Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 572/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1-2,
journal: Dz.U. 2015 poz 349
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Janowska Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Protokolant Referent stażysta Sebastian Żytkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu, z dnia 13 września 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez N. G., zwanego dalej także skarżącym, jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (zwanego dalej też Dyrektorem Oddziału Regionalnego ARiMR) z dnia 13 września 2016 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Nysie z dnia 27 maja 2016 r, nr [...], odmawiającą przyznania skarżącemu płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) w strefie nizinnej I na 2015 rok z sankcjami wieloletnimi oraz przyznającą płatność ONW na rok 2015 strefa nizinna II w wysokości 1.048,08 zł.

Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2015 r. N.G. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie o przyznanie płatności ONW na rok 2015. We wniosku - w sekcji VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych - skarżący zadeklarował siedemdziesiąt dwie działki ewidencyjne wykorzystywane rolniczo. W sekcji VIII. Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych - skarżący zadeklarował do płatności ONW sześćdziesiąt siedem działek rolnych o powierzchni 48,27 ha. Decyzją z dnia 27 maja 2016 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Nysie przyznał N. G. płatność ONW na rok 2015 strefa nizinna II w wysokości 1.048,08 zł (pkt1) i odmówił przyznania płatności ONW strefa nizinna I na rok 2015 (pkt 2) oraz nałożona została sankcja wieloletnia w wysokości 3366,99 zł. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ przywołał: art. 26 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 349, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą PROW 2014-2020; § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz.364, z późn. zm. - w dalszej części zwany "rozporządzeniem ONW") oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 181/48 z 20.6.2014), zwane dalej "rozporządzeniem (UE) nr 640/2014". W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności organ zwrócił uwagę na wynik przeprowadzonej kontroli administracyjnej ww. wniosku z dnia 10 czerwca 2015 r. Następnie wskazał, poprzez wyliczenie zadeklarowanych we wniosku działek rolnych, te działki, które nie znajdowały się na obszarze kwalifikującym się do przyznania płatności ONW. Przy każdej działce podano jej numer, powierzchnię zadeklarowaną na działce, oznaczenie działki rolnej, nazwę obrębu ewidencyjnego. Organ wyjaśnił, iż konsekwencją zadeklarowania działek rolnych nieuprawnionych do płatności ONW było zastosowanie art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnikowi nie przyznaje się żadnej pomocy. Ponadto rolnik podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a stwierdzonym. Skoro zakwalifikowana a wskazana powierzchnia do przyznania płatności ONW strefa nizinna II wyniosła 3,97 ha, stąd wyliczona kwota płatności, to 1.048,08 zł, zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia ONW w zw. z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł N. G., podkreślając, że jest ona bardzo dolegliwa dla niego. Wskazał, iż wniosek ONW wypełniany był w programie przewidzianym do wypełniania wniosków i program ten samoczynnie zakwalifikował wszystkie działki rolne do płatności ONW. Stwierdził, iż błędna deklaracja działek rolnych do płatności ONW miała charakter oczywistej omyłki. Jednocześnie odwołujący argumentował, że organ nie powinien stosować w tej sprawie przepisów art. 19 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, bowiem jego zdaniem, organ nie ma możliwości przyznania płatności ONW do działek leżących poza wyznaczonymi obszarami ONW. Dlatego nie istnieje ryzyko przyznania płatności do powierzchni nieuprawnionej, a karanie beneficjenta za przedeklarowanie powierzchni w sytuacji, gdy zgłoszone zostały tereny nie kwalifikujące się do płatności z mocy prawa, jest niezgodne ze wskazanymi w preambule rozporządzenia celami jaki mają spełniać kary administracyjne. Kary powinny "stopniować swą dolegliwość w zależności od stopnia naruszenia oraz powinny odstraszać rolników od wyłudzenia płatności," co w tej sprawie, zdaniem odwołującego, nie mogło mieć miejsca. W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania, przywołaną na wstępie decyzją z dnia 13 września 2016 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego oraz przywołał treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. Zwracając szczególną uwagę na zarzuty odwołania, organ wyjaśnił, że odmowa przyznania płatności - co w sprawie jest istotą sporu - wynika wprost z art. 19 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, z powodu niespełnienia jednego z warunków przyznania płatności ONW, określonych w przepisie § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, zgodnie z którym płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Działki rolne CC, CB, AS, BŁ, BM, BY, BI, BH, BG, BF, BE, BD, BC, BB, BA, AŹ, AŁ, AZ, AY, AW, AU, AT, AR, AP, AO, AN, AM, Al, AH, AE, AD oraz AB, położone w gminach [...] i [...] w miejscowościach [...], [...], [...] i [...] zadeklarowane do płatności ONW nie spełniały powyższego wymogu, czyli nie znajdowały się na obszarach ONW. Zatem przyznanie płatności, zdaniem organu, naruszyłoby § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. W tej sprawie, łączna powierzchnia działek rolnych zgłoszonych do płatności ONW strefa nizinna I na rok 2015 wyniosła 44,28 ha, natomiast łączna powierzchnia działek nieuprawnionych do płatności ONW strefa nizinna I, a zgłoszonych do tej płatności w roku 2015 wyniosła 18,81 ha. Organ podkreślił, że zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" (Dz. U. nr 40, poz. 329, z późn. zm. - zwanym dalej rozporzadzeniem z dnia 11 marca 2009 r.). Uprawnionym w Gminie [...] jest obszar położony w miejscowościach [...] (ONW strefa nizinna II), [...] oraz [...] (ONW strefa nizinna I). Natomiast w gminie [...] brak jest obszarów uprawnionych do przyznania płatności ONW. W obrębie zaś [...], [...], [...] i [...] nie występuje uprawniony teren do płatności ONW, w związku z czym nie przysługuje do nich płatność ONW. Organ podkreślił, iż N. G. zadeklarował do płatności ONW na rok 2015 działki rolne o powierzchni 44,28 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wyniosła 25,47 ha, a różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną stanowiła 18,81 ha. Stąd tylko obszar 25,47 ha gruntów położony na obszarach ONW stanowił areał zatwierdzony, w myśl przepisu art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Opisana wyżej okoliczność stanowiła podstawę do zastosowania art. 19 ust. 2 cyt. rozporządzenia. W świetle powyższego organ dokonał matematycznego wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a powierzchnią zatwierdzoną do płatności (73,85 %). Wyliczenie zaś sankcji nastąpiło na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 (powierzchnia niezatwierdzona do płatności 18,81 ha, czyli 179 zł x 18,81 ha = 3366,99 zł). Reasumując, organ stwierdził, że przepisy cyt. aktów nie pozwalały na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia w sprawie, bowiem nakładają one wprost na organy ARiMR obowiązek zastosowania określonych zmniejszeń i kar w przypadku stwierdzenia zadeklarowania obszaru niezatwierdzonego do płatności, a takim obszarem w przedmiotowej sprawie był niewątpliwie obszar zgłoszony przez skarżącego do płatności ONW, który znajdował się poza wyznaczonymi terenami uprawnionymi do płatności. Fakt, iż skarżący nie mógł do powyższego areału otrzymać płatności nie ma wpływu na możliwość odstąpienia od zastosowania przepisów art. 19 ust. 2 i 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. W kwestii podnoszonej przez skarżącego "oczywistej omyłki" organ wyjaśnił, iż zgodnie z rozporządzeniem ONW postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony, zatem to ona kształtuje zakres swojego żądania i bierze na siebie odpowiedzialność za poprawną deklarację w zakresie żądania wskazanej we wniosku płatności. Dodał, że organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach. Błąd oczywisty musi zostać wykryty na podstawie informacji zawartej w złożonym wniosku o przyznanie płatności, kiedy kontrola dotycząca spójności dokumentów i informacji przedstawionych przez rolnika wskazuje na wystąpienie takiego błędu. Zakwalifikowanie błędu do grupy błędów oczywistych następuje niezależnie od sposobu, w jaki przeprowadzana jest kontrola dokumentów - wizualnie, ręcznie czy systemowo, po przeprowadzonej wnikliwej analizie konkretnego przypadku. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o takiej oczywistej omyłce. W skardze złożonej przez N. G., reprezentowanego przez pełnomocnika - radcę prawnego M. B., zarzucono skarżonej decyzji naruszenie przepisów: a) art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez niewłaściwą wykładnię tego przepisu sprowadzającą się do zakwalifikowania, jako niezgodności deklaracji przez rolnika działek rolnych położonych poza obszarami ONW; b) art. 2 ust. 1 pkt 23 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez brak jego zastosowania przy ocenie obszaru zatwierdzonego w sprawie; c) art. 64 ust. 1 w związku z art. 63 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie, gdzie przepisy te ograniczają stosowanie kar administracyjnych do przypadków nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków wynikających ze stosowania sektorowego prawodawstwa rolnego;

d) art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż działki położne poza obszarem ONW zaliczyć należy do powierzchni zawyżonej we wniosku;

e) art 59 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 poprzez brak kwalifikacji błędu rolnika jako błędu oczywistego, co umożliwiało rolnikowi skorygowanie błędu w deklaracji po dniu złożenia wniosku, a przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie płatności ONW na rok 2015; f) art. 64 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy przepis ten zakazuje nakładania kar administracyjnych w przypadku, gdy niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji w przedmiocie odmowy przyznania płatności ONW z sankcjami wieloletnimi oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący powielił argumentację zawartą w odwołaniu, podkreślając, iż regulacja prawna w przedmiotowej sprawie uniemożliwia przyznanie przez organy ARiMR płatności do obszarów położonych poza strefami wyznaczonymi w załączniku do rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r., co wynika wprost z brzmienia § 2 ust. 2 pkt 2 tego rozporządzenia. Dlatego kwestią sporną jest jedynie ocena skutków zadeklarowania przez rolnika działek rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą, lecz położonych poza obszarem wykazanym w owym załączniku, jako objętych wsparciem. Zastosowany przez organy ARIMR art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, stanowiący o sankcji za przedeklarowanie powierzchni we wniosku odnosić należy do ust. 1, w której prawodawca posługuje się pojęciem "obszaru zatwierdzonego" w kontekście ustalenia zawyżenia deklaracji powierzchni. Zdaniem skarżącego taka definicja "obszaru zatwierdzonego" pozwala na odróżnienie kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków leżących po stronie rolnika od kwestii związanych z uprawnieniami do płatności. W ocenie skarżącego, kryteria kwalifikowalności lub inne obowiązki związane z warunkami przyznania pomocy należy łączyć z osobą rolnika i ciążącymi na nim obowiązkami, tj. posiadaniem działek rolnych o określonej powierzchni, prowadzeniem na nich działalności rolniczej zgodnie z normami, posiadaniem numeru identyfikacyjnego. Są to elementy zależne od woli i aktywności rolnika, za których wypełnienie winien on ponosić odpowiedzialność, deklarując określony areał do płatności. Natomiast w przypadku położenia działek na lub poza obszarem ONW jest to kwestia obiektywna, wynikająca wprost z regulacji prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym warunek położenia działki w określonej lokalizacji nie może być ujmowany w kategoriach kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy, lecz można go zakwalifikować jako kwestię uprawnień do płatności. Z powołanych wyżej względów, zdaniem skarżącego, postępowanie ARiMR w niniejszej sprawie jest nieprawidłowe.

Powyższe stanowisko skarżący uzupełnił analizą pojęcia "niezgodność", stwierdzając, że skoro położenia działki na lub poza obszarem ONW nie można zaliczyć do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków związanych z warunkami przyznania pomocy lub wsparcia, to błędna deklaracja rolnika w tym przedmiocie nie stanowi niezgodności, a zatem nie powinna być sankcjonowana. Z kolei, wskazując na rozumienie instytucji kar administracyjnych, karanie rolnika za omyłkową deklarację działek położonych poza obszarem ONW, w sytuacji w której nie mógł on z założenia otrzymać do nich płatności, tj. nie mógł wyłudzić płatności, jest sprzeczne z celami tych kar. Należy bowiem odróżnić sytuację, gdy rolnik deklaruje działkę, na której np. sąsiad prowadzi działalność rolniczą, to wówczas dopiero wskutek kontroli administracyjnej organy ARIMR mogą zweryfikować, czy doszło do niezgodności i czy dany obszar mieści się w ramach tzw. "obszaru zatwierdzonego" i może stanowić podstawę do przyznania wsparcia bądź zostać uznany jako deklaracja zawyżona. Ponadto w tej sprawie, przy pomocy mechanizmów informatycznych należało rozważyć, czy nie mamy do czynienia z tzw. "błędem oczywistym", gdyż wówczas nakładanie kar administracyjnych jest wyłączone. W tej materii przywołał wyrok NSA z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt II GSK 942/12 (opublikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), sygnalizując równocześnie, iż w latach wcześniejszych, pomimo braku wyraźnej zmiany regulacji prawnej w zakresie warunków przyznania płatności ONW i stosowania kar administracyjnych, tego rodzaju błędy w deklaracji nie były traktowane jako powierzchnia zawyżona. Powyższe uznał za istotne z punktu widzenia obowiązujących zasady postępowania administracyjnego, tj. art. 8 i art. 9 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi wraz z argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania przedstawionych przez skarżącego tez za prawidłowe, skoro nie mają one oparcia w przepisach. Organ podkreślił, iż w sprawie nie doszło do naruszenia prawa. Na rozprawie sądowej pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty skargi i wywody w niej zawarte. Ponowił argumentację przedstawioną w skardze, akcentując, że nałożenie kary nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa materialnego. Pełnomocnik organu wnosił i wywodził jak w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjnej zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego wydanie aktu jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że decyzje te nie naruszają prawa. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się do przedmiotu kontroli przypomnieć na wstępie przyjdzie, że zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Nysie z dnia 27 maja 2016 r, odmawiającą przyznania skarżącemu płatności ONW w strefie nizinnej I na rok 2015 z sankcjami wieloletnimi oraz przyznającą płatność ONW na rok 2015 strefa nizinna II w wysokości 1.048,08 zł.

Przy czym kwestia przyznania płatności pozostaje poza sporem, natomiast materią sporną jest odmowa przyznania skarżącemu płatności ONW w strefie nizinnej I na rok 2015, na skutek zgłoszenia do płatności ONW działek rolnych położonych na terenach nie objętych wykazem zawartym w rozporządzeniu ONW, co zdaniem organu stanowi naruszenie kryteriów kwalifikowalności, a w ocenie skarżącego - nie jest to przejawem naruszenia tychże kryteriów. W pierwszej kolejności zatem należy wskazać, iż tryb i warunki przyznawania płatności ONW uregulowano w cyt. wyżej rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, zwanym nadal "rozporządzeniem ONW". Na podstawie § 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 1307/2013, którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

2. Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

3. Płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego w 2014 r. 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków (....) w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" - do powierzchni użytków rolnych objętej tym zobowiązaniem, wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

4. Elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem (UE) nr 640/2014", określone w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r. poz. 308), uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach.

Zgodnie z § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW zaliczonych do poszczególnych typów jest określony w załączniku do rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. Przepis art. 14 lit. d rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. L 227 z 31.7.2014), zwanego dalej rozporządzeniem (UE) nr 809/2014, wskazuje na niezbędne elementy wniosku o płatność, w szczególności na informacje w przedmiocie deklarowanych działek. Natomiast art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stanowi, iż system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit. e rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Zgodnie zaś z ust. 2 powyższego przepisu państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:

a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

b) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów środków obszarowych, o których mowa w art. 28-31 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Art. 18 ust. 1 oraz ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stanowi, że w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy w ramach systemu płatności podstawowej i systemu dla małych gospodarstw, płatności redystrybucyjnych, płatności z tytułu obszarów z ograniczeniami naturalnymi oraz, w stosownych przypadkach, płatności z systemu dla młodych rolników, i w przypadkach, w których państwa członkowskie stosują system płatności podstawowej, stosuje się następujące przepisy:

- jeżeli liczba zgłoszonych uprawnień do płatności przekracza liczbę uprawnień do płatności przysługujących beneficjentowi, liczbę zgłoszonych uprawnień do płatności zmniejsza się do liczby uprawnień do płatności przysługujących beneficjentowi;

- jeżeli istnieje różnica między liczbą zgłoszonych uprawnień do płatności a zgłoszonym obszarem, obszar zgłoszony dostosowuje się do najniższej wartości.

Niniejszego ustępu nie stosuje się w pierwszym roku przydziału uprawnień do płatności.

Bez uszczerbku dla kar administracyjnych zgodnie z art. 19, w przypadku wniosków o przyznanie pomocy lub wniosków o płatność w ramach systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego, jeżeli obszar zgłoszony przekracza obszar zatwierdzony dla danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego dla tej grupy upraw.

W myśl art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20% obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Stosownie do art. 19 ust. 2 cyt. rozporządzenia, jeśli różnica ta przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18.

W świetle przywołanych wyżej regulacji prawnych, nawiązując jednocześnie do istoty sporu, zaakcentować trzeba, iż przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) odbywa się w postępowaniu administracyjnym - co istotne - na wniosek producenta rolnego o jej przyznanie (art. 22 ustawy). Przy czym formę i tryb składania wniosków o przyznanie płatności ONW oraz szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności ONW, zostały zawarte w rozporządzeniu ONW. A zatem, to rolnik (podmiot) domagający się złożonym wnioskiem przyznania płatności ONW, jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do jej otrzymania. Ubiegając się o płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW), rolnik we wniosku - dla uzyskania tej płatności - deklaruje działki rolne swojego gospodarstwa znajdujące się właśnie na tym obszarze (ONW), czyli dla poparcia żądania przyznania tej płatności wskazuje konkretne działki z obszaru ONW. W myśl bowiem art. 14 lit. d rozporządzenia (UE) nr 809/2014 wniosek o płatność zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy lub wsparcia, w szczególności: d) szczegóły pozwalające na jednoznaczną identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, jeśli to konieczne, dalsze specyfikacje dotyczące ich użytkowania.

Dlatego też, zgłoszenie we wniosku o przyznanie płatności ONW działek ewidencyjnych, które znajdują się na obszarach ONW oraz ich powierzchnię, stanowi fundamentalną kwestię co do możliwości przyznania tej płatności, jak i jej wielkości, tj. kwoty pomocy finansowej. Wskazując we wniosku konkretne działki i ich powierzchnię do płatności ONW, rolnik musi czynić to w pełni świadomie, bowiem to on bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane, podpisując wniosek i składając oświadczenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenia, w wyniku których mógłby uzyskać nienależną korzyść finansową. Inaczej mówiąc, treść złożonego wniosku o przyznanie płatności przedstawia wolę i wiedzę rolnika, od którego pochodzi, a jednocześnie rolnik ten odpowiada za treść tego wniosku.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek został podpisany przez skarżącego, a zatem, to on ponosi odpowiedzialność za jego treść. W tym miejscu powtórzyć trzeba, iż zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia ONW, płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych położonych na obszarach ONW. Stosownie do treści § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, wykaz obszarów ONW określa załącznik do rozporządzenia MRiRW z dnia 11 marca 2009 r. Według § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ONW, wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha użytków rolnych i powierzchni użytków rolnych, do których przysługuje płatność ONW, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Przy ustalaniu wysokości płatności ONW uwzględnia się powierzchnie działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b/ rozporządzenia (UE) nr 640/2014.

Trafnie zatem uznały oba organy orzekające, że - zadeklarowane przez skarżącego we wniosku do płatności ONW (obszary ze specyficznymi utrudnieniami) - działki rolne CC, CB, AS, BŁ, BM, BY, BI, BH, BG, BF, BE, BD, BC, BB, BA, AŹ, AŁ, AZ, AY, AW, AU, AT, AR, AP, AO, AN, AM, Al, AH, AE, AD oraz AB, położone w gminach [...] i [...] w miejscowościach [...], [...], [...] i [...], nie spełniały powyższego wymogu. Jednoznaczność, a zarazem konsekwencja tej deklaracji wynika z treści wniosku skarżącego, tj. zapisów poszczególnych jego rubryk. Stąd też zauważania wymaga, że zgodnie z art. 18 ust. 6 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, w przypadku wniosków o przyznanie płatności ONW - bez uszczerbku dla kar administracyjnych (art. 19) - jeżeli obszar zadeklarowany (zgłoszony) przekracza obszar zatwierdzony, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 23 lit. b, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego. Natomiast w sytuacji, gdy rolnik zgłasza do płatności ONW użytki rolne położone poza obszarami ONW, powierzchnia ta (powierzchnia zgłoszona) nie jest uznawana jako obszar zatwierdzony, a płatność ONW - co należy podkreślić - może zostać przyznana wyłącznie do obszaru zatwierdzonego. Treść art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 stanowi, że w przypadku, gdy różnica między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym przekracza 50%, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Ponadto, beneficjent podlega dodatkowej karze równej kwocie pomocy lub wsparcia odpowiadającej różnicy między obszarem zgłoszonym a obszarem zatwierdzonym zgodnie z art. 18. Ponieważ w sytuacji skarżącego, wykazana w ramach kontroli administracyjnej jego wniosku, procentowa różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną przekracza 50% (wynosi 73,85%), organ ARiMR zobligowany był do zastosowania art. 19 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Z wymienionych wyżej powodów zasadnie odmówiono skarżącemu przyznania wnioskowanej płatności ONW strefa nizinna I. Zatem wbrew zarzutom skarżącego, zgłoszenia do płatności ONW działek rolnych położonych na terenach nie objętych wykazem obszarów ONW, nie można uznać jako nienaruszającego kryteriów kwalifikowalności. Podobnie, skoro skarżący, co wykazano wyżej, świadomie zadeklarował do płatności działki rolne nie objęte obszarem ONW, a fakt ten stwierdzono dopiero w kontroli administracyjnej, brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania kary administracyjnej.

Dodać również należy, iż doniosłość prawna złożonego wniosku o płatność ONW polega m.in. na tym, że we wniosku tym skarżący własnoręcznym podpisem potwierdził prawdziwość podanych danych oraz oświadczył, iż znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Z niewątpliwych ustaleń poczynionych w ramach kontroli administracyjnej złożonego przez skarżącego wniosku wynika, że ww. działki nie znajdowały się na obszarach ONW. Okoliczności tej nie przeczył sam skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, prawidłowo zatem przyjęły oba organy orzekające w niniejszej sprawie wszczętej na wniosek skarżącego, że opisane wyżej działki nie mogą być objęte płatnością ONW - obszary ze specyficznymi utrudnieniami.

W przedstawionych wyżej okolicznościach, stwierdzić także przyjdzie, że w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z "oczywistą omyłką", jak wywodzi skarżący. O oczywistym błędzie, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, można mówić wtedy, gdy - bez żadnych dodatkowych informacji od wnioskodawcy, bądź konfrontacji z innymi dokumentami - istnieje możliwość wykrycia niespójności (przeoczeń) kolejnych pozycji wniosku. Zadeklarowanie przez skarżącego do płatności ONW użytków rolnych, które nie są wymienione w załączniku, o którym mowa w § 3 ust. 7 rozporządzenia ONW, nie może być potraktowane jako omyłka oczywista. Zatem zasadnie argumentował organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, odnosząc się do zarzutów odwołania, iż w tej sprawie nie wystąpiła oczywista omyłka. Ponadto, w świetle deklaracji skarżącego, pominięcie wykazanych do płatności ONW działek rolnych całkowicie zmieniłoby treść merytoryczną jego wniosku. Korekta, o której mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) nr 809/2014, odnosi się do oczywistych błędów, nie mających znaczenia dla merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

W przedstawionych okolicznościach sprawy, zdaniem Sądu, nie doszło do uchybienia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego i materialnego.

W tym stanie rzeczy, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, należało ją oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.