Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1396/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 7,77 par. 1 i 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Gdesz Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Miasta L. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2014 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. od decyzji Wojewody [...] z [...] maja 2013 r. nr [...] odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (gminną – ul. [...]), położonej w L., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, obręb [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] prowadzi księgę wieczystą Rep. Hip. nr [...].

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent Miasta

L. wskazując, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność A. K., na podstawie aktu notarialnego z [...] marca 1896 r, nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania i zbadaniu akt sprawy Minister wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r., nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie ww. art. 73. ust. 1 ustawy nastąpiło zatem, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

- nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu

terytorialnego,

- nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

- nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu

terytorialnego.

Organ wskazał, że 6 lipca 2012 r. Prezydent Miasta L. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nabycia przez Gminę Miasto L. z mocy prawa własności działki położonej w L. przy ul. [...] (zajętej pod ulicę), oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 obręb [...].

Organ wojewódzki odmawiając stwierdzenia nabycia przedmiotowej działki wskazał, że Skarb Państwa stał się właścicielem tej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...], Wydziału V Cywilnego z [...] sierpnia 1961 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie.

Minister wskazał, że w odwołaniu powołano się na operat wykonany przez geodetę uprawnionego K. J., z którego wynika, że właścicielem działek oznaczonych obecnie nr [...] o powierzchni [...] ha i nr [...] o powierzchni [...] ha w obrębie [...] (dawny plac [...]) jest A. K., na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1986 r. sporządzonego przez notariusza łódzkiego J. G.

Z kolei ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów wynika, że działka nr. [...] objęta jest Rep. Hip. Nr [...] stanowi część placu nr [...]. Wypis ten potwierdza zatem ustalenia dokonane przez geodetę a dotyczące stwierdzenia, że działka nr [...] stanowi część dawnego placu nr [...].

Minister wyjaśnił, że z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2011 r. wynika, że w zachowanych fragmentach księgi wieczystej Rep. Hip. [...] znajduje się adnotacja, że plac nr [...] położony przy ul. [...] (należący do E. K. i O.K., a po nich do Skarbu Państwa na podstawie zasiedzenia z [...] sierpnia 1961 r. [...] zostal z tej księgi odłączony do Kw [...]).

Postanowieniem Sądu Powiatowego dla [...] z [...] sierpnia 1961 r. sygn. akt [...] stwierdzono, że Skarb Państwa na podstawie przedawnienia (zasiedzenia) jest właścicielem nieruchomości położonej w L. ul. [...], oznaczonej na planie nr [...], w księdze część majątku [...].

Organ wskazał, że w operacie wykonanym przez geodetę uprawnionego brak jest badania księgi [...] i brak jest również analizy w odniesieniu do danych wynikających z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2011 r., która wskazywałaby na inne ustalenia niż zawarte w zaświadczeniu.

Zdaniem Ministra, wobec treści zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2011 r., uznać należy prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ wojewódzki. Skoro przedmiotowa nieruchomość stała się własnością Skarbu Państwa to nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r., gdyż działka nr [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność Skarbu Państwa.

Organ podkreślił, że przesłanki określone w art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu.

Na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2014 r. skargę wniosło Miasto L., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że powoływane przez organy jako podstawa nabycia własności przez Skarb Państwa, postanowienie Sądu Powiatowego dla [...] z [...] sierpnia 1961 r [...] o zasiedzeniu nie dotyczy nieruchomości przy ul. [...] lecz nieruchomości przy ul. [...].

Zdaniem skarżącego potwierdza to także operat (opracowanie) sporządzony przez geodetę dla potrzeb ustalenia stanu prawnego działki położonej w L. przy ul. [...]. Wynika z niego, że nieruchomość uregulowana jest w księdze wieczystej Rep. hip. [...], którą z uwagi na brak tomu I uważa się za księgę wieczystą zniszczoną. Wobec powyższego, poprzez analizę dokumentów znajdujących się w pozostałych tomach księgi wieczystej oraz będących w zasobie Archiwum Państwowego, geodeta uprawniony ustalił, że działki [...] o pow. [...] m2, stanowią dawny plac [...] z [...], którego właścicielem jest A.K., na podstawie aktu notarialnego z [...] marca 1896 r., Repertorium Nr [...], sporządzonego przez notariusza [...] J. G.

Z analizy tych dokumentów wynika, że właścicielem całego majątku "[...] o pow. [...], była R. D., która sprzedawała działki gruntu oznaczone, według placu [...] z 1892 r., literami rzymskimi. Jak wynika ze szczątkowych zapisów w w/w księdze wieczystej, A. K. był właścicielem działki (parceli) oznaczonej numerem XII. Następnie poszczególni właściciele parcelowali swoje nieruchomości oznaczając numerami (1,2,3...itd.) nowo powstałe place. W związku z tym, w przedmiotowej księdze wieczystej występują wielokrotnie powtarzające się numery placów, powodujące duże trudności w ich identyfikacji i określeniu położenia oraz ustaleniu właściciela. Z analizy ksiąg wieczystych nieruchomości położonych przy ul. [...] wynika, iż właścicielem działki (parceli) był M.O., który jest wymieniony w w/w akcie notarialnym jako sąsiad. W związku z tym powołany w postanowieniu Sądu plac [...] stanowiący własność Skarbu Państwa, został wydzielony z parceli sąsiedniej.

Skarżące Miasto podniosło, że z zaświadczeń Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że plac [...], położony przy ul. [...], stanowiący własność Skarbu Państwa został z tej księgi odłączony do księgi wieczystej KW [...]. Powyższy stan prawny potwierdza mapa sytuacyjna do celów prawnych nr. ewid. [...], która rozlicza księgę wieczystą KW [...] oraz wprowadza nowe oznaczenie placu [...], tj. działkę [...] o pow. [...] m2. Zatem z mapy wynika, że tytuł własności Skarbu Państwa dotyczy nieruchomości położonej w L. przy ul. [...]. Skarżące Miasto załączyło do skargi oświadczenie geodety uprawnionego K. J. z [...] marca 2014 r. w którym wskazał, że działki położone przy ul. [...], stanowiące dawny plac [...] są własnością A.K., a zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] w L. dotyczy placu [...] z innej parceli, położonego przy zupełnie innej ulicy. Skarżący załączył także fragment mapy z zaznaczonym (kolorem czerwonym) obszarem dawnego placu [...] objętego postanowieniem Sądu Powiatowego dla [...] z [...] sierpnia 1961 r., sygn. akt [...] oraz (kolorem zielonym ) obszar dawnego placu [...] z parceli XII, stanowiącego własność A. K.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. Sąd, w trybie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( dalej: "ppsa"), dopuścił z urzędu dowód z części dokumentów załączonych do skargi tj. z poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii: mapy wraz z wykazem powierzchni dotyczącej nieruchomości położonych przy ul. [...] (str 5 i 6 akt sądowych), oraz fragmentu mapy z zaznaczonymi ulicami [...] i [...] i oznaczoną działką nr [...] (str. 7 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

W przedmiotowej sprawie nie został ustalony stan faktyczny w sprawie. Otóż jak wynika z treści wniosku skarżący wystąpił na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. z żądaniem stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] położoną przy ul. [...]. Do wniosku zostały załączone m. in. wypisy z rejestru gruntów z [...] listopada 2011 r., zaświadczenie z [...] października 2011 r. wystawione przez Zarząd Dróg Miejskich i Transportu w L., poświadczona za zgodność kserokopia mapy z 2012 r. wraz z wypisem i wyrysem z ewidencji gruntów. Zarówno w treści wniosku i wypisów z ewidencji wynika, że chodzi o działkę nr [...] o pow. [...] m. kw. położoną przy ul. [...] w L. Z zapisów w wyżej wskazanych dokumentów ewidencyjnych wynika także, że działka o obecnym numerze pochodzi z części placu oznaczonego nr [...] w dawnej księdze wieczystej Rep. Hip. [...], która to księga została zniszczona.

Organy obydwu instancji jako podstawę wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia prawa wskazały na niespełnienie jednej z przesłanek ustawowych, gdyż dawny plac nr [...] stał się własnością Skarbu Państwa, co wynika z treści postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] z [...] sierpnia 1961 r. [...]. Organy powołały także zaświadczenie Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2011 r.

Jednakże umknęło uwadze organów, że zarówno postanowienie jak i zaświadczenie dotyczą nieruchomości przy ul. [...], gdy tymczasem wniosek dotyczył działki nr [...] przy ul. [...]. Organy nie wyjaśniły, czy chodzi o tę samą ulicę (której nazwa została zmieniona), czy też o inną ulicę. Natomiast z załączonego do skargi fragmentu mapy (str. 7 akt sądowych) wynika, że ul. [...] i [...] są położone wobec siebie równolegle. Wynika z tego, że są to różne ulice, położone w innych miejscach.

Z powołanego wyżej zaświadczenia Sądu Rejonowego dla [...] z [...] listopada 2011 r. wynika, że plac nr [...] przy ul. [...], która to nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa został przeniesiony do nowej księgi wieczystej Kw [...]. Treść tej księgi nie była przedmiotem badań organów.

Natomiast z nadesłanej wraz ze skargą mapy sytuacyjnej z [...] października 1995 r. nr [...] (dowód z której Sąd dopuścił), z rubryki "Wykaz powierzchni" wynika, że księgą wieczystą nr Kw [...], która dotyczy dawnego placu nr [...] objęta jest obecnie działka nr [...] o pow. [...] m. kw. Działka nr [...] położona jest przy ul. [...], a nie przy ul. [...] (str. 6 akt sądowych). Z kolei na mapie na str. 7 akt sądowych dawny plac nr [...] oznaczony jest na działce nr [...] też przy ul. [...]. Wskazana na tej mapie została także działka nr [...]. Analiza tych dokumentów wskazuje, że obecna działka nr [...] nie jest położona na dawnym placu nr [...]. Wobec tego poddaje to w wątpliwość, czy właśnie wnioskowana działka stała się własnością Skarbu Państwa.

Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności uznać należy, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1 , 80 kpa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a organ II instancji naruszył przepis art. 138 §1 pkt. 1 kpa w tym samym stopniu.

Dlatego Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c) oraz art. 152 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią stanowisko przedstawione w niniejszym uzasadnieniu.