Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 539/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1403
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 marca 2019 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o rozłożeniu na raty spłaty należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny kontrolowanej sprawy przedstawia się następująco:

1. Decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t. j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2336 ze zm.), dalej również: u.s.r., Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników stwierdził wygaśnięcie decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2014r. znak [...] o rozłożeniu spłaty należności E. P. (dalej powoływanego jako "Strona", "Skarżący") z tytułu składek na ubezpieczenie rolnicze, na raty za okres od IV kwartału 2003 r. do IV kwartału 2013 r.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ administracji wyjaśnił jej motywy i dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie:

Skarżący został objęty ubezpieczeniem społecznym rolników na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1997r. z mocy ustawy od 18 stycznia 1992 r.

Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. znak: [...] Skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników od [...] listopada 2006 r., z uwagi na fakt, iż od [...] listopada 2006 r. był zatrudniony na terenie Belgii i tam podlegał ubezpieczeniu, a właściwym ustawodawstwem było ustawodawstwo belgijskie.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. organ poinformował Skarżącego, ze obowiązek podlegania ubezpieczeniu społecznemu rolników jako rolnik i obowiązek opłacania składek na to ubezpieczenie ustał z dniem od [...] listopada 2006 r., a na dzień [...] stycznia 2011r. na koncie Skarżącego pozostała ubezpieczona małżonka B. P.

W dniu [...] grudnia 2013 r. Skarżący złożył wniosek o rozłożenie powstałej należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na raty.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2014r. znak: [...] organ rozłożył należność z tytułu składek na ubezpieczenie rolników w kwocie 12.239,43 zł (należność główna) oraz 8.734 zł (odsetki) za okres od 1 października 2003 r. do 31 lipca 2012 r. na 60 rat. Powyższa decyzja zawierała zastrzeżenie, że nie dokonanie zapłaty którejkolwiek raty w wyznaczonym terminie w pełnej wysokości spowoduje wygaśniecie decyzji o rozłożeniu przedmiotowej należności na raty.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. przyznano Skarżącemu prawo do emerytury rolniczej od [...] kwietnia 2017 r.

Decyzją z dnia [...].12.2017 r. znak: [...] stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od 01.10.2006 r. do 26.11.2006 r. (k. 757-758 akt admin.). Od powyższej decyzji zostało złożone odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2018 r. sygnatura akt [...], zostało ono oddalone (wyrok jest nieprawomocny).

W związku z tym, iż Skarżący nie dokonał zapłaty raty 33 z terminem płatności [...] lutego 2018 r., raty 34 z terminem płatności [...] marca 2018 r. oraz raty 35 z terminem płatności [...] maja 2018r., Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników decyzją z [...] czerwca 2018 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] stycznia 2014r., a objęte nią należności za okres 1 października 2003r. – 31 grudnia 2013r., stały się natychmiast wymagalne.

Tym samym, jak podkreślił organ w zaskarżonej decyzji, Skarżący jest zobowiązany do uregulowania powyższej należności, która na dzień wydania przedmiotowej decyzji wynosi wraz z odsetkami 2.898.29 zł.

2. Kwestionując zasadność wydanej decyzji Skarżący na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Uzasadniając wyjaśnił, że po spłacie 32 rat okazało się, że decyzja z dnia [...] stycznia 2014r. posiada wadliwość, albowiem organ nie odliczył okresu ubezpieczenia, w którym skarżący podjął prace za granicą (w Belgii)., tj. od [...] października 2006 r.

Skarżący oświadczył jednocześnie, że został pokrzywdzony i oszukany, albowiem całość wyrównania świadczenia z tytułu przyznanej emerytury za okres od 28 kwietnia 2017r. do 30 stycznia 2018r. w kwocie 6286, 77 zł brutto została potrącona przez organ tytułem zaległych składek licząc od tytułu.

3. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu przedstawiając chronologicznie zaistniałe w sprawie okoliczności faktyczne, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Skarga okazała się niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Istotą sporu w niniejszej sprawie było potrącenie przez organ całości wyrównania świadczenia z tytułu przyznanej emerytury za okres od 28 kwietnia 2017r. do 30 stycznia 2018r. w kwocie 6286, 77 zł na poczet zaległych składek oraz nie uwzględnienie przy wyliczeniu przez organ zaległości w opłaconych składkach faktu, że decyzja z dnia [...] stycznia 2014r. , którą organ rozłożył należność z tytułu składek na ubezpieczenie rolników w kwocie 12.239,43 zł (należność główna) oraz 8.734 zł (odsetki) za okres od 1 października 2003 r. do 31 lipca 2012 r. na 60 rat, posiada wadliwość, albowiem organ nie odliczył okresu ubezpieczenia, w którym skarżący podjął pracę w Belgii.

4. Odnosząc się do pierwszego z ww. zarzutów należy wskazać, że organ rentowy dokonał potrącenia całości wyrównania świadczenia za okres od 28 kwietnia 2017r. do 30 stycznia 2018 r. kwoty 6286,77 złotych brutto (5122,77 zł netto) na poczet zaległych składek, ponieważ takie uprawnienie organu wynika wprost z art. 50 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie z tym przepisem Kasa może potrącać z wypłacanych świadczeń z ubezpieczenia zaległe składki na ubezpieczenie społeczne rolników indywidualnych i członków ich rodzin lub na ubezpieczenie, wraz z odsetkami, a także składki na ubezpieczenie za bieżący kwartał; dotyczy to tylko składek za osobę pobierającą świadczenie, z wyjątkiem domownika, oraz składek, do których opłacenia zobowiązana jest ta osoba. Ponadto z emerytur i rent mogą być potrącane inne należności na zasadach określonych w odrębnych przepisach.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 lipca 2014 r. (SK 28/13) uznał, że art. 50 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403, 1623 i 1650 oraz z 2014 r. poz. 684) w zakresie, w jakim uprawnia Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego do potrącania z wypłacanych zasiłków chorobowych składek na ubezpieczenie społeczne rolników, jest zgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdził ponadto, że ww. przepis nie określa żadnego limitu dokonywanych potrąceń.

Orzecznictwo sądowe potwierdza możliwość dokonywania przez organy w tym KRUS, takich potrąceń. Sąd Apelacyjny w B. w wyroku z dnia [...] września 2000 r. ( sygn. akt: [...]) stwierdził, że zaległe składki na ustawowe ubezpieczenie społeczne rolników podlegają potrąceniu z przyznanego rolnikowi jednorazowego odszkodowania wypadkowego, zgodnie z przepisem art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Wskazał, ponadto, że zawarty przez strony układ ratalny na spłatę zaległości nie uniemożliwia dokonania potrącenia świadczenia, bowiem z treści układu wynika, ze zastrzeżono w nim możliwości takiego potrącenia w sytuacji otrzymywania świadczenia.

Poza sporem w sprawie jest fakt, że Skarżący nie dokonał zapłaty raty 33 z terminem płatności [...] lutego 2018 r., raty 34 z terminem płatności [...] marca 2018 r. oraz raty 35 z terminem płatności [...] maja 2018r. i z tego powodu Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia [...] stycznia 2014r., a objęte nią należności za okres 1 października 2003r. – 31 grudnia 2013r., stały się natychmiast wymagalne. Skarżący był więc zobowiązany do uregulowania powyższej należności.

Skarżący nie może zasłaniać się nie wiedzą w tej sprawie i wskazywać na niemożliwość takiego potrącenia także dlatego, że decyzja z dnia [...].01.2014 r. znak: [...] w sprawie przyznania ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników (k. 584 akt admin.) zawierała informację, iż nie dokonanie zapłaty którejkolwiek raty w wyznaczonym terminie w pełnej wysokości spowoduje wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu należności na raty. Decyzja powyższa nie została przez niego zaskarżona i była ostateczna.

5. Odnosząc się do zarzutu, że decyzja z dnia [...] stycznia 2014r., którą organ rozłożył należność z tytułu składek na ubezpieczenie rolników na 60 rat, posiada wadliwość, albowiem organ nie odliczył okresu ubezpieczenia, w którym skarżący podjął pracę w Belgii, należy wskazać, że w dacie wydania decyzji była ona prawidłowa, gdyż fakt pracy Skarżącego w Belgii od [...].10.2006 r. do [...].11.2006 r. nie był znany organowi.

Dopiero decyzją z dnia [...].12.2017 r. znak: [...] stwierdzono ustanie ubezpieczenia społecznego rolników od [...].10.2006 r. do [...].11.2006 r. (k. 757-758 akt admin.). Jednak jak wynika z akt administracyjnych od powyższej decyzji zostało złożone przez Skarżącego odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. Wyrokiem z dnia [...] lipca 2018 r. sygnatura akt [...], zostało ono oddalone (wyrok jest nieprawomocny). Kwestia ta więc nie jest ostatecznie rozstrzygnięta, a prowadzone jest w tej sprawie odrębne postępowanie.

Natomiast sąd administracyjny badał prawidłowość wydania decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Rolników z dnia [...] czerwca 2018 r., którą stwierdził on wygaśnięcie decyzji z dnia [...] stycznia 2014r., a objęte nią należności za okres 1 października 2003r. – 31 grudnia 2013r., stały się natychmiast wymagalne. Jak wskazano wyżej przedmiotowa decyzja prezesa KRUS była prawidłowa.

6. Reasumując ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że nie wystąpiła w tej sprawie przesłanka uzasadniająca uznanie skargi za zasadną.

Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w skarżonej decyzji.

Zdaniem Sądu orzekającego, organ zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. Dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była logiczna i zgodna z przepisami prawa i doświadczenia życiowego. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

7. W takim stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku orzekł, jak w sentencji.