Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 568/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatki inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 122,187§1, 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art 2 ust 3 pkt 4
journal: Dz.U. 2002 nr 9 poz 84
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Joanna Marska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Z. i S.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza W. z [...] Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia [...] r., Nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 4, art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) oraz art. 1, art. 2, art. 3 ,art. 4 art. 6 i art. 6c ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy z odwołania [...] od decyzji Burmistrza z dnia [...]r., Nr [...], ustalającej podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005 r. w kwocie [...]zł, orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynika, że [...]w dniu [...]r. złożyli informacje: 1) w sprawie podatku leśnego IL-1 na 2005 r., w której wykazali lasy pozostałe o powierzchni 0,23 ha; 2) w sprawie podatku rolnego IR-1 na 2005 r., w której wykazali grunty orne o powierzchni 28,9613 ha, użytki zielone o powierzchni 4,49 ha, grunty rolne zabudowane o powierzchni 1,1513 ha oraz grunty zadrzewione i zakrzaczone o powierzchni 0,13 ha, tj. grunty o łącznej powierzchni 34,7326 ha; 3) w sprawie podatku od nieruchomości IN-1 na 2005 r., wykazując w niej 4.334 m2 powierzchni gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej na terenie miasta, 3.166 m2 gruntów pozostałych, 180 m2 powierzchni budynków mieszkalnych, w tym 60 m2 o wysokości niższej niż 2,20 m, 775 m2 powierzchni budynków związanych z działalnością gospodarczą oraz 12 m2 budynków pozostałych oraz budowle o wartości [...] zł. Jako zwolnione z podatku wskazano w informacji budynki pozostałe związane z działalnością rolną o powierzchni 3.195 m2. Następnie podatnicy złożyli cztery korekty informacji IN-1:

– w dniu 8 lipca 2005 r., w której wykazali dodatkowo wśród gruntów pozostałych powierzchnię 500 m2 oraz jako zwolnione grunty stanowiące nieużytki o powierzchni 3.100 m2 i 572 m2 powierzchni budynków związanych z działalnością rolniczą w budynku o powierzchni 3.195 m2;

– w dniu 18 sierpnia 2005 r., wykazując również 2.623 m2 powierzchni budynku zwolnionego z podatku jako związanego z działalnością rolniczą i 493 m2 powierzchni związanej z działalnością rolną w budynku o powierzchni 3.116 m2;

– w dniu 8 września 2005 r., gdzie wykazali mniejszą powierzchnię gruntów pozostałych o wielkości 1.977 m2;

– w dniu 9 stycznia 2006 r., w której wykazali 5.811 m2 powierzchni gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz 500 m2 pozostałych.

W dniu 9 stycznia 2006 r. podatnicy złożyli także korektę informacji w sprawie podatku rolnego, w której wykazali mniejszą powierzchnię gruntów w wielkości 33,9013 ha.

Burmistrz [...] decyzją z dnia [...]r., Nr [...], ustalił stronom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2005 r. w kwocie [...]zł. Decyzja ta stała się przedmiotem odwołania, w którym podatnicy zarzucili, że budynki wchodzące w skład nieruchomości położonej w [...]stanowiącej działkę nr 186 zostały nieprawidłowo opodatkowane podatkiem od nieruchomości, gdyż na mocy ustaw o podatku rolnym powinny być zwolnione z podatku. Natomiast organ podatkowy pierwszej instancji, ustosunkowując się do zarzutów odwołania, wskazał, że zaskarżona decyzja jest "wadliwa", gdyż w jej treści nieprawidłowo dokonano wymiaru podatku od nieruchomości za budynki, wobec czego powinno zostać wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., Nr [...], umorzyło postępowanie odwoławcze.

Organ podatkowy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r., Nr [...], uchylił decyzję z [...]r. i ustalił podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł. Po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego odwołaniem podatników, decyzję tą Kolegium utrzymało w mocy decyzją z dnia [...]r. Nr [...].

Powyższa decyzja ostateczna została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wyrokiem z dnia 9 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Sz 371/07, stwierdził nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i poprzedzającej ją decyzji podatkowego organu pierwszej instancji z [...]r. oraz uchylił decyzję Kolegium z dnia [...] r. W związku z takim rozstrzygnięciem, sprawa wróciła do etapu rozpoznania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania stron od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., Nr [...], uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z dnia [...]r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie ze względów proceduralnych postępowanie toczy się od ponad dwóch lat, co spowodowało, że decyzja z dnia [...]r. stała się nieaktualna. Strony po jej wydaniu złożyły kilka korekt informacji podatkowych, wskazując w nich na zmiany danych mających wpływ na wysokość zobowiązania pieniężnego. Zmiany te powinny zostać uwzględnione przez organ podatkowy w decyzji wymiarowej, a organ powinien dysponować wyjaśnieniami do tych korekt, aby ustalić, czy powodem ich złożenia są zmiany stanu faktycznego w trakcie roku podatkowego, czy też błędne jego wskazanie w poprzednio złożonych informacjach. Ponadto, poza nieprawidłowością podniesioną przez organ podatkowy w zakresie powierzchni opodatkowanych budynków, Kolegium dostrzegło także niewyjaśnioną przez organ podatkowy w uzasadnieniu decyzji rozbieżność w zakresie powierzchni gruntów rolnych wskazaną w decyzji a wynikającą z danych z ewidencji gruntów i budynków. Za niezrozumiałe uznało także wyjaśnienie dotyczące opodatkowania gruntów zaklasyfikowanych jako drogi. Organ odwoławczy za konieczne uznał również wyjaśnienie, przedstawionej przez strony na etapie postępowania sądowego, okoliczności złego stanu technicznego opodatkowanych budynków w 2005 r.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...]r., Nr [...], organ podatkowy pierwszej instancji ustalił podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2005 r. w kwocie [...] zł, w tym podatek rolny w kwocie [...] zł, podatek leśny – [...] zł oraz podatek od nieruchomości – [...] zł.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ ten wskazał m.in., że grunty położone na działce nr 4/5 w obrębie [...] o powierzchni 0,7813 ha nabyte od [...], zadeklarowane przez podatników do opodatkowania podatkiem rolnym, podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Grunty te w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane są symbolem użytku "Ba" jako tereny przemysłowe. Odnosząc się do zarzutu złego stanu technicznego nieruchomości, organ wskazał, że sam fakt, iż budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo wykorzystywany nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. W jego ocenie, jeżeli dany obiekt istnieje, nie podlega rozbiórce i jest w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, to podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Z kolei, ustosunkowując się do przedłożonej przez strony opinii o stanie technicznym budynku organ ten wskazał, że została ona wykonana w 2007 r. i nie odzwierciedla stanu nieruchomości z 2005 r. Stwierdził także, że przeprowadzone oględziny nieruchomości wykazały wykorzystywanie jej części na magazyn zbożowy.

[...] złożyli odwołanie od powyższej decyzji, domagając się jej uchylenia w całości oraz orzeczenia, że budynki (magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków, wiata nad suszarnią) stanowiące współwłasność podatników, położone w [...] , na działce geodezyjnej nr 4/5, nie podlegają opodatkowaniu stawką od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnicy w całości podtrzymali dotychczasowe twierdzenia i wnioski zawarte w aktach postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 9 listopada 2007 r. oraz wznowionego na mocy wskazanego wyroku postępowania Samorządowego Kolegium Odwoławcze zakończonego decyzją z dnia [...]r. W odwołaniu zarzucono, że pomimo podniesienia przez podatników wszelkich twierdzeń i dowodów, a także dodatkowego usystematyzowania materiału dowodowego pismem z dnia [...]r. skierowanym do Burmistrza oraz przedstawienia pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] r., Burmistrz nie zmienił swojego dotychczasowego stanowiska dotyczącego opodatkowania działki nr 4/5, położonej w [...] . Jako błędne oceniono stanowisko organu, że jedyną podstawą wyłączenia budynków znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy od stawek podatku związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest wydanie decyzji o opróżnieniu lub wyłączeniu z użytkowania w całości lub w części budynków ze względu na ich zły stan techniczny. Ponadto w piśmie złożonym [...] r. podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 157/08, wskazał, iż organy podatkowe niedostatecznie zbadały zarzuty podatników w zakresie złego stanu technicznego obiektu.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, Kolegium nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia i uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ten wskazał, że z treści przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wynika, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od nieruchomości decyduje treść wpisu do ewidencji gruntów i budynków, świadczący o klasyfikacji danego gruntu jako użytku rolnego. Z akt sprawy wynika zaś, że działka nr 4/5 o powierzchni 0,7813 ha została sklasyfikowana jako teren przemysłowy oznaczony symbolem "Ba", a zatem nie stanowi użytku rolnego. Tym samym budynek położony na gruncie stanowiącym teren przemysłowy nie może zostać uznany za korzystający ze zwolnienia z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. "c" ww. ustawy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego stanu technicznego budynków położonych na działce nr 4/5 w [...] , Kolegium przywołało treść przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, zgodnie z którym nawet budynki niewykorzystywane przez przedsiębiorcę w danym momencie lub wykorzystywane na inną działalność niż gospodarcza należy uznać za związane z działalnością gospodarczą (vide: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2001 r., sygn. akt FPK 3/00, publ. POP z 2002 r. Nr 3).

Natomiast względy techniczne, zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 773/06, to takie, które mają związek ze stanem technicznym budynku, powodujące, że przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. Do tego rodzaju przyczyn nie mogą zostać zaliczone przyczyny technologiczne, ekonomiczne, czy finansowe.

Kolegium stwierdziło, że bezsporne jest, iż [...] jest przedsiębiorcą, a przedmiotem działalności jest m.in. sprzedaż hurtowa zboża, nasion i pasz dla zwierząt. Ponadto z akt sprawy wynika, że w 2005 r. obiekty położone na działce nr 4/5 były wykorzystywane przez podatników. Potwierdza to protokół oględzin nieruchomości dokonanych przez organ podatkowy pierwszej instancji oraz sam S. T., który w protokole przesłuchania z dnia [...] r. zeznał, iż w 2005 r. w obiektach przechowywano zboże. Ten sposób wykorzystywania nieruchomości jest zgody z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą w zakresie sprzedaży hurtowej zbóż, nasion i pasz dla zwierząt. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, braku możliwości wykorzystania obiektów ze względów technicznych w 2005 r. nie potwierdza przedstawiona przez podatników opinia biegłego rzeczoznawcy. Biegły uznał w niej bowiem, że z uwagi na dewastację obiekty nie mogą być wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem tzn. jako magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków i suszarnia zbóż. Jednakże przeczy temu fakt, iż w 2005 r. zboże było w nich przechowywane. Organ podkreślił przy tym, że opinię sporządzono w sierpniu 2007 r., zatem nie odzwierciedla ona stanu technicznego obiektów w 2005 r., poza tym biegły nie stwierdził w opinii jednoznacznie, iż w 2005 r. i w momencie zakupu, tj. w 2000 r., obiekty nie nadawały się do prowadzenia w nich działalności gospodarczej. Według organu, stwierdzony w opinii stan techniczny pozwala jedynie na uznanie, że obiekty wymagają remontu kapitalnego, a nie, że nie mogą być użytkowane. Posiadają one media, tj. wodę, kanalizację i energię elektryczną. [...] i [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego , domagając się jej uchylenia w całości, z uwagi na naruszenie art. 122 ustawy – Ordynacja podatkowa, oraz orzeczenia, że budynki (magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków, wiata nad suszarnią), położone na działce geodezyjnej nr 4/5, nie podlegają opodatkowaniu stawką od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że przedmiotowe budynki nie nadawały się od roku 2000 i nie nadają się na chwilę obecną do wykorzystania na potrzeby działalności gospodarczej, ani żadne inne. Degradacja tych nieruchomości nie jest przejściowa, lecz trwała. Podali, że w toku postępowania naprowadzili na tę okoliczność dowody w postaci Opinii o Stanie Technicznym Obiektów sporządzonej przez specjalistę konstrukcyjno-budowlanego mgr inż. [...] , pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru [...] z dnia [...] r., znajdującymi się w aktach sprawy. Jeśli organ kwestionuje fakt trwałej degradacji budynków, to powinien tę okoliczność zbadać poprzez wizję lokalną oraz dokładną weryfikację dowodów. Skarżący wyjaśnili także, że co prawda w latach 2004 i 2005 grunty, na których są usadowione budynki były oznaczone poprzez błąd formalny jako "Ba", jednakże nie zmienia to faktu, że zostały zakupione do gospodarstwa rolnego. Uzasadnia to fakt nieudanej ze względu na stan techniczny budynków próby składowania w nich zboża w roku 2005. Ponadto wskazali, że przechowywane przez około jeden tydzień w roku 2005 zboże pochodziło z gospodarstwa rolnego, a nie z działalności gospodarczej prowadzonej przez [...] .

Skarżący zakwestionowali również twierdzenie organu administracji, aby w latach 2004 i 2005 do budynków przyłączone były media (woda, kanalizacja i energia elektryczna). Podatnicy, celem dowiedzenia swoich argumentów, zwrócili się do ENEA Operator o wydanie stosowych zaświadczeń. Do skargi strony załączyły m.in. pismo ENEA Operator z [...] r., Nr [...] , informujące, że na dzień [...] r. do budynków przy ul. [...] nie jest dostarczana energia elektryczna. Ponadto wraz z pismem procesowym z [...] r. skarżący nadesłali kolejne pismo z ENEA Operator z [...] , zawierające informację, iż budynki te nie są zasilane energią elektryczną ze strony [...] r. do chwili obecnej, oraz pismo z Przedsiębiorstwa Usług Wodnych i Sanitarnych Sp. z o.o., z którego wynika, że w ewidencji tej Spółki nie figuruje odbiorca [...] i nie jest z nią związany umową w zakresie dostaw wody i odprowadzania ścieków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzić może do jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności w razie ustalenia przez sąd, że decyzja ta jest niezgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Przy czym, jak stanowi art. 135 P.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie tylko z przyczyn w niej wskazanych.

Stosownie do treści art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przytoczony przepis statuuje zasadę prawdy obiektywnej, której rozwinięcie zostało zawarte w szczególności w art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodnie bowiem z art. 187 § 1, organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast, w myśl art. 191, organ ten ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić przy tym należy, że tylko pełne, dokonane zgodnie z przytoczonymi przepisami, ustalenie stanu faktycznego sprawy umożliwia jego prawidłową subsumcję do odpowiednich norm prawa materialnego

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, że decyzja ta, podobnie jak i poprzedzająca ją decyzja organu podatkowego pierwszej instancji naruszają przywołane powyżej przepisy postępowania podatkowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika, że w toku postępowania prowadzonego zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym [...] wyraźnie podnosili, że stanowiące ich współwłasność budynki (magazyn zbożowy, przechowalnia ziemniaków, wiata nad suszarnią), położone w [...] , na działce geodezyjnej nr 4/5, znajdują się w takim stanie technicznym, który od początku wykluczał użycie tych obiektów do celów działalności gospodarczej. Wskazane okoliczności, w ocenie skarżących, wyłączały przedmiotowe obiekty z kategorii "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej", zdefiniowanej w art. 1a pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.). Na dowód powyższego skarżący przedłożyli organom trzy opinie o stanie technicznym magazynu zbożowego, przechowalni ziemniaków i wiaty nad suszarnią sporządzone w sierpniu 2007 r. przez specjalistę konstrukcyjno-budowlanego mgr inż. [...] Natomiast organy obu instancji zakwestionowały twierdzenie podatników, wskazując w pierwszej kolejności, że sam fakt, iż budynek wymaga kapitalnego remontu i w związku z tym nie jest okresowo wykorzystywany nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości, albowiem jeżeli dany obiekt istnieje, nie podlega rozbiórce i jest w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, to podlega opodatkowaniu według stawki przewidzianej dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Z kolei, ustosunkowując się do przedłożonych przez strony opinii o stanie technicznym budynków organy uznały, że skoro zostały one wykonane w 2007 r., to nie odzwierciedlają stanu nieruchomości z 2005 r. Jednocześnie, powołując się na zapisy zawarte w tych opiniach, organ odwoławczy stwierdził, że przedstawiony w opinii stan techniczny pozwala jedynie na uznanie, że obiekty wymagają remontu kapitalnego, a nie, że nie mogą być użytkowane. Posiadają one media, tj. wodę, kanalizację i energię elektryczną.

Tymczasem z treści przedmiotowych dokumentów wynika, że zawierają one nie tylko ocenę stanu budynków aktualną na dzień sporządzenia tych ekspertyz, lecz także opinię autora na temat wcześniejszego (sięgającego co najmniej roku 2000) stanu obiektów. Przykładowo, w opinii o stanie technicznym przechowalni ziemniaków, ekspert stwierdził, że (cyt.) "Na dzień dzisiejszy eksploatacja obiektu nie jest możliwa z uwagi na brak zdewastowanych i rozkradzionych urządzeń technologicznych będących integralną częścią budynku (...). Zdewastowana i ukradziona jest także instalacja c.o. z kotłownią – warunek niezbędny funkcjonowania przechowalni ziemniaków przy ujemnych temperaturach oraz instalacja elektryczna. Stan taki musiał istnieć (w opinii autora) już od momentu zakupu nieruchomości. Świadczy o tym zarówno skala dewastacji, a także stosunkowo niska cena sprzedaży całej nieruchomości przez jej poprzedniego właściciela – nikt nie sprzedaje tanio dobrze prosperujących obiektów." (str. 9, pkt 2 wniosków końcowych). W opinii o stanie technicznym magazynu zbożowego stwierdził on także, że (cyt.) "Stan obiektu jest wynikiem wieloletnich zaniedbań oraz nie eksploatowania budynku co najmniej od kilku – kilkunastu lat. Najprawdopodobniej stan obiektu uniemożliwiał jego eksploatację już w chwili zakupu przez aktualnego właściciela" (str. 9, pkt 2 wniosków końcowych). Ponadto do złożonej skargi skarżący załączyli pisma od ENEA Operator oraz od [...] , z których Sąd, działając na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., przeprowadził dowód. Z dokumentów tych zaś zasadniczo wynika, iż od roku 2000, a zatem od chwili nabycia budynków przez skarżących, do chwili obecnej obiekty te nie były zaopatrzone w energię elektryczną, nie doprowadzano do nich wody ani nie odprowadzano z nich ścieków.

Uznać zatem należy, że organy podatkowe, kwestionując twierdzenia stron powinny były, w celu prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej przeprowadzić zawnioskowane dowody i dokonać ich pełnej oceny. Organy obu instancji mogły również sięgnąć po inne środki dowodowe, jak np. oględziny nieruchomości, odebranie wyjaśnień, bądź przesłuchanie w charakterze świadka eksperta powołanego przez skarżących. Natomiast w razie dalszych wątpliwości co do stanu budynków w 2005 r., tj. czy w tym okresie istniały obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie ich do celów działalności prowadzonej przez [...] , organy powinny były przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Zgodnie bowiem z art. 197 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii.

Z akt rozpatrywanej sprawy wynika także, że Kolegium w swojej decyzji z dnia [...] r., Nr [...] , którą uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] r., jako jedną z okoliczności faktycznych, które należało zbadać przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, wskazało kwestię opodatkowania gruntów zaklasyfikowanych jako drogi. Tymczasem, pomimo iż do wyliczenia należnego podatku od nieruchomości na 2005 r. przyjęto działkę nr 4/7, obręb [...] , o powierzchni 500 m2 oznaczoną symbolem "dr" (droga), naliczając od niej jako "gruntów pozostałych" podatek w kwocie [...] zł, ani z treści zaskarżonej decyzji, ani z poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby zasadność opodatkowania tej działki była przedmiotem ustaleń, czy rozważań organów podatkowych. Takie działanie świadczy zaś niewątpliwie o naruszeniu przepisów postępowania i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w brzmieniu obowiązującym w okresie od 9 grudnia 2003 r. do dnia 31 grudnia 2006 r., ustawodawca objął wyłączeniem od podatku od nieruchomości trzy kategorie przedmiotów opodatkowania: a) pasy drogowe, b) drogi, c) obiekty budowlane związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu. Jakkolwiek w ustawie nie wprowadzono definicji "drogi", to jednakże w orzecznictwie ugruntowało się stanowisko, iż nie chodzi tu o potoczne rozumienie pojęcia "droga", lecz o znaczenie przyjęte w przepisie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). "Drogą" jest zatem budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego zlokalizowana w pasie drogowym (vide: wyrok NSA z dnia 20 października 2005 r., FSK 2198/04, ONSAiWSA z 2006 r., nr 5, poz. 149). To zaś niewątpliwie oznacza, że przyjęcie pojęcia "droga" jako gruntu, a nie jako budowli byłoby błędne. Należy uznać, że "droga", o której mowa w art. 2 ust. 3 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, to budowla i pojęcie to rozumieć zgodnie z definicją ustawowa zawartą w art. 1a pkt 2 tej ustawy, jako "obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem".

Powyższe oznacza również, że do ustaleń w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości nie może mieć zastosowania art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), gdyż ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w tym przepisie, nie jest dokumentem obejmującym budowle, w tym drogi. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków są niewystarczające do ustalenia, czy na danym terenie znajduje się budowla, np. droga (R. Dowgier, L. Etel, glosa do wyroku WSA w Olsztynie z dnia 18 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Ol 582/06, Finanse Komunalne 2007/3/49, Lex numer publikacji 58263).

W konsekwencji, dokonując wymiaru podatku od nieruchomości na 2005 r. od działki gruntu oznaczonej jako "dr", czyli droga, organ podatkowy zobligowany był do ustalenia czy przedmiotowa droga (budowla drogi) faktycznie istniała, czy też nie. Można bowiem było opodatkować tę działkę, jedynie w przypadku stwierdzenia, iż budowla ta w roku 2005 w rzeczywistości nie istniała.

W tym stanie sprawy, Sąd nie dokonał oceny zgodności z prawem merytorycznego stanowiska organów podatkowych orzekających w obu instancjach.

Rzeczą organu podatkowego pierwszej instancji, ponownie rozpatrującego sprawę, będzie zatem ustalenie stanu faktyczny z zachowaniem dyrektyw płynących z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa, stosownie do wskazanych powyżej uwag i zapatrywań Sądu.

Wobec powyższego, należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w związku z art. 135 P.p.s.a. orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O niewykonalności zaskarżonego aktu orzeczono w oparciu o przepis art. 152 P.p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.