Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 567/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 3  pkt 23  lit. f,  art. 4, 5, 6, 14, 24
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2005 nr 105 poz 881
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne
article: art. 151, 145  par. 1  pkt 1  lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 63
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: par. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 58 poz 504
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów  państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów  przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant st.sekr.sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2007r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej utrzymania w mocy odmowy przyznania skarżącemu dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, a w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

R. B. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na synów A. i P. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia przez nich roku szkolnego.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w K., działając z upoważnienia Wójta Gminy K., po rozpatrzeniu wniosku, przyznał R. B. prawo do zasiłku rodzinnego na synów w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. w wysokości [...] zł i odmówił przyznania dwóch dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a jej materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 3 pkt 23 lit. f, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 i art. 14 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji przywołał treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i zaznaczył, że zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 903) wysokość miesięczna zasiłku rodzinnego od dnia 1 września 2006 r. wynosi dla dziecka do ukończenia 5 roku życia 48,- zł., a dla dziecka powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia 64,- zł., natomiast dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego wypłaca się, zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia, w wysokości 100,- zł. Natomiast zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego (Dz. U. Nr 46, poz. 432 z późn. zm.) zajęcia dydaktyczno-wychowawcze rozpoczynają się w pierwszym dniu września. Zatem wnioskodawcy nie przysługuje dodatek z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego, bowiem nie rozpoczęli oni nowego roku szkolnego w miesiącu złożenia wniosku tj. w [...] r.

W odwołaniu z dnia [...] r. R. B. wyraził niezadowolenie z treści otrzymanej decyzji i wskazał, że na podstawie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych przysługuje mu raz w roku dodatek z tytułu rozpoczęcia przez synów roku szkolnego. Zaznaczył, że synowie rozpoczęli naukę w nowym roku szkolnym [...]. W związku z tym zostały przez niego poniesione i nadal są ponoszone wydatki na ich utrzymanie, dlatego domaga się rozpatrzenia sprawy zgodnie z treścią przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych a nie rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 kwietnia 2002 r. w sprawie organizacji roku szkolnego. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W jej uzasadnieniu wskazało, iż organ pierwszej instancji zbadał sprawę w związku z twierdzeniami odwołującego zawartymi w odwołaniu i stwierdził, iż skoro wniosek został złożony w pięć miesięcy po rozpoczęciu roku szkolnego [...], to brak jest podstaw do uznania, że został on złożony w związku z rozpoczęciem tego roku szkolnego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący oświadczył, iż nie zgodził się z całością rozstrzygnięcia organu odwoławczego i domagał się przyznania, na podstawie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, [...] dodatków z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska i powtórzyło argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, iż sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 powołanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z treści art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) określa warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń. W myśl przepisu art. 2 tej ustawy świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny oraz dodatki do zasiłku rodzinnego.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] r. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w wnioskiem o ustalenie i przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego na synów A. i P. oraz dodatku z tytułu rozpoczęcia przez nich roku szkolnego. Wniosek ten był kompletny zatem stosownie do treści art. art. 23 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych został złożony prawidłowo. Natomiast w myśl art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Z literalnego brzmienia powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych nie może datować się wcześniej niż od miesiąca złożenia wniosku.

Ustawodawca nie czyni żadnych wyjątków od tej kategorycznej zasady, z którą koreluje przepis § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) stanowiący, że w przypadku, gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia rodzinne przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów (§ 12 ust. 3).

Nie może zatem budzić wątpliwości, że postępowanie o przyznanie świadczeń rodzinnych wszczynane jest na wniosek strony, zaś datą wszczęcia takiego postępowania jest dzień złożenia przez uprawniony podmiot wniosku wraz ze wszystkimi prawidłowo wypełnionymi dokumentami (art. 61 § 3 K.p.a. w związku z art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Dlatego prawidłowo przyznano skarżącemu prawo do zasiłku rodzinnego na synów w okresie od dnia [...] do dnia [...] r. w wysokości [...] zł i to w oparciu o art. 3 pkt 23 lit. f, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy administracyjne poczyniły w tym zakresie prawidłowe wyjaśnienia, które zdaniem Sądu, są wiarygodne i spójne. Brak jest zatem podstaw do uznania tej części zaskarżonej decyzji za rozstrzygnięcie sprzeczne z obowiązującym prawem i dlatego w tym zakresie złożona skarga podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., co orzeczono w sentencji.

Spornym w sprawie jest, czy skarżącemu prawidłowo odmówiono przyznania [...] dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...]. Argumenty organu odwoławczego sprowadzały się do tego, że w tym zakresie wniosek skarżącego z dnia [...] r. został złożony w momencie, w którym jego synowie już kontynuowali naukę w szkole a nie rozpoczynali ją.

Odnosząc się do tej kwestii, w pierwszej kolejności należy zaakcentować, że stosownie do treści art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, a także osobie uczącej się na częściowe pokrycie wydatków związanych z rozpoczęciem w szkole nowego roku szkolnego.

Zgodnie natomiast z art. 63 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572) rok szkolny rozpoczyna się w dniu 1 września każdego roku, a kończy się z dniem 31 sierpnia następnego roku.

Mając na uwadze brzmienie art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przysługuje raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego. Oznacza to, że celem tego dodatku jest wsparcie rodziny w trudnym dla niej momencie, a mianowicie rozpoczęcia roku szkolnego przez dziecko, a w szczególności w związku z niezbędnymi wydatkami związanymi z zakupem podręczników i przyborów szkolnych.

Celem ustawodawcy, zdaniem Sądu, było przyznanie tego dodatku nie tylko w momencie rozpoczęcia roku szkolnego, tak jak wskazują organy administracji, ale również w okresie późniejszym. Nie można bowiem uznać, że skoro dziecko rozpoczęło naukę w miesiącu wrześniu danego roku szkolnego, to miało zapewnione środki na poniesienie niezbędnych wydatków z tytułu jego rozpoczęcia i mimo spełnienia przesłanek przyznania tego dodatku nie może go otrzymać, bo już "kontynuuje naukę" a nie ją rozpoczyna. Ważnym jedynie jest, aby wniosek o dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego został złożony w trakcie nauki dziecka w danej klasie, w której rozpoczęło ono dany rok szkolny, a więc do czasu odebrania świadectwa jej ukończenia. Pogląd taki potwierdza § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zasad wydawania oraz wzorów świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych, sposobu dokonywania ich sprostowań i wydawania duplikatów, a także zasad legalizacji dokumentów przeznaczonych do obrotu prawnego z zagranicą oraz zasad odpłatności za wykonywanie tych czynności (Dz. U. Nr 58, poz. 504 z późn. zm.), bowiem uczeń po ukończeniu nauki w danej klasie otrzymuje świadectwo szkolne promocyjne potwierdzające wyniki w nauce, które jest dokumentem potwierdzającym zakończenie nauki przez dziecko w danym roku szkolnym. Tym samym odebranie świadectwa skutkuje tym, że dany uczeń ukończył naukę w danej klasie i przeszedł do następnej, względnie ukończył daną szkołę i do tego czasu może otrzymać dodatek z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Nadto, jak wynika z treści art. 14 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek ten może być przyznany tylko raz w roku w związku z rozpoczęciem roku szkolnego, a zatem w roku kalendarzowym rodzina może otrzymać tylko jeden taki dodatek i winien być on przyznany wówczas, gdy faktycznie takie wydatki będą ponoszone. Stanowisko to potwierdza również teza zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Gliwicach z dnia 17 lipca 2007 r. sygn. akt IV SA/Gl 1282/06 (nie publikowany), że "granicą, którą nie można przekroczyć, aby otrzymać wskazany dodatek jest dzień odebrania przez dziecko świadectwa ukończenia danej klasy".

W świetle powyższej wykładni art. 14 ustawy o świadczeniach rodzinnych Sąd doszedł do przekonania, że organ odwoławczy nie miał podstawy do tego, aby utrzymać w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie odmowy przyznania skarżącemu [...] dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia przez jego synów roku szkolnego [...] i w tym zakresie jest zasadna.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.