Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1063/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2011 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Sp. z o. o. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniach [...] lutego 2011 r. na terenie [...] Sp. z o.o. (dalej – skarżący, Spółka) została przeprowadzona przez upoważnionego pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w [...]Delegatura w [...](dalej – WWIOŚ) kontrola, której celem było zbadanie przestrzegania przez Skarżącego przepisów w zakresie ochrony powietrza i gospodarki odpadami.

W wyniku kontroli w dniu [...] lutego 2011 r. został sporządzony protokół nr [...], w którym WWIOŚ dokonał (w zakresie istotnym dla niniejszego postępowania) następujących ustaleń. W zakresie ochrony powietrza stwierdzono, że w stolarni prowadzone jest cięcie i obróbka elementów drewnianych i z płyty wiórowej. W stolarni zainstalowano zamknięty system odciągu trocin, wiórów i pyłu. Trociny, wióry i pył, powstające zarówno w procesów obróbki drewna jak i płyty wiórowej, kierowane są do wspólnego silosu, a następnie poddawane procesowi brykietowania. Część stolarni jest wyposażona w filtry workowe. Natomiast w zakresie gospodarki odpadami kontrolujący stwierdzili, że:

1. Spółka prowadzi ewidencję odpadów za pomocą kart ewidencji odpadów na obowiązujących drukach.

2. W [...] r. na podstawie kart ewidencji i kart przekazania odpadów zaewidencjonowano między innymi trociny, wióry, ścinki, drewno, płytę wiórową i fornir zawierające substancje niebezpieczne o wadze 14,1 Mg. (kod odpadu 03 01 04). Wskazano również, że odpady te zostały poddane procesowi odzysku (R15 i Rl) we własnym zakresie.

3. Na terenie zakładu zainstalowana jest linia technologiczna do produkcji brykietu drzewnego, w skład, której wchodzi cyklon, zasobnik buforowy, rębak, brykieciarka oraz instalacja elektryczna i sterownia. Wszystkie trociny, ścinki, wióry, pył pochodzące z obróbki drewna i płyt wiórowych transportowane są bezpośrednio z urządzeń pracujących w stolarni zamkniętym systemem odciągu bezpośrednio do brykieciarki. Uzyskany w ten sposób brykiet w [...] r. w całości został poddany procesowi spalania w zakładowej kotłowni, (co wynika z kart ewidencji odpadów oraz zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilościach odpadów wytworzonych i poddanych odzyskowi w [...] r.). W [...] r według powyższych dokumentów procesom odzysku R15 i Rl poddano w zakładzie 14,1 Mg odpadów o kodzie 03 01 04. Firma nie posiada zezwolenia na odzysk tego rodzaju odpadów.

W konsekwencji kontrolujący stwierdził, w oparciu o karty ewidencji odpadów o kodzie 03 01 04 z [...] r. oraz zbiorcze zestawienie odpadów poddanych odzyskowi, że Skarżący prowadzi odzysk odpadów pochodzących z obróbki drewna i płyt wiórowych (trocin, wiórów, ścinek) bez uregulowanego stanu formalnoprawnego, co stanowi naruszenie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r. , nr 39, poz. 251 ze zm.).

Skarżący odmówił podpisania rzeczonego protokołu wskazując, iż nie zgadza się z jego treścią. W piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skarżący w stosunku do protokołu podniósł między innymi następujące zarzuty.

1. W trakcie przeprowadzonej kontroli nie rozpoznano procesów technologiczno -produkcyjnych w zakresie wytwarzania brykietu. Skarżący, bowiem przedmioty w postaci trocin, wiór, ścinek, tarcicy uznaje, że będą one wykorzystywane w dalszym procesie produkcyjnym do produkcji brykietu i dlatego traktuje je jako surowiec i przeznacza do dalszej produkcji. Ponadto kontrolujący zupełnie nie zwrócili uwagi na to, że Skarżący prowadzi oddzielny proces produkcyjny dla płyt wiórowych i oddzielny dla przerobu drewna liściastego. Obróbka drewna i obróbka płyt wiórowych odbywa się w osobnych pomieszczeniach (odrębnych ciągach obróbczych) oraz w inny sposób są zagospodarowywane pozostałości z tych obróbek tzn. z pozostałości z obróbek drewna liściastego są wykorzystywane do produkcji brykietu, natomiast pozostałości z obróbki płyt wiórowych są zużywane w procesie spalania w kotle grzewczym.

2. Komunikat wydany przez Komisję Parlamentu Europejskiego i Rady wskazuje, że materiały wytwarzane w procesach produkcji przemysłowej mogą być określane mianem produktów (półproduktów), jeśli były celem danego procesu produkcyjnego i zwykle stanowią one produkty końcowe. Tym samym nie każdy materiał stanowiący pozostałość procesu produkcyjnego niekoniecznie musi być uznany za odpad, jeśli ma cechy decydujące o przydatności do jego dalszego wykorzystywania i gdy istnieje możliwość jego sprzedaży z zyskiem przez producenta. Takim też materiałem są trociny, wióry, ścinki z drewna liściastego, które są elementem ciągłego procesu produkcyjnego i możliwe jest ich przekazanie do dalszego wykorzystywania, tj. do produkcji brykietu. Produkcja ta z kolei nie wymaga dalszego przetwarzania poza adaptacją do odpowiednich rozmiarów. Zatem materiały te mogą być uznane za produkty uboczne (surowiec wtórny, a nie odpad).

3. Stanowisko kontrolującego jest niespójne albowiem kontrolujący nie wniósł zastrzeżeń w przypadku bezpośredniego wykorzystywania przez Skarżącego skrawków pianki tapicerskiej powstałej z obróbki tapicerskiej pianki poliuretanowej do dalszej produkcji poduszek. Kontrolujący jednoznacznie wskazuje, że skrawki te są wykorzystywane do dalszego procesu produkcyjnego i nie ma tu mowy o żadnym odzysku. Natomiast wykorzystywanie wiór, trocin, pyłu jako pozostałości z obróbki z drewna litego stwarza sytuacje analogiczną, jednak tutaj kontrolujący ma zupełnie przeciwne zdanie. Jest to zupełnie niezrozumiałe, biorąc pod uwagę, że wióry, trociny czy pył jako pozostałości z obróbki drewna litego również wykorzystywane są bezpośrednio do produkcji, tyle, że brykietu.

W piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. WWIOŚ ustosunkował się do podniesionych zastrzeżeń stwierdzając między innymi co następuje.

1. Zaprzeczono jakoby w trakcie przeprowadzonej kontroli nie rozpoznano procesów technologiczno - produkcyjnych w zakresie wytwarzania brykietu. Dokonana, bowiem wizja zakładu nie wskazywała, aby była prowadzona odrębna gospodarka odpadami z płyt wiórowych oraz odpadami z przerobu drewna liściastego. Ponadto nie zostały podczas kontroli wniesione żadne wyjaśnienia wskazujące na prowadzenie dwóch odrębnych procesów produkcyjnych i nie kwestionowano również wygenerowanych przez siebie wcześniejszych dokumentów ewidencyjnych. Nie wniesiono również umotywowanych zastrzeżeń do protokołu, co można było zrobić.

2. Powołano się na dokumentację ewidencyjna odpadów sporządzoną przez Skarżącego, w której wskazano, że wszystkie pozostałości z obróbki drewna i płyt wiórowych były traktowane przez Skarżącego jako odpad i wspólnie poddawane procesowi odzysku poprzez ciśnieniowe prasowanie i wykorzystanie jako paliwa.

3. Skarżący nadinterpretuje definicje odpadu albowiem produkcja brykietu nie stanowi integralnego elementu produkcji. Pozostałości z obróbki drewna i płyt wiórowych nie stanowiłyby odpadu tylko wtedy, gdy kryteria jakościowe pozwalałyby wykorzystać je dalszej produkcji mebli. Skoro, zatem pozostałości te nie nadają się do ponownego wykorzystania w produkcji mebli stanowią one odpad. Z kolei produkcja poduszek stanowi ogniwo cyklu produkcyjnego mebli.

4. Wyjaśnienia Komisji Europejskiej nie stanowią prawa, a polskie prawo nie zawiera definicji produktu ubocznego, co nie zwalnia z obowiązku uzyskania zezwoleń na odzysk odpadów.

W zaistniałych okolicznościach WWIOŚ wydał w dniu [...] lipca 2011 r. zarządzenie pokontrolne w sprawie [...], w którym (w zakresie istotnym dla sprawy) w punkcie 2 zobowiązano Skarżącego do wystąpienia do właściwego organu ochrony środowiska z wnioskiem w celu uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów. W uzasadnieniu powyższego nakazu organ wskazał, że Spółka prowadzi działalność w zakresie odzysku odpadów, polegającą na produkcji brykietów z odpadów pochodzących z obróbki drewna i płyt wiórowych oraz spalaniu odpadów w kotle CO pracującym na terenie zakładu, bez wymaganego zezwolenia, co stanowi naruszeniem art. 26 w/w ustawy o odpadach, którego treść organ przytoczył. Następne skonstatowano, iż ponieważ w posiadanym przez Spółkę pozwoleniu na wytwarzanie odpadów nie określono warunków dotyczących prowadzenia odzysku odpadów ani też prowadzący działalność nie jest osobą fizyczną ani jednostką organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą, prowadzona działalność w zakresie odzysku odpadów wymaga uzyskania zezwolenia na odzysk.

Skarżący nie podzielił argumentacji organu i pismem z dnia [...] lipca 2011 r. wezwał WWIOŚ do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2011 r. organ uznał, że wydane zarządzenie jest zgodne z prawem, stwierdzając w szczególności, że:

1. Materiał dowodowy stanowi głownie dokumentacja ewidencyjna odpadów prowadzona w zakładzie oraz zbiorcze zestawienie o rodzajach i ilości odpadów wytworzonych i poddanych odzyskowi za rok [...] r. przekazane Marszałkowi Województwa [...]. Z dokumentów tych wynika, że wszystkie pozostałości poprodukcyjne zarówno z drewna jak i płyty wiórowej traktowane były jako odpad i wspólnie poddawane procesowi odzysku poprzez ciśnieniowe prasowanie i wykorzystanie jako paliwa w kotłowni zakładowej. Jednocześnie działania te były wykonywane bez wymaganego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów.

2. Działań prowadzonych przez Skarżącego nie sposób zaliczyć do wyjątków przewidzianych w ustawie o odpadach, kiedy odzysk odpadów nie wymaga zezwolenia.

3. Nie ma znaczenia fakt, że procesom odzysku poddawane są odpady wyłącznie z czystego drewna czy też z samej płyty wiórowej, bądź mieszaniny tych odpadów, bowiem posiadanie zezwolenia dotyczy każdego z tych wymienionych rodzajów odpadów, czyli zarówno z czystego drewna jak i z płyty wiórowej. Rodzaj odpadu ma jedynie znaczenie czy odpad ten będzie mógł być poddawany spalaniu w zwykłym kotle czy wymagane będzie spalanie w urządzeniu lub instalacji spełniającym wymagania Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów (Dz. U. nr 37, poz. 339 ze zmianami).

4. Powołano się na wyrok NSA w sprawie II OSK 328/10 z dnia 15 lutego 201 Ir., który zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...]jednoznacznie wskazuje na sposób kwalifikacji pozostałości poprodukcyjnych z płyt wiórowych w postaci zrębek, ścinek, wiór używanych do produkcji mebli jako odpadów, ponieważ nie odpowiadają one cechom produktu naturalnego, czyli w tym przypadku drewna czystego, albowiem zawierają domieszki substancji typu MDF, HDF oraz innych substancji chemicznych. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...]wyrok ten ma też zastosowanie do odpadów z drewna czystego albowiem nie jest spełniony warunek uznania tych pozostałości za produkt uboczny. Wióry, zrębki czy ścinki z drewna czystego nie są, bowiem wykorzystywane jako surowiec w dalszej produkcji, lecz po wyprodukowaniu mebli są zbędne i spółka pozbywa się ich, ponieważ część z nich spala we własnej kotłowni. Ponadto zgodnie z przytoczonym wyrokiem NSA wyjaśnienia Komisji Europejskiej nie stanowią prawa, jest to tzw. "soft law" a ponadto zostały one wydane przed wejściem w życie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008r. w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L312/3 z dnia 22 listopada 2008r.), która weszła w życie w dniu 12 grudnia 2008 r.

Skargę na zarządzenie pokontrolne z dnia [...] lipca 2011 w sprawie [...] wniósł skarżący w zakresie punktu 2 tego zarządzenia, a mianowicie w zakresie zobowiązania Skarżącego do wystąpienia do właściwego organu ochrony środowiska z wnioskiem w celu uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów. Skarżący wniósł o uchylenie zarządzenia i zarzucił zarządzeniu - punktowi 2 naruszenie:

1. art. 80 k.p.a. polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego i bezpodstawnym przyjęciu, że wszystkie trociny, ścinki, wióry, pył pochodzące zarówno z obróbki drewna jak z obróbki płyt wiórowych transportowane są bezpośrednio z urządzeń pracujących w stolarni zamkniętym systemem odciągu bezpośrednio do brykieciarki oraz na bezpodstawnym przyjęciu, że sam Skarżący wszystkie pozostałości po produkcji mebli (zarówno z płyt wiórowych, jak i z drewna) uznał za odpad, o czym miałaby świadczyć zebrana dokumentacja w postaci dokumentacji ewidencyjnej odpadów prowadzonej w zakładzie Skarżącego oraz zbiorcze zestawienie o rodzajach i ilości odpadów wytworzonych i poddanych odzyskowi za rok [...] r. przekazane Marszałkowi Województwa [...], które to naruszenie miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie,

2. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 85 k.p.a. polegające na nie podjęciu czynności mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia, między innymi polegające na nie przeprowadzeniu oględzin (wizji) linii technologicznej do produkcji brykietu drzewnego mających na celu sprawdzenie prawdziwości twierdzeń Skarżącego odnośnie faktu, że obróbka drewna i obróbka płyt wiórowych odbywa się w osobnych pomieszczeniach (odrębnych ciągach obróbczych) oraz, że w inny sposób są zagospodarowywane pozostałości z tych obróbek tzn. z pozostałości z obróbek drewna liściastego są wykorzystywane do produkcji brykietu, natomiast pozostałości z obróbki płyt wiórowych są zużywane w procesie spalania w kotle grzewczym, które to naruszenie miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie

3. Art. 8 k.p.a. polegające na dokonywaniu niekorzystnych dla Skarżącego ustaleń faktycznych wbrew rzeczywistemu stanowi faktycznemu, świadomym pomijaniu okoliczności wskazanych przez Skarżącego po to aby "udowodnić" Skarżącemu, że naruszył prawo prowadząc odzysk odpadów bez zezwolenia, podczas gdy faktycznie Skarżący nie naruszył prawa (brak konieczności posiadania zezwolenia na odzysk odpadów) oraz czynieniu zarzutu skarżącemu, że nie wniósł uwag do protokołu, skoro Skarżący miał prawo nie podpisać protokołu i przedstawić swoje stanowisko później.

4. art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że pozostałości po obróbce drewna liściastego przy produkcji mebli, z których produkowany jest brykiet drzewny są odpadem, a więc uznanie za odpad przedmiotu wytworzonego przez wytwórcę z tych pozostałości poprzez poddawanie ich procesowi przetworzenia w postaci zmiany ich cech fizycznych.

5. art. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L312/3 z dnia 22 listopada 2008r.), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie w związku z tym, że pozostałości po obróbce drewna liściastego służącego do produkcji mebli nie stanowią produktu ubocznego w rozumieniu tej dyrektywy, a tym samym są odpadem.

Skarżący nie zgadza się z argumentacją wskazaną przez WWIOŚ ze względów wskazanych poniżej.

Skarżący w pierwszej kolejności uzasadniał zarzut błędów w ustaleniach faktycznych, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności skarżący wskazał na braku rozpoznania procesów technologiczno - produkcyjnych w zakresie wytwarzania brykietu. Skarżący argumentował, że wyraźnie podkreślał, że obróbka drewna i obróbka płyt wiórowych odbywa się w osobnych pomieszczeniach (odrębnych ciągach obróbczych) oraz w inny sposób są zagospodarowywane pozostałości z tych obróbek tzn. z pozostałości z obróbek drewna liściastego, które są wykorzystywane do produkcji brykietu, natomiast pozostałości z obróbki płyt wiórowych są zużywane w procesie spalania w kotle grzewczym. Kontrolujący zupełnie zignorowali ten fakt, który zdaniem Skarżącego ma istotne znaczenie sprawie albowiem fakt osobnego gromadzenia pozostałości z drewna czystego, a nie razem z pozostałościami z płyt wiórowych jest istotne z punktu widzenia możności uznania pozostałości z drewna czystego za surowiec wtórny, a nie odpad. Organ winien sprawdzić, czy rzeczywiście ma miejsce rozdzielne gromadzenie pozostałości po drewnie oraz pozostałości po płytach wiórowych, co można zrobić z łatwością choćby biorąc próbki pozostałości z brykieciarki albo sprawdzając, jaki materiał do produkcji mebli jest poddawany obróbce w poszczególnych pomieszczeniach stolarni. Nadto protokół z kontroli w części dotyczącej ochrony powietrza wskazuje, że część stolarni jest wyposażona w filtry workowe. Właśnie w tej części stolarni (osobne pomieszczenie) obrabiane są wyłącznie płyty wiórowe. Tak, więc pozostałości z tych płyt nie są kierowane do brykieciarki tylko do filtrów workowych. W ten sposób następuje osobno gromadzenie i zagospodarowanie pozostałości po obróbce płyt wiórowych i osobno gromadzenie i zagospodarowanie pozostałości po obróbce drewna. Jest to działanie jak najbardziej świadome i zamierzone albowiem dzięki temu działaniu Skarżący może pozostałości po obróbce drewna czystego wykorzystać w dalszym procesie produkcyjnym i uznać, że pozostałości te nie jako odpad tylko jako surowiec wtórny służący do produkcji brykietu. Ustalenia organu w powyższym zakresie są zdaniem skarżącego gołosłowne i dowolne.

Błędne jest również, zdaniem skarżącego, ustalenie przez WWIOŚ, że sam Skarżący wszystkie (z płyt wiórowych i drewna) pozostałości po produkcji mebli uznaje za odpad, o czym miałaby świadczyć zebrana dokumentacja w postaci dokumentacji ewidencyjnej odpadów prowadzonej w zakładzie Skarżącego oraz zbiorcze zestawienie o rodzajach i ilości odpadów wytworzonych i poddanych odzyskowi za rok [...] r. przekazane Marszałkowi Województwa [...]. W związku z tym, że Skarżący pozostałości obróbce drewna liściastego nie traktował jako odpad, to siłą rzeczy nie wykazywał tych pozostałości w ewidencji jako odpad. Jako odpad Skarżący traktował jedynie pozostałości z obróbki płyt wiórowych, o czym informował kontrolującego. Tak, więc w karcie ewidencji odpadów ujęte są jedynie pozostałości (odpady) po obróbce płyt wiórowych. Jak wynika z ewidencji jest to niewielka ilość w stosunku rocznym (14.1 Mg). Należy, bowiem, podkreślić, że biorąc pod uwagę rodzaje mebli, jakie produkuje Skarżący płyty wiórowe stanowią niewielką część środków produkcji wykorzystywaną do produkcji mebli. Natomiast głównym surowcem używanym do produkcji mebli jest drewno liściaste. Pozostałości po obróbce tego drewna w stosunku do płyt wiórowych jest kilkadziesiąt razy więcej niż po płytach wiórowych. W ocenie skazanego oczywistym jest, że tak duży zakład jak Skarżącego z pewnością wytwarza więcej w stosunku rocznym pozostałości po obróbce środków produkcji niż 14 Mg. Przyjęcie, zatem, że karty ewidencji odpadów zawierają wszystkie pozostałości po produkcji mebli jest nielogiczne i sprzeczne z rzeczywistością, a ponadto nie znajduje oparcia w zebranym materiale dowodowym. Skarżący kategoryczne stwierdził, iż nie udzielił kontrolującemu informacji, iż 14 Mg to są wszystkie pozostałości z produkcji mebli. Z łatwością podczas kontroli było możliwe ustalenie, że wytworzenie jedynie 14,1 Mg odpadów w ciągu całego [...] r. przez tak duży zakład produkujący meble jak Skarżącego powinno zwrócić uwagę kontrolującego.

Nadto skarżący podkreślał, że druki ewidencji odpadów dotyczą jedynie odpadów, a nie pozostałości, których nie uznaje się za odpady. Te pozostałości, które nie są uznane za odpady nie należy ewidencjonować w ewidencji odpadów.

Kolejno skarżący podnosił, że błędne jest również ustalenie, że Skarżący ewidencjonował trociny, wióry, ścinki jako odpady niebezpieczne, a ponadto w załącznikach do protokołu brak karty ewidencji odpadu o kodzie 030105. Zdaniem skarżącego powstaje pytanie, na jakiej podstawie ustalono stan faktyczny w zakresie ilości zaewidencjonowanych odpadów w [...] r.

Ponadto kontrolujący nie zakwalifikował uznanych przez siebie odpadów do którejś z kategorii odpadów, o których mowa w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach. Odpadem może być natomiast tylko pozostałości, produkty, substancje wymienione w załączniku nr 1, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub jest zobowiązany do pozbycia. Kontrolujący nie dokonał analizy wskazanej regulacji (załącznika nr 1) oraz kwestii woli pozbycia się pozostałości w odniesieniu do istniejącego stanu faktycznego.

"Absurdalny" jest, zdaniem skarżącego, zarzut, że nie wniesiono umotywowanych zastrzeżeń do protokołu, co można było zrobić. W protokole jest zawarte stwierdzenie, że kierownik kontrolowanej jednostki może odmówić podpisania protokołu i w takim przypadku w terminie 7 dni może przedstawić swoje stanowisko na piśmie. Skarżący skorzystał z tego prawa.

W ocenie skarżącego konsekwencją błędnych ustaleń faktycznych jest błędne zastosowanie w sprawie art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Istota sporu pomiędzy skarżącym i organem sprowadza się do ustalenia, czy pozostałości z obróbki drewna liściastego wykonywanej przy produkcji mebli są odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.

Konsekwencją uznania za odpad wyżej wymienionych pozostałości i produkowania z niego brykietu drzewnego jest, bowiem przyjęcie, że mamy do czynienia z prowadzeniem odzysku odpadu, na co potrzebne jest stosowne zezwolenie. Z kolei konsekwencją nie uznania za odpad pozostałości z obróbki drewna liściastego jest przyjęcie, że nie mamy do czynienia z prowadzeniem odzysku odpadu. Odzysk odpadu można, bowiem prowadzić tylko z odpadów, a nie z pozostałości, które odpadami nie są.

Kolejno skarżący podjął się analizy pojęcia odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach. Zdaniem skarżącego o istocie odpadu rozstrzyga termin "pozbywanie się", a przedmiot staje się odpadem, gdy posiadacz nie znajduje dla niego żadnego zastosowania. Nie ulega, zdaniem skarżącego, wątpliwości, że Skarżący nie pozbywa się pozostałości tylko poddaje je procesowi przetwarzania zmieniając cechy fizyczne tych pozostałości produkując z nich brykiet drzewny. Nie można, zatem mówić, że pozbywa się tych pozostałości, albowiem tworzy z nich nowy produkt, który może być przedmiotem sprzedaży. Z kolei "pozbywanie się brykietu" nie jest pozbywaniem się pozostałości po obróbce drewna tylko konkretnego produktu wytworzonego z tych pozostałości, który jest przedmiotem legalnego obrotu. Na potwierdzenie zajętego stanowiska skarżący powołał wyroki sądów administracyjnych. Konkludując skarżący wskazał, że kontrolujący nadinterpretuje definicje odpadu twierdząc, że pozostałości z obróbki drewna i płyt wiórowych nie stanowiłyby odpadu tylko wtedy, gdy kryteria jakościowe pozwalałyby wykorzystać je do dalszej produkcji mebli. Skoro, zatem pozostałości te nie nadają się do ponownego wykorzystania w produkcji mebli stanowią one odpad.

Dalej skarżący zarzucił, iż stwierdzenie organu, że nie ma znaczenia fakt, że procesom odzysku poddawane są odpady wyłącznie z czystego drewna czy też z samej płyty wiórowej, bądź mieszaniny tych odpadów, bowiem posiadanie zezwolenia dotyczy każdego z tych wymienionych rodzajów odpadów, czyli zarówno z czystego drewna jak i z płyty wiórowej wynika z błędnie przyjętego założenia, że pozostałości z obróbki czystego drewna są zawsze odpadami, niezależnie, co się z nimi dalej dzieje. Takie rozumowanie jest, zdaniem skarżącego, ewidentnie sprzeczne z wyżej omówioną definicją odpadów.

Dodatkowo skarżący pokreślił, że energia cieplna wytworzona przez spalany przez Skarżącego brykiet, wcześniej wytworzony z pozostałości z obróbki drewna liściastego służy produkcji mebli, a konkretnie do ogrzewania chromowni, gdzie zapewnienie odpowiedniej temperatury tego pomieszczenia jest niezbędne do prawidłowości procesu chromowania.

Błędne jest także powoływanie się przez WWIOŚ na wyrok NSA w sprawie II OSK 328/10 z dnia 15 lutego 2011 r., ponieważ dotyczy innego stanu faktycznego, w szczególności należy stwierdzić, że brykietowaniu podlegają jedynie wióry, ścinki i zrębki z drewna czystego liściastego, nie posiadają, więc żadnych domieszek substancji chemicznych i mają zatem cechy produktu naturalnego. Poza tym są traktowane jako surowiec do dalszej produkcji. Skarżący się ich nie pozbywa tylko produkuje z nich nowy produkt - brykiet drzewny. Wykorzystywanie wiór, ścinek ponadto zrębek z drewna czystego jest w sprawie niesporne. Jako pozostałości z obróbki drewna liściastego mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez jakiegokolwiek dalszego przetwarzania innego niż normalna praktyka przemysłowa np. jako paliwo naturalne. Powstają one (są produkowane) jako integralna część procesu produkcyjnego mebli. Ich wykorzystywanie do produkcji brykietu jest zgodne z prawem. Spełniają one jako produkt naturalny wszelkie istotne wymagania dla określonego zastosowania w zakresie ochrony środowiska, zdrowia ludzkiego, a ich wykorzystanie jako paliwa naturalnego w postaci przetworzonej (brykietu) jak i nieprzetworzonej (wykorzystania ich do spalania bez brykietowania) nie doprowadzi to do ogólnych niekorzystnych oddziaływań na środowisko lub zdrowie ludzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi argumentował, że wizja lokalna na terenie zakładu została przeprowadzona [...] lutego 2011 r., a jej wyniki odzwierciedlono w protokole kontroli (część 1.2.a i 1.3.c protokołu). Podczas wizji tej stwierdzono, że trociny, wióry i pył, powstające zarówno z procesów obróbki drewna jak i płyty wiórowej kierowane są do wspólnego silosu, a następnie poddawane procesowi brykietowania. Stwierdzono również, że część stolarni wyposażona jest w filtry workowe. Nie stwierdzono rozdziału linii technologicznej, ani w jakikolwiek sposób opisanych rozdzielonych miejsc obróbki materiałów drewnianych od miejsc obróbki płyty wiórowej. Gdyby taki rozdział zaistniał, z pewnością zapis taki znalazłby się w protokole - nie pominięto przecież zapisu o fakcie, że część instalacji wyposażona jest w filtry workowe. Oględziny instalacji stanowią jednak wyłącznie stwierdzenie stanu faktycznego istniejącego w danej chwili. Na podstawie samych oględzin instalacji kontrolujący nie jest w stanie ocenić sposobu postępowania z pozostałościami poprodukcyjnymi w dłuższym przedziale czasowym, zatem ocenę tę pozostawiono do czasu zapoznania się z dokumentacją ewidencyjną prowadzoną w zakładzie. W celu udokumentowania rodzaju i ilości odpadów stanowiących pozostałości z produkcji mebli, Spółka przedstawiła kartę ewidencji odpadu o kodzie 03 01 04* (trociny wióry, ścinki, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne) oraz zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów sporządzone za rok [...].

Z karty ewidencji wynikało, że w [...] r. wytworzono 14,1 Mg odpadu o kodzie 03 01 04* i wszystkie odpady zagospodarowano we własnym zakresie, poprzez zastosowanie procesów R 15 i R 1 (R 15 - przetwarzanie odpadów, w celu ich przygotowania do odzysku, w tym do recyklingu, R 1 - wykorzystanie jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii).

W zbiorczym zestawieniu danych o rodzajach i ilości odpadów w dziale 1 (Dane o posiadaczu odpadów) podano, że w [...] r. prowadzono działalność w zakresie wytwarzania i odzysku odpadów. W dziale 2 (Zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach wytworzonych odpadów) podano, że w [...] r. wytworzono 14,1 Mg odpadu o kodzie 03 01 04*, co było zgodne z treścią karty ewidencji. Jednak w dziale 7 zbiorczego zestawienia (Zbiorcze zestawienie danych o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, z wyłączeniem składowisk odpadów oraz spałami i współspałarni odpadów), w pozycji "nazwa instałacji łub urządzenia" wymieniono linię do brykietowania i opisano, że w [...] r. w instalacji tej poddano odzyskowi poprzez ciśnieniowe prasowanie trocin 14,1 Mg odpadu o kodzie 03 01 05. W świetle kart ewidencji odpadów oraz zapisów działu 2 zbiorczego zestawienia, odpad o takim kodzie w [...] r. w zakładzie nie został wytworzony ani też przyjęty od innych podmiotów. Zapisy w obu dokumentach były zatem niespójne i nasuwały wątpliwości co do ich jakości. Wówczas w dniu [...] lutego 2011 r. (w czasie trwania kontroli) przedstawiciele zakładu sporządzili korektę zbiorczego zestawienia o rodzajach i ilości wytworzonych odpadów za rok [...], która została przekazana do Marszałka Województwa [...] (dalej - Marszałek) . W piśmie korygującym Spółki skierowanym do Marszałka znalazł się zapis następujący: "Zmiany dotyczą: 1. W dziale drugim odpad o kodzie 03 01 04 ilość wytworzona ma wynosić 0 Mg, natomiast odpad o kodzie 03 01 05 ilość wytworzona ma wynosić 14,1 Mg". Pismo korygujące zostało podpisane przez inspektora ds. bhp - M.K. oraz prezesa zarządu - P.J.. Korektę tę przedstawiono kontrolującemu wyłącznie do wglądu (po kontroli korekta została przekazana do WWIOŚ przez Marszałka). Historia tych dokumentów dowodzi, że zapisy w karcie ewidencji i zbiorczym zestawieniu dotyczyły tego samego odpadu (na co również wskazują identyczne ilości odpadów). Stąd zapis w protokole o korekcie kwalifikacji odpadów z kodu 03 01 04* na 03 01 05.

Podkreślić również należy, zdaniem organu, że odpady o kodach 03 01 04* i 03 01 05 obejmują swoim zasięgiem zarówno odpady drewna jak i płyty wiórowej, z tą różnicą, że odpady o kodzie 03 01 04* traktowane są jako odpad niebezpieczny. W związku z tym, w kwestii powyższej zmiany kwalifikacji WWIOŚ zgadza się ze Skarżącym, ponieważ kwalifikacja wszelkich pozostałości produkcyjnych z obróbki drewna czy płyt wiórowych jako odpadu niebezpiecznego byłaby niezasadna.

Reasumując organ wskazał, iż w kwestii zarzutów Skarżącego dotyczących sposobu ustalenia stanu faktycznego w zakresie zaewidencjonowanych odpadów w [...] r. – zarówno kwalifikacja odpadów jak i ilości odpadów wytworzonych w [...] r., zostały ustalone przez kontrolującego na podstawie karty ewidencji oraz zbiorczego zestawienia za rok [...] i jego korekty - dokumentów samodzielnie sporządzonych i podpisanych przez przedstawicieli Spółki - zarówno pracownika zajmującego się prowadzeniem dokumentacji jak i prezesa Spółki. Ze względu na rangę tych dowodów - dokumentów utrwalonych na piśmie, sporządzonych w formie określonej przepisami szczegółowymi i zaopatrzonych w środki uwierzytelniające (podpis i pieczęć) - stanowią one wiarygodne źródło informacji o wytworzonych odpadach w roku [...].

Organ wskazał, że - wbrew zarzutom skarżącego, dotyczącym niepodjęcia przez kontrolującego czynności mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia okoliczności, podczas kontroli, w celu weryfikacji przedłożonej dokumentacji ewidencyjnej oraz oceny sposobu postępowania z odpadami - zażądano również przedłożenia zestawienia danych dotyczących ilości surowców wykorzystywanych w zakładzie (załącznik nr 4 do protokołu [...]). Zestawienie takie pozwala na szacunkową ocenę relacji zużywanych surowców w procesach technologicznych do oddziaływania na środowisko - wielkości emisji do powietrza czy właśnie ilości wytwarzanych odpadów. Z zestawienia tego (sporządzonego na podstawie faktur) wynika, że w [...] r. do procesu produkcyjnego zużyto 19 m3 płyty wiórowej oraz 80 m tarcicy.

W ocenie organów Skarżący na poparcie swoich zarzutów nie przedstawia danych faktycznych (ilościowych), kontrolujący natomiast swą analizę oparł na własnej wiedzy oraz na w/w danych ilościowych podanych z faktur. Taka analiza szacunkowa jest rutynowym elementem każdej kontroli, zmierzającym do weryfikacji danych ilościowych dotyczących odpadów podawanych przez zakład. Organ konkludował, że w przypadku Spółki ilości odpadów stanowiących pozostałość z obróbki drewna i płyty, w porównaniu do ilości zużytego surowca, nie nasuwały żadnych wątpliwości. Posiadając doświadczenie zawodowe i minimum powszechnej wiedzy, kontrolujący przyjął, że gęstość płyty wiórowej wynosi średnio 600 kg/m3, natomiast gęstość tarcicy ok. 800 kg/m3. Stąd oszacował, że w [...] r. zużyto ok. 11,4 Mg płyty wiórowej oraz 64 Mg tarcicy. Wytworzony odpad - 14,1 Mg - stanowi zatem ok. 19 % surowca, co jest wielkością jak najbardziej wiarygodną pod względem ekonomiki prowadzonego procesu, kontrolujący nie mógł mieć zatem wątpliwości co do relacji surowiec - odpad. Wobec zarzutów Skarżącego, w celu uwiarygodnienia powyższych szacunków, podjętych podczas kontroli, organ przedstawił dane literaturowe dot. gęstości drewna.

Organ wskazał również, że przyjęcie założeń skarżącego, iż ilości odpadów podane w dokumentach ewidencyjnych dotyczą wyłącznie odpadów z płyty wiórowej, powoduje, że okazuje się, że w [...] r. z 19 m3 (11,4 Mg) powstało 14,1 Mg odpadów. Ponieważ dane te oparte są na danych fakturowych, kontrolujący również wziął pod uwagę, że do procesu produkcyjnego mogły zostać użyte płyty zakupione w poprzednim roku (ze stanu magazynowego), wobec tego porównał zużycie płyty wiórowej w roku [...] (wg protokołu z kontroli i zestawienia zużycia surowców za rok [...] - załącznik nr 1 do protokołu z kontroli [...]). Wg tych danych w [...] r. zużyto 22 m3 płyty wiórowej, 80 m tarcicy bukowej i wytworzono 18,5 Mg odpadu o kodzie 03 01 05. Zatem wielkości z obu lat są niezwykle porównywalne. Analizując zużycie surowców na podstawie danych liczbowych, kontrolujący nie mógł uznać, że możliwe byłoby wytworzenie 14,1 Mg odpadu z 19 m (ok. 11,4 Mg) surowca w postaci płyty wiórowej. A zatem organ podkreślił wyraźnie, ze dokumenty przedstawione przez Spółkę jednoznacznie wskazują, że sporny odpad nie może pochodzić wyłącznie z obróbki płyty wiórowej. Gdyby ilości odpadów wytworzonych w stosunku do zużytego surowca nasuwały jakiekolwiek wątpliwości, zapisy takie pojawiłyby się w protokole.

Dalej - organ wskazał, iż jest niekonsekwencją utrzymywanie przez skarżącego, że sporne odpady to wyłącznie odpady powstałe w wyniku obróbki płyt wiórowych i są poddawane wyłącznie procesowi spalania w kotle grzewczym, brykietowane natomiast są wyłącznie pozostałości z obróbki drewna, które nie są w zakładzie traktowane jako odpad. Skarżący wyjaśnia dalej, że dokumenty ewidencyjne i sprawozdawcze sporządzane były zatem wyłącznie dla odpadu powstałego z obróbki płyty. W karcie ewidencji i w zbiorczym zestawieniu skierowanym do Marszałka przedstawiciele zakładu zapisali natomiast, że odpady te w [...] r. zostały poddane brykietowaniu i wykorzystane jako paliwo (zapis R 15 i R 1 w karcie ewidencji oraz zapisy działu 7 zbiorczego zestawienia). Powyższe – zdaniem organu - nasuwa pytanie - skoro brykietowaniu poddawane są wyłącznie pozostałości pochodzące z obróbki drewna, z jakiego powodu w karcie ewidencji i zbiorczym zestawieniu znajduje się informacja o procesach odzysku poprzez brykietowanie.

Skarżący nie kwestionuje jakości wytworzonych przez siebie dokumentów, również WWIOŚ nie ma podstawy by ją zakwestionować, ponieważ w porównaniu z innymi ustaleniami dokumenty te nie nasuwają zastrzeżeń co do ich wiarygodności.

Organ podkreślił także, że odmienna od ustaleń kontroli wersja postępowania z odpadami pojawiła się po raz pierwszy w piśmie z dnia [...] marca 2011 r. skierowanym do Inspektoratu, zaś zobowiązanie wynikające z punktu 2 zarządzenia pokontrolnego dotyczy wyłącznie odpadów, które prowadzący instalację samodzielnie zakwalifikował jako odpad (w dokumentach ewidencyjnych) i procesów gospodarowania tymi odpadami (odzysk poprzez brykietowanie i spalanie). WWIOŚ w żadnym miejscu prowadzonej sprawy nie zarzucił Skarżącemu, że wytwarza inne odpady niż zostały wykazane przez samą Stronę. Ponadto zobowiązanie do uzyskania zezwolenia na odzysk wydaje się oczywiste na tle kwalifikacji gospodarowania odpadami przez samego skarżącego (dokumenty ewidencyjne i zbiorcze zestawienie). Również w skardze Skarżący przyznaje, że poddaje wytwarzane odpady co najmniej procesom odzysku w postaci spalania. Skarżący w wytworzonych przez siebie dokumentach (których jakości nie kwestionuje) przedstawił, że w [...] r. wytworzył 14,1 Mg odpadu o kodzie 03 01 05 i tyle samo odpadu poddał procesom odzysku. A jak wskazano w uzasadnieniu zarządzenia - ponieważ w posiadanym przez Spółkę pozwoleniu na wytwarzanie odpadów nie określono warunków dotyczących prowadzenia odzysku odpadów ani też prowadzący działalność nie jest osobą fizyczną ani jednostką organizacyjną niebędącą przedsiębiorcą, prowadzona działalność w zakresie odzysku nie jest zwolniona z uzyskania zezwolenia na odzysk. Zobowiązanie WWIOŚ dotyczy wyłącznie tych odpadów i tych procesów, których kwalifikację uznał sam Skarżący, zatem nie istnieje potrzeba rozważań na temat odpadu i produktu ubocznego.

Organ przedłożył w załączeniu protokół z kontroli przeprowadzonej w [...] r. i wskazał, że jej wyniki obrazują również sposób postępowania z odpadami w poprzednich latach (jest identyczny jak ustalono w toku kontroli przeprowadzonej w 2011 r.). Również ilości wytworzonych odpadów w poprzednich latach są zbliżone (ewidencjonowanych w poprzednich latach łącznie jako odpady drewna i płyty):

w [...] r. wytworzono 16 Mg odpadu o kodzie 03 01 05,

w [...] r. wytworzono 18,5 Mg odpadu o kodzie 03 01 05.

Również w zarządzeniu pokontrolnym wydanym po kontroli przeprowadzonej w [...] r. zobowiązano Spółkę do uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów, a Spółka w odpowiedzi na to zobowiązanie poprosiła o przesunięcie terminu uzyskania zezwolenia na koniec [...] r. Kontrola przeprowadzona w [...] r. potwierdza, że Spółka w roku [...] i [...] postępowała z odpadami z obróbki drewna i płyt wiórowych w ten sam sposób i nie zgłaszała uwag wobec wcześniejszego zobowiązania do uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów - zarządzenie pokontrolne znak LDI.ats.4311-1/2162/10 z dnia [...] kwietnia 2010 r. i odpowiedź z dnia [...] kwietnia 2010 r. na zarządzenie pokontrolne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 02/153/1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję, postanowienie lub inny akt administracyjny wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania kwestionowanego aktu. Sąd orzekając w sprawie, nie kieruje się zasadami słuszności, czy też celowości i nie ocenia kwestionowanego w skardze rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasad współżycia społecznego. Przede wszystkim zaś Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, powołaną podstawą prawną, bądź poprawnością przytoczonej w skardze argumentacji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm., dalej - ppsa)). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności decyzji administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach. Zgodnie z dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa, sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc stwierdzenie istnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkuje wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego. Akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z prawem, jeżeli jest zgodny z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 ppsa).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest zarządzenie pokontrolne z dnia [...] lipca 2011 r., które skarżący kwestionuje w zakresie punktu 2 tego zarządzenia tj. zobowiązania Skarżącego do wystąpienia do właściwego organu ochrony środowiska z wnioskiem w celu uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów. Organ stwierdził, iż Spółka prowadzi działalność w zakresie odzysku odpadów, polegającą na produkcji brykietów z odpadów pochodzących z obróbki drewna i płyt wiórowych oraz spalaniu w kotle CO pracującym na terenie zakładu, bez wymaganego pozwolenia, z naruszeniem art. 26 ustawy o odpadach.

Badając legalność ww. zarządzenia pokontrolnego Sąd uznał, że nie narusza ono prawa.

Podstawę materialnoprawną w niniejszej sprawie stanowi art. 26 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U.2010.185.1243, dalej – ustawa o odpadach), zgodnie z którym posiadacz odpadów, który prowadzi odzysk lub unieszkodliwianie odpadów obowiązany jest do uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności, z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 33 ust. 2, 4 i 4a oraz art. 43 ust. 5. W ust. 2 art. 26 czytamy, iż zezwolenie na prowadzenie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów jest wydawane, w drodze decyzji, przez właściwy organ na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat. Jednocześnie wymóg uzyskania decyzji, o której mowa w ust. 1, nie dotyczy posiadacza odpadów prowadzącego odzysk lub unieszkodliwianie odpadów w instalacji, na której prowadzenie wymagane jest pozwolenie zintegrowane, o którym mowa w przepisach o ochronie środowiska (ust. 8) jak również wymóg uzyskania zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy posiadacza odpadów prowadzącego unieszkodliwianie odpadów przez ich składowanie na składowiskach podziemnych, który uzyskał koncesję na prowadzenie takiej działalności na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. - Prawo geologiczne i górnicze (ust. 10).

Art. 26 cytowanej ustawy odsyła do art. 31 ust. 1, zgodnie z którym wytwórca odpadów, który prowadzi odzysk, unieszkodliwianie, zbieranie lub transport odpadów, jest zwolniony z obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie tej działalności, jeżeli posiada pozwolenie na wytwarzanie odpadów lub decyzję zatwierdzającą program gospodarki odpadami niebezpiecznymi. Odsyła również do art. 33 ust. 2 - prowadzenie działalności w zakresie wykorzystania odpadów na własne potrzeby przez osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne, niebędące przedsiębiorcami, nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku; w ust. 4 tego przepisu jest natomiast mowa, iż minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów, których zbieranie lub transport nie wymaga zezwolenia na zbieranie lub transport odpadów, oraz podstawowe wymagania dla zbierania lub transportu tych rodzajów odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz oddziaływaniem na środowisko poszczególnych rodzajów działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów. Natomiast minister właściwy do spraw gospodarki, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, może określić, w drodze rozporządzenia, rodzaje odpadów, których odzysk lub unieszkodliwianie nie wymaga zezwolenia na prowadzenie odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, oraz podstawowe wymagania dla odzysku lub unieszkodliwiania tych rodzajów odpadów, kierując się właściwościami odpadów oraz oddziaływaniem na środowisko poszczególnych rodzajów odzysku lub unieszkodliwiania odpadów (ust.4a art.33 powołanej ustawy).

Na tle powyższej regulacji należy stwierdzić, iż organ słusznie wskazał, iż skarżący nie podlega wyłączeniom od obowiązku posiadania zezwolenia - jest przedsiębiorcą, zaś w posiadanym przez niego pozwoleniu na wytwarzanie odpadów nie określono warunków dotyczących prowadzenia odzysku odpadów, nie jest jednocześnie posiadaczem, o którym mowa w art. 26 ust. 8 i ust. 10 ustawy o odpadach, a jednocześnie – w świetle art. 26 tej ustawy, obowiązek taki na nim ciąży.

Wskazania wymaga, iż Sąd podzielił stanowisko organu, w którym stwierdził, iż sporne odpady nie są to wyłącznie odpady pochodzące z obróbki płyty wiórowej, ale także obróbki drewna. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności to, iż okoliczność taka została wskazana w protokole kontroli przeprowadzonej przez organ dnia [...] lutego 2011 r. (cz. 1.2.a i 1.2.c), albowiem organ nie stwierdził rozdziału linii technologicznej, ani żadnej innej metody separacji miejsc obróbki materiałów drewnianych od miejsc obróbki płyty wiórowej. Po drugie – wskazują na to również dokumenty sporządzone przez samego skarżącego (i sygnowanych przez upoważnione do tego osoby), w postaci kart ewidencji odpadu o kodzie 03 01 04 oraz 03 01 05 oraz zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów za rok [...], które pokazują sposób kwalifikacji odpadów oraz ilości odpadów wytworzonych w [...] r. Dane te organ poddał stosownej weryfikacji i analizie, przedstawiając odpowiednie dane statystyczne i liczbowe oraz opierając się na żądanych dodatkowo od skarżącego dokumentach. Sąd nie dopatrzył się przy tym działań organu, która świadczyłyby o naruszeniu zasady bezstronności, jak również naruszenia zasad postępowania, w szczególności art. 80, art. 7, art. 77, art. 85 i art. 8 kpa, których naruszenia zarzucił skarżący.

Twierdzenia podnoszone przez skarżącego są zaś w wielu momentach niespójne, nie korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci dokumentów i wskazują na niekonsekwencję w argumentacji skarżącego. Skarżący nie przedstawia na ich poparcie wiarygodnych dowodów, zaś zgromadzone w aktach sprawy dokumenty zawierają informacje prowadzące do wniosków sprzecznych, na co zresztą słusznie zwracał uwagę organ. Dokumenty zgromadzone w sprawie nie budzą, w ocenie Sądu, wątpliwości co do ich autentyczności i wiarygodności. Z dokumentów tych wynika jasno, co skarżący uważa za odpad. Zaś w związku z faktem, iż w posiadanym przez skarżącego pozwoleniu na wytwarzanie odpadów nie określono warunków dotyczących prowadzenia odzysku odpadów, ani też nie zostały spełnione przesłanki do wyłączenia obowiązku skarżącego od konieczności uzyskania pozwolenia na odzysk odpadów, w świetle art. 26 ustawy o odpadach organ słusznie nałożył na skarżącego obowiązek uzyskania takiego pozwolenia.

Na uwagę zasługuje również fakt, iż zgromadzone w sprawie dokumenty obrazują sposób postępowania skarżącego z odpadami w latach ubiegłych, i sposób ten jest zbieżny z ustalonym w toku kontroli przeprowadzonej w roku [...]. Istotne jest również to, że w wyniku wcześniejszej kontroli przeprowadzonej w [...] r. w związku z analogicznym postępowaniem skarżącego z odpadami pochodzącymi z obróbki drewna i obróbki płyt wiórowych Spółkę zobowiązano do uzyskania zezwolenia na odzysk odpadów (zarządzenie pokontrolne z dnia [...] kwietnia 2010 r.) i Spółka nie zgłaszała uwag w stosunku d tego zobowiązania (odpowiedź na zarządzenie pokontrolne z dnia [...] kwietnia 2010 r.). Znamiennym jest, że skarżący nie wystąpił o uzyskanie rzeczonych zezwoleń i nimi nie dysponuje.

Analiza akt sprawy w tym przede wszystkim ustaleń zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej od dnia [...] lutego 2011 oraz wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego prowadzonego dla strony skarżącej wskazuje, iż podstawowym zakresem działalności Spółki jest produkcja mebli biurowych. W stolarni prowadzone jest cięcie i obróbka elementów drewnianych i z płyty wiórowej. W stolarni zainstalowano zamknięty system odciągu trocin, wiórów i pyłu. Powstają one z procesów obróbki drewna jak i płyty wiórowej i kierowane są do wspólnego silosu, a następnie poddawane procesowi brykietowania.

Powyższe ustalenia w ocenie Sądu nie potwierdzają zatem stanowiska strony skarżącej, iż ścinki, zręby i wióry, wytwarzane w toku procesu produkcji mebli mają zastosowanie w całym procesie technologicznym zakładu. Przedmiotem działalności spółki jest produkcja mebli. Spółka jest dużym zakładem zatrudniającym [...] osób. Sporne materiały jakie powstają w wyniku produkcji mebli, nie są przez skarżącą wykorzystywane jako surowiec w dalszej produkcji. Po wyprodukowaniu mebli stają się zbędne i spółka przerabia je na brykiet. Wbrew stanowisku skarżącej w sprawie spełniona została więc przesłanka określona w art. 3 ust. 1 ustawy.

Stanowisko organu co do uznania spornych materiałów za odpad w ocenie Sądu znajduje zatem oparcie w przepisach prawa. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, odpady z przetwórstwa drewna oraz produkcji płyt mebli, masy celulozowej, papieru i tektury znajdują się w grupie 3: trociny, wióry, ścinki, płyta wiórowa i fornir inne niż zawierające substancje niebezpieczne sklasyfikowane są pod kodem 03 01 05. Stosownie do art. 9 ustawy odpady powinny być w pierwszej kolejności poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w miejscu ich powstania. Pod pojęciem odzysku zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt. 9 ustawy rozumie się wszelkie działania, nie stwarzające zagrożenia dla życia, zdrowia ludzi lub dla środowiska, polegające na wykorzystaniu odpadów w całości lub części, lub prowadzące do odzyskania z odpadów substancji, materiałów lub energii i ich wykorzystanie, określone w zał. nr 5 do ustawy. W załączniku pod pozycją R 1 wskazuje się jako proces odzysku wykorzystanie odpadu jako paliwa lub innego środka wytwarzania energii, pod pozycją R15 przetwarzanie odpadów, w celu ich przygotowania do odzysku, w tym do recyklingu.

Analiza akt spawy potwierdza zaś okoliczność, iż strona skarżąca dokonywała odzysku odpadów w drodze ich brykietowania i następnie częściowo spalania.

W tym miejscu należy zwróci uwagę, że rację ma organ argumentując, iż nie ma znaczenia, czy procesom odzysku poddawane są odpady wyłącznie z czystego drewna czy też z samej płyty wiórowej, bądź mieszaniny tych odpadów, bowiem posiadanie zezwolenia dotyczy każdego z tych wymienionych rodzajów odpadów, czyli zarówno z czystego drewna jak i z płyty wiórowej. Rodzaj odpadu ma jedynie znaczenie czy odpad ten będzie mógł być poddawany spalaniu w zwykłym kotle czy wymagane będzie spalanie w urządzeniu lub instalacji spełniającym wymagania Ministra Gospodarki z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie wymagań dotyczących prowadzenia procesu termicznego przekształcania odpadów (Dz. U. nr 37, poz. 339 ze zmianami).

Nadto stwierdzić należy, iż pozostałości po obróbce drewna i płyty wiórowej wyprodukowane przez stronę skarżącą wbrew stanowisku przez nią prezentowanym nie są jednak wykorzystywane przez nią w pierwotnym procesie (produkcja mebli), ani w innym procesie produkcyjnym zintegrowanym. Materiały te nie znajdują bowiem zastosowania jako surowiec, który wykorzystywany jest do produkcji mebli. Po wyprodukowaniu mebli, jak wskazano na wstępie stają się dla skarżącego zbędne, nie wykorzystuje ich ponownie w produkcji. Wbrew stanowisku skarżącego, pozbywa się on spornych pozostałości. Czyni to w ten sposób, iż przynajmniej ich część spala.

Ubocznie Sąd wskazuje - odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów (Dz. Urz. UE L312/3 z dnia 22 listopada 2008r.), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i stwierdzenie w związku z tym, że pozostałości po obróbce drewna liściastego służącego do produkcji mebli nie stanowią produktu ubocznego w rozumieniu tej dyrektywy, a tym samym są odpadem – iż kwestia kwalifikacji pozostałości po obróbce drewna liściastego służące do produkcji mebli jako produktu ubocznego nie wymagała – w ocenie Sądu rozważania, albowiem sam skarżący zakwalifikował te pozostałości jako odpady.

Reasumując Sąd uznał, iż zaskarżone zarządzenie pokontrolne jest zgodne z przepisami prawa materialnego, nie narusza w szczególności również wskazanych przez stronę skarżącą w skardze przepisów kpa, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.