Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 482/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 2 lit. a; art. 3 ust. 2; art. 7 ust. 1; art. 8 ust. 1 i 2; art. 21 ust. 1 i 2; art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust. 2 lit. a
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 58 ust. 2; art. 59; art. 70; art. 74 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie: Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant: Referent stażysta Agnieszka Kuna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2020 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia [...] czerwca 2018 r. D. S. wniósł o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018, w tym: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej.

Po przeprowadzeniu postępowania Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] przyznał D. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł i płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł; umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej o powierzchni [...] ha, wycofanej w dniu [...] lipca 2018 r. oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

D. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.

Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2019 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018: jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł, płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł i płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł; umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej o powierzchni [...] ha, wycofanej w dniu [...] lipca 2018 r. oraz przyznał kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

D. S. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, kwestionując ustalenia organu co do stwierdzonej w toku kontroli administracyjnej powierzchni uprawnionej do płatności oraz zarzucając organowi nieprzeprowadzenie kontroli na miejscu.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] stycznia 2020 r. i przyznał D. S.:

- jednolitą płatność obszarową - w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność za zazielenienie - w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, zastosowanie współczynnika korygującego;

- płatność redystrybucyjną - w wysokości [...] zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Ponadto zaskarżoną decyzją organ odwoławczy umorzył postępowanie w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej [...] o powierzchni [...] ha oraz przyznał skarżącemu kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podniósł, że przeprowadzając kontrolę administracyjną należało ocenić dostępne dane GIS, to jest poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla określonej działki ewidencyjnej w powiązaniu z obrazem ortofotomapy (mając na uwadze widoczne granice użytkowania, analizę powierzchni sąsiednich działek ewidencyjnych) oraz poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie. Organ drugiej instancji uznał za zasadne przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego i dokonał szczegółowej oceny i analizy wszystkich powyższych danych dostępnych w systemie LPIS. Wobec zawartych w odwołaniu zastrzeżeń strony do wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działek ewidencyjnych o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], w Wydziale do spraw GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR dokonano ponownej weryfikacji maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla wymienionych działek. W wyniku ponownej weryfikacji Wydział do spraw GIS wydał informację z dnia [...] marca 2020 r. określającą wartości MKO, przedstawiającą w ujęciu tabelarycznym zestawienie działek rolnych, działek ewidencyjnych, powierzchni deklarowanej, powierzchni stwierdzonej w decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. oraz aktualnej powierzchni MKO.

W oparciu o wyniki uzupełnionego postępowania organ odwoławczy dokonał ustaleń w sprawie. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. W dniu [...] lipca 2018 r. wycofano część działek rolnych o powierzchni [...] ha. Wobec tego postępowanie w sprawie przyznania płatności w odniesieniu do wycofanych działek zostało umorzone, a powierzchnia ostatecznie deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha. Powierzchnia ta uwzględnia także powierzchnię ze złożonej zmiany do wniosku o przyznanie płatności na rok 2018. Natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku postępowania wynosiła [...] ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną), a powierzchnią stwierdzoną wynosi [...] ha. Natomiast zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2018 r. (Dz. U. poz. 1966) stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha wynosi [...] zł. Początkowa kwota jednolitej płatności obszarowej w kwocie [...]zł została pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na złożenie zmiany do wniosku w dniu [...] czerwca 2018 r., to jest 1 dzień roboczy po wyznaczonym terminie. Ponadto kwota jednolitej płatności obszarowej została zmniejszona o kwotę [...]zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Tym samym kwota przyznanej jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.

W odniesieniu do płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska (płatność za zazielenienie) organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie stosuje się obszar zatwierdzony. W związku z tym powierzchnia zatwierdzona do płatności za zazielenienie wynosi [...] ha. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2018 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2018 r. (Dz. U. poz. 1960) i wynosi [...] zł. Początkowa kwota płatności za zazielenienie wynosi [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na złożenie zmiany do wniosku po wyznaczonym terminie (o kwotę [...]zł) oraz zmniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego (o kwotę [...]zł). Tym samym kwota przyznanej płatności za zazielenienie po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń wynosi [...] zł.

Organ wskazał, że płatność dodatkowa (redystrybucyjna) przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika, nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Tym samym płatność dodatkowa może być przyznana maksymalnie do 27 ha. Stawka płatności dodatkowej do 1 ha uprawy w 2018 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 października 2018 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2018 r. (Dz. U. poz. 1961) i wynosi [...] zł. W związku z tym początkowa kwota płatności dodatkowej wynosi [...] zł. Ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego kwota ta została pomniejszona o [...] zł i wynosi [...] zł.

W związku z przyznaniem kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...] zł organ odwoławczy wyjaśnił, że kwota [...]zł została już wypłacona w dniu [...] czerwca 2019 r. Natomiast kwota [...]zł nie zostanie wypłacona z uwagi na upływ terminu wskazanego w art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 2018/1848.

D. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący zarzucił błędne ustalenie stwierdzonej powierzchni działek rolnych na [...] ha, to jest o [...] ha mniej od powierzchni deklarowanej wynoszącej [...] ha. Skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja jest trzecią wydaną w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącego okoliczność, że powierzchnia stwierdzana w kolejnych decyzjach zwiększała się, dowodzi braku rzetelności organu w ustaleniu powierzchni kwalifikującej się do płatności, która nadal jest mniejsza od powierzchni deklarowanej. W ocenie skarżącego budzi też wątpliwości weryfikacja maksymalnego kwalifikowanego obszaru przedstawiona w informacji Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący wskazał, że właściwą metodą ustalenia maksymalnej kwalifikowanej powierzchni byłaby kontrola na miejscu. Wówczas skarżący mógłby odnieść się do wyników kontroli zawartych w stosownym raporcie. Ponadto wykonane przez skarżącego przy użyciu GPS pomiary działki nr [...] wskazują na powierzchnię większą, niż wyliczona przez kontrolerów z Agencji w 2017 r. W odniesieniu do kwoty z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej skarżący podkreślił, że czas trwania postępowania w sprawie przyznania płatności nie wynika z jego winy, w związku z czym skarżącemu winna być wypłacona z tego tytułu cała kwota z własnych funduszy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W piśmie z dnia [...] października 2020 r. skarżący wniósł o:

1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu geodezji na okoliczność ustalenia rzeczywistej powierzchni (w tym powierzchni kwalifikującej się do dopłat) działek rolnych objętych wnioskiem skarżącego o przyznanie płatności;

2. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: A. S. i K. G. - na okoliczność rzeczywistej daty oraz formy, w jakiej złożony został przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 r., danych podanych przez skarżącego, różnicy pomiędzy złożeniem wniosku w formie papierowej a elektronicznej;

3. zwrócenie się do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. o udzielenie informacji, kto w imieniu Agencji dokonywał przeniesienia wniosku o przyznanie płatności na rok 2018 r. złożonego przez skarżącego w formie papierowej do systemu informatycznego Agencji i dokonywał jego opracowania, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania niniejszej osoby w charakterze świadka – na okoliczność rzeczywistej daty oraz formy, w jakiej złożony został przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 r., danych podanych przez skarżącego, różnicy pomiędzy złożeniem wniosku w formie papierowej a elektronicznej;

4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka: kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. R. J. – na okoliczność zleconej przez kierownika Biura Powiatowego ARIMR w Ł. formy kontroli działek objętych wnioskiem o przyznanie płatności przez skarżącego, zasadności zleconej formy kontroli, procedury wyliczania powierzchni w oparciu o zdjęcia satelitarne, dokładność pomiarów dokonanych w ten sposób, okoliczności braku zarządzenia kontroli w terenie;

5. zwrócenie się do organu o udzielenie informacji, kto jest kierownikiem Wydziału ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR i kto z tego Wydziału dokonywał wyliczeń maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) działek ewidencyjnych skarżącego podanych we wniosku o dopłaty na rok 2018, a następnie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wymienionych osób - na okoliczność sposobu wykonywania wyliczeń powierzchni kwalifikującej się oraz na okoliczność zmiany powierzchni tych samych przedmiotowych działek w wydawanych przez organ kolejnych decyzjach;

6. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka A. Ż. N. Wydziału Płatności Bezpośrednich Biura Powiatowego ARiMR w Ł. - na okoliczność rzeczywistej daty oraz formy, w jakiej złożony został przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności na rok 2018, danych podanych przez skarżącego, różnicy pomiędzy złożeniem wniosku w formie papierowej a elektronicznej, sposobu wykonywania wyliczeń powierzchni kwalifikującej się do dopłat

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

Na wstępie wskazać należy, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2020 r. W świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i to tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego nie odpowiadały powyższym wymogom, a przy tym w sprawie nie występowały wątpliwości, które wymagałyby wyjaśnienia.

W odniesieniu do meritum sprawy trzeba wskazać, że stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzona przez Sąd kontrola decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie wskazuje, że zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uchylił decyzję organu pierwszej instancji oraz przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w pomniejszonej wysokości, z uwagi na stwierdzoną mniejszą powierzchnię działek rolnych, aniżeli powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Zadeklarowana powierzchnia wynosiła [...] ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli administracyjnej wynosiła [...] ha.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341). Ustawa, zgodnie z jej art. 1 pkt 2 lit. a, określa zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności dodatkowej, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt i płatności dla małych gospodarstw) oraz płatności niezwiązanej do tytoniu, w zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej.

Płatności bezpośrednie i płatność niezwiązana do tytoniu przyznawane są na wniosek, który składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu (art. 21 ust. 1 i 2 ustawy). W wydanym na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 maja 2018 r. w sprawie przedłużenia terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu w 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 897) przewidziano, że w 2018 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu składa się w terminie do dnia 15 czerwca.

W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, w postępowaniach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie (art. 6 ustawy).

Płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli: został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności, oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (art. 7 ust. 1 ustawy). Pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli: rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył wniosek o przyznanie tych płatności oraz łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty 200 euro (art. 7 ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 8 ust. 1 i 2 ustawy:

1. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2. elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w przepisach wydanych na podstawie ust. 3 pkt 2.

Z przytoczonych przepisów wynika, że aby uzyskać płatność konieczne jest złożenie w określonym terminie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie przez stronę wnioskującą działki (działek) oraz powierzchni zadeklarowanych działek użytkowanych rolniczo, co do których ubiega się o przyznanie płatności. Zadeklarowana w ten sposób powierzchnia działek rolnych podlega jednak weryfikacji dokonywanej przez organ. Płatności nie mogą być bowiem przyznane do powierzchni przekraczającej maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z późn. zm.).

Z art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia delegowanego Komisji nr 640/2014 wynika, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. Wykaz systemów wsparcia zawarty w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608) wymienia między innymi system jednolitej płatności obszarowej, płatność redystrybucyjną oraz płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska.

Narzędziem służącym weryfikacji informacji podanych przez producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, o których mowa w art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w przepisach prawa wspólnotowego, w tym w art. 59 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 17 grudnia 2013 r. nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549) oraz w art. 24 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) z dnia 17 lipca 2014 r. nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69).

Według art. 36 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Stosownie zaś do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie z art. 59, państwa członkowskie, za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu (art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie w przypadku, gdy fotointerpretacja ortoobrazów (satelitarnych lub lotniczych) nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu (art. 24 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014).

Stosownie do art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014 kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Kontrole krzyżowe dotyczą między innymi zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich (art. 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014).

Obowiązek określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru w odniesieniu do każdej działki referencyjnej do celów systemów wsparcia obciąża państwa członkowskie. Zgodnie bowiem z art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000, a od 2016 r. w skali 1:5000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r. Stosownie do art. 5 ust. 1 rozporządzenia delegowanego nr 640/2014 system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej (art.5 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014).

Zatem państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska, zostały zobowiązane do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych LPIS ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli opiera się na bazie danych działek referencyjnych – działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Wobec powyższego przy weryfikacji deklarowanych powierzchni kwalifikujących się do płatności należy stosować system identyfikacji wykorzystujący system informacji geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę. Powstała w ten sposób baza danych stanowi odniesienie dla kontroli prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Pomiary powierzchni wykonane są na ortofotomapie będącej przetworzonym zdjęciem lotniczym, poddanym korekcji geometrycznej. Dzięki temu procesowi ortofotomapa jest powiązana z układem współrzędnych, jak również charakteryzuje się brakiem zniekształceń terenu oraz jednolitą skalą dla całego obszaru przedstawionego na obrazie. Ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu, czego nie oddaje tradycyjna mapa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18). Kontrole administracyjne prowadzone są w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. II GSK 4956/16).

W niniejszej sprawie zadeklarowane przez skarżącego we wniosku powierzchnie zgłoszonych do płatności działek zostały zweryfikowane w toku kontroli administracyjnej właśnie w oparciu o dane wynikające z opisanego wyżej systemu LPIS, którego element stanowi ortofotomapa. Na tej podstawie został ustalony w odniesieniu do każdej z działek maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO).

Wyniki ustaleń w tym zakresie dokonanych w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] (k. 2-3 decyzji).

Z uwagi jednak na treść wniesionego przez skarżącego odwołania i zgłaszanych rozbieżności dotyczących maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, na etapie postępowania odwoławczego dokonano ponownej szczegółowej analizy wszystkich dostępnych danych w systemie LPIS w zakresie działek ewidencyjnych, w przypadku których organ pierwszej instancji zastosował powierzchnię udowodnioną (pismo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. z dnia [...] stycznia 2020 r.), to jest działek o numerach: [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W informacji wydanej w dniu [...] marca 2020 r., opracowanej przez Wydział ds. GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR, zostały podane wartości MKO dla wymienionych wcześniej działek. Jak wynika z adnotacji umieszczonej w końcowej części informacji, powierzchnia MKO została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych w dniach: [...] września 2017 r., [...] września 2017 r., [...] maja 2018 r., [...] września 2017 r., [...] października 2017 r., [...] maja 2018 r., [...] maja 2017 r., wgranej do systemu informatycznego w dniach: [...] stycznia 2019 r., [...] czerwca 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] czerwca 2018 r., [...] stycznia 2019 r., [...] czerwca 2018 r., ortofotomapy foto z 2018 r. oraz zobrazowań z gogle earth z 2018 r. i 2019 r.

Treść adnotacji wskazuje zatem, że wykorzystana została ortofotomapa zawierająca dane z okresu, którego dotyczył wniosek, a dodatkowo wykorzystano zobrazowania zarówno z 2018 r., jak i 2019 r. Jak wyjaśniono przy tym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym dokonano szczegółowej analizy i oceny wszystkich danych dostępnych w systemie LPIS, a mianowicie oceniono poprawność wyznaczenia wektorowych granic odniesienia dla danej działki w powiązaniu z obrazem ortofotomapy, z uwzględnieniem widocznych granic użytkowania oraz analizy powierzchni sąsiednich działek, a także poprawność wyznaczenia pól zagospodarowania na ortofotomapie. Zweryfikowane w ten sposób powierzchnie MKO, których sposób ustalenia został przedstawiony wyżej, nie budzą wątpliwości.

Wobec opisanych wcześniej cech systemu LPIS oraz dokładności ortofotomapy cyfrowej w zakresie odtworzenia zagospodarowania terenu, należy natomiast uznać za nietrafne stanowisko skarżącego, według którego jedynym sposobem ustalenia faktycznej powierzchni działek użytkowanych rolniczo mogłoby być przeprowadzenie ich pomiarów w trakcie kontroli na miejscu. Wbrew twierdzeniu skarżącego, organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli na miejscu, gdyż obie kontrole (administracyjna i na miejscu) mają równoprawne znaczenie. Ustalenie powierzchni do płatności przy użyciu systemu komputerowej identyfikacji jest wystarczające i nie ma potrzeby weryfikowania otrzymanego wyniku poprzez kontrolę na miejscu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2018 r., sygn. akt I GSK 799/18 oraz z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 721/18).

Nie może być także uznany za skuteczny argument, że dokonane przez samego skarżącego przy użyciu urządzenia GPS pomiary działki nr [...] wskazują na większą, niż przyjęta w zaskarżonej decyzji, powierzchnię kwalifikującą się do płatności. Wymaga podkreślenia, że system LPIS i stanowiąca jego element ortofotomapa cechują się określoną, wysoką dokładnością, z którą nie może być porównany wynik pomiarów przeprowadzonych przez samego rolnika.

Chybiony jest również zarzut dokonania w kolejnych trzech decyzjach różnych ustaleń w zakresie maksymalnego obszaru kwalifikującego się do płatności, w czym skarżący upatruje także wadliwości powierzchni MKO ustalonych w zaskarżonej decyzji. Z toku postępowania administracyjnego wynika bowiem, że poprzednie decyzje były wydane przez organ pierwszej instancji, zaś na etapie postępowania odwoławczego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone dodatkowe, szczegółowe postępowanie wyjaśniające dotyczące maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

W konsekwencji Sąd ocenił jako prawidłowe ustalenie w zaskarżonej decyzji różnicy w wysokości [...] ha pomiędzy powierzchnią działek rolnych ostatecznie zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha).

Niezasadnie podnosi skarżący brak możliwości ustalenia, w jaki sposób została obliczona wskazana różnica powierzchni deklarowanej i powierzchni stwierdzonej. Jak wyjaśniono już wyżej, w decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2020 r. zostały wymienione powierzchnie deklarowane oraz powierzchnie stwierdzone poszczególnych działek rolnych. Organ pierwszej instancji ustalił łączną powierzchnię stwierdzoną na [...] ha. Z danych uwidocznionych w tabeli zamieszczonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, opartej na informacji wydanej w dniu [...] marca 2020 r., wynika zaś, że w stosunku do decyzji z dnia [...] stycznia 2020 r. suma ustalonych powierzchni MKO jest większa o [...] ha. W konsekwencji powierzchnia stwierdzona w zaskarżonej decyzji wynosi [...] ha ([...] ha + [...] ha), a różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) została prawidłowo ustalona na [...] ha.

Konsekwencją prawidłowości tego ustalenia było zastosowanie art. 19a rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który określa kary administracyjne w przypadku zawyżenia deklaracji obszaru w odniesieniu do systemu płatności podstawowej, systemu jednolitej płatności obszarowej, płatności redystrybucyjnej, systemu dla młodych rolników, płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi, systemu dla małych gospodarstw, płatności z tytułu obszarów Natura 2000, płatności związanych z ramową dyrektywą wodną oraz płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W ust. 1 powołanego artykułu przewidziano, że jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 1,5 raza większą od stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % zatwierdzonego obszaru lub dwa hektary.

Ponieważ w okolicznościach sprawy obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekraczał obszar zatwierdzony o [...] ha, na mocy powołanego przepisu należało obliczyć powierzchnię uprawnioną do płatności z uwzględnieniem zmniejszenia o [...] ha ([...]). Ostatecznie więc, jak prawidłowo ustalono w zaskarżonej decyzji, powierzchnia uprawniona do jednolitej płatności obszarowej wynosi [...] ha ([...]).

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ szczegółowo wyjaśnił także podstawy oraz sposób wyliczenia zmniejszenia jednolitej płatności obszarowej o 1 % z uwagi na zmianę wniosku z przekroczeniem przewidzianego terminu o 1 dzień roboczy, a to zgodnie z art. 13 ust. 3 rozporządzenia delegowanego Komisji nr 640/2014 oraz pomniejszenia ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego stosownie do art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 w związku z art. 26 rozporządzenia (UE) 1306/2013. Z ostatnio powołanego przepisu wynika, że aby zapewnić przestrzeganie rocznych pułapów, o których mowa w art. 16, w odniesieniu do finansowania wydatków związanych z rynkiem i na płatności bezpośrednie, ustala się współczynnik korygujący płatności bezpośrednie ("współczynnik korygujący"), gdy prognozy wydatków na finansowanie środków finansowanych w ramach tego podpułapu w danym roku budżetowym wskazują, że mające zastosowanie pułapy roczne zostaną przekroczone. Wysokość dostosowania określona zgodnie z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 ma zastosowanie jedynie do płatności bezpośrednich przekraczających [...] EUR, które mają zostać przyznane rolnikom w danym roku kalendarzowym.

Ostatecznie, uwzględniając prawidłową stawkę jednolitej płatności obszarowej, organ zasadnie ustalił kwotę tej płatności na [...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy zawarł także szczegółowe ustalenia w zakresie płatności z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, to jest płatności za zazielenienie. Organ zasadnie przyjął za uprawnioną do płatności powierzchnię stwierdzoną – [...] ha, a to stosownie do art. 23 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji nr 640/2014. W przypadku tej płatności organ dokonał analogicznych zmniejszeń, jak w przypadku jednolitej płatności obszarowej, dokładnie przedstawiając poszczególne etapy wyliczenia kwoty płatności, która przy uwzględnieniem obowiązującej w 2018 r. stawki za 1 ha wyniosła [...] zł.

Nie budzą także wątpliwości ustalenia i ocena organu w doniesieniu do płatności dodatkowej (redystrybucyjnej). Zgodnie z art. 14 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej jest większa niż 3 ha (ust. 1). Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika: 1) nie większej niż 30 ha oraz 2) pomniejszonej o 3 ha (ust. 2). W konsekwencji zasadnie stwierdzono, że w okolicznościach sprawy płatność redystrybucyjna przysługuje do powierzchni 27 ha. Przy uwzględnieniu obowiązującej w 2018 r. stawki płatności za 1 ha oraz po zastosowaniu współczynnika korygującego, którego wyliczenie szczegółowo przedstawiono w decyzji, kwota z tytułu płatności została właściwie wyliczona na [...] zł.

Prawidłowo również w zaskarżonej decyzji stwierdzono, że z kwoty [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w dniu [...] czerwca 2019 r. wypłacono skarżącemu kwotę [...]zł, natomiast nie zostanie wypłacona pozostała z tego tytułu kwota [...]zł. W tym zakresie wyjaśnić należy, że stosownie do art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie zwrotu środków przeniesionych z roku budżetowego 2018, zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 (Dz.U.UE.L.2018.300.4), wydatki państw członkowskich w związku ze zwrotem przeniesionych środków kwalifikują się do finansowania przez Unię jedynie w przypadku wypłacenia odpowiednich kwot beneficjentom przed dniem [...] października 2019 r. Zgodnie zaś z art. 26 ust. 5 rozporządzenia nr 1306/2013 w drodze odstępstwa od art. 169 ust. 3 akapit czwarty rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 państwa członkowskie zwracają środki przeniesione zgodnie z art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 odbiorcom końcowym, w odniesieniu do których w roku budżetowym, na który przeniesiono środki, zastosowano współczynnik korygujący. Zwrot środków, o którym mowa w akapicie pierwszym, stosuje się jedynie wobec beneficjentów końcowych w tych państwach członkowskich, w których w poprzednim roku budżetowym stosowano dyscyplinę finansową. Na mocy art. 169 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euroatom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U.UE.L.2012.298.1) środki na płatności, które zostały przeniesione, ale nie zostały wykorzystane do końca roku budżetowego, zostają anulowane (ust. 2); niewykorzystane środki odnoszące się do działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, mogą zostać przeniesione jedynie na kolejny rok budżetowy. Przeniesienie takie nie przekracza kwoty dostosowania płatności bezpośrednich, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników 81, zastosowanego w poprzednim roku budżetowym, do wysokości 2 % środków pierwotnie przeznaczonych na ten cel. Przeniesione środki zwracane są wyłącznie do linii budżetowych obejmujących działania, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1290/2005. Przeniesienie takie może skutkować dodatkową płatnością wyłącznie na rzecz odbiorców końcowych, którzy w poprzednim roku budżetowym byli objęci dostosowaniem płatności bezpośrednich, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Komisja podejmuje decyzję o przeniesieniu środków do dnia 15 lutego roku, na który dokonywane jest przeniesienie, i powiadamia o niej Parlament Europejski i Radę (ust. 3). Dla zwrotu kwoty z tytułu dyscypliny finansowej istotne są również motywy jej zastosowania, wskazane w rozporządzeniu nr 1306/2013. Z motywu nr 15 wynika, że w kontekście przestrzegania dyscypliny budżetowej niezbędne jest określenie pułapu rocznego wydatków finansowanych przez EFRG z uwzględnieniem kwot maksymalnych ustalonych dla tego funduszu w wieloletnich ramach finansowych przewidzianych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013. W motywie 16 wskazano zaś, że dyscyplina budżetowa wymaga również, aby roczny pułap wydatków finansowanych przez EFRG był przestrzegany w każdych okolicznościach oraz na każdym etapie procedury budżetowej i wykonywania budżetu. W związku z tym niezbędne jest, aby krajowy pułap płatności bezpośrednich dla państwa członkowskiego, określony w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013, był uważany za pułap finansowy dla takich bezpośrednich płatności dla danego państwa członkowskiego oraz aby zwroty tych płatności nie przekraczały tego pułapu finansowego. Ponadto dyscyplina budżetowa wymaga, aby wszystkie akty prawne Unii w dziedzinie WPR proponowane przez Komisję lub przyjmowane przez Unię lub przez Komisję i finansowane przez EFRG nie przekraczały rocznego pułapu wydatków finansowanych przez ten fundusz. Natomiast w motywie pkt 18 prawodawca unijny postanowił, że aby wesprzeć sektor rolnictwa w przypadku poważnych kryzysów mających wpływ na produkcję rolną lub dystrybucję produktów rolnych, należy ustanowić rezerwę kryzysową w drodze zastosowania, na początku każdego roku, zmniejszenia płatności bezpośrednich przy pomocy mechanizmu dyscypliny finansowej, zaś w motywie pkt 19 przyjął, że art. 169 ust. 3 rozporządzenia (UE, Euratom) nr 966/2012 przewiduje, że niezaangażowane środki odnoszące się do działań, o których mowa w art. 4 ust. 1 niniejszego rozporządzenia, mogą zostać przeniesione jedynie na następny rok budżetowy, a przeniesienie takie może skutkować dodatkową płatnością jedynie na rzecz odbiorców końcowych, którzy w poprzednim roku budżetowym byli objęci dostosowaniem płatności bezpośrednich, o którym mowa w art. 25 niniejszego rozporządzenia (...)(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 619/20).

Z przywołanych przepisów wynika, że prawodawca unijny wprowadził w przypadku płatności wieloletnich na wypadek kryzysów w sektorze rolnictwa mechanizm dyscypliny finansowej, polegający na utworzeniu rezerwy środków z funduszu unijnego poprzez zmniejszenie płatności bezpośrednich w danym roku w stosunku do tych wnioskodawców, u których poziom pomocy unijnej przekroczył przyjmowany dla tego roku przez instytucję unijną pułap pomocy (roczny pułap wydatków finansowanych przez fundusz). Jednakże kwoty zastosowanej dla wnioskodawców dyscypliny finansowej podlegają w zakreślonym prawem unijnym terminie zwrotowi, o ile zabezpieczone (poprzez zastosowanie współczynnika korygującego) kwoty tytułem utworzenia rezerwy nie zostaną wykorzystane w danym roku. Z przepisów tych wynika nadto, że zwrot kwoty z tytułu dyscypliny finansowej przyznanej w związku z zastosowaniem do płatności współczynnika korygującego, powiązany został z terminem wypłaty tej kwoty. W przytoczonych wyżej przepisach unijnych mowa bowiem o wypłaceniu odpowiednich kwot beneficjentom przed dniem [...] października 2019 r. Termin "wypłata" w potocznym rozumieniu oznacza zaś wypłacenie, wypłacenie komuś pieniędzy, pensji, wynagrodzenia za pracę; wypłacać – wręczać należność pieniężną, zapłatę za coś (B. Dunaj (red.), Popularny słownik języka polskiego, Warszawa 2000, s. 816). Nie bez znaczenia jest i to, że określony w tym przepisie termin ma charakter materialnoprawny, co oznacza, że jeśli przed jego upływem nie zostaną wypłacone beneficjentowi kwoty z tytułu dyscypliny finansowej - kwoty te nie kwalifikują się do dofinansowania z budżetu UE, nie stanowią bowiem kwoty kwalifikowanej. Brak również podstaw do przyjęcia, że zwrot kwoty z tytułu dyscypliny finansowej miałby nastąpić ze środków krajowych (budżetu państwa członkowskiego). Przedmiotem zwrotu są bowiem środki z funduszu unijnego i to w sytuacji, gdy nie zaistnieje negatywna przesłanka ich zwrotu, jaką jest materialny termin tego zwrotu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt I GSK 619/20).

Z omówionych względów prawidłowości stanowiska organu wyrażonego w zaskarżonej decyzji nie mogą skutecznie podważyć argumenty skarżącego odwołujące się do braku po jego stronie winy w związku z przedłużaniem się postępowania o przyznanie płatności. Nie zasługuje także na uwzględnienie wniosek skarżącego, wedle którego dotychczas niewypłacona część kwoty [...]zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej winna zostać wypłacona z własnych funduszy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Trafnie natomiast podniósł skarżący, że wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 został złożony w dniu 15 czerwca 2018 r. nie za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, jak wskazano w zaskarżonej decyzji, ale w formie papierowej. Potwierdza to opatrzony własnoręcznym podpisem skarżącego dokument wniosku znajdującego się w aktach administracyjnych. Okoliczność ta pozostaje jednakże bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji, która z omówionych wyżej względów pozostaje w zgodzie z przepisami prawa.

Jeszcze raz wymaga podkreślenia, że organ odwoławczy wziął pod uwagę całokształt dowodów i okoliczności podnoszonych w sprawie, po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego należycie rozpatrzył zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności dane z bazy LPIS. W konsekwencji organ prawidłowo ocenił okoliczności mające wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji czyni zadość przepisowi art. 107 § 3 k.p.a., jest szczegółowe i wyczerpujące.

W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.