Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6302 Kontyngenty taryfowe, pozwolenia, cła  antydumpingowe i inne ograniczenia w obrocie towarowym z zagranicą
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 4 pkt 1, art. 201 ust. 1 lit. a, ust. 2, art. 221 ust. 3, art. 243
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 145 par. 3, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2015 poz 658
law: Ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 292 poz 4 pkt 19 preambuły
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1135/2011 z dnia 9 listopada 2011 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków  antydumpingowych, wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów  tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów  tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i  poddające ten przywóz rejestracji.
article: art. 115 par. 1 i par. 2, art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 343 poz 51 art. 14 ust. 5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych  z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (wersja ujednolicona)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skarg M. L. i M. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 4 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cła antydumpingowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr [...], 2. umarza postępowanie w przedmiocie cła antydumpingowego przed organami celnymi, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego M. H. kwotę 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego M. L. kwotę 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 6 listopada 2011 r. Agencja Celna K. Ś., działając jako przedstawiciel bezpośredni [...] spółka cywilna M. H., M. L., zgłosiła celem objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu tkaninę siatkową o oczkach otwartych z włókien szklanych o wielkości oczek 5x5 mm i masie powierzchniowej 145g/m2, przywożoną z Malezji, zaklasyfikowaną do kodu Taric 7019 59 00 11 z preferencyjną stawką celną 3,5 % i stawką podatku VAT 23 %. Zgłoszenie zostało przyjęte i zarejestrowane pod numerem ewidencyjnym [...].

Po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego, decyzją z dnia 12 września 2012 r., nr [...], skierowaną do [...] s.c. M. H., M. L., Naczelnik Urzędu Celnego określił wobec towaru niezaksiegowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (A30) w wysokości 62.209 zł oraz określił podatek od towarów i usług w stosunku do towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu w wysokości 37.852 zł.

Decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Izby Celnej decyzją z dnia 3 grudnia 2012 r.

W następstwie skargi wniesionej przez M. H. i M. L. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 95/13 stwierdził nieważność wyżej wskazanych decyzji organów celnych. Skarga kasacyjna Dyrektora Izby Celnej została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014 r. sygn. akt I GSK 1472/13.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 kwietnia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego orzekł w następujący sposób:

1) określił niezaksięgowaną kwotę ostatecznego cła antydumpingowego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu (A30) w wysokości 62.209 zł,

2) orzekł o solidarnym zobowiązaniu:

* M. H.

* M. L.

do pokrycia długu celnego z tytułu importu towaru określonego w ww. zgłoszeniu celnym.

W podstawie prawej rozstrzygnięcia wskazano art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) – dalej powoływanej jako: "o.p.", art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (tekst jednolity: Dz.U. z 2013 r., poz. 727 ze zm.), art. 4 pkt 1, pkt 9 i pkt 18, art. 213, art. 220 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.) – dalej: "WKC", art. 1 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzającego ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz. Urz. UE L 196/1 z dnia 24.07.2012r.).

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 95/13 polecił prowadzenie postępowania wobec wspólników spółki cywilnej, a nie spółki cywilnej. Sąd zaznaczył, że spółka cywilna jako jednostka organizacyjna nie będąca osobą prawną, której ustawa nie przyznała zdolności prawnej nie może być podmiotem praw i obowiązków względem prawa celnego. Przedmiotem tych praw i obowiązków są tylko wspólnicy - osoby fizyczne. Uwzględniając uwagi sądów administracyjnych organ podjął czynności zmierzające do prawidłowego wszczęcia postępowania oraz doręczenia postanowienia o jego wszczęciu, a w konsekwencji do prawidłowego doręczenia rozstrzygnięcia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. w odpowiedzi na zapytanie organu poinformował, że spółka cywilna [...] z dniem 26 marca 2013 r. wykazała ustanie bytu prawnego. W piśmie wskazano adresy zamieszkania obu byłych wspólników.

Mając na uwadze rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, organ wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia ostatecznego cła antydumpingowego.

W trakcie postępowania strony reprezentował radca prawny.

W związku z przepisami rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 nałożone zostało ostateczne cło antydumpingowe na towar pochodzący z Malezji w wysokości 62,9 %. Zgodnie z art. 1 ust. 1 tego rozporządzenia ostateczne cło antydumpingowe stosowane wobec "wszystkich pozostałych przedsiębiorstw" nałożone art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego (UE) nr 791/2011 na przywóz tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m2, z wyłączeniem tarcz z włókna szklanego, pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, zostaje rozszerzone na przywóz tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m2, z wyłączeniem tarcz z włókna szklanego wysyłanym z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7019 51 00 i ex 7019 59 00 (kody Taric 7019 51 00 11 i 7019 59 00 11). W myśl art. 1 ust. 2 rozporządzenia cło rozszerzone na mocy ust. 1 tego artykułu pobiera się od przywozu wysyłanego z Malezji, bez względu na to, czy został zgłoszony jako pochodzący z Malezji, zarejestrowanego zgodnie z art. 2 rozporządzenia (UE) nr 1135/2011 oraz art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009. Z kolei art. 1 ust. 3 stanowi, iż o ile nie określono inaczej, zastosowanie mają obowiązujące przepisy dotyczące należności celnych.

W przedmiotowym przypadku rejestracji dokonano zgodnie z datą objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu (16 listopada 2011 r.), tj. w okresie trwania dochodzenia dotyczącego możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych z włókien szklanych wysyłanych z Malezji , zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji i poddające ten przywóz rejestracji.

Mając na uwadze wyjaśnienia pełnomocnika stron oraz po przeanalizowaniu zgromadzonych dokumentów organ celny zgodził się, że wszelkie działania związane ze sprowadzonym towarem odbyły się przed ukazaniem się rozporządzenia wszczynającego dochodzenie nr [...]. Biorąc jednak pod uwagę przepisy określone w powyższych rozporządzeniach datą istotną dla sprawy jest data rejestracji zgłoszenia celnego i objęcia towaru procedurą dopuszczenia do obrotu.

Odnośnie kwestii działania prawa wstecz organ zauważył, że nie jest w jego kompetencji ocena, czy też dokonanie zmiany przepisów prawa wspólnotowego. Rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 672/2012, także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie, lecz zarejestrowane na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1135/2011 stanowi istotnie przejaw działania prawa wstecz, lecz dozwolonego zarówno w świetle Konstytucji RP, jak i prawa wspólnotowego.

W dalszej kolejności organ wskazał, że żaden z przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego nie formułuje względem spółki cywilnej - jako jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej - szczególnych obowiązków ani też szczególnych uprawnień, dlatego też jego regulacje w przypadku importu towarów przez osoby związane umową spółki cywilnej należy odnosić do wspólników spółki.

Dług celny w przywozie powstały w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego w wyniku wprowadzenia przez wspólników spółki cywilnej na obszar celny Wspólnoty towaru podlegającego należnościom przywozowym oznacza nałożony na te osoby fizyczne solidarny obowiązek uiszczenia należności celnych przywozowych (por. art. 213 WKC). Z dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego wynika, że w czasie dokonywania importu wspólnikami spółki byli M. H. i M. L., dlatego też zasadne jest obciążenie ich zaległościami z tytułu długu celnego i zobowiązanie do jego solidarnego pokrycia.

M. L. i M. H. odwołali się od decyzji organu pierwszej instancji zarzucając jej naruszenie: art. 210 § 4, art. 188 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 122 o.p., art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135/2011 poprzez błędną jego wykładnię, art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 w zw. z art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135/2011, art. 2, art. 8 Konstytucji RP przez zastosowanie prawa wstecz oraz uznania, że organ nie jest kompetentny do oceny czy też do zmiany przepisów prawa wspólnotowego, art. 221 ust. 3 w zw. z art. 243 WKC poprzez wydanie decyzji w przedmiocie długu celnego pomimo upływu 3-letniego terminu przedawnienia.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 4 sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 o.p., art. 73 ust.1 ustawy - Prawo celne, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że na tkaniny siatkowe o otwartych oczkach z włókien szklanych w rodzaju klasyfikowanych m.in. do kodu CN 7019 59 00, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. nałożono cło antydumpingowe w wysokości 62,9 %.

Organ wskazał na przepisy rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. L 343 z 2009 r.), które określają kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej.

Z kolei, rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135 z dnia 9 listopada 2011 r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady UE nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji (również powołane w art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego nr 672/2012), w art. 1 przewiduje: "Niniejszym wszczyna się dochodzenie na podstawie art. 13 ust. 3 rozporządzenia podstawowego w celu ustalenia, czy przywóz do Unii tkanin siatkowych otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość szerokość oraz o masie powierzchniowej powyżej 35 g/m2, z wyłączeniem tarcz z włókna szklanego, wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, obecnie objętych kodami CN ex 7019 51 00 i ex 7019 59 00 (kody TARIC 7019 51 00 11 i 7019 59 00 11), stanowi obejście środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym (UE) nr 791/2011. Rozporządzenie to, w art. 2 nakłada obowiązek rejestracji przez organy celne przywozu do Unii określonego w cytowanym powyżej art. 1. W motywie 19 preambuły rozporządzenia stwierdzono ponadto, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 11 listopada 2011 r. Obowiązywało zatem w dniu 16 listopada 2011 r., tj. w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego i jest to data poddania rejestracji przywozu towarów.

Towary sprowadzone w czasie trwania dochodzenia i przed wejściem w życie rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r., ale zarejestrowane na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135 z dnia 9 listopada 2011 r., podlegają cłu antydumpingowemu. Wprawdzie takie funkcjonowanie ceł antydumpingowych stanowi przejaw działania prawa wstecz, jest jednak dozwolone w świetle prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony przemysłu wspólnotowego przed szkodliwymi działaniami dumpingowymi. W szczególności fakt przekroczenia granicy Unii Europejskiej nie decyduje o rejestracji towaru, jak również nie ma wpływu na ustalenie cła antydumpingowego. Co do zasady, datą decydującą o tym jakie przepisy prawa celnego należy stosować przy określaniu długu celnego w sytuacji, gdy towar zostaje dopuszczony do obrotu, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Dopiero zgłoszenie towaru powoduje jego rejestrację a w konsekwencji naliczenie cła antydumpingowego.

Wbrew twierdzeniom stron, takie funkcjonowanie ceł antydumpingowych jest dozwolone w świetle Konstytucji RP. Nie kwestionuje tego orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem o naruszeniu art. 2 Konstytucji RP oraz zasady praworządności.

Organ odwoławczy nie zgodził, się z zarzutem wydania decyzji w przedmiocie długu celnego pomimo upływu 3-letniego terminu przedawnienia. W jego ocenie wszczęcie postępowania po ww. wyroku WSA w Gdańsku nastąpiło w czasie trwania procedury odwoławczej w rozumieniu art. 243 WKC. Zgodnie z przepisem art. 221 ust. 3 WKC, bieg trzyletniego terminu liczonego od dnia powstania długu celnego na powiadomienie dłużnika o należnościach celnych "zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej". Faktem jest przy tym, że skargę do sądu administracyjnego od decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 3 grudnia 2012 r. wnieśli M. H. i M. L., a zatem strony niniejszego postępowania.

Zdaniem organu odwoławczego nie doszło do naruszenia przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa, a uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji było prawidłowe. Wymiar cła antydumpingowego znajduje podstawę w obowiązujących przepisach prawa i został dokonany w granicach swobodnej oceny dowodów, jaka należy do kompetencji organów celnych na podstawie art. 191 o.p.

M. L. i M. H. złożyli osobne skargi na wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. W takich samych skargach domagali się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej, względnie uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, bądź uchylenia decyzji organu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. nieważność, ze względu na to, iż została:

wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 §1 pkt 3 o.p.) poprzez

wydanie jej na skutek jednego postępowania wobec dwóch stron, w sytuacji, gdy winny toczyć się dwa odrębne postępowania;

wydanie jednej decyzji skierowanej do obu stron zamiast dwóch odrębnych decyzji, gdzie każda winna być skierowana do każdej ze stron odrębnie (art. 133 §1 w zw. z art. 210 §1 pkt 3 o.p.)

skierowana do osoby niebędącej stroną (art. 247 §1 pkt 5 o.p.) - tj.: "M. H., M. L.", w sytuacji gdy nie są oni ani jedną stroną ani "stroną zbiorową", tylko każdy z nich jest odrębną stroną;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj:

a) art. 233 §1 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a) o.p., względnie art. 233 § 2 o.p. poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy i brak jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy przez umorzenie postępowania, względnie - brak uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia, mimo iż Naczelnik Urzędu Celnego dopuścił się szeregu naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego;

b) art. 133 § 1 w zw. z art. 210 § 1 pkt 3 o.p. poprzez

i. przeprowadzenie jednego postępowania celnego zamiast dwóch, w sytuacji gdy były dwie odrębne strony postępowania – M. L. oraz M. H. i winny toczyć się dwa postępowania - każde odrębnie w stosunku do każdej ze stron;

ii. wydanie po przeprowadzeniu postępowania celnego jednej decyzji adresowanej do obu stron, wobec których toczyło się postępowania, zamiast dwóch decyzji (gdzie jedna winna być wydana w stosunku do M. L., druga w stosunku do M. H.) i

iii. skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie - stroną nie są "M. H., M. L.", tylko dwie odrębne strony.

art. 188 w zw. z art. 180 § 1, 187 § 1 i 122 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron na okoliczność tego, czy w dniu, który organ przyjął za relewantny dla dokonania rejestracji, skarżący mieli możliwość zapoznania się ze zrozumiałym dla nich tekstem rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135 (tj. czy było ono opublikowane i dostępne w języku polskim) oraz czy było ono dla nich wiążące, mimo że co do tej kwestii organ nie poczynił żadnych ustaleń, a miała ona kluczowe znaczenie dla sprawy, ponieważ od okoliczności tej zależało, czy podstawa prawna wydanej decyzji obowiązywała wobec skarżących w dniu objęcia towaru procedurą celną, a także:

art. 210 § 4 o.p. poprzez całkowity brak odniesienia się do zarzutów skarżących, że w dniu objęcia towaru procedurą celną, nie był im dostępny zrozumiały tekst rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135, tj. przetłumaczony na język polski, w sytuacji gdy chwila ogłoszenia rozporządzenia w polskim języku urzędowym powinna być uznana za decydującą dla wejścia przez nie w życie i uzyskania mocy obowiązującej,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło organ do orzekania w oparciu o nienależycie ustalony stan prawny i w oparciu o akt prawny, który zdaniem skarżących nie obowiązywał w dniu, w którym miały miejsce zdarzenia, mogące być podstawą objęcia towaru procedurą rejestracyjną.

Ponadto zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1135/2011 oraz art. 2 i art. 217 Konstytucji RP poprzez błędną wykładnię i uznanie, że z przepisów rozporządzenia wynika obowiązek przyjęcia, że dzień rejestracji przywozu następuje w dniu zgłoszenia towaru do procedury celnej i z tym też dniem wywołuje skutek - co jest wykładnią przeciwkonstytucyjną, powodującą działanie prawa wstecz poza ramami wyznaczonymi przez Konstytucję oraz ww. rozporządzenia, a także retroaktywność sprzeczną z celem ustalenia cła antydumpingowego, podczas gdy należało przyjąć, że rejestracja przywozu ma charakter deklaratywny, tj. wszczęcie procedury rejestracyjnej następuje dopiero w dniu zgłoszenia towaru, jednakże rozstrzygniecie w przedmiocie rejestracji powinno uwzględniać stan faktyczny i prawny na dzień rzeczywistego przywozu - interpretacja taka nie niweczy skutku regulacji antydumpingowych, pozostaje w ramach dopuszczonej przez nie retroaktywności, a przy tym nie wywołuje skutków sprzecznych z postanowieniami Konstytucji;

- art. 2 Konstytucji RP przez zastosowanie prawa wstecz i uznanie, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2011 wprost dopuszcza retroaktywny skutek rejestracji, który jest w tym wypadku uzasadniony - w sytuacji, gdy organ zastosował prawo wstecz nie tylko do skutków rejestracji, ale także do przesłanek jej zastosowania, co wyraźnie wykracza poza wyraźne brzmienie rozporządzenia oraz cel jego wprowadzenia w życie;

- i w konsekwencji powyższego naruszenie art. 1 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 672/2012 w zw. z art. 2 rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2011 poprzez niewłaściwe ich zastosowanie oraz błędną wykładnię i przyjęcie, że importowane towary zostały prawidłowo objęte procedurą rejestracji, a zatem rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 rozciągnęło stosowanie ceł antydumpingowych także na te towary;

- art. 221 ust. 3 w zw. z art. 243 WKC poprzez wydanie decyzji w przedmiocie cła antydumpingowego pomimo upływu 3-letniego terminu przedawnienia (który przy przyjęciu, iż dług powstał w dniu16 listopada 2011 r. mijał w dniu 16 listopada 2014 r., tymczasem powyższe powstępowanie zostało wszczęte dopiero 27 stycznia 2015 r.).

W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył sprawę o sygn. akt III SA/Gd 749/15 ze skargi M. L. i sprawę o sygn. akt III SA/Gd 750/15 ze skargi M. H. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz zarządził prowadzenie dalej pod sygnaturą akt III SA/Gd 749/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skargi należało uwzględnić, jakkolwiek nie wszystkie podniesione w nich zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.

Orzekając w niniejszej sprawie Sąd był związany poglądem wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013r. sygn. akt III SA/Gd 93/13. Skarga kasacyjna od tego wyroku została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 października 2014r. sygn. akt I GSK 1472/13. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Sąd stwierdził nieważność obu wydanych w sprawie decyzji, zostały one bowiem skierowane do [...] spółki cywilnej M. H., M. L., a więc do osoby niebędącej stroną w sprawie. Postępowanie prowadzone było wobec niewłaściwego podmiotu, gdyż podmiotem praw i obowiązków względem prawa celnego byli wspólnicy – osoby fizyczne. Sąd stwierdził nadto, że nie doszło do skutecznego wszczęcia postępowania w tym zakresie ani do skutecznego doręczenia wspólnikom zapadłych decyzji. Postanowienie o wszczęciu było skierowane do spółki cywilnej i doręczone na jej adres (a powinno być skierowane do wspólników i im doręczone).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja dotycząca określenia cła antydumpingowego. Tym samym zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) postępowanie w sprawie prowadzone było w oparciu o stosowane odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej jako o.p.), z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego.

Na wstępnie należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku z dnia 27 czerwca 2013 r., postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia ostatecznego cła antydumpingowego dla towaru ze zgłoszenia [...]. Postanowienie zostało skierowane do obu byłych wspólników spółki i im doręczone.

Okoliczności faktyczne sprawy były bezsporne między stronami i obejmowały przede wszystkim dokonanie w dniu 16 listopada 2011r. zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu określonej ilości tkaniny siatkowej o oczkach otwartych z włókien szklanych o wielkości oczek 5x5 mm i masie powierzchniowej 145g/m2, przywiezionej z Malezji, zaklasyfikowanej do kodu Taric 7019 59 00 11 z preferencyjną stawką celną 3,5 % i stawką podatku VAT 23 %.

Klasyfikacja taryfowa sprowadzonych towarów nie była między stronami sporna.

Stosownie do art. 201 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, (Dz. Urz. WE L. 302 z 19.10.1992 r. ze zm.), zwanego dalej "WKC", dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, zaś chwilą powstania długu celnego jest przyjęcie zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Do procedur celnych powinny być zatem stosowane wszelkie przepisy materialne z daty zgłoszenia celnego. Ani przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, ani akty regulujące antydumpingowe cło na podtynkowe siatki ( o których będzie mowa niżej), nie przewidują wyjątków, które pozwalałyby na zastosowanie stawek (czy też przepisów) z daty przywozu towaru na obszar Wspólnoty. Inaczej mówiąc dla określenia należności celnych z uwagi na uregulowania prawne, istotna jest data zgłoszenia celnego a nie "fizycznego" wprowadzenia towaru na obszar Wspólnoty. Tym samym zarzut skargi w tym zakresie uznać należy za chybiony.

Postępowanie w sprawie dotyczącej cła antydumpingowego ma specyficzny i wyjątkowy charakter wówczas, gdy zgłoszenie celne zostało (tak jak w sprawie niniejszej) dokonane przed datą wejścia w życie rozporządzenia nakładającego ostateczne cło antydumpingowe.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że w dniu złożenia przedmiotowego złożenia celnego (tj. 16 listopada 2011 r.) kształt instrumentów unijnej polityki antydumpingowej określało rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów nie będących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. UE L 2009.343.51 z dnia 22.12.2009 r.), dalej zwane "rozporządzeniem nr 1225/2009". Punkt 25. Preambuły ww. rozporządzenia stanowił, że niezbędne jest zapewnienie, że przywóz będący przedmiotem postępowania może być zarejestrowany, tak aby można było zastosować w stosunku do niego później odpowiednie środki. Artykuł 14 ust. 5 ww. rozporządzenia stanowił natomiast, że Komisja, po konsultacji z Komitetem Doradczym, może polecić organom celnym podjęcie odpowiednich kroków w celu zarejestrowania przywożonych towarów, tak aby środki mogły zostać zastosowane w odniesieniu do przywozu od daty rejestracji. Przywożone towary mogą zostać poddane rejestracji na wniosek przemysłu wspólnotowego, który zawiera dostateczne dowody uzasadniające takie działanie. Rejestracja zostaje wprowadzona rozporządzeniem, które określa cel tego działania oraz, gdy jest to właściwe, szacunkową kwotę opłat, które mogłyby być zapłacone w przyszłości. Okres obowiązkowej rejestracji nie może być dłuższy niż dziewięć miesięcy.

Z przepisów rozporządzenia nr 1225/2009 wynika zatem jednoznacznie, że rejestracja sprowadzanych towarów prowadzona jest w celu nałożenia na te towary w przyszłości ceł antydumpingowych, o ile dochodzenie potwierdzi stosowanie praktyk handlowych mających na celu obchodzenie środków (ceł) antydumpingowych. W tej sytuacji każdy przedsiębiorca wprowadzając na rynek wspólnotowy towar objęty trwającym dochodzeniem antydumpingowym powinien zdawać sobie sprawę, że z rejestracją takiego towaru łączy się możliwość zastosowania w przyszłości podwyższonego (antydumpingowego) cła. Należy bowiem wyjaśnić, że specyfika postępowania antydumpingowego, które po przeprowadzeniu dochodzenia może doprowadzić do zastosowania podwyższonych ceł antydumpingowych wymaga, by środki ochronne mogły być użyte także w odniesieniu do towarów sprowadzanych w czasie trwania dochodzenia. Istota postępowania antydumpingowego polega między innymi na ochronie rynku wspólnotowego przed szkodami związanymi z przywożeniem towarów po cenach dumpingowych już w okresie trwania wymaganego przepisami dochodzenia. W tym celu stosuje się cła tymczasowe oraz rejestrację towarów, o której mowa powyżej. Środki te pozwalają na realizację celów postępowania antydumpingowego polegających na ochronie rynku wspólnotowego przed niszczącymi go praktykami niezgodnymi z zasadami gospodarki rynkowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 217/11, LEX nr 1087136).

Towar będący przedmiotem zgłoszenia celnego stron skarżących należał do produktów, co do których rozporządzenie Komisji (UE) nr 1135/2011 z dnia 9 listopada 2011r. wszczynające dochodzenie dotyczące możliwego obchodzenia środków antydumpingowych wprowadzonych rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 w odniesieniu do przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, poprzez przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, i poddające ten przywóz rejestracji ( Dz.U.UE.L.2011.292.4), dalej zwane "rozporządzeniem nr 1135/2011" - nakładało obowiązek rejestracji. Punkt 19. Preambuły powyższego rozporządzenia stanowił bowiem, że zgodnie z art. 14 ust. 5 rozporządzenia podstawowego przywóz produktu objętego dochodzeniem powinien zostać poddany rejestracji w celu dopilnowania, aby, jeśli w wyniku dochodzenia zostanie stwierdzone obchodzenie środków, cła antydumpingowe mogły być pobrane w odpowiedniej wysokości z mocą wsteczną od dnia rejestracji przywozu wysyłanego z Malezji.

Rozporządzenie nr 1135/2011 weszło w życie z dniem 11 listopada 2011 r. Towary objęte przedmiotowym zgłoszeniem podlegały zatem rejestracji. Organ celny miał w tej sytuacji obowiązek rejestracji zgłoszonego przywozu stosownie do ww. rozporządzenia, ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2015 r., sygn.. akt I GSK 242/14, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Rozporządzenie Wykonawcze Rady (UE) nr 672/2012 z dnia 16 lipca 2012 r. rozszerzające ostateczne cło antydumpingowe nałożone rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 791/2011 wobec przywozu niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej na przywóz niektórych rodzajów tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji (Dz.Urz.UE.L.2012.196.1), dalej: "rozporządzenie nr 672/2012", nakazało w art. 1 ust. 1 i 2 pobieranie cła rozszerzonego od przywozu tkanin siatkowych o otwartych oczkach z włókien szklanych, o wielkości oczka powyżej 1,8 mm na długość i szerokość oraz o wadze powyżej 35 g/m2 wysyłanych z Malezji, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Malezji, zarejestrowanych zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 1135/2011. Ww. rozporządzenie weszło w życie z dniem 25 lipca 2012r.

Rozciągnięcie ceł antydumpingowych nałożonych rozporządzeniem nr 672/2012 także na towary sprowadzone przed jego wejściem w życie – lecz zarejestrowane na podstawie rozporządzenia nr 1135/2011 stanowiło wprawdzie istotnie przejaw działania prawa wstecz – lecz dozwolonego zarówno świetle Konstytucji RP jak i prawa wspólnotowego, z uwagi na konieczność ochrony rynku wspólnotowego i gospodarek Państw Członkowskich – w tym polskiej, przed szkodliwymi, niszczącymi praktykami dumpingowymi. Polityka antydumpingowa i służące jej realizacji regulacje prawne opierają się na fundamentalnych, obowiązujących od lat i znanych importerom założeniach - obejmujących także stosowanie środków antydumpingowych z mocą wsteczną – nie sięgającą jednak dalej niż wejście w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie. Gwarancje praw zainteresowanych wynikają z objęcia rejestracją i co za tym idzie późniejszym obciążeniem cłem z mocą wsteczną jedynie towarów sprowadzonych po wejściu w życie rozporządzenia wszczynającego dochodzenie (nr 1135/2011). Rezygnacja ze stosowania środków antydumpingowych przewidzianych powołanymi powyżej przepisami spowodowałaby zagrożenie bytu dla wielu gałęzi gospodarki Państw Członkowskich UE ze strony państw prowadzących szczególnie agresywną politykę gospodarczą, a zwłaszcza tych, w których zasady gospodarki rynkowej nie są przestrzegane ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2012 r., I GSK 15/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl ).

W związku z powyższym Sąd nie podzielił stawianych skargach zarzutów dotyczących naruszenia przez organy przepisów prawa materialnego przedstawionych w pkt 1, 2 i 3 tej części skarg.

Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów postępowania poprzez prowadzenie jednego postępowania celnego zamiast dwóch oraz wydanie po przeprowadzeniu postępowania celnego jednej decyzji adresowanej do obu stron, wobec których toczyło się postępowania, zamiast dwóch decyzji adresowanych osobno do każdego ze skarżących. Nadto zarzucono skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie - stroną nie są "M. H., M. L.", tylko dwie odrębne strony.

Odnosząc się do powyższego Sąd wskazuje, że skoro umowa spółki cywilnej została rozwiązana w dniu 26 marca 2013 r. to mając na uwadze, że zobowiązania powstałe w związku z dokonanym zgłoszenia powstały w czasie, gdy spółka jeszcze istniała, trafnie organy celne obu instancji przyjęły, że skarżący jako wspólnicy spółki ponoszą odpowiedzialność za dług celny powstały w czasie gdy Spółka istniała, a skarżący byli jej wspólnikami. Zgodnie bowiem z art. 66 ust. 1 Prawa celnego, do odpowiedzialności z tytułu długu celnego oraz odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 3-5, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 oraz rozdziałów 14 i 15 działu III Ordynacji podatkowej. Podstawę decyzji stanowiły zatem przepisy art. 115 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, regulujące kwestie solidarnej odpowiedzialności wspólników (byłych wspólników) spółki cywilnej. Solidarna odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej oznacza, że każdy ze wspólników takiej spółki ponosi pełną i niezależną od siebie odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki cywilnej.

Z kolei, jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 1970/11: "Orzeczenie o odpowiedzialności wspólników rozwiązanej spółki cywilnej za jej zobowiązania podatkowe, powinno nastąpić na podstawie art. 115 § 1 i 4 w zw. z art. 108 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania z udziałem wszystkich wspólników tej spółki, jako stron tego postępowania, w ramach jednej decyzji adresowanej do tych wspólników.", (publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl).

Odnośnie zarzutów dotyczących kwestii wejścia w życie rozporządzenia nr 1135/2011, w tym jego publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej i możliwości zapoznania się z jego treścią, Sąd wskazuje, że Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (Dz.U.) to oficjalne kompendium prawodawstwa UE (seria L) oraz innych oficjalnych dokumentów instytucji, organów i agencji UE (seria C i jej suplementy). Dziennik publikowany jest codziennie od wtorku do soboty w językach urzędowych UE. Jak wynika z art. 4 rozporządzenia nr 1135/2011 wchodziło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, co nastąpiło w dniu 10 listopada 2011 r.

W dalszej części skargi skarżący zarzucili, że zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję określającą kwotę długu celnego podlegającego retrospektywnemu zaksięgowaniu wydaną po upływie trzyletniego terminu przedawnienia powiadomienia o długu celnym, narusza więc art. 221 ust. 3 w związku z art. 243 WKC. Skarżący zakwestionowali stanowisko organów, co do biegu przedawnienia w rozpatrywanej sprawie. Ich zdaniem trzyletni termin, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC upłynął w dniu 17 listopada 2014 r.

Zgodnie z treścią art. 221 ust. 3 WKC powiadomienie dłużnika nie może nastąpić po upływie trzech lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Bieg tego terminu zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej.

W myśl art. 243 ust. 1 i 2 WKC każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, która dotyczy bezpośrednio i indywidualnie tej osoby. Odwołać można się: w pierwszej instancji - do organów celnych wyznaczonych przez Państwa Członkowskie, w drugiej instancji - do niezależnej instytucji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich.

Odnosząc się do stanowiska prezentowanego w powyższej kwestii przez organy celne, Sąd stwierdza, że nie jest ono prawidłowe.

Organ odwoławczy odwołując się do treści art. 243 ust. 1 WKC twierdził, że: "w niniejszej sprawie za materialne strony postępowania zainicjowanego wniesieniem odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego (...) z dnia 12.09.2012 r. powinni być uznani panowie M. H. i M. L. ( dłużnicy celni z art. 201 ust. 3 WKC). Słuszności tej konstatacji nie może podważać fakt, iż nie byli oni wskazani jako strony postępowania przez organ pierwszej instancji."

W tym miejscu należy odwołać się do treści powołanych wcześniej wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 27 czerwca 2013r. oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2014r., których oceną prawną organy i Sąd są związani. Z uzasadnienia obu wyroków wynika, że stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia 12 września 2012 r. była [...] spółka cywilna M. H., M. L., nie zaś wspólnicy spółki, co było powodem stwierdzenia nieważności obu decyzji. Nie można tym samym przyjąć, jak chce organ, że powinni być oni uznani za stronę poprzednio prowadzonego postępowania.

Ze wskazanych wyżej powodów Sąd nie podziela również poglądu organu odwoławczego, który odwołując się do przepisów Kodeksu cywilnego (art. 33 1)

i wynikających z nich zasad odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za zobowiązania spółki stwierdził, że obowiązek uiszczenia cła, błędnie nałożony na spółkę cywilną, dotyczył bezpośrednio i indywidualnie także jej wspólników. Podkreślenia wymaga, że skierowanie decyzji do spółki cywilnej nie oznacza, że można ją uznać za skierowaną do wspólników.

Należy wskazać, że z chwilą rozwiązania spółki cywilnej traci ona swój byt prawny, zaś jej byli wspólnicy, na mocy art. 115 ordynacji podatkowej, nie są traktowani jak następcy prawni spółki, lecz jak osoby trzecie subsydiarnie odpowiedzialne za zobowiązania spółki, ( por. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 kwietnia 2010 r., sygn.. akt P 35/09, OTK –A 2010/4/39).

Umknęło również organowi, że z uwagi na stwierdzenie nieważności obu decyzji, a więc ze skutkiem ex tunc, decyzje wydane w poprzednim postępowaniu nie wywołały żadnych skutków prawnych.

Należy w tym miejscu przywołać art. 145 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie może polegać na: 1) uchyleniu zaskarżonego aktu, 2) stwierdzeniu jego nieważności, 3) stwierdzeniu wydania wymienionego aktu z naruszeniem prawa. Przepis ten określa dopuszczalne typy rozstrzygnięć sądowych w przypadku uwzględnienia skargi na dany akt, przy czym każde z tych rozstrzygnięć wywołuje określony (inny) skutek prawny w stosunku do kontrolowanego aktu. Stwierdzenie przez sąd nieważności kontrolowanego aktu na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wywołuje skutki już od chwili jego podjęcia przez organ (ex tunc), co należy rozumieć tak, jakby akt ten nigdy nie został wydany. Rozróżnienie to ma istotne znaczenie dla oceny skutków prawnych wywołanych pod rządami wyeliminowanych w opisanym trybie aktów administracyjnych. W przypadku wydania przez sąd orzeczenia o uchyleniu danego aktu przyjąć należy, że określone zdarzenia prawne powstałe (wywołane) na jego podstawie w czasie gdy obowiązywał w obrocie prawnym, zachowują swoją ważność. Inaczej natomiast jest w przypadku stwierdzenia nieważności przez sąd kontrolowanego aktu. W takim przypadku, wobec przyjęcia, że akt ten był w istocie nieważny od chwili jego podjęcia, należy uznać jego bezskuteczność, czego rezultatem musi być zakwestionowanie (odmowa ważności) wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia tego aktu w życie do chwili stwierdzenia jego nieważności ( tak zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gd 704/13, dostępny jw.)

W takim stanie sprawy stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 12 września 2012r. spowodowało, że czynność powiadomienia o kwocie długu celnego dokonana w oparciu o tę decyzję stała się bezskuteczna.

W podsumowaniu tej części rozważań Sąd stwierdza, że przyjęcie stanowiska prezentowanego w tej kwestii przez organy niweczyłoby skutki wynikające z powołanych wcześniej wyroków sądów z dnia 27 czerwca 2013r. i 16 października 2014r. i prowadziło do uznania, że nie mają one znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

W ocenie Sądu błędna jest dokonana przez organ odwoławczy wykładnia art. 243 ust. 1 i 2 WKC polegającą na uznaniu, że nie ma znaczenia kto złożył odwołanie, tj. czy był to rzeczywisty dłużnik, czy jakakolwiek osoba, w stosunku do której prowadzone było postępowanie. Wychodząc z takiego założenia organ stwierdził, że: "rozpatrywanie czy odwołanie podpisane przez obu wspólników było odwołaniem spółki (...) czy też samych wspólników jest niecelowe."

Jak wynika z treści art. 221 ust. 3 WKC bieg terminu na powiadomienie dłużnika zostaje zawieszony z chwilą złożenia odwołania w rozumieniu art. 243 na czas trwania procedury odwoławczej. każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych w zakresie stosowania przepisów prawa celnego, która dotyczy bezpośrednio i indywidualnie tej osoby. Wynika z powyższego, że procedura odwoławcza może zostać wszczęta i prowadzona jedynie na wniosek osoby, której postępowanie organów celnych wprost dotyczy. Najczęściej będzie to adresat decyzji, ale może to być również inna osoba, która byłaby w stanie wykazać, że decyzja dotyczy również jej, (zob. Krzysztof Lasiński-Sulecki, Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz pod red. Wojciecha Morawskiego, Warszawa 2007 str. 1085). Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że szeroko rozumiane postepowanie odwoławcze, a więc obejmujące postępowanie przez organami administracji i sądami, spowoduje zawieszenie biegu terminu powiadomienia o należnościach celnych, ale jedynie w stosunku do osób, których to postępowanie bezpośrednio i indywidulanie dotyczyło.

Mając to na uwadze Sąd stwierdza, że w sytuacji, gdy w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 3 grudnia 2013 r. stroną postępowania była spółka i to spółka reprezentowana przez wspólników wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, nie można przyjąć, że na czas trwania tego postępowania oraz postępowania przed sądami administracyjnymi, bieg terminu powiadomienia skarżących, o którym mowa w art. 221 ust. 3 WKC, uległ zwieszeniu.

Odnośnie toczącego się przed tutejszym Sądem postępowania w sprawie ze skargi na decyzję z dnia 3 grudnia 2013 r., ponieważ spółka cywilna nie ma zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skarżący, jako przedsiębiorcy, związani umową spółki cywilnej wnieśli skargę i byli stronami tego postępowania sądowego. Należy jednak zauważyć, że przedmiotem postępowania przez Sądem była sprawa nałożenia cła antydumpingowego na spółkę, a nie na wspólników.

Dodatkowo Sąd stwierdza, że w art. 243 WKC mowa jest o złożeniu odwołania przez osobę. Zgodnie z art. 4 pkt 1 WKC określenie "osoba" oznacza: osobę fizyczną, osobę prawną, o ile obowiązujące przepisy przewidują taką możliwość, stowarzyszenie osób uznane za zdolne do podejmowania czynności prawnych a nieposiadające przy tym osobowości prawnej. Zatem w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku sądu pierwszej instancji przez organ, brak jest możliwości doliczenia do okresu zawieszenia czasu pomiędzy wydaniem ww. wyroku, a wydaniem wyroku rozpoznającego skargę kasacyjną. Bezsporne jest bowiem, że organ celny nie jest osobą w rozumieniu przepisów WKC, a tylko środek odwoławczy wniesiony przez osobę wywołuje skutek zawieszenia terminu.

W podsumowaniu Sąd stwierdza, że postępowanie wszczęte przez organ pierwszej instancji w dniu 27 stycznia 2015 r. wobec skarżących jest nowym postępowaniem celnym ze wszystkimi skutkami prawnymi wynikającymi z art. 221 ust. 3 WKC. W poprzednim postępowaniu prowadzonym przez organy celne wobec spółki cywilnej skarżący nie uczestniczyli, ani jako strony tego postępowania, ani jako uczestnicy. Skarżący nie mogli wstąpić w prawa i obowiązki podmiotu, do którego było prowadzone poprzednie postępowanie. Żaden przepis prawa nie daje podstaw do takiej sukcesji, a dodatkowo skarżący ponosiliby niekorzystne dla siebie skutki takiego stanu polegające na zawieszeniu wobec nich biegu terminu powiadomienia o należnościach celnych na skutek okoliczności, za które odpowiedzialność ponoszą organy.

Jak wynika z akt sprawy zgłoszenie celne zostało przyjęte w dniu 16 listopada 2011r. Mając na uwadze prezentowane wyżej stanowisko Sąd stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 28 kwietnia 2015 r. została wydana po upływie 3 lat licząc od dnia powstania długu celnego i bieg tego terminu nie został zawieszony. Termin ten upłynął zatem w dniu 17 listopada 2014 r.

Tym samym Sąd podzielił stanowisko skarżących w powyższej kwestii.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Na mocy art. 145 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przede sądami administracyjnymi ( Dz. U. poz. 658) sąd umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Postępowanie to zostało wszczęte z urzędu postanowieniem z dnia 27 stycznia 2015 r., a zatem w czasie, gdy upłynął już termin powiadomienia o długu celnym. Brak było zatem podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania z urzędu. W takim stanie sprawy Sąd stwierdził, że istnieje wyrażona w art. 208 § 1 ordynacji podatkowej podstawa do umorzenia postępowania celnego w przedmiotowej sprawie.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 490).