Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1523/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art.77 par. 1, art.80,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabella Janson, Sędzia WSA Małgorzata Rysz, Asesor WSA Andrzej Kania (spr.), Protokolant Joanna Pietraś-Skobel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2007 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lutego 2007 r. nr ... w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy uchyla zaskarżoną decyzję;


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 22 marca 2007 r. wniesionej przez Z. R. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako Prezes Zakładu) z ... lutego 2007 r. nr ..., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (powoływanego dalej jako Zakład) z ... stycznia 2005 r. nr ... o odmowie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Strona pismem z 28 grudnia 2004 r. wystąpiła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wskazała, że zaległości dotyczą okresu, kiedy przebywała na zwolnieniu lekarskim i wówczas składek nie odprowadzała. Wskazała, że przebywa pod stałą opieką lekarza kardiologa, cierpi na przewlekłe choroby, a lekarz orzecznik ZUS uznał ją za całkowicie niezdolną do pracy. Jednocześnie podkreśliła, że mąż jest inwalidą I grupy, choruje od 35 lat na cukrzycę insuinozależną, po amputacji obu kończyn dolnych oraz dwóch zawałach serca. Koszty leczenia jej oraz męża w tym jego rehabilitacja, zaopatrzenie w sprzęt ortopedyczny i rehabilitacyjny, są bardzo wysokie i uniemożliwiają przystosowanie mieszkania dla potrzeb osoby niepełnosprawnej.

Po rozpatrzeniu wniosku Zakład decyzją z ... stycznia 2005 r., nr ... odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne za okres ...r. w łącznej kwocie ... zł., ubezpieczenie zdrowotne za okres ... r. w łącznej kwocie ... zł., oraz Fundusz Pracy za okres ... r. w łącznej kwocie ... zł.

W podstawie prawnej orzeczenia powołał przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1, ust. 3 a oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 1998 r., Nr 137, poz. 887 ze zm); powoływanej dalej jako ,,u.s.u.s--.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że sytuacja finansowa, majątkowa oraz rodzinna płatnika nie uzasadnia umorzenia zaległości na podstawie art. 28 ust. 3 a u.s.u.s. Rodzina zobowiązanej mieszka w dobrych warunkach we własnym mieszkaniu stanowiącym własność małżonków nabytą w ... r., posiada drugie mieszkanie własnościowe nabyte w okresie, z którego pochodzą zaległości składkowe. Strona posiada także udział w nieruchomości położonej w S.. Małżonek strony ma świadczenie emerytalne w wysokości ... zł. a strona w kwocie ... zł. z czego potrącane jest tytułem zajęcia egzekucyjnego ... zł.

Prezes Zakładu, po rozpatrzeniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z ... marca 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z ... stycznia 2005 r.

Na powyższą decyzję Prezesa Zakładu skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 28 października 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 1127/05 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji uznając, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisów o właściwość. Sąd wskazał, że właściwym organem do rozpatrzenia wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy był Minister Pracy i Polityki Społecznej a nie Prezes Zakładu.

Postanowieniem z ... października 2006 r., nr ... Minister Pracy i Polityki Społecznej przekazał wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy - Prezesowi Zakładu, jako organowi właściwemu. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w dniu 24 sierpnia 2005 r. zmianie uległa treść art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Przepis w zmienionym brzmieniu stanowi, że stronie niezadowolonej z decyzji w sprawie umorzenia należności z tytułu składek przysługuje prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu.

Następnie Prezes Zakładu rozpatrując wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z ... lutego 2007 r. utrzymał w mocy decyzję z ... stycznia 2005 r. W podstawie prawnej organ powołał się na art. 83 ust. 4 u.s.u.s

W uzasadnieniu decyzji organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania jak również ustalenia poczynione przez Zakład wydający decyzję z ... stycznia 2005 r.

Wskazał nadto jaka jest wysokość zaległości w opłacaniu składek na dzień 14 lutego 2007 r.

Zaznaczył, że pismem z 9 listopada 2006 r. strona poinformowana została o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z powyższego prawa strona jednak nie skorzystała.

Konkludując, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ nie znalazł podstaw do zmiany decyzji odmawiającej umorzenia zadłużenia należności z tytułu składek. Stwierdził, że w dniu 13 kwietnia 2005 r. strona zgłosiła się do ubezpieczenia zdrowotnego z kodem osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Osiągane z tego tytułu dochody być może umożliwią stronie spłatę zadłużenia. Poza tym zobowiązana nie przedłożyła żadnych nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na zmianę pierwszej odmownej decyzji. Reasumując organ podkreślił, że strona nie wykazała, że ze względu na swój stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Odnosząc się do argumentu organu, że nie wykazała okoliczności, że nie jest w stanie spłacić zadłużenia wobec ZUS skarżąca załączyła do skargi kopie dokumentów dotyczących stanu zdrowia męża (orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej i orzeczenie o stopniu niepełnosprawności), podkreślając, że mąż jest inwalidą I gr. po amputacji obu nóg, z chorobą wieńcową oraz po przebytym dwukrotnie zawale serca. Na potwierdzenie stanu swojego zdrowia skarżąca załączyła nadto kopie opisów historii choroby z poradni chirurgicznej, okulistycznej, neurologicznej oraz zaświadczenia o stanie zdrowia, dodając, że cierpi na chorobę nadciśnieniową II st., migotanie przedsionków serca, zwyrodnienie kręgosłupa, żylaki oraz, że jest od 1998 r. pod stałą opieka lekarską.

Załączając powyższe do skargi skarżąca stwierdziła, że powoływanie się przez nią na wyjątkowo trudną sytuację rodzinną było całkowicie uzasadnione. Nie wiedziała jednak, że nie złożenie tej dokumentacji będzie potraktowane przez ZUS jako brak podstaw do starania się o umorzenie zaległości i, że zarzuci się jej gołosłowność twierdzeń.

Dodatkowo wyjaśniła, że mieszkanie w którym mieszka zakupione było od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej za łączną kwotę ... zł. na raty. Drugie mieszkanie zakupione zostało dla syna i zaciągnięta została na ten cel pożyczka w wys. ..., zł. a pozostało jeszcze do spłaty ..., zł. Stwierdziła nadto, że w nieruchomości przy ul. ... ... udziały wynoszą ... części. W tej sytuacji nie może sprzedać udziałów jak również zadłużonego mieszkania.

Końcowo zaznaczyła, że dochody jej oraz męża nie pozwalają na godziwą egzystencję zważywszy na koszty leczenia oraz rehabilitacji męża. Oświadczyła, że mężowi z uwagi na kalectwo przyznany został dźwignik hydrauliczny. Jednakże dofinansowanie ze środków PFRON na ten cel okazało się niewystarczające co spowodowało, że wraz z mężem musieli dopłacić kwotę ... zł., co potwierdza faktura VAT za dźwignik.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako: ,,p.p.s.a.--, sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami procedury administracyjnej jak i z normami prawa materialnego doszedł do przekonania o konieczności uchylenia skarżonej decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona w sprawie decyzja została wydana z naruszeniem przepisów formalnych, zawartych w k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co czyniło zasadnym uwzględnienie skargi.

O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek należy do kompetencji organów.

Zgodnie z art. 123 u.s.u.s. w sprawach uregulowanych tą ustawą, a do takich należy umarzanie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) powoływanej dalej jako: "k.p.a.", chyba że ustawa stanowi inaczej. Analogiczne unormowanie zawiera także art. 180 § 1 k.p.a. stanowiący, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się przepisy Kodeksu, chyba że przepisy dotyczące ubezpieczeń ustalają odmienne zasady postępowania w tych sprawach. Dotyczy to również postępowania odwoławczego od tych decyzji, prowadzonego przez Prezesa Zakładu. Zgodnie bowiem z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnoszonego od decyzji Zakładu do Prezesa Zakładu, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w k.p.a.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast możliwość umorzenia należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Z 2003 r., Nr 141, poz. 1365 ze zm.). Z kolei w myśl art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 tej ustawy. Natomiast przepisy o umarzaniu należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stosuje się odpowiednio do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, a także do składek na ubezpieczenie zdrowotne (art. 32 u.s.u.s.).

Przepisy normujące umarzanie należności z tytułu składek, tj. tak przepis ust. 2 jak i ust 3a art. 28 omawianej ustawy, posługują się zatem sformułowaniem "mogą być", a to oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego.

W takiej sytuacji organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (v. wyrok NSA z 2.02.1996 r., sygn. akt II S.A. 28754/95, Wokanda 1996, nr 6, s.36). W wyroku z 16 listopada 1999 r. (sygn. akt III S.A. 7900/98 LEX nr 47243) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie stwierdził, iż "W celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on najwszechstronniej zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. (sygn. akt II S.A. 2486/01 LEX nr 149543) Naczelny Sąd Administracyjny zawarł tezę, iż "Podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podkreślić więc trzeba, iż rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Sądu Najwyższego z 18 listopada 1993 r. (sygn. akt III ARN 49/93 OSNC 1994/9/181), w którym przyjęto, iż "W państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi, i udowodnić, iż on jest na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli."

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym -stosownie do treści art. 107 k.p.a.- jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (§ 3 art. 107 k.p.a.). Tak więc, uzasadnienie jako jeden z elementów decyzji winno zawierać ocenę zebranego materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych w sprawie przepisów prawa oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle wskazanych w nim norm prawa materialnego.

Brak prawidłowego uzasadnienia decyzji, zwłaszcza tych o charakterze uznaniowym, jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 kwietnia 2005 r. (sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546), uniemożliwia - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie, (...). czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego (...). Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością. Z tego chociażby względu uzasadnienie winno być wnikliwe i logiczne oraz zawierające dostatecznie zindywidualizowane przesłanki występujące w sprawie.

Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a. W orzecznictwie zaznacza się, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wyjaśnianie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, czyli wyjaśnianie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia. W istocie chodzi o wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy.

Warto także wskazać, iż działanie organu rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (do którego, na mocy art. 83 ust. 4 u.s.u.s.., stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego) nie ma charakteru kontrolnego lecz jest działaniem merytorycznym, jest ono takim samym aktem stosowania prawa jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Na merytoryczną stronę rozstrzygnięcia organu odwoławczego zwrócił uwagę Sąd Najwyższy, który w uchwale stwierdził, iż chodzi o to by, "przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, by dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i opinie, i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony" (uzasadnienie uch. SN z dnia 1 grudnia 1994 r., III AZP 8/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 82).

Kierując się powyższym, należało stwierdzić, iż zaskarżona w sprawie decyzja wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, jest wadliwa z powodu naruszenia przez Prezesa Zakładu powyżej analizowanych przepisów proceduralnych, w tym w szczególności art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 jak również art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

We wniosku o umorzenie należności z tytułu składek jak również o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca podnosiła argumenty dotyczące jej sytuacji materialnej, rodzinnej oraz zdrowotnej. Nie zostały one uwzględnione jako uzasadniające umorzenie należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem 28 października 2005 r., sygn. akt. III SA/Wa 1127/05 stwierdził nieważność decyzji Prezesa Zakładu z ... marca 2005 r. nr .... w przedmiocie odmowy umorzenia należności skarżącej. Powodem stwierdzenia nieważności decyzji było wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organu, wyrok ten nie rozstrzygał o zasadności umorzenia należności skarżącej.

Przystępując ponownie do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ orzekający nie przeprowadził postępowania merytorycznego, którego wynik uprawniałby do zaakceptowania stanowiska zaprezentowanego w decyzji z ... stycznia 2005 r. Podkreślić należy, że zaskarżona w sprawie decyzja z ...lutego 2007 r. wydana została po upływie ponad 2 lat od złożenia wniosku o umorzenie należności oraz wydania pierwszej decyzji w sprawie. W okresie od wydania pierwszej decyzji do wydania zaskarżonej organ wystąpił do skarżącej o wypowiedzenie się co wartości otrzymanej pomocy publicznej w ciągu ostatnich trzech lat oraz poinformował skarżącą o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszenia żądań. Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ orzekający wbrew omówionym już wyżej obowiązkom wynikającym z art.7 i 77§1 k.p.a. nie podjął czynności, które pozwoliłyby wyjaśnić sytuację zdrowotną skarżącej oraz jej męża, jak również finansową zdeterminowaną wydatkami na leczenie oraz rehabilitację męża - na co wskazywała skarżąca w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. W zaskarżonej decyzji organ w ogóle nie ustalił sytuacji skarżącej w omawianym zakresie, stwierdzając jedynie, że nie znalazł podstaw do zmiany decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu składek i podkreślając, że zobowiązana nie przedłożyła żadnych nowych dowodów, które mogłyby wpłynąć na zmianę pierwszej decyzji. Stanowisko takie jest nieuprawnione gdyż organ rozpatrujący wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podjął nawet próby ustalenia niezbędnych wydatków egzystencjinalnych skarżącej oraz męża w tym na żywność, czynsz, opłaty, leki oraz rehabilitację. Wydatki te nie zostały odniesione przez organ do dochodów skarżącej i jej męża, które w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji również nie zostały wskazane.

Nie znana jest zatem aktualna na dzień wydania zaskarżonej decyzji sytuacja zdrowotna, materialna i finansowa skarżącej oraz jej męża, w oparciu o którą skarżąca wystąpiła z wnioskiem o umorzenie zaległości. Nie może budzić wątpliwości, że stosowne dokumenty dotyczące sytuacji skarżącej były w jej posiadaniu przed wydaniem zaskarżonej w sprawie decyzji, o czym świadczą załączone do skargi kopie dokumentacji medycznej oraz finansowej skarżącej oraz męża. Nie zostały one przez organ ocenione ponieważ, jak trafnie podniosła skarżąca organ ponownie rozpatrujący sprawę nie wystąpił o przedstawienie dowodów na poparcie jej twierdzeń, sama zaś nie wiedziała, że ma takie dowody przedłożyć. Zaniechanie organu orzekającego w tym zakresie spowodowało także naruszenie art. 80 k.p.a., którego treść obliguje organ administracji publicznej do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto organ orzekający nie odniósł się do twierdzeń skarżącej podniesionych w piśmie uzupełniającym wniosek o umorzenie należności jak i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wyjaśniającej, że jej mąż zaciągną kredyt na kupno mieszkania dla syna gdyż syn nie miał zdolności kredytowej oraz, że raty kredytu spłacane są przez syna a także, że brak jest możliwości zbycia niespłaconego mieszkania oraz udziałów skarżącej w innej nieruchomości. Uwzględniając wszystko powyższe należy przyjąć, że treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji , wbrew dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a. nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia obszerne uzasadnienie odpowiedzi na skargę, w której organ w sposób bardziej szczegółowy wyjaśnia motywy, którymi się kierował wydając decyzję. Należy bowiem podkreślić, iż zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa "próba uzasadnienia wydanej decyzji w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia rozstrzygnięcia określonego w art. 107 § 3 k.p.a." (v. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2003 r., Sygn. akt V S.A. 467/03).

Naruszenie wszystkich powyższych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wśród zaległości obciążających skarżącą są należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w części finansowanej przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, w odniesieniu do których, na podstawie art. 30 u.s.u.s brak jest możliwości zastosowania trybu umorzenia przewidzianego w art. 28 u.s.u.s. Organ orzekający, odmawiając umorzenia również tych należności, nie rozważył jednak treści art. 105 § 1 k.p.a. zgodnie z którym postępowanie administracyjne umarza się gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Na zasadność zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek, zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 września 2006 r., sygn. akt. III SA/Wa 1765/06 (LEX nr 265481). Brak rozważenia zastosowania w sprawie omawianego przepisu postępowania mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ zobligowany będzie do usunięcia wskazanych przez Sąd nieprawidłowości. Winien zatem ustalić aktualną sytuację materialną Skarżącej i jej męża, z uwzględnieniem dochodów i wydatków ponoszonych przez rodzinę Skarżącej. Istotne jest również rozważenie sytuacji zdrowotnej Skarżącej i jej męża. W ramach powyższego organ winien się odnieść do argumentów podnoszonych przez Skarżącą w toku postępowania administracyjnego, a także zgromadzić i rozpatrzyć materiał dowodowy, dotyczący sytuacji skarżącej i jej męża, który jak wynika z załączonych do skargi kopii dokumentów jest w posiadaniu skarżącej.

Mając powyższe okoliczności na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wobec negatywnego charakteru zaskarżonej decyzji Sąd nie uznał za zasadne zastosowania przepisu określonego w art. 152 p.p.s.a.