Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 626/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1  pkt 1 i 3,  art. 149  par. 1a
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. D., D. S. i S. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 25 sierpnia 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w rejonie ulic [...], ozn. hip. ,, [...]’’ działu [...] blok [...] nr działki [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 1. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz W. D., D. S. i S. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W. D., D. S. i S. S. (dalej: skarżący), pismem z 20 września 2017 r., uzupełniony pismem z 28 września 2017 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 25 sierpnia 2016 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w rejonie ulic [...], ozn. hip. ,, [...]’’ działu [...] bloku [...] nr działki [...].

Skarżący podnieśli, że złożyli zażalenie do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] (data wpływu: 23 stycznia 2017 r.) na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2017 r., nr [...] uznał wniesione przez skarżących zażalenie za uzasadnione i jednocześnie wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Zdaniem skarżących Prezydent [...], pomimo doręczonego postanowienia nie podjął czynności w sprawie, zmierzających do wydania decyzji. Nie dotrzymał terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] marca 2017 r. Skarżący uznali, że bezczynność organu nie budzi wątpliwości, a skarga jest w pełni uzasadniona.

Mając powyższe na uwadze wnieśli o: 1) wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu na załatwienie przedmiotowej sprawy; 2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wnieśli o rozpoznanie wniesionej skargi w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że przed Prezydentem [...] toczy się postępowanie administracyjne z wniosku spadkobierców danych właścicieli o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zaskarżony organ podał, że do zakończenia niniejszego postępowania konieczne jest uzupełnienie dokumentacji, dotyczącej informacji na jakim etapie następcy prawni byłych właścicieli zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania przedmiotową nieruchomością. Konieczne jest określenie przeznaczenia przedmiotowego terenu w planach zabudowy [...] na 1945 r.

Prezydent [...] zaznaczył, że pismami z 25 października 2017 r., ponownie zwrócono się do Archiwum Państwowego z prośbą o przesłanie kopii fragmentu ogólnego planu zabudowania [...] wraz z odpowiednim opisem dot. ww. nieruchomości oraz Biura Odbudowy Stolicy dot. ww. gruntu. Następnie zwrócono się do Sądu Rejonowego w [...] o przesłanie uwierzytelnionej kopii testamentu własnoręcznego A. M. S. z 10 października 2011 r., jak również do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem organu w przypadku pozytywnego zweryfikowania łącznie przesłanek, wynikających z art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami, konieczne będzie sporządzenie przez biegłego rzeczoznawcę operatu szacunkowego oraz zabezpieczenie środków płatniczych na wypłatę odszkodowania. Zaskarżony organ w odpowiedzi na skargę stwierdził ponadto, że nie było możliwości rozpatrzenia przedmiotowego wniosku w terminie określonym przepisach kodeksu postępowania administracyjnego o czym pełnomocnik stron został poinformowany pismem z 25 października 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 4 powołanej wyżej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Sądu skarga W. D., D. S. i S. S. na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa., organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa).

Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa).

W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa., lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.).

Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony, poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego.

Z akt sprawy wynika, że wniesienie skargi na bezczynność Prezydenta [...], poprzedziło złożenie przez skarżących do Wojewody [...] zażalenia. Tym samym został spełniony wymóg skuteczności złożenia skargi na bezczynność organu.

Oceniając merytorycznie zasadność skargi należy podkreślić, że zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale mimo ustanowionego obowiązku nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został wydany, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działanie w toku rozpoznania sprawy oraz stopień przekroczenia terminów mają natomiast znaczenie przy ocenie przez Sąd, czy stwierdzona bezczynność była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1 zd. drugie ppsa., czy też nie.

W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków, wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Przedmiotowy wniosek z 25 sierpnia 2016 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną w rejonie ulic [...] ozn. hip. ,, [...]’’ działu [...] bloku [...] nr działki [...] wpłynął do organu 7 września 2016 r.

Skarżący pismem z 5 grudnia 2016 r., złożyli do zaskarżonego organu ponaglenie w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...].

Następnie 23 stycznia 2017 r., do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynęło zażalenie skarżących na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania niniejszego wniosku.

Wojewoda [...] pismem z 25 stycznia 2017 r., wezwał Prezydenta [...] do ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez stronę w zażaleniu i przekazania akt sprawy. Następnie ponownie zwrócił się do ww. organu o ustosunkowanie się do zażalenia i przekazanie akt sprawy. Pisma pozostały jednak bez odpowiedzi.

W konsekwencji postanowieniem z [...] marca 2017 r., nr [...] Wojewoda [...] uznał wniesione przez skarżących zażalenie za uzasadnione i jednocześnie wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia.

Z uwagi na nierozpoznanie wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość warszawską w zakreślonym postanowieniu, wydanym przez Wojewodę [...] – W. D., D. S. i S. S. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...].

Należy zauważyć, że Prezydent [...], po złożeniu przedmiotowego wniosku pismem z 5 stycznia 2017 r., zwrócił się do Biura Mienia Miasta i Skarbu Państwa Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z 8 lutego 2017 r., zwrócił się do Wydziału Udostępniania Danych Ewidencji Gruntów i Budynków o przesłanie informacji oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z naniesionymi granicami hipotecznymi i granicami aktualnych działek ewidencyjnych. Kolejno zwrócił się do Urzędu Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych nieruchomości. Pismem z 9 lutego 2017 r., zwrócił się Do Sądu Rejonowego dla [...] o wydanie zaświadczenia z księgi wieczystej przedmiotowej nieruchomości.

Jednakże podejmowane ww. czynności nie doprowadziły do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania, pomimo wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] marca 2017 r., dodatkowego terminu na załatwienie sprawy.

Jak wskazuje organ w odpowiedzi na skargę, pismami z 25 października 2017 r., zwrócił się do Archiwum Państwowego z prośbą o przesłanie kopii fragmentu ogólnego planu zabudowania [...] wraz z odpowiednim opisem dot. ww. nieruchomości oraz Biura Odbudowy Stolicy dot. ww. gruntu. Następnie zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o przesłanie uwierzytelnionej kopii testamentu własnoręcznego A. M. S. z 10 października 2011 r., jak również do Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o przesłanie akt lokalizacyjnych przedmiotowej nieruchomości.

Jak wynika, zaskarżony organ zwrócił się do ww. Archiwum Państwowego, Biura Odbudowy Stolicy, Sądu Rejonowego w [...] oraz Wydziału Obrotu Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] pismami z 25 października 2017 r., tj. dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że w dacie złożenia skargi Prezydent [...] pozostawał w bezczynności, gdyż wbrew obowiązkom wynikającym z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa., nie załatwił sprawy wniosku o przyznanie odszkodowania.

Sąd stwierdza, że do dnia wniesienia skargi, pomimo wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z [...] marca 2017 r., dodatkowego terminu załatwienia sprawy do trzech miesięcy - Prezydent [...] nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...].

Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność jest w pełni uzasadniona.

Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania przedmiotowego wniosku w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy.

Wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo nie miały takiego charakteru.

Sąd rozpoznając niniejszą skargę uznał, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Prezydent [...], pomimo wyznaczonego nowego terminu nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...]. Sąd wziął jednak pod uwagę okoliczność, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie został złożony w nieodległym okresie (tj. 7 września 2016 r.). Wojewoda [...] postanowieniem z [...] marca 2017 r., nr [...] wyznaczył dodatkowego terminu załatwienia sprawy do trzech miesięcy. Zaskarżony organ podjął czynności celem zgromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. Ponadto Sądowi z urzędu znana jest także ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta [...], dotyczących dekretu z 26 października 1945 r., o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy oraz ich stopień skomplikowania, wynikający z konieczności czynienia ustaleń stanu faktycznego, mającego miejsce przeszło 60 lat temu. Okoliczności te oczywiście nie uwalniają organu od obowiązku załatwienia sprawy w terminie określonym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak muszą być uwzględnione przy ocenie charakteru naruszenia prawa przez organ.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

na podstawie 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 ppsa. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej wyżej ustawy.