Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1427/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 j, ust. 3b
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 września 2016 r. sygn. akt [....] w przedmiocie określenia wysokości opłaty rocznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 listopada 2015 r. Wójt Gminy S., powołując się m.in. na art. 6o, art.6i, art. 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst. jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.), dalej u.c.p.g. oraz § 2 ust. 7, § 3 ust. 4.1 Uchwały Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj.Pom. z 2015 r., poz. 812), dalej "uchwała", określił M.W. wysokość opłaty rocznej ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 czerwca 2016 r. w kwocie 150 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że M.W. jest właścicielem nieruchomości położonej w K.P. przy u. [...] na terenie której powstają odpady komunalne. Nieruchomość ta jest wykorzystywana na cele rekreacyjno-wypoczynkowe przez część roku. W takiej sytuacji opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ustalana jest na podstawie § 2 ust. 7 uchwały jako roczna opłata ryczałtowa.

Decyzją z dnia 20 września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania strony, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i określiło M.W. wysokość opłaty rocznej ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 1 maja 2015 r. w kwocie 150 zł.

W uzasadnieniu SKO wskazało, że z art. 6h u.c.p.g. wynika obowiązek ponoszenia przez właścicieli nieruchomości na rzecz gminy, na terenie której położnej są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W związku z wejściem w życie z dniem 1 maja 2015 r. uchwały, zmianie uległa wysokość opłat. Uchwała ta wprowadziła roczną ryczałtową stawkę opłaty w kwocie 150 zł za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które są zbierane i odbierane w sposób selektywny, od nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Zmiana ta związana była z nowelizacją przepisów u.c.p.g., które nastąpiły z dniem 1 lutego 2015 r., w tym w szczególności z nowym przepisem art. 6j ust. 3b u.c.p.g.

Zdaniem SKO, stawka opłaty została naliczona prawidłowo. Odwołujący się potwierdza zamieszkiwanie w S. jedynie przez część roku, a więc spoczywa na nim obowiązek uiszczenia ryczałtowej opłaty rocznej. Obowiązek uiszczenia tej opłaty jest niezależny od ilości odpadów powstających na działce czy też ich ewentualnego wywożenia w inne miejsce. Nie mają także znaczenia podnoszone okoliczności wzmożonego hałasu czy też niewywiązywania się przez gminę z nałożonych na nią obowiązków.

Kolegium stwierdziło jednak, że organ pierwszej instancji nieprawidłowo określił termin powstania obowiązku uiszczenia opłaty rocznej. Obowiązek podatkowy w opłacie za gospodarowanie odpadami biegnie od dnia wejścia w życie uchwały, czyli od dnia 1 maja 2015 r., a nie od 1 lipca 2015 r. Uchybienie to zostało skorygowane przez Kolegium w orzeczeniu reformatoryjnym wydanym na podstawie art. 233§ 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M.W. wniósł o uchylenie opisanej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 3 ust. 1, art. 3 ust. 2 pkt 3 oraz art. 6c ust. 1 u.c.p.g. polegające na tym, iż Gmina, wbrew regulacjom zawartym w tych przepisach, nie zapewniła wszystkim mieszkańcom możliwości przekazywania odpadów, co jest nieodłącznym warunkiem pobierania opłaty,

art. 6j ust. 3b wyżej przywołanej ustawy w zw. z § 1 lit f) uchwały poprzez niesłuszne przyjęcie, że dom skarżącego położony w K.P. jest przeznaczony na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, co zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego i Gminy upoważniało ją do zastosowania zryczałtowanej opłaty za wywóz odpadów,

art. 77§ 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez pominięcie przy podejmowaniu decyzji faktu złożenia przy piśmie z dnia 31 sierpnia 2015 roku deklaracji DO-1 wskazującej na wygaśnięcie obowiązku uiszczania opłaty z dniem 19 lipca 2015 roku, co winno skutkować obniżeniem opłaty rocznej,

art. 210 § 1 pkt 5) Ordynacji podatkowej polegające na niewskazaniu przez organ odwoławczy w wydanej decyzji w sposób ścisły jakiego okresu dotyczy decyzja określająca wysokość opłaty,

art. 138 § 1 i art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na określeniu wysokości opłaty bez końcowego ograniczenia czasowego, a ponadto na ustaleniu tej opłaty od dnia 1 maja 2015 roku (wcześniej niż w decyzji organu I instancji), a zatem poza zakresem zaskarżonej decyzji i na niekorzyść osoby wnoszącej odwołanie.

W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2016 r. skarżący doprecyzował podniesione w skardze zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W niniejszej sprawie z uwagi na fakt, że złożone przez skarżącego dwukrotnie deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dotknięte były nieprawidłowościami, a wezwanie do korekty deklaracji nie zostało przez skarżącego wykonane, Wójt Gminy S. określił stronie wysokość tej opłaty na podstawie art. 6o u.c.p.g. Zgodnie z tym przepisem w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

W zaskarżonej decyzji organ ustalił, że na skarżącym ciąży obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jest on bowiem właścicielem nieruchomości przeznaczonej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanej jedynie przez część roku. Skarżący z kolei utrzymuje, że skoro na nieruchomości tej przebywa rzadko, a jeśli przebywa, to nie w celu rekreacyjnym tylko administracyjnym a nadto nie produkuje odpadów, a jeśli już je produkuje, to wywozi je we własnym zakresie – to nie powinien być obciążany opłatą za gospodarowanie odpadami komunalnymi w ogóle.

W sporze tym rację należy przyznać organom, stanowisko bowiem skarżącego nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ten z kolei przepis mówi o właścicielach nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy oraz o tych właścicielach nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale rada gminy postanowiła o odbieraniu od nich odpadów komunalnych. Oznacza to, że obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi mają zasadniczo ci właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Obowiązek ten może też dotyczyć właścicieli nieruchomości niezamieszkałych, jeśli tak uchwali rada gminy. W rozpatrywanej sprawie Rada Gminy S. taką uchwałę podjęła. Mowa tu o uchwale Nr [...] Rady Gminy S. z dnia 26 lutego 2015 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (Dz.Urz.Woj.Pom. z 2015r., poz. 812), która wprowadziła obowiązek uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe.

Skarżący błędnie zarzuca, że jego nieruchomość nie należy do kategorii nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w rozumieniu ww. uchwały. Zgodnie z § 1 lit. f uchwały, przez nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno-wypoczynkowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane domkiem lub domkami letniskowymi lub innymi obiektami (bez instalacji grzewczej) oraz innych nieruchomości, które są wykorzystywane jedynie przez część roku. Z pism skarżącego jak również jego ojca R.W. składanych w toku postępowania bezspornie wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana przez część roku, nawet jeśli jest to tylko kilka dni w roku. Jest zatem nieruchomością, o której mowa w § 1 lit. f uchwały. Fakt natomiast, że z uwagi na zakłócanie ciszy przez sąsiadów wypoczynek w czasie pobytu skarżącego i domowników jest niemożliwy, w żaden sposób nie wpływa na kwalifikację przedmiotowej nieruchomości dla celów naliczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Przepisy prawne nie uzależniają obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od osiągnięcia przez właściciela nieruchomości celu rekreacyjno-wypoczynkowego. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter ekwiwalentnego świadczenia obowiązkowego, które obowiązkowo należy uiszczać dopóty, dopóki spełnia się ustawowe przesłanki, precyzowane w odpowiednich uchwałach będących aktami prawa miejscowego. Prawnie irrelewantne są okoliczności takie jak zakłócanie spokoju przez sąsiadów czy wywożenie odpadów we własnym zakresie w przypadku, gdy obowiązek uiszczania opłat wynika z odpowiedniej uchwały.

Należy też wskazać, że nawet gdyby uznać, że nieruchomość skarżącego nie jest nieruchomością wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe w rozumieniu uchwały (do czego jednak brak jest podstaw), a jest, jak to skarżący określa "niezamieszkałym domem mieszkalnym", to nie oznacza to jeszcze, że skarżący nie byłby zobowiązany do ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 1 u.c.p.g. właściciele nieruchomości (...), którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, wykonując obowiązek określony w art. 5 ust. 1 pkt 3b, są obowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez:

1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych lub

2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2

- przez okazanie takich umów i dowodów uiszczania opłat za te usługi.

Z przepisu tego wynika zatem, że właściciele nieruchomości, którzy nie są obowiązani do ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rzecz gminy, czyli ci, którzy są właścicielami nieruchomości niezamieszkałych, ale rada gminy nie wydała uchwały obejmującej także ich systemem gospodarowania odpadami komunalnymi przez gminę, mają obowiązek udokumentowania korzystania z usług wykonywanych przez ww. podmioty. Przy bowiem braku takich umów, są oni zobowiązani uiszczać opłatę za odbieranie odpadów komunalnych. Jak jednak wyżej wskazano, skarżący jest zobowiązany do ponoszenia opłat na rzecz gminy, bowiem rada gminy wydała uchwałę obejmującą jego nieruchomość, jako nieruchomość niezamieszkałą, wykorzystywaną jedynie przez część roku, systemem gospodarowania odpadami komunalnymi.

Bez znaczenia pozostają zarzuty skarżącego co do niedostarczenia przez gminę worków na śmieci. Wbrew zarzutom zawartym w skardze, przepisy ustawy nie uzależniają obowiązku uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami od wykonania, częściowego wykonania bądź niewykonania obowiązku odbioru odpadów od właściciela nieruchomości. W przypadku natomiast, gdy gmina nie realizuje obowiązku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany do przekazania odpadów komunalnych, na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust. 2, co wprost wynika z art. 6s u.c.p.g.

Prawidłowo organ określił wysokość obciążającej skarżącego opłaty jako opłatę ryczałtową roczną. Zgodnie z art. 6j ust. 3b u.c.p.g., w przypadku nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe, lub innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, wykorzystywanych jedynie przez część roku, rada gminy uchwala ryczałtową stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za rok od domku letniskowego lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Na podstawie tej delegacji ustawowej, Rada Gminy S. w § 3 ust. 4.1. uchwały wysokość tej opłaty określiła na kwotę 150 zł. Ponieważ opłata ta ma charakter ryczałtowy, bez znaczenia pozostaje ilość wytwarzanych przez domowników odpadów jak i ewentualna ich decyzja, aby odpadów tych nie pozostawiać, tylko wywozić we własnym zakresie.

W kwestii zarzutu naruszenia przez organ drugiej instancji art. 210 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) przez brak wskazania w sposób ścisły, jakiego okresu dotyczy decyzja określająca wysokość opłaty, należy wskazać, że Kolegium podało datę początkową naliczania opłaty (1 maja 2015 r.) i wskazało, że ma ona charakter roczny. Jakkolwiek więc zgodzić należy się ze stroną, że dla uniknięcia jakichkolwiek wątpliwości po stronie adresata decyzji wskazane byłoby wyraźne podanie nie tylko daty początkowej naliczenia opłaty ale też daty końcowej, to jednak uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ostatecznie zarówno wysokość opłaty jak i okres, za jaki została naliczona, wynikają z treści decyzji. Czym innym jest natomiast kwestia terminu płatności opłaty – termin został wskazany stronie w decyzji organu I instancji jako 30 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna.

Ponieważ zgodnie z art. 6q u.c.p.g., w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta (...), ocena zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy zakazu reformationis in peius odbywa się nie w świetle wskazanego w skardze art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego, ale art. 234 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes publiczny. W niniejszej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając orzeczenie reformatoryjne nie orzekło na niekorzyść strony skarżącej, bowiem ani stawka opłaty, ani okres, za jaki została naliczona (tj. za rok), nie uległy zmianie. Zmianie uległ jedynie termin początkowy naliczenia opłaty (z 1 lipca na 1 maja 2015 r.), trudno jednak dostrzec, jaką niekorzyść poniosła w ten sposób strona.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718) nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę.