Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 780/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 153, art. 170, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art.50, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 78, art. 89 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 345 poz 1 art. 138 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r.ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych  gruntów do produkcji surowców

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2011 r. sprawy ze skargi K.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej K.M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

15 maja 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek K.M. o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2008. Wniosek złożono wraz z załącznikami graficznymi. Skarżąca deklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działkę rolną A o powierzchni 12, 80 ha, położoną na działkach ewidencyjnych [...].

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień z uwagi na ujawnienie nieprawidłowości polegających na tym, że suma powierzchni działek rolnych, powierzchni nie zgłoszonej oraz zalesionej deklarowanych na działce ewidencyjnej nr [...] jest większa od sumarycznej powierzchni dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, występujących na tej działce ewidencyjnej oraz, że powierzchnia działki A jest większa od powierzchni największego spójnego obszaru uprawnionego do uzyskania jednolitej płatności obszarowej, a także działka rolna A nie jest położona na graniczących ze sobą działkach ewidencyjnych.

W odpowiedzi na wezwanie K.M. złożyła 10 września 2008r. oświadczenie, w którym podtrzymała deklarację złożoną we wniosku obszarowym oraz potwierdziła spójność działki rolnej A, gdyż droga oddzielająca działki ewidencyjne posiada przejazd. Strona stwierdziła w oświadczeniu, iż ewentualna różnica w powierzchniach spowodowana jest częściowym użytkowaniem nieużytków oraz dużą różnicą poziomów (ok. 20 m). W związku z podtrzymaniem deklaracji złożonej we wniosku, w dniach [...] grudnia 2008r. w gospodarstwie Wnioskodawczyni przeprowadzona została kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej. Wnioskodawczyni nie była powiadomiona o kontroli. W wyniku sporządzonej kontroli na miejscu sporządzono raport z kontroli, w którym stwierdzono:

– zawyżenie powierzchni działki rolnej A z deklaracją JPO_TUZ (powierzchnia deklarowana we wniosku - 12, 80 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli – 6,14 ha),

– brak dobrej kultury rolnej na działce rolnej A z deklaracją JPO_TUZ na powierzchni 1, 15 ha,

– na powierzchni 1, 08 ha stwierdzono uprawę żyta.

Strona złożyła pisemne uwagi do raportu z kontroli na miejscu, zarzucając niejasności dotyczące wyliczenia powierzchni objętej płatnością obszarową oraz to,

że raport z kontroli na miejscu nie jest zbieżny z powierzchnią gruntów zawartą w wypisie

z rejestru gruntów z dnia [...] września 2004r. Strona kwestionowała również wyniki kontroli na miejscu w zakresie nie spełnienia norm dobrej kultury rolnej na łąkach.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. odmówił przyznania skarżącej jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości 1. 893,35 zł potrącaną z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu składanych wniosków w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Motywując tej treści rozstrzygnięcie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

wskazał, że przyczyną odmowy przyznania płatności oraz nałożenia potrąceń była różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu dla jednolitej płatności obszarowej (JPO), która wyniosła 77, 29 %. Zastosowanie ma art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV

i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz.Urz. WE Nr L 345 z dnia 20 listopada 2004r., str. 1 ze zm.), który stanowi,

iż jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50 %, rolnik jest wykluczony ponownie

z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy,

do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto różnicę. Dalej organ wskazał, iż powierzchnia deklarowana przez stronę wynosiła 12, 80 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona – 7, 22 ha, różnica wynosi zatem 5, 58 ha, co stanowi 77, 29 % powierzchni zadeklarowanej we wniosku.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W złożonym odwołaniu K.M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Argumentowała, że wyniki kontroli na miejscu są rażąco różne od wypisu z rejestru gruntów oraz że teren jest bardzo pofałdowany, co musiało skutkować dużą różnicą pomiarów GPS w stosunku do powierzchni działek ewidencyjnych i rolnych wypisie

z rejestru gruntów.

Do odwołania strona przedłożyła załączniki:

– pismo Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] lutego 2009r.,

– zaświadczenie urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] kwietnia 2009r.,

– potwierdzenie objęcia gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym,

– koncepcję miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości [...] z dnia [...] października 2008r.,

– pismo Starostwa Powiatowego z dnia [...] listopada 2001r. w sprawie przywrócenia własności granic gospodarstwa,

– szkic działek rolnych gospodarstwa sporządzony przez K.M..

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR motywując utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji stwierdził, że warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W myśl z art. 7 ust. 1 tej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, w razie łącznego spełnienia następujących kryteriów:

– posiadania na ten dzień działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

– wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy,

w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

– uzyskania numeru identyfikacyjnego w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Warunki utrzymania gruntów zgodnie z normami określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsio z dnia 14 marca 2008r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2008r. Nr 44, poz. 266).

Zgodnie z postanowieniami Komisji Europejskiej (EUROSTAT) zawartymi w Traktacie między Królestwem Belgii, Królestwem Danii, Republiką Federalną Niemiec, Republiką Grecką, Królestwem Hiszpanii, Republiką Francuską, Irlandią, Republiką Włoską, Wielkim Księstwem Luksemburga, Królestwem Niderlandów, Republiką Austrii, Republiką Portugalską, Republiką Finlandii, Królestwem Szwecji, Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej) a Republiką Czeską, Republiką Estońska, Republiką Cypryjską, Republiką Łotewską, Republiką Litewską, Republiką Węgierską, Republiką Malty, Rzeczpospolitą Polską, Republiką Słowenii, Republiką Słowacką dotyczący przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 roku Nr 90, poz. 864),obszar użytków rolnych nowych Państw Członkowskich objęty systemem jednolitej płatności obszarowej jest częścią wykorzystywanych gruntów rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Powierzchnia ww. działek nie powinna być uwzględniana do naliczenia płatności, jeśli nie były one utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Dalej organ wskazał, na znaczące – w jego ocenie – różnice między całkowitą powierzchnią użytków rolnych kwalifikującą do objęcia jednolitą płatnością obszarową.

Organ stwierdził, że zarówno wyniki kontroli na miejscu jak i materiał fotograficzny sporządzony w trakcie kontroli na miejscu wskazują, iż na działce rolnej znajdowały się tereny niekwalifikujące się do płatności, takie jak: zadrzewienia, zakrzewienia, grunty pod wodami. Odnosząc się do zarzutu strony, iż wyniki kontroli na miejscu są niedokładne ze względu na pofałdowany teren, organ wskazał, że nie ma to wpływu na stwierdzone w trakcie kontroli nieprawidłowości. Organ podkreślił, że dokumenty dostarczone wraz z odwołaniem nie potwierdzają stanu faktycznego powierzchni użytków rolnych na dzień składania wniosku ani kontroli na miejscu.

Organ przytoczył treść art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (DZ.U. UE nr L 30 z 31.01. 2009r., str. 16) i stwierdził, że kraj członkowski jest zobowiązany stosować system identyfikacji deklarowanych powierzchni wykorzystujący System Informacji Geograficznej (GIS), w tym ortofotomapę tj. obraz powierzchni ziemi uzyskanych ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzony do postaci metrycznej, poddany korekcji geometrycznej. Ortofotomapa prezentuje najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i

zagospodarowania terenu, czego nie oddaje mapa tradycyjna.

Organ wyjaśnił, że powierzchnia ewidencyjna działki gruntu rolnego nie jest tożsama

z pojęciem działki rolnej. Producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności podaje powierzchnię, na której faktycznie prowadzi działalność rolniczą, powierzchnia ewidencyjna może być tylko pomocna.

W skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Oddziału ARiMR skarżąca wniosła

o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że decyzje wydane zostały w oparciu o raport

z kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2008r., który zakwestionowała. Skarżąca wskazała, że pierwszy wniosek o dopłaty bezpośrednie wypełniony został przez pracowników doradztwa rolnego i opierał się na danych z wypisu gruntów. Podała,

że kontrola przeprowadzona w dniu [...] lipca 2009r. wykazała, że całość gruntów ornych

w obrysie działek oraz znaczna część nieużytków jest uprawiana, na szkicu z kontroli przeprowadzonej w dnu [...] grudnia 2008r. znajdują się obszary działek nie objęte pomiarem , a na dzień [...] lipca 2009r. użytkowane rolniczo i kwalifikujące się do płatności obszarowych. Skarżąca wskazała, iż od wielu lat te same osoby pomagają jej - co roku w wykonywaniu koszeń na danych działkach.

Dyrektor Regionalnego Oddziału ARiMR wniósł o oddalenie skargi, powielając w odpowiedzi na skargę argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. (sygn. akt II SA/Go 735/09), po rozpatrzeniu skargi K.M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, jaka powierzchnia gruntów rzeczywiście kwalifikuje się do dopłat bezpośrednich, bowiem podczas inspekcji na miejscu stwierdzono, iż zakwalifikowaniu powinien również podlegać grunt o powierzchni 0,70 ha, który nie został uwzględniony podczas kontroli w dniach [...] grudnia 2008 r. Sąd wskazał także,

iż wobec zgłoszonych zastrzeżeń kwestionujących wyniki kontroli na miejscu organ odstąpił od przeprowadzenia ponownej kontroli na miejscu nie informując o tym strony. Nadto skoro organ powziął wątpliwość co do powierzchni gruntów kwalifikujących się do dopłat, należało skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych przez stronę. Sąd wskazał, iż nie został wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która na dzień 30 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem, z czego wynika, iż dokładnie 5,58 ha działki skarżącej nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności. Zdaniem Sądu także akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącej nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Sąd stwierdził, iż powyższe braki spowodowały, że ustalenie co do powierzchni działki musi być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Po przeanalizowaniu całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim stwierdził naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 kpa. Sąd wskazał, iż w toku ponownego postępowania organ odwoławczy, kierując się powyższymi wskazaniami musi uzupełnić akta postępowania i stosownie do treści zgromadzonym dowodów wydać ponowną decyzję wyczerpująco motywując swe rozstrzygnięcie.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, w wyniku ponownego przeanalizowania całości materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie stwierdził przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji. Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazując, iż ponowne postępowanie administracyjne należy przeprowadzić mając na względzie art. 7, art. 75, art. 77, art. 78 kpa.

W dniu [...] sierpnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje nr [...] odmówił K.M. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 oraz nałożył sankcję w wysokości 1893,35 zł, która miała by być potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

Decyzją z dnia [...] listopada 2010r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania K.M. od powyższej decyzji, stwierdził, iż wydana decyzja nr [...] nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, gdyż sporządzone przez organ I-szej instancji uzasadnienie nie zawiera informacji o faktach, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł co narusza art. 6, art. 7 i art. 107 kodeksu postępowania administracyjnego i dlatego uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W dniu [...] lutego 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzje nr [...], którą odmówił K.M. przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2008 oraz nałożył potrącenie płatności w wysokości 1893,35 zł. W uzasadnieniu ww. decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, iż przyczyną odmowy przyznania płatności oraz nałożenia potrąceń była różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku (12,80 ha), a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli na miejscu (7,22 ha) dla jednolitej płatności obszarowej (JPO), która wyniosła 77,29%. Wobec powyższego zastosowanie ma art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. l ze zm.), który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Decyzja ta została wydana po odebraniu w dniu [...] stycznia 2011r. oświadczeń od świadków: S.O. oraz M.N. i po przesłuchaniu w dniu [...] lutego 2011r., przy udziale pełnomocnika skarżącej, świadków: M.C., T.G., R.P. K.S. oraz M.M..

S.O. stwierdził, iż w roku 2008 w gospodarstwie K.M. wykonywał usługę koszenia kosiarką mechaniczną na działkach ewidencyjnych [...]. Łąki kosił dwa razy w ciągu roku wiosną i jesienią. Świadek nie podał powierzchni koszonych łąk. Natomiast M.N. złożył oświadczenie, w którym zaznaczył na załączniku graficznym dla działek ewidencyjnych nr [...] obszar, który kosił (dwa razy w ciągu roku wiosną i jesienią) i orał w 2008 r. M.C. zeznał, iż "kosił u K.M. łąki" oraz stwierdził, że kosił ręcznie dwa razy w roku. M.C. nie podał powierzchni koszonego obszaru, ponieważ nie potrafił go określić stwierdzając,

iż "kosił tam gdzie było wskazane".

T.G. powiedział, iż kosił ręcznie działkach wskazanych we wniosku K.M. w roku 2008. T.G. stwierdził, że kosił tam gdzie nie mogła dojechać kosiarka mechaniczna czyli skarpy, drogi pomiędzy drzewami. Na pytanie czy może podać powierzchnię jaką kosił świadek odpowiedział, że było tego dużo wokoło dróg, samosiejek około 5 - 6 ha. Ponadto podał, iż wykaszał chwasty. R.P. na pytanie pracownika BP ARiMR "Czy może podać powierzchnię jaką kosił?" R.P. odpowiedział "Około 6 - 7 ha". Na pytanie "w jakich terminach kosił" R.P. odpowiedział "maj, czerwiec, lipiec, zależy jaka pogoda" Świadek podał, iż bardzo dużo nieużytków przywracał do użytkowania rolniczego. K.S. powiedział, iż w gospodarstwie K.M. kosił trawę, ale nie wskazał powierzchni. Świadek podał również, iż część trawy zwłaszcza na górkach nie była koszona celem samo zasiania. Na pytanie pełnomocnika "czy takie pozostawienie kawałków dla ludzi nie znających się na rolnictwie mogło sugerować nie skoszenie tego pola zwłaszcza gdy kontrola była w grudniu?" K.S. odpowiedział "jak ktoś nie ma pojęcia, to mogła być". M.M. powiedział, że kosił 7 - 8 ha na godziny i sam określał wykoszoną powierzchnię.

Decyzją z dnia [...] maja 2011r. ([...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 10, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 t. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071, z późn. zm.), art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98. poz. 634 z 2008 r. ze zm.). art. 3, art. 7 ust. 1, art. 30 ust. 1, ust. 2, art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz.1051 ze zm.). art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm., po rozpatrzeniu odwołania K.M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Dalej organ odwoławczy przytoczył przepisy regulujące problematykę przyznawania dopłat.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał, iż czynności kontrolne przeprowadzone w gospodarstwie wnioskodawczyni w dniach [...] grudnia 2008 r. (vide: protokół z kontroli na miejscu [...]) wykazały, iż deklaracja powierzchni działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z dnia [...] maja 2008 r. różni się od stanu faktycznego. Inspektorzy terenowi stwierdzili, iż na zadeklarowanej przez stronę działce rolnej "A" powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła 7,22 ha tj. łąka trwała o powierzchni 6,14 ha oraz uprawa żyta o powierzchni 1,08 ha. Wobec powyższego ustalono, iż w przypadku Jednolitej Płatności Obszarowej różnica między obszarem zadeklarowanym, a stwierdzonym wyniosła 77,29%. Przedeklarowanie powierzchni jest większe niż 50%, co zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. skutkuje nie przyznaniem płatności w danym roku oraz nałożeniem potrąceń, do których rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu trzech lat kalendarzowych następujących po roku, w którym stwierdzono niezgodności. Wysokość potrąceń wieloletnich: 5,58 ha x 339,31 zł (stawka JPO za 1 ha w roku 2008 zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 5 listopada 2008 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2008 r. (Dz. U. z dnia 13 listopada 2008 r.) = 1893,35 zł.

W związku ze stwierdzonym przedeklarowaniem powierzchni wynoszącym 77,29%, zastosowanie ma art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. l ze zm.), który stanowi, iż jeżeli w wyniku kontroli administracyjnej lub wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art. 2 pkt 22 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50%, rolnik jest wykluczany ponownie

z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłat pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę.

Organ wskazał, iż zgodnie z art. 23a Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zawiadomienie

o kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Wskazać należy, iż kontrole na miejscu przeprowadzane są

w celu zweryfikowania czy stan faktyczny na zadeklarowanych przez Wnioskodawcę działkach rolnych odpowiada temu co strona deklaruje we wniosku.

Zdaniem organu powiadamianie o przeprowadzaniu kontroli powodowałoby możliwość doprowadzenia gruntów nieużytkowanych rolniczo do stanu zgodnego z minimalnymi normami, a takie postępowanie prowadziłoby do bezzasadności kontroli na miejscu.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie kontrola przeprowadzona została w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zatem strona nie została powiadomiona o kontroli. Podczas kontroli na miejscu inspektorzy terenowi dokonali pomiarów powierzchni, na których faktycznie prowadzona jest działalność rolnicza (vide: szkic z kontroli wraz z punktami,

w których wykonywano dokumentację fotograficzną - w aktach sprawy), a nie powierzchnie deklarowane jako użytkowane rolniczo na załączniku graficznym. Dokumentacja wykonana w zachodniej części działki rolnej "A" (vide: fotografia nr 9 i nr 10), którą strona na załączniku graficznym zaznaczyła jako użytkowaną rolniczo, wskazuje na występowanie powierzchni porośniętych drzewami iglastymi i liściastymi. Ponadto dokumentacja fotograficzna sporządzona w miejscu oznaczonym na szkicu przez inspektorów terenowych jako "A2" (vide: fotografie nr 17, nr 18, nr 19, nr 20, nr 21, nr 22, nr 23, nr 24, nr 25, nr 26) również wskazuje na występowanie zwartych powierzchni zalesionych, zakrzaczonych, hałdy ziemi, zeschnięte gałęzie, które to nie są obszarami, na których prowadzona jest działalność rolnicza w myśl art. 7 ust. 1 ustawy. Powyższe ustalenia znacznie różnią się od deklaracji Wnioskodawczyni wskazywanej na załączniku graficznym oraz wniosku z dnia [...] maja 2008 r., gdzie Strona zaznaczyła, iż we wskazywanych wyżej miejscach prowadzona jest działalność rolnicza. Organ dodatkowo podkreślił, iż ślad pomiarów dokonanych przez inspektorów terenowych urządzeniem GPS zarówno na szkicu sytuacyjnym, jak i na załączniku graficznym (oba wykonane w skali 1:2500

- w aktach sprawy) potwierdza prawidłowość przeprowadzonych czynności kontrolnych

i ustaleń dokonanych w takcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...] grudnia 2008 r. albowiem zarówno szkic, jak i ślad GPS, są ze sobą tożsame. Raport z czynności kontrolnych nr [...] został przekazany Stronie dnia 29 grudnia 2008 r. (nr przesyłki [...]). Strona w dniu 16 stycznia 2009 r. zgłosiła Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR zastrzeżenia co do kontroli przeprowadzonej w dniach [...].12.2008 r. W związku z powyższym Kierownik Biura Powiatowego ARiMR pismem znak [...] z dnia [...] marca 2009 r. wystąpił do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR o przeprowadzenie ponownej kontroli działek nr [...]. W odpowiedzi na ww. pismo w dniu [...] kwietnia 2009 r. Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR pismem znak [...] z dnia [...].04.2009 r. poinformowało, iż po analizie dokumentacji oraz po nałożeniu śladu GPS na mapę ewidencyjną wynik kontroli został podtrzymany, a w związku z tym nie ma podstaw do ponownej wizytacji terenowej w gospodarstwie K.M..

W dalszej części uzasadnienia organ, ustosunkowując się do stwierdzenia pełnomocnika strony K.Ś., jakoby zeznania świadków potwierdzały wykonanie koszeń na obszarze całego gospodarstwa, wskazał, iż teza ta stoi w oczywistej sprzeczności z zeznaniami świadków wskazanych przez pełnomocnika i przesłuchanych w dniach [...] stycznia 2011r. - [...] lutego 2011 r. Zdaniem organu zeznania świadków w dużej mierze potwierdzają ustalenia inspektorów terenowych dokonujących kontroli w dniach [...] grudnia 2008 r. Świadkowie wskazywani przez pełnomocnika R.P., T.G. oraz M.M. jednoznacznie bowiem określili, iż powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła 6 - 8 ha.

Odnosząc się do kwestii przeprowadzenia rozprawy administracyjnej w trybie art. 89 § 2 kpa organ wskazał, iż w myśl przywołanego przepisu prawa organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Należy jednak zauważyć, iż postępowanie wyjaśniające nie zawsze musi być prowadzone

w formie rozprawy. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR

w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z powyższych przesłanek.

Zdaniem organu odwoławczego kontrola na miejscu w gospodarstwie strony przeprowadzana w 2011 r. jest bezzasadna albowiem nie będzie odzwierciedlać stanu faktycznego z roku 2008. Co więcej, przedmiotowe grunty nie są deklarowane przez stronę przy ubieganiu się o płatności we wnioskach składanych do ARiMR (vide: wydruk z dnia [...] maja 2011 r. dotyczący spraw prowadzonych przed ARiMR z wniosków K.M. - w aktach sprawy). Wobec powyższego brak jest przesłanek do kontrolowania gruntów, które nie są deklarowane do płatności. Dodatkowo należy wskazać, iż dokumenty dołączone przez pełnomocnika strony podczas prowadzonego postępowania administracyjnego tj. zaświadczenie Urzędu Wojewódzkiego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. o położeniu działek nr [...] położonych w obrębie ewidencyjnym miejscowości [...] na terenie Parku Krajobrazowego oraz że działalność rolno środowiskowa polegająca na utrzymaniu gruntu jako półnaturalne łąki jednokośne i dwukośne jest zgodna z celami Parku Krajobrazowego, potwierdzenie objęcia gospodarstwa planem kontroli w rolnictwie ekologicznym nr [...] wydane dla K.Ś. przez firmę B Sp. z o. o. w dniu [...] grudnia 2004r., koncepcja miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości [...] z dnia [...] października 2008 r., pismo Starostwa Powiatowego znak: [...] z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie przywrócenia własności granic gospodarstwa skierowane do państwa I. i K.Ś., nie są przedmiotem w sprawie ustalenia faktycznej powierzchni użytkowanych przez stronę gruntów w roku 2008 i pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Dodatkowo wskazać należy, iż inspektorzy jednostek certyfikujących (m.in. B Sp. z o. o., BC - pismo w aktach sprawy) nie dokonują fizycznych pomiarów powierzchni działek. Powierzchnie są weryfikowane na podstawie wywiadu z producentem, wypisów z EGiB, map geodezyjnych lub ortofotomap czy zgłoszenia działalności w rolnictwie ekologicznym. Natomiast szkic działek rolnych gospodarstwa K.M., na których strona zaznaczyła tereny nie uwzględnione w raporcie z kontroli, a koszone co najmniej 2x, oraz tereny, na których ilość drzew na 1 ha jest zbyt duża, lecz dopuszczalna nie potwierdzają stanu faktycznego powierzchni użytków rolnych na dzień składania wniosku ani kontroli na miejscu. Co więcej, jak wynika z ortofotomapy z dnia 9 lipca 2010 r. (w aktach sprawy), tereny te w dniu wykonania ortofotomapy nadal są porośnięte drzewami i krzewami.

Skargę na powyższą decyzję oraz decyzje organu I instancji złożyła K.M., która stwierdziła, iż rozstrzygnięcia te są oparte na fałszywych założeniach stanu faktycznego oraz na wybiórczej i nieprawidłowej ocenie zebranego materiału dowodowego. Skarżąca podała, iż analizując zeznania świadków i oświadczenia innych osób wskazują na to, że łącznie w 2008r. były skoszone następujące powierzchnie:

– M.M. wykonał koszenie mechaniczne- 7 do 8 hektarów w lipcu 2008r.;

– S.O. wykonał koszenie mechaniczne 1,5 do 2 hektarów w lipcu 2008r.;

– M.N. wykonał koszenie mechaniczne 3 do 4 hektarów w lipcu 2008r.;

– R.P. wykonał koszenie ręczne 6-7 hektarów maj , czerwiec lipiec 2008r.;

– T.G. wykonał koszenie ręczne 5-6 hektarów, kwiecień maj czerwiec 2008r.;

– M.C. wykonał koszenie ręczne dwa razy w roku;

– K.S. wykonał w 2008r. drugie koszenie mechaniczne pod koniec sierpnia i pozostawił na prośbę K.Ś., poletka nieskoszonej dobrej trawy, celem samozasiania.

Podsumowując powierzchnie koszone przez świadków, zdanie skarżącej, łączna powierzchnia skoszona, przekracza znacznie powierzchnie deklarowaną, co bierze się to

z faktu dwu - trzy krotnego koszenia niektórych powierzchni gospodarstwa w roku 2008r. Ponadto świadkowie zgodnie potwierdzają, że w 2008r. była koszona cała powierzchnie gospodarstwa, łącznie z miedzami, nieużytkami, skrajami lasów własnych i przylegających do gospodarstwa. W ocenie strony, mimo popełnionych przez organ I instancji błędów, które doprowadziły zaprzepaszczenia możliwości rzetelnego sprawdzenia prawidłowej gospodarki rolnej prowadzonej w gospodarstwie i wyjaśnienia spornych kwestii, wspomniane zeznania pozwalają ustalić, że była koszona cała powierzchnia gospodarstwa.

Skarżąca zarzuciła ponadto, iż jej wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej został zignorowany prze organ oraz że organ I instancji przeprowadził dowody w sposób nieznany ustawie, co stanowi naruszenie przepisów proceduralnych mogących mieć wpływ na przebieg postępowania (odebrał od świadków oświadczenia na piśmie). W toku postępowania pełnomocnik strony natychmiast zakwestionował, wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2008r. i zażądał ponownej wizji lokalnej, która została przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2009r., w wyniku ww. wizji, Kierownik Powiatowy ARiMR stwierdził, że z uwagi na rozbieżności ze stanem faktyczny, odstępuje od sankcji i wnioskuje o przeprowadzenie ponownej kontroli, co znalazło odbicie w piśmie

z [...].02.2009r. Następnie bez uzasadnienia odstąpiono od nowej kontroli i wydano decyzję w sprawie, w oparciu o zakwestionowany protokół kontroli. W lipcu 2009r. przeprowadzono ponowną niezapowiedzianą kontrolę, części gospodarstwa ( 1,06 ha uprawianego zboża), na prośbę pełnomocnika strony dokonano przeglądu całości gospodarstwa i ustalono,

że całość gospodarstwa rolnego jest użytkowana rolniczo, a na okazanym szkicu pomiaru z kontroli przeprowadzonej w dniach [...].12.2008r. znajdują się obszary działek nie objęte pomiarem, a na dzień [...].07.2009r. użytkowane rolniczo i kwalifikujące się do płatności obszarowych. Ponadto w dniu [...].07.2009r. wizje lokalną przeprowadził Ośrodek Doradztwa Rolniczego i stwierdził, że grunty są uprawiane zgodnie z dobrą praktyką rolniczą. Kopia protokołu doręczona do ARiMR.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Gorzowie Wlkp. (sygn. akt II SA/Go 451/11), na podstawie art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę K.M. z uwagi na nieuiszczenie należnego wpisu od skargi.

Postanowieniem z dnia 3 października 2011r. WSA w Gorzowie Wlkp., po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu, przywrócił ten termin.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana ona została z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja organu odwoławczego

z dnia [...] maja 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2008 i nałożenia sankcji.

Aktem prawnym zawierającym podstawy prawne do decyzji wydanych

w rozpoznawanej sprawie określającym warunki przyznawania płatności do gruntów rolnych jest w szczególności ustawa z dnia 26 lutego 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), nazywana dalej także "ustawą". Według art. 7 ust. 1 ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie

z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków

o przyznanie płatności. Istotnym jest, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w art. 7 przesłanek ustawowych, stanowi podstawę do ubiegania się o przyznanie płatności do gruntów rolnych. Ustęp 2 przepisu stanowi, iż rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, 2) roślin przeznaczonych

na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin – położonych

na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Art. 143 b ust. 4 rozporządzenia nr 1782/2003 wprowadził natomiast zasadę, w myśl której obszar użytków rolnych Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja, czy też nie, oraz jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Wykorzystywane użytki zielone oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, zielone plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych. Ust. 5 wskazanego artykułu stanowi natomiast, że do przyznania pomocy w ramach systemu jednolitych płatności obszarowych kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria określone w ust. 4 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji, które były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 roku i do których zastosowanie ma pomoc przyznawana z tytułu upraw roślin energetycznych przewidziana w art. 88.

Natomiast przepis art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. stanowi, że jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 30% lecz nie więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej, nie przyznaje się pomocy w danym roku.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1-3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Powyższe oznacza, że organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym znaczeniu, że jeżeli strona przedstawi stosowne dowody to organ będzie zobowiązany do ich rozpatrzenia.

Istotną okolicznością w rozpatrywanej sprawie był fakt, że sprawa ta była już badana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 roku, sygn. akt II SA/Go 735/09, uchylił poprzednią decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2009 roku.

Uchylając decyzję odwoławczą, Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał jednoznacznej odpowiedzi na pytanie – jaka powierzchnia gruntów rzeczywiście kwalifikuje się do dopłat bezpośrednich. Ponadto skoro organ powziął wątpliwość co do powierzchni gruntów kwalifikującej się do dopłat należało skorzystać

ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych, w tym wnioskowanych przez stronę. Stosownie do treści art. 78 k.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy,

a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach. W ocenie Sądu nie został wyjaśniony szczegółowy sposób obliczenia powierzchni, która w dniu 30 czerwca 2003 r. nie znajdowała się w dobrej kulturze rolnej. Zaskarżona decyzja nie wyjaśnia bowiem z czego wynika, iż dokładnie 5,58 ha działki skarżącej nie spełnia kryteriów uprawniających do uzyskania spornej płatności. Zdaniem Sądu akta postępowania nie zawierają dowodu, z którego wynika kto, kiedy, za pomocą jakiej aparatury i techniki obliczeń w oparciu o treść ortofotomapy ustalił, że dokładnie taka część działki skarżącej nie jest utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Nadto Sąd stwierdził,

że powołanie się na nieskonkretyzowane wyniki obliczeń nie spełnia wymogu wskazania dowodu, na którym opierał się organ, czyniąc ustalenia faktyczne (art. 107 § 3 kpa).

Powyższe braki spowodowały, że Sąd uznał, iż ustalenia co do powierzchni działki muszą być uznane za poczynione z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów.

W badanej sprawie poza stwierdzonymi uchybieniami proceduralnymi w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] maja 2011 roku, najistotniejsze jest nie uwzględnienie orzeczenia sądu, które już w sprawie zapadło i którego organ nie uwzględnił.

W tym miejscu wskazać należy, że wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 listopada 2009 r. nie został zaskarżony przez żadną ze stron, a skoro tak, to przysługuje mu przymiot prawomocności. Stwierdzenie to jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 170 ppsa orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazany przepis dotyczy prawomocności materialnej orzeczenia, która polega na związaniu tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 ppsa polega na tym, że gwarantuje zachowanie spójności

i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji uwzględnić należało także treść art. 153 ppsa - zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona

w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Związanie sądu oceną prawną oznacza, że orzeczenie sądu wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego,

a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Ocena prawna wynika nie tylko z sentencji orzeczenia, ale również z jego uzasadnienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 349/2004).

Przepis art. 153 ppsa ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Związanie wynikające z tego przepisu przestaje obowiązywać jedynie

w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany stanu faktycznego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 1998 r., sygn. akt I SA 1663/96),

co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

W badanej sprawie Sąd uznał, że organ orzekający w sprawie nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., uchybiając tym samym art. 153

i 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organ - nie podzielając poglądu zawartego w ww. wyroku - mógł skorzystać z prawa złożenia skargi kasacyjnej. Nie czyniąc tego de facto zaakceptował pogląd prawny wyrażony w tym wyroku, z uzasadnienia, którego w sposób nie budzący wątpliwości wynikało,

że to Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, tak aby jasno z niego wynikało jaka powierzchnia kwalifikuje się do dopłat bezpośrednich, a jaka powinna zostać z nich wyłączona. Podkreślić należy, iż strona skarżąca w trakcie postępowania zgłaszała wiele wniosków np. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Sąd w ww. wyroku wskazał, iż w celu wyjaśnienia wątpliwości organ winien podjąć wszelkie kroki w celu wyjaśnienia spornych powierzchni. Organ natomiast wskazał, iż nie może brać pod uwagę wyników kontroli przeprowadzonej w 2009r. na poczet kolejnego wniosku o dopłaty za 2009r. czy też wyników z inspekcji terenowej, która miała miejsce [...] stycznia 2009r. (zanim rozpoczął się kolejny okres wegetacyjny) bowiem te zdarzenia miały miejsce w 2009r. Wobec tego skoro nie można brać pod uwagę choćby inspekcji ze stycznia 2009r., to w jakim w ogóle celu została ona przeprowadzona. Osoby przeprowadzające tą inspekcję potwierdziły wyniki kontroli z grudnia 2008r. za wyjątkiem części działki nr [...], co do której miały wątpliwości. Mimo tego organ nie podjął żadnych kroków celem wyjaśnienia tych wątpliwości. Zdaniem organu odwoławczego kontrola na miejscu w gospodarstwie strony przeprowadzana

w 2011 r. jest bezzasadna albowiem nie będzie odzwierciedlać stanu faktycznego z roku 2008.

W wyroku z dnia 16 lipca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (sygn. akt II SA/Ke 214/09, Lexpolonica nr 2438000) orzekł, iż nie jest prawdą, że - co do zasady - kontrola przeprowadzona w kolejnym roku, nie może być podstawą rozstrzygnięcia wniosku o przyznanie płatności za rok poprzedni. Żaden obowiązujący przepis prawa nie zawiera bowiem takiej regulacji. Zgodnie natomiast z art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z przewidzianego w tym przepisie wymogu skuteczności wynika konieczność oceny przez organ administracji indywidualnie w każdym przypadku, czy kontrola przeprowadzona w terminie późniejszym niż rok za który płatność jest wnioskowana, może wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności, np. ze względu na możliwą zmianę sposobu lub zakresu użytkowania gruntów zadeklarowanych do danego rodzaju pomocy. Przeprowadzenia takiej oceny będzie konieczne również przy ponownym rozstrzyganiu sprawy.

Co prawda zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wobec tego strony nie mogą już oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie czynności zmierzające do zebrania dowodów niezbędnych do dokładnego

i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Jednocześnie jednak strona ma prawo domagać się i oczekiwać, iż wszystkie jej wyjaśnienia, wnioski dowodowe i żądania, zgłaszane w celu udowodnienia określonych faktów, z których wywodzi skutki prawne, zostaną przez organy ARiMR rozpoznane zgodnie z wymogami procesowymi, a następnie wyczerpująco i wnikliwie rozpatrzone. Tym bardziej dotyczy

to sytuacji, gdy strona twierdzi i wywodzi odmiennie (np. kwestionując wyniki kontroli). Organy Agencji winny wówczas zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby

na zweryfikowanie prawdziwości jej stanowiska. Konieczność odniesienia się do wszystkich zarzutów strony, a zwłaszcza takich, których rozpatrzenie mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, jednoznacznie wynika z treści art. 107 § 3 kpa, zaś określone w art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach przerzucenie ciężaru dowodu określonego faktu na osobę, która

z faktu tego wywodzi skutki prawne nie może prowadzić do naruszenia przez organy obowiązku przestrzegania zasady praworządności, w której mieści się również obowiązek oparcia rozstrzygnięcia na stanie faktycznym zgodnym z rzeczywistością (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 9 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 335/2010, LexPolonica nr 2490558).

Wobec tego organ nie jest zwolniony z obowiązku starannego prowadzenia postępowania

i stosowania naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga,

iż regulacje o charakterze szczególnym zawarte w ww. ustawie, nie mogą być interpretowane rozszerzająco, a nade wszystko niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy ARiMR postępowania i załatwienie indywidualnej sprawy administracyjnej obywatela z naruszeniem naczelnych i ogólnych zasad postępowania administracyjnego

w demokratycznym państwie. Ustawodawca nie wprowadził w szczególności żadnych ograniczeń odnoście stosowania zasad legalności, praworządności oraz wynikającej z art. 8 kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, z których wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania

i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Brak zaufania obywateli do organów Państwa jest z reguły skutkiem naruszenia prawa przez organy państwowe, zwłaszcza zaś niektórych wartości w nim wyrażonych, jak równość i sprawiedliwość.

Po wyroku z dnia 10 listopada 2009r. organ wezwał jedynie świadków wskazanych przez stronę do złożenia zeznań, nie informując o tym strony skarżącej. Od dwóch świadków

w dniu [...] stycznia 2011r. nie wiadomo dlaczego organ odebrał jedynie oświadczenia.

W dniach [...] luty 2011r. przesłuchano pozostałych świadków. Organ odebrał ww. oświadczenia bez obecności strony, choć wzywał do złożenia zeznań w trybie art. 50 kpa. W tych okolicznościach naruszono przepis art. 79 kpa, zgodnie z którym strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów ze świadków na 7 dni przed terminem (§1), a nadto strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom oraz składać wyjaśnienia ( §2). Podkreślić w tym miejscu trzeba, iż w orzecznictwie jest już ugruntowany pogląd, iż oświadczenie osoby fizycznej co do postrzeżonych przez nią faktów jest jedynie dokumentem prywatnym i nie może być utożsamiane z dowodem z zeznania świadka, ponieważ inna jest jego wartość dowodowa (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 279/2010, LexPolonica nr 2561507).

Jednocześnie analizując zeznania świadków złożone w dniu [...] lutego 2011r. stwierdzić należy, iż ani z nich nie wynika, że koszenie traw odbywało się na całej wskazanej we wniosku o dopłaty powierzchni, ani że odbywało się na mniejszej powierzchni niż ta ujęta

w przedmiotowym wniosku.

Organ podał, iż z zeznań świadków wynika, że powierzchnia użytkowana rolniczo wyniosła 6-8 ha. Takie założenie jest nie do przyjęcia z dwóch powodów. Po pierwsze nie bez znaczenia jest czy powierzchnia użytkowana rolniczo wynosi 6 czy 8 ha, po drugie zaś z ww. zeznań wynika owszem, że świadkowie wskazują różną powierzchnię nawet od 5 do 8 ha, ale wynika też np., że trzech świadków kosiło trawę w czerwcu (R.P. – około 6, 7 ha, T.G. 5, 6 ha, M.C. – nie podał powierzchni). Niemożliwe więc, zważając na okres wegetacyjny trawy, stwierdzić że w tym samym miesiącu trzech rolników kosiło trawę na tej samej łące. Oczywiście z zeznań świadków nie wynika, czy wskazaną powierzchnię kosili jednorazowo czy też fragmentami w każdym z wymienionych miesięcy co w sumie dawało podaną do protokołu powierzchnię. Ponadto K.S. na pytanie "czy z doświadczenia z koszenia w następnych latach i to co zostało skoszone w 2008r. może Pan stwierdzić jaki to jest w przybliżeniu areał?", świadek odpowiedział: "gdzieś około 10ha mam nadzieję tam jest". Świadek wskazał więc nawet powierzchnię około 10ha, więc rozbieżności można stwierdzić są ogromne, biorąc pod uwagę, iż powierzchnia zgłoszona we wniosku o dopłatę wynosiła 12,80 ha, a zastosowana sankcja zależy od procentowej różnicy pomiędzy deklarowaną a powierzchnią faktycznie użytkowaną rolniczo.

Należałoby więc, aby świadkowie chociaż na mapie, bądź podczas rozprawy administracyjnej (którą można by było przeprowadzić w terenie) wskazali koszony przez siebie obszar. Sąd nie przesądza o tym, czy wnioskowane świadczenia należą się bądź nie skarżącej, ale wynik postępowania muszą być bezsprzeczne.

Poza tym analizując przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie sposób pozbyć się wrażenia, że było ono prowadzone niedbale. Po wyroku z dnia 10 listopada 2009r. organ I instancji bez jakiegokolwiek dodatkowego postępowania, do którego był tym wyrokiem zobligowany, wydał kolejną decyzję w sprawie, która została uchylona przez organ odwoławczy (decyzja z dnia [...] listopada 2010r.), a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia z ogólnikową wskazówką, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR winien w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa) oraz przeprowadzić ocenę tych dowodów zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł tej oceny (art. 80 kpa). Organ odwoławczy stwierdził również, iż nie ma obowiązku podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Otóż organ w niniejszej sprawie taki obowiązek miał, gdyż wynikał on z ww. wyroku z dnia 10 listopada 2009r., a ponadto organy nie były zwolnione z obowiązku orzekania na podstawie stanu faktycznego zgodnego

z rzeczywistością. Szybkie i sprawne przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia powierzchni kwalifikującej się do dopłat było o tyle ważne, iż jak sam organ stwierdził od 2008r. do 2010r. nastąpiły już dwa okresy wegetacyjne. Obecnie, po kolejnym uchyleniu przez Sąd decyzji organu II instancji, postępowanie będzie prowadzone w 2012r. i stwierdzić przyjdzie, że od 2008r. minęły już cztery okresy wegetacyjne, a sprawa nadal pozostaje niewyjaśniona i dalej z zebranego materiału dowodowego nie wynika w żaden sposób jak ustalono powierzchnię wyłączoną z dopłat. Mimo tego organ nie przychylił się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, chociaż zgodnie z art. 89 § 2 kpa organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż ocena, że różnica pomiędzy powierzchnią działki rolnej A położonej na działkach ewidencyjnych nr [...] zadeklarowaną przez K.M. we wniosku o przyznanie płatności (12,8 ha), a powierzchnią uprawnioną do pomocy (zatwierdzoną) wynosi 5,58 ha jest przedwczesna. Organ winien - stosowanie do art. 78 § 1 kpa - przeprowadzić uprzednio dowody w postaci wnioskowanych przez skarżącą oględzin i ponownych pomiarów działki rolnej z umożliwieniem jej uczestniczenia w tej czynności, a także zeznań świadków (sąsiadów o których mowa w piśmie z [...] stycznia 2009 r.) na okoliczność wykonywania stosownych zabiegów agrarnych (koszenia łąk) na przedmiotowej działce ze wskazaniem konkretnie, której części działki te zabiegi dotyczyły. Dopiero w następstwie przeprowadzenia tych środków dowodowych można będzie ocenić ich wiarygodność na tle całokształtu okoliczności sprawy.

Zgodnie z przepisem art. 75 § 1 kpa jako dowód w postępowaniu administracyjnym należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty (zarówno urzędowe jak i prywatne), zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Jednocześnie podkreślenia wymaga, iż ewentualna odmowa przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę winna przybrać formę postanowienia organu. Jak już wskazano w przedmiotowym postępowaniu ograniczenie obowiązku organów ARiMR wyczerpującego poszukiwania dowodów, nie oznacza ograniczenia wszechstronnej oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego (zarówno przeprowadzonego z urzędu jak

i na wniosek strony), dopiero bowiem na tej podstawie można ustalić prawidłowo stan faktyczny sprawy niezbędny do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 80 kpa organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego wymaga zaś przeprowadzenia oceny wartości dowodowej każdego dowodu, jak również wskazania, na podstawie jakich dowodów organ poczynił ustalenia faktyczne oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Poczynione ustalenia oraz przeprowadzona ocena materiału dowodowego winna przy tym znajdować pełne odzwierciedlenie w treści decyzji administracyjnej (art. 107 § 3 kpa).

Z kolei art. 78 § 1 i 2 kpa stanowi, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, natomiast organ administracji publicznej może nie uwzględnić powyższego żądania jedynie wówczas, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany rozpatrzeć taki wniosek dowodowy zgłoszony nawet po zakończeniu toku przeprowadzenia dowodów lub po zamknięciu rozprawy. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 1988 r. (sygn. akt SA/Lu 151/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 72) podkreślono, że jeżeli nie występują przesłanki określone w art. 78 § 2 kpa, organ administracji nie może - przed wydaniem decyzji - odmówić oceny dowodów przedłożonych przez stronę, powołując się na fakt zakończenia postępowania dowodowego.

W piśmiennictwie przyjmuje się, że sformułowania z art. 78 § 2 kpa "jeżeli żądanie dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami" nie należy rozumieć dosłownie jako zakazu uwzględniania żądania strony dotyczącego dopuszczenia dowodu na obalenie tezy - zdaniem organu - już udowodnionej (wyjaśnionej). Oznaczałoby to, że strona będąca

w zwłoce nie może dowodzić swojej tezy dowodowej, jeżeli zdaniem organu została już udowodniona odmienna teza. Byłaby to bowiem kara za zwłokę, której stosowanie byłoby uzależnione od poglądu organu na dotychczasowy wynik postępowania dowodowego (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, Zakamycze 2005, s. 504). W wyroku NSA z 15 grudnia 1995 r. (SA/Lu 507/95 niepubl.) zaznaczono, że przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 78 § 1 kpa), a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli dowody, których przeprowadzenia strona się domaga mają znaczenie dla sprawy, to nawet spóźnione żądanie nie powinno być oddalone (art. 78 § 2 kpa).

Podsumowując stwierdzić należy, iż raport z kontroli spornej działki z dnia [...] grudnia 2008 r. oraz zdjęcia wykonane na tejże działce nie posiadały aż takiej mocy dowodowej, która uzasadniałaby pominięcie przeciwdowodów wskazywanych przez skarżącego.

Ocena w tym zakresie może być dokonana dopiero po przeprowadzeniu wnioskowanych dowodów na tle całego, niewadliwie zebranego materiału dowodowego.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż z podanych wyżej przyczyn uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest nieprzekonywujące i odbiega w sposób istotny od zasad ogólnych postępowania administracyjnego, przede wszystkim zasady - obowiązku wyjaśniania przesłanek zasadności rozstrzygnięcia oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i podnoszenia ich świadomości i kultury prawnej,

co w efekcie przesądza o istotnej wadliwości zaskarżonej decyzji.

Nie wystarczy, aby organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, ogólnikowo iż ustalił określonej wysokości różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowana we wniosku,

a powierzchnią stwierdzoną, ale koniecznym jest również wnikliwe i dokładne oraz przekonywujące wyjaśnienie dlaczego określony obszar wnioskowany przez producenta uznał za niespełniający warunków do przyznania określonego rodzaju pomocy. Organ winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by z decyzji i jej uzasadnienia wynikało jasno, dlaczego podjęto takie, a nie inne rozstrzygnięcie, zwłaszcza w sytuacji gdy, chociażby tylko w ocenie subiektywnej strony nieuwzględniono jej żądania w ogóle, bądź jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie dodatkowo nałożono sankcje finansowe skutkujące potrąceniami z pomocy należnej według wniosków składanych w latach następnych. W tej sytuacji organy winny przekonać skarżącą w uzasadnieniu swojej decyzji, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a przyczyną rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony były istotne powody (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 1994 roku, sygn. III ARN 2/94 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie z 30 sierpnia 2006 roku, sygn. VII SA/Wa 997/06). Chodzi więc o to,

by adresat decyzji był w przekonaniu, że decyzja jest słuszna i zgodna z prawem. Sąd stoi na stanowisku, iż uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji administracyjnej stanowi jej element niezbędny, istotny z punktu widzenia zakresu zastosowania wielu norm prawnych, a co za tym idzie posiada ogromne znaczenie dla oceny praworządności działania administracji publicznej.

W ocenie Sądu, niedostateczne ustalenie stanu faktycznego sprawy uniemożliwia wyjaśnienie istotnych dla jej rozstrzygnięcia wątpliwości, a w konsekwencji czyni przedwczesnymi dowolne i nieuzasadnione stwierdzenia organów zarówno pierwszej,

jak i drugiej instancji, w zakresie wykluczenia rolnika z płatności bezpośrednich w roku 2008, z określonymi wykluczeniami skutkującymi potrąceniami kwot przyznanych na podstawie wniosków składanych w następnych latach kalendarzowych.

Ze względu na powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa oraz art. 3 ustawy

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wobec czego należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 200 i art. 152

ww. ustawy orzeczono o kosztach sądowych i wykonalności zaskarżonej decyzji.