Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1461/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 19 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2011r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia planu urządzenia lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej spółki E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2011 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2011 r. zatwierdzającej plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa M. na lata 2009 - 2018.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że twierdzenia E. sp. z o.o., iż jest ona "właścicielem" części obszaru objętego zakresem zaskarżonej decyzji są bezzasadne z uwagi na toczące się postępowania przed sądem powszechnym oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym w szczególności z uwagi na proces o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zawisły z powództwa Nadleśnictwa przed Sądem Rejonowym w T.(sygn. akt [...]). Grunt, na który wskazuje E. sp. z o.o. został wpisany do nowej księgi wieczystej w dniu [...].06.2010 r. Zatwierdzenie planu miało miejsce w dniu [...] stycznia 2011 r., ale decyzja o zatwierdzeniu planu urządzenia lasu ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny (nie wprowadza więc ona nowego stanu prawnego czy też faktycznego, a jedynie potwierdza zastany na określoną datę stan faktyczny grantu leśnego). Służy więc ona jedynie formalnemu zatwierdzeniu planu urządzenia lasu.

Decyzja zatwierdzająca plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa M. na lata 2009 - 2018 odnosi się do stanu z dnia 1 stycznia 2009 r. i stąd dotyczy gruntów leśnych Skarbu Państwa, wobec tego zastosowanie do przedmiotowego stanu faktycznego sprawy normy zawartej w art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o lasach było, zdaniem Ministra, w pełni uzasadnione i prawidłowe.

Minister uznał, że zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 Kpa, tj. skierowania decyzji do osoby nie będącą stroną w sprawie, należy również uznać za bezzasadny. Bez wątpienia, z uwagi na fakt, iż decyzja dotyczy stanu na dzień 1 stycznia 2009 r. - skierowanie decyzji do Dyrektora Generalnego Lasów Państwowych było właściwe. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego sprzeczności istotnych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że zgodnie z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w .L. z dnia [...] lutego 2011 r., Skarb Państwa Nadleśnictwo M. jest posiadaczem lasu, Minister wskazał, iż tak faktycznie jest. Nikt, w tym w szczególności E. sp.

z o.o. władztwa faktycznego nad przedmiotowymi nieruchomościami leśnymi nie pozbawił. Wskazane postanowienie Sądu Okręgowego w Z. sankcjonuje jedynie ten stan rzeczy na czas trwania procesu cywilnego.

Ponadto wskazano, że w stanie faktycznym, którego dotyczy zaskarżona decyzja, tj. na dzień 1 stycznia 2009 r. E. sp. z o.o. nie miała i nadal nie ma przymiotu strony, bowiem w tym okresie to Skarb Państwa był właścicielem wszystkich gruntów leśnych objętych przedmiotowym planem urządzenia lasu. Niezależnie od szeregu postępowań prawnych jakie zostały wszczęte w sprawie wyjaśnienia kwestii wpisów do księgi wieczystej KW nr [...], Minister stwierdził, że Skarb Państwa nabył przedmiotowe nieruchomości z mocy prawa na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 15, poz. 82). Nawet gdyby uznać, że do przejęcia tej nieruchomości nie doszło w wyżej wskazanym trybie, to z całą pewnością doszło do tego na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71).

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło E. sp. z o.o., z siedzibą w [...], zarzucając wydanie jej z naruszeniem:

- art. 156 § 1 pkt 2 Kpa w związku z art. 19 ust.1 i ustawy o lasach poprzez ich niezastosowanie, mimo iż decyzja zatwierdzająca plan urządzenie lasu w rażący sposób naruszała prawo, podczas gdy dla lasu należało sporządzić plan uproszczony,

- art. 156 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 22 ust. 2 ustawy o lasach poprzez ich niezastosowanie, mimo że decyzja zatwierdzająca plan urządzenia lasu była wydana z naruszeniem przepisów o właściwości,

- art. 156 § 1 pkt 4 Kpa poprzez jego niezastosowanie, mimo iż decyzja zatwierdzająca plan urządzenia lasu była skierowana do osoby nie będącej stroną w prawie - stroną lasu powinna być spółka E..

Ponadto w skardze zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że Skarb Państwa - Nadleśnictwo M. jest uprawnionym posiadaczem lasu, podczas gdy zgromadzony materiał prowadzi do wniosku przeciwnego.

Podnosząc powyższe naruszenia pełnomocnik skarżącej spółki wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2011 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca spółka ma interes prawny w sprawie bowiem została wpisana w dniu [...] czerwca 2010 r. do księgi wieczystej jako właściciel lasu. Natomiast organ administracji publicznej nie ma uprawnień, by negować stan wynikający z ksiąg wieczystych. Każda decyzja jest wydawana zgodnie ze stanem prawnym i faktycznym nie z dnia złożenia wniosku, ale z dnia jej wydania. W ocenie skarżącego zatwierdzenie planu urządzenia lasu, w którym jako właściciel figuruje Skarb Państwa w sytuacji, gdy las był własnością spółki E. - stanowi rażące naruszenie prawa. Nie ma przy tym znaczenia, czy decyzja ma charakter konstytutywny czy deklaratoryjny. Zdaniem skarżącego fakt wytoczenia procesu o uzgodnienie księgi wieczystej nie ma znaczenia dla kwestii właścicielskich.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Jak wynika z akt sprawy Minister Środowiska odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. zatwierdzającej plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa M. na lata 2009-2018 uznając, że skarżąca spółka nie jest właścicielem części obszaru objętego zakresem decyzji o urządzeniu lasu. Rozstrzygnięcie dotyczy bowiem gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, ponieważ odnosi się do stanu z dnia 1 stycznia 2009 r. i dlatego zastosowanie przepisu art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy o lasach było w pełni zastosowane.

Tymczasem skarżąca spółka podnosi, że ma interes prawny w postępowaniu nieważnościowym ponieważ od dnia [...] czerwca 2010 r. została wpisana do księgi wieczystej jako właściciel lasu.

Jak natomiast wynika z akt niniejszej sprawy, czego nie kwestionuje skarżący, obecnie toczy się powództwo o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym - wytoczone przez Skarb Państwa - Nadleśnictwo M.. Z uwagi na to, że wyłącznie sąd powszechny jest właściwy do oceny ważności wpisu do księgi wieczystej w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawym, o którym mowa w art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece i z uwagi, że obecnie toczy się takie postępowanie, organ orzekający w niniejszej sprawie winien zawiesić postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przez sąd powszechny. Jest to bowiem, w ocenie Sądu, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Pojęcie zagadnienia wstępnego definiuje się bowiem jako sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem przez inny organ lub sąd.

Stwierdzić należy, iż zgodnie z art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, organ administracyjny jest związany domniemaniem wynikającym z art. 3 tej ustawy, zgodnie z którym domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawym.

Obaleniu domniemania prawa własności wynikającego z wpisu w księdze wieczystej służy powództwo do sądu powszechnego o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ust. 1 powołanej ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Prawomocne orzeczenie sądu cywilnego, nakazujące zmianę wpisu w księdze wieczystej, stanowi podstawę do złożenia wniosku o wpis do sądu wieczystoksięgowego.

Uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym wszczętego na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ma na istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, z uwagi na zawarte w powoływanej ustawie domniemanie o zgodności wpisów dokonanych w księdze wieczystej z obowiązującym stanem prawnym, oraz domniemanie, że w razie niezgodności treści wpisu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, treść księgi wieczystej rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi wieczystej nabył własność lub inne prawo rzeczowe.

Wobec tego rozstrzygnięcie sądu powszechnego będzie miało wpływ na ustalenie kręgu stron postępowania i tym samym ustalenie, czy wniosek pochodził od podmiotu uprawnionego.

Podnieść także należy, że Minister błędnie w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji, wskazał decyzję od której rozpoznawał ośrodek odwoławczy. Minister

Środowiska nie mógł rozpoznawać środka odwoławczego od decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. zatwierdzającej plan urządzenia lasu dla Nadleśnictwa M. na lata 2009 - 2018 w sytuacji, gdy przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy była decyzja Ministra z dnia [...] maja 2011 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r.

Jednocześnie Sąd nie odniósł się do pozostałych zarzutów ponieważ uznał je za przedwczesne, skoro w sprawie występuje zagadnienie wstępne warunkujące koniecznością zawieszenia postępowania.

W tym stanie rzeczy na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) należało orzec jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 cyt. ustawy.