Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SAB/Łd 230/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Zobowiązano organ do załatwienia wniosku
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 1, art. 149 § 1a, 151, art. 200, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
article: art. 3 pkt. 4, art. 70 § 1, art. 86 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 40
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: 1 ust. 1, art. 1 ust. 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 art. 4 ust. 3, art. 5 ust. 2, art. 6, art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f., art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 74 pkt 1, art. 75
journal: Dz.U. 2021 poz 217
law: Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości - t.j.
article: par. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 208 poz 1375
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych  jednostek samorządu terytorialnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Robert Adamczewski Asesor WSA Marcin Olejniczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi C.W. na bezczynność Wójta Gminy K. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy K. do załatwienia, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami, wniosku C.W. z dnia 15 listopada 2021 r. w zakresie udostępnienia dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów i środków na nie przeznaczonych; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. stwierdza, że bezczynność Wójta Gminy K. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy K. na rzecz skarżącej C.W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. dc


UZASADNIENIE

W dniu 26 listopada 2021 roku, Wójt Gminy K., w odpowiedzi elektronicznej, na złożony w formie elektronicznej w dniu 15 listopada 2021 roku, wniosek C.W. o udostępnienie informacji publicznej, wskazał że:

- nie posiada dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021;

- Urząd Gminy K. wydaje rocznie na zakup artykułów biurowych poniżej 30 tys. euro, dlatego zgodnie z obowiązującym prawem zamówień publicznych, przetarg nie musi zostać zorganizowany;

- Urząd Gminy K. w 2020 roku wydał na artykuły piśmiennicze i biurowe ok. 38 000 zł;

- zamówienia na materiały biurowe Urząd składa telefonicznie po uprzednim telefonicznym rozpoznaniu cen. Z dostawcami, nie jest zawierana umowa. Urząd rozlicza się ze sprzedawcą na podstawie faktury.

C.W., reprezentowana przez adwokata D.B., wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Strona skarżąca wskazała na naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2021 roku - wysłany za pośrednictwem poczty elektronicznej 15 listopada 2021 r.;

2. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2020.2176 z dnia 7.12.2020 r., dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej polegający na pozostawieniu go bez odpowiedzi - a tym samym braku:

1/ decyzji odmownej oraz

2/ powiadomienia o okolicznościach wskazujących na brak możliwości udostępnienia tejże informacji zgodnie z wnioskiem.

Opierając się na wskazanych zarzutach, autor skargi wniósł o zobowiązanie organu do dokonania czynności w zakresie udostępnienia informacji publicznych zgodnie z wnioskiem oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym, kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych.

W motywach skargi strona wyjaśniła, że wnioskiem z dnia 15 listopada 2021 roku, złożonym w formie elektronicznej, wystąpiła do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "Dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021, w tym w szczególności:

- dokumentów zawierających informacje o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów;

- dokumentów zawierających informacje o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie;

- dokumentów zawierających informacje o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów;

- dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych;

- dokumentów zawierających informacje o tożsamym znaczeniu i zakresie."

Skarżąca podnosiła, że wystąpiła z wnioskiem w celu pozyskania informacji związanych z możliwością poszerzenia oferty dla prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, która ucierpiała w czasie pandemii COVID – 19. Skarżąca wskazywała, że szukała nowych klientów dla oferowanych przez jej firmę produktów - artykułów biurowych, piśmienniczych i liczyła na uzyskanie informacji o organizowanych przetargach, zamówieniach przez gminę, jak również chciała uzyskać informację o jej rokrocznym zapotrzebowaniu na tego typu produkty celem zweryfikowania cen i wolumenu potencjalnych dostaw. Niestety brak odpowiedzi ze strony urzędu, uniemożliwia jej uzyskanie takich informacji.

W ocenie skarżącej termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., tj. po 14 dniach od złożenia wniosku. W dniu 26 listopada 2021 roku wnioskodawczyni otrzymała wiadomość z Urzędu Gminy - jednak wiadomość ta nie odpowiadała na zadane przez Wnioskodawczynię pytania, w następującym zakresie:

- organ pomimo wskazania, iż wartość zamówień nie przekracza kwot z ustawy o zamówieniach publicznych nie przekazał linków ani plików zawierających procedury/kryteria stanowiące podstawę wyboru dostawców;

- organ nie przedstawił dokumentów zawierających informację o cenach zakupionych towarów w latach 2015 - 2019 oraz 2021 r. z rozbiciem na poszczególne składniki wydatkowanej kwoty;

- organ nie przedstawił dokumentów zawierających informację o cenach zakupionych towarów w latach 2020 r. z rozbiciem na poszczególne składniki wydatkowanej kwoty.

Wójt Gminy K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując, że organ udzielił w terminie odpowiedzi na wniosek zgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej. Odpowiedź ta zawierała wskazanie, że Gmina nie posiada żądanych dokumentów oraz informację o sposobie załatwiania spraw w zakresie objętym wnioskiem stanowiącą uzasadnienie braku tych dokumentów. Pozostałe zarzuty organ uznał za niezasadne, gdyż nie były przedmiotem wniosku a w jego ocenie wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być precyzyjny i jasno wskazywać zakres żądania, podczas gdy organ nie ma obowiązku wzywać do uzupełnienia braków wniosku w tym zakresie. Dodatkowo organ powołując się na orzecznictwo wskazał, że wykorzystanie udip, nie może mieć na celu zaspokajania indywidualnych potrzeb poprzez uzyskiwanie informacji, dotyczących własnych interesów i spraw wnioskodawcy, albo informacji wprawdzie dotyczących kwestii publicznych, ale z przeznaczeniem ich wykorzystania wyłącznie dla własnych, prywatnych celów wnioskodawcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 z późn.zm. – dalej: "p.p.s.a."), stanowiącym, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Z taką sytuacją mieliśmy do czynienia na gruncie rozpatrywanej sprawy. Ponadto przedmiotem skargi była bezczynność (art. 119 pkt. 4 p.p.s.a.).

Natomiast stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 z późn.zm.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.).

Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1), zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2) lub stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Ponadto Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Skarga w sprawie niniejszej zarzuca bezczynność organu – Wójta Gminy K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, o którą pismem z dnia 15 listopada 2021 roku (przesłanym organowi drogą elektroniczną) wnioskowała strona skarżąca.

Przystępując do merytorycznych rozważań wskazać należy, że problematyka dostępu do informacji publicznej została uregulowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U.2020.2176 z dnia 7.12.2020 r. – dalej: "u.d.i.p."). W rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Powracając na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż strona skarżąca w piśmie z dnia 15 listopada 2021 roku wnioskowała o udostępnienie informacji publicznej w zakresie dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021, w tym w szczególności dokumentów zawierających informacje: o rokrocznym zapotrzebowaniu na poszczególne rodzaje artykułów; o przetargach ogłaszanych i realizowanych przez podmiot w tym zakresie; o umowach zawieranych na dostawy tychże produktów; o cenach zakupionych towarów/środków na nie przeznaczonych; o tożsamym znaczeniu i zakresie.

Strona skarżąca złożyła więc wniosek, który zainicjował postępowanie uregulowane przepisami u.d.i.p. Analiza uregulowań omawianej ustawy prowadzi do konkluzji, iż w razie skierowania wniosku o udzielenie informacji publicznej, podmiot zobowiązany do udostępnienia takiej informacji, który taki wniosek otrzymał może zachować się w jeden z poniższych sposobów:

1. udzielić, w formie czynności materialno – technicznej, informacji publicznej, gdy jest jej dysponentem oraz nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość jej udzielenia.

2. poinformować wnioskodawcę, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach u.d.i.p., gdyż żądanie nie dotyczy informacji mających charakter informacji publicznej, lub też wskazać, że organ nie jest dysponentem informacji, o których udzielenie wnioskodawca się zwrócił (art. 4 ust. 3 u.d.i.p.), bądź też poinformować stronę, że w sprawie obowiązuje inny tryb udzielenia informacji, niż ten, w którym strona się zwróciła (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.);

3. odmówić udostępnienia informacji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) lub umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), czego organ winien dokonać w formie decyzji administracyjnej;

4. odmówić udostępnienia informacji publicznej przetworzonej w związku z niespełnieniem przez stronę warunku wskazanego w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

W judykaturze prezentowany jest jednolity pogląd, że ustawa przewiduje wydanie decyzji administracyjnej wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia jakiegoś faktu lub dokumentu (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), bądź umarza postępowanie w trybie przewidzianym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Wydanie owych aktów następuje jednak zawsze wtedy, gdy mamy do czynienia z informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. Natomiast, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest wyłącznie pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy. W takiej sytuacji formą obrony swojego stanowiska jest skarga wnioskodawcy na bezczynność organu (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 roku, sygn. I OSK 405/10; wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012 roku, sygn. II SAB/Go 31/12; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sytuacji gdy organ już ustali, iż żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów ustawy, to odmowa jej udzielenia może nastąpić wyłącznie w formie przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p., ze wszystkimi elementami zastrzeżonymi dla decyzji administracyjnej, nie zaś w formie pisma, które nie stanowiąc władczego załatwienia wniosku, wymyka się merytorycznej kontroli sądu administracyjnego. Niezałatwienie wniosku w prawem przewidziany sposób, w zastrzeżonym do tego terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), stanowi o bezczynności organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej.

Innymi słowy, z bezczynnością organu w sprawie udostępnienia informacji publicznej będziemy mieli zatem do czynienia, gdy organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno – technicznej w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje, bądź nie podejmuje decyzji o odmowie jej udostępnienia.

Dla prawidłowego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi na bezczynność organu w udostępnieniu informacji publicznej, niezbędne oprócz uprzedniego przesądzenia czy żądana informacja jest w ogóle informacją publiczną, jest czy adresat wniosku należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji.

Rozważając podmiotowy aspekt sprawy należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. adresatami obowiązku udostępniania informacji publicznej są organy władzy publicznej, do których niewątpliwie zaliczają się także organy jednostek samorządu terytorialnego, w tym wójtowie gmin. Tym samym bez wątpienia Wójt Gminy K., jako organ wykonawczy gminy jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Okoliczność ta z resztą nie jest przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Przechodząc do oceny, czy żądana przez stronę skarżącą informacja stanowi informację publiczną, należy podnieść, że pojęcie informacji publicznej w polskim porządku prawnym ma bardzo szeroki charakter. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie tych kompetencji.

Zakres przedmiotowy stosowania przepisów u.d.i.p. określony został przepisem art. 6 u.d.i.p. przy czym zaznaczyć należy, że zamieszczone tam wyliczenie spraw zaliczanych do kategorii uznanych za sprawy publiczne ma charakter przykładowy. Niewątpliwie jednak na mocy art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. f. u.d.i.p, w zw. z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. , do informacji tych należy zaliczyć informacje o majątku, którym dysponują organy jednostek samorządu terytorialnego (jako organy władzy publicznej). Także w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np.: wyroki NSA z 11 września 2012 r., I OSK 903/12 i I OSK 916/12; a także wyroki WSA z: 15 kwietnia 2008 r., II SAB/Ke 14/08; 30 września 2010 r., II SAB/Op 12/10; 26 0 2010 r., II SAB/Wa 192/09; z 11 października 2012 r., IV SAB/Po 65/12; 11 marca 2013 r., II SAB/Wa 503/12; 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Bd 25/13; 15 listopada 2013 r., II SAB/Wa 409/13). Charakter taki mają również dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem takich umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy (por. np. wyroki WSA z: 9 grudnia 2010 r., II SAB/Op 27/10; 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Bd 25/13). Treść umów i porozumień z załącznikami, jeżeli dotyczą majątku publicznego, także stanowią informacje publiczną (zob. wyrok NSA z 13 maja 2013 r., I OSK 634/15). Nawet dokument, który nie jest załącznikiem do umowy, jeżeli jego treść pozostaje w ścisłym związku z ta umową - stanowi informację publiczną (wyrok NSA z 4 września 2014 r., I OSK 2939/13). Informację publiczną stanowią ustalenia dotyczące płatności w związku z realizacją porozumienia lub umowy, czyli wszelkie informacje dotyczące realizacji inwestycji ze środków publicznych (tak WSA w Poznaniu z wyroku z 13 listopada 2014 r., IV SAB/Po 80/14).

Pomimo powyżej poczynionych wskazań zaznaczyć trzeba, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru bezwzględnego i podlegać może ograniczeniu. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy.

W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy K. w odpowiedzi na wniosek strony skarżącej udostępnił informację na temat dokumentów zawierających informacje dotyczące sposobu użytkowania przez podmiot artykułów piśmienniczych i biurowych w latach 2015-2021, w ten sposób, że wskazał, iż nie posiada dokumentów zawierających informacje dotyczące zasobu użytkowanych artykułów piśmienniczych i biurowych we wskazanym okresie, ale Urząd Gminy K. wydaje rocznie na zakup artykułów biurowych poniżej 30 tys. Euro, w tym w 2020 roku ok. 38.000 zł – dlatego, zgodnie z przepisami, nie organizuje w tym przedmiocie przetargów. Wójt wskazał jednocześnie wnioskodawczyni, że zamówienia na materiały biurowe składane są telefonicznie po uprzednim rozeznaniu u dostawców w zakresie cen, ale nie zawiera się z nimi umowy a rozlicza na podstawie faktur.

Rozstrzygając ostatecznie kwestię charakteru żądanej przez stronę skarżącą informacji, wobec wskazanych wyżej powodów, bezsprzecznie uznać należy, że ww. informacja o rozporządzaniu majątkiem przez gminę w formie zakupu materiałów biurowych, w ocenie Sądu, stanowi informację publiczną.

W niniejszej sprawie strona skarżąca podniosła wiele zarzutów dotyczących nieudzielenia jej informacji, o które wnosiła, jednak na uwzględnienie zasługuje jednie ten dotyczący braku informacji w zakresie cen zakupionych towarów oaz przeznaczonych na to środków. Należy bowiem zauważyć, że organ pomimo określonego przez wnioskodawczynię zakresu (lata 2015 – 2021) prócz wspomnienia, w jaki sposób zamawiane są do jednostki produkty piśmienniczo – biurowe, nie dołączył do tej informacji podkreślanych przez siebie faktur.

Jednostki sektora finansów publicznych, w tym jednostki samorządu terytorialnego oraz samorządowe jednostki budżetowe, jak również samorządowe zakłady budżetowe zobowiązane są m. in. do prowadzenia rachunkowości zgodnie z jednolitymi zasadami ustalonymi w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U.2021.217 z dnia 2.01.2021r., dalej: u.o.r.) z uwzględnieniem szczególnych zasad określonych dla tych jednostek m.in. w ustawie o finansach publicznych (art. 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240, z późn. zm. )), właściwych rozporządzeniach Ministra Finansów wydanych w oparciu o przepisy tej ustawy, jak również z uwzględnieniem zasad wskazanych w innych przepisach prawa.

I tak chociażby na podstawie art. 74 pkt 1 u.o.r. zatwierdzone roczne sprawozdania finansowe podlegają przechowywaniu przez okres co najmniej 5 lat, licząc od początku roku następującego po roku obrotowym, w którym nastąpiło ich zatwierdzenie. Natomiast pozostałe zbiory przechowuje się przez wskazany w przepisie okres, w tym chociażby przez 5 lat księgi rachunkowe, które organ ma obowiązek prowadzić w oparciu o par. 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości oraz planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.

Ponad te dokumenty organy te winny także prowadzić chociażby księgi podatkowe, przez które, na mocy art. 3 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U.2021.1540 z dnia 23.08.2021r.), rozumie się księgi rachunkowe, podatkową księgę przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia, do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Zgodnie zaś z art. 86 ust. 1 Ordynacji Podatkowej, podatnicy obowiązani do prowadzenia ksiąg podatkowych powinni przechowywać księgi i związane z ich prowadzeniem dokumenty do czasu upływu okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej. Jak natomiast stanowi art. 70 § 1 wspominanej ustawy, podstawowym terminem przedawnienia zobowiązania podatkowego jest okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Powyższe oznacza, że udzielający informacji publicznej organ, w momencie jej udzielania, musiał dysponować dokumentami dotyczącymi rozliczeń z dostawcami materiałów o jakie pytała wnioskująca, co najmniej w zakresie 5 lat wstecz i takie dokumenty powinien był jej udostępnić.

Jednocześnie nie sposób dopatrzyć się, by żądane informacje były objęte ograniczeniami wynikającymi z ustawy u.d.i.p. Natomiast, ze względu na formę w jakiej skarżąca żądała udostępnienia informacji publicznej (forma elektroniczna), ograniczenie to (w zakresie faktur), nie wynika nawet z art. 75 u.o.r., o czym swoim wyroku 30 czerwca 2017 r. wydanym w sprawie I OSK 2588/15, przesądził Naczelny Sąd Administracyjny.

Ustalenie powyższe przesądza o uwzględnieniu skargi w części, tj. zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącej z dnia 15 listopada 2021 roku w zakresie udostępnienia dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów i środków na nie przeznaczonych, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku czyniąc za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W treści skargi jej autor wskazywał również, że na postawie złożonego przez organ wniosku o udostępnienie informacji publicznej organ, pomimo braku podstaw do rozpisywania przetargów, "nie przekazał linków ani plików zawierających procedury/kryteria stanowiące podstawę wyboru dostawców". Abstrahując od okoliczności, że zarzut ten jest niezrozumiały, to, jak słusznie wskazał organ, jest także bezpodstawny. W żadnym miejscu swego wniosku, skarżąca nie zwróciła się bowiem do organu o udzielenie jej takiej informacji, natomiast skarga do Sądu nie pełni tutaj funkcji konwalidującej wniosek. W takiej sytuacji skarga w tym zakresie jest bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Finalnie wyjaśnić wypada, iż w ocenie Sądu działanie organu w niniejszej sprawie nie miało znamion rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Za takie uznać bowiem można oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie przepisów o terminach załatwienia sprawy. Celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także sposób i motywy działania organu oraz podejmowane przez organ czynności. Ocena, czy w stanie faktycznym niniejszej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, powinna być dokonana w kontekście regulacji art. 13 u.d.i.p., który to przepis zobowiązuje organ do udostępniania informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Podkreślić należy, że w pierwszej kolejności organ ma obowiązek udzielić informacji publicznej bez zbędnej zwłoki, czyli bez niepotrzebnego opóźnienia. Po drugie, udostępnienie informacji publicznej nie powinno trwać dłużej niż 14 dni. Powracając na grunt zawisłej sprawy powtórzyć po raz kolejny należy, iż skarżąca wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowała do organu dnia 15 listopada 2021 roku. W sprawie organ nie pozostawił wniosku bez rozpoznania, bowiem pismem z dnia 26 listopada 2021 roku udostępnił stronie skarżącej część informacji.

Konkludując, Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku strony skarżącej w zakresie udostępnienia dokumentów zawierających informacje o cenach zakupionych towarów i środków na nie przeznaczonych, w oparciu o posiadane przez niego dokumenty, o czym Sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku czyniąc za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 149 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie Sąd oddalił skargę, orzekając jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 151 p.p.s.a.

Sąd nie znalazł przy tym podstaw do uznania, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie zignorował wniosku o udzielenie informacji publicznej, udzielając wnioskodawcy odpowiedzi, błędnie przyjmując, że we wskazanym wyżej zakresie nie jest zobowiązany do udzielania informacji publicznej, zasłaniając się brakiem wnioskowanych dokumentów, do których posiadania obowiązują go jednak przepisy prawa. Powyższe uzasadnia rozstrzygnięcie w zakresie stwierdzenia, iż bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, o czym Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800). Na zasądzoną kwotę 597 zł złożyły się: uiszczony przez skarżącą wpis od skargi na bezczynność (100 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł). is

-----------------------

11