Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2594/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska ( spr.) Sędziowie: WSA Grażyna Firek WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W.J. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2594/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 r. Nr 142 poz. 950 z poźn. zm./, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił W.J. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w N. decyzją z dnia [...] grudnia 1983 r. z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej" w okresie od 10 lipca 1947 r. do 31 grudnia 1947 r., łącznie 6 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że W.J. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Wojsku Polskim. Jak wynika z akt sprawy, podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy.

W związku z tym organ stwierdził, że W.J. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 -- 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Jednocześnie organ stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem Sadu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W.J. podniósł, że do wojska został powołany 10 lipca 1947 r., zabrakło mu więc tylko 9 dni do uzyskania uprawnień. Podał, że pełniąc służbę wojskową, brał udział w walkach ze zbrojno-nacjonalistycznym ugrupowaniem [...] działającym na terenie S. i O. w celu oderwania tych ziem od terytorium państwa polskiego. Przedłożył ponownie /bo raz już to uczynił w toku postępowania/ oświadczenia 4 świadków potwierdzających przytaczane okoliczności.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1, art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że W.J. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w LWP pełnionej po 30 czerwca 1947 r. W okresie służby nie brał udziału w walkach z oddziałami o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy /UPA lub Wehrwolfu/. Przedłożone oświadczenia świadków, potwierdzające udział w walkach przeciwko ugrupowaniom zbrojno-nacjonalistycznym nie mają znaczenia dla sprawy, ponieważ nie są to oddziały, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję W.J. podtrzymał wcześniejsze zarzuty. Podniósł, że nacjonalistyczne ugrupowanie [...] miało taki sam charakter jak bandy UPA, walka więc z tym ugrupowaniem winna stanowić przeszkodę w pozbawieniu uprawnień. Na poparcie swych twierdzeń skarżący przedłożył decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] czerwca 1997 r., dotyczącą uprawnień jednego ze świadków, których oświadczenia znajdują się w aktach. Decyzją tą potwierdzono A.Ś. uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZboWiD od 15 lutego 1945 r. do 15 kwietnia 1946 r. i na podstawie art. 2 u pkt 5 /art.5/ ustawy, rozszerzono te uprawnienia "z tytułu walki o polskość - na S. i O.--.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że "zasadne jest zastosowanie art. 25 ust. 2 pkt 1 a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 c ustawy".

Na rozprawie sądowej w dniu 2 grudnia 2005 r. W.J., podobnie jak w piśmie skierowanym do organu w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, podał, że "do służby wojskowej został powołany wiosną 1946 r.--.

W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. ustaw: z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych i z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, na podstawie przepisów ustawy ostatnio wymienionej /w skrócie - ppsa/.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy ppsa sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art. 134 ustawy/.

Przeprowadzona w takim zakresie ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie pozwala na jej zakwestionowanie. W sprawie bowiem nie doszło do naruszenia prawa, które miało lub mogło mieć wpływ na jej wynik.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów rdz wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Jednym z tytułów określonych w ustawie jest wymienione w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Prawdą jest, że w tym przepisie nie wymieniono innych ugrupowań nacjonalistycznych, z którymi walka stanowiłaby źródło uprawnień kombatanckich. Nie ten więc na pewno przepis mógłby mieć ewentualnie zastosowanie w sprawie W.J.

Zgodnie jednak z art. 2 pkt 5 ustawy za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polskość i wolność narodową Śląska, Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Gdańska, Pomorza i Ziemi Kaszubskiej oraz Warmii i Mazur, a także innych ziem zagarniętych przez zaborców. To ten właśnie przepis stanowił podstawę do wydania - przedłożonej przez skarżącego - decyzji o ..poszerzeniu" uprawnień dla A.Ś. w związku z uczestniczeniem w walkach o wolność S. i O. Sytuacja skarżącego jest jednak odmienna od tej, którą w wymienionej decyzji opisano. W.J. z całą pewnością z ugrupowaniami [...] nie walczył w okresie o jakim mowa we wskazanym przepisie i już tylko z tego powodu wykluczone jest stosowanie w jego sprawie cytowanej normy.

Za znajdujące odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale uznać należy ustalenie organu co do okresu pełnienia służby wojskowej przez W.J. We wszystkich dokumentach zgromadzonych przez ZboWiD życiorys, deklaracja członkowska, zaświadczenie WKU/ jako datę powołania do służby wojskowej wskazuje się 10 lipca 1947 r., co więcej sam skarżący datę tę wymienia we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ta też data widnieje w dostarczonej przez Archiwum Straży Granicznej karty przebiegu służby wojskowej. W tej sytuacji zawarte w piśmie skarżącego z dnia 12 października 2000 r. i powtórzone przez niego na rozprawie sądowej informacje o wcześniejszej dacie rozpoczęcia służby wojskowej nie mogły stać się, jako niewykazane, elementem ustalonego stanu faktycznego. W konsekwencji nie było podstaw do uznania za zachowane uprawnień skarżącego z tytułu pełnienia służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Ostatecznie więc ocenić należy, że zaskarżona decyzja zgodna jest z przepisami ustawy z dnia ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Nie sposób jednakowoż nie zwrócić uwagi, że uzasadnienia decyzji zarówno z dnia 24 stycznia 2001 r. , jak i 6 sierpnia 2001 r. nie odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 kpa. Organ ani nie przywołał wszystkich przepisów ustawy, które miały związek z twierdzeniami skarżącego, ani nie rozważył ich treści, ani nawet nie ustosunkował się do wszystkich twierdzeń skarżącego. Z dezaprobatą też odnieść należy się do odpowiedzi na skargę, w której odwołano się do przepisu art. 21 ust. 2 pkt 4 c ustawy, który w sposób oczywisty w sprawie zastosowania nie miał.

Wskazane naruszenie przepisów procedury, jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie mogło spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy ppsa skargę należało oddalić.