Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 675/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020
article: art. 336
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal, WSA Robert Hałabis (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 lutego 2018 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2017 r., ([...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr ([...]), którą odmówiono przyznania J. K. płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016 i nałożono sankcję w wysokości 794,76 zł.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

W dniu 19 maja 2016 r. do Biura Powiatowego ARiMR we W. wpłynął wniosek J. K. o przyznanie płatności, w tym dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2016.

W dniu [...] czerwca 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wydał decyzję wskazaną wyżej decyzję, którą odmówił wnioskodawcy przyznania płatności ONW strefa nizinna I i nałożył sankcję w wysokości 794,76 zł stwierdzając, że kwota ta będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrując odwołanie wniesione przez stronę uznał, że stanowisko organu I instancji zawarte w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe.

Warunkiem przyznania płatności ONW jest posiadanie przez wnioskodawcę, w sposób trwały, gruntów rolnych na określony dzień (31 maja roku, w którym złożono wniosek) oraz ich utrzymywanie zgodnie z określonymi normami przez cały rok kalendarzowy. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego przed organem I instancji ustalono, że inny producent rolny (E. S.) również ubiegał się o przyznanie płatności do jedynej działki rolnej objętej wnioskiem o przyznanie płatności jako jej posiadacz. W wyniku zatem tzw. konfliktu kontroli krzyżowej, obaj wnioskodawcy (E. S. i J. K.) ubiegający się o przyznanie płatności do tej samej działki zostali wezwani do złożenia wyjaśnień.

Kluczowym dla organu dowodem w przedmiotowej sprawie był wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 17 czerwca 2014 r. wydany w sprawie sygn. akt VIII C [...], którym przywrócono powodowi E. S. utracone przez niego wskutek naruszenia przez pozwanego R. C. posiadanie nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o pow. 4,46 ha położoną we wsi H., przez nakazanie jej wydania oraz zakazanie dalszych naruszeń polegających na koszeniu i zbieraniu trawy. Apelacja pozwanego od tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w L. z dnia 14 stycznia 2016 r. w sprawie sygn. akt II Ca [...]. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że działka nr [...] nie znajdowała się w posiadaniu J. K. w dniu 31 maja 2016 r., a tym samym musiała zostać w całości wykluczona z wniosku o przyznanie płatności na rok 2016. Jednorazowe podjęcie czynności agrotechnicznych przez J. K. na działce objętej wnioskiem o przyznanie płatności nie miało cech posiadania (użytkowania). Organ miał przy tym na uwadze incydentalny i jednorazowy charakter czynności wnioskodawcy, bez zamiaru podnoszenia kultury rolnej uprawianych gruntów, a także brak zamiaru kontynuowania w przyszłości zabiegów rolniczych na tej działce. Przyjmując za ustalone, że skarżący nie posiadał i nie użytkował zgłoszonej do płatności nieruchomości rolnej, nakazywało to organowi zakwalifikowanie wniosku skarżącego jako niespełniającego warunków do przyznania płatności do wskazanego powyżej gruntu rolnego, a całą powierzchnię działki rolnej nakazywało potraktować jako powierzchnię zawyżoną.

Według organu, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wnioskodawca podlega sankcjom z tytułu niezgodności (rozbieżności) pomiędzy zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią działek rolnych, jako uprawnioną do uzyskania płatności.

W przypadku płatności (ONW) powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2016 wynosiła 4,44 ha. Ustalono zaś, że działka rolna A o tej powierzchni, położona na działce ewidencyjnej nr [...], nie była w posiadaniu J. K. w dniu 31 maja 2016 r., dlatego musiała zostać wykluczona z płatności na rok 2016. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek położonych na obszarze ONW strefa nizinna I zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną – wynosiła zatem 100%.

Mając na uwadze treść art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L Nr 181 z dnia 20 czerwca 2014 r., str. 48), odmówiono przyznania stronie płatności ONW na rok 2016 i nałożono karę administracyjną w wysokości 794,76 zł. Wysokość kary administracyjnej – zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 – będzie potrącana z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Jeżeli w tych latach przyznane płatności nie pozwolą na pełną kompensację kwoty kary administracyjnej, pozostałe saldo zostanie anulowane.

W wyniku merytorycznego rozpoznania sprawy Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, gdyż zostało należycie uzasadnione stanem faktycznym i prawnym sprawy.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, to jest:

1) art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności – poprzez zastosowanie wynikających z tego artykułu odmowy przyznania pomocy i nałożenie na skarżącego sankcji finansowych w sytuacji, gdy skarżący spełniał wszystkie kryteria otrzymania płatności i nie spełniał kryteriów zastosowania sankcji;

2) § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 – poprzez niezgodne z okolicznościami faktycznymi sprawy zakwestionowanie spełnienia przez stronę przesłanek przyznania jej płatności;

3) art. 77 § 1 k.p.a. jak również art. 27 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 6, art. 7, art. 8 k.p.a. poprzez tendencyjne i niepełne rozpatrzenie zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego.

W konsekwencji podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości oraz przekazanie sprawy temu organowi celem ponownego jej rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga w tej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana bez naruszenia przepisów prawa, które mogłyby skutkować jej uchyleniem. Organ rozstrzygający sprawę w II instancji nie dopuścił się w szczególności naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej jako "p.p.s.a."), jak również nie naruszył przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Uwzględniając sposób sformułowania w skardze zarzutów względem zaskarżonej decyzji, wymaga zwrócenia uwagi, że istotę w rozstrzygnięciu tej sprawy stanowiło ustalenie, czy w dniu 31 maja 2016 r. skarżący J. K. był, czy też nie był posiadaczem objętej wnioskiem o przyznanie płatności nieruchomości rolnej.

Już w tym miejscu należy zaakcentować, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji są prawidłowe i znajdują potwierdzenie w niewadliwie zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wobec czego materiał ten należało uznać za wystarczający do podjęcia zgodnej z prawem decyzji, przy należytym zastosowaniu reguł proceduralnych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Organy orzekające w sprawie dokonały także właściwej wykładni przepisów prawa materialnego, jak też prawidłowo zastosowały odpowiednie normy prawne do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Przyjęte przez nie podstawy odmowy przyznania stronie płatności, jak i wysokość sankcji zostały przyjęte i zastosowane prawidłowo, w oparciu o niewadliwie przywołane uregulowania obowiązujące w tym zakresie. Odpowiednie wskaźniki zastosowano w końcowym rozliczeniu prawidłowo i nie doszło do błędów rachunkowych przy ustalaniu sankcji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364, z późn. zm.), które zostało wydane na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2017 r. poz. 562, z późn. zm.).

Zgodnie z § 2 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r.:

Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia:

1. Płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013", którego gospodarstwo rolne jest położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) spełnia warunki określone w art. 31 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1305/2013";

2) łączna powierzchnia użytków rolnych w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit f rozporządzenia nr 1305/2013, zwanych dalej "użytkami rolnymi", położonych na obszarach górskich lub na innych obszarach charakteryzujących się szczególnymi ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art 4 ust 1 lit c rozporządzenia nr 1307/2013, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

2. Płatność ONW jest przyznawana do użytków rolnych:

1) na których jest:

a) położona działka rolna w rozumieniu art. 67 ust. 4 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1306/2013", o powierzchni co najmniej 0,1 ha, zwana dalej "działką rolną";

b) prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1307/2013;

2) położonych na obszarach ONW.

3. Płatność ONW przysługuje do powierzchni użytków rolnych, o których mowa w ust. 2, będących w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 75 ha, a w przypadku rolnika realizującego 5-letnie zobowiązanie, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. poz. 329) (w brzmieniu z dnia 15 marca 2010 r., Dz. U. poz. 219), zwane dalej "5-letnim zobowiązaniem", wynoszącej nie więcej niż 300 ha.

4. Elementy krajobrazu, o których mowa w art. 9 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 640/2014", określone w przepisach wydanych na podstawie art, 8 ust 3 pkt 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), zwanej dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", uznaje się za część działki rolnej, jeżeli ich szerokość nie przekracza szerokości określonej w tych przepisach.

5. W przypadku gdy na działce rolnej występują drzewa, płatność ONW może być przyznana do użytków rolnych, na których jest położona ta działka, jeżeli spełnia ona wymagania określone w art. 9 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 640/2014, a liczba drzew na hektar tych użytków nie przekracza maksymalnego zagęszczenia określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

6. W przypadku gdy użytki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności ONW są przedmiotem współposiadania w dniu 31 maja danego roku, płatność ONW przysługuje temu współposiadaczowi, na którego pozostali współposiadacze wyrazili zgodę. Zgoda ta nie jest wymagana, jeżeli miałaby pochodzić od współposiadacza będącego małżonkiem wnioskodawcy.

Z uregulowań tych wynika zatem kluczowa dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczność, a mianowicie to, że warunkiem przyznania płatności ONW – jest posiadanie przez wnioskodawcę, w sposób trwały, gruntów rolnych na określony w ustawie dzień (31 maja roku, w którym złożono wniosek).

Pod pojęciem "posiadania" należy rozumieć stan faktyczny, polegający w istocie na rzeczywistym i faktycznym użytkowaniu gruntów rolnych. Płatność jest więc udzielana producentowi rolnemu do tych działek rolnych, na których prowadzi on działalność rolniczą. Dlatego istotą płatności jest pomoc temu producentowi rolnemu, który faktycznie oznaczone grunty rolne użytkuje. Chodzi o osobę, która decyduje o profilu upraw i dokonuje swobodnie zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony, a nie jedynie posiada formalny tytuł prawny do zadeklarowanych do płatności gruntów, albo też na gruntach rolnych dokonuje zabiegów incydentalnych. Sama więc możność władania gruntami rolnymi nie jest wystarczająca do przyznania płatności, liczy się bowiem efektywne (rzeczywiste) w sensie gospodarczym korzystanie z gruntów, czyli faktyczne i trwałe ich użytkowanie. Nie można tym samym otrzymać płatności za grunty rolne, których w roku objętym płatnością się nie posiada i nie prowadzi na nich działalności (upraw).

Posiadanie – jak już wyjaśniono – jest stanem faktycznym, nie zaś stanem prawnym. Wskazuje na to systemowa definicja "posiadania" wyrażona w art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2017 r. poz. 459, z późn. zm.). Według tego przepisu, posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Powołany przepis akcentuje zatem fizyczne władztwo nad rzeczą jako podstawowy element posiadania (corpus possessionis). Jednakże posiadanie może być zarówno prawne, to jest zgodne z prawem (niewadliwe), jak i bezprawne, to jest nieodpowiadające prawu (wadliwe). Zagadnienie to było kluczowe dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż wniosek o przyznanie omawianych tu płatności dotyczy takich nieruchomości rolnych, których posiadanie nie budzi wątpliwości i jest niesporne co do osoby posiadacza w rozumieniu § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. Wynika to z systemowej wykładni przepisów wskazanej ustawy oraz z tego, że organy administracji właściwe do rozstrzygania sprawy o przyznanie płatności nie mają kognicji do rozstrzygania sporów posesoryjnych, które należą do właściwości sądów powszechnych.

W sprawie tej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, że również inny producent rolny (E. S.) ubiegał się o przyznanie płatności do jedynej działki rolnej zgłoszonej do płatności przez skarżącego, co skutkowało uznaniem, że skarżący nie spełnia przesłanki przyznania mu płatności. Okoliczność ta ustalona zostało prawidłowo w oparciu o zebrane dowody. Sama możność władania gruntami rolnymi, a nawet jej jednorazowe zagospodarowanie na drodze zawłaszczenia rzeczy cudzej, nie daje podstaw do przyznania płatności, gdyż płatność przysługuje rolnikowi, który faktycznie grunty rolne w sposób trwały i nieprzerwany użytkuje niewadliwie, nie zaś wchodzi w ich posiadanie w sposób wadliwy, a zatem sprzeczny z prawem. Podmiotem takim (posiadaczem wadliwym) był skarżący, co wynika z treści rozstrzygnięcia sprawy posesoryjnej pomiędzy rzeczywistym posiadaczem spornej nieruchomości (E. S.) a poprzednikiem prawnym skarżącego w zakresie posiadania działki rolnej zgłoszonej do płatności (R. C.), który okazał się posiadaczem nieprawnym (wadliwym), który dokonał naruszenia posiadania przez pozbawienie dotychczasowego posiadacza władztwa na rzeczą i ostatecznie został zobowiązany do wydania nieruchomości jej poprzedniemu i rzeczywistemu posiadaczowi.

Skarżący we wniosku o przyznanie płatności wykazał jedynie działkę ewidencyjną nr [...] położoną we wsi H. o powierzchni 4,44 ha, jako znajdującą się w jego posiadaniu. Do wniosku dołączono umowę dzierżawy zwartą kilka dni wcześniej (w dniu 13 maja 2015 r.) przez niego jako dzierżawcę z M. i R. C. jako wydzierżawiającymi. Wprawdzie wydzierżawiający oświadczyli, że przedmiot dzierżawy stanowi ich własność, to jednak okoliczność ta nie jest decydująca dla skutecznego przeniesienia posiadania przedmiotu dzierżawy, jeżeli rzeczywistym i niewadliwym posiadaczem nieruchomości jest w tym czasie inna osoba. Tymczasem wymaga zwrócenia uwagi, że w chwili zawarcia umowy wydzierżawiający R. C. (poprzednik prawny skarżącego w zakresie posiadania nieruchomości) wiedział już, że wyrokiem Sądu Rejonowego w C. z dnia 17 czerwca 2014 r. (sygn. akt VIII C [...]) został tego posiadania pozbawiony, bowiem to E. S. przywrócono utracone przez niego wskutek naruszenia przez pozwanego R. C. posiadanie spornej nieruchomości rolnej oraz zakazano mu dalszych naruszeń polegających na koszeniu i zbieraniu trawy. Wyrok ten się uprawomocnił. Skutkiem zaś takiego rozstrzygnięcia sprawy posesoryjnej jest to, że nie było możliwe ustalenie, że powołana wyżej umowa dzierżawy dotycząca spornej nieruchomości, doprowadziła do skutecznego przeniesienia jej posiadania na rzecz skarżącego J. K.. Z tego względu nie mógł on zostać uznany za posiadacza zgłoszonej do płatności nieruchomości rolnej. Posiadanie niewadliwe oznacza, że posiadacz nabył swoje posiadanie rzeczy za wiedzą i zgodą dotychczasowego posiadacza (przez przeniesienia posiadania) lub skutecznie nabył posiadanie w sposób pierwotny (gdy rzecz nie była jeszcze w niczyim posiadaniu). Z posiadaniem wadliwym mamy zatem do czynienia, gdy posiadanie to nabyte zostało wbrew woli i wiedzy dotychczasowego posiadacza, w sposób nadużywający zaufanie drugiej strony, przy użyciu niedozwolonych środków, czy też na skutek okoliczności prowadzących do nabycia posiadania obarczonego taką wadą, która powoduje niemożność nabycia posiadania bez naruszenia praw dotychczasowego posiadacza.

W konsekwencji zasadne było zatem ustalenie i wniosek organu, że skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki przyznania płatności – w postaci posiadania w sposób trwały gruntów rolnych na określony w ustawie dzień, czyli 31 maja roku, w którym złożono wniosek o przyznanie płatności.

Nie było rolą organów orzekających o płatnościach ONW, gdyż nie należy to do ich kognicji, rozstrzyganie sporów cywilnoprawnych (posesoryjnych). Natomiast obowiązane one były do uwzględnienia skutków, jakie na tle tych sporów wynikają z rozstrzygnięć sądów powszechnych, w tym uwzględnienia zasady ciągłości posiadania. Temu obowiązkowi organy administracji sprostały. W konsekwencji istotne było to, że w świetle przedstawionych faktów nie można było uznać, aby nawet ewentualne posiadanie przez skarżącego spornej działki w krótkim okresie mogło prowadzić do przyznania mu płatności. Wykluczenie zaś po stronie skarżącego posiadania spornej nieruchomości rolnej, zasadnie zrodziło obowiązek nałożenia na niego sankcji administracyjnych.

Nawet gdyby skarżący sporną działkę użytkował rolniczo w przewidzianym ustawą dniu, to ten przejściowy i krótkotrwały (incydentalny) stan posiadania nie stanowił spełnienia przesłanki określonej w § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., co nie pozwalało na uwzględnienie jego wniosku o przyznanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW).

Podsumowując zatem dotychczasowe rozważania należało stwierdzić, że wobec prawidłowych ustaleń organu odwoławczego w kwestii niespełnienia przez skarżącego przesłanek przyznania płatności, nie było podstaw do kwestionowania rozstrzygnięcia stanowiącego konsekwencję tych ustaleń, które decydowały także o nałożeniu na skarżącego sankcji administracyjnych.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Z przytoczonych względów należało stwierdzić, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza, przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.