Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 962/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 200 w zw. z art. 205
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 66 ust. 1 i ust. 2, art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2, art. 67, art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 77 par. 1, art. 15
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant sekretarz sądowy Alicja Poznańska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania zabezpieczeń obiektu oraz zakazu użytkowania obiektu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. na rzecz skarżącego J. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23) po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej nieodpowiedniego stanu technicznego budynku gospodarczego, położonego na działkach nr [...] w miejscowości Z., gmina C., nakazał współwłaścicielom obiektu J. i J. G. oraz J. i Z. W. wykonanie robót budowalnych usuwających stwierdzone nieprawidłowości w zakresie wynikającym z dokumentacji opracowanej przez R. P. posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej obejmujących:

- rozbiórkę pokrycia dachowego (odciążenie dachu) i zabezpieczenie konstrukcji dachu,

- dokonanie wymiany elementów drewnianych i ceramicznych muru pruskiego w miejscach gdzie belki są zmurszałe i występują liczne pęknięcia,

- przemurowanie narożnika od strony gruntowej i wzmocnienie fundamentu,

- wymianę stropu lekkiego,

- rozbiórkę i odbudowę drewnianego szczytu i zabezpieczenie go od strony gruntowej,

- wymianę zmurszałych i zgniłych elementów konstrukcyjnych więźby dachowej oraz wzmocnienie konstrukcji dachowej,

- wykonanie pokrycia dachowego –

w terminie do dnia [...] r.

Ponadto zakazano użytkowania tego obiektu do czasu stwierdzenia usunięcia ujawnionych nieprawidłowości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego

w C. wyjaśnił, że przeprowadzona w dniu [...] r. kontrola budynku gospodarczego, położonego na działkach o nr ewid. [...], w miejscowości Z., gmina C. wykazała, że znajdujący się tam obiekt jest w złym stanie technicznym mogącym stwarzać zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi

i bezpieczeństwa mienia.

Ustalono, że budynek został wykonany przed [...] r. w technologii tradycyjnej jako niepodpiwniczony, wolno stojący budynek o funkcji stodoły w części

z pomieszczeniami inwentarskimi. Ściany zewnętrzne budynku wykonane zostały

w konstrukcji ryglowej (pruski mur) wypełnione glinobitką w części stodoły oraz cegłą

w części obory. Wewnątrz konstrukcja drewniana wraz z dwuspadkową więźbą dachową. W trakcie kontroli stwierdzono, że ściany zewnętrzne budynku są

w znacznym stopniu zniszczone (zmurszałe drewniane elementy ryglowania) oraz,

że są wychylone z pionu. Cegła wypełniająca oryglowanie jest uszkodzona.

W powierzchni ścian stwierdzono liczne pęknięcia pionowe i poziome. W części szczytowej ściany znajduje się znaczna szczelina pionowa. Strop nagi w części stodoły uszkodzony a drewniane elementy dachu oraz uszkodzone dachówki z pokrycia dachowego znajdują się na powierzchni posadzki. Niektóre elementy więźby dachowej ze względu na nieszczelne pokrycie dachowe na skutek działań warunków atmosferycznych uległo zgniciu. Pokrycie dachowe z dachówki ceramicznej posiada liczne ubytki, jest nieszczelne a część dachówek jest obsunięta gdyż nie trzyma się na zamkach położonych na łatach drewnianych. W kalenicy na całości pokrycia dachu budynku brak jest gąsiorów.

W toku postępowania współwłaściciele budynku gospodarczego, wywiązując się nałożonego na nich decyzją z dnia [...] r. obowiązku przedstawienia

w określonym terminie ekspertyzy stanu technicznego ww. obiektu, przedłożyli dwie oceny wspomnianego stanu technicznego wykonane przez: R. P.

(na zlecenie J. i J. G.) oraz B. O. (na zlecenie J. i Z. W.) posiadających uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W pierwszej z tych ekspertyz określono stan budynku jako zły, stwarzający zagrożenie bezpieczeństwa osób, środowiska i konstrukcji jednocześnie podano zakres niezbędnych robót budowlanych mających doprowadzić obiekt do właściwego stanu technicznego. Natomiast w drugiej z wymienionych ekspertyz budynek ze względu na stan techniczny zakwalifikowano do rozbiórki.

Organ oceniając zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że wydanie nakazu rozbiórki w trybie art. 67 Prawa budowlanego jest możliwe wtedy gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, jednakże w niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi z uwagi na to, że obiekt jest częściowo użytkowany przez J. i J. G.. Zdaniem organu, w tym wypadku może zostać natomiast zastosowany art. 66 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku oraz może zakazać użytkowania obiektu lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji wniesionego przez J. W., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że zważywszy na stan techniczny przedmiotowego budynku, który w ocenie organu jest zły i zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w celu doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego mogłoby się sprowadzić do rozbiórki i wzniesienia obiektu na nowo w całości lub w części. Wobec tego organ powziął wątpliwość, czy zastosowanie w sprawie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest właściwe. Dyskusyjna jest także, w jego ocenie, sprawa użytkowania budynku gospodarczego. J. i J. G. oświadczyli, że obiekt jest aktualnie użytkowany, jednakże autor ekspertyzy technicznej B. O. stwierdził fakt wyłączenia obiektu od dłuższego już czasu z użytkowania, zaś protokół z dnia [...] r. nie zawiera własnych ustaleń kontrolującego w tym zakresie. W ocenie organu odwoławczego użytkowanie budynku w aktualnym stanie technicznym wydaje się wysoce ryzykowne. Także wykonywanie prac remontowych w takim budynku stwarzałoby zagrożenie dla wykonawcy robót.

Organ odwoławczy wskazał, że przy ponownym, rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie przede wszystkim ustalenie stanu faktycznego sprawy w zakresie użytkowania budynku (czy możliwe jest zastosowanie art. 67 ustawy Prawo budowlane). Ponadto, do czasu zakończenia postępowania przed sądem cywilnym, mając na uwadze "stan techniczny przedmiotowego budynku i rozbieżne stanowisko stron co do jego istnienia", należałoby rozważyć czy jest sens nakazywania wykonania robót mających na celu doprowadzenie obiektu do odpowiedniego stanu technicznego, czy może jedynie robót, w celu usunięcia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia, o ile w ogóle jest to możliwe.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C., decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał współwłaścicielom obiektu objętego postępowaniem, który jest w niewłaściwym stanie technicznym tj. J. i J. G. oraz J. i Z. W. – wykonanie na nim zabezpieczeń w zakresie:

- zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych oraz jego wygrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami i właściwe oznakowanie z informacją o występującym zagrożeniu,

- wykonanie podparcia wychylonego szczytu budynku gospodarczego od strony przejazdu zastrzałami (stemplami), które należy zamontować do podkładów ułożonych na gruncie i na ścianie szczytowej o drewnianej konstrukcji ryglowej.

Ponadto zakazano użytkowania całego obiektu do czasu rozstrzygnięcia toczącej się sprawy przed sądem cywilnym, która dotyczy ustalenia przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] w miejscowości Z., gmina C..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonej

w dniu [...] r. rozprawy administracyjnej ustalono, iż obiekt jest użytkowany przez J. i J. G. co zostało potwierdzone również przez drugiego współwłaściciela obiektu. W protokole rozprawy zobowiązano strony tego postępowania do usunięcia stanu zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia spowodowanego nieodpowiednim stanem technicznym budynku poprzez usunięcie luźnych elementów jak dachówki, deski, cegły itp., podparcie elementów konstrukcyjnych mogących ulec zawaleniu np. elementy więźby dachowej, stropu, ścian oraz wygrodzenie obiektu taśmami z umieszczeniem tablic ostrzegawczych.

Przeprowadzona w dniu [...] r. kontrola wykazała, że J. i J. G. dokonali rozbiórki części pokrycia dachowego z dachówki karpiówki łącznie z drewnianymi łatami. Na istniejące krokwie po obu stronach nabite zostały drewniane łaty, na których położono folię paroprzepuszczalną. Przy ścianie szczytowej zamontowano jedną krokiew dachową po obu stronach połaci dachowej. Teren został wygrodzony taśmą ostrzegawczą i budynek oznaczono tablicami ostrzegawczymi. Ponadto ustalono, że szczyt budynku znajdujący się na działce J. i Z. W. wychylony jest od pionu i stwarza zagrożenie dla osób przebywających w pobliżu, a także, że pozostałe elementy budynku są w nieodpowiednim staninie technicznym i mogą stwarzać zagrożenie dla ludzi w związku z tym budynek należy wyłączyć z użytkowania.

Organ analizując ponownie zgromadzony materiał dowodowy uznał, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 67 ustawy Prawo budowlane ponieważ J. i J. G. użytkują obiekt w części położonej na działce nr [...] i nie wyrażają zgody na jego rozbiórkę. Obiekt co prawda nie nadaje się do remontu jednakże może być odbudowany jeżeli z takim wnioskiem wystąpi właściciel do właściwego organu.

Nakazując stronom wykonanie zabezpieczeń wymienionych w decyzji organ miał na uwadze nieuregulowany stan prawny dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] w Z. , na których usytuowany jest obiekt, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane oraz stan techniczny obiektu.

W odwołaniu od powyższej decyzji, J. W. zarzucił jej:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniały łącznie wszystkie przesłanki aktualizujące obowiązek orzeczenia przez organ nakazu rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działkach nr [...] w miejscowości Z. gmina C.,

2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na wynik sprawy, a to

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy pozwalających na ustalenie prawidłowego stanu faktycznego, a w szczególności poprzez zaniechanie wyczerpującego ustalenia, czy przeprowadzenie prac remontowych lub zabezpieczających w spornym budynku jest możliwe bez uprzedniej jego rozbiórki i czy stwarzałoby zagrożenie dla wykonawcy robót.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że wbrew twierdzeniom organu, orzeczenie nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku nie godzi w konstytucyjnie gwarantowaną ochronę prawa własności. Nie jest bowiem tak, że rzekomy zamiar odbudowy obiektu wyrażony tyko przez jednego ze współwłaścicieli rozciąga się na pozostałych i w konsekwencji przesądza o ich obowiązkach. Wręcz odwrotnie, brak woli choćby jednej ze stron przesądza o trwałym i całkowitym braku możliwości odbudowy spornego budynku, a w konsekwencji umożliwia wydanie nakazu jego rozbiórki.

Strona podkreśliła, że zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą, nakaz likwidacji nieprawidłowości mieści się w dyspozycji art. 66 ustawy Prawo budowlane o ile istnieje realna możliwość wykonania orzeczonych w nim obowiązków. Zdaniem skarżącego, w tym przypadku nie istnieje jednak faktyczna możliwość usunięcia zagrożenia i przeprowadzenia prac remontowych bez wcześniejszego istotnego narażania wykonawcy tych prac.

Decyzją z dnia [...] r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania zabezpieczenia budynku i czasookresu obowiązywania zakazu użytkowania obiektu i w tym zakresie orzekł:

- wykonanie zabezpieczenia budynku w terminie do dnia [...] r.,

- zakaz użytkowania obiektu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości

w jego stanie technicznym.

Pozostałą część decyzji organ odwoławczy utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśnił, że jednoznaczne stwierdzenie użytkowania przedmiotowego obiektu powoduje, iż w sprawie nie może być zastosowany tryb postępowania w oparciu o art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, o co wnosi J. W.. Zważywszy na stan techniczny przedmiotowego budynku, który w ocenie organu jest zły i zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, a także na rozbieżne stanowiska właścicieli działek nr [...] co do przyszłości budynku, zasadnym jest rozstrzygnięcie organu I instancji w oparciu o art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez wygrodzenie obiektu i odpowiednie podparcie elementów w celu wyeliminowania zagrożenia bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi oraz zabezpieczenia mienia. Natomiast do czasu usunięcia nieprawidłowości w stanie technicznym budynku, stwierdzonych przez organ powiatowy (a nie do czasu rozstrzygnięcia sądu – jak wskazano w zaskarżonej decyzji) należało zakazać jego użytkowania. Organ powołał się przy tym na art. 66 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, upoważniający do zakazania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

J. W. powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 15 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. o art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie przez organ zarzutów podniesionych w odwołaniu J. W. od decyzji z dnia [...] r., zaniechanie przez organ II instancji poczynienia własnych ustaleń faktycznych, a w rezultacie uchybienie zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie i orzeczenie obowiązków nie mających charakteru naprawczego,

b) art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy na gruncie przedmiotowej sprawy zaistniały łącznie wszystkie przesłanki aktualizujące obowiązek orzeczenia przez organ nakazu rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działkach nr [...] w miejscowości Z..

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżący wskazał,

że obowiązek wykonania robót budowlanych, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane ma charakter naprawczy. Podkreślił, że prace, do których zostali zobowiązani adresaci decyzji mają charakter zabezpieczający, a nie naprawczy. Zagrodzenie dostępu do budynku w żadnej mierze nie poprawi jakości jego użytkowania. Podobnie trudno zgodzić się z tym, że podparcie wychylonego szczytu budynku rzeczywiście "uzdrowi jego stan techniczny".

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, że przeciwko orzeczeniu rozbiórki przedmiotowego obiektu przemawia fakt użytkowania tego budynku przez J. G.. W jego ocenie, w tym wypadku mogłoby być brane pod uwagę tylko użytkowanie odpowiadające ustawowym regułom. Tymczasem sporny obiekt znajduje się w wyjątkowo złym stanie technicznym i stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi i bezpieczeństwa mienia. Trudno przyjąć, że użytkowanie takiego obiektu, a w zasadzie magazynowanie w nim różnego rodzaju przedmiotów, czyni zadość przepisom przywoływanej ustawy.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana według wskazanego wyżej kryterium, doprowadziła do uznania, że decyzja ta, podobnie jak decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1

i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r. poz. 1332

z późn. zm.).

Z niekwestionowanych (w tym zakresie) ustaleń organów obu instancji wynika,

że ściany spornego budynku są w znacznym stopniu zniszczone (zmurszałe drewniane elementy ryglowania, ściany wychylone od pionu). W dacie przeprowadzenia kontroli przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C., tj. [...] r., cegła wypełniająca oryglowanie była uszkodzona na skutek działania warunków atmosferycznych, w powierzchni ścian stwierdzono liczne pęknięcia pionowe i poziome. W części szczytowej ściany znajdowała się znaczna szczelina pionowa, strop nagi w części stodoły był uszkodzony a drewniane elementy dachu oraz uszkodzone dachówki z pokrycia dachowego, znajdowały się na powierzchni posadzki. Niektóre elementy więźby dachowej ze względu na nieszczelne pokrycie dachowe na skutek działań warunków atmosferycznych uległy zgniciu. Pokrycie dachowe z dachówki ceramicznej posiadało liczne ubytki, było nieszczelne a część dachówek była obsunięta gdyż nie trzymała się na zamkach położonych na łatach drewnianych. W kalenicy na całości pokrycia dachu budynku, brak było gąsiorów.

J. i J. G. - już po opisanej wyżej kontroli - dokonali rozbiórki części pokrycia dachowego z dachówki karpiówki łącznie z drewnianymi łatami, a na istniejące krokwie po obu stronach nabite zostały drewniane łaty, na których położono folię paroprzepuszczalną, zaś przy ścianie szczytowej zamontowano jedną krokiew dachową po obu stronach połaci dachowej, jednakże nadal szczyt budynku znajdujący się na działce Z. i J. W. wychylony jest od pionu i stwarza zagrożenie dla osób przebywających w pobliżu. Także pozostałe elementy budynku są w nieodpowiednim stanie technicznym i mogą stwarzać zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi.

W niniejszej sprawie sporne jest natomiast czy zważywszy na zaistniałe okoliczności zasadnym było nakazanie przez organ współwłaścicielom budynku zabezpieczenia obiektu przed dostępem osób postronnych oraz jego wygrodzenia zgodnie z obowiązującymi przepisami, a także oznakowania z informacją

o występującym zagrożeniu, jak również podparcia wychylonego szczytu budynku gospodarczego od strony przejazdu zastrzałami (stemplami), które należy zamontować do podkładów ułożonych na gruncie i na ścianie szczytowej o konstrukcji ryglowej – w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z cytowanym przepisem, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku (art. 66 ust. 1 cytowanej ustawy).

W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie (art. 66 ust. 2 cytowanej ustawy).

Jak wynika z zacytowanego uregulowania, obowiązek wykonania robót budowlanych ma charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 roku, sygn. akt: II SA/Po 688/12).

Przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie określa bliżej treści merytorycznej decyzji, stanowiąc jedynie, że powinna ona dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W związku z tym, że celem decyzji wydanej na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego, zadaniem organu jest wykazanie zaistnienia przesłanek obligujących organ do podjęcia decyzji. Jednocześnie decyzja powinna dokładnie określać czynności bądź prace i roboty budowlane, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany wykonać celem zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obiektu lub jego części (por. np. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 7 grudnia 2004 roku, sygn. akt: IV SA 2590/03 i z dnia 14 marca 2005 roku, sygn. akt: VII SA/Wa 4403/03). Podstawę rozstrzygnięcia organu powinny stanowić ustalenia poczynione w wyniku kontroli obiektu budowlanego, ale koniecznym elementem dowodowym będzie też ekspertyza stanu technicznego, która będzie zawierała ocenę stanu technicznego obiektu oraz określała zakres i sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ nadzoru budowlanego w toku postępowania może żądać przedstawienia takiej ekspertyzy w drodze postanowienia wydanego na podstawie art. 62 ust. 3 w zw. z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Podkreślenia wymaga, że art. 66 ust. 1 i 1a Prawa budowlanego dotyczy utrzymania obiektów budowlanych, czyli zachowania obiektów budowlanych w stanie niepogorszonym, niezmienionym. Prace budowlane wykonywane na podstawie art. 66 Prawa budowlanego mają charakter naprawczy, a więc odnoszą się do stanu obiektu budowlanego, jaki powinien być zachowany przy prawidłowym jego użytkowaniu (por. np. wyroki NSA: z dnia 26 września 2008 roku, sygn. akt: II OSK 1102/07 i z dnia 5 stycznia 2011 roku, sygn. akt: II OSK 1980/09; wyrok NSA w Katowicach z dnia 24 stycznia 2003 roku, sygn. akt: II SA/Ka 1147/01).

Mając na uwadze powyższe, nie sposób nie zgodzić się ze skarżącym,

że nakazane współwłaścicielom przedmiotowego budynku w decyzji z dnia [...] r. prace (zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób postronnych oraz wykonanie podparcia wychylonego szczytu budynku stemplami) mają jedynie charakter zabezpieczający i w żadnym razie nie mogą przywrócić obiektu do takiego stanu jaki powinien być zachowany przy jego prawidłowym użytkowaniu.

Obiekt znajduje się w złym stanie technicznym m.in. z uwagi na zniszczenie

w znacznym stopniu ścian, uszkodzenie cegieł wypełniających oryglowanie na skutek działania warunków atmosferycznych, liczne pęknięcia pionowe i poziome

w powierzchni ścian, uszkodzenie stropu w części stodoły, uszkodzenie drewnianych elementów dachu oraz uszkodzenie dachówek z pokrycia dachowego. Wobec tego zabezpieczenie obiektu przed dostępem osób postronnych oraz wykonanie podparcia wychylonego szczytu budynku stemplami w żadnym razie nie zapewni właściwego stanu budynku.

Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie mógł na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowalne nakazać współwłaścicielom spornego budynku opisanych wyżej prac zabezpieczających wobec czego doszło w tym wypadku do naruszenia cytowanego powyżej przepisu, które miało wpływ na wynik sprawy.

Nie ulega też wątpliwości, że chociaż organ I instancji wydając decyzję z dnia

[...] r. dysponował stosownymi ekspertyzami dotyczącymi stanu technicznego budynku, przedstawionymi przez jego współwłaścicieli, to jednak żadna z nich nie odzwierciedlała już wówczas faktycznego stanu obiektu. Zostały one bowiem sporządzone przed wykonaniem przez J. i J. G. prac polegających na dokonaniu rozbiórki części pokrycia dachowego z dachówki karpiówki łącznie z drewnianymi łatami, nabiciu na istniejące krokwie po obu stronach drewnianych łat, położeniu na wspomniane łaty folii paroprzepuszczalnej, zamontowaniu krokwi dachowej po obu stronach połaci dachowej przy ścianie szczytowej.

Oczywistym jest przy tym, że w wypadku stwierdzenia, iż wykonanie określonych prac mogłoby usunąć stwierdzone nieprawidłowości w rozumieniu art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ winien zgodnie z tym przepisem wydać stosowną decyzję w oparciu o ten przepis.

Z uwagi na brak aktualnej oceny technicznej budynku nie sposób jednak stwierdzić, czy wydanie takiej decyzji byłoby w tym wypadku celowe. W szczególności, brak byłoby podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia gdyby okazało się, że konieczne do wykonania prace w istocie polegają na rozbiórce obiektu i jego ponownym wzniesieniu bowiem jak już wcześniej zaznaczono, cytowany przepis ma jedynie charakter naprawczy a wykonanie tego typu prac wykraczałoby poza zakres uregulowania zawartego w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

W takim przypadku organ winien rozważyć możliwość zastosowania art. 69 ust. 1 tej ustawy, (zgodnie z którym, w razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, lub ingerencji lub naruszeń, o których mowa w art. 66 ust. 1a, organ nadzoru budowlanego zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających) lub art. 67 tej ustawy (zgodnie z którym, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia).

Należy jednak podkreślić, że zastosowanie drugiego ze wspomnianych przepisów byłoby możliwe jedynie w przypadku jednoznacznego ustalenia, że budynek jest nieużytkowany i nie nadaje się do remontu. Kwestia ta wymaga jednak poczynienia dodatkowych ustaleń zarówno co do tego, czy aktualnie budynek jest użytkowany jak również czy zachodzi w obecnym jego stanie – możliwość przeprowadzenia jego remontu.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, należy zgodzić się ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego, zarzucającym zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 67 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania – w tym art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również (ale nie tylko) żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234). Wniesienie odwołania od decyzji wywołuje skutek prawny w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2013, art. 138 Nb 1 i 5, i tam powołane orzecznictwo). W świetle tak rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania ewentualna wadliwość działań organu pierwszej instancji niedostrzeżona przez organ odwoławczy obciąża także ten ostatni organ. Uprawnione jest bowiem wówczas stwierdzenie, że organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji w istocie wady te powielił (uchylenie decyzji dotyczyło wyłącznie terminu wykonania zabezpieczenia budynku i czasookresu obowiązywania zakazu użytkowania obiektu).

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w tym w szczególności odnoszącą się do potrzeby dokonania niezbędnych ustaleń i rozważań w zakresie zasadności zastosowania w niniejszej sprawie art. 66 ust. 1 bądź art. 69 ust. 1 ewentualnie art. 67 ustawy Prawo budowlane.

O kosztach należnych pełnomocnikowi skarżącego Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 cytowanej ustawy.