Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1466/87
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1988-05-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji /art. 113 par. 1 Kpa/, które  prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego.

2. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.

3. Wydane w trybie art. 113 Kpa postanowienie o sprostowaniu decyzji, będące reakcją organu I instancji na odwołanie strony, nie noszące jednak cech sprostowania, potraktowane natomiast przez organ jako "integralna część zaskarżonej decyzji", uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny.

TEZY

1. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji /art. 113 par. 1 Kpa/, które  prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego.

2. Przedmiotem sprostowania nie mogą być mylne ustalenia faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego.

3. Wydane w trybie art. 113 Kpa postanowienie o sprostowaniu decyzji, będące reakcją organu I instancji na odwołanie strony, nie noszące jednak cech sprostowania, potraktowane natomiast przez organ jako "integralna część zaskarżonej decyzji", uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny.


SENTENCJA

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w przedmiocie wyłączenia z zastosowania karty podatkowej.


UZASADNIENIE

Tadeusz S. prowadził w 1987 r. działalność w zakresie murarstwa, malarstwa i tapicerstwa oraz dekarstwa na podstawie zezwolenia na wykonywanie rzemiosła i był opodatkowany w formie karty podatkowej. Jak wynika z akt sprawy, Tadeusz S. zatrudniał 2 pracowników najemnych, a w dniu 2 czerwca 1987 r. zwrócił się do Naczelnika Gminy w B. o okresowe /od 1 lipca 1987 do 30 września 1987 r./ zatrudnienie dwóch dodatkowych pracowników. Po uzyskaniu takiej zgody pismem z dnia 2 lipca 1987 r. powiadomił Urząd Skarbowy w P., że od dnia 2 lipca 1987 r. będzie okresowo zatrudniać dwóch dodatkowych pracowników. Urząd Skarbowy w Płocku decyzją z dnia 15 sierpnia 1987 r. wyłączył Tadeusza S. z zastosowania karty podatkowej w 1987 r. z powodu przekroczenia stanu zatrudnienia okresowego w tabeli I przez zatrudnienie od dnia 2 lipca 1987 r. trzech pracowników. W uzasadnieniu podano ponadto, że ze względu na to, że podatnik do dnia 12 sierpnia 1987 r. nie zgłosił obowiązku podatkowego w formie ryczałtu ewidencjonowanego, w związku z tym został wyłączony z karty podatkowej na zasady ogólne. Od decyzji tej odwołanie wniósł Tadeusz S. wnosząc o przywrócenie mu karty podatkowej, gdyż legalnie uzyskał zgodę na zatrudnienie dwóch dodatkowych pracowników. Przekroczenie, o którym mowa w decyzji, zaistniało w wyniku błędnej informacji o możliwościach zatrudnienia dodatkowych pracowników, a nikt mu nie wyjaśnił różnicy między zezwoleniem na prowadzenie rzemiosła, a potwierdzeniem prowadzenia rzemiosła. Uczynił to dopiero Urząd Skarbowy przy okazji wyłączenia z karty podatkowej. Odwołujący zarzucił ponadto, że wszystko zostało zgłoszone w Urzędzie Skarbowym, a został potraktowany, jakby Urząd przyłapał go na niezgłoszeniu pracowników i chęci obejścia przepisów. Po wniesieniu odwołania Urząd Skarbowy w P. postanowieniem z dnia 8 września 1987 r., działając na podstawie art. 113 par. 1 Kpa sprostował z urzędu "oczywistą omyłkę" w decyzji z dnia 15 sierpnia 1987 r. w ten sposób, że w osnowie decyzji wyrazy "z zastosowania karty podatkowej z tytułu wykonywania rzemiosła za rok 1987" zastąpił wyrazami "z zastosowania karty podatkowej z tytułu wykonywania rzemiosła za rok 1987 od dnia 1 lipca". W uzasadnieniu postanowienia podano, że Tadeusz S. z dniem 2 lipca 1987 r. zatrudniał 3 pracowników i przekroczył stan zatrudnienia, tracąc warunki do opłacania karty podatkowej. Izba Skarbowa w P decyzją z dnia 30 października 1987 r. Nr IPO-822/153/87 utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy łącznie z postanowieniem z dnia 8 września 1987 r., gdyż, jak to podano, postanowienie to stanowi integralną część z zaskarżoną decyzją. W uzasadnieniu decyzji ponadto podano, że wyjaśnienie podatnika, że nie był świadom, ilu może zatrudniać pracowników, jest bezzasadne, gdyż doręczona podatnikowi decyzja w sprawie ustalenia wysokości karty podatkowej na 1987 rok podaje przepisy, na podstawie których przyznano mu prawo opłacania podatków obrotowego i dochodowego w formie karty podatkowej oraz pouczenia, z którym Tadeusz S. powinien się zapoznać i ściśle przestrzegać warunków w decyzji zawartych; aby korzystać z tej formy opodatkowania. Nie stanowi też podstawy do uchylenia decyzji zarzut o mylnym poinformowaniu przez Naczelnika Gminy B., gdyż decyzja w sprawie karty podatkowej wydana została przez Urząd Skarbowy i tylko ten Urząd był właściwy do udzielenia w sprawie wiążących informacji. Decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Tadeusz S. wnosząc o jej uchylenie wraz z utrzymaną w mocy decyzją organu I instancji z przyczyn podanych w odwołaniu. Dodatkowo skarżący zarzucił, że urząd jest urzędem niezależnie od tego, czy jest Gminny, czy Skarbowy, jeżeli rozstrzyga sprawę obywatela i powinien wiedzieć, jakie ma kompetencje. Konsekwencji wadliwego działania urzędów nie powinien ponosić obywatel i podatnik. Skarżący wyjaśnił także, że po zawiadomieniu przez Urząd Skarbowy o wyłączeniu z karty podatkowej natychmiast zwolnił pracowników - w sumie pracownicy ci przepracowali 10 dni, odliczając dni wolne. Zdaniem skarżącego w jego sytuacji "w miarę ludzkie" byłoby ukaranie jednorazowe lub wyłączenie z karty za jeden miesiąc.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P wniosła o jej oddalenie z przyczyn podanych w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podano, że przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1985 r. w sprawie karty podatkowej oraz opłaty skarbowej z tytułu wykonywania rzemiosła /Dz.U. nr 57 poz. 294/ nie dopuszczają chociażby krótkotrwałego zwiększenia stanu zatrudnienia w rodzajach rzemiosł określonych w części I tabeli. Podano także, że zwracanie się do Naczelnika Gminy B. o dodatkowe zatrudnienie dwóch pracowników było zbyteczne, gdyż podatnik zgodnie z posiadanym zezwoleniem mógł zatrudnić 15 pracowników.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 113 par. 1 Kpa organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Oznacza to, że omyłka musi być widoczna w samej treści orzeczenia lub jego uzasadnieniu i polegać w szczególności na błędach pisarskich lub rachunkowych. Błędem pisarskim będzie np. błąd w nazwisku strony, który powstał przy sporządzaniu czystopisu maszynowego decyzji przez naciśnięcie niewłaściwego klawisza. Błędem rachunkowym w rozumieniu art. 113 Kpa będzie omyłka w działaniu matematycznym, jeżeli jest ono zawarte w treści decyzji. Nie jest natomiast dopuszczalne sprostowanie, które prowadziłoby do ponownego odmiennego rozstrzygnięcia sprawy. Mylne ustalenie faktyczne organu administracji lub mylne zastosowanie przepisu prawnego nie może być w żadnym wypadku przedmiotem sprostowania. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu administracji państwowej była błędna, gdyż wbrew par. 25 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1985 r. w sprawie karty podatkowej oraz opłaty skarbowej z tytułu wykonywania rzemiosła /Dz.U. nr 57 poz. 294/ wyłączała skarżącego z karty podatkowej za cały 1987 rok. Usunięcie wadliwości w sytuacji, gdy zostało wniesione odwołanie, powinno nastąpić w postępowaniu odwoławczym w formie decyzji. Wydane w tej sytuacji postanowienie w trybie art. 113 Kpa wydane zostało bez podstawy prawnej i powoduje nieważność /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/ decyzji organu odwoławczego, który potraktował wydane postanowienie jako "integralną część zaskarżonej decyzji". W tych warunkach stosownie do art. 207 par. 3 Kpa i art. 208 Kpa należało orzec jak w sentencji.

Ubocznie Naczelny Sąd Administracyjny - zwraca uwagę, że treść par. 25 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 listopada 1985 r., a w szczególności na tę część przepisu, w której podano, że podatnicy, którzy zawiadomią urząd skarbowy o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej, obowiązani są płacić podatki obrotowy i dochodowy na ogólnych zasadach, poczynając od dnia, w którym nastąpiła utrata tych warunków.