Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 113/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6011 Nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, rozbiórkę lub użytkowanie
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, 8, 10 § 1, 79, 80, 85, 86, 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 pkt 1,art. 42 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 59 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W.N. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia nakazu uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego W.N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Niniejsze postępowanie dotyczy udzielenia J.S. pozwolenia na użytkowanie budynków gospodarczych murowanych i wiaty gospodarczej murowanej zlokalizowanych w B. przy ul. L. [...] na działce o nr geod. [...]/3.

U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczno-prawne:

Na wniosek z dnia 08.02.2005r. J.S. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy fermy zwierząt futerkowych, zlokalizowanej na działkach nr geod. [...]/3 i [...]/4 w B. – Z., stanowiącej własność jego sąsiada – J.S.

W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego P.I.N.B. Powiatu Grodzkiego w B. na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 23 i art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z 1994r., wydał decyzję z dnia [...].03.2005r. (nr [...]) orzekającą o odmowie ingerencji organu w przedmiocie rozbudowy przedmiotowej fermy. W wyniku rozpatrzenia odwołania J.S., P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją ostateczną z dnia [...].08.2005r. (nr [...]) uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji, ponieważ stwierdzono brak podstaw do prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

Na wydaną decyzję ostateczną J.S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Wyrokiem z dnia 9 marca 2006r. sygn. akt II SA/Bk 883/05, Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną organu II instancji. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania J.S. z uwzględnieniem stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartego w ww. wyroku, P.W.I.N.B. w B. uchylił w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...].03.2005r. organu I instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania administracyjnego

w sprawie legalności zabudowy fermy na działce J.S., P.I.N.B. Powiatu Grodzkiego w B. dokonał w dniu 17.08.2006 r. oględzin w terenie. Po zebraniu materiału dowodowego dotyczącego zabudowy fermy na działce J.S. (w tym oświadczenia z dnia 17.08.2006r. W.Ż., wniesionego do protokołu oględzin, oświadczenia z dnia 29.08.2006 r. K.K., złożonego pod odpowiedzialnością karną oraz pisma z dnia 05.09.2006r. Wójta Gminy w D.), organ pierwszej instancji ustalił, że wszystkie obiekty budowlane znajdujące się na działkach nr geod. [...]/3 i [...]/4 w B.- Z., gdzie jest prowadzona przez J.S. działalność dotycząca hodowli zwierząt futerkowych (hodowla lisów), powstały przed 1995r., tj. przed nabyciem w roku 1992 przez J.S. działki nr geod. [...]/3, od poprzedniego właściciela B.G.

Organ pierwszej instancji ustalił, że na działce nr geod. [...]/4 wzniesiono budynek socjalno - gospodarczy związany z hodowlą lisów, na budowę którego zostało wydane pozwolenie z dnia [...].07.1978 r., (nr [...]) Naczelnika Gminy D.K. Jak ustalono na pozostałe budynki J.S. nie przedłożył pozwoleń na budowę, stąd też organ pierwszej instancji przyjął, iż budynki te powstały w warunkach samowoli budowlanej. Z uwagi na powyższe P.I.N.B. w B. decyzją z dnia [...].09.2006r. (nr [...]) nakazał J.S. w terminie do 31.12.2006r. uzyskać w organie pierwszej instancji pozwolenie na użytkowanie budynków gospodarczych oraz wiaty, związanych z hodowlą zwierząt futerkowych, na działce nr geod. [...]/3 w B.- Z. przy ul. L. [...], z jednoczesnym nakazem przedłożenia w terminie do 30.11.2006 r. trzech egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego z planem zagospodarowania działki i oświadczeniem osoby uprawnionej o zgodności wykonania robót budowlanych, związanych z budową przedmiotowych budynków, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej i Polskimi Normami.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli J. i W.N. Skarżący wskazali na nierzetelność przeprowadzenia postępowania. W szczególności wskazano, iż protokół z oględzin nie obejmuje wszystkich obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości należącej do J.S. , a ponadto nie określono faktycznego sposobu ich użytkowania. Skarżący podnieśli również fakt, iż Wójt Gminy D. nie potwierdził wydania J.S. zezwolenia na budowę fermy zwierząt futerkowych. Zarzucili również to, że w przeciągu ostatnich dziesięciu lat ferma była rozbudowywana oraz, że ewentualna legalizacja nie może dotyczyć poszczególnych budynków bez określenia ich sposobu użytkowania, ale powinna objąć całą fermę stanowiącą funkcjonalną całość.

Wskutek wniesionego odwołania P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym ustaleniu stanu faktycznego sprawy oraz po przeprowadzeniu oględzin w terenie w dniu 30.01.2007 r. wydał decyzję z dnia

[...] lutego 2007 r., w której uchylił zaskarżoną decyzją pierwszoinstancyjną i nakazał J.S. w terminie do 31.05.2007r. uzyskać pozwolenie na użytkowanie obiektów budowlanych, usytuowanych na działce nr geod. [...]/3 w B.- Z. przy ul. L. [...]:

budynków gospodarczych murowanych (parterowy i piętrowy) o łącznych wym. 15,25m x 5,06m, usytuowanych wzdłuż drogi dojazdowej do fermy (ozn. nr 4

i 4a na szkicu sytuacyjnym do protokołu wizji z dnia 30.01.2007r.),

wiaty gospodarczej drewnianej o wym. 11,47m x 3,30m, usytuowanej wzdłuż granicy z działką P. W.Ż. (ozn. nr 5 na ww. szkicu i w tym celu w terminie do 30.04.2007r. nakazał przedłożyć:

I. 3 egz. projektu budowlanego powykonawczego w/w budynków gospodarczych i wiaty wraz z planem zagospodarowania działki, opracowanym na aktualnej mapie geodezyjnej w skali 1:500 przez osobę uprawnioną,

II. oświadczenie uprawnionej osoby o wykonaniu robót budowlanych, zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i Polskimi Normami.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż J.S. nie naruszył przeznaczenia terenu obowiązującego w planie zagospodarowania przestrzennego w dacie budowy przedmiotowych budynków gospodarczych, wiat, a zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części Z. i części osiedla D. w B. (Z.) przedmiotowe obiekty przeznaczone na potrzeby fermy mogą istnieć do śmierci technicznej. Stąd też prawidłowo organ pierwszej instancji zastosował procedurę polegającą na legalizacji budynków gospodarczych i wiaty i na mocy przepisu art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie

ww. budynków z jednoczesnym nakazem przedłożenia niezbędnych dokumentów.

Organ odwoławczy odnosząc się do planu zagospodarowania przestrzennego miasta B. stwierdził, iż brak było podstaw prawnych do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Omawiane obiekty również nie powodują niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tym samym nie zachodziły przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Skoro nie zaistniały przesłanki do nakazania rozbiórki obiektów, należało rozpatrzyć możliwość ich legalizacji, poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z przepisami, a następnie wydania pozwolenia na ich użytkowanie.

Decyzja organu odwoławczego rozstrzyga o dwóch budynkach gospodarczych (nr 4 i 4a oznaczonych na szkicu) i wiacie (nr 5 oznaczonej na

ww. szkicu). W stosunku do pozostałych samowoli budowlanych organ odwoławczy wyjaśnił, iż wydane będą odrębne decyzje, co nie stanowi uchybienia przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniu organ odwoławczy wskazał, że projekt techniczny będący integralną częścią pozwolenia na budynek socjalno-gospodarczy, na działce nr geod. [...]/4 w B.- Z. przewidywał na rzucie parteru tego obiektu chłodnię, zamrażalnię, pomieszczenia na przygotowanie karmy i agregaty, magazyn pasz treściwych, pomieszczenie na skórowanie, a wyżej wymieniona tego rodzaju działalność wchodzi w zakres technologii fermy zwierząt futerkowych i nie stanowi w świetle przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zmiany sposobu użytkowania. Decyzja z dnia [...].07.1978r. Naczelnika Gminy D.K. nie nakładała na inwestora obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku socjalno-gospodarczego.

Jako nieuzasadniony wskazano zarzut skarżących, iż właściciel fermy po roku 1995 r. dokonywał rozbudowy omawianej fermy, co wynikało z ustaleń dokonanych podczas wizji lokalnej w dniu 30.01.2007 r.

Organ wskazał też na zatwierdzony w dniu [...].04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D.K. szczegółowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gmina D.K., obejmujący działki T. i J.S. oraz J.G., przez co przyjęto, iż fermy powstały legalnie. Potwierdzeniem powyższego faktu jest wydana też decyzja Naczelnika Gminy z dnia [...].07.1978 r. o pozwoleniu na budowę budynku socjalno-gospodarczego na cele hodowli, nawiązująca do ww. planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D.

W kwestii zarzutu niezapewnienia odwołującym się czynnego udziału

w oględzinach fermy J.S. wyjaśniono, że taki udział organy nadzoru budowlanego zapewniły stronom. W dniu 14.02.2007 r. J.N. zapoznał się z całością akt przedmiotowej sprawy, czego dowodem jest własnoręcznie złożony podpis. Skarżący nie został wpuszczony na lisią fermę podczas oględzin, na co jednak organy nadzoru budowlanego nie miały wpływu. Zaznaczono jednak, że oględziny odbyły się z udziałem Prokuratora, a z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin wszystkie uczestniczące strony były zapoznane, w tym J.N.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku W.N. wniósł o uchylenie w całości skarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. oraz nakazanie wstrzymania użytkowania obiektów budowlanych i fermy do czasu uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

W skardze zarzucił P. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. naruszenie:

- art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974 r. poprzez dopuszczenie do użytkowania obiektu, co do którego wydano nakaz uzyskania pozwolenia na użytkowanie;

- art. 59 ust. 1 i 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 i 79 § 2 kpa.

W uzasadnieniu skargi W.N. wskazał, iż szczegółowy plan realizacyjny z dnia 24.04.1976 r. przywołany przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego to nieczytelna kserokopia składająca się z dwóch oddzielnych kartek nie potwierdzonych za zgodność z oryginałem. Zgodnie art. 21 ust. 4 ustawy

z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę. Plan realizacyjny zatwierdzany był dla konkretnej nieruchomości, a nie dla bliżej nieokreślonej nieruchomości. Ponadto w piśmie z 15.05.2006 r. skierowanym do Prokuratury Rejonowej B.–P., Wójt Gminy D. stwierdził, że zgodnie z posiadanymi przez gminę rejestrami zezwoleń budowlanych prowadzonymi od 1973 r. Państwo T. i J.S. uzyskali pozwolenie na budowę budynku gospodarczego decyzją (nr [...]) z dnia [...].06.1978 r. Z rejestru nie wynika, że budynek związany jest z fermą zwierząt futerkowych. Wskazano również, że pod numerem [...] nie figuruje w rejestrze pozwoleń na budowę pozwolenie na nazwisko T. i J.S.

Zdaniem skarżącego w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazano na konieczność zgodności obiektów powstałych w wyniku samowoli budowlanej

z przepisami o planowaniu przestrzennym. Na terenie, na którym znajduje się kontrolowana nieruchomość nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego. W art. 59 ust. 1 i 2 Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określono natomiast, że w przypadku braku planu należy uzyskać warunki zabudowy. W opinii skarżącego w zaskarżonej decyzji powinien znaleźć się nakaz uzyskania warunków zabudowy. Dopiero na tej podstawie będzie można ustalić,

czy nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Zwrócono uwagę, iż Instrukcja Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Rolnictwa z dnia 3 maja 1961 r. (M.P., Nr 38 poz. 178) nakazywała otoczenie hodowli zwierząt futerkowych strefą ochronną, w obrębie, której nie mogły znajdować się budynki mieszkalne, zaś w aktach sprawy brak potwierdzenia żeby J.S. wydane były warunki sanitarne stanowiące integralną część pozwolenia na użytkowanie.

Skarżący wskazał, że w roku 1991 dokonano podziału nieruchomości

o nr geod. [...]/14 położonej w Z. Nieruchomość ta sąsiadowała działkami [...]/3 i [...]/4. W protokole z dnia 7 października 1991 r. z konferencji uzgadniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Z. na działkach [...]/14 (obecnie osiedle domów jednorodzinnych przy ul. S.) brak jest informacji dotyczących fermy lisów.

Zarzucono również, że w zaskarżonej decyzji w sposób ogólny i niezgodny ze stanem faktycznym określono sposób użytkowania obiektów. Właściciel fermy posiada zezwolenie na stosowanie w żywieniu zwierząt produktów pochodzenia zwierzęcego 3-ciej kategorii. Powiatowy Lekarz Weterynarii wydając w/w pozwolenie potwierdził spełnienie warunków określonych w Rozporządzeniu (WE) No 1774 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiającego przepisy zdrowotne związane z ubocznymi produktami zwierzęcymi nieprzeznaczonymi do spożycia przez ludzi. W związku z tym na terenie fermy powinny znajdować się, co najmniej dwie chłodnie, pomieszczenia, w których zainstalowane są urządzenia rozdrabniające uboczne produkty pochodzenia zwierzęcego, wydzielone i kryte pomieszczenie do przyjmowania ubocznych produktów zwierzęcych, pomieszczenia do mycia i odkażania pojemników, w których przyjmowane są niejadalne produkty zwierzęce, oraz miejsce do dezynfekcji pojazdów służących do transportu ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi. Ponadto zdaniem skarżącego bezpodstawnie w decyzji powołano art. 42 ust. 2 Prawa budowlanego. Naruszono również zasadę prawdy obiektywnej. Wszystkie podnoszone wątpliwości rozpatrywane były bowiem albo na korzyść właściciela fermy albo pomijane

w uzasadnieniach decyzji. Nieuzasadnione było również pominięcie w decyzji działki [...]/4, gdyż ferma stanowi funkcjonalną całość, a wchodzące w jej skład obiekty są ze sobą ściśle powiązane.

W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu swojej ostatecznej decyzji z dnia [...].02.2007 r. i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 26 lipca 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku uchylił zaskarżoną przez W.N. decyzję P.W.I.N.B. w B. z dnia [...] lutego 2007r. w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektów. W uzasadnieniu sąd wskazał, iż w sprawie nie został wyczerpująco zebrany materiał dowodowy.

Po pierwsze sąd zakwestionował ustalenia organów poczynione na podstawie pozwolenia na budowę Naczelnika Urzędu Gminy w D.K. z dnia [...] lipca 1978r. (nr [...]). Dokument ten budzi poważne wątpliwości wymagające wyjaśnienia i skonfrontowania z aktami sprawy prowadzonej przed Prokuratorem Prokuratury Rejonowej w B. o sygn. Ds. [...]/06.

Z informacji Urzędu Gminy D.D. (z dnia 12 i 15 maja 2006 r.) wynika, że Urząd ten od 1973 r. nie wydawał J.S. żadnych decyzji dotyczących ferm zwierząt futerkowych. Państwo J. i T.S. uzyskali natomiast pozwolenie na budowę budynku gospodarczego decyzją (nr [...]) z dnia [...].06.1978 r., przy czym z rejestru nie wynikało, że budynek związany był z fermą zwierzą futerkowych. Jednocześnie Urząd Gminy wskazał, że pod sygnaturą [...] nie figuruje w rejestrze pozwoleń na budowę pozwolenie na nazwisko S. Wobec tak daleko idących rozbieżności nie można było – zdaniem sądu – ustalić stanu faktycznego bez rzetelnego sprawdzenia tychże dokumentów.

Po drugie organ nie dokonał rzetelnej analizy przedłożonego w toku postępowania zatwierdzonego w dniu [...].04.1976 r. przez Naczelnika Gminy D.K. szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu fermy zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. gmina D.K., co skutkowało naruszeniem art. 80 kpa. Sąd zauważył ponadto, że decyzja z dnia [...].07.1978r. nawiązuje do uproszczonego planu zagospodarowania Gminy D., którego nie ma w aktach sprawy, a nie do szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania terenu ferm zwierząt futerkowych w obrębie wsi Z. z dnia [...].04.1976 r.

Po trzecie nie przeprowadzono dowodu z protokołu z dnia 7 października 1991r. z konferencji uzgadniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego części wsi Z. w zakresie warunków przyłączy infrastruktury technicznej, odnoszącego się do kwestii autentyczności decyzji z dnia [...] lipca 1978r.

Po czwarte, w zakresie pozostałych obiektów budowlanych, których dotyczy zaskarżona decyzja - nr 4, 4a i 4 i 5 na szkicu sytuacyjnym do protokołu wizji z dnia 30.01.2007 r. na działce nr [...]/3, sąd wskazał, że ustalenia co do czasokresu ich budowy budzą wątpliwości w sytuacji oparcia się wyłącznie na oświadczeniu inwestora oraz enigmatycznych zeznaniach zawnioskowanych przez niego świadków, a z pominięciem dowodów przeciwnych i przy ograniczeniu udziału innych stron w sprawie. Organy nadzoru budowlanego oceny stanu faktycznego dokonały wyłącznie na podstawie treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1978r. oraz szczegółowego planu realizacyjnego zagospodarowania przestrzennego przedłożonych przez J.S. Tymczasem z treści tej decyzji nie wynika jakiego terenu ta ocena zgodności dotyczy, bowiem decyzja obejmuje bliżej nie wskazaną nieruchomość położoną w Z. Stąd stanowisko organów nadzoru budowlanego w sprawie niniejszej, co do zgodności planu pozostaje niczym nieuzasadnione.

Po piąte, za słuszny sąd uznał zarzut naruszenia zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. Skarżący nie został bowiem dopuszczony do udziału

w oględzinach w dniach 17 sierpnia 2006 r. i 30 stycznia 2007 r. (nie wpuszczono go na posesję należącą do J.S.), przez co organ naruszył art. 10 § 1 kpa, oraz art. 79 § 2 kpa i art. 85 § 2 kpa. Okoliczność zapoznania W.N. z wynikami postępowania dowodowego nie miała żadnego wpływu na istnienie tych naruszeń prawa. Sąd zwrócił też uwagę na okoliczność, iż w przedmiotowym postępowaniu odbierano od świadka oświadczenie, nie pouczano świadków o prawie odmowy zeznań, odpowiedzi na poszczególne pytania, a nawet odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć celowość przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej.

Po szóste, zdaniem Sądu I instancji, wyrażona we wcześniejszym wyroku WSA w Białymstoku z dnia 9 marca 2006 r., (II SA/Bk 883/05) ocena dotycząca m.in. stwierdzenia, że klatki ustawione na słupkach drewnianych nie są budynkami, ani budowlą stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, ani obiektem malej architektury jest wiążąca w rozpoznawanej sprawie.

Po siódme, Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie jest zgodne

z art. 107 § 3 kpa, gdyż nie ustosunkowano się do wszystkich podnoszonych w toku postępowania zarzutów, co stanowi naruszenie prawa mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a więc skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Jednocześnie Sąd uznał, że decyzja w przedmiocie warunków zabudowy nie może dotyczyć legalizacji inwestycji już zrealizowanych.

Zaskarżony skargą kasacyjną powyższy wyrok został przez Naczelny Sąd Administracyjny uchylony wyrokiem z dnia 8 stycznia 2009 r. (sygn. akt: II OSK 1741/07).

W uzasadnieniu NSA podniósł, iż sąd I instancji naruszył przepis art. 134 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem uzasadnienie wyroku pierwszoinstancyjnego odnosi się nie tylko do zaskarżonej decyzji, przedmiotem, której były trzy obiekty budowlane usytuowane na działce o nr geod. [...]/3, ale także do innego obiektu znajdującego się na tej działce oraz przede wszystkim do budynku socjalno-gospodarczego usytuowanego na działce nr [...]/4, które to obiekty nie były objęte zakresem przedmiotowym zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie tegoż wyroku – zdaniem NSA - wykracza poza granice przedmiotowe rozpoznawanej w postępowaniu odwoławczym sprawy.

Sąd pierwszoinstancyjny prawidłowo jednak uznał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 10 § 1, 79, 80, 85, 86 oraz 107 § 3 kpa. WSA w Białymstoku w uzasadnieniu zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku precyzyjne wyjaśnił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne naruszało wszystkie wskazane przepisy. W szczególności oczywiste naruszenia prawa

w zakresie przeprowadzenia dowodu z oględzin, w tym przede wszystkim niedopuszczenia skarżącego do udziału w tych oględzinach naruszają art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa. Także błędy w zakresie przeprowadzania dowodów z zeznań świadków, a zwłaszcza przyjmowania od nich oświadczeń, przemawiają za tym,

że zostały naruszone przez organ administracji podstawowe reguły prawidłowego postępowania wyjaśniającego. Prawidłowo zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit. "c" p.p.s.a. sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzając naruszenie przepisów postępowania "jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy". Skoro pozbawiono stronę prawa czynnego udziału w postępowaniu, to nie można było uznać, że takie naruszenie przepisów postępowania nie mogło wywrzeć wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji, po wyroku NSA uchylającym poprzednie orzeczenie WSA

z 26.07.2007 r., należało dokonać ponownej kontroli zaskarżonej przez W.N. decyzji PWINB w B. z dnia [...] lutego 2007 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że wojewódzki sad administracyjny jest związany wykładnia prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270

ze zm., zwanej dalej ppsa).

Sąd pierwszej instancji może odstąpić od tej wykładni tylko wtedy, gdy stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku jej ponownego rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, a także wówczas, gdy po wydaniu orzeczenia przez NSA zmienił się stan prawny.

W sprawie niniejszej stan faktyczny i prawny po wydaniu wyroku przez NSA

w dniu 8.01.2009r. nie uległ zmianie. Zasadniczą przyczyną uchylenia wyroku WSA w Białymstoku z dnia 26.07.2007r. (IISA/Bk 305/07) było wytknięcie Sądowi naruszenia art. 134 § 1 ppsa, polegającego na tym, że Sąd w uzasadnieniu orzeczenia wykroczył poza przedmiot zaskarżonej decyzji. Winien ograniczyć się do oceny legalności nakazanego decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].02.2007r. zobowiązania J.S. uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów znajdujących się na działce o nr [...]/3 w Z., nie zaś na działce o [...]/4 (obiekty na tej działce były objęte osobnym postępowaniem administracyjnym).

Rozpoznając sprawę ponownie Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Białymstoku (w zmienionym składzie, stosownie do art. 18 § 1 pkt 6 w zw.

z art. 17 § 2 ppsa) uznał, że należało uchylić tylko decyzję organu II instancji

tj. decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...].02.2007r. z ewentualnym wskazaniem dla organu II instancji uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej, po ustaleniu przez ten organ przedmiotowego zakresu uchylenia.

Jak wynika bowiem z niniejszego postępowania na działkach J.S. o nr [...]/3 i [...]/4 znajdują się różne obiekty budowlane, a do części z nich były już prowadzone inne postępowania administracyjne. Organ II instancji winien zatem przeanalizować i ustalić, co do których obiektów postępowania administracyjne zostały zakończone prawomocnymi orzeczeniami, które zaś powinny być objęte niniejszym postępowaniem dotyczącym uzyskania pozwolenia na ich użytkowanie.

Jeżeli Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dojdzie do wniosku,

że zakresem uzyskania pozwolenia na użytkowanie mają być objęte obiekty usytuowane na działce o nr [...]/3 wymienione w zaskarżonej decyzji z dnia [...].02.2007r. (tj., że zakres przedmiotowej decyzji jest nadal aktualny), to winien uchylić decyzję organu I instancji z takim wskazaniem oraz z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a także potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, którego to postępowania organ odwoławczy nie może przeprowadzić bez narażenia się na naruszenie przepisu art. 138 § 2 kpa w związku z art. 136 kpa oraz pogwałcenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).

Wydając decyzję reformatoryjną z dnia [...].02.2007r. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B., wydając decyzję z dnia [...].09.2006r. nie tylko nie określił szczegółowo obiektów budowlanych w swojej decyzji (co "doprecyzował" zaskarżoną decyzją organ odwoławczy), lecz przeprowadził postępowanie z naruszeniem wielu przepisów proceduralnych – art. art. 7, 8, 10 § 1, 77 § 1, 80, 85, 86, 107 § 3 kpa,

co umknęło uwadze organu II instancji. Błędy proceduralne organu I instancji zostały wyeksponowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.01.2009r. (II OSK 1741/07). Stąd też przeprowadzając ponownie postępowanie administracyjne organ II instancji powinien zlecić organowi I instancji w odpowiednim zakresie przeprowadzenie postępowania dowodowego:

- co do niewątpliwego czasokresu wybudowania obiektów (których decyzja ma dotyczyć) w celu właściwego zastosowania przepisów prawa budowlanego z 1974r. bądź prawa budowlanego z 1994r. Data wybudowania poszczególnych obiektów winna być ustalona nie tylko w oparciu o oświadczenie inwestora, ale też zeznania zawnioskowanych świadków oraz uczestników postępowania,

- w zakresie oceny treści decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...].07.1978r. w aspekcie jej zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do konkretnej nieruchomości p. J.S.

Należy dołączyć wyciąg z treści i rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego działek nr [...]/3 i [...]/4 (o ile obiekty na działce

nr [...]/4 będą objęte postępowaniem), po to, by na jego podstawie dokonać oceny co do podstaw lub ich braku do zastosowania treści art. 37 § 1ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane. Analizie należy poddać wszystkie przesłanki wskazanego przepisu. Uwagi te będą miały zastosowanie w sytuacji ustalenia daty budowy poszczególnych obiektów przed 1.01.1995r. W sytuacji, gdy organ ustali,

iż obiekty pobudowano po tej dacie – będą miały zastosowanie przepisy ustawy

z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane;

- dotyczącego przesłuchania stron postępowania i świadków (z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego), przy czym należy to uczynić podczas oględzin miejsca hodowli zwierząt p. J.S. lub na rozprawie administracyjnej z jednoczesnym okazaniem przesłuchiwanym szkicu sytuacyjnego nieruchomości z zaznaczonymi obiektami.

- zapewniającego czynny udział stron w postępowaniu podczas ponownych oględzin miejsca sporu. Okoliczność zakazu wstępu przez J.S. W.N. na tren miejsca oględzin nie może się powtórzyć przy biernej postawie organu. Organ posiada środki dyscyplinujące wynikające z art. 88 § 1 kpa wobec osoby, która bezzasadnie odmawia okazania przedmiotu oględzin stronie postępowania. Skoro doszło do oględzin budynków na terenie fermy lisów (w stosownym czasie) z udziałem kilku obcych osób, to nie znajduje żadnego logicznego tłumaczenia ze strony właściciela fermy okoliczność, że z powodu wejścia Skarżącego W.N. mogłoby dojść do szkód w hodowli. Długoletnie spory sąsiedzkie nie mogą rzutować na prawidłowość prowadzonego postępowania administracyjnego, co winien uświadomić sobie p. J.S., albowiem jego niechętna postawa wobec Skarżącego (przejawiająca się

w niedopuszczeniu do miejsca oględzin) stała się jedną z przyczyn niepotrzebnie przedłużających postępowanie.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8.01.2008r. (IIOSK 1741/07) odniósł się pozytywnie do wykazanych przez WSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 26.07.2007r. błędów proceduralnych popełnionych w postępowaniu administracyjnym (str. 7 uzasadnienia NSA). Zatem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy mieć na względzie konieczność ich wyeliminowania, albowiem błędy te w sposób istotny wpłynęły na treść zaskarżonej decyzji.

Mając na względzie powyższe i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz

art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.