Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 753/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant starszy referent Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – dalej określane "SKO" lub "Kolegium" – decyzją z dnia [...] r., nr [...] działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej określana jako O.p.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ż. z dnia [...] roku nr [...], ustalającą A. B. oraz D. B. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie [...] złotych.

Uzasadniając rozstrzygnięcie SKO wskazało, że Prezydent Miasta Ż. decyzją z dnia [...] roku nr [...] ustalił podatnikom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2017 w kwocie [...] złotych. Decyzją objęto opodatkowanie podatkiem od nieruchomości w kwocie [...] złotych nieruchomości będące: budynkami mieszkalnymi o pow. [...] m2 oraz garaże o pow. [...] m. kw. oraz budynki pozostałe o pow. [...] m. kw. oraz grunty pozostałe o pow. [...] m. kw. Jednocześnie opodatkowaniem podatkiem rolnym w kwocie [...] złotych objęto grunty o pow. [...] ha.

W złożonym odwołaniu zobowiązany zakwestionował dokonane przez Prezydenta Miasta Ż. ustalenia faktyczne w zakresie ustalenia podatku za grunty pozostałe i dokonane zmiany w ewidencji gruntów.

Kolegium, uznając odwołanie za niezasadne w pierwszej kolejności podniosło, że podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały nr [...] Rady Miasta Ż. z dnia 27 października 2016 roku w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości, (określa stawki podatkowe na dany rok podatkowy i zwolnienia z tego podatku). Z kolei podstawę prawną podatku rolnego stanowi ustawa z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym. Zgodnie z art. 6c ust. 1 ustawy o podatku rolnym, osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samem gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym). SKO wskazało, że osoby fizyczne, zgodnie z przepisem art. 6 ust. 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 6a ust. 5 ustawy o podatku rolnym, są obowiązane złożyć organowi podatkowemu (odpowiednio) informację o nieruchomościach, informację o gruntach, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku lub o zaistnieniu zmian określonych w powołanych przepisach. Obowiązek ten wynika bezpośrednio z ustawy i organ podatkowy I instancji nie ma obowiązku przypominania podatnikowi o konieczności złożenia tych informacji.

Podstawowe znaczenie przy ustalaniu wymiaru podatków ma przepis art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne, zgodnie z którym podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Wypis z rejestru gruntów jest bowiem, zgodnie z art. 194 § 1 O.p., dokumentem urzędowym, sporządzonym w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej, stanowiącym dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2003 roku sygn. akt I SA/Ka 2268/02).

Do akt sprawy załączono między innymi: decyzje ustalające łączne zobowiązania pieniężne na lata 2011- 2016 oraz złożone przez podatnika w roku 2015: informacje o gruntach rolnych oraz informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Organ odwoławczy między innymi ustalił na podstawie ww. dokumentów, że podatnicy są właścicielem nieruchomości, które stanowią przedmiot opodatkowania.

W ocenie SKO organ I Instancji prawidłowo ustalił wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego a podnoszona przez podatnika argumentacja dotycząca zmian w ewidencji gruntów i budynków nie leży w gestii organów podatkowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik wskazał, że jest rolnikiem, a nieruchomości będące jego własnością korzystają ze zwolnienia podatkowego w zakresie zabudowań gospodarczych. Jak podniósł gospodaruje na około [...] ha i otrzymuje dofinansowanie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Stosownie do art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podkreślić należy, że skarżący zakwestionował dokonane przez organy podatkowe ustalenia faktyczne, podnosząc, że jest rolnikiem a zatem budynki gospodarcze korzystają ze zwolnienia podatkowego. Powyższe twierdzenie oparł o fakt, że korzysta z dopłat Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. na pytania Sądu dotyczące złożonej za rok 2015 r. informacji o posiadanych przedmiotach opodatkowania skarżący odpowiedział, że deklaracja ta została złożona przez niego. Poinformował nadto Sąd, że dzierżawi od sąsiada nieruchomość rolną o powierzchni około [...] ha zatem fakt, że nie jest właścicielem dzierżawionych nieruchomości nie pozbawia go przymiotu rolnika. Jak podkreślił, budynek gospodarczy jest chlewnią wykorzystywaną w produkcji rolnej.

Przyjdzie wskazać, że pytanie co do złożonej deklaracji podyktowane było tym, że organy podatkowe określiły wysokość podatku zgodnie z danymi wskazanymi w Informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, złożonej przez skarżącego na 2015 r. Skarżący w części D3 Informacji "pozostałe budynki o kondygnacji powyżej 2.2 m" wykazał budynek o powierzchni [...] m. kw. Z pozostałych dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że budynek ten położony jest na gruncie oznaczonym w ewidencji gruntów i budynków symbolem "B" grunty mieszkaniowe.

Skarżący tych ostatnich ustaleń nie kwestionuje opierając zarzut na fakcie bycia rolnikiem. Rozstrzygnięcia zatem wymaga czy fakt dzierżawienia od sąsiada gospodarstwa rolnego przekłada się na obowiązki podatkowe w podatku od nieruchomości, od nieruchomości, których skarżący wraz z żoną jest właścicielem.

W ocenie Sądu, fakt dzierżawienia nieruchomości nie ma wpływu na obowiązek podatkowy skarżącego od nieruchomości, których wraz z żoną jest współwłaścicielem. Ten ostatni ocenia się bowiem zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Domaganie się przez skarżącego zwolnienia z opodatkowania budynku gospodarczego należało ocenić zatem w świetle uregulowań tej ustawy.

Zgodnie z treścią przepisów art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b u.p.o.l. zwalnia się z podatku od nieruchomości budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej. Za gospodarstwo rolne zaś, stosownie do treści art. 2 ust. 1 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 z późn. zm.), uważa się obszar gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiący własność lub znajdujący się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Tak więc wskazać należy, że warunkiem koniecznym zwolnienia z podatku od nieruchomości wynikającego z przepisów art. 7 ust. 1 pkt 4 lit.b u.o.p.l. jest położenie budynków na gruntach gospodarstwa rolnego, a co za tym idzie sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne. W niniejszej sprawie okoliczność ta nie została spełniona, gdyż sporny budynek położony jest na gruncie sklasyfikowanym jako "B" a co za tym idzie wykluczona jest możliwość zastosowania powyższego zwolnienia. Takie stanowisko prezentowane jest zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. Przyjmuje się przy tym, że nawet budynki typowego rolnika położone na gruntach niesklasyfikowanych jako użytki rolne nie mogą być zwolnione od podatku od nieruchomości. Muszą to być budynki położone na gruntach rolnych stanowiących gospodarstwo rolne. (porównaj: L. Etel, komentarz do art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych LEX). W konsekwencji powyższego zarzut naruszenia wymienionego przepisu nie jest zasadny.

Należy podzielić stanowisko SKO, że z punktu widzenia przepisów dotyczących opodatkowania podatkiem od nieruchomości lub podatkiem rolnym decydujące znaczenie mają dane zawarte w aktualnej ewidencji gruntów (z wyjątkiem gruntów rolnych i leśnych zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie), co wynika z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Dlatego też w postępowaniu podatkowym nie prowadzi się postępowania dowodowego w celu wykazania, że uwidoczniona w ewidencji klasyfikacja powinna być inna. Dane te są wiążące dla organów podatkowych, a wypis z ewidencji ma moc dokumentu urzędowego, o którym mowa w przepisach art. 194 O.p. Tak więc zarzuty skargi, że kwalifikacja gruntów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków była niezgodna z rzeczywistym stanem rzeczy, gdyż skarżący jest rolnikiem a budynek jest wykorzystywany do prowadzenia gospodarstwa rolnego, nie mogły być uznane za skuteczne. Jak bowiem już wspomniano ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym też podatkowych. Organy nie mogą więc samodzielnie dokonywać ustaleń co do klasyfikacji gruntów.

Należy przy tym zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13 (Lex nr 1388356), wskazał, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Odstępstwa od bezwzględnego związania wpisami zawartymi w ewidencji gruntów i budynków mogą mieć miejsce w sytuacji, gdy:

- informacje zawarte w tej ewidencji pozostają w sprzeczności z danymi zamieszczonymi w innych rejestrach publicznych, których pierwszeństwo (przed danymi ewidencyjnymi) wynika z regulujących ich prowadzenie bezwzględnie obowiązujących przepisów lub też w przypadku, gdy posłużenie się wyłącznie danymi ewidencyjnymi musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku (możliwe do zastosowania symbole ewidencyjne nie przewidują oznaczenia dla pewnych przedmiotów opodatkowania, wymienionych wprost w ustawie podatkowej).

W konsekwencji powyższego, NSA stwierdził, że uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy, tj. dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane. Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w zw. z art. 194 § 3 O.p.). Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności - także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). W drugiej grupie znajdą się z kolei dane dotyczące tych elementów przedmiotowych, które zostały wskazane w ustawie podatkowej (jako podlegające opodatkowaniu albo nie), a jednocześnie przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków nie przewidują dla tych kategorii oznaczenia stosownym, skonkretyzowanym symbolem, czy też np. dane dotyczące zlokalizowanych na działce gruntu budynków, które w rzeczywistości nie istnieją (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II FSK 1647/12, Lex nr 1504306).

Reasumując stwierdzić należy, że organ podatkowy - przy wymiarze podatku od nieruchomości, jak też podatku rolnego lub leśnego - związany jest zawartymi w ewidencji gruntów i budynków informacjami o klasyfikacji gruntów lub budynków i danych tych nie może korygować w toku prowadzonego postępowania podatkowego, bez stosownej zmiany zapisów ewidencyjnych w odrębnym trybie.

Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany podmiot powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wpis w ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Dopóki dane nie zostaną zmienione w ewidencji, organy podatkowe mają obowiązek wyliczenia podatku na ich podstawie i nie są władne do kwestionowania, czy też korygowania zapisów ewidencji gruntów i budynków. Datą zmiany treści ewidencji gruntów jest data określona w zawiadomieniu starosty. Zawiadomienie to jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalić moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych.

Przenosząc te rozważania na grunt art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy podatkowej przyjdzie zaakcentować, że przepis ten warunkuje zwolnienie budynków gospodarczych z opodatkowania od kumulatywnego spełnienia dwóch warunków tj.:

- ich położenia na gruntach gospodarstw rolnych,

- służących wyłącznie działalności rolniczej.

Wymaga zaakcentowania, że pierwszy z w/w warunków odnosi się do danych bezwzględnie wiążących organ podatkowy w świetle w/w uchwały.

W badanej sprawie bezsporne jest, że budynek gospodarczy położony w Ż., przy ul. [...] na działce o numerze [...] o powierzchni [...] m. kw. sklasyfikowanych został jako "B" – grunty mieszkaniowe, a to oznacza, że nie został spełniony warunek położenia budynku na gruncie gospodarstwa rolnego. Dlatego organy podatkowe prawidłowo przyjęły brak podstaw do zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości spornego budynku.

Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu.