Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1940/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, art. 200 w zw. z art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant ref. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2018 r. sprawy ze skargi A. B. i M. B. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżących A. B. i M. B. kwotę 26726,00 (dwadzieścia sześć tysięcy siedemset dwadzieścia sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju, po rozpatrzeniu odwołania A. B. i M. B., reprezentowanych przez profesjonalnego pełnomocnika, od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...], orzekającej w:

- pkt 1 o ustaleniu odszkodowania w wysokości 1 589 122,00 zł za prawo własności nieruchomości położonej w gminie [...], oznaczonej jako działka nr [...]

o pow. 2,0100 ha, przeznaczonej pod budowę drogi ekspresowej [...] na odcinku od km 0+521,66 do km 6+450,26,

- pkt 2 o powiększeniu odszkodowania o 5% wartości nieruchomości zgodnie art. 18 ust. 1e ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, tj. o kwotę 79 456,10 zł oraz

- pkt 3 o zobowiązaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego w pkt 1 i 2 odszkodowania w łącznej wysokości 1 668 578,10 zł

w terminie 14 dnia od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na rzecz A. B. w wysokości 1 251 433,60 zł za udział ¾ części oraz M. B. w wysokości 417 144,50 zł za udział ¼ części,

uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie jej pkt 3, dotyczącego zobowiązania GDDKiA do wypłaty ustalonego odszkodowania w łącznej wysokości 1 668 578,10 zł w terminie 14 dnia od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na rzecz A. B.

w wysokości 1 251 433,60 zł za udział ¾ części oraz M. B. w wysokości 417 144,50 zł za udział ¼ części i orzekał w tym zakresie poprzez zobowiązanie GDDiKA do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja Wojewody [...] z [...] stycznia 2016 r. nr [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna na rzecz A. B. w wysokości 1 251 433,60 zł za udział ¾ części nieruchomości oraz M. B. w wysokości 417 144,50 zł za udział ¼ części nieruchomości, oraz w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w odwołaniu od decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. zakwestionowano poprawność operatu szacunkowego, który stanowił podstawę ustalenia odszkodowania. Odwołujący podnieśli, że operat szacunkowy autorstwa B. A. zawiera nieścisłości oraz pomija istotne cechy wycenianej nieruchomości oraz nie wskazuje kryteriów jakimi kierował się biegły dokonując wyboru nieruchomości porównawczych. Zarzucono również brak przyjęcia przez biegłego cechy rynkowej odzwierciedlającej skomunikowanie nieruchomości z [...] w kontekście odległości nieruchomości od dróg szybkiego ruchu oraz nieuwzględnienie w wycenie transakcji mających miejsce w gm. [...], osiągających znacznie wyższe wartości niż przyjęte do porównań transakcje z gm. [...]. Ponadto zdaniem Odwołujących się, Organ I. instancji odstąpił od oceny operatu szacunkowego, koncentrując się jedynie na kwestiach formalnych, co

w konsekwencji doprowadziło do ustalenia odszkodowania w wysokości nie odpowiadającej kryteriom "słusznego odszkodowania".

Minister podał również, że przy piśmie z [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik Odwołujących się nadesłał operat szacunkowy z [...] maja 2017 r. autorstwa M. K.,

w którym wartość przedmiotowej nieruchomości określono na kwotę 3 370 786,00 zł. Minister podkreślił, że podstawę dla ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości położonej w gm. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 2,0100 ha, stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] marca 2016 r. przez rzeczoznawcę majątkowego B. A., którego aktualność biegły potwierdził [...] kwietnia 2017 r. Rzeczoznawca majątkowy wskazał, że działka nr [...] ma kształt nieregularny, skierowana jest dłuższym bokiem w kierunku północ-południe; działka przylega dłuższym bokiem od strony zachodniej do ul. [...] - jezdni asfaltowej, a krótszym bokiem, południowym do drogi z płyt betonowych; grunt częściowo podmokły; przez działkę biegnie kabel eN; w sąsiedztwie działki znajdują się tereny niezabudowane;

w ul. [...] znajdują się następujące media: wodociąg, gazociąg, linia napowietrzna telefoniczna. W badanym operacie szacunkowym biegły zamieścił spis drzew znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości podkreślając, że zadrzewienia te to samosiewy nie przedstawiające wartości użytkowej, porastające użytki rolne nieużytkowane. Wskazał również, że przedmiotowa działka objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z [...] czerwca 1998 r. w spawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...], zgodnie z którym położona jest na teranie oznaczonym od strony południowej na głębokości 450 metrów R/RZ - tereny rolne łąki i pastwiska, pozostała część działki [...] - nieużytki podmokłe, łąki i pastwiska. Rzeczoznawca majątkowy wskazał, że analizą objął m.in. teren rynku lokalnego pow. [...] pod kątem transakcji nieruchomości przeznaczonych pod teren dróg publicznych. Na tak określonym rynku biegły odnotował 13 transakcji nieruchomości, które położone były najbliżej wycenianego gruntu. Średnia cena gruntów tego rodzaju na badanym rynku wyniosła 148 zł/m2. W ocenie Ministra rzeczoznawca majątkowy B. A. właściwie określił wartość działki nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej nasadzeniami na kwotę 1 589 122,00 zł, a ponadto Organ

I instancji prawidłowo powiększył należne odszkodowanie o 5% wartości nieruchomości, tj. o kwotę 79 456,10 zł, z uwagi na dotrzymanie terminu określonego w art. 18 ust. 1e pkt 1 specustawy drogowej. A. B. i M. B. złożyli bowiem [...] lutego 2016 r. oświadczenie o wydaniu nieruchomości, zaś zawiadomienie o decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zostało doręczone [...] stycznia

2016 r.

Zdaniem Ministra, operat szacunkowy z [...] marca 2016 r., sporządzony na zlecenie Organu I instancji, zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. z 2004 r. Nr 209, poz. 2107 ze zm.) oraz jest zgodny z ustawą o gospodarce nieruchomościami.

Minister uznał za nieuzasadniony zarzut odwołania dotyczący braku uwzględnienia cechy rynkowej odzwierciedlającej skomunikowanie nieruchomości,

tj. jej położenie względem dróg szybkiego ruchu, ponieważ na str. 17 operatu szacunkowego (tab. Nr 4), pośród przyjętych cech rynkowych, znajduje się cecha rynkowa "położenie gruntu w stosunku do istniejącej sieci dróg publicznych", która uwzględnia między innymi położenie gruntu wzdłuż głównej drogi, ważnego ciągu komunikacyjnego. Wskazana w odwołaniu cecha rynkowa została więc przez biegłego uwzględniona, a ceny nieruchomości porównawczych odpowiednio skorygowane w tym zakresie. Ponadto na str. 15 operatu szacunkowego rzeczoznawca majątkowy wskazał, że analizą objął teren pow. [...] w okresie ostatnich dwóch lat. Zdaniem Ministra, nieprzyjęcie do ostatecznej próbki reprezentatywnej transakcji zawartych w gm. [...] nie stanowi, że biegły nie dokonał analizy występowania nieruchomości porównawczych na tym obszarze. W ocenie Ministra, operat sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie Wojewody [...] nie zawiera niespójności, które pozwoliłyby na zakwestionowanie jego ustaleń. Przechodząc zaś do oceny kontroperatu z [...] maja 2017 r. sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego M. K. na zlecenie Odwołujących się, Minister wskazał, że rzeczoznawca majątkowy błędnie wskazał datę, na którą określił stan przedmiotowej nieruchomości, jako [...] maja 2017 r., zamiast [...] stycznia 2016 r., tj. według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto rzeczoznawca majątkowy M. K., ograniczył się jedynie do analizy transakcji nieruchomości o przeznaczeniu drogowym, pomijając przy tym analizę przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości wynikającą z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Kolejnym uchybieniem, w ocenie Ministra, jest nieprawidłowe przyznanie oceny "średniej" dla cechy rynkowej "przeznaczenie

w planie" (pkt 11.6 operatu szacunkowego). Ocena ta nie odpowiada bowiem opisowi nieruchomości zawartemu w pkt 11.2 operatu szacunkowego, w tabeli pn. "Analiza wpływu poszczególnych cech na cenę nieruchomości". Dodatkowo zastrzeżenia Ministra budzi określenie przez rzeczoznawcę majątkowego rynku lokalnego, dla którego prowadzona jest analiza jako gm. [...], ponieważ zabiegu takiego biegły

w żaden sposób nie uzasadnił, chociaż szacowana nieruchomość położona jest na terenie gm. [...]. Tymczasem, jak wynika z analizy kontroperatu, rzeczoznawca majątkowy nie przeprowadził analizy transakcji nieruchomościami, ani na terenie gm. [...], ani na terenie powiatu [...], ograniczając się arbitralnie i bez uzasadnienia do obszaru gm. [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2018 r. wnieśli A. B. i M. B., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik postępowania:

1) art. 7, art. 11, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:

- uznaniu operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę B. A. za istotny i wystarczający dowód w sprawie, mogący stanowić podstawę do ustalenia wysokości słusznego odszkodowania należnego Skarżącym za ich prawo własności nieruchomości, pomimo, że nawet pobieżna analiza wskazuje, że nie jest on wewnętrznie spójny, nie jest zupełny, jest nieścisły, pomija istotne cechy wycenianej nieruchomości, nie wskazuje kryteriów jakimi kierował się rzeczoznawca dokonując doboru nieruchomości do porównana z nieruchomością szacowaną,

a które stanowiły punkt wyjściowy do dokonania wyceny prawa własności skarżących, pominięcie przez biegłego w dokonaniu wyceny istotnych cen cenotwórczych na "rynku lokalnym" pomimo, iż zostały one wskazane przy analizie rynku jako cechy istotne na wartość nieruchomości na rynku lokalnym oraz poprzez brak oceny przez organ administracyjny wskazanego operatu według reguł dowodowych i bezkrytyczne przyjęcie operatu sporządzonego na zlecenie Organu jako podstawy do ustalenia wartości szacowanej nieruchomości;

- zastosowaniu odmiennych kryteriów i zasad do oceny materiału dowodowego, wybiórcze podejście w dokonanych ocenach, tj. w stosunku do operatu sporządzonego na zlecenie organu i kontroperatu złożonego przez stronę co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia jako dowód w sprawie kontroperatu złożonego przez stronę;

- nierozważenie oraz niewyjaśnienie przez organ, czy rzeczywiście materiał porównawczy zastosowany przez biegłego B. A. był odpowiedni

i wystarczający oraz czy biegły właściwie określił rynek lokalny, co świadczy

o niepoddaniu przedmiotowego dowodu właściwej bezstronnej ocenie;

co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia odszkodowania, na podstawie operatu sporządzonego na zlecenie Organu, czyli w wysokości niższej niż należne Skarżącym odszkodowanie słuszne;

2) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na:

- nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie

w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności poprzez brak wskazania z jakich przyczyn organ uznał, iż biegły prawidłowo dokonał wyboru materiału porównawczego stanowiącego podstawę do wskazania wartości szacowanej nieruchomości.

3) naruszenie art. 84 k.p.a., poprzez odstąpienie od oceny operatu szacunkowego według obowiązujących reguł dowodowych, sprowadzenie oceny operatu sporządzonego przez biegłego jedynie do kwestii formalnych, uznania operatu za mogący stanowić dowód w postępowaniu poprzez bezkrytyczne cytowanie zdań w nim zawartych, uznaniu, iż dobór nieruchomości stanowiących podstawę do szacowanie nieruchomości (nieruchomości podobnych) podlega ocenie i należy wyłącznie do kompetencji biegłego, uznanie operatu za spójny i logiczny pomimo, nieuwzględnienia przez biegłego wskazanych istotnych cech cenotwórczych przy szacowaniu nieruchomości Skarżących – poprzez inne nieprawidłowości wskazane w uzasadnieniu, co w konsekwencji doprowadziło, do ustalenia wysokości odszkodowania należnego Skarżącym w wysokości znacznie niższej niż "odszkodowanie słuszne" pomimo, iż jedynie z pobieżnej analizy sporządzonego operatu wynika jednoznacznie, iż zawiera on uchybienia oraz błędy wykluczające podstawę do ustalenia wartości prawa Skarżących;

- poprzez niewłaściwą ocenę kontroperatu przez Skarżących w zakresie wskazanym w uzasadnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do odrzucenia go jako dowodu sprawie oraz nie wzięcia pod uwagę jako podstawy do określenia wysokości należnego stronie słusznego odszkodowania, co doprowadziło do ustalenia wysokości odszkodowania należnego Skarżącym w jakości znacznie niższej niż "odszkodowanie słuszne"

4) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w części dotyczącej ustalenia wysokości należnego Skarżącym odszkodowania, że w okolicznościach niniejszej sprawy istniały przesłanki do jej uchylenia w całości; oraz inne naruszenia wskazane

w uzasadnieniu niniejszej skargi.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Jednak nie jest to zasada absolutna. Wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili wydania zaskarżonego aktu jest m.in. sytuacja, gdy wyrokiem sądu wyeliminowano z obrotu prawnego decyzję (wcześniejszą), w oparciu o którą organ administracji publicznej wydał kolejną decyzję (późniejszą).

W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić należy, iż skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca

ją decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., obarczone były naruszeniem przepisów, które dawały podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Z analizy wyżej przytoczonego art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wynika, iż jedynie w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego możliwe jest uchylenie zaskarżonej decyzji niezależnie od tego, czy naruszenie mogło, czy też nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. W art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., chodzi więc o jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa, a jedynym ograniczeniem zastosowania tegoż przepisu jest to, czy naruszenie określonej normy daje, czy nie daje, podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego. Tym samym ustawodawca wskazuje, że realizacja zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 k.p.a. jest wartością wyższą niż przestrzeganie innej zasady ogólnej, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., czyli zasady trwałości decyzji administracyjnej. Jeżeli bowiem nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby nastąpić jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub lit. c p.p.s.a. Tak więc istotnym jest, że naruszenie prawa będące podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego powoduje uwzględnienie skargi, niezależnie od tego, czy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu przytoczyć należy pogląd wyrażony m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r. o sygn. akt I OSK 1573/13 (CBOSA), iż kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem w rozumieniu art. 184 Konstytucji RP i art. 1 Prawa

o ustroju sądów administracyjnych obejmuje ocenę zaskarżonego do sądu aktu administracyjnego co do zgodności z przepisami, które mają zastosowanie w danej sprawie administracyjnej. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja lub orzeczenie sądu, w odniesieniu do których stwierdzono ich niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia zaistnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Nie można bowiem pojęcia "naruszenia prawa", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między treścią przepisu, a sposobem jego zastosowania przez organ administracji. Tak więc w razie stwierdzenia przez sąd, że akt kontrolowany narusza prawo, a naruszenie to daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to zachodzi podstawa do uchylenia takiego aktu w oparciu

o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., bowiem dyspozycja tego przepisu ma na celu przede wszystkim ochronę obiektywnego porządku prawnego. Podstawą do uchylenia decyzji przez sąd administracyjny jest wystąpienie którejkolwiek

z przesłanek wznowieniowych zawartych w art. 145 § 1 k.p.a., a nie tylko tych, które wiążą się z naruszeniem prawa (por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1321/05 oraz z dnia 12 października 2011 r. o sygn. akt II OSK 2004/10 CBOSA, oraz M. Wierzbowski (w) "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", red.

M Wierzbowski, R. Hauser, Wydanie 5, 2017 r. - komentarz do art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. zmieniająca w części decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] orzekającą o wysokości odszkodowania za nieruchomość przejętą pod budowę drogi ekspresowej [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., zmienioną następnie decyzją Ministra Infrastruktury i Budownictwa

z dnia [...] lipca 2016 r. (nr [...]) wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1496 ze zm.), dalej: specustawa.

W toku postępowania Sąd ustalił, że decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. (nr [...]) zmieniająca decyzję Wojewody [...]

z dnia [...] stycznia 2016 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który stwierdził jej niezgodność z przepisami postępowania i wyeliminował ją z obiegu prawnego wyrokiem z 10 marca 2017 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2194/16). Następnie wyrok ten stał się przedmiotem skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który to wyrokiem z dnia

8 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK2124/17 oddalił ją.

Z powyższego wynika, że wyrok WSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt

VII SA/Wa 2194/16 usunął z obrotu prawnego decyzję stanowiącą podstawę do wydania decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 2017 r. (decyzji organu I instancji w niniejszej sprawie) oraz decyzji Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] kwietnia 2018 r. (decyzji organu odwoławczego).

Poza tym z zestawienia dat można też wywnioskować, że już przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. orzekającej o wysokości wywłaszczonej nieruchomości, w obrocie prawnym funkcjonował wyrok WSA z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2194/16.

W ocenie Sądu eliminacja z obiegu prawnego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej w myśl art. 11f specustawy drogowej, stanowiło bez wątpienia przesłankę do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i tym samym skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2018 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydane na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 1 specustawy drogowej.

Należy wskazać, że wywłaszczeniowy charakter art. 12 ust. 1 pkt 4 specustawy drogowej przejawia się w tym, że dokonuje się władczego odebrania prawa własności nieruchomości. Odebranie to w żaden sposób nie zależy od woli dotychczasowego właściciela. W miejsce zaś odebranego prawa własności ustawodawca przyznał majątkowy równoważnik prawa w postaci odszkodowania. (...) Przejęcie własności nieruchomości nie jest przedmiot orzekania, lecz skutkiem prawnym decyzji, przepisanym bezpośrednio przez ustawodawcę. Decyzja w tym zakresie ma charakter deklaratoryjny. (...) Ponadto decyzja ta nie zawiera jednoczesnego ustalenia odszkodowania za przejęte i wygaszone prawa rzeczowe. Ustalenie tego odszkodowania dokonuje się bowiem w odrębnej decyzji. (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, Komentarz, Wydanie 2, str. 235 i 236).

Poza tym zawarty w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zwrot "w oparciu" wskazuje, że musi zachodzić związek przyczynowy pomiędzy decyzją organu a inną decyzją lub orzeczeniem sądu. Chodzi tu zatem o sytuację, gdy jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę innej decyzji, od nich zależnej (pochodnej), również musi dojść do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji lub orzeczenia sądu, w oparciu o które została wydana ostateczna decyzja zależna. Do uchylenia decyzji, w oparciu o którą została wydana inna decyzja, może dojść w szczególności w wyniku wydania wyroku sądu administracyjnego. Prawomocny wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego wywiera bowiem skutek w postaci skutecznego wyeliminowania

z obrotu prawnego zaskarżonego aktu. Zatem w przypadku uchylenia decyzji wyrokiem sądu administracyjnego, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zachodzi po uprawomocnieniu się tego wyroku (wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 511/15, LEX nr 2240946, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 stycznia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 672/17, CBOSA). Regulacja prawna art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy więc sytuacji, w której występuje ciąg działań prawnych, tj. gdy jedna decyzja stanowi podstawę do wydania drugiej (innej) decyzji. Natomiast wydanie tej drugiej decyzji nie jest możliwe bez uprzedniego wydania decyzji pierwszej. Owa zależność rozstrzygnięć jest w każdym przypadku analizowana i badana w oparciu o regulacje materialnoprawne.

Zatem skoro wydanie decyzji orzekającej o wysokości odszkodowania

za nieruchomość objętą decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej jest konsekwencją uprzedniego wydania (ostatecznej) decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, to wyeliminowanie z obrotu prawnego - uchylenie tej ostatniej decyzji, prowadzi do zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wziąć pod uwagę powyższe rozważania Sądu. O kosztach postępowania w kwocie 26.726 zł orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a., a na zasądzone koszty złożyły się: kwota wpisu sądowego w wysokości 15.892 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 10.800 zł (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)) oraz kwota 34 zł poniesiona tytułem opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw.