Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2113/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 80 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 11 października 2017r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 918/15 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2015 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 918/15 oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]2015 r. znak: [...], którą uchylono decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...]2015 r. nr [...]orzekającą o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia A. polegającego na budowie fermy trzody chlewnej w ilości 1822,8 DJP z biogazownią rolniczą na działce nr [...] obręb z., Gmina Ś. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Sąd pierwszej instancji ustalił, że decyzją z dnia [...]2013 r. Wójt Ś., po rozpatrzeniu wniosku P. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia polegającego na tuczu trzody chlewnej o obsadzie 13.020 szt. (1822,8 DJP) dla tuczników od wagi 30 kg do wagi 105 kg, 3-4 cykle w ciągu roku. Decyzją z dnia [...]2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji. Po zaskarżeniu tej decyzji przez Spółkę P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, Sąd ten wyrokiem z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1472/13 uchylił decyzję organu II instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2014 r. znak: [...] uchyliło decyzję organu I instancji z dnia [...] 2013 r. i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W toku rozpatrywania sprawy Wójt Gminy Ś. powołał biegłych z firmy E. dla oceny prawidłowości przedłożonego wraz z wnioskiem o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, którzy krytycznie ocenili przedłożony przez inwestora raport dla przedsięwzięcia A. - budowa fermy trzody chlewnej z biogazownią wskazując na jego niedociągnięcia. Inwestor w piśmie z dnia 30 grudnia 2014 r. odniósł się do ww. ekspertyzy nie zgadzając się z jej ustaleniami. Firma E. odpowiedziała przedstawiając przede wszystkim globalny problem uciążliwości dla środowiska powstały w wyniku działalności Spółki P. w północno wschodnim regionie Polski. W rezultacie Wójt Gminy Ś. kolejną decyzją odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań.

Po rozpoznaniu odwołania Spółki P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] 2015 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uchyliło decyzję Wójta Gminy Ś. z dnia [...] 2015 r. nr [...] orzekającą o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia A. polegającego na budowie fermy trzody chlewnej w ilości 1822,8 DJP z biogazownią rolniczą na działce nr [...] obręb Z., Gmina Ś. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazało organowi I instancji, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną co oznacza, że właściwy organ może wydać decyzję odmowną tylko w sytuacjach wskazanych w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "ustawą", tj. 1) niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; 2) odmowy uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez organ współdziałający; 3) braku zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie, wskazanym przez organ; 4) znacząco negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, co ma wynikać z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody; 5) możliwości spowodowania przez przedsięwzięcie nieosiągnięcia celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza wynikających z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j Prawa wodnego.

Podane przez organ I instancji okoliczności faktyczne, tj. wady raportu oraz na protesty okolicznych mieszkańców zrzeszonych w Stowarzyszeniu, nie stanowią podstawy do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań, ponieważ nie są wymienione jako podstawa prawna do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań. Nieprawidłowości raportu mogą stanowić jedynie podstawę do żądania przez organ jego uzupełnienia w zakresie wskazanym przez biegłych w ekspertyzie.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosło Stowarzyszenie [...] zarzucając naruszenie art. 80 ust 1 pkt 3 w związku z art. 70 ustawy oraz Konwencji o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska podpisanej 25 czerwca 1998 r. w Aarhus, której sygnatariuszem jest Polska - poprzez ich wadliwe zastosowanie.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ odwoławczy wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swego orzeczenia, dlaczego nie może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bowiem taki sposób uzupełnienia materiału dowodowego sprzyja zasadzie szybkości postępowania i nie powoduje zbędnego przedłużania załatwienia sprawy, a w konsekwencji prowadzi do naruszenia zasady załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, wyrażonej w art. 35 K.p.a.

Odnosząc powyższe uwagi o charakterze ogólnym do stanu faktycznego niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że powołany art. 138 § 2 K.p.a. nie został naruszony, bowiem organ odwoławczy w sposób jasny i kompleksowy wyjaśnił powody swojego rozstrzygnięcia. Argumenty, które zdaniem organu odwoławczego przesądziły o konieczności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji są słuszne. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego powodem wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji była konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane jedynie dla planowanych:

1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko bądź

2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, co wynika bezpośrednio z treści art. 71 ustawy.

W przedmiotowej sprawie ograny prawidłowo ustaliły, że planowane przedsięwzięcie wymienione zostało w § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397). Konsekwencją ustalenia, że sprawa dotyczy przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, jest potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, bowiem dla planowanego przedsięwzięcia obowiązek taki powstaje automatycznie (art. 59 ust. 1 ustawy). Przepis art. 80 ust. 1 ustawy wymaga, aby – w sytuacji gdy w toku postępowania przeprowadzona została ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko – właściwy organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, wziął pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa;

4) wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Ustawa wymaga, aby organ wydał powyższą decyzję po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony (art. 80 ust. 2 ustawy). Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że skoro ustawodawca precyzyjnie określił katalog przesłanek uzasadniających odmowę zgody na realizację przedsięwzięcia, to niedopuszczalne jest powoływanie się przez organ pierwszej instancji na wadliwość przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Słusznie wskazał organ drugiej instancji, że w takim przypadku organ pierwszej instancji powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia raportu. Wezwanie takie organ pierwszej instancji powinien oprzeć na treści art. 64 § 2 K.p.a.

Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego, że sam sprzeciw społeczeństwa nie może stanowić podstawy odmowy środowiskowej zgody na realizację inwestycji. Zasadniczą przyczyną odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia był sprzeciw mieszkańców miejscowości Z. będących właścicielami działek sąsiadujących z terenem inwestycji. Organ ten, uwzględniając opinię mieszkańców i osób związanych z sąsiadującymi terenami uznał, że długotrwała i ciągła emisja substancji zapachowo czynnych z planowanego obiektu będzie wykraczać swym zasięgiem poza obszar przedsięwzięcia i szkodliwie oddziaływać na realizację swych funkcji przez sąsiadujące podmioty i należące do nich nieruchomości. Sąd pierwszej instancji w pełni podzielił stanowisko organu odwoławczego, że niedopuszczalnym jest oparcie decyzji na argumentach pozaprawnych sprowadzających się w istocie do subiektywnego przekonania o szkodliwości planowanej inwestycji dla otoczenia.

Mając na uwadze uchybienia wskazane przez organ drugiej instancji z zakresu procedowania przed organem I instancji, w szczególności co do konieczności wszechstronnego wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności w stopniu, który nie mógł być zbadany jedynie przez organ odwoławczy z uwagi na zasadę dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), jak również wobec tego, że jedynie prawidłowo ustalone fakty i okoliczności dają możliwość właściwego zastosowania prawa materialnego, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało uznać za prawidłową. Kolegium Odwoławcze trafnie uznało, że organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.).

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 918/15 wniosło Stowarzyszenie [...]. Zakwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 80 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 70 ustawy, art. 64 § 2 K.p.a. oraz Konwencji o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska, podpisanej 25 czerwca 1998 r. w Aarhus, której sygnatariuszem jest Polska - poprzez ich wadliwe zastosowanie. Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie albo uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i uchylić decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z [...] 2015 r. w przedmiocie uchylenia decyzji wójta Gminy Ś. z [...] 2015 r. o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia A. polegającego na budowie fermy trzody chlewnej z biogazownią rolniczą na działce ewidencyjnej nr [...] Gmina Ś..

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że błędny jest poglądu Sądu pierwszej instancji, jakoby w tej sprawie nie zachodziły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji kasacyjnej organu odwoławczego wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego. Bezspornym jest, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznały, że przedłożony w toku postępowania przed organem pierwszej instancji przez inwestorów raport oddziaływania na środowisko jest wadliwy i wymaga zmiany. Sąd wojewódzki w ocenie strony skarżącej bezpodstawnie uznał, że usunięcie wadliwości raportu, już złożonego i zaopiniowanego winno nastąpić w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Stwierdzenie po wszczęciu postępowania na podstawie dowodów przeprowadzonych z inicjatywy organu pierwszej instancji, że dowód wnioskowany przez stronę (raport) jest wadliwy nie może uzasadniać wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 64 § 2 K.p.a. skoro nie istnieje ustawowy obowiązek składania przez inwestora raportu niewadliwego. Złożenie raportu wadliwego uprawniało organ pierwszej instancji do merytorycznej oceny wniosku w całości i oparcia rozstrzygnięcia o wadliwy raport, którego strona będąca profesjonalistą na etapie postępowania przed Wójtem Świeszyna nie chciała zmienić kwestionując bezzasadnie dowód z opinii biegłego przeprowadzony przed organem pierwszej instancji. Inwestorzy zostali zawiadomieni o ustaleniach biegłego, odnieśli się do jego ustaleń wnosząc nieskuteczne zarzuty do opinii i ignorując jednocześnie potwierdzony przez biegłego fakt naruszenia prawa w przedstawionym organowi raporcie oddziaływania na środowisko. W ocenie skarżącego organ pierwszej instancji słusznie odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach po wszechstronnym rozważeniu całego materiału dowodowego w sprawie.

W ocenie Stowarzyszenia ocena skuteczności stanowiska społeczeństwa w toku postępowania dokonana przez Sąd pierwszej instancji jest wadliwa. Zgodnie z art. 37 ustawy organ prowadzący postępowanie jak i organ drugiej instancji są zobligowani rozpoznać uwagi i wnioski społeczeństwa, a w uzasadnieniach decyzji podać informacje o udziale społeczeństwa w postępowaniu oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa. Organ drugiej instancji nie prowadził przy tym żadnego postępowania z udziałem społeczeństwa ograniczając się do powielenia ustaleń poczynionych przez Wójta. Konkretyzację wskazanych przepisów w odniesieniu do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zawierają przepisy art. 80 ust. 1 pkt 3 oraz art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, stanowiąc o obowiązku uwzględnienia w decyzji wyników postępowania z udziałem społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski społeczeństwa.

Społeczność gminy Ś. w tym społeczność lokalna miejscowości Z. wyraziła swój stanowczy i jednolity protest co do planowanej budowy która będzie powodować immisje odorowe uniemożliwiające normalną egzystencję w promieniu kilkunastu kilometrów od inwestycji. Wyrazicielem opinii społeczeństwa jest stanowisko skarżącego Stowarzyszenia. Wskazane w społecznym konsultacjach zagrożenie nie było przedmiotem żadnych analiz środowiskowych i wynika wyłącznie z faktu, że wskazane zagrożenie nie ma normatywnych regulacji i choć powoduje przy inwestycjach produkcji zwierzęcej poważne zagrożenia dla mieszkańców to nie wpływa formalnie na możliwość wydania decyzji w sprawie. Zjawisko odoru zamierzenia inwestycyjnego jest jednak zagadnieniem empirycznie dowiedzionym, nie wymagającym żadnych badań i ocen skoro przeciętny, zdrowy człowiek potrafi stwierdzić występowanie nieakceptowalnych odorów.

Jednolity sprzeciw społeczeństwa wobec inwestycji ustalony wynikami postępowania z udziałem społeczeństwa winien w trybie art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy przesądzić o odmowie wydania decyzji pozytywnej bez konieczności uzupełnienia raportu zgodnie z wytycznymi biegłego powołanego w sprawie oraz w zakresie wskazania analizowanych wariantów planowanej inwestycji.

W ocenie strony skarżącej normatywny obowiązek wzięcia pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa przez organy wydające decyzje środowiskowe przekłada się wprost na obowiązek Wójta wydania decyzji negatywnej, jeżeli planowana inwestycja jest całkowicie nieakceptowana społecznie. W przeciwnym razie treść normy z art. 80 ust. 1 ustawy nie miałaby żadnego normatywnego znaczenia i byłaby normą pustą. Przeczyłoby to racjonalności ustawodawcy, który nie powinien stanowić norm nie mających zastosowania w praktyce.

W ocenie Stowarzyszenia także Konwencja o Dostępie do Informacji, Udziale Społeczeństwa w Podejmowaniu Decyzji oraz Dostępie do Sprawiedliwości w Sprawach Dotyczących Środowiska, podpisanej 25 czerwca 1998 r. w Aarhus daje społeczeństwu prawo do współdecydowania w kwestiach w ochronie środowiska. Skarżący jest zainteresowaną społecznością w rozumieniu Konwencji i przysługują mu prawa określone Konwencją. Zaskarżona decyzja ignoruje prawo zainteresowanej społeczności wynikające z art. 6 ust. 8 Konwencji do współdecydowania o realizacji inwestycji oddziaływujących na środowisko realizowanych w środku intensywnie zurbanizowanej wsi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W tej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienie jakiejkolwiek przesłanki nieważności postępowania, a tym samym rozpoznając tę sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskami. Naczelny Sąd Administracyjny bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, opub. w ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 176 P.p.s.a. strona skarżąca kasacyjnie ma obowiązek przytoczyć podstawy skargi kasacyjnej wnoszonej od wyroku Sądu pierwszej instancji i szczegółowo je uzasadnić wskazując, które przepisy ustawy zostały naruszone, na czym to naruszenie polegało i jaki miało wpływ na wynik sprawy. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została formalnie na zarzucie naruszenia prawa materialnego, aczkolwiek w istocie część z tych zarzutów dotyczy naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał jednak, że samo błędne przyporządkowanie zarzucanych naruszeń do kategorii prawa materialnego lub procesowego stanowi wprawdzie uchybienie, ale nie stanowi to podstawy do odmowy oceny tak podniesionych zarzutów. Tym samym Sąd dokonał oceny wszystkich zarzutów skargi kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że w tej sprawie już raz sąd administracyjny wydał wyrok. W wyroku z dnia 27 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 1472/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił wcześniejszą decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyroku tym Sąd wskazał, że sam sprzeciw społeczności lokalnej nie może uzasadniać wydania decyzji negatywnej dla inwestora. Wyrok ten jest prawomocny, a tym samym na podstawie art. 153 P.p.s.a. wyrok ten wiązał także Sąd pierwszej instancji przy rozpoznawaniu tej sprawy. Zgodnie zaś z art. 170 P.p.s.a. prawomocne orzeczenie wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 P.p.s.a. wyraża się w tym, że nie tylko sąd wydając rozstrzygniecie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Ratio legis art. 170 P.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 6 września 2016 r. sygn. akt II FSK 1901/14). Analogiczne stanowisko konsekwentnie zajmuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (por. wyrok NSA z 23 czerwca 2017 r. sygn. akt I FSK 1474/15; wyrok NSA z 31 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2295/14; wyrok NSA z 25 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2785/15; wyrok NSA z 15 września 2015 r. sygn. akt I GSK 1707/13; wyrok NSA z 25 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2127/10; wyrok NSA z 17 listopada 2011 r. sygn. akt I FSK 3/11).

Oznacza to, że w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie miał podstaw do odstąpienia od zajętego wcześniej stanowiska co do znaczenia sprzeciwu mieszkańców przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest zasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 80 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 70 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U z 2013 r. poz. 1235, z późn. zm.). Skarżące kasacyjnie Stowarzyszenie upatruje naruszenia ww. przepisów w tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił braku uznania za skuteczne stanowisko społeczeństwa przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Ponieważ w tej sprawie kwestia ta została już przesądzona, to należy jedynie jeszcze raz podnieść, że wydając decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organy administracyjne zobowiązane są do uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy), a sprzeciw społeczności lokalnej w stosunku do konkretnego przedsięwzięcia nie może być podstawą do wydania decyzji odmownej.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przy tym, że zarzucone w skardze wadliwe zastosowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 70 ww. ustawy posiada dalszy podział na takie jednostki redakcyjne jak ustępy i punkty. Ponieważ strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, który ustęp lub punkt art. 70 ww. ustawy zaskarża, to Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł zastąpić strony skarżącej kasacyjnie w prawidłowym zredagowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3071/15, sąd kasacyjny nie może zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczonych podstaw kasacyjnych i nie jest ani uprawniony, ani zobowiązany poszukiwać za stronę naruszeń prawa, jakich mógł dopuścić się wojewódzki sąd administracyjny. Stąd też skarga kasacyjna musi spełniać ustawowe wymogi określone w art. 176 w związku z art. 174 P.p.s.a. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela ten pogląd.

Nie jest zasadny kolejny zarzut skargi kasacyjnej, błędnie zakwalifikowany jako naruszenie prawa materialnego, a sprowadzający się do braku uznania przez Sąd pierwszej instancji dokonania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnej wykładni art. 64 § 2 K.p.a. Przepis ten nakazuje organowi prowadzącemu postępowanie zwrócenie się do strony o usunięcie braków w podaniu, jeżeli takowe braki zostały dostrzeżone i mają one znaczenie w sprawie. Pojęcie podania zawarte w ww. przepisie obejmuje ono nie tylko podanie, ale także i załączniki do podania. Tym samym skoro załącznik do podania w postaci raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko zawiera braki, to obowiązkiem organu administracyjnego było wezwanie strony do usunięcia tych braków wraz ze wskazaniem zakresu tego usunięcia. Taki obowiązek wynikał nie tylko z powołanego art. 64 § 2 K.p.a., ale również z art. 7 K.p.a. nakazującym organom administracyjnym podejmowanie wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dokumentem prywatnym, a zawarte w nim stwierdzenia podlegają ocenie jak każdy dowód w sprawie, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Tym samym organ administracyjny prowadzący postępowanie ma obowiązek sprawdzenia zawartości raportu w kontekście tak spełnienia wymogów formalnych jak i merytorycznych (por. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2584/15). Nietrafnie uzasadnia strona skarżąca kasacyjnie, że taki raport raz przedłożony przez inwestora w ogóle nie podlega uzupełnieniu lub poprawieniu. To przepis ustawy musiałby wyłączać możliwość uzupełniania lub usuwania braków raportu o oddziaływaniu na środowisko, a takiego przepis nie ma.

Tym samym należy uznać, że trafnie Sąd pierwszej instancji przyjął w zaskarżonym wyroku, że także i raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowej inwestycji wymagał uzupełnienia, ponieważ braki takiego raportu zostały przez organ odwoławczy prawidłowo wykazane.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także i ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, zgodnie z którym zarzuca się Sądowi pierwszej instancji wadliwe zastosowanie art. 6 ust. 8 Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003 r. Nr 78, poz. 706 z późn. zm.).

Zgodnie z tym przepisem każda ze stron tej Konwencji miała zapewnić, że w decyzjach w sprawach dotyczących środowiska będą należycie uwzględnione rezultaty uzyskane w wyniku udziału społeczeństwa. Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie powołany przepis nie określa udziału społeczeństwa jako współdecydowania o treści decyzji wydawanych w sprawach dotyczących środowiska. Już z treści przepisów ww. Konwencji wprost wynika, że jest stosowanie uzależnione zostało od wprowadzenia określonych rozwiązań prawnych do porządku krajowego stron tejże Konwencji (wynika to z art. 1, art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 lit. b i lit. c, art. 6 ust. 6 i ust. 11 oraz art. 9 Konwencji). Polska włączyła postanowienia tejże Konwencji, w tym jej art. 6 uchwalając ustawę z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela i tej argumentacji strony skarżącej kasacyjnie, która upatruje w samej społeczności lokalnej źródło jej interesu prawnego i przyznaje takiej społeczności prawo do decydowania o treści decyzji administracyjnych dotyczących inwestycji ingerujących w środowisko. Polskiemu systemowi prawnego nie jest znana konstrukcja samoistnego źródła prawa wynikającego z posiadania przez daną grupę osób statusu społeczności lokalnej, nie będącej nawet wspólnotą samorządową. Tym samym udział społeczeństwa odbywa się tylko na takich zasadach, jakie wprost wynikają z przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w szczególności z art. 29-45 tejże ustawy. Żaden z tych przepisów nie uzależnia wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia od zaaprobowania lub uzgodnienia takiej decyzji przez społeczeństwo.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a.