ponadto organ poinformował stronę skarżącą, iż w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na zbieraniu i /lub przetwarzaniu odpadów należy uzyskać stosowne zezwolenia, zgodnie z art. 41 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 779).

Z uzasadnienia wydanego zarządzenia pokontrolnego oraz załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia [...] r., nr [...] wynika, iż w okresie od 16 grudnia 2020 r. do 1 czerwca 2021 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Ł. przeprowadzili kontrolę na terenie wyrobiska poeksploatacyjnego "A" zlokalizowanego na działkach o nr ew. 69. 70 i 79 w miejscowości D., gm. Z., należącego do P. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A Firma P. S., ul. A 37, D.. W toku prowadzonych czynności kontrolnych ustalono, że na terenie żwirowiska zdeponowano trzy pryzmy odpadów klasyfikowanych do kodu 17 01 06 w postaci zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych oraz odpadów klasyfikowanych do kodu 17 05 04 w postaci nawiezionych mas ziemnych. Odnośnie betonowych podkładów kolejowych obecny przy czynnościach kontrolnych skarżący nie przekazał żadnej informacji, co do ilości podkładów, ich pochodzenia, jak również nie przedłożył jakichkolwiek dokumentacji (ewidencji odpadów, Kart Przekazania Odpadów). Oświadczył jedynie, że podkłady zakupił w roku 2011. Natomiast odnośnie nawiezionych mas ziemnych ustalono, że pochodzą one z budowy trasy ekspresowej [...]. W oparciu o wyjaśnienia podmiotu dokonującego transportu i wyładunku mas ziemnych na teren nieruchomości skarżącego, spółki B - wytwórcy odpadów ustalono, że w okresie od 9 do 22 grudnia 2020 r. każdy z kierowców pracujący dla spółki wykonywał 5-6 kursów dziennie, przewożąc ładunek o masie ok 24 Mg każdy. Ponadto spółka oświadczyła, że do końca 2020 r. wytworzyła łącznie 2 352 Mg odpadów w postaci mas ziemnych pochodzących z budowy trasy [...], które w całości zdeponowała na terenie skarżącego. Odpady nie były ewidencjonowane w bazie BDO, a ich transport odbywał się bez wymaganej prawem dokumentacji, to jest Kart Przekazania Odpadów. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego kwestionowane masy ziemne stanowią ziemię urodzajną (użyźniającą) pszenno-buraczaną kl. III i IV oraz piasek i pospółka jako materiał sypki. Końcowo organ stwierdził, że zarówno zdemontowane podkłady kolejowe oraz masy ziemne pochodzące z terenu budowy trasy [...] zdeponowane na nieruchomości skarżącego stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, co obliguje stronę do zaprowadzenia ewidencji tych odpadów w bazie BDO, o czym orzeczono niniejszym zarządzeniem pokontrolnym.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi P. S. wnosząc o uchylenie kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego i o umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. zarzucał naruszenie art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 9 ust. 1b pkt 2, art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach poprzez nierzetelną ocenę materiału dowodowego zawartego w protokole kontroli z dnia [...] r. , nr [...].

Uzasadniając podniesione zarzuty skarżący zarzucił na wstępie przekroczenie dopuszczalnego okresu trwania czynności kontrolnych, które w jego przypadku trwały 186 dni. Dalej odnosząc się do treści protokołu kontroli wskazał, iż pominięto w nim obiektywne okoliczności wyłączające tzw. "zawinienie" w ujawnionych okolicznościach, uznając za odpady produkty i mieszaniny nimi nie będące. Skarżący wskazał, iż sporne zdemontowane betonowe podkłady kolejowe, przed ich sprzedażą na rzecz skarżącego, zostały poddane oględzinom przez poprzedniego posiadacza, w wyniku których stwierdzono, że mogą zostać ponownie wykorzystane jako materiał budowlany, bez koniczności poddawania ich jakimkolwiek procesom. Powyższe oznacza, że nie stanowią one odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, a ich obrót nimi regulują przepisy art. 534 i następne k.c., dotyczące sprzedaży rzeczy. Skarżący podkreślił, że wydając kwestionowane zarządzenie pokontrolne organ pominął całkowicie regulacje prawa wspólnotowego, to jest rozporządzenie WE 305/2011 rozszerzające w stosunku do dyrektywy 89/106/EWG, podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych o "zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych" co oznacza, że wszystkie obiekty budowlane muszą być zaprojektowane, wykonane i rozebrane w taki sposób, aby zapewnić w szczególności ponowne wykorzystanie lub recykling obiektów budowlanych oraz wchodzących w ich skład materiałów i części po rozbiórce. Strona wskazała, że zdeponowane podkłady kolejowe są przez nią wykorzystywane do budowania i wzmocnienia skarb wyrobiska oraz wzmocnienia ogrodzenia terenu, a co za tym idzie stanowią materiał budowlany, który nabył kierując się zasadami zrównoważonego rozwoju, celem dalszego dozwolonego wykorzystania w charakterze materiału budowlanego. Ponadto organ nie wykazał w żaden sposób, czy to w drodze przeprowadzonych badań, czy w oparciu o literaturę fachową, że betonowe podkłady kolejowe stanowią zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi. Tym samym, wbrew stanowisku organu nie stanowią one odpadów. W ocenie skarżącego odpadu nie stanowią również zdeponowane masy ziemi stanowiące urodzajną (użyźniającą) ziemię pszenno-buraczaną kl. III i IV oraz piasek i pospółkę, które są produktem naturalnym. Co więcej w ocenie skarżącego również w tym przypadku organ administracji nie wykazał we żaden sposób, że masy ziemne stanowią zagrożenie dla środowiska lub zdrowia ludzi.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. Odnośnie zarzutu przekroczenia dopuszczalnego czasu trwania kontroli organ wskazał, iż przeprowadzona u skarżącego kontrola stanowiła kontrolę pozaplanową, do której zgodnie z przepisami ustawy o inspekcji ochrony środowiska nie stosuje się niektórych przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, w tym dotyczących czasu trwania kontroli. Organ wskazał ponadto, iż wbrew twierdzeniu skarżącego w sprawie nie znajdują zastosowanie przepisy k.p.a. oraz powoływane Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011, gdyż odpowiednio postępowanie kontrolne było prowadzone w trybie przepisów ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska, a zasadniczym dla rozstrzygnięcia były ustalenia zawarte w protokole kontroli; natomiast wskazywane rozporządzenie ma zastosowanie do wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu po raz pierwszy na rynek unijny.

W piśmie procesowym z dnia 14 października 2021 r. skarżący tytułem uzupełnienia wniesionej skargi wskazał, iż literalne, a co za tym idzie bardziej rygorystyczne odczytywanie definicji odpadów, określonej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach pozostaje w sprzeczności z coraz bardziej rozpowszechnianym nurtem "Zero Waste" polegającym między innymi na ponownym wykorzystywaniu posiadanych rzeczy, co prowadzi do ograniczenia ilości powstających odpadów. Jako przykład tego rodzaju postępowania skarżący wskazał na powszechny na rynku obrót używanymi samochodami, używaną odzieżą, używanym podręcznikami, czy też zyskujące popularność wykorzystywanie używanych przedmiotów jako dekoracje domowe lub ogrodowe. Odnośnie materiałów budowlanych strona wskazała na powtórnie wykorzystywane różnego rodzaju kostki brukowej, płyt chodnikowych, czy też cegły pochodzącej z rozbiórki. Tym samym w ocenie skarżącego dopiero brak możliwości ponownego wykorzystania przedmiotu, czy to z uwagi na stan jego zużycia, bądź też z uwagi na zawarte w nim substancje szkodliwe dla ludzi i środowiska, winno klasyfikować dany przedmiot jako odpad. Skarżący podtrzymał stanowisko, co do braku podstaw zaliczenia przedmiotowych betonowych podkładów kolejowych oraz zdeponowanych masy ziemi za odpady.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie niniejszych rozważań wskazać należy, że skarga P. S. została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie obie strony postępowania wnosiły o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Ponadto stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem niniejszej skargi P. S. uczynił zarządzenie pokontrolne Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. z dnia [...] r. nakazujące skarżącemu zaprowadzenie ewidencji odpadów o kodach 17 01 06 oraz 17 05 04 w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO) i poinformowanie organ o wykonaniu nałożonego obowiązku w terminie 14 dni od daty otrzymania zarządzenia.

Podstawę prawną kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego stanowiły przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 1070) – dalej: u.i.o.ś.

Wskazać na wstępie należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, zgodnie z którym wydawane na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 u.i.o.ś. zarządzenie pokontrolne, z uwagi na swój władczy charakter, rozstrzygający indywidualną sprawę konkretnego podmiotu i wpływający na jego prawa i obowiązki, stanowi akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. por. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 107/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie stosuje się przepisów k.p.a. Dla oceny dopuszczalności i zasadności skierowanych do adresata zarządzeniem pokontrolnym zaleceń co do wyeliminowania stwierdzonych naruszeń, a co za tym idzie dla oceny legalności wydanego zarządzenia, istotne i decydujące znaczenie ma protokół kontroli, z treści którego winno wynikać, czy ustalenia przeprowadzonej kontroli dają podstawę do uznania, iż kontrolowany podmiot narusza prawo. Sąd badając zgodność z prawem zarządzenia pokontrolnego może zatem, na mocy art. 146 § 1 p.p.s.a., uchylić ten akt, jeśli jego wydanie nie znajdowało oparcia w ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli, bądź kontrola ta odbyła się z naruszeniem obowiązującej procedury. Uchylenie przez sąd administracyjny tego rodzaju aktu nie może natomiast służyć weryfikacji stanu faktycznego. Inaczej mówiąc sąd administracyjny winien ocenić, czy ustalenia zawarte w uzasadnieniu zarządzenia pokontrolnego oraz treść poprzedzającego jego wydanie protokołu kontroli wskazują na zaistnienie naruszeń prawa wymienionych w zarządzeniu pokontrolnym, a kwestionowanych przez skarżącego (por. wyrok NSA z 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1876/17; wyrok WSA w Łodzi z 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 914/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdza, iż dokonane w sprawie ustalenia, wynikające zarówno z uzasadnienia objętego skargą zarządzenia pokontrolnego z dnia [...] r, jak i z załączonego do akt sprawy protokołu kontroli z dnia [...] r., nr [...], są wystarczające do oceny zasadności stawianych skarżącemu zarzutów naruszenia prawa. Ponadto w ocenie Sądu przeprowadzone czynności kontrolne nie naruszały obowiązującej w tym zakresie procedury. Natomiast przedstawiana argumentacja strony skarżącej pozwala na uznanie, że zasadniczą kwestią sporną wymagającą rozstrzygnięcia pozostaje prawidłowość zakwalifikowania jako odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 779), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanego skargą zarządzenia pokontrolnego, ujawnionych na należącym do skarżącego terenie, zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych oraz mas ziemnych pochodzących z budowy trasy ekspresowej [...].

W tym zakresie wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wyrażona w powyższym przepisie definicja odpadów opiera się na znanej od dawna zarówno w prawie unijnym, jak i w prawie krajowym "triadzie": odpadem jest każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do pozbycia się jest obowiązany. Dla uznania przedmiotu za odpad nie ma znaczenia okoliczność, że dla jego nabywcy może on mieć wartość użytkową i nadaje się do dalszego wykorzystania po poddaniu stosownym operacjom. Pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania, odpadami są także materiały podlegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu przez nabywcę, posiadające dla niego określoną wartość gospodarczą, rynkową (por. wyroki NSA z 16 października 2019 r., II OSK 2916/17; z 19 kwietnia 2018 r., II OSK 2655/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z 31 stycznia 2019 r., II SA/Op 497/18 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) okoliczność, że dana substancja lub produkt może podlegać odzyskowi, nie oznacza, że nie jest odpadem. Jako odpady należy traktować nie tylko przedmioty i substancje będące pozostałością procesu produkcyjnego, którego celem nie było powstanie tego produktu lub substancji, a które posiadacz, wytwórca uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania, bez przeprowadzenia procedury, o której stanowi art. 11 ustawy o odpadach. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 29 maja 2018 r., II SA/Ke 769/17 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl) wskazał, że odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania i wyzbywa się go. Zatem możliwość odzysku odpadu nie wpływa na ocenę określonego towaru jako odpadu. Innymi słowy - nie pozbawia właściwości odpadu możliwość zagospodarowania odpadu przez odzysk. Niezbędnym warunkiem uznania danego przedmiotu za odpad jest to, aby jego posiadacz wyzbywał się go lub zamierzał się wyzbyć. Pozbycie oznacza zmianę sposobu użytkowania danego przedmiotu, niezgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Odpad powstaje wówczas, gdy faktycznie władający przedmiotem nie znajduje dla niego dalszego zastosowania i wyzbywa się go, przy czym przydatność określonego towaru do dalszego wykorzystania po jego naprawie, czy też jego wartość rynkowa nie pozbawia go charakteru odpadu, skoro kwalifikacja do kategorii odpadów jest następstwem, woli lub konieczności wyzbycia się przez pierwotnego posiadacza (por. wyrok NSA z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2642/15; wyrok WSA w Kielcach z 18 stycznia 2018 r., II SA/Ke 789/17; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązująca na gruncie prawa krajowego definicja odpadu pozostaje zbieżna ze znaczeniem pojęcia odpadu przyjętego w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (art. 3 ust. 1). Poprzedni akt prawodawstwa unijnego posługiwał się czasownikiem "usuwania" przedmiotu lub substancji (por. art. 1 ust. 1 lit. a dyrektywy 2006/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 kwietnia 2006 r. w sprawie odpadów). W konsekwencji rozstrzygnięcie o tym, czy w konkretnym przypadku, w odniesieniu do określonego przedmiotu lub substancji powinny mieć zastosowanie przepisy dotyczące odpadów, zależne jest od tego, czy w danym przypadku można zasadnie twierdzić, że posiadacz owego przedmiotu (substancji) pozbywa się, zamierza się pozbyć lub jest obowiązany to uczynić. Oznacza to, że zarówno regulacje krajowe jak i unijne dotyczące gospodarki odpadami posługują się pojęciem "odpadów" w znaczeniu, które decydującym kryterium zaliczenia przedmiotu lub substancji do odpadów czyni intencję posiadacza w pozbyciu się tego przedmiotu lub substancji. Wyjątkiem od tego jest ustalenie przepisu prawa krajowego, który nakłada na posiadacza taki obowiązek, czyli obowiązek pozbycia się danego przedmiotu lub substancji (por. wyroki NSA z 8 listopada 2016 r., II OSK 257/15; z 16 stycznia 2015 r., II OSK 1463/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wolę pozbycia się określonego przedmiotu (substancji) należy łączyć z kryterium jego zaistniałej nieprzydatności, która wiąże się ze zmianą sposobu użytkowania przedmiotu polegającą na użytkowaniu go w inny sposób aniżeli nakazuje to jego przeznaczenie (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08; z 12 marca 2013 r., II OSK 2132/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Do kategorii odpadów włączyć należy nie tylko te przedmioty, które ich dotychczasowy posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ale także te podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku. Z tego względu pozbycia się przedmiotu nie można zawężać do sytuacji, gdy dotychczasowy posiadacz pozbywa się danego przedmiotu w celu jego definitywnego unieszkodliwienia lub przetworzenia. Powyższy sposób rozumienia pojęcia odpady pozostaje w pełni zbieżny ze sposobem jego rozumienia w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. W orzecznictwie tym wskazuje się, że zakwalifikowanie substancji lub przedmiotu jako odpadów w rozumieniu dyrektywy w sprawie odpadów wynika przede wszystkim z zachowania posiadacza i ze znaczenia wyrazu usuwać (pozbywać się). Wyrazy te powinny być interpretowane nie tylko w świetle zasadniczego celu dyrektywy, którym jest ochrona zdrowia ludzi i środowiska przed szkodliwymi skutkami spowodowanymi przez zbieranie, transport, unieszkodliwianie, magazynowanie oraz składowanie odpadów, ale także w świetle tego, że polityka Unii w dziedzinie środowiska naturalnego stawia sobie za cel wysoki poziom ochrony i opiera się na zasadzie ostrożności oraz na zasadach działania zapobiegawczego. Wynika z tego, że wyżej wskazane wyrażenia, a zatem również i pojęcie odpad, nie mogą być interpretowane w sposób zawężający (por. wyrok TS z 18 grudnia 2007 r. C-263/05, Komisja Wspólnot Europejskich v. Republika Włoska). Z tego między innymi względu zauważa się, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Przedstawiony kierunek wykładni nadawanej art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach prowadzi więc do wniosku, że sytuacja, w której przedmiot po okresie jego użytkowania przestaje być wykorzystywany w pierwotnym celu, powinna być traktowana jako wyraźna przesłanka, że dotychczasowy posiadacz tego przedmiotu miał zamiar jego pozbycia się.

Wobec powyższego dla możliwości uznania zgromadzonych na nieruchomości skarżącego zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach bez znaczenia pozostają zarówno deklaracje strony, co do zamiaru ich ponownego wykorzystania do wzmocnienia ścian wyrobiska oraz ogrodzenia terenu, jak również sama możliwość wykorzystania przedmiotowych podkładów na jakikolwiek inny cel. Bez wpływu na powyższe pozostaje także zarzucany przez skarżącego brak wykazania przez organ administracji, iż pozostające w jego posiadaniu podkłady betonowe stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzi bądź środowiska naturalnego. Stwierdzić należy zatem, iż Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w Ł. prawidłowo uznał, że ujawnione w trakcie kontroli trzy pryzmy betonowych podkładów kolejowych stanowią odpad klasyfikowany do kodu 17 01 06 wymienionego w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz.U. z 2016 r. poz. 93).

Przedstawiona wyżej argumentacja dotycząca ustawowej definicji pojęcia odpadu znajduje także zastosowanie do mas ziemnych, z tym tylko zastrzeżeniem, że jak wynika z art. 2 pkt 3 ustawy o odpadach jej przepisów nie stosuje się do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. Wnioskując a contrario z art. 2 pkt 3 ustawy materiały, wydobyte w trakcie robót budowlanych, a nie spełniające warunków, o których mowa w przywołanym przepisie, to jest zanieczyszczone, bądź wykorzystane, czy też planowane do wykorzystania w jakikolwiek sposób poza terenem, z którego zostały wydobyte, stanowią odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. W niniejszej sprawie jak już wcześniej wskazano, z dokonanych przez organ ustaleń bezspornie wynika, że ujawnione w trakcie kontroli masy ziemne zostały wydobyte w trakcie robót budowlanych związanych z budową trasy ekspresowej [...], a następnie przemieszczone na teren nieruchomości skarżącego. Tym samym stanowią one odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, klasyfikowany do 17 05 04 wymienionego w załączniku do powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 10 listopada 2015 r.

Konsekwencją uznania za odpady zdeponowanych na należącym do skarżącego terenie wyrobiska poeksploatacyjnego "A" zlokalizowanego na działkach o nr ew. 69. 70 i 79 w miejscowości D., gm. Z., zdemontowanych betonowych podkładów kolejowych oraz mas ziemnych wydobytych w trakcie robót budowlanych związanych z budową trasy [...], jest stwierdzenie, iż na P. S. ciąży wynikający z art. 66 ustawy o odpadach obowiązek prowadzenia ewidencji tych odpadów w Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami (BDO). Powyższy warunek, co bezspornie wynika z załączonej do skargi dokumentacji, nie został przez skarżącego dochowany. Tym samym w ocenie Sądu nałożony na stronę kwestionowanym zarządzeniem pokontrolnym obowiązek zaprowadzenia ewidencji odpadów o kodach 17 01 06 oraz 17 05 04, jak również poinformowania organu o wykonaniu tego obowiązku w zakreślonym, 14 dniowym terminie odpowiada obowiązującemu prawu. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi, co do naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 u.i.o.ś. oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach uznać należy za nieuzasadnione.

Za nieuzasadnione Sąd uznał także zarzuty skargi, co do naruszenia naruszenia art. 10 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (tekst jedn:. Dz.U. z 2021 r. poz. 162) oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Jak już bowiem wcześniej wskazano wynikające z protokołu kontroli z dnia [...] r. ustalenia zarówno, co do faktu zdeponowania na nieruchomości skarżącego betonowych podkładów kolejowych oraz mas ziemnych wydobytych z terenu budowy trasy [...], jak również co do zasadności ich uznania za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, uznać należy za prawidłowe i wystarczające. Przypomnieć ponadto należy, że do zarządzeń pokontrolnych, o jakich mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś. nie stosuje się przepisów k.p.a.

W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 9 ust. 1b pkt 2 u.i.o.ś., bowiem przeprowadzona w przedsiębiorstwie skarżącego kontrola stanowiła pozaplanową kontrolę interwencyjną, przez którą w myśl ust. 1c powołanego przepisu rozumie się kontrole przeprowadzane w związku z rozpatrywaniem skarg i interwencji dotyczących zanieczyszczenia środowiska lub podejrzenia wystąpienia takiego zanieczyszczenia, wystąpienia poważnych awarii lub w celu przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia. Jednocześnie stosownie do treści art. 9a ust. 2 u.i.o.ś. do kontroli pozaplanowych przedsiębiorców nie stosuje się między innymi przepisu art. 55 Prawo przedsiębiorców, regulującego kwestię dopuszczalnego łącznego czasu trwania kontroli w roku kalendarzowym. Tym samym podnoszony w skardze argument skarżącego, iż przeprowadzona w jego przedsiębiorstwie kontrola trwała 186 dni pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Na marginesie wskazać należy, iż do wskazanych w przywołanym wyżej art. 55 ustawy Prawo przedsiębiorców okresach kontroli zalicza się tylko te dni, w których pracownicy kontrolującego organu faktycznie przebywali w siedzibie przedsiębiorcy.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje również zawarta w piśmie procesowym z dnia 14 października 2021 r. argumentacja skarżącego, co do sprzeczności pomiędzy rygorystycznym odczytywaniem definicji odpadów określonej w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach, a coraz bardziej rozpowszechnianym nurtem "Zero Waste" polegającym między innymi na ponownym wykorzystywaniu rzeczy. Niewątpliwie każda inicjatywa, wpływająca choćby w najmniejszym stopniu na ograniczenie negatywnej dla środowiska nadprodukcji odpadów, jest zjawiskiem pożądanym i zasługującym na pełną aprobatę. Jednakże nawet najbardziej racjonalne zachowania społeczne w zakresie gospodarowania odpadami wynikające, czy to ze zmieniającej się świadomości konsumentów, czy też aktualnie obowiązujących "trendów" nie wyłączają obowiązku stosowania się do powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w tym przypadku do przepisów ustawy o odpadach.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

m. d.