Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1982/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 245, art.246 par 1, art.259, art.260
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 30 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc wrzesień 2003 r. postanawia: - odmówić zwolnienia od kosztów sądowych -


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc wrzesień 2003 r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach" oraz nadesłanego pisma pełnomocnika z dnia 2 lutego 2012 r. P.P. prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką H.F. (ur. w 1940 r.). Oboje mieszkają w mieszkaniu o pow. 60 m2. Matka wnioskodawcy otrzymuje emeryturę w wysokości 1053 zł miesięcznie. P.P. od ponad trzech lat nie pracuje i nie posiada dochodów ani konta bankowego.

Postanowieniem z dnia 17 lutego 2012 r. Referendarz sądowy w WSA w Krakowie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił. W uzasadnieniu wskazano, że informacje podane we wniosku nie były wystarczające dla oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Reprezentujący stronę pełnomocnik został wezwany do przesłania określonych dokumentów, jednak nie wywiązał się w pełni z nałożonego obowiązku. W związku z tym, z uwagi na fakt, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania niezdolności do ponoszenia kosztów sądowych, Referendarz sądowy stwierdził, że P. P. nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.

W sprzeciwie od w/w postanowienia pełnomocnik skarżącego podkreślił, że skarżący rzeczywiście nie przesłał wszystkich wymaganych dokumentów, jednak informacje i oświadczenia, które złożył były wystarczające przynajmniej do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc do zwolnienia od opłaty sądowej w części (jeśli nie w całości). Skoro skarżący nie pracuje, nie posiada dochodów, jego matka otrzymuje emeryturę w wysokości 1 053 zł miesięcznie, to bez względu na strukturę miesięcznych wydatków rodziny, nie ma on środków na uiszczenie opłaty sądowej. Emerytura matki musi być przeznaczone na bieżące utrzymanie oraz na opłaty za mieszkanie i media. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że emerytura w takiej wysokości w żadnym wypadku nie pozwala na pokrycie jeszcze dodatkowo opłaty sądowej, jak również na poczynienie jakichkolwiek oszczędności, nawet w długim okresie czasu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – określana dalej jako "p.p.s.a.") – od zarządzeń i postanowień wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, iż w wypadku wniesienia sprzeciwu zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

W myśl przepisu art. 245 §1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 §3 p.p.s.a.).

Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Użyte w art. 246 § 1 pkt 2 określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy do sądu. Należy podkreślić, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, sąd może wezwać stronę do złożenia, w zakreślonym terminie, dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Sąd (referendarz sądowy) nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia jakichkolwiek dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione przez stronę dane uniemożliwiają pełną ocenę jej stanu majątkowego albo gdy nie są one do końca jasne. Sąd zauważa także, że przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

W świetle powyższych uwag Sąd stwierdza, że analiza złożonych przez skarżącego oświadczeń nie pozwala na przyjęcie, że wykazał on w sposób niewątpliwy, iż nie jest w stanie uiścić wymaganych na obecnym etapie postępowania kosztów sądowych. W treści wniosku skarżący ograniczył się jedynie do przedstawienia takich danych, które mogły świadczyć o jego złym stanie majątkowym i braku wystarczających dochodów, uchylił się natomiast od ich wykazania i uzupełnienia w sposób określony w doręczonym wezwaniu. Został on bowiem wezwany do przedłożenia:

- spisu miesięcznych wydatków rodziny związanych z bieżącymi potrzebami, popartego odpowiednimi rachunkami,

- wyciągów z kont bankowych P. P. i H. F. obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy i ich obecny stan,

- zeznań podatkowych P. P. i H. F. za 2011r. lub oświadczeń o przychodach uzyskanych w tym roku z uwzględnieniem dochodów,

- dowodu przelewu lub przekazu emerytury H. F. za ostatni miesiąc,

- zaświadczenia z właściwej spółdzielni mieszkaniowej, dotyczącego własności spółdzielczego prawa do lokalu lub odpisu księgi wieczystej jeżeli takowa jest prowadzona dla tego lokalu.

W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie pełnomocnik strony skarżącej przesłał pismo z dnia 2 lutego 2012 r., w którym poinformował jedynie, że P. P. od trzech lat nie pracuje i nie posiada dochodów, zeznań podatkowych ani konta. Strona nie wywiązała się zatem należycie z nałożonego na nią zobowiązania, co sprawia, że jej oświadczenia są niepełne i nie poddają się weryfikacji. Skoro zatem wnioskodawca uchylił się od przedstawienia kompletnej dokumentacji wskazanej w wezwaniu sądowym, to powinna liczyć się z tym, że Sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy. Brak danych dotyczących bieżących wydatków uniemożliwia ustalenie, czy poniesienie przez stronę kosztów postępowania uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Podobnie ocenić należy sytuację, gdy skarżący nie przedstawia dokumentów, w oparciu o które można by ustalić, jakimi środkami miesięcznie dysponuje on i jego rodzina. Zwrócić trzeba uwagę, że Sąd dokonując oceny możliwości płatniczych strony musi przeprowadzić pewnego rodzaju symulację finansową określającą relację wydatków gospodarstwa domowego do jego dochodów, z uwzględnieniem posiadanych środków trwałych i oszczędności. W operacji tej musi też wziąć pod uwagę charakter i wysokość poszczególnych wydatków, żeby uznać je za konieczne lub za zbędne, zwłaszcza w obliczu faktu starania się o przyznanie prawa pomocy. Tymczasem brak którychkolwiek z tych danych, skutecznie to uniemożliwia.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stwierdza, uwzględniając także okoliczność, że przed tut. Sądem prowadzonych jest osiem postępowań ze skarg P. P., że nie zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie skarżącego od kosztów sądowych. Brak pełnych danych uniemożliwia ocenę sytuacji majątkowej skarżącego, przez co należy uznać, że nie wykazał on, że jego położenie majątkowe uzasadniało przyznanie prawa pomocy.

Dlatego Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę swego rozstrzygnięcia art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.