Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1015/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 135s ust. 5, art. 135n ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. D. na orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji orzeczeniem z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 135s ust. 5 i art. 135n ust. 4 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. D. (dalej jako skarżący) od wydanego w trybie wznowienia orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] grudnia 2009 r., nr [...] o uchyleniu prawomocnego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2002 r. nr [...] o wymierzeniu skarżącemu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w części dotyczącej kwalifikacji prawnej przewinienia dyscyplinarnego z art. 180 Kk w zw. z pkt 6 zakresu obowiązków służbowych i art. 70 § 2 Kw i w tej części umorzenia postępowania dyscyplinarnego z przyjęciem jednocześnie w tym miejscu kwalifikacji prawnej tego przewinienia z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, uchylił zaskarżone orzeczenie w zakresie umorzenia uchylonego w części prawomocnego orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] września 2002 r. nr [...] co do kwalifikacji prawnej przewinienia dyscyplinarnego z art. 180 Kk w zw. z pkt 6 zakresu obowiązków służbowych i art. 70 § 2 Kw, a w pozostałym zakresie zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy.

Wydanie powyższego orzeczenia nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komendant Wojewódzki Policji w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2002 r. wszczął przeciwko Z. D. postępowanie dyscyplinarne, w którym obwiniono go o czyn z art. 180 Kk w związku z pkt 6 zakresu obowiązków służbowych i art. 70 Kw, tj. o to, że [...] sierpnia 2002 r. około godziny 11:50 w [...] przy ul. [...] wykonywał czynności dyspozytora Wydziału Transportu KWP w [...] związane bezpośrednio z zapewnieniem bezpieczeństwa ruchu pojazdów mechanicznych, znajdując się w stanie nietrzeźwości. Następnie orzeczeniem z [...] września 2002 r. nr [...] Komendant uznał skarżącego winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył karę wydalenia ze służby. Po uprawomocnieniu się tego orzeczenia Komendant Wojewódzki Policji w [...] , rozkazem personalnym z [...] września 2002 r. nr [...] , wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zwolnił skarżącego ze służby w Policji z [...] września 2002 r.

5 lutego skarżący złożył do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego. Jako podstawę wniosku wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania orzeczenia, a nieznanych organowi, który to orzeczenie wydał. Okolicznością tą była opinia biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] , wydana w prowadzonym postępowaniu przygotowawczym, w której wg skarżącego stwierdzono, że badanie na zawartość alkoholu, któremu został poddany skarżący, zostało przeprowadzone nieprawidłowo, z rażącym naruszeniem obowiązujących zasad, zgodnie z którymi badanie na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu winno być przeprowadzone trzykrotnie w odstępach jednogodzinnych. We wniosku skarżący podniósł, że w jego przypadku badanie zostało przeprowadzone dwukrotnie w odstępie czterominutowym. Ponadto wskazał, że Prokuratura Rejonowa [...] w postępowaniu karnym dysponowała tym samym materiałem dowodowym, który zebrany był w postępowaniu dyscyplinarnym i na podstawie tego materiału umorzyła postępowanie karne.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z [...] maja 2003 r. nr [...] , utrzymaną w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2003 r. nr [...] , odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego ze względu na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyrokiem z 29 października 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA 2785/03) skargę oddalił. W wyniku rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej i uchylenia wyroku z 29 października 2004 r., WSA w Warszawie wyrokiem z 13 grudnia 2005 r. (sygn. akt II SA/Wa 1958/05) uchylił decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] lipca 2003 r. oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] maja 2003 r.

W wyniku ponownego rozpoznania wniosku z 5 lutego 2003 r., Komendant Wojewódzki Policji w [...] wznowił postępowanie dyscyplinarne, a orzeczeniem z [...] czerwca 2006 r. nr [...] odmówił uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego z [...] września 2002 r. Komendant Główny Policji orzeczeniem z [...] sierpnia 2006 r. utrzymał w mocy orzeczenie z [...] czerwca 2006 r. W wyniku rozpatrzenia skargi na to orzeczenie, WSA w Warszawie wyrokiem z 6 grudnia 2006 r. (sygn. akt II SA/Wa 1926/06) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że dowody uzyskane w postępowaniu wznowieniowym nie są wystarczające do przypisania skarżącemu winy. Ponadto Sąd podzielił pogląd organu, że postępowanie dyscyplinarne jest postępowaniem samodzielnym i prowadzonym niezależnie od postępowania karnego, zaś policjant podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. W sytuacji, gdy uprawniony organ uzna, że czyn nie wypełnia znamion przestępstwa lub wykroczenia, to w kwalifikacji prawnej orzeczenia dyscyplinarnego nie może się ostać kwalifikacja prawna stanowiąca o popełnionym przestępstwie lub wykroczeniu.

Uwzględniając wskazania Sądu, Komendant Wojewódzki Policji w [...] wydał postanowienie o zmianie zarzutu w zakresie kwalifikacji prawnej czynu, tj. z art. 180 Kk w zw. pkt 6 zakresu obowiązków służbowych i art. 70 § 2 Kw na art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, a następnie orzeczeniem [...] maja 2007 r. nr [...] odmówił uchylenia orzeczenia z [...] września 2002 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe wskazane przez skarżącego w jego wniosku z 5 lutego 2003 r. Dowody zebrane w sprawie bezspornie wykazały, że skarżący naruszył dyscyplinę służbową w sposób opisany w treści zarzutu. Komendant Główny Policji orzeczeniem z [...] czerwca 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Opisane orzeczenia stały się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, który wyrokiem z 22 maja 2009 r. (sygn. akt II SA/Wa 358/09) uchylił zaskarżone rozstrzygnięcia. Sąd w uzasadnieniu podzielił podgląd, że po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego w prawomocnym orzeczeniu z [...] września 2002 r. nie może ostać się pierwotna kwalifikacja prawna przewinienia dyscyplinarnego z art. 180 Kk. Sąd wskazał ponadto, że w postępowaniu wznowieniowym przełożony dyscyplinarny wprawdzie wydał postanowienie o zmianie zarzutów, zmieniające kwalifikację prawną przewinienia dyscyplinarnego, jednakże okoliczności tej nie uwzględnił w orzeczeniu z [...] maja 2007 r.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy Komendant Wojewódzki Policji w [...] , orzeczeniem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] uchylił prawomocne orzeczenie dyscyplinarne z [...] września 2002 r. w części dotyczącej kwalifikacji prawnej przewinienia dyscyplinarnego z art. 180 Kk w związku z pkt 6 zakresu obowiązków służbowych i art. 70 Kw i w tej części umorzył postępowanie dyscyplinarne, jednocześnie przyjął w to miejsce kwalifikację prawną z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji, a w pozostałej części odmówił uchylenia orzeczenia z [...] września 2002 r. W uzasadnieniu organ ocenił, pod kątem prawidłowego sposobu uzyskania oraz udokumentowania, wiarygodność dowodów dotyczących przeprowadzenia badania trzeźwości skarżącego. Organ dokonał także porównania tych dowodów z ustaleniami opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] oraz postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] , umarzającego postępowanie karne. W wyniku rozpatrzenia wskazanych dowodów, organ uznał, że materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości dowiódł, iż skarżący popełnił czyn opisany w treści art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji. Podniósł przy tym, że fakt wydania przez prokuratora postanowienia o umorzeniu postępowania karnego wobec wymowy dowodów uzyskanych w postępowaniu dyscyplinarnym, nie może stanowić samoistnej przesłanki do uchylenia prawomocnego orzeczenia o ukaraniu. Organ wskazał, że z treści postanowienia prokuratora wynika, iż prokuratura nie podjęła ustaleń w celu potwierdzenia prawidłowości badania trzeźwości skarżącego, a ponadto postanowienie to nie zostało wydane w oparciu o te same dowody, które były podstawą wydania orzeczenia dyscyplinarnego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od orzeczenia z [...] grudnia 2009 r., Komendant Główny Policji wydał wskazaną na wstępie decyzję.

W jej uzasadnieniu stwierdził, że rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia uchylonego w części prawomocnego orzeczenia o ukaraniu w zakresie zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego jest nieprawidłowe. Podniósł, że zasadnym jest wskazanie, iż rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego bądź wznowionego postępowania dyscyplinarnego może dotyczyć całości lub części postępowania. Kwalifikacja prawna przewinienia dyscyplinarnego nie jest natomiast całością ani częścią postępowania dyscyplinarnego, tylko składowym elementem zarzutu, będącego przedmiotem tego postępowania. Z tych też przyczyn kwalifikacja prawna czynu, jako składowy element opisu czynu w postępowaniu dyscyplinarnym, bez zmiany treści tego opisu nie może samoistnie podlegać umorzeniu i dlatego w zakresie zniesionej kwalifikacji prawnej orzeczenie uchylił.

Organ podniósł, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego dotyczył wyłącznie wyjścia na jaw nowych istotnych dla sprawy okoliczności, tj. stwierdzeń dotyczących badania trzeźwości, zawartych w opinii biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] , wydanej na użytek postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową [...] oraz twierdzeń zawartych w postanowieniu o umorzeniu tego postępowania wobec braku podstaw do skierowania do Sądu aktu oskarżenia. Organ wskazał, że z treści wniosku o wznowienie wynika, iż uzyskane w postępowaniu dyscyplinarnym wyniki badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu nie mogą stanowić wiarygodnego dowodu, bowiem zostały one przeprowadzone nieprawidłowo oraz na niezidentyfikowanym urządzeniu.

Organ, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalił, że badanie trzeźwości zostało przeprowadzone prawidłowo i zgodnie z przepisami ówcześnie obowiązującego zarządzenia nr 16/96 Komendanta Głównego Policji z 4 kwietnia 1996 r. w sprawie przeprowadzania przez policjantów badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Wskazał, że użyty do badania Alkomat był urządzeniem stacjonarnym, będącym na stałym wyposażeniu Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w [...] (wynika to z treści protokołu użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczania alkoholu w wydychanym powietrzu, sporządzonym w dniu zdarzenia, tj. [...] sierpnia 2002 r.). Badanie przeprowadzono zgodnie z § 6 zarządzenia, który określa prawidłowy sposób wykonania tej czynności. Protokół użycia alkomatu został podpisany przez sporządzającego oraz badanego. Z jego treści wynika, że skarżący nie kwestionował przebiegu czynności, nie żądał ponownego badania ani pobrania krwi. Z pomiarów uzyskanych podczas badania wynikało bezspornie, że skarżący był w stanie nietrzeźwości. Ponadto w toku postępowania dyscyplinarnego skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu i złożył w tym zakresie wyjaśniania. Powyższe ustalenia były podstawą do wydania orzeczenia z [...] września 2002 r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Organ w postępowaniu wznowieniowym ustalił również, że do badania stanu trzeźwości skarżącego został użyty Alcomat marki Simens, a w rejestrze prowadzonym dla tego urządzenia znajduje się wpis dotyczący badania trzeźwości skarżącego oraz uzyskane wyniki, a ponadto urządzenie to posiadało aktualne świadectwo legalizacji i było sprawne technicznie. Z tych też względów organ uznał za niezasadne twierdzenie skarżącego, że jego stan nietrzeźwości nie został potwierdzony prawidłowo wykonanym i udokumentowanym badaniem, na niesprawnym i niezidentyfikowanym urządzeniu.

Organ, odnosząc się do opinii biegłych, wskazał, że nie znajdowały się w niej twierdzenia o nieprawidłowym przeprowadzeniu badania trzeźwości. W opinii tej biegli uznali, że uzyskane wyniki są wiarygodne przy założeniu, że użyte do badania urządzenie posiadało aktualne świadectwo atestacji i kalibracji oraz że badanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a ponadto stwierdzili, że wyniki te można odnieść tylko do momentu badania.

Organ, dokonując analizy treści postanowienia Prokuratury Rejonowej [...] o umorzeniu postępowania karnego, stwierdził, że nie może ono być podstawą do uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, bowiem prokurator decyzję o umorzeniu śledztwa oparł na wyjaśnieniach skarżącego, który nie podważając wyników badania jego trzeźwości, nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. W uzasadnieniu postanowienia prokurator stwierdził, że badanie trzeźwości zostało przeprowadzone nieprawidłowo, gdyż uzyskano dwukrotne wyniki w odstępie czterominutowym, zaś w celu określenia fazy metabolizmu alkoholu należy uzyskać trzy wyniki w odstępach jednogodzinnych. Ponadto prokurator uznał, że brak jest możliwości kategorycznego określenia tożsamości urządzenia użytego do badania z uwagi na brak wpisu do protokołu badania numeru tego urządzenia. W ocenie prokuratora powyższe świadczy o zaistnieniu wątpliwości, które należy tłumaczyć na korzyść skarżącego. Jednocześnie prokurator przyjął za prawdopodobna wersję podaną przez skarżącego, że nie zdawał sobie sprawy ze swojego stanu nietrzeźwości z powodu rozwijającej się choroby. Organ podniósł, że ocena dokonana przez prokuratora nie podważa dowodów uzyskanych w postępowaniu dyscyplinarnym, a ponadto prokurator, dokonując własnej analizy zachowania skarżącego, nie opierał się na takim samym materiale dowodowym jakim dysponował przełożony dyscyplinarny. Organ wskazał, że z treści postanowienia prokuratora wynika, iż skarżący przedstawił prokuratorowi inną niż w postępowaniu dyscyplinarnym wersję co do przyczyny stwierdzonego u niego stanu nietrzeźwości. W postępowaniu przygotowawczym skarżący nie przyznał się bowiem do zarzucanego mu przestępstwa, nie zanegował wyników badania jego trzeźwości, zaś wysokość stężenia alkoholu wytłumaczył spożyciem lekarstw. W postępowaniu dyscyplinarnym natomiast skarżący przyznał się do zarzuconego czynu i podtrzymał swoje oświadczenie co do ilości wypitego alkoholu i godziny jego spożycia, nie wspomniał o chorobie i spożywaniu lekarstw.

W związku z powyższymi ustaleniami organ stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] prawidłowo odmówił uchylenia prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego w zakresie uznania winy i wymierzonej kary. Komendant Główny Policji podkreślił, że organ I instancji dokonał prawidłowej analizy materiału dowodowego zebranego w toku postępowania dyscyplinarnego, wnikliwie rozpatrzył możliwości wystąpienia okoliczności świadczących na korzyść skarżącego.

Organ odwoławczy zarzut dokonania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] analizy zebranego materiału dowodowego w sposób wybiórczy również uznał za bezzasadny, gdyż o tym, które dowody przełożony dyscyplinarny uzna za wiarygodne, a którym odmówi wiary, decyduje wyłącznie swobodna ocena całokształtu zebranego materiału dowodowego. Okoliczność, że przełożony dyscyplinarny nie oparł się na ocenie dowodów dokonanych przez prokuratora w postanowieniu umarzającym śledztwo, ale dał wiarę dowodom uzyskanym w postępowaniu dyscyplinarnym, jest zgodna z prawem.

Zdaniem organu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut o rozbieżności między kwalifikacją prawną zarzucanego czynu z art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji a jego opisem. Organ podniósł, że w sprawie dla stwierdzenia naruszenia dyscypliny służbowej, nie miało znaczenia, czy skarżący stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu, czy też pił alkohol w jej trakcie, bowiem z treści art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji wyraźnie wynika brak przyzwolenia na to, aby nietrzeźwy policjant wykonywał obowiązki służbowe.

Organ odwoławczy nie odniósł się do kwestii dotyczących stopnia zawinienia, wysokości wymierzonej kary za naruszenie dyscypliny służbowej oraz charakteru wykonywanych obowiązków, gdyż nie były one wcześniej przedmiotem rozpoznania w sprawie rozpoznawanej w trybie wzowieniowym.

Na powyższą decyzję Z. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucił naruszenie:

1. art. 132 ustawy o Policji przez niewłaściwe jego zastosowanie, polegające na błędnym ustaleniu, że skarżący stawił się do służby w stanie po użyciu alkoholu;

2. art. 132 ust. 3 pkt 6 w związku z art. 135j ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji przez przyjęcie w opisie przewinienia dyscyplinarnego, że skarżący wykonywał czynności dyspozytora, będąc w stanie nietrzeźwości, przy jednoczesnym przyjęciu w podstawie prawnej orzeczenia, że skarżący stawił się do służby jedynie w stanie po użyciu alkoholu;

3. art. 135g ustawy o Policji przez nieuwzględnienie okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego, wybiórczą analizę zebranego materiału dowodowego i oparcie orzeczenia jedynie na części zgromadzonego materiału dowodowego, tj. na zeznaniach świadka oraz na protokole użycia urządzenia Alkomat, przy jednoczesnym całkowitym pominięciu dowodów zgromadzonych w postępowaniu karnym, które zostało umorzone ze względu na brak w protokole badania wpisu dotyczącego numeru użytego urządzenia oraz ze względu na opinię biegłych, że badanie zostało przeprowadzone nieprawidłowo;

4. art. 135i ustawy o Policji przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy;

5. art. 135j ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy o Policji przez niewskazanie w zaskarżonym orzeczeniu jego istotnych elementów, tj. dokładnego opisu przewinienia dyscyplinarnego oraz rozstrzygnięcia o stwierdzeniu jego winy;

6. art. 132 ust. 3 pkt 6 w związku z art. 132a ustawy o Policji przez brak ustalenia, czy zarzucane skarżącemu naruszenie dyscyplinarne ma charakter umyślny, czy nieumyślny i w konsekwencji nieustalenie w sposób bezsporny rodzaju zawinienia;

7. art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji przez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia faktów, które zostały uznane za udowodnione, dowodów, na podstawie których wydano rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej;

8. art. 135g ust. 2ustawy o Policji przez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść skarżącego;

9. art. 134h ust. 1 i art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji przez wymierzenie skarżącemu kary niewspółmiernej do wagi zarzucanego jemu czynu i nieuwzględnienia żadnych okoliczności łagodzących.

Skarżący wskazując na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] grudnia 2009 r. oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że skoro Komendant Główny Policji uchylił jedynie orzeczenie w zakresie umorzenia uchylonego w części prawomocnego orzeczenia z [...] września 2002 r., to tym samym nie zmienił opisu przewinienia dyscyplinarnego i uznał, iż przepis art. 132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji jest identyczny jak przepis art. 180 Kk, mówiący o pełnieniu obowiązków w stanie nietrzeźwości. Jest to, zdaniem skarżącego, oczywisty błąd i sprzeczność dyskwalifikująca zaskarżone orzeczenie, bowiem w opisie czynu jest mowa o wykonywaniu czynności w stanie nietrzeźwości, która to nietrzeźwość została wyeliminowana z podstawy prawnej orzeczenia i zastąpiona stanem po użyciu alkoholu. Ponadto wskazał, że istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy i niepodważalnym dowodem jest opinia biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] na okoliczność pomiarów zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu. Dodatkowo skarżący podniósł, że w postępowaniu karnym prowadzonym w sprawie tego samego czynu, prokuratura, mimo że dysponowała tym samym materiałem dowodowym uznała, że materiał ten jest niewystarczający do stwierdzenia, że doszło do popełnienia zarzucanego skarżącemu czynu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 21 lipca 2010 r. skarżący w całości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Tylko w przypadku naruszenia prawa Sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję.

W realiach rozpoznawanej sprawy na przypomnienie zasługuje przepis art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia.

W zakresie oceny prawnej mieści się zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinna mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej. Mają one wytyczyć kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę.

Sprawa niniejsza wywołana wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania dyscyplinarnego była wielokrotnie przedmiotem kontroli sądów administracyjnych.

Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia Komendanta Głównego Policji, w ocenie Sądu, pozwala na przyjęcie, że organy, rozstrzygając w przedmiotowej sprawie kolejny raz, zrealizowały w pełni wytyczne Sądu co do dalszego postępowania, jak i uwzględniły ocenę prawną wyrażoną przez Sąd.

Na wstępie na przypomnienie zasługuje treść przepisu art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli zostały ujawnione istotne dla sprawy okoliczności, które nie były znane w toku postępowania dyscyplinarnego. Po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie:

1. uchylające dotychczasowe orzeczenie i stwierdzające uniewinnienie ukaranego lub umorzenie postępowania dyscyplinarnego albo

2. zmieniające dotychczasowe orzeczenie i wymierzające inną karę dyscyplinarną, albo

3. odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia (art. 135 ust. 1 ustawy o Policji).

W rozpoznawanej sprawie skarżący jako podstawę wznowienia wskazał okoliczność stwierdzenia przez biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] , że badanie na zawartość alkoholu, któremu został poddany, było przeprowadzone nieprawidłowo. Nadto skarżący zwrócił uwagę, że Prokuratura Rejonowa [...] w postępowaniu karnym dysponowała tym samym materiałem dowodowym, który zebrany był w postępowaniu dyscyplinarnym i na podstawie tego materiału oraz wspomnianej opinii umorzyła przeciwko niemu postępowanie karne.

Rolą organu dyscyplinarnego było zatem przeanalizowanie powyższej opinii uzyskanej w toku postępowania karnego i skonfrontowanie jej z wcześniejszymi ustaleniami organu. Ustalenia faktyczne poczynione przez organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy są, w ocenie Sądu, prawidłowe, przy czym realizujące w pełni wytyczne Sądu co do dalszego postępowania.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ zasadnie przyjął, że badanie na zawartość alkoholu, któremu został poddany skarżący zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy. Na wyciągnięcie takiego wniosku pozwoliła organowi analiza dowodów zgromadzonych w sprawie, przy uwzględnieniu wzajemnych powiązań między poszczególnymi dowodami. Zaznaczyć przy tym trzeba, że ocena materiału dowodowego dokonana przez organ była swobodna, lecz nie dowolna, odpowiadająca zasadom logiki.

Do badania skarżącego zostało użyte urządzenie stacjonarne "Alcomat" marki Siemens, jako jedyne będące na stałym wyposażeniu Sekcji Ruchu Drogowego KMP w [...] . Z badania tego został sporządzony protokół użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu, który bez żadnych zastrzeżeń podpisał skarżący oraz osoba przeprowadzająca badanie i obecny przy badaniu T. K. Nadto wpis dotyczący badania trzeźwości skarżącego pod pozycją 404 został odnotowany w rejestrze, który był prowadzony jedynie dla tego urządzenia. Numer badania wpisany do rejestru został odnotowany również w protokole użycia urządzenia "Alcomat". Wpisu w rejestrze dokonał [...] P. D., który zgodnie z wytycznymi WSA został przesłuchany przez organ w charakterze świadka. Świadek potwierdził przeprowadzenie rzeczonego badania na określonym urządzeniu, jako jedynym jakim dysponowała wówczas Sekcja Ruchu Drogowego w [...] , poczynienie stosownych wpisów w rejestrze oraz sporządzenie protokołu. Wbrew zarzutom skargi organ prawidłowo uznał, iż brak jest przesłanek do zdyskredytowania tych zeznań. Okolicznością taką na pewno nie jest wpływ czasu, ani też to, iż świadek jest czynnym zawodowo policjantem. P. D. złożył zeznania, będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za ich fałszywe składanie, a treść jego zeznań pozostaje w zgodzie z pozostałym materiałem zgromadzonym w sprawie. Przypomnieć przy tym warto, że świadek ten został przesłuchany zgodnie z wytycznymi WSA w celu wyjaśnienia wątpliwości związanych przeprowadzonym badaniem trzeźwości skarżącego. Zeznania świadka – w ocenie Sądu – wątpliwości te usunęły. Analiza tych zeznań, jak również zeznań świadków T. K. i P. W. oraz dowodów z dokumentów, w tym wpisu w rejestrze nr [...] prowadzonym dla urządzenia "Alcomat" marki Siemens [...] nr [...] oraz protokołu z użycia urządzenia kontrolno-pomiarowego do ilościowego oznaczenia alkoholu w wydychanym powietrzu pozwalają na uznanie, że badanie skarżącego na zawartość w jego organizmie alkoholu, zostało przeprowadzone na ściśle określonym urządzeniu, wskazanym precyzyjnie w zaskarżonym orzeczeniu. Urządzenie to posiadało przy tym aktualne świadectwo legalizacji i było sprawne technicznie, co jednoznacznie wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania dyscyplinarnego.

Badanie przeprowadzone na tym urządzeniu zostało wykonane w sposób prawidłowy, co wbrew twierdzeniom skargi, potwierdza również opinia biegłych z Zakładu Medycyny Sądowej w [...] . Dla ustalenia, czy skarżący znajduje się w stanie po użyciu alkoholu nie było bowiem potrzeby trzykrotnego przeprowadzania badania, każdego w odstępie godzinnym. Tego typu badanie przeprowadza się dla stwierdzenia fazy metabolizmu alkoholu znajdującego się w organizmie badanego. Dla potrzeb postępowania dyscyplinarnego takie ustalenia nie były niezbędne. Istotne bowiem było to, czy w organizmie skarżącego w czasie badania jest alkohol i jeżeli tak, to w jakim stężeniu. Zgodnie ze znajdującymi się w aktach wynikami badań skarżący w wydychanym powietrzu miał stężenie alkoholu w pierwszym badaniu w wysokości 0,53‰, a w drugim badaniu 0,61‰. Z uwagi na to, iż różnica pomiędzy wskazanymi wynikami była mniejsza niż 0,10‰, nie było konieczności dokonywania trzeciego pomiaru zgodnie z § 6 zarządzenia nr 16/96 Komendanta Głównego Policji z 4 kwietnia 1996 r. w sprawie przeprowadzania przez policjantów badań na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu. Na podkreślenie zasługuje, że biegli w swojej opinii uznali uzyskane wyniki za wiarygodne, przy założeniu, że urządzenie użyte do badania stanu trzeźwości posiadało aktualne świadectwo atestacji i kalibracji oraz że badanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Założenia te, na co wskazano powyżej, zostały zrealizowane.

Takie wyniki badań pozwalały organowi dyscyplinarnemu na przyjęcie, że skarżący dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka oraz spożywanie alkoholu lub podobnie działającego środka w czasie służby albo w obiektach lub na terenach zajmowanych przez Policję (art. 132 ust. 1 i 3 pkt 6 ustawy o Policji). Organ dokonał przy tym prawidłowej wykładni tego przepisu, uznając, że jego celem jest niedopuszczenie do wykonywania obowiązków służbowych przez policjantów, którzy spożywali alkohol. Istotne przy tym jest to, że stan wskazujący na użycie alkoholu, to stan, gdy w organizmie jest od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu w wydychany powietrzu, zaś stan nietrzeźwości występuje, gdy stężenie alkoholu jest wyższe niż 0,5‰ alkoholu. Oznacza to, że w stanie nietrzeźwości stężenie alkoholu jest wyższe niż w stanie po użyciu alkoholu. Jeżeli więc przewinieniem dyscyplinarnym jest już stawienie się do służby w stanie po użyciu alkoholu, to tym bardziej przewinienie takie zaistnieje, gdy policjant będzie pełnił tę służbę w stanie nietrzeźwości, zważywszy zwłaszcza, że tylko art. 132 ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji dotyczy skutków użycia alkoholu przez policjantów. W tych okolicznościach zasadnym jest uznanie, że przyjęte w opisie przewinienie dyscyplinarne odpowiada zastosowanej przez organ podstawie prawnej. W sprawie istotne jest również i to, że przeprowadzane w ramach postępowania wznowieniowego postępowanie dowodowe, nie dało podstaw do zmiany opisu przypisywanego skarżącemu przewinienia dyscyplinarnego.

Wbrew zarzutom skargi organ wyjaśnił wszystkie istotne okoliczności sprawy i rozważył wszystkie okoliczności, które mogłyby przemawiać na rzecz skarżącego, przeprowadzając kompleksową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, który był uzupełniany zgodnie z wytycznymi Sądu. Za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że zgodnie z art. 135a ust. 2 ustawy o Policji na korzyść obwinionego rozstrzyga się tylko takie wątpliwości, których nie można usunąć. Wątpliwości te mogą być oczywiście usunięte w drodze takiej oceny materiału dowodowego, która odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organ po dokonaniu pełnej analizy i oceny materiału dowodowego zasadnie uznał, że wątpliwości takie nie występują. Jak już wskazano powyżej, ocena dowodów przy uwzględnieniu, że dowody te wzajemnie się uzupełniają, pozwalała organowi dyscyplinarnemu na przyjęcie, że skarżący pełnił służbę, będąc w stanie nietrzeźwości. Do zmiany tego stanowiska nie mogła doprowadzić inna ocena materiału dowodowego dokonana przez prokuratora w postępowaniu przygotowawczym. Organ zasadnie przy tym uznał, że przełożony dyscyplinarny nie jest upoważniony do oceny kierunku prowadzenia postępowania przygotowawczego wybranego przez prokuratora. Istotne jest, że prokurator nie dysponował tymi wszystkimi dowodami, które były przedmiotem oceny w postępowaniu dyscyplinarnym. Prokurator nie posiadał dokumentów dotyczących legalizacji oraz sprawności technicznej urządzenia "Alcomat" marki Siemens, które jednocześnie identyfikowały to urządzenie.

Również stanowisko skarżącego zajęte w postępowaniu dyscyplinarnym było inne od prezentowanego w postępowaniu przygotowawczym. Przesłuchany w postępowaniu dyscyplinarnym skarżący przyznał się do zarzucanego mu czynu i podał, że w nocy z [...] na [...] sierpnia 2002 r. do godz. 2.00 wypił 1,5 l piwa i dwie lampki szampana, a następnie o godz. 8:00, bez zjedzenia śniadania stawił się na służbie. Taką też wersję skarżący przedstawił policjantom doprowadzającym go na badanie. W toku postępowania przygotowawczego skarżący natomiast nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i wyjaśnił, że [...] sierpnia 2002 r. wieczorem wypił jedno piwo i jedną lampkę wina. W ciągu dnia poczuł się źle, w związku z czym spożył leki: Flegaminę i Amol, które miały wpływ – w jego ocenie – na uzyskany wynik badania przeprowadzonego [...] sierpnia 2002 r.

Powyższe wskazuje, że zarzut, jakoby prokurator opierał się na tym samym materiale dowodowym, jakim dysponował przełożony dyscyplinarny w postępowaniu dyscyplinarnym, jest nieuzasadniony.

W ocenie Sądu przełożony dyscyplinarny, będąc do tego uprawnionym i zobowiązanym, w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy, dokonał analizy zachowania skarżącego i zasadnie doszedł do przekonania, że ocena dokonana przez prokuratora, dokonana w oparciu o inny materiał dowodowy, nie może podważyć oceny dokonanej przez niego.

W ocenie Sądu wnioski jakie wyprowadził przełożony dyscyplinarny z opinii Zakładu Medycyny Sądowej są prawidłowe, a oceny tego dowodu – wbrew zarzutom skargi – nie można uznać za całkowicie dowolną. W rzeczywistości we wznowionym postępowaniu dyscyplinarnym nie wykorzystano tych fragmentów opinii, które odnosiły się do ustalania fazy metabolizmu alkoholu, a to z tej przyczyny, iż ustalenia te nie były przydatne w toku prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano przy tym, w jakich sytuacjach istotne jest ustalenie fazy metabolizmu alkoholu oraz podano, dlaczego ustalenia te w przedmiotowej sprawie były zbędne. Także, wbrew zarzutom skargi, w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dokonano szczegółowej oceny materiału dowodowego i nie ulega żadnej wątpliwości, w oparciu o które dowody orzeczenie to zostało wydane. Omówione zostały również dowody, które pomimo twierdzeń i wniosków skarżącego, nie mogły doprowadzić do uchylenia wydanego orzeczenia dyscyplinarnego, ze szczegółowym wskazaniem przyczyn zajętego w tym zakresie stanowiska.

Nieuprawnione jest przy tym stanowisko skarżącego, iż w sytuacji, gdy prokurator umorzył postępowanie przygotowawcze, to Komendant Główny Policji powinien wydać orzeczenie o uchyleniu orzeczenia z [...] września 2002 r. w całości i uniewinnić Z. D. od zarzucanego mu czynu. Zgodnie bowiem z art. 132 ust. 4 ustawy o Policji, czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa (...) podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej. W okolicznościach niniejszej sprawy nie do zaakceptowania byłaby sytuacja, gdyby przełożony dyscyplinarny, dysponując innym oraz dodatkowym materiałem dowodowym, uniewinnił skarżącego tylko z tej przyczyny, że postępowanie przygotowawcze zostało umorzone. Na podkreślenie zasługuje, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, a co zostało zaakcentowane na początku rozważań Sądu, że zaskarżone orzeczenie i orzeczenie je poprzedzające zostały wydane po uchyleniu poprzednich orzeczeń przez WSA w Warszawie. Rozstrzygając ponownie, organy były związane zatem i oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Sądu. Zdaniem Sądu, rozstrzygającego obecnie sprawę niniejszą, organy nie naruszyły przepisu art. 153 p.p.s.a. i w pełni zrealizowały wytyczne Sądu, uzupełniając m.in. materiał dowodowy, jak również dokonując zmiany kwalifikacji prawnej czynu. Zmiana kwalifikacji prawnej była konsekwencją istnienia w obrocie prawnym prawomocnego umorzenia śledztwa wobec Z. D.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, a dotyczących braków w zaskarżonym orzeczeniu istotnych jego elementów, tj. dokładnego opisu zarzucanego skarżącemu przewinienia oraz braku rozstrzygnięcia co do winy skarżącego, a także braku ustalenia, czy przewinienie to ma charakter umyślny, czy nieumyślny i wymierzenie kary niewspółmiernej do wagi zrzucanego czynu, przypomnieć należy, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem o wydaleniu skarżącego ze służby. W myśl art. 135s ust. 1 ustawy o Policji postępowanie wznowieniowe ograniczone jest do przyczyn wznowienia. Przesłanki wznowienia zostały określone we wniosku skarżącego, który tym samym zakreślił ramy tego postępowania. Skoro organ przyjął, że istotne dla sprawy okoliczności, nieznane w toku postępowania dyscyplinarnego, nie podważają jego dotychczasowych ustaleń i tym samym nie mogą doprowadzić do uchylenia orzeczenia z [...] września 2002 r., to nie mógł orzekać w zakresie winy skarżącego i wymierzonej mu kary. Ustalenia co do formy winy mają niewątpliwie wpływ na wymiar kary, lecz w rozpoznawanej sprawie organ dyscyplinarny związany przyczynami wznowienia nie orzekał o popełnieniu czynu i okolicznościach zdarzenia, winie lub jej braku. Badał, czy podane przez skarżącego okoliczności dają podstawę do uchylenia dotychczasowego orzeczenia.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i oceniając, iż organy dyscyplinarne w pełni zrealizowały wytyczne Sądu, a także uwzględniły wyrażoną przez ten Sąd ocenę prawną, skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddalił.