Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1942/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1942 /14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 4 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010 rok p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej E.W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E.W. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, uzupełniony pismem z dnia 9 lutego 2015 roku, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 10 października 2014 r.

We wniosku skarżąca oświadczyła, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie osiąga w miesiącu żadnego dochodu.

Wchodzące w skład majątku skarżącej nieruchomości (wymienione w piśmie z dnia 12 listopada 2014 r.) zostały zajęte na poczet egzekucji zobowiązań podatkowych, których wysokość przekracza wartość nieruchomości. Wnioskodawczyni nie ma możliwości dokonania jakichkolwiek obciążeń lub sprzedaży tych nieruchomości, gdyż w wyniku takich czynności naraziłaby się na odpowiedzialność karną z art. 300 § 2KK.Organy egzekucyjne dokonały także zajęć z rachunków bankowych skarżącej. Skarżąca nie jest również w stanie zaciągnąć kredytu z uwagi na brak zdolności kredytowej.

W pkt 7 wniosku skarżąca wymieniła, iż w skład jej majątku wchodzą następujące ruchomości - samochód KIA UP Carnival z 2004 r., Mitsubishi Colt z 2004 r., Mercedes Benz GL z 2008 r

Na uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż wobec niej zostały wszczęte postępowania podatkowe w zakresie podatku o towarów i usług oraz podatku dochodowego. Część z nich została zakończona decyzjami ostatecznymi i wszczęto egzekucję. W konsekwencji organ podatkowy zajął prawa majątkowe stanowiące wierzytelności z rachunku bankowego oraz pozostały majątek składający się z nieruchomości oraz ruchomości. Wobec powyższego opłacenie wpisu od skargi ma w/w decyzję nie może odbyć się bez spowodowania poważnej szkody majątkowej. Nadmienić należy, że skarżąca jest osobą niepracującą. Dotychczasowe źródła dochodów skarżącej zostały zablokowane poprzez działania US. Wobec powyższego środki na utrzymanie i bieżące potrzeby życiowe skarżąca otrzymuje od swoich synów. Pomoc synów polega głownie na dostarczaniu żywności, opłacaniu kosztów leczenia oraz dokonywaniu opłat za media.

Do wniosku dołączone zostały kserokopie następujących dokumentów :

- opinia sądowo – psychiatryczna dot. stanu zdrowia E.W., , wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności Gospodarczej RP dot. działalności prowadzonej przez syna skarżącej M.W., odpisy KW 11 nieruchomości,.

W ocenie referendarza informacje przekazane przez skarżącą we wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające do oceny jej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej w związku z czym, działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismem z dnia 28 stycznia 2015 r., skierowanym do pełnomocnika skarżącej, została ona wezwana do jego uzupełnienia.

W piśmie z dnia 9 lutego 2015 r., uzupełniającym wniosek pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, iż środki na utrzymanie i bieżące potrzeby życiowe skarżąca otrzymuje o d swoich synów oraz od niedawna tj. grudnia 2014 r. zostało jej przyznane świadczenie emerytalne. Pomoc synów polega głownie na dostarczaniu żywności oraz dokonywaniu opłat za media., telefon, ubezpieczenia, podatki od nieruchomości, wydatki na żywność i leki.

Skarżąca szacuje, że jej miesięczne koszty utrzymania wynoszą około 1.900 zł. ( 1.000 zł to wydatki na żywność, bieżące potrzeby życiowe, opłaty za media oraz leczenie 900 zł ( obejmuje ono wizyty u specjalistów oraz lekarstwa).Skarżąca cierpi na liczne przewlekłe choroby. Z przedłożonej do akt sprawy opinii sądowo – psychiatrycznej o stanie zdrowia skarżącej wynika, iż na zły stan zdrowia skarżącej wpłynęło wiele czynników chorobotwórczych i przebytych chorób. Skarżąca jest osobą w wieku 61 lat. Znajduje się pod stała opieką psychiatryczną. Ma ataki głębokiej depresji.

Miesięczne środki , którymi dysponuje skarżąca wynoszą 1.215 zł., są to środki pochodzące z emerytury. Kwota ta w większości wydatkowana jest na bieżące potrzeby medyczne - lekarstwa, wizyty u specjalistów, zabiegi.

Mając na względzie okoliczności, iż względem skarżącej prowadzone są liczne postepowania egzekucyjne, prawdopodobnie w najbliższym czasie również świadczenie emerytalne skarżącej ulegnie zajęciu komorniczemu.

Z posiadanej przez skarżącą wiedzy wynika, iż roczne dochody syna M.W. wynoszą około 70.000 zł a syna M.W. około 30.000 zł.

Na okoliczność kiedy skarżąca odbyła podróż do Brazylii lub inna podróż zagraniczną przedstawiona został kserokopia jej paszportu.

Do pisma uzupełniającego z dnia 9 lutego 2015 r. dołączone zostało następujące kserokopie dokumentów : 6 zawiadomień Naczelnika Urzędu Skarbowego o zmianie wysokości zajęcia, zawiadomienia z dnia 10 grudnia 2014 r. US o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej, dane dotyczące wpisu w rejestrze REGON dot. działalności prowadzonej przez syna skarżącej M.W., oraz M.W. informacje Naczelnika Urzędu Skarbowego o stanie zaległości na dzień 19 września 2014 r., wykaz majątku sporządzony do akt sprawy [...], kserokopię paszportu

Rozpoznając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu lub w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W przedmiotowej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zatem wniosek skarżącej należy rozpatrywać w kontekście przesłanek zawartych w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Zgodnie z wyżej powołanym artykułem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienia prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe ( postanowienie NSA z 6 października 2004 r., sygn, akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz.8). Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy rozpatruje się w dwóch aspektach – z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z uwzględnieniem jej możliwości finansowych ( por. H. Knysiak – Molczyk, Prawo pomocy w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PS 2003, nr 11-12, s.85). Oceniając sytuację materialna i życiową wnioskodawcy bierze się pod uwagę również sposób w jaki wnioskodawca gospodarował swoim majątkiem do chwili złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Niewątpliwa i ta okoliczność wpływa i kształtuje obecną sytuację materialną wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie po dokonaniu analizy informacji wynikających z oświadczeń skarżącej jak i przekazanych przez nią dokumentów, referendarz sądowy uznał, iż nie zachodzą szczególne okoliczności, określone w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. . pozwalające na skuteczne ubieganie się o przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Rozpoznając wniosek skarżącej wzięto pod uwagę wysokość kosztów, które ma ponieść skarżąca oraz to czy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.

Skarżąca od grudnia 2014 r. uzyskuje stały miesięczny dochód w postaci świadczenie emerytalnego w wysokości 1.215 zł, aktualnie bez obciążeń.

Nadal korzysta z pomocy finansowej synów – M.W. i M.W.. Pomoc ta dotyczy wszystkich aspektów życia- zakupu żywności, opłacie za media, podatków, ubezpieczeń, pokrywaniu kosztów leczenia, zakupu lekarstw, opłacie za telefon. Jak podała skarżąca szacunkowy koszt jej miesięcznego utrzymania to kwota 1.900 zł. Z tego 1.000 zł przeznaczana jest na opłaty za media, zakup żywności, bieżące potrzeby życiowe a 900 zł przeznaczana jest na zakup lekarstw, wizyty u specjalistów, rehabilitację.

Co do wykazanych kosztów leczenia, skarżąca ani we wniosku o przyznanie prawa pomocy ani w piśmie uzupełniającym nie sprecyzowała na jakie choroby cierpi, nie przedstawiła żadnych zaświadczeń od lekarzy specjalistów co do aktualnego stanu zdrowie, podjętego leczenia. Nie przedstawiła też żadnych faktur dokumentujących zakup przyjmowanych leków. W interesie skarżącej jest gromadzenie takiej dokumentacji chociażby mając na względzie toczące się wobec niej postępowania sądowego i administracyjne. Jak wiadomo orzekającemu choćby z doświadczenia życiowego skarżąca mogła to bez problemu uczynić, a żaden specjalista nie ma podstaw do tego, aby odmówić sporządzenia takiej dokumentacje na życzenie skarżącej. Podobnie sprawa się ma zakupem leków czy rehabilitacją, odpłatną jak rozumie orzekający. Wszystkie informacje dotyczące stanu zdrowia skarżącej są bardzo enigmatyczne i póki co skarżąca opiera się jedynie na opinii sądowo- psychiatrycznej z dnia 5 sierpnia 2013 r. Wymienione schorzenia, udokumentowane w kartach informacyjnych ze szpitali wskazują na choroby uleczalne, nie zagrażające życiu. Jedna z wymienionych jawi się jako dolegliwość przewlekła. Z tym, że leczona pozwala na normalna aktywność życiową.

Dlatego aby ocenić wysokość wydatków skarżącej na usługi medyczne i leki, orzekający winien mieć pełny wgląd do dokumentów, o których mowa powyżej jak i do stosownych faktur wystawianych w związku z korzystaniem z tych usług jak i wykupem leków.

Składający wniosek o przyznanie prawa pomocy musi wykazać nie tylko swoją sytuację majątkową, ale również sytuację majątkową innych członków rodziny - domowników, którzy pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym bądź są zobowiązani do alimentacji ( art. 252 p.p.s.a.). Przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego regulują stosunki między rodzicami dziećmi nakładając na rodziców i dzieci określone obowiązki alimentacyjne (art. 128 k.r.o.)

Stosownie natomiast do art. 87 k.r.o. rodzice i dzieci obowiązani są wspierać się wzajemnie. Do obowiązków tych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowym- zalicza się również pomoc w opłaceniu kosztów postępowania sądowego, toczonego przez osobę uprawnioną do alimentacji ( por. postanowienie SN z dnia 15 maja 1989 r., sygn. akt. II CZ 80/89, opubl. W LEX pod nr 8963 i z dnia 5 maja 1967 r., sygn. akt I CZ 37/67, opubl. W LEX pod nr 6155, postanowienie NSA z dnia 6 października 2004 r., sygn. akt I GZ 71/04, opubl. W ONSA i WSA z 2005 r., nr 1, poz. 8)

W zakresie w jakim dochody i obciążenia finansowe osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym bądź zobowiązanych do alimentacji ( rodziców i dzieci) kształtują sytuację finansowa wnioskodawcy tj. koszty utrzymania i potencjalne dochody, referendarze i wojewódzkie sądy administracyjne są uprawnione na podstawie art. 255 p.p.s.a. do wzywania o dokumenty źródłowe obrazujące sytuację finansową tych osób ( por. postanowienie NSA z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 67/11). W przedmiotowej sprawie skarżąca w odpowiedzi na zapytanie sądu podała jedynie orientacyjnie, iż dochód roczny jej synów to około - w przypadku syna M.W. 70.000 zł a syna M.W. około 30.000 zł.

Co za tym idzie są to jedynie niczym nie poparte przypuszczenie skarżącej.

A bezspornym pozostaje fakt, iż skarżąca pozostaje na utrzymaniu synów do chwili obecnej.

W takiej sytuacji, w ocenie referendarza oświadczenie majątkowe skarżącej zawarte w formularzu nie uczyniło zadość obowiązkowi wynikającemu z art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym o dochodach nie tylko wnioskodawcy, ale również dzieci i innych domowników. Wniosek skarżącej nie zawierał więc pełnej informacji dotyczącej zdolności do uiszczenia kosztów postępowania, choćby w części, uwzględniając sytuację majątkową i finansową osób najbliższych tj. domowników i osób zobowiązanych do alimentacji.

W świetle uwag dotyczących stosunków miedzy rodzicami i dziećmi, nie jest wystarczające dla pozytywnego rozpoznania wniosku złożenie oświadczenia przez skarżącą co do orientacyjnych dochodów uzyskiwanych przez synów skarżącej.

Wobec powyższego należało przyjąć, iż skarżąca nie zrealizowała warunków wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania, chociażby w części. Złożone na urzędowym formularzu oświadczenia jest niepełne nie zawiera bowiem wszystkich danych o sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej skarżącej.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ).