Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 689/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137
journal: Dz.U. 2020 poz 1990
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Protokolant Starszy sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi Gminy Lublin na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 września 2022 r., znak: GN-V.7534.2.58.2022 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Gmina Lublin, reprezentowana przez Prezydenta Miasta Lublin (dalej jako "strona", "skarżąca", "Gmina"), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Lublinie skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 15 września 2022 r.

w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że decyzją Prezydenta Miasta Lublin z 29 sierpnia 1975 r., wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o łącznej powierzchni 0,6393 ha, w skład której wchodziły działki nr [...] i [...], stanowiące własność J. B. i H. D.

Wywłaszczenia dokonano w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 10, poz. 64) z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego oraz ulicy N. Wnioskiem z 8 i 12 maja 2020 r. spadkobiercy J. B. – B. B., I. P., B. B., T. B., M. B. i P. B., wystąpili do Prezydenta Miasta Lublin o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej dawnymi nr [...] i [...], podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna z powodu niezrealizowania celu wywłaszczenia.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału Cywilnego z dnia [...] czerwca 1982 r, sygn. akt [...] spadek po J. B. nabyli spadkobiercy ustawowi, tj. syn J. E. B., córka H. D. i wnuk J. K. S. (po zmarłej córce M. S.) po 1/4 części oraz wnuki R. R. B., B. K. B., I. K. M. i B. J. B. (po zmarłym synu R. B.) po 1/16 części.

Postanowieniami z dnia 4 lutego 2021 r. oraz z dnia 5 maja 2022 r. , wydanym na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", Wojewoda Lubelski wyłączył Prezydenta Miasta Lublina od prowadzenia niniejszej sprawy i wyznaczył do jej prowadzenia Starostę Lubelskiego.

Z uwagi na fakt, że z wnioskiem o zwrot nieruchomości nie wystąpili wszyscy uprawnieni do żądania zwrotu, Starosta Lubelski zwrócił się z zapytaniem, czy wnioskodawcy ubiegają się tylko o zwrot udziału w nieruchomości przypadającej proporcjonalnie do udziałów spadkowych po zmarłym J. B., czy również będą się ubiegali o zwrot w części przypadającej po zmarłej H. D., przedkładając organowi odpowiednie dokumenty spadkowe po zmarłych. W odpowiedzi na powyższe wnioskodawcy wyrazili wolę żądania zwrotu udziałów w prawie własności przypadającym po zmarłym J. B., na co przesłali stosowne wnioski. Jednocześnie zawiadomieniem z dnia 28 lipca 2021 r. Starosta Lubelski, zgodnie z art. 136 ust. 3a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawiadomił potencjalnych spadkobierców H. D. oraz osób, których adresów nie ustalono, tj. J. E. B. oraz J. K. S. (lub ich spadkobierców) o możliwości wystąpienia z wnioskiem o zwrot przypadającego udziału w przedmiotowej nieruchomości.

W toku postępowania administracyjnego sporządzono dokumentację geodezyjno-prawną wywłaszczonej nieruchomości, celem odtworzenia granic dawnych działek nr [...] i [...] na tle aktualnej ewidencji gruntów.

W dniu 24 stycznia 2022 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości, w toku których stwierdzono, że teren oznaczony w dokumentacji jako działki nr: [...] stanowi teren zielony w postaci koszonej trawy, na którym rośnie kilka wieloletnich drzew liściastych. Przez działkę przebiega chodnik pieszy z kostki brukowej (w dokumentacji oznaczony jako nr [...]), stanowiący połączenie (dojście) do przystanku autobusowego z pobliskiego osiedla mieszkaniowego. Wzdłuż chodnika posadowione są 2 lampy oświetleniowe, ławka oraz kosz na śmieci. Teren oznaczony w dokumentacji jako nr [..] stanowi część asfaltowej ulicy R. wraz z urządzonym pasem drogowym. Działka ewidencyjna nr [...] znajduje się w trwałym zarządzie Środowiskowego Domu Samopomocy "M.,: (na podstawie decyzji Prezydenta Miasta Lublin z dnia 3 września 2019 r. znak: GM-TZ-I.6844.8.2019). Na działce posadowione jest metalowe ogrodzenie, rosną tuje i kilka drzew liściastych, teren w całości znajduje się w ogrodzeniu ŚDS "M.". Działka jest pielęgnowana, stanowi teren na którym odbywają się zajęcia terapeutyczne dla uczestników placówki. Obszar oznaczony w dokumentacji jako działka nr [...] został zagospodarowany pod "ogródek - sad" przez pobliską Parafię. Działka jest ogrodzona metalowym płotem z betonowymi przęsłami, na działce rosną krzewy i drzewa owocowe, krzewy ozdobne oraz trawa. Teren jest niedostępny dla osób z zewnątrz.

Następnie w dniu 6 czerwca 2022 r. organ przeprowadził oględziny wnioskowanej do zwrotu działki oznaczonej w dokumentacji nr [...], stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...].Teren ten stanowi w znacznej części teren zielony, porośnięty trawą, kilkoma drzewami liściastymi (lipa, kasztan) oraz modrzewiem. Działkę przecina ścieżka rowerowa z asfaltu oraz chodnik dla pieszych z kostki brukowej. Poza chodnikiem znajduje się pas zieleni i metalowe barierki odgradzające ulicę D. Na pasie zieleni posadowiony jest kosz na śmieci oraz słup trakcji trolejbusowej.

Na podstawie fragmentu archiwalnego rysunku Ogólnego Planu Zagospodarowania Przestrzennego "PERSPEKTYWA" zatwierdzonego uchwałą nr 111/146/69 Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 3 czerwca 1969 r. ustalono, że nieruchomość położona była w dzielnicy Wrotków, w rejonie XVII - Rejon Wrotków oraz objęta była zmianą nr 13, zgodnie z którą teren przeznaczony był pod ogródki działkowe z pasmem intensywnego zadrzewienia - izolacja osiedla mieszkaniowego od sąsiadujących terenów składowo-przemysłowych – realizacja równoczesna z osiedlem (symbol D 128 ZD) oraz ośrodek usługowy osiedla i dla obsługi dzielnicy przemysłowo – składowej (symbol D 12 U).

Z kolei w oparciu o kopie archiwalnego rysunku planu "Lublin oś. Mieszkaniowe Wrotków Miejscowy Plan Szczegółowy" – plansza podstawowa, zatwierdzonego uchwałą Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Lublinie nr 177/576/73 z dnia 28 listopada 1973 r. oraz kopie fragmentów tekstu tego planu ustalono, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość położona była w obszarze:

- 19-KN III o pow. 1,08 ha - Nowe połączenie ulicy osiedlowej z ul. D. i ogólnomiejską obwodnicą międzydzielnicową. Obowiązkowa realizacja przed rozpoczęciem obiektów mieszkalnych projektowanych po obu stronach ulicy 31-KN III;

- 20-UK o pow. 1,28 ha - Międzyzakładowy Dom samorządów Robotniczych (ośrodek szkoleniowy dla KSR, sale zebrań i konferencji z zapleczem dla imprez estradowych, pomieszczenia dla organizacji społecznych i politycznych, lokale klubowe i urządzenia towarzyszące). Przed domem plac dla zebrań masowych.

- 21-KX o pow. 1,14 ha - Plac w ośrodku usług dla przemysłu i wejścia wyprowadzonych z niego dwóch ciągów pieszych: na zachód do rejonu Majdan Wronkowski i na południe do wnętrza osiedla.

Ponadto, w powyższym planie w granicach opracowania uwzględniono ulice komunikacyjne oraz główne ciągi piesze.

W toku postępowania wnioskodawcy zrzekli się żądania zwrotu udziału w nieruchomości wchodzącej w obszar działki o numerze ewidencyjnym [...] (obr. 43, ark. 7).

Na podstawie pisma Zarząd Dróg i Mostów w Lublinie z dnia 10 czerwca 2022 r. ustalono, że działka nr [...] (obr. 43, ark. 7) stanowi pas drogi publicznej powiatowej nr [...] - ul. D. Na części wnioskowanej do zwrotu działki znajdują się elementy infrastruktury drogowej, w postaci chodnika oraz zieleni przydrożnej.

Mając powyższe ustalenia na względzie Starosta Lubelski decyzją z 18 lipca 2022 r. orzekł o zwrocie na rzecz wnioskodawców nieruchomości wywłaszczonej, oznaczonej jako projektowane działki nr: [...] w areale działki ewidencyjnej nr [...], [...] w areale działki ewidencyjnej nr [...] w areale działki ewidencyjnej nr [...] w areale działki ewidencyjnej nr [...] w areale działki ewidencyjnej nr [...]. W punkcie II decyzji umorzył postępowanie o zwrot udziałów w nieruchomości oznaczonej jako nr [...] w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...], wobec wycofania wniosku o jej zwrot, a punkcie III odmówił zwrotu udziału w nieruchomości oznaczonej jako działki nr: [...] w części wchodzącej w skład ewidencyjnej działki nr [...] w części wchodzącej w skład ewidencyjnej działki nr [...] w części wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] jako zagospodarowanych zgodnie z celem wywłaszczenia.

Odwołanie od powyższej decyzji, w zakresie punktu I oraz punktów IV - XI, wniosła Gmina Lublin, zarzucając naruszenie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990, ze zm. dalej jako: u.g.n.) oraz art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem skarżącej inne usytuowanie obiektów infrastruktury osiedla bądź też rezygnacja z pewnych jego elementów na poczet innych w odniesieniu do pierwotnych założeń planu nie daje podstaw do przyjęcia, iż cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, obecnie wnioskowany do zwrotu grunt znajduje się w pobliżu osiedla mieszkaniowego, w otoczeniu budynków mieszkalnych i użyteczności publicznej, a zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Po rozpatrzeniu odwołania, wskazaną na wstępie decyzją z 15 września 2022 r. Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Starosty Lubelskiego.

W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego i ulicy N. Zgodnie z planem zagospodarowania terenu obowiązującym w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod Międzyzakładowy Dom Samorządów Robotniczych (ośrodek szkoleniowy dla KSR, sale zebrań i konferencji z zapleczem dla imprez estradowych, pomieszczenia dla organizacji społecznych i politycznych, lokale klubowe i urządzenia towarzyszące), a przed domem plac dla zebrań masowych. Zdaniem Wojewody teren nie został zagospodarowany zgodnie z celem określonym ani w decyzji o wywłaszczeniu, ani też zgodnie z wówczas obowiązującą dokumentacja planistyczną, bowiem wnioskowana do zwrotu nieruchomość (rozliczeniowe działki nr [...]) stanowi teren zielony, porośnięty trawą i kilkoma drzewami liściastymi oraz niedostępny dla osób z zewnątrz ogródek - sad zagospodarowany bezumownie przez pobliską Parafię. Fotografie lotnicze tego terenu z lat 1980 - 2003, na których przedmiotowy grunt, położony poza osiedlem mieszkaniowym, pomiędzy terenem parafii i ulicą R., potwierdzają, że przez szereg lat pozostawał on w żaden sposób niezagospodarowany. Ponadto zwrócono uwagę, że teren ten nie znajduje się w użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej im. N. (wcześniej PSM "K."). Zdaniem Wojewody zagospodarowanie w taki sposób nie może świadczyć o realizacji celu wywłaszczenia, natomiast od wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości tj. od 26 sierpnia 1975 r. upłynęło ponad 40 lat, a cel wywłaszczenia na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie został zrealizowany.

Wojewoda wskazał także, że przed organami oraz sądami administracyjnymi toczyły się postępowania o zwrot działek sąsiednich, których zwrot został orzeczony, jak również zapadły w tych sprawach wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt: II SA/LU 102/14 oraz II SA/Lu 102/14 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2999/15 i I OSK 1150/16.

W powołanej na wstępie skardze do tut. Sądu Gmina Lublin wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Lubelskiego w części tj. w pkt I oraz w pkt IV – XI, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, zarzuciła naruszenie:

I. przepisów postepowania tj.:

- art. 28 w zw. z art. 10 k.p.a., poprzez błędne określenie kręgu stron postępowania i przez to niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu wszystkim uprawnionym,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależytą i powierzchowną ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do celu, na jaki nastąpiło wywłaszczenie, gdy sposób zagospodarowania nieruchomości polegający m.in. na utworzeniu w obszarze powstałego osiedla mieszkaniowego terenu zielonego jest zgodny z celem wywłaszczenia,

II. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.g.n. poprzez uznanie, że na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna zostać zwrócona spadkobiercom byłych właścicieli.

W uzasadnieniu Gmina podniosła m.in., że zarówno organ I, jak i II instancji błędnie stwierdził, że objęty wnioskiem o zwrot teren projektowanych działek nr: [...] w obszarze działek ewidencyjnych nr: [...] (obr. 43, ark. 7) oraz [...] (obr. 43, ark. 7) nie został do dnia dzisiejszego wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia. Za podstawę ustaleń przyjęto, że stanowiącą przedmiot wniosku o zwrot nieruchomość wywłaszczono z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego, chociaż jak wynika wprost z treści decyzji odejmującej prawo własności, wywłaszczenie nastąpiło, cyt.: "zgodnie z lokalizacją budowy osiedla mieszkaniowego oraz ul. N. ustaloną przez organ ds. planowania przestrzennego i uwzględnioną w zatwierdzonych planach gospodarczo-urbanistycznych miasta Lublina". Zdaniem Gminy niewłaściwa interpretacja celu wywłaszczenia w sposób oczywisty godzi w zasadę prawdy obiektywnej ustanowionej w art. 7 k.p.a. i ma fundamentalne znaczenie dla kształtu wydanego rozstrzygnięcia. Mylne odtworzenie celu, dla którego dokonano odjęcia prawa własności w istocie doprowadziło do wypaczenia postępowania dowodowego, które jak wynika z treści decyzji Starosty Lubelskiego, nakierowane było wyłącznie na wykazanie, czy zawnioskowany do zwrotu grunt zabudowano budynkami mieszkalnymi, co w wąskim ujęciu miałoby przesądzać o kwestii realizacji celu wywłaszczenia w postaci budowy osiedla mieszkaniowego. W ocenie Gminy zieleń znajdująca się na terenie działek stanowi, wbrew twierdzeniom organów orzekających w sprawie, realizację celu wywłaszczenia, gdyż składa się na część rekreacyjną, oddzielającą od siebie inne elementy osiedla oraz wyznacza punkt, gdzie styka się roślinność zadbana i uporządkowana z tą naturalną, odzwierciedlającą prawdziwy krajobraz parkowy stworzony przez przyrodę. Skarżąca podniosła, że projektowane działki nr: [...], o których zwrocie orzekł Starosta Lubelski spełniają jednocześnie wiele funkcji - oprócz zapewnienia mieszkańcom osiedla rekreacyjnego obszaru zielonego, tworzą również naturalną barierę od hałasu i zanieczyszczeń związanych z bliskim sąsiedztwem ruchliwych miejskich arterii, tj. ul. E. R. i ul. D. Zwrócono także uwagę, że z treści decyzji Urzędu Miejskiego w Lublinie Wydziału Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 29 sierpnia 1975 r., znak: GK.IV.6602/39/75 wynika wprost, że wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na cel budowy osiedla mieszkaniowego. Gdyby nawet uznać, iż znajdujący się w aktach sprawy Miejscowy Plan Szczegółowy os. Mieszkaniowego Wrotków stanowił podstawę dla drobiazgowej lokalizacji elementów osiedla mieszkaniowego, to w okolicznościach niniejszej sprawy mogło, co najwyżej, dojść do modyfikacji poszczególnych elementów lub zmiany ich lokalizacji. Zdaniem skarżącej urządzona zieleń osiedlowa, ciągi piesze w postaci chodników z kostki brukowej czy wzniesienie kościoła, stanowiącego budynek użyteczności publicznej wraz z towarzyszącą temu infrastrukturą z całą pewnością mieści się w celu wywłaszczenia, jakim była lokalizacja budowy osiedla mieszkaniowego i ewentualne zmiany odnoszące się do poszczególnych elementów tego osiedla nie uzasadniają uznania wywłaszczonej nieruchomości za niezagospodarowaną zgodnie z celem, dla którego odjęto prawo własności.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Osią sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia czy na spornej nieruchomości został zrealizowany cel publiczny, na który nastąpiło wywłaszczenie.

Skarżąca stoi na stanowisku, że organy błędnie ustaliły cel publiczny wywłaszczenia, wskazując że zgodnie z treścią decyzji z 29 sierpnia 1975 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego oraz ulicy N. Zdaniem Gminy przez szerokie znaczeniowo pojęcie "lokalizacji budowy osiedla mieszkaniowego" winno rozumieć się kompleksowe zaplanowanie obszaru przeznaczonego pod mieszkalnictwo, w szczególności z uwzględnieniem bezpieczeństwa, komfortu i zwykłych potrzeb życia codziennego mieszkańców. Wolne od zabudowy tereny zielone stanowią typowy element osiedli mieszkaniowych, niezbędny do ich właściwego funkcjonowania, podobnie jak zapewnienie możliwości dojścia i dojazdu do nieruchomości, zaparkowania pojazdów czy stworzenie warunków do przyłączenia sieci uzbrojenia terenu. Powołując orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podniosła, że realizacja takiego celu publicznego jak budowa osiedla mieszkaniowego obejmuje nie tylko same budynki, ale również całą infrastrukturę. Infrastrukturę osiedla tworzą również tereny zielone, bez których istnienia nie sposób sobie wyobrazić funkcjonowania osiedla. Ponadto Gmina wskazała na powszechnie znaną w orzecznictwie koncepcję prowadzącą do rozróżnienia pomiędzy zmianą celu publicznego, a jego modyfikacją. Specyfika inwestycji w zakresie budowy osiedla mieszkaniowego musi uwzględniać zmieniające się potrzeby mieszkańców osiedla. Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być także w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować obszary tzw. zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne.

Powołana ogólna argumentacja skarżącej, zdaniem Sądu, nie może być uwzględniona w okolicznościach tej konkretnej sprawy. Wskazać bowiem należy, że w decyzji wywłaszczeniowej z 26 sierpnia 1975 r. cel publiczny był określony szeroko, jako budowa osiedla mieszkaniowego, zgodnie z zatwierdzonymi planami miasta Lublina, niemniej jednak cel ten został doprecyzowany w aktach planistycznych obowiązujących w dacie wywłaszczenia. Ogólny Plan Zagospodarowania Przestrzennego "PERSPEKTYWA" ujmował cel publiczny jeszcze dość szeroko - teren przeznaczony był pod ogródki działkowe z pasmem intensywnego zadrzewienia - izolacja osiedla mieszkaniowego od sąsiadujących terenów składowo-przemysłowych – realizacja równoczesna z osiedlem (symbol D 128 ZD) oraz ośrodek usługowy osiedla i dla obsługi dzielnicy przemysłowo – składowej (symbol D 12 U).

Precyzyjne postanowienia zawierał natomiast plan szczegółowy - "Lublin oś. Mieszkaniowe Wrotków Miejscowy Plan Szczegółowy" z dnia 28 listopada 1973 r., w świetle którego w dacie wywłaszczenia sporna nieruchomość położona była w obszarach oznaczonych następującymi symbolami: 19-KN III o pow. 1,08 ha - Nowe połączenie ulicy osiedlowej z ul. D. i ogólnomiejską obwodnicą międzydzielnicową. Obowiązkowa realizacja przed rozpoczęciem obiektów mieszkalnych projektowanych po obu stronach ulicy 31-KN III; 20-UK o pow. 1,28 ha - Międzyzakładowy Dom Samorządów Robotniczych (ośrodek szkoleniowy dla KSR, sale zebrań i konferencji z zapleczem dla imprez estradowych, pomieszczenia dla organizacji społecznych i politycznych, lokale klubowe i urządzenia towarzyszące). Przed domem plac dla zebrań masowych; 21-KX o pow. 1,14 ha - Plac w ośrodku usług dla przemysłu i wejścia wyprowadzonych z niego dwóch ciągów pieszych: na zachód do rejonu Majdan Wronkowski i na południe do wnętrza osiedla.

Z tego względu, zdaniem Sądu należy stwierdzić, że plan szczegółowy z 1973 r. konkretyzował cel publiczny, a w związku z tym był wiążący dla organu orzekającego o wywłaszczeniu. Ocena realizacji celu publicznego wywłaszczenia dokonanego decyzją z 1975 r. musi być zatem odniesiona nie do ustaleń ogólnych, ale szczegółowych. Takie podejście jest konieczne z uwagi na wymóg dążenia do precyzyjnego ustalenia celu publicznego wywłaszczenia, motywowanego konstytucyjnymi gwarancjami ochrony własności i proporcjonalności. Wywłaszczenie jako władcza ingerencja prowadząca do pozbawienia własności jest dopuszczalna tylko wówczas, gdy nie ma innej możliwości realizacji celu publicznego. Każda władcza ingerencja musi przy tym spełniać test proporcjonalności, składający się z trzech elementów: przydatności, konieczności i proporcjonalności w sensie ścisłym. Przydatność oznacza wybór takich środków, które rzeczywiście służą realizacji danego założonego celu. Konieczność to wybór środka w najmniejszym stopniu ingerującego w sferę prawnie chronioną jednostki, ale pozwalającego zrealizować w pełni zamierzony cel. Proporcjonalność w sensie ścisłym wreszcie to równoważenie dóbr i interesów, konieczność wykazania, że dobro (interes), do którego realizacji organ zmierza jest (przynajmniej w danych okolicznościach) bardziej wartościowe niż dobro (interes), który musi zostać poświęcony (z bogatego w tej kwestii orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego zob. przykładowo wyroki z 9 czerwca 1998 r., K 28/97, OTK 1998, nr 4, poz. 50; z 26 kwietnia 1999 r., K 33/98, OTK 1999, nr 4, poz. 71; z 2 czerwca 1999 r., K 34/98, OTK 1999, nr 5, poz. 94).

Szeroka interpretacja celu publicznego wywłaszczenia prowadzi do pozbawienia własności w sytuacji braku przesłanki niezbędności ingerencji. Standardy te determinują nie tylko stosowanie instytucji wywłaszczenia, ale również instytucji zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jako stanowiącej swoiste odwrócenie skutków wywłaszczenia. Z tego względu oceniając podstawową przesłankę zwrotu, tj. zbędność nieruchomości na cel publiczny wywłaszczenia, konieczne jest dążenie do ścisłego ustalenia celu publicznego wywłaszczenia.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie na spornej nieruchomości w części nie został zrealizowany cel publiczny, na który dokonano wywłaszczenia. Ponownie należy wskazać, że z oględzin zawnioskowanej do zwrotu nieruchomości wynika, iż część terenu została zagospodarowana zgodnie z miejscowym planem szczegółowym pod ulice komunikacyjne i ciągi piesze, tj. pod ulice R. i D., które urządzono w postaci jezdni asfaltowej wraz z pasem drogowym oraz chodnik z kostki brukowej stanowiące dojście z osiedla mieszkaniowego do przystanku komunikacji miejskiej (w dokumentacji geodezyjno-prawnej oznaczono jako nr [...]). Obecny stan zagospodarowania tej części nieruchomości istnieje co najmniej od 1980 r., co potwierdza znajdująca się w aktach sprawy fotografia lotnicza. W tym zakresie zasadnie odmówiono zwrotu udziałów w prawie własności nieruchomości.

Natomiast teren oznaczony w dokumentacji jako nr [...], stanowiący zielony teren trawiasty, porośnięty kilkoma drzewami liściastymi oraz niedostępny dla osób z zewnątrz ogródek – sad zagospodarowany bezumownie przez Parafię, nie został zagospodarowany zgodnie z ustaleniami planu szczegółowego. Na spornym terenie w tym zakresie nie zrealizowano funkcjonalnego obiektu Międzyzakładowego Domu Samorządów Robotniczych, ani także placu w ośrodku usług dla przemysłu. Powyższe potwierdza materiał fotogrametryczny z lat 1980 – 2003.

W związku z powyższym zdaniem Sądu organy orzekające w rozpoznawanej sprawie w pełni zasadnie przyjęły, że cel publiczny wywłaszczenia dokonanego decyzją z 29 sierpnia 1975 r. nie został w tym zakresie zrealizowany, co oznacza, że zostały spełnione ustawowe przesłanki zwrotu nieruchomości, określone w art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n.

W tej sytuacji nietrafne są podniesione w skardze zarzuty, zarówno w odniesieniu do naruszenia przepisów postępowania, jak i przepisów prawa materialnego. Ustalenia faktyczne są prawidłowe, oparte na całościowo zebranym i wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym. Nie sposób dopatrzeć się w działaniach organów naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) czy swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Sąd dodatkowo wskazuje, że w sprawach zwrotu nieruchomości znajdujących się w tym samym obszarze z tożsamego okresu i celu wywłaszczenia, zasadniczo objęte tymi samymi postanowieniami planu szczegółowego, zostało rozstrzygnięte wyrokami sądów administracyjnych obydwu instancji, które jednolicie przyjmowały analogiczne stanowisko do tego, które zostało przedstawione powyżej (zob. np. wyrok NSA z 13 kwietnia 2021 r., I OSK 583/20 oraz wyrok WSA w Lublinie z 8 lutego 2022 r. II SA/Lu 707/21). Nie sposób znaleźć żadnych racjonalnych argumentów, aby wobec takiej zbieżności stanu faktycznego i prawnego w rozpoznawanej sprawie formułować odmienne oceny, albowiem powyższych uwarunkowaniach byłoby to nieakceptowalne z punktu widzenia wartości jednolitości orzecznictwa i bezpieczeństwa prawnego, którego elementem jest przewidywalność rozstrzygnięć sądowych. Za naruszające zasadę zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) uznać należałoby niewątpliwie m.in. takie działania organów administracji publicznej, które polegają na zmienności poglądów prawnych wyrażonych w decyzjach wydanych na tle takich samych stanów faktycznych, ze wskazaniem tej samej lub bardzo zbliżonej podstawy prawnej decyzji i bez szerszego uzasadnienia tej zmiany. Zgodnie z art. 8 § 2 k.p.a. organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Z przepisu tego wynika zatem, że organ nie może odstąpić od utrwalonej praktyki wyłącznie w celu załatwienia jednej sprawy, a równocześnie kontynuować tę praktykę w innych sprawach o takim samym stanie faktycznym i prawnym. Jeżeli natomiast istnieją uzasadnione przyczyny dla odmiennego załatwienia jednej sprawy, to istnienie owych uzasadnionych przyczyn wskazuje na odmienność stanu faktycznego lub prawnego takiej sprawy, co organ powinien wyjaśnić. Nie można wówczas mówić o związaniu ustaloną praktyką załatwiania spraw przez organ, skoro ta praktyka dotyczy spraw o podobnym, ale jednak nie tożsamym stanie faktycznym i prawnym (por. wyrok NSA z dnia 15 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1105/18, LEX nr 2525972). Nadto z ustanowionej na gruncie art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasady wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów znajdujących się w zbliżonej sytuacji oraz zakaz różnicowania w tym traktowaniu bez przyczyny znajdującej należyte uzasadnienie w przepisie rangi co najmniej ustawowej. Zasady sprawiedliwości wymagają przy tym, aby zróżnicowanie prawne podmiotów pozostawało w adekwatnej relacji do różnic w ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych. Dyskryminacja rozumiana jest zaś jako zróżnicowane traktowanie podmiotów znajdujących się obiektywnie w takiej samej sytuacji, które to odmienne traktowanie nie ma swojej racjonalnej (obiektywnie usprawiedliwionej) podstawy (por. wyrok NSA z dnia 16 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2301/19).

Sąd podzielając w całości argumentację zawartą w wyrokach dotyczących nieruchomości sąsiednich, nie znajdując podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259).