Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 88/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.201 par.1, art.204 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi R. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...]; [...], wydanym na podstawie art. art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 239 oraz art. 201 § 1, art. 201 § 1b oraz art. 204 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, ze zm.; dalej: "o.p."), po rozpatrzeniu zażalenia R. L. ("strona", "skarżący"), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (Dyrektor IAS) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S., nr [...], z [...] września 2020 r., odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie rozliczenia podatku od towarów i usług ("podatek VAT") za czerwiec 2018 r.

Organ przywołał treść przepisów, na których się oparł.

Postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z [...] maja 2020 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec B. Sp. z o.o. z siedzibą w S. w sprawie podatku VAT za czerwiec 2018 r.

Przesłanką wszczęcia postępowania były wyniki kontroli podatkowej przeprowadzonej w okresie od [...] listopada 2018 r. do [...] kwietnia 2020 r. w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku VAT za czerwiec 2018 r.

W trakcie prowadzonego postępowania podatkowego strona - Prezes Zarządu B. Sp. z o.o., pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., wniosła o zawieszenie kontroli podatkowej oraz postępowania podatkowego. Wskazała, że od [...] lutego 2020 r. nie jest już prezesem B. Sp. z o.o., a zatem nie mogła odebrać protokołu kontroli podatkowej i do ustosunkować się do niego. Ponadto strona podniosła, że do sądu złożony został wniosek o powołanie dla spółki kuratora.

Postanowieniem z [...] września 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. odmówił zawieszenia postępowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek zawieszenia postępowania wymieniona w treści art. 201 § 1 i § 1b o.p.

Dalej organ wskazał, że Sąd Rejonowy S. – Centrum w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z dnia [...] maja 2020 r., sygn. akt. [...], umorzył postępowanie w sprawie wniosku strony o zmianę wpisu w rejestrze. Z uzasadnienia tego postanowienia wynikało, że strona złożyła pismo, w którym wskazała, że [...] lutego 2020 r. złożyła rezygnację z funkcji prezesa zarządu [...] sp. z o.o. z siedzibą w S.. Oświadczenie to jest bezskuteczne, albowiem nie zostało złożone spółce, a sądowi rejestrowemu, który nie może być adresatem takiego oświadczenia. Wobec powyższego, mandat strony do zajmowania stanowiska prezesa zarządu spółki nie wygasł i brak jest podstaw do dokonania zmiany wpisu w rejestrze.

Strona złożyła zażalenie na decyzję organu I instancji, a następnie pismem z [...] października 2020 r ponowiła informację o rezygnacji z funkcji prezesa Sp. z o.o. B. Zdaniem strony, dokonała ona skutecznie wszelkich obowiązków.

Dyrektor IAS, postanowieniem z dnia [...] listopada 2020 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie zaszła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 201 § 1 i § 1b oraz art. 204 o.p. Taką przesłanką z pewnością nie jest wskazana przez stronę okoliczność rezygnacji z funkcji prezesa spółki B. . Wynika to z faktu, że brak jest w przepisach prawa podstawy do zwieszenia postępowania podatkowego w oparciu o przesłankę wskazaną przez odwołującego się.

Dyrektor IAS podkreślił, że Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, postanowieniem z [...] maja 2020 r., sygn. akt: [...], umorzył postępowanie w sprawie wniosku strony o zmianę wpisu w rejestrze. Zgodnie z ww. postanowieniem, oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji prezesa zarządu B. Sp. z o. o nie jest skuteczne, albowiem nie zostało złożone spółce, a sądowi rejestrowemu, który nie może być adresatem takiego oświadczenia. Wobec czego, mandat strony w zarządzie B. sp. z o .o. nie wygasł.

Organ odwoławczy uznał zatem, że strona, zgodnie z postanowieniem sądu, zarówno w momencie zakończenia kontroli podatkowej, jak i na chwilę obecną - nadal jest prezesem zarządu B. Sp. z o. o.

W związku z powyższym Dyrektor IAS stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił zawieszenia postępowania podatkowego, gdyż w sprawie nie została spełniona żadna przesłanka określona enumeratywnie w art. 201 § 1 i § 1b oraz art. 204 o.p. Zaskarżone postanowienie jest zatem prawidłowe i odpowiada prawu. Zawarte w zażaleniu argumenty, dotyczące zawieszania postępowania z uwagi na fakt złożenia rezygnacji z funkcji prezesa, nie mogą zostać uwzględnione w postępowaniu administracyjnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skarżący ponownie opisał okoliczności rezygnacji z funkcji prezesa spółki B. i zarzucił, że organ pierwszej instancji niesłusznie nie uznał jego rezygnacji powołując się na umorzenie sprawy przez KRS. Zdaniem skarżącego, jest to nieprawdą, a na okoliczność poparcia twierdzeń, że sprawa przed sądem jest w toku, nadesłał postanowienie Sądu Rejonowego S. Centrum w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z [...] listopada 2020 r., sygn. akt [...], którym sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych w sprawie rezygnacji z funkcji, pod rygorem jej nieskuteczności i umorzenia postępowania.

Dalej skarżący powołał się na przesłankę wynikającą z treści art. 201 §1 pkt 2 i pkt 7 o.p., ponosząc że organ winien zawiesić postępowanie niezależnie od tego, na jakim etapie się ono znajduje. Wskazał, że rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, bowiem sprawa przed KRS jest dalej w toku i nie została prawomocnie zakończona.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) -dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie.

W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisów art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Oceniając wydane w sprawie postanowienia z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że zostały one wydane bez naruszenia prawa.

Przed przystąpieniem do oceny stanowisk stron w pierwszej kolejności należy wskazać, że postępowanie podatkowe to prawnie uregulowany ciąg czynności procesowych, podejmowanych przez organy podatkowe i zmierzających do rozstrzygnięcia i rozpoznania sprawy. Jednym z założeń postępowania podatkowego, wynikającym z zasady celowości, jest jego ciągły charakter, co oznacza, że powinno się ono toczyć bez przerwy, od momentu jego wszczęcia aż do załatwienia sprawy. Oczywiście istnieją jednak takie sytuacje, w których z przyczyn faktycznych lub prawnych nie można w danym momencie kontynuować postępowania. Instytucja zawieszenia postępowania służy właśnie pogodzeniu zasady ciągłości postępowania z koniecznością czasowego zaniechania jego prowadzenia (por. W. Dawidowicz: Zarys procesu administracyjnego, PWN, Warszawa 1989, s. 126). Jak jednak zaznaczono, zasadą pozostaje prowadzenie postępowania w sposób ciągły, umożliwiający sprawne i możliwie szybkie rozpoznanie sprawy - stąd też zawieszenie postępowania może mieć miejsce tylko w przypadkach określonych w przepisach prawa.

Ustawodawca instytucję zawieszenia postępowania z urzędu uregulował w art. 201 § 1 Ordynacji podatkowej. W treści tej normy wskazał enumeratywnie przypadki, w których jest ono obligatoryjne. Oznacza to, że jeżeli pojawi się jedna z przesłanek tam wymienionych, organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie, niezależnie od tego, na jakim etapie ono się znajduje.

Ponieważ - jak już wyżej podkreślono - instytucja ta jest wyjątkiem od zasady szybkości oraz ciągłości postępowania podatkowego, może mieć ona miejsce tylko w przypadkach wyraźnie określonych (art. 201-206 Ordynacji podatkowej). Zasada ekonomiki postępowania nie jest zasadą bezwzględną, jej granice wyznaczają pozostałe zasady ogólne postępowania podatkowego, w tym zasada praworządności i zasada zaufania do organu podatkowego. Rzeczą oczywistą jest, że w toku postępowania mogą pojawić się przeszkody, które uniemożliwiają dalszy prawidłowy jego bieg. Jeżeli mają one charakter przejściowy, organ podatkowy musi podjąć działania celem ich wyeliminowania oraz zawiesić postępowanie.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca, składając [...] sierpnia 2020 r., wniosek o zawieszenie postępowania powołała się na okoliczność, że nie pełni już funkcji Prezesa Zarządu Sp. z o.o. B.

Jak słusznie przyjęły organy w wydanych w niniejszej sprawie postanowieniach wskazywana przez stronę okoliczność nie mieści się w katalogu przesłanek wymienionych w art. 201 Ordynacji podatkowej; nie jest bowiem możliwe zawieszenie postępowania podatkowego z przyczyn innych niż te wskazane przez ustawodawcę.

Stosowanie do treści art. 201 § 1 o.p., organ podatkowy może zawiesić postępowanie w poniższych sytuacjach:

1) w razie wystąpienia, na podstawie ratyfikowanych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innych ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, do organów innego państwa o udzielenie informacji niezbędnych do ustalenia lub określenia wysokości zobowiązania podatkowego, jeżeli nie ma żadnych innych okoliczności poza objętymi wystąpieniem,

które mogą być przedmiotem dowodu, albo

2) jeżeli wszczęta została procedura wzajemnego porozumiewania się, w tym procedura arbitrażowa prowadzona na podstawie ratyfikowanej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub innej ratyfikowanej umowy międzynarodowej, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub przyjęto wniosek w ramach procedury prowadzonej na podstawie przepisów działu 11 rozdziału 2 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o rozstrzyganiu sporów dotyczących podwójnego opodatkowania oraz zawieraniu uprzednich porozumień cenowych.

Stosownie natomiast do treści art. 204 § 1 o.p. organ podatkowy, na wniosek strony, może zawiesić postępowanie w sprawie udzielenia ulg w zapłacie zobowiązań podatkowych.

Mając na względzie powyższe przepisy oraz kierując się treścią wniosku strony, uznać należy, że w sprawie nie zaszła żadna z wymienionych przesłanek zawieszenia postępowania wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 201 § 1 i § 1b oraz art. 204 o.p. Taką przesłanką z pewnością nie jest wskazana przez skarżącego okoliczność rezygnacji z funkcji prezesa Sp. z o.o. B.

Podkreślić jeszcze raz należy, że powołane w art. 201 § 1 i § 1 b oraz art. 204 o.p. okoliczności stanowiące podstawę zawieszenia postępowania podatkowego stanowią katalog zamknięty i żadne inne okoliczności, nie objęte regulacją analizowanych przepisów, nie mogą stanowić podstawy zawieszenia postępowania podatkowego.

Niezależnie od powyższego, mając na uwadze zarzuty zawarte w skardze, wskazać należy, że Sąd Rejonowy [...] w S. XIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego postanowieniem z [...] maja 2020 r., sygn. akt: [...] umorzył postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o zmianę wpisu w rejestrze. Z uzasadnienia ww. postanowienia wynika, że oświadczenie o rezygnacji z pełnionej funkcji prezesa zarządu B. Sp. z o. o nie jest skuteczne, albowiem nie zostało złożone spółce, a sądowi rejestrowemu, który nie może być adresatem takiego oświadczenia. Z uwagi na powyższe, w opinii sądu, mandat skarżącego w zarządzie B. Sp. z o .o. nie wygasł, a zatem brak jest podstaw do dokonania zmiany wpisu w rejestrze.

Mając powyższe na względzie zauważyć należy, że skarżący zgodnie z postanowieniem sądu, nadal jest prezesem zarządu B. sp. z o. o., a zatem jest uprawniony do reprezentacji spółki, prowadzenia jej spraw oraz odbioru wszelkiej korespondencji do niej kierowanej.

Strona żądając (na etapie skargi) zawieszenia postępowania powołuje się na postanowienie Sądu z [...] listopada 2020 r. Zdaniem skarżącego jest to przesłanka do zawieszenia postępowania w myśl art. 201 §1 pkt 2 o.p.

Pogląd ten jest błędny bowiem w chwili składania przez stronę wniosku o zawieszenie postępowania, jak również w dacie jego rozpoznawania przez organ pierwszej instancji, nie toczyło się żadne postępowanie w stosunku, do którego można by rozważać, czy jest to zagadnienie wstępne między tym postępowaniem a postępowaniem w sprawie podatku od towarów i usług za czerwiec 2018 r.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 §1 pkt 2 o.p. nie zachodzi, kiedy sprawa, co do której rozstrzygać ma organ administracji, jest przedmiotowo związana z inną sprawą toczącą się przed sądem, ale której brak rozstrzygnięcia nie tamuje (nie uniemożliwia) prawidłowego rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet będzie miał, wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (tak np. W. Jakimowicz, O kwestii prejudycjalnej w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym, Samorząd Terytorialny 2003/10/29).

Postępowanie prowadzone przed KRS nie stanowi więc przesłanki do zawieszenia postępowania. Wpisy w KRS mają jedynie charakter deklaratoryjny i nie odzwierciedlają stanu faktycznego. To na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek dokonania ustaleń w zakresie określenia strony postępowania to i na nim spoczywa obowiązek oceny skuteczności złożonego przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z pełnionej funkcji.

W skardze strona powołuje się również na treść przepisu art. 201 § 1 pkt 7 o.p. Zgodnie z jego brzmieniem organ zawiesza postępowanie w razie wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję uchylającą w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ lub stwierdzającą nieważność decyzji. Przepis ten w rozpoznawanej sprawie nie znajduje zastosowania bowiem postępowanie przed organem pierwszej instancji nie zostało zakończone, a skarżący nie ma możliwości wniesienia skargi do sadu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi i podniesiona w niej argumentacja są chybione.

Z tego względu, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.