Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 3098/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

1 W Y R O K 2 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska (spr.) Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as. sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.O. – W. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę. /-/ K.Pawlicki /-/ S.Zapalska /-/ J.Ruszyński


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia [...] listopada 2001 r. skarżąca J. O.-W. wraz z mężem złożyła w Urzędzie Skarbowym wniosek (k. [...] – [...]) o stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z dnia [...]1993 r. dotyczącej nadania numeru identyfikacji podatkowej (NIP) dla podmiotu "A" J. O.-W. , Z. W. z siedzibą w M.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie organ podatkowy pierwszej instancji w dniu [...] wydał decyzję nr [...] (k. [...] – [...]), na podstawie art. 207 w związku z art. 258§1 pkt. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 962 ze zm.), w której stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] 1998 r. decyzji z dnia [...] 1993 r. w sprawie nadania Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP) dla podmiotu "A" J. O.-W., Z.W. z siedzibą w M. z uwagi na jej bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Skarbowy podniósł, że skarżąca złożyła zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą z powodu likwidacji podmiotu "A" J.O. – W. , Z.W. z dniem [...] 1998 r. Do wniosku załączono decyzje Prezydenta Miasta oraz Wójta Gminy z dnia [...] 1998 r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej wpisów [...] oraz [...], które w swoim uzasadnieniu potwierdzały fakt dokonanej przez podmiot likwidacji. Uzupełnienie powyższego stanowiło zaświadczenie Urzędu Statystycznego Z.G. z dnia [...] 1998 r. dotyczące wykreślenia z systemu REGON identyfikatora [...]. W zakresie podatku VAT skarżąca złożyła zgłoszenie o zaprzestaniu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatnikiem od towarów i usług lub podatnikiem akcyzowym, podając datę zaprzestania – [...] 1998 r. oraz przyczynę zaprzestania – likwidację. Zdaniem organu podatkowego wobec powyższego należy uznać, że stwierdzenie wygaśnięcia decyzji dotyczącej nadania numeru identyfikacji podatkowej podyktowane jest koniecznością wyprowadzenia rozbieżności rejestracyjnych powstałych u małżonków W. W ocenie organu podatkowego skarżąca nie posiada osobistego numeru NIP, a w kontaktach z Urzędem Skarbowym posługuje się numerem podmiotu gospodarczego "A" J. O. –W. , Z. W.

Od powyższej decyzji organu podatkowego skarżąca wniosła odwołanie z dnia [...] sierpnia 2002 r. (k. [...] –[...]), w którym domagała się uchylenia decyzji Urzędu Skarbowego w części dotyczącej daty wygaśnięcia decyzji w sprawie nadania NIP.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Izba Skarbowa wydała w dniu [...] decyzję nr [...] (k. [...]-[...]), na podstawie art. 233§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji podatników i płatników (Dz. U. nr 142, poz. 702 ze zm.), w której utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy drugiej instancji podniósł, że zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o zasadach ewidencji podatników i płatników w przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa. W rozważanej sprawie niespornym jest, że ustał byt prawny podmiotu "A" J.O. –W., Z. W. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, nastąpiło wygaśnięcie z mocy prawa decyzji o nadaniu NIP. W ocenie organu podatkowego nie można uważać, że na podstawie art. 20 powołanej powyżej ustawy, NIP nadany dla podmiotu, będącego małżeństwem, prowadzącego wspólnie działalność gospodarczą staje się numerem identyfikacji podatkowej jednego z małżonków. W konsekwencji, w rozważanej sprawie skarżąca do dnia wydania ostatecznej decyzji nie posiadała numeru identyfikacji podatkowej i posługiwała się numerem nadanym na podstawie decyzji z dnia [...] 1993 r., która wygasła z mocy prawa.

Od ostatecznej decyzji organu podatkowego skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę z dnia [...] grudnia 2002 r., w której zarzuciła zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 12 ust. 2 w zw. z art. 20 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników oraz art. 212 Ordynacji podatkowej, domagając się jej uchylenia w całości oraz poprzedzającej jej decyzji Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, powołując się na pismo Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 1996 r. nr ON-7-065-57-GRG/96, że w przypadku wspólnego prowadzenia przez małżonków działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, bez formalnego zawiązania spółki cywilnej, dla celów podatku od towarów i usług należy ich traktować jako jednego podatnika – w takim przypadku uznaje się, że działalność gospodarcza prowadzona jest przez jedną osobę fizyczną. Podatnikiem jest małżonek, którego nazwisko umieszczone jest jako pierwsze w dokumencie potwierdzającym wpis do ewidencji działalności gospodarczej. W ocenie skarżącej należy zatem uznać, że to ona była podatnikiem VAT i jako podatnikowi VAT został jej nadany numer NIP. Zdaniem skarżącej skoro ona była adresatką decyzji z dnia [...] 1993 r. to oznacza, że nadany na mocy tej decyzji numer jest jej numerem NIP. W tym przypadku bowiem nie można mówić o ustaniu bytu prawnego podmiotu, co w swoich decyzjach stwierdzają organy podatkowe. W ocenie skarżącej jest oczywistym, że skoro ona nadal żyje to jej byt prawny nie ustał.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa uznała zarzuty skarżącej za bezpodstawne i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących w dniu jej wydania przepisów prawnych.

Na wstępie należy podkreślić, że na podstawie art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Spór pomiędzy skarżącą, a organami podatkowymi sprowadza się do oceny możliwości nabycia przez skarżącą Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP) nadanego przez organ podatkowy na podstawie decyzji z dnia [...] 1993 podmiotowi "A" J. O.- W., Z.W .

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. nr 142, poz. 702 ze zm.) NIP nadany podatnikowi nie przechodzi na następcę prawnego, z wyjątkiem:

- przekształcenia przedsiębiorstwa państwowego w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa lub przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę gminy,

- przekształcenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w spółkę akcyjną lub spółki akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialności.

Na podstawie art. 12 ust. 2 w przypadku zgonu lub ustania bytu prawnego podatnika, decyzja o nadaniu NIP wygasa z mocy prawa, z wyjątkiem wymienionych powyżej przypadków.

Nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie znalazł zastosowania żaden z wyjątków wskazanych w powołanym powyżej przepisie. Numer identyfikacyjny został skarżącej nadany przed wejściem w życie powołanej powyżej ustawy, na mocy art. 9 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm.). Wobec tego na podstawie art. 20 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników stał się numerem podatkowym w rozumieniu tej ustawy..

Analizując przedstawiony stan prawny i faktyczny należy podkreślić, że w stanie prawnym obowiązującym zarówno przed, jak i po wejściu w życiu ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników żaden przepis prawa nie umożliwiał i nie umożliwia nabycia Numeru Identyfikacji Podatkowej nadanemu obojgu małżonkom prowadzącym wspólnie działalność gospodarczą jednemu z tych małżonków. Wniosek taki płynący z analizy powołanych powyżej przepisów prawnych potwierdza również wyjaśnienie Ministra Finansów z dnia 9 lipca 1996 r. nr ON-7-065-13-GRG/96 (publikowane w Biuletynie Skarbowym z 1996 r., nr 5, s. 26). Z pisma tego wynika jednoznacznie, że od stwierdzenia wygaśnięcia NIP, poprzednio ustalonego dla małżonków (jako domniemanej spółki cywilnej), można odstąpić jedynie w sytuacji gdy małżonkowie zawiążą spółkę cywilną. Wówczas jednak nadany NIP stanie się Numerem Identyfikacji Podatkowej nowej zawiązanej spółki cywilnej. Wobec tego każdy z małżonków jest zobowiązany dokonać zgłoszenia rejestracyjnego w celu otrzymania osobistego Numeru Identyfikacji Podatkowej. Powyższe stanowisko nie jest sprzeczne ze stanowiskiem zawartym w wyjaśnieniach Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 1996 r. nr ON-7-065-57-GRG/96 (publikowanych w Biuletynie Skarbowym z 1997 r., nr 3, s. 22), na które powołuje się strona. Wbrew twierdzeniom skarżącej pismo to omawia jedynie zasady nadawania i posługiwania się NIP przez małżonków prowadzących wspólnie działalność gospodarczą na imię obojga, nie mających zawiązanej spółki cywilnej. W piśmie tym Minister Finansów wyjaśnia jedynie, że w przypadku, którego dotyczy analizowana sprawa, podatnikiem jest małżonek, którego nazwisko jest umieszczone jako pierwsze w dokumencie potwierdzającym wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak, że NIP nadany małżonkom prowadzącym działalność gospodarczą bez zawiązania spółki, staje się automatycznie numerem osobistym tego podatnika.

Wobec powyższych ustaleń należy podkreślić, że ustanie bytu prawnego podmiotu "A" J.O. – W, Z.W. – co w sprawie nie jest sporne wobec wykreślenia podmiotu z rejestru działalności gospodarczej, spowodowało – zgodnie z art. 12 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, spowodowało wygaśnięcie z mocy prawa decyzji z dnia [...] 1993 r., dotyczącej nadania NIP dla tego podmiotu. Skarżąca miała zatem obowiązek złożyć wniosek o nadanie jej, jako osobie fizycznej, numeru identyfikacji podatkowej. W związku z tym posługiwanie się przez skarżącą nie swoim NIP narusza ustawę o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz stanowi wykroczenie, zgodnie z art. 81 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks Karny Skarbowy (Dz. U. nr 83, poz. 930 ze zm).

Z tych powodów Sąd wniesioną skargę uznał za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/K. Pawlicki /-/S. Zapalska /-/J. Ruszyński