Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2133/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie : sędzia WSA Daniela Kozłowska asesor WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi Z. Z., A. Z. i T. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wywłaszczenia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania Z. Z., A. Z. i T. Z., decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] o odmowie wywłaszczenia na wniosek Z. Z., A. Z. i T. Z. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w B.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu [...] października 2005 r. Z. Z., A. Z. i T. Z. złożyli Burmistrzowi Miasta i Gminy w B. wniosek o wywłaszczenie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, położonej w B. W uzasadnieniu podnieśli, że nieruchomość ta spełnia cele publiczne, ponieważ jest drogą wewnętrzną stanowiącą drogę dojazdową do ośmiu położonych przy niej budynków.

Burmistrz Miasta i Gminy B. postanowieniem z dnia [...] października 2005 r., nr [...] przekazał wniosek według właściwości Staroście Powiatu [...].

Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. odmówił wywłaszczenia na wniosek Z. Z., A. Z. i T. Z. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], położonej w B. W uzasadnieniu organ powołał się na treść wniosku o wywłaszczenie, informację Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz mapę sytuacyjną z projektowanym podziałem zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] grudnia 1993 r., nr [...] i na podstawie tych dokumentów stwierdził, że działka nr [...] stanowi drogę wewnętrzną. Organ uznał, że wobec utraty ważności z dniem [...] grudnia 2002 r. planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] czerwca 1999 r. nr [...] oraz braku dla tej nieruchomości decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może nastąpić wywłaszczenie nieruchomości w oparciu o art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zdaniem organu w niniejszej sprawie cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt 1 tej ustawy nie może zostać zrealizowany ponieważ działka nr [...] będąca drogą wewnętrzną, nie spełnia warunków drogi publicznej, o których mowa w art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.).

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli Z. Z., A. Z. i T. Z. W uzasadnieniu podnieśli, że organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie wziął pod uwagę, że na mapie sporządzonej na potrzeby podziału zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia [...] grudnia 1993 r. działka nr [...] została wyraźnie oznaczona jako droga o szer. [...] m. Układ i usytuowanie tej działki świadczy, o tym, że grunt ten może spełniać jedynie funkcję drogi. Zdaniem odwołujących się droga oznaczona jako działka nr [...] spełnia cel publiczny, ponieważ stanowi drogę dojazdową do ośmiu położonych przy niej budynków. Poza tym w drodze tej zlokalizowane są media, woda, gaz, elektryka kanalizacja. Droga ta spełnia również cechę ogólnej dostępności i powinna być zaliczona do drogi gminnej. W ocenie Z. Z., A. Z. i T. Z. działka nr [...] została przejęta przez gminę z mocy prawa w trybie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, lecz postępowanie w tym przedmiocie nie zostało zakończone, mimo wniosków poprzednika prawnego odwołujących się, złożonych w 1997 r. i 1998 r., a więc w czasie, gdy obowiązywał plan miejscowy będący podstawą podziału zatwierdzonego decyzją z dnia [...] grudnia 1993 r. Zdaniem Z. Z., A. Z. i T. Z. działka nr [...] nie jest drogą wewnętrzną ponieważ jest drogą o znaczeniu lokalnym stanowiącą uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom i nie leży na obszarze administrowanym przez zarządcę terenu.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z informacją przekazaną przez Burmistrza Miasta i Gminy B., przy piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. działka nr [...], położona w B. przy ul. P., zgodnie z obowiązującym do dnia [...] grudnia 2002 r. planem zagospodarowania przestrzennego miasta B. wchodziła w skład terenu przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne. Jednocześnie Burmistrz Miasta i Gminy B. poinformował, iż dla przedmiotowej działki nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela - przechodzą z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne Założeniem koniecznym do uznania, że skutek ten nastąpi jest to, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi przewidywać przebieg dróg publicznych na tym terenie. Oznacza to, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia innych dróg (dróg wewnętrznych np. ulice osiedlowe, place), które nie zostały ujęte w planie miejscowym - nie dojdzie do przejścia własności nowo utworzonych ulic na rzecz jednostki samorządu terytorialnego czy Skarbu Państwa (vide: G. Bieniek i inni, Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyd. drugIe, Tom II, Zielona Góra 2001, str. 52-53). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewoda uznał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, w oparciu o art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na powyższą decyzję Z. Z., A. Z. i T. Z. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji tej zarzucili naruszenie praworządności i interesów skarżących, powołując się na argumentację przedstawioną w odwołaniu. Dodatkowo stwierdzili, że nieruchomościom leżącym przy drodze oznaczonej jako działka nr [...] Urząd Miasta i Gminy w B. nadał numerację porządkową i nazwę istniejącej już drogi publicznej ul. P. Zaniechanie podjęcia przez Radę Gminy uchwały o zaliczeniu przedmiotowej drogi do kategorii drogi publicznej nie może być argumentem przesądzającym w niniejszej sprawie. Skarżący podnieśli również, że organy administracji publicznej w wydanych decyzjach nie odniosły się do większości przedstawionych im zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie należy przypomnieć, że wojewódzkie sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w stosunku do aktów, które zostały wydane z naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności lub wznowieniem postępowania albo naruszeniem przepisów, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Poddając takiej właśnie kontroli zaskarżoną decyzję, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. nie naruszają prawa.

Obie decyzje objęte kontrolą Sądu zostały bowiem wydane przez właściwy organ, we właściwym trybie i w oparciu o prawidłową podstawę prawną. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał i omówił motywy swego rozstrzygnięcia.

Za trafne należało uznać zaprezentowane w zaskarżonej decyzji stanowisko organów, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do wywłaszczenia nieruchomości, a mówiąc precyzyjniej do wszczęcia na wniosek skarżących postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Z przepisu art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wynika, że wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego na rzecz Skarbu Państwa następuje z urzędu, a na rzecz jednostki samorządu terytorialnego - na wniosek jej organu wykonawczego. Wszczęcie postępowania z urzędu może także nastąpić na skutek zawiadomienia złożonego przez podmiot, który zamierza realizować cel publiczny.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że wniosek o wywłaszczenie nie pochodzi od Burmistrza Miasta i Gminy B., lecz od spadkobierców właściciela przedmiotowej nieruchomości – H. Z., co potwierdza wypis z rejestru gruntów z dnia [...] listopada 2005 r. i prawomocne postanowienia spadkowe z dnia [...] grudnia 1999 r. i [...] grudnia 2003 r.

Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że rację ma Wojewoda [...], twierdząc iż w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] nie zostały spełnione wymogi o których mowa w art. 112 ust. 1 powołanej wyżej ustawy, skoro z przedłożonej przez Burmistrza Miasta i Gminy B. informacji z dnia [...] grudnia 2005 r. wynika, że działka ta położona jest na terenie nieobjętym planem miejscowym i że w stosunku do tej nieruchomości nie została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych w sprawie zarzutów trzeba wskazać, że skutku wywłaszczenia nieruchomości nie powoduje sam fakt jej przeznaczenia na cele publiczne. Uruchomienie procedury wywłaszczeniowej następuje dopiero po złożeniu wniosku przez uprawniony podmiot. Powoływane przez skarżącym argumenty dotyczące charakteru przedmiotowej drogi (publiczna, wewnętrzna) nie mają więc istotnego znaczenia dla sprawy.

Na kwestię dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego na wniosek skarżących nie miało również wpływu powoływanie się na skutki prawne przepisu art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz decyzji o zatwierdzeniu podziału z dnia [...] grudnia 1993 r.

Sprawa odszkodowania za wymienioną nieruchomość nie była natomiast przedmiotem niniejszego postępowania, dlatego też Sąd nie odniósł się do tego zagadnienia. O ewentualnym odszkodowaniu za nieruchomość przejętą pod drogę może orzec właściwy starosta, w odrębnym postępowaniu.

Na marginesie niniejszej sprawy należy wskazać, że tryb wywłaszczenia działki nr [...] nie jest jedynym sposobem wyzbycia się nieruchomości przez skarżących na rzecz Gminy B. Innym sposobem może być zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. W przypadku, gdy gmina odmawia zawarcia stosownej umowy, wówczas skarżący mogą wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zobowiązanie gminy do złożenia oświadczenia o nabyciu nieruchomości (art. 64 KC).

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.