Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 170/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 2 i 3, art. 49 ust. 1, 3, 4 i 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2019 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] października 2018 r. nr [...] i orzekająca o: 1) zatwierdzeniu projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w G., z wyłączeniem niezrealizowanego pokoju - werandy od strony ul. [...]) udzieleniu W. I. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku, które nie obejmuje niezrealizowanego pokoju - werandy od strony ul. [...]. nałożeniu na W. I. obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

w B., w związku z interwencją H. S., po dokonaniu w dniu [...] września 2012 r. kontroli w terenie, wszczął postępowanie administracyjne, w sprawie robót budowlanych w istniejącym parterowym budynku mieszkalnym na działce nr [...] przy ul. [...] w G..

W wyniku tej kontroli organ ustalił, iż właściciel przedmiotowej działki W. I. wykonuje roboty budowlane polegające na wymurowaniu ściany zewnętrznej od strony podwórka, w miejscu istniejącej ściany drewnianej, a także wymurowaniu ściany z pustaków ceramicznych, oddzielającej budynek W. I. od budynku H. S., istniejącego na działce sąsiedniej nr [...]. Obie ściany murowane zostały podwyższone o ok. 1,50m w stosunku do stanu pierwotnego. Zmieniono konstrukcję dachu i wbudowano nowe krokwie. Ściana wewnętrzna budynku, wymurowana z pustaków ceramicznych, została podwyższona do zmienionego nachylenia połaci dachowej. Ponadto została również wykonana nowa ściana szczytowa z pustaków ceramicznych od strony wjazdu na działkę. Ściany zewnętrzne budynku zostały docieplone. Wewnątrz obiektu wykonano żelbetowy wylewany podciąg, schody na poddasze i strop żelbetowy nad pomieszczeniem higieniczno-sanitarnym wydzielonym na parterze. Na poddaszu wznoszone są ściany wewnętrzne z pustaków ceramicznych.

Inwestor dokonał wprawdzie zgłoszenia z dnia [...] lipca 2012 r. do Starostwa Powiatowego w B., obejmującego wymianę pokrycia dachu na przedmiotowym budynku mieszkalnym (z eternitu na blachodachówkę) oraz ocieplenie obiektu, jednak stwierdzono, iż wykonywane przez niego roboty budowlane znacznie przekraczają zakres w/w zgłoszenia. Roboty te wymagały pozwolenia na budowę, którym W. I. nie legitymował się, zatem należało je zakwalifikować jako samowolną budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane.

W związku z tym, że stwierdzony podczas kontroli zakres robót budowlanych wykonywanych przez W. I. przekraczał zakres zgłoszenia, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał wykonywanie wszelkich robót budowlanych związanych z nadbudową istniejącego parterowego budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w G. i zobowiązał inwestora do dokonania niezbędnego zabezpieczenia budowy i przedłożenia, w terminie do [...] grudnia 2012 r., następujących dokumentów:

- zaświadczenia Wójta G. o zgodności przewidywanej inwestycji

z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

w przypadku braku takiego planu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,

- 4 egzemplarzy projektu budowlanego określającego funkcje budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie autora na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu,

- ekspertyzy stanu technicznego budynku w związku z wykonaniem dotychczasowych robót.

Inwestor wykonał w/w postanowienie, przedkładając wymagane dokumenty,

a Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r. ustalił W. I. opłatę legalizacyjną w wysokości 50 000 zł z tytułu samowolnej rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. - postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji. Skarga wywiedziona przez W. I. została oddalona prawomocnym wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 18 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 277/14.

Ponieważ opłata nie została uiszczona w terminie, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. wydano nakaz rozbiórki budynku w części dokonanej samowolnie rozbudowy i doprowadzenie parametrów budynku do stanu sprzed rozbudowy. Powyższa decyzja została uchylona w dniu [...] listopada 2017 r. w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy w związku

z rozstrzygnięciem Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2017 r., który umorzył część nałożonej opłaty legalizacyjnej w kwocie 48 000 zł, a pozostałą część opłaty

w wysokości 2 000 zł rozłożył na raty (termin płatności ostatniej raty ustalono do

[...] czerwca 2018 r.). W związku z tym nakaz rozbiórki stwierdzonej samowoli

w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. okazał się przedwczesny gdyż nie można stwierdzić że inwestor nie wykonał jednego z obowiązków legalizacyjnych w postaci wniesienia opłaty legalizacyjnej. Sprzeciw od powyższej decyzji uchylającej został oddalony wyrokiem WSA w Białymstoku z dnia 5 kwietnia 2018 r. sygn. akt

II SA/Bk 911/17. NSA oddalił skargę kasacyjną H. S. od tego wyroku (wyrok z dnia 1 sierpnia 2018 r. II OSK 1858/18).

W dniu [...] czerwca 2018 r. organ I instancji został powiadomiony, że na rachunek Urzędu Wojewódzkiego wpłynęła ostatnia rata opłaty legalizacyjnej

i decyzją z dnia [...] października 2018 r. - na podstawie art. 49 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej: "u.p.b.") - zatwierdził projekt budowlany rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] przy ul. [...] w G., z wyłączeniem niezrealizowanej przybudówki do elewacji frontowej (werandy) o pow. 9,10m2, a także nałożył obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła H. S. oraz W. I..

P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości

i orzekł co do meritum: zatwierdzając projekt budowlany rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr geod. [...] przy

ul. [...] w G., z wyłączeniem niezrealizowanego pokoju - werandy od strony ul. [...]; udzielając W. I. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku z zastrzeżeniem, że pozwolenie to nie obejmuje niezrealizowanego pokoju - werandy od strony ul. [...] oraz nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w/w budynku.

Organ odwoławczy zauważył, że roboty budowlane w niniejszej sprawie nie zostały zakończone, co wynika z zatwierdzanego projektu budowlanego (str. 39/63). Do wykonania pozostały jeszcze elementy ochrony przeciwpożarowej, w tym ściana oddzielenia pożarowego między budynkami mieszkalnymi na działkach o nr geod. [...]. Fakt ten przyznaje zresztą strona skarżąca. Zatem nie jest uzasadnione wydanie przez organ I instancji rozstrzygnięcia merytorycznego na podstawie przepisu art. 49 ust. 4 pkt 2 u.p.b., który stanowi, że w razie spełnienia przez inwestora wymogów ustawowych, wskazanych w art. 49 ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. W niniejszej sprawie, wraz z zatwierdzeniem projektu budowlanego, konieczne jest udzielenie inwestorowi pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, celem dokończenia inwestycji, aby była zgodna z przepisami techniczno-budowlanymi. Z tego powodu zaskarżona decyzja została uchylona

w całości z jednoczesnym wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa.

Orzekając co do istoty organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do umożliwienia dokończenia inwestycji w części niezrealizowanego pokoju - werandy od strony ul. [...] (od frontu), o pow. 9,10 m2. W wyniku oględzin z dnia

[...] grudnia 2018 r. ustalono, że w miejscu projektowanej przybudówki - werandy istnieje inny obiekt budowlany. W ocenie organu odwoławczego nie może być zatem mowy o kontynuacji robót budowlanych w tej części inwestycji, gdyż roboty budowlane nie zostały w ogóle rozpoczęte. Jednoznacznie świadczy o tym stan na nieruchomości inwestora.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż inwestor dopełnił nakładanych obowiązków legalizacyjnych, zatem korzysta z prawa do legalizacji samowoli budowlanej, która winna być zakończona w sposób przewidziany prawem, tj. pozwoleniem na użytkowanie. Tym samym brak jest podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki legalizowanej samowoli budowlanej, czy do uwzględnienia żądania doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego czego domaga się odwołująca.

Organ stwierdził, że nie znalazł potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, podnoszony przez stronę skarżącą, fakt prowadzenia przez W. I. robót budowlanych w budynku mieszkalnym stanowiącym współwłasność. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, iż W. I. drogą darowizny, aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1994 r. Rep. A nr [...], nabył własność nieruchomości nr [...], zabudowaną starym drewnianym pożydowskim domem mieszkalnym. Z kolei poprzedniczka prawna inwestora – M. S. - nabyła, poprzez zasiedzenie, prawo własność nieruchomości działki [...] (postanowienie prawomocne z dnia [...] października 1994 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w B. Wydział II Cywilny).

W wyniku oględzin z dnia [...] października 2013 r. oraz oględzin z dnia

[...] grudnia 2018 r. nie znalazł ponadto potwierdzenia, podnoszony przez stronę skarżącą, fakt zajęcia przez inwestora części wspólnej nieruchomości tj. działki [...].

Zdaniem organu odwoławczego, inwestor posiada prawo do dysponowania działką o nr geod [...], a materiał dowodowy w żaden sposób nie potwierdza stanowiska strony, że budynek mieszkalny na w/w działce i budynek mieszkalny na działce sąsiedniej o nr geod. [...], to jeden obiekt, znajdujący się we współwłasności H. S., H. G. i W. I.. Postanowienie z dnia [...] października 1994 r. sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w B. nie zawiera treści dotyczącej budynku mieszkalnego. Zatem nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 u.p.b.

W ocenie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, W. I. dopełnił też obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Fakt ten potwierdził organ właściwy rzeczowo, tj. Wojewoda P. w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. Zatem podnoszony w odwołaniu zarzut nie jest uzasadniony i brak jest podstaw prawnych do wydania w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki w oparciu o fakt, iż inwestor nie uiścił opłaty legalizacyjnej.

Odnosząc się do zarzuty uciążliwości inwestycji organ stwierdził, iż wynika ona z bliskiego sąsiedztwa obu budynków mieszkalnych, a także konfliktu między współwłaścicielami obu nieruchomości. Organ dodał przy tym, że komin

w przybudówce od strony podwórka, zaprojektowany z pustaków keramzytobetonowych, nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Spełnione zostały także wymogi dotyczące wykonywania i sytuowania kominów, określone w Polskiej Normie PN-89/B-10425.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się H. S.. W skardze złożonej do Sądu powyższą decyzję z dnia [...] stycznia 2019 r. zaskarżyła w części zatwierdzającej projekt budowlany rozbudowy i nadbudowy budynku i udzielającej W. I. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy przedmiotowym budynku oraz nakładającej na Inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku. Działający w imieniu skarżącej pełnomocnik zarzucił naruszenie:

1. art. 48 ust 2 i 3 u.p.b. przez błędne przyjęcie, iż W. I. przedłożył dokumenty upoważniające do zatwierdzenia projektu budowlanego i uzyskania zezwolenia, podczas gdy w rzeczywistości nie posiada on prawa do dysponowania domem mieszkalnym na cele budowlane, gdyż nie jest on wyłącznym właścicielem domu, albowiem dom jest posadowiony na dwóch działkach oznaczonych numerami geodezyjnymi [...], z których działka nr [...] nie jest własnością inwestora zaś stanowi własność H. S. i H. G., a więc przedmiotowy budynek nie jest wyłączną własnością W. I., gdyż jest on przedmiotem współwłasności stron i nie może jeden z współwłaścicieli dysponować tym budynkiem na cele budowlane i dokonywać przebudowy tego budynku bez zgody pozostałych współwłaścicieli;

2. art. 49 ust. 3 zd. 2 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b., przez nieuwzględnienie tego, że oplata legalizacyjna nie została przez W. I. wniesiona w terminie albowiem termin opłaty ostatniej raty opłaty legalizacyjnej upłynął w dniu [...] czerwca 2018 r., zaś ostatnia rata wpłynęła w dniu [...] czerwca 2018 r. oraz, że budowa i rozbudowa była prowadzona bez zgody współwłaścicieli samowolnie bez uzyskania zezwoleń budowlanych;

3. art. 49 ust. 1 pkt 2 u.p.b., przez zatwierdzenie projektu budowlanego rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego na działce nr [...] mimo, że przeprowadzone roboty są bardzo uciążliwe dla współwłaścicieli i utrudniają im korzystanie z mieszkania i pomieszczeń gospodarczych, utrudniają lub wręcz uniemożliwiają z korzystania z pomieszczeń wspólnych jak strych;

4. art. 49b ust. 7 w związku z art. z art.49b ust. 1 u.p.b.,

poprzez niewydanie decyzji o rozbiórce samowolnie zrealizowanej budowy przez

W. I. mimo, że nie uiścił on w terminie opłaty legalizacyjnej.

Wskazując na powyższe autor skargi wniósł o uchylenie ww. decyzji w części zaskarżonej i nakazanie organowi wydania decyzji nakazującej W. I. przywrócenie stanu pierwotnego poprzez rozbiórkę wybudowanego obiektu na działce nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Zdaniem Sądu ustalony w sprawie stan faktyczny pozwalał na właściwe zastosowanie wymienionych w zaskarżonej decyzji przepisów u.p.b.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 u.p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b., jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Sposób zakończenia procedury legalizacyjnej uzależniony jest przede wszystkim od tego, czy inwestor wywiąże się z obowiązku dostarczenia stosownej dokumentacji. W myśl bowiem art. 48 ust. 4 u.p.b., w przypadku niespełnienia

w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli nakazuje rozbiórkę. Przedłożenie zaś w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 u.p.b.).

Reguły dalszego ciągu procedury legalizacyjnej zawiera przepis art. 49 u.p.b. Zgodnie z ustępem pierwszym tej regulacji, organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego

i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Jeżeli organ stwierdzi naruszenia, w zakresie określonym w ust. 1, nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję "rozbiórkową" (art. 49 ust. 3 u.p.b.). Ustawodawca wskazuje jednocześnie, że decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2 (vide: art. 49 ust. 3 zdanie ostatnie). Z kolei, w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję: 1) o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót; 2) o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (zob. art. 49 ust. 4 u.p.b.), w której to decyzji nakłada obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 49 ust. 5 u.p.b.).

W analizowanym przypadku organ nadzoru budowlanego po dokonaniu kontroli prac budowlanych prowadzonych przez W. I. stwierdził, że ich zakres wykracza poza zgłoszenie, którym legitymował się inwestor i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Inicjując tryb legalizujący samowolę organ ten wstrzymał wykonywanie wszelkich robót budowlanych związanych z prowadzonym pracami i zobowiązał inwestora do dokonania niezbędnego zabezpieczenia budowy

i przedłożenia określonych dokumentów. Po przeprowadzeniu wieloetapowego postępowania, organ nadzoru budowlanego uznał ostatecznie, że inwestor dopełnił nakładanych na niego obowiązków legalizacyjnych, dopełniając obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej oraz przedkładając żądane dokumenty w postaci: decyzji ostatecznej o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4 egzemplarzy projektu budowlanego określającego funkcje budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie autora na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień opracowania projektu; ekspertyzy stanu technicznego budynku w związku z wykonaniem dotychczasowych robót. Efektem powyższego stało się wydanie w oparciu o art. 49 ust. 4 pkt 1 i art. 49 ust. 5 u.p.b. ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na wznowienie robót przez W. I. wraz z nałożeniem obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która to decyzja jest aktualnie kwestionowana w złożonej do Sądu skardze.

W toku prowadzonego postępowania, jak też na etapie zaskarżenia do Sądu powyższej decyzji kończącej proces legalizacji samowoli budowlanej W. I., kwestie sporne sprowadzały się do trzech zagadnień. Przede wszystkim strona skarżąca uwypukliła problem braku prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane podkreślając, że W. I. nie jest wyłącznym właścicielem budynku, gdyż dom nie został podzielony, a stojąc na dwóch działkach ([...]) stanowi współwłasność właścicieli tych działek. Drugi ze spornych punktów stanowi okoliczność dopełnienia obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Autor skargi twierdzi, że ostatnia rata opłaty wpłynęła po terminie, przez co nie został spełniony warunek legalizacji samowoli budowlanej i powinna być wydana decyzja o nakazie rozbiórki. Poza tym strona podnosiła, że prowadzone przez inwestora prace utrudniają korzystanie z mieszkania i pomieszczeń gospodarczych, utrudniają lub wręcz uniemożliwiają z korzystania z pomieszczeń wspólnych jak strych. Ponadto – jak twierdzi skarżąca – inwestor wykonywał prace budowlane w czasie postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do pierwszej z zasygnalizowanych kwestii spornych Sąd nie zaprzecza, że wykonywanie robót budowlanych w budynku objętym współwłasnością w częściach ułamkowych wykracza poza zakres zwykłego zarządu i w takim przypadku do rozporządzania w ten sposób rzeczą wspólną potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli (art. 199 Kodeksu cywilnego). Zgoda współwłaścicieli uzależnia w takim przypadku prawo inwestora do dysponowania nieruchomością

na cele budowlane. Brak takiej zgody stanowi zaś przeszkodę do zalegalizowania samowoli budowlanej polegającej – tak jak w rozpatrywanym przypadku –

na prowadzeniu prac budowlanych wykraczających poza zakres zgłoszenia

i wymagających uzyskania pozwolenia na budowę. Co do powyższego sporu nie ma. Podkreślenia jednak wymaga, że dokumenty zgromadzone w sprawie nie pozwalają na stwierdzenie, że budynek posadowiony na dwóch działkach stanowi współwłasność skarżącej, H. G. i W. I.. Każda z działek, na których znajduje się budynek stanowi przedmiot odrębnej własności - działka nr [...] stanowi wyłączną własność W. I., działka nr [...] stanowi współwłasność H. S. i H. G.. Przedmiotem współwłasności ww. osób jest jedynie działka o nr [...], która jak wynika z akt

i twierdzeń stron postępowania, zapewnia wspólne wejście na strych przedmiotowego budynku. Z przedłożonych przez W. I. dokumentów wynika natomiast, że aktem notarialny z [...] grudnia 1994 Rep. A Nr [...] nabył on w drodze umowy darowizny od M. S. nieruchomość zabudowaną starym pożydowskim domem mieszkalnym, oznaczoną nr [...] o pow. 757 m2 oraz udział ½ części działki niezabudowanej nr [...] o pow. 20 m2 (obręb G.). Prawo własności nieruchomości o nr [...] i udział ½ w nieruchomości nr [...] Pani M. S. nabyła zaś w drodze zasiedzenia, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] października 1994 r. [...] .

Strona skarżąca powołuje się treść opinii biegłego sądowego sporządzonej na potrzeby postępowania o zasiedzenie, z której wynika, że działka nr [...] znajduje się w użytkowaniu M. S. i na tej działce znajduje się część budynku mieszkalnego. M. S. i użytkownicy sąsiedniej działki nr [...] wspólnie użytkują obszar działki [...] służący jako dojście do budynku i do przybudówki oraz na poddasze budynku mieszkalnego. Powyższe nie dowodzi jednak, że przedmiotowy budynek stanowi obecnie współwłasność W. I., H. S. i H. G.. Orzeczenie, na mocy którego M. S. zasiedziała prawo własności nieruchomości o nr [...] oraz udział w prawie własności nieruchomości o nr [...], nie zawiera w swej treści postanowień odnoszących się do budynku.

Uwzględniając powyższe oraz okoliczność, że prace budowlane prowadzone są przez W. I. jedynie na działce o nr [...], a także informacje

o działkach z dnia [...] września 2018 r. stanowiące wydruki z b. geoportalu - nie sposób odmówić racji organom, że Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stawiany w tym względzie zarzut naruszenia art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. należy uznać za bezzasadny.

Odnosząc się do drugiej spornej kwestii, Sąd stwierdza, że wpłata ostatniej raty opłaty legalizacyjnej po terminie wynikającym z decyzji Wojewody P. nie uniemożliwia legalizacji samowoli budowlanej.

Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowoli budowlanej. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego

i pozwoleniu na wznowienie robót (art. 49 ust. 4 pkt 1 u.p.b.) bądź o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (art. 49 ust. 4 pkt 2 u.p.b.). Natomiast w razie braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego nie przejdzie do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 49 ust. 4 u.p.b., lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę (art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b.). Zgodnie z art. 49 ust. 4 u.p.b., organ wydaje decyzję (decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót bądź o zatwierdzeniu projektu budowlanego) w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, a jednym z tych wymogów jest uiszczenie opłaty legalizacyjnej.

Zdaniem Sądu, orzeczenie o nakazie rozbiórki, mimo kilkudniowego spóźnienia w uiszczeniu ostatniej raty opłaty legalizacyjnej, pozostawałoby

w sprzeczności z istotą postepowania legalizacyjnego, w sytuacji gdy ostatecznie inwestor dopełnił wszystkich wymogów doprowadzenia robót do stanu zgodnego

z prawem, przedstawiając decyzję o ustaleniu warunków zabudowy, odpowiednią ilość egzemplarzy projektu budowlanego, ekspertyzę stanu technicznego budynku

w związku z wykonaniem dotychczasowych robót, oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane. W sytuacji zrealizowania przez inwestora robót budowlanych w sposób naruszający prawo, postępowanie legalizacyjne służy doprowadzeniu tych robót do stanu zgodnego z prawem. W orzecznictwie już niejednokrotnie wskazano, że nakaz rozbiórki jest sankcją prawną najdalej idącą, rodzącą nieodwracalne bądź trudne do odwrócenia skutki. Stąd też nie można nadużywać przepisów przewidujących nakładanie takiej sankcji, gdy istnieje możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Wypaczeniem istoty postępowanie legalizacyjnego byłoby przyjęcie konieczności nakazania rozbiórki

z uwagi na kilkudniowe opóźnienie w opłaceniu ostatniej raty opłaty legalizacyjnej,

w sytuacji gdy przeprowadzone postępowanie legalizacyjne skutkowało doprowadzeniem robót do stanu zgodnego z prawem.

Jako istotny w sprawie należy zatem uznać fakt, że opłata legalizacyjna została uiszczona, a skoro kompletność przedstawionej przez inwestora dokumentacji nie budziła wątpliwości organu nadzoru budowlanego, zasadnie

w oparciu o art. 49 ust. 4 pkt 1 u.p.b. wydano decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót. Tym samym nie mógł zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 49 ust. 3 zd. 2 u.p.b. w związku z art. 48 ust. 1 u.p.b. Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 49b ust. 7 w związku

z art. z art.49b ust. 1 u.p.b. należy wskazać, że organy nie mogły naruszyć ww. przepisów, bowiem nie znajdowały one zastosowania w sprawie, gdyż odnoszą się do legalizacji obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia,

a inwestycja prowadzona przez W. I. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.

W zakresie zarzutu wskazującego na uciążliwość robót budowlanych prowadzonych przez W. I., organ trafnie zdiagnozował, że wynika ona z bliskiego sąsiedztwa stron postępowania, a także konfliktu między współwłaścicielami obu nieruchomości. Twierdzenia o utrudnianiu przez inwestora korzystania z mieszkania i pomieszczeń gospodarczych, utrudniania lub wręcz uniemożliwiania z korzystania z pomieszczeń wspólnych jak strych, nie były przedmiotem postępowania legalizacyjnego. Zakwalifikować je należy jako naruszenia posiadania podlegające sądowej ochronie w postępowaniu cywilnym. Dodać przy tym trzeba, że z akt sprawy, w szczególności przedłożonego przez inwestora Projektu budowlanego powykonawczego, Ekspertyzy technicznej konstrukcyjno-budowlanej oraz oględzin przeprowadzanych przez organ wynika, że W. I. realizuje inwestycję nadbudowy i przebudowy budynku tylko w granicach działki o nr [...], która stanowi jego wyłączną własność. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia art. 49 ust. 1 pkt 2 u.p.b.

Nie potwierdził się zarzut wykonywania prac budowlanych mimo wstrzymania wykonywania wszelkich robót budowlanych. W trakcie oględzin przeprowadzonych [...] września 2018 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego, nie stwierdzono wykonywania żadnych robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę, a stan budynku – według kontrolujących – nie uległ zmianie w stosunku do poprzedniej kontroli.

Odnosząc się natomiast do twierdzeń strony skarżącej wskazującej na nieprawidłowości dotyczące usytuowania komina oraz podnoszącej, że wydostający się z niego dym uniemożliwia otwarcie okna, Sąd zauważa, że organy nadzoru budowlanego analizowały prawidłowość usytuowania komina w przybudówce od strony podwórka wskazując, że został zaprojektowany z pustaków keramzytobetonowych i nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1422 z późn. zm.). Spełnione zostały także wymogi dotyczące wykonywania i sytuowania kominów, określone w Polskiej Normie PN-89/B-10425. Kwestia uciążliwości usytuowania komina związana z przeszkadzającym stronie skarżącej zadymieniem nie leży w gestii organów nadzoru budowlanego. Jeżeli dym wydobywający się

z komina pochodzi ze spalenia niedozwolonych materiałów można zgłosić ten fakt odpowiednim służbom.

Wobec powyższego Sąd potwierdza stanowisko organu, który w zaskarżonej decyzji wskazał, że brak jest podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki legalizowanej samowoli budowlanej, czy do uwzględnienia żądania doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego. Inwestor dopełnił nakładanych obowiązków legalizacyjnych, zatem korzysta z prawa do legalizacji samowoli budowlanej, która winna być zakończona w sposób przewidziany prawem, tj. pozwoleniem na użytkowanie. Zarzuty sformułowane w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).