Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1133/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c), art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi N. z siedzibą w V., Lichtenstein na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE -LUXE NEMIROFF 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego N. z siedzibą w V., Lichtenstein kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r. wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 496/09 po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2010 r. skargi kasacyjnej N. w V, Lichtenstein od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1583/08 w sprawie ze skargi N. w V., Lichtenstein na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzając od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz N. w V., Lichtenstein kwotę 950 złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1583/08 oddalił skargę N. w V., Lichtenstein (dalej: spółka) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2008 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF.

Sąd I instancji ustalił, że decyzją z dnia [...] października 2007 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej odmówił uznania prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF. W uzasadnieniu wyjaśnił, że odmowa uznania prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF nastąpiła ze względu na jego podobieństwo do serii wcześniejszych znaków należących do firmy W. S.A. w P.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP, zarzucając naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.), polegające na przyjęciu braku możliwości udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF ze względu na podobieństwo do wcześniej zarejestrowanych znaków towarowych.

Skarżąca podniosła, że słowo PREMIUM w stosunku do alkoholi wykorzystywane jest często do dokładniejszego opisu rynku ze względu na klasę danego alkoholu. Zdaniem strony, słowo PREMIUM nie ma zdolności odróżniającej. Konsumenci, wybierając alkohol premiowanej jakości, opierają swój wybór na nazwie producenta. Skarżąca stwierdziła również, że użycie słowa PREMIUM oraz sama kompozycja znaku nie wpływa na zdolność odróżnienia towarów oznaczonych przedmiotowym znakiem od towarów oferowanych przez W. S.A. Słowo PREMIUM nie jest na tyle dominującym elementem na całej etykiecie (jak to jest w przypadku produktów oferowanych przez W. S.A.).

Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że najbardziej wyeksponowanym elementem znaku PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF, ze względu na swoje usytuowanie, wielkość i jaskrawy kolor w odróżnieniu od stonowanej biało-niebiesko-szarej kolorystyki reszty znaku, jest czerwony napis PREMIUM. Stwierdził, że słowo PREMIUM jest charakterystyczne i łatwe do zapamiętania, ale ma raczej słabą zdolność odróżniającą, będąc często używanym dla oznaczenia wyjątkowej jakości. Strona graficzna przedmiotowego znaku w takiej sytuacji może nie wystarczyć do wykluczenia prawdopodobieństwa wprowadzania nabywców w błąd co do pochodzenia towarów, w szczególności do wykluczenia skojarzeń między znakami.

Organ zgodził się wprawdzie ze stanowiskiem strony co do powszechności użycia słowa PREMIUM w obrocie handlowym, stwierdził jednak, że w ścisłym znaczeniu ma ono w Polsce pewną zdolność odróżniającą, a w rozpatrywanych i przeciwstawionych znakach jest elementem słownym najbardziej wyeksponowanym. Szerokie i długoletnie używanie go w wyeksponowanej postaci w znakach W. S.A., przydało mu też wtórnej zdolności odróżniającej. Mając powyższe na uwadze, Urząd Patentowy uznał, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego znak PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF może wprowadzać odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, a także naruszać prawa ochronne właściciela przeciwstawionych znaków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie N. w V., Lichtenstein zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 77, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 1522 ust. 2 p.w.p. poprzez: pozbawienie strony w toku postępowania możliwości ustosunkowania się do twierdzeń organu, w szczególności co do wtórnej zdolności odróżniającej słowo PREMIUM; pominięcie w uzasadnieniu dowodów i twierdzeń zgłoszonych przez stronę, w szczególności dotyczących znaczenia słowa PREMIUM; nieuzasadnione pominięcie w decyzji podnoszonej przez skarżącą dotychczasowej praktyki Urzędu Patentowego co do rejestracji znaków zawierających słowo PREMIUM; przyjęcie ustaleń faktycznych co do wtórnej zdolności odróżniającej bez oparcia ich na jakimkolwiek materiale dowodowym i niedostateczne uzasadnienie prawne i faktyczne. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego - art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. odstąpienie od oceny znaków jako całości; odstąpienie od dokonania oceny z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, który jest należycie dobrze poinformowany, należycie uważny i ostrożny i pominięcie kwestii siły oddziaływania elementu słownego PREMIUM w porównywanych znakach towarowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że przedmiotowy znak został zarejestrowany w trybie Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków (Dz.U. z 1993 r. Nr 116, poz. 514). Uznał, że chybiony jest zarzut naruszenia gwarancji czynnego udziału strony w postępowaniu. Zgodnie z art. 1522 p.w.p., jeżeli Urząd Patentowy RP stwierdzi brak ustawowych warunków do uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego, wydaje decyzję o definitywnej odmowie uznania ochrony, z tym, że przed wydaniem takiej decyzji Urząd Patentowy w trybie i formie, w języku przewidzianym Porozumieniem przekazuje do Biura Międzynarodowego notę, w której zawiadamia o powodach uniemożliwiających uznanie na terytorium Rzeczypospolitej ochrony międzynarodowego znaku towarowego (tzw. wstępna odmowa uznania ochrony) i wyznacza uprawnionemu ze znaku termin do zajęcia stanowiska w sprawie. Sąd I instancji stwierdził, że skarżąca została poinformowana o powodach odmowy i o jej podstawie prawnej w notyfikacji odmowy wstępnej z dnia 12 maja 2004 r. udzieliła odpowiedzi na notyfikację i merytorycznie się do niej odniosła.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podał, iż po wyczerpaniu trybu, o którym mowa w art. 1522 ust. 2 p.w.p., Urząd Patentowy wydaje decyzję o definitywnej odmowie uznania ochrony. W niniejszej sprawie Urząd Patentowy taką decyzję wydał w dniu [...] października 2007 r. W uzasadnieniu ww. decyzji, jak i decyzji zaskarżonej, dokładnie opisał przedmiotowy znak, jak i znaki przeciwstawione i dokonał pełnej oceny każdego z nich. Możliwość wprowadzenia nabywców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych podobnymi znakami jest tym większa im większe jest podobieństwo towarów, a w tym przypadku zarówno przedmiotowy znak, jak i znaki przeciwstawione przeznaczone są do oznaczania napojów alkoholowych i wódki. Wskazał, że słowo PREMIUM kojarzone jest z firmą W. S.A. Zachodzi zatem szczególne ryzyko, iż przedmiotowy znak, w którym człon PREMIUM jest eksponowany, będzie kojarzony z pochodzeniem towaru od uprawnionego z przeciwstawionych znaków. Nie można przyjąć, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż odbiorca należycie poinformowany, uważny i ostrożny będzie świadomy znaczenia określenia PREMIUM, jako dotyczącego kategorii wódki i w związku z tym nie będzie kojarzył spornego znaku z serią znaków, które przez Urząd Patentowy zostały przeciwstawione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesiona przez Urząd Patentowy kwestia wtórnej zdolności odróżniającej słowa PREMIUM nie miała decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia, ponieważ z obu decyzji wynikało, że podstawą odmowy uznania ochrony znaku towarowego było ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd w związku z wyeksponowaniem w znaku członu PREMIUM, który występuje w każdym z serii znaków przeciwstawionych.

Zdaniem Sądu, Urząd Patentowy odnosząc się do powołanych przez skarżącą przykładów ze słowem PREMIUM trafnie stwierdził, że każda sprawa jest uwarunkowana indywidualnymi okolicznościami i fakt udzielenia ochrony na znak towarowy nie może stanowić podstawy do wydania pozytywnej decyzji dla innego znaku, chociażby częściowo ich człony pokrywały się ze sobą. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż Urząd Patentowy nie odniósł się szczegółowo do przykładów, nie jest uchybieniem mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności zaś nie jest dowodem na naruszenie zasady równego traktowania. Zdaniem WSA, Urząd Patentowy zgodnie z obowiązującą procedurą rozpoznał wniosek skarżącej o uznanie ochrony znaku towarowego PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF i zastosował przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. trafnie uznając, iż znak z uwagi na wyróżniający się człon PREMIUM jest znakiem podobnym do serii przeciwstawionych znaków, co stanowi o ryzyku wprowadzenia odbiorców w błąd w rozumieniu powołanego przepisu i z tego powodu nie może nastąpić uznanie jego ochrony.

Od powyższego wyroku N. w V., Lichtenstein wniosła skargę kasacyjną, zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie od Urzędu Patentowego RP na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), tj.:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez:

– nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, a dotyczących: opisowego charakteru słowa PREMIUM i jego siły oddziaływania, wybiórczej, a nie całościowej oceny podobieństwa znaków, utrwalonej praktyki Urzędu Patentowego RP dopuszczającej rejestrację znaków towarowych ze słowem PREMIUM dla takich towarów jak napoje alkoholowe, w tym wódki;

– ograniczenie części dyspozytywnej uzasadnienia kwestionowanego wyroku w zasadzie do powtórzenia wybranych fragmentów uzasadnień decyzji Urzędu Patentowego, gdy tymczasem obowiązkiem Sądu jest szczegółowe i precyzyjne wskazanie, jakie ustalenia zasługują na akceptacje, a jakie nie i dlaczego, jak również dlaczego argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie.

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP:

– nie dokonał całościowej i wnikliwej oceny zebranego materiału dowodowego, a w szczególności nie uwzględnił przedstawionego przez skarżącą obszernego materiału dowodowego wskazującego na opisowy charakter słowa PREMIUM,

– dokonał sprzecznych ustaleń faktycznych, w części bez oparcia ich w materiale dowodowym, a zwłaszcza przyjął, że słowo PREMIUM posiada "pewną zdolność odróżniającą" oraz "wtórną zdolność odróżniającą", jak również, że słowo PREMIUM jest kojarzone przez odbiorców z firmą W. S.A., a równocześnie przyjął, że słowo PREMIUM jest powszechnie używane w obrocie;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 78 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo tego, że Urząd Patentowy RP:

– nie wykazał i nie uzasadnił w sposób logiczny i przekonywający, że pomiędzy znakiem towarowym skarżącego PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF, a wskazanymi w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r. znakami towarowymi zawierającymi słowo PREMIUM zachodzi podobieństwo mogące wprowadzić ostrożnego, rozważnego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów;

– nie dokonał całościowej oceny podobieństwa znaków towarowych, a skoncentrował się tylko na współwystępowaniu słowa PREMIUM, pomijając wyeksponowanie w znaku skarżącego w szczególności słowa NEMIROFF, które zresztą nawet w ocenie Urzędu Patentowego RP ma zdolność odróżniającą;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. w zw. z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo wykazania przez skarżącą, że Urząd Patentowy RP w wielu innych sprawach dopuszczał rejestrację znaków towarowych ze słowem PREMIUM na rzecz innych producentów wódek niż spółka W. S.A. i nie wyjaśnił, dlaczego w przypadku skarżącej postąpił odmienne, czym naruszono miedzy innymi zasadę zaufania obywatela do państwa i zasadę równości, jak również prawo do poznania motywów rozstrzygnięcia;

2) naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj.:

a) art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy Rady 89/104/EWG Rady z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. WE Nr L 40 z dnia 11 lutego 1989 r., s. 1 ze zm., dalej: Dyrektywa 89/104) zastąpionej z dniem 28 listopada 2008 r. Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. U. UE Nr L 299 z dnia 8 listopada 2008 r., s. 25, dalej: Dyrektywa 2008/95/WE) poprzez niewłaściwą wykładnię polegającą na błędnym przyjęciu, że:

– przy ocenie podobieństwa znaków towarowych i ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia towarów można się skupić na jednym wybranym elemencie wspólnym dla obu znaków, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów polega na przyjęciu, że konieczne jest dokonanie całościowego porównania znaków, z uwzględnieniem wszystkich ich elementów,

– samo ustalenie możliwości skojarzenia obu znaków jest już wystarczającą przeszkodą rejestracji, gdy tymczasem prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów polega na przyjęciu, że samo stwierdzenie możliwości skojarzenia obu znaków nie oznacza jeszcze, że zachodzi ryzyko wprowadzania ostrożnego, rozważanego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów;

b) art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w zw. z art. 4 ust. 1 lit. b Dyrektywy 89/104 poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że słowno - graficzny znak skarżącego PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF jest podobny do znaków towarowych wskazanych w decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2008 r. zawierających słowo PREMIUM w tym stopniu, że zachodzi ryzyko wprowadzenia ostrożnego, rozważnego i dobrze poinformowanego konsumenta w błąd co do pochodzenia towarów.

Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną opartą na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Stwierdził, że w obu przypadkach zarzuty składające się na podstawy kasacyjne odnoszą się do zasadniczej kwestii jaką jest okoliczność, iż – zdaniem kasatora – nie zachodzi opisane w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podobieństwo znaków towarowych mogące w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego wprowadzić odbiorców w błąd polegający w szczególności na skojarzeniu między znakami.

Taką konstrukcję podstaw kasacyjnych uznał za uprawnioną zważywszy, że podobieństwo znaków towarowych jest kategorią zarówno faktyczną, jak i prawną oraz że w postępowaniu przed sądem administracyjnym możliwe jest prowadzenie własnej oceny kryteriów podobieństwa stosowanych przez Urząd Patentowy (por. wyrok NSA z 11 maja 2005 r., sygn. akt II GSK 36/05, LEX nr 166070 ).

W tym miejscu przypomnieć należy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, podstawową funkcją znaku towarowego jest zapewnienie konsumentowi lub użytkownikowi finalnemu tożsamości pochodzenia oznaczonego towaru lub oznaczonej usługi poprzez umożliwienie mu, bez jakiejkolwiek możliwości wprowadzenia w błąd, odróżnienia tego towaru lub tej usługi od towarów lub usług o innym pochodzeniu. Niebezpieczeństwo, że odbiorcy mogą sądzić, iż dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub z przedsiębiorstw ekonomicznie powiązanych stanowi niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.

NSA wskazał, że na niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd co do pochodzenia towarów składa się podobieństwo towarów i podobieństwo oznaczeń (por. wyrok NSA z 28 marca 2002 r., II S.A. 2778/01). Wobec tego niezbędnym elementem stanu faktycznego ustalonego dla potrzeb porównania znaków towarowych pod względem ich podobieństwa jest określenie jakie towary mogą być opatrywane znakami towarowymi, do których wynikające z rejestracji uprawnienia przysługują różnym podmiotom. Wymóg taki nie zachodzi wtedy, gdy pomiędzy samymi oznaczeniami brak podobieństw mogących powodować niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Taka sytuacja występuje w szczególności, gdy porównywane słowne znaki towarowe w warstwie wizualnej i fonetycznej wykazują tak znaczne różnice, że wykluczone są pomyłki po stronie odbiorcy dokonującego zakupu niezależnie od warunków i przedmiotu sprzedaży.

Podzielił pogląd kasatora, że Sąd I instancji z naruszeniem powołanych w tej skardze przepisów procesowych nie dokonał właściwego porównania znaków, z uwzględnieniem wszystkich ich elementów, a ograniczył się do podkreślenia, iż Urząd Patentowy zasadnie przyjął, iż "(...) człon PREMIUM jest eksponowany, będzie kojarzony z pochodzeniem towaru od uprawnionego z przeciwstawionych znaków".

Tymczasem Urząd Patentowy odmawiając udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy Premium DE-LUXE NEMIROFF w uzasadnieniu decyzji stwierdził m.in., iż słowo NEMIROFF jest elementem nazwy Zgłaszającego, będącym jednocześnie nazwą miasta na Ukrainie (polska pisownia – Nemirow), gdzie znajduje się jego wytwórnia. Najbardziej odróżniającym znaczeniowo elementem znaku jest właśnie to słowo NEMIROFF, głównie dzięki charakterystycznej pisowni z dwoma FF na końcu i na ogół braku wiedzy w Polsce, że jest to nazwa miasta. W związku z tym nabiera ono charakteru nieco fantazyjnego, mogące też uchodzić za jakieś nazwisko. Informacyjny zwrot DISTILLED AND BOTTLED BY NEMIROFF również ma zdolność odróżniającą. Słowo PREMIUM ma raczej słabą zdolność odróżniającą, będąc często używanym dla zaznaczenia wyjątkowej jakości.

Z drugiej strony organ przyjął, iż w sprawie najbardziej wyeksponowany odróżniający element słowny przedmiotowego oznaczenia PREMIUM DE-LUXE NEMIROFF jest identyczny z jednym z przeciwstawionych znaków bez zastrzeżonej grafiki, tj. PREMIUM. Nazwa PREMIUM jest też najbardziej wyróżnionym elementem innych znaków, w których występuje słowo PREMIUM (PREMIUM VODKA, PREMIUM CITRON i inne).

NSA stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu zawierało wewnętrzną sprzeczność, gdyż z jednej strony przyjęto, iż najbardziej odróżniającym elementem znaku jest słowo NEMIROFF, a słowo PREMIUM ma słabą zdolność odróżniającą, a z drugiej uznano, iż najbardziej wyeksponowany odróżniający element znaku to słowo PREMIUM.

Do tych sprzeczności zawartych w zaskarżonej decyzji Sąd I instancji się nie ustosunkował, ograniczając się do stwierdzenia, iż Urząd Patentowy trafnie ustalił, że człon PREMIUM jest eksponowany i będzie kojarzony z pochodzeniem towaru od uprawnionego z przeciwstawionych znaków. Poza tym stwierdzeniem Sąd I instancji nie przytoczył żadnej argumentacji pozwalającej na ocenę, iż ustalenia organu dotyczące zdolności odróżniającej słowo NEMIROFF i słabej zdolności odróżniającej słowa PREMIUM były błędne.

Sąd I instancji odnosząc się do powołanych przez stronę skarżącą rejestracji znaków ze słowem PREMIUM uznał, że Urząd Patentowy trafnie stwierdził, że każda sprawa jest uwarunkowana indywidualnymi okolicznościami i fakt udzielenia ochrony na znak towarowy nie może stanowić podstawy do wydania pozytywnej decyzji dla innego znaku, chociażby częściowo ich człony pokrywały się ze sobą.

Rzecz jednak w tym, że organ mógł zmienić pogląd co do prawidłowości rejestracji znaków towarowych, w których jednym z elementów było słowo PREMIUM, lecz powinien taką zmianę szczegółowo uzasadnić. Orzecznictwo organu może zatem podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione przyczyny. Nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi bowiem naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., gdyż – jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej – może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym samym naruszenie art. 32 Konstytucji RP.

Sąd I instancji z naruszeniem art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. nie odniósł się też do zarzutów skargi, iż słowo PREMIUM jest powszechnie używane na rynku wyrobów alkoholowych i służy podkreśleniu wysokiej jakości oferowanego produktu.

Jest to zaś istotna okoliczność w sprawie, albowiem gdyby te twierdzenia odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy, to Sąd I instancji nie miałby podstaw do oceny, iż Urząd Patentowy trafnie uznał, że słowo PREMIUM jest kojarzone wyłącznie z pochodzeniem towaru od uprawnionego z przeciwstawnych znaków, tj. spółki W. S.A.

Wprost przeciwnie należałoby wówczas podzielić tę część ustaleń Urzędu Patentowego, w których stwierdził, że słowo PREMIUM ma słabą zdolność odróżniającą, będąc często używanym dla zaznaczenia towaru wyjątkowej jakości.

Poza tym, jeżeli również inni producenci korzystaliby z praw ochronnych na znaki towarowe dotyczące alkoholi (wódek), w których jednym z elementów było słowo PREMIUM, to jest rzeczą oczywistą, iż trudno byłoby wówczas mówić o tym, że dotychczasowe znaki ze słowem PREMIUM pochodzą z jednego źródła (spółki W. S.A.), a co za tym idzie, iż przedmiotowy znak może wprowadzać w błąd odbiorców, iż pochodzi ze spółki W. S.A., bądź przedsiębiorców, których łączą z ta spółką związki organizacyjno-prawne. Innymi słowy sam znak PREMIUM nie pozwalałby na zidentyfikowanie konkretnego producenta.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji przy ocenie podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń pominął w ogóle kwestię siły oddziaływania znaku towarowego na odbiorcę towarów nimi oznaczonych, a więc nie rozważył w sposób wszechstronny siły oddziaływania całego znaku, skupiając się wyłącznie na jednym jego elemencie słownym PREMIUM, bez próby wyjaśnienia "mocy oddziaływania (siły odróżniania)" znaku PREMIUM jako oznaczenia ogólnoinformacyjnego, służącego do zaznaczenia wyjątkowej jakości produktu.

Powyższa kwestia jest bardzo istotna, albowiem dla stwierdzenia porównywanych oznaczeń może nie być obojętna siła oddziaływania przeciwstawionego znaku – moc odróżniania i należy liczyć się z tym, iż znak słaby musi często tolerować współistnienie znaków bliskich (tak również np. U. Promińska – Ustawa o znakach towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 42).

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Aktualne rozpoznanie sprawy jest związane z uchyleniem przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 listopada 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1583/08 i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi.

Zgodnie z art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z tego względu, rozpoznając sprawę ponownie stwierdzić należy, że skarga jest uzasadniona. Dokonane bowiem przez Urząd Patentowy RP ustalenia faktyczne nie znajdują należytego oparcia w materiale dowodowym, czyli są niewystarczające do zastosowania prawidłowo rozumianej normy zawartej w art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Stanowi ona, że nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym

Skarżący oparł skargę na zarzucie naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W związku z tym rozpoznania w pierwszej kolejności wymagały podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, ponieważ zarzuty dotyczące niewłaściwego zastosowania prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wówczas, gdy stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego wyroku został ustalony w sposób prawidłowy, a więc bez naruszenia przepisów postępowania.

Po pierwsze zatem, uzasadnienie decyzji organu zawiera wewnętrzną sprzeczność. Z jednej strony przyjęto, iż najbardziej odróżniającym elementem znaku jest słowo NEMIROFF, a słowo PREMIUM ma słabą zdolność odróżniającą, a z drugiej uznano, iż najbardziej wyeksponowany odróżniający element znaku to słowo PREMIUM.

Po drugie, z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie odniósł się do powołanych przez stronę skarżącą rejestracji znaków ze słowem PREMIUM. Nawet jeśliby uznać, że każda sprawa jest uwarunkowana indywidualnymi okolicznościami i fakt udzielenia ochrony na znak towarowy nie może stanowić podstawy do wydania pozytywnej decyzji dla innego znaku, chociażby częściowo ich człony pokrywały się ze sobą.

Organ mógł zmienić pogląd co do prawidłowości rejestracji znaków towarowych, w których jednym z elementów było słowo PREMIUM, lecz powinien taką zmianę szczegółowo uzasadnić. Orzecznictwo organu może zatem podlegać zmianom, o ile organ wykaże, że są ku temu uzasadnione przyczyny. Nieuzasadniona zmienność poglądu organu stanowi bowiem naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., gdyż – jak trafnie podnosi się w skardze kasacyjnej – może spowodować uzasadnione podważenie zaufania obywateli do organów państwa oraz wpływać ujemnie na świadomość i kulturę prawną obywateli, a tym samym naruszenie art. 32 Konstytucji RP.

Także to Urząd Patentowy, w ramach wszechstronnego wyjaśnienia sprawy powinien zbadać, wyjaśnić, czy słowo PREMIUM jest powszechnie używane na rynku wyrobów alkoholowych i służy podkreśleniu wysokiej jakości oferowanego produktu.

Jest to zaś istotna okoliczność w sprawie, albowiem gdyby te twierdzenia odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy, to Sąd I instancji nie miałby podstaw do oceny, iż Urząd Patentowy trafnie uznał, że słowo PREMIUM jest kojarzone wyłącznie z pochodzeniem towaru od uprawnionego z przeciwstawnych znaków, tj. spółki W. S.A.

Wprost przeciwnie należałoby wówczas podzielić tę część ustaleń Urzędu Patentowego, w których stwierdził, że słowo PREMIUM ma słabą zdolność odróżniającą, będąc często używanym dla zaznaczenia towaru wyjątkowej jakości.

Jak bowiem wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, którego wykładnią prawa w niniejszej sprawie zarówno Sąd jak i organ jest związany - jeżeli również inni producenci korzystaliby z praw ochronnych na znaki towarowe dotyczące alkoholi (wódek), w których jednym z elementów było słowo PREMIUM, to jest rzeczą oczywistą, iż trudno byłoby wówczas mówić o tym, że dotychczasowe znaki ze słowem PREMIUM pochodzą z jednego źródła (spółki W. S.A.), a co za tym idzie, iż przedmiotowy znak może wprowadzać w błąd odbiorców, iż pochodzi ze spółki W. S.A., bądź przedsiębiorców, których łączą z ta spółką związki organizacyjno-prawne. Innymi słowy sam znak PREMIUM nie pozwalałby na zidentyfikowanie konkretnego producenta.

Urząd Patentowy, przy ocenie podobieństwa przeciwstawionych oznaczeń pominął w ogóle kwestię siły oddziaływania znaku towarowego na odbiorcę towarów nimi oznaczonych, a więc nie rozważył w sposób wszechstronny siły oddziaływania całego znaku, skupiając się wyłącznie na jednym jego elemencie słownym PREMIUM, bez próby wyjaśnienia "mocy oddziaływania (siły odróżniania)" znaku PREMIUM jako oznaczenia ogólnoinformacyjnego, służącego do zaznaczenia wyjątkowej jakości produktu.

Kwestia ta jest bardzo istotna, albowiem dla stwierdzenia porównywanych oznaczeń może nie być obojętna siła oddziaływania przeciwstawionego znaku – moc odróżniania i należy liczyć się z tym, iż znak słaby musi często tolerować współistnienie znaków bliskich (np. U. Promińska – Ustawa o znakach towarowych. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 42).

Rozpoznając sprawę ponownie Urząd Patentowy zobowiązany będzie do zastosowania powyższej interpretacji przepisów ustawy prawo własności przemysłowej i do przeprowadzenia postępowania w celu wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy uwzględniającego przedstawioną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnię przepisów prawa materialnego.

W tym stanie sprawy, uznając, że Urząd Patentowy naruszył przepisy postępowania - art. 7, 77 i 80 k.p.a. Wojewódzki Sąd administracyjny orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.