Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 1153/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 15a, art. 21, art. 23a ust. 5-6
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 73, art. 76 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
journal: Dz.U.UE.L 1972 nr 74 poz 1 art. 10 ust. 1 lit. a
law: Rozporządzenie Rady EWG Nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie  stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do  członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2010 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń rodzinnych za nienależnie pobrane uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], znak: [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 11a, art. 21, art. 23a ust. 5 – 6, 9, art. 25 ust. 1 i 3, art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 2, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28.listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U. nr 139 z 2006r., poz. 992 ze zm.), art. 12 (9) (11), art. 73 (8), art. 75 (8) ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14.grudnia 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.Urz. WE L 149 z dnia 5.lipca 1971r.), art. 10 (12) (13) rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21.marca 1972r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 (Dz.Urz. WE L 74 z dnia 27.marca 1972r. ze zm.) oraz art. 104 i 105 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., Marszałek Województwa [...] orzekł o braku uprawnienia A. P. do świadczeń rodzinnych na dziecko J. P.: zasiłku rodzinnego w kwocie 43 zł miesięcznie od 4.maja do 31.sierpnia 2005r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania w kwocie 360 zł w okresie od 4.do 31.maja 2005r. oraz w kwocie 400 zł miesięcznie w okresie od 1.czerwca do 31.sierpnia 2005r. Marszałek Województwa [...] orzekł także o uznaniu za nienależnie pobrane powyższych świadczeń.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, iż zgodnie z wnioskiem z dnia 6.maja 2004r. w dniu [...] Miejsko – Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w W. przyznał A. P. świadczenia rodzinne na dziecko J. P. na okres od 1.maja 2004r. do 31.sierpnia 2005r. Powyższa decyzja została zmieniona w dniu [...] poprzez przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka na okres od 1.maja 2004r. do 3.maja 2005r. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowania dziecka i utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych na skutek upływu ustawowego okresu jego pobierania na okres do 4.maja do 31.sierpnia 2005r. A. P. pobierała świadczenie rodzinne w okresie od 1.maja 2004r. do 31.sierpnia 2005r. Na podstawie formularzy unijnych irlandzkiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych ustalono, że ojciec dziecka - D. P. podjął zatrudnienie w Irlandii od 10.czerwca 2004r. i ma przyznane świadczenia rodzinne w tym kraju od 1.czerwca 2006r. Decyzją z dnia [...] Marszałek Województwa [...] orzekł o braku uprawnienia do świadczeń rodzinnych za okres od 4.maja do 31.sierpnia 2005r. i uznaniu świadczeń za nienależnie pobrane i podlegające zwrotowi. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło wskazaną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na konieczność przeanalizowania nowych dokumentów załączonych przez stronę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, że decyzja o ustaleniu nienależnych świadczeń powinna stać się decyzją ostateczną. Dopiero wówczas organ pierwszej instancji może wydać decyzję dotycząca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami. W dniach 25.lutego, 18.marca oraz 20.kwietnia 2010r. A. P. złożyła dokumenty dotyczące wysokości otrzymywanego zasiłku rodzinnego w Irlandii i okresu pobierania powyższego świadczenia. Informacje te były jednakże znane organowi już w dniu wydania decyzji z dnia [...]. Zawarte bowiem były w formularzu E 001 z dnia 3.kwietnia 2007r. Ponadto, strona złożyła kserokopię odpisu skróconego aktu zawarcia związku małżeńskiego, potwierdzającą informację przekazaną w oświadczeniu z dnia 3.kwietnia 2006r. Na podstawie akt sprawy oraz pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 30.września 2009r. ustalono, że w okresie od 4.maja do 31.sierpnia 2005r. wnioskodawczyni była w Polsce osobą nieaktywną zawodowo. W związku z tym w świetle przepisów unijnych należy uznać, że pierwszym krajem właściwym do wypłaty świadczeń rodzinnych w okresie od 4.maja do 31.sierpnia 2005r. jest kraj zatrudnienia D. P., tj. Irlandia. Przyznanie świadczeń rodzinnych w tym kraju może nastąpić pod warunkiem złożenia przez członka rodziny wniosku o irlandzkie świadczenia w terminie przewidzianym przez ustawodawstwo tego kraju. W toku przeprowadzonego postępowania koordynacyjnego oraz na podstawie dokumentacji irlandzkiej instytucji ds. świadczeń rodzinnych ustalono, że na dziecko J. P. istniało w Irlandii uprawnienie do świadczenia rodzinnego w kwocie 131,60 euro miesięcznie w okresie od 1.czerwca 2004r. do 31.marca 2005r., w kwocie 141,60 euro miesięcznie w okresie od 1.kwietnia 2005r. do 31.marca 2006r., w kwocie 150 euro miesięcznie w okresie od 1.kwietnia 2006r. do 31.marca 2007r. Na podstawie przelicznika walut ogłoszonego przez Komisję Administracyjną Wspólnoty Europejskiej ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 574/72 miesięczna kwota irlandzkiego świadczenia rodzinnego na dzieci wyniosła w okresie od 1.maja do 30.czerwca 2005r. – 141,60 euro miesięcznie, w przeliczeniu na polską walutę 577,64 zł (przelicznik opublikowany w Dz.Urz. U.E. z 2005r. – 2005/C26/05 z dnia 2.lutego 2005r. – 1 euro = 4,07941 zł), w okresie od 1.lipca do 31.sierpnia 2005r. – 141,60 euro miesięcznie, w przeliczeniu na polską walutę 588,48 zł (przelicznik opublikowany w Dz.Urz. U.E. z 2005r. – 2005/C108/05 z dnia 4.maja 2005r. – 1 euro = 4,15593 zł). Miesięczna kwota polskich świadczeń rodzinnych na dziecko J. P. w okresie od 1.maja do 31.sierpnia 2005r. wynosiła 443,00 zł. Łączna wysokość świadczeń irlandzkich, do których uprawnienie miał D. P. na dziecko J. P. w okresie od 1.maja do 31.sierpnia 2005r. była wyższa od łącznej wysokości polskich świadczeń. Ponadto, okoliczność, iż D. P. dopiero od 1.czerwca 2006r. otrzymał irlandzkie świadczenia rodzinne oznacza, że nie wykorzystał on swojego uprawnienia do tychże świadczeń, o które mógł się ubiegać od daty podjęcia zatrudnienia na terenie Irlandii, tj. od 10.czerwca 2004r. Ponadto, organ pierwszej instancji podkreślił, iż z akt sprawy wynika, że strona wiedziała o zatrudnieniu ojca dziecka na terenie Irlandii.

W odwołaniu od tej decyzji A. P. wniosła o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego oraz sprzecznego z interesem społecznym.

W uzasadnieniu podniosła, iż nie naruszyła przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisów unijnych zezwalających na dopuszczenie wyjątków, które odnoszą się do jej sytuacji. Poinformowała organ o tym, że nie było jej znane miejsce pracy i pobytu ojca dziecka. Aby otrzymać świadczenia musiała spełnić szereg wymogów formalnych podlegających kontroli ze strony organu. Była jedynym faktycznym opiekunem dziecka, którego ojciec nie pobierał świadczeń w całym okresie, kiedy je otrzymywała. Zdaniem strony nie podjęto niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na uwadze słuszny interes jej i córki (zasada praworządności). Naruszono także zasadę informowania strony.

Decyzją dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 3 pkt 2, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 2, art. 23a ust. 9, art. 30 ustawy o świadczeniach rodzinnych, rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14.grudnia 1971r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, rozporządzenia Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21.marca 1972r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, pkt 2 Decyzji nr H1 z dnia 12.czerwca 2009r. dotyczącego zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego (Dz.Urz. UE 2010/C 106/05), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz.U. nr 79 z 2001r., poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podzieliło stanowisko oraz ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zgodnie z art. 1 lit. f, i rozporządzenia Rady nr 1408/71 z dnia 14.czerwca 1971r. określenie "członek rodziny" oznacza każdą osobę określoną lub uznaną za członka rodziny lub określoną jako członek gospodarstwa domowego przez ustawodawstwo, na mocy którego udzielane są świadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe, ojciec J. P. – D. P. w rozumieniu przepisów irlandzkich był członkiem rodziny swojego dziecka. Niewykorzystanie przez niego uprawnienia do irlandzkiego zasiłku rodzinnego od dnia zatrudnienia w Irlandii, tj. od dnia 10.czerwca 2004r. nie oznacza, że nie posiadał on uprawnienia do tych świadczeń. Prawo irlandzkie stanowi, że świadczenia rodzinne są przyznawane na wniosek do sześciu miesięcy wstecz od daty jego złożenia, jeżeli istniało do niego uprawnienie. Zgodnie z przepisami prawa unijnego warunkiem uprawnienia do świadczeń rodzinnych jest legalne zatrudnienie.

Uznając powyższą decyzję za krzywdzącą, A. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W skardze tej oraz w piśmie z dnia 15.września 2010r. podniosła zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu określonym w przywołanym wyżej przepisie.

Na mocy Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej, podpisanego w dniu 16.kwietnia 2003 r. w Atenach, Rzeczypospolita Polska stała się z dniem 1.maja 2004 r. członkiem Unii Europejskiej i stroną Traktatów stanowiących podstawę Unii, zmienionych i uzupełnionych. Zgodnie z art. 249 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz. U. nr 90 z 2004 r.,, poz. 864/2, ze zm.) w celu wykonywania swych zadań oraz na warunkach przewidzianych w tym Traktacie, Parlament Europejski wspólnie z Radą, Rada i Komisja uchwalają rozporządzenia i dyrektywy, podejmują decyzje, wydają zalecenia i opinie. Rozporządzenie ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich, natomiast decyzja wiąże w całości adresatów, do których jest kierowana.

Powyższe, w powiązaniu z wyrażoną w art. 6 k.p.a. zasadą legalizmu, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, oznacza, iż od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, organy administracji publicznej obowiązane są przestrzegać nie tylko przepisów prawa krajowego, ale i prawa wspólnotowego. W związku z tym dokonywana przez sądy kontrola administracji publicznej sprawowana pod względem zgodności z prawem, obejmuje również kontrolę pod względem zgodności z prawem wspólnotowym, które od dnia 1.maja 2004 r. stało się częścią obowiązującego w Polsce porządku prawnego, w tym także z aktami normatywnymi wydawanymi przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń.

Podstawą odmowy przyznania skarżącej w niniejszej sprawie wnioskowanych przez nią świadczeń rodzinnych był art. 73 rozporządzenia (EWG) Rady Nr 1408/71 z 14.czerwca 1971 r., art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (EWG) Rady Nr 574/72 z 21.marca 1972 r. oraz decyzja Nr 207 z dnia 7.kwietnia.2006 r., dotycząca interpretacji art. 76 i art. 79 ust. 3 rozporządzenia (EWG) Nr 1408/71 oraz art. 10 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 574/72 dotyczących kumulacji świadczeń i zasiłków rodzinnych, a także enumeratywnie wskazane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych..

Pierwszy z wymienionych przepisów uprawnia pracownika najemnego lub osobę prowadzącą działalność na własny rachunek podlegający ustawodawstwu Państwa Członkowskiego do świadczeń rodzinnych, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa.

Uprawnienie wynikające z tego przepisu, tj. art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71, w przypadku, gdy zachodzi ryzyko wystąpienia zbiegu uprawnień przewidzianych przez ustawodawstwo państwa miejsca zamieszkania z uprawnieniami przewidzianymi przez ustawodawstwo państwa zatrudnienia, musi zostać zestawione z regułami "antykumulacyjnymi" rozporządzeń Rady nr 1408/71 i nr 574/72 (por. M. Rusewicz (w): Komentarz do rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14.czerwca 1971 r.(...), Ministerstwo Polityki Społecznej, Warszawa 2005, s. 306-308). Reguły te zapobiegać mają wielokrotnemu pobieraniu świadczeń rodzinnych w tym samym czasie, na tego samego członka rodziny. Reguły "antykumulacyjne" ustanowione zostały w art. 76 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz w art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. Wymieniony art. 76 ust. 1 dotyczy sytuacji zbiegu uprawnień do świadczeń rodzinnych, zależnych od wykazania aktywności zawodowej i tym samym nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie, ponieważ polska ustawa o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia uzyskania świadczeń w niej przewidzianych od zatrudnienia lub ubezpieczenia. Art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72 stosuje się natomiast, gdy istnieje ryzyko kumulacji prawa wynikającego z art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 oraz prawa do świadczeń rodzinnych przyznawanych na podstawie ustawodawstwa krajowego państwa miejsca zamieszkania wyłącznie z tytułu zamieszkiwania w danym państwie (tak jak w polskiej ustawie o świadczeniach rodzinnych). Art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 stanowi, że prawo do świadczeń lub zasiłków rodzinnych, należnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym nabycie prawa do świadczeń lub zasiłków nie jest uzależnione od warunku ubezpieczenia, zatrudnienia lub prowadzenia działalności na własny rachunek, jest zawieszone, jeżeli w tym samym okresie i dla tego samego członka rodziny przyznane są świadczenia tylko zgodnie z krajowym ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego lub w zastosowaniu z art. 73, 74, 77 lub 78 rozporządzenia, do wysokości kwoty tych świadczeń.

Dokonując analizy powołanych przepisów wspólnotowych należy z całą stanowczością stwierdzić, że art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 nie pozbawia członków rodziny pracownika uprawnień przysługujących im w miejscu zamieszkania. Jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 19.grudnia 2007 r. II SA/Gd 610/07 (niepublikowany, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl), przepis ten tworzy jedynie uprawnienie dla pracownika najemnego lub osoby prowadzącej działalność na własny rachunek, podlegających ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, polegające na tym, że osoby te mają prawo, w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują terytorium innego Państwa Członkowskiego, do świadczeń rodzinnych przewidzianych przez ustawodawstwo pierwszego państwa, tak, jakby członkowie ich rodzin zamieszkiwali terytorium tego państwa, z zastrzeżeniem przepisów załącznika VI cyt. rozporządzenia. Należy także zgodzić się z zaprezentowanym w wymienionym wyroku poglądem, że na podstawie art. 73 rozporządzenia Rady nr 1408/71 organy nie mogły odmówić członkowi rodziny pracownika przyznania uprawnień przysługujących mu zgodnie z ustawodawstwem państwa miejsca zamieszkania.

Odmowa przyznania świadczeń mogłaby mieć miejsce, gdyby w tym samym czasie i dla tego samego członka rodziny przyznane byłyby świadczenia w kraju zatrudnienia męża skarżącej (wówczas jedynie ojca dziecka), czyli w Irlandii. Wówczas bowiem znalazłyby zastosowanie reguły "antykumulacyjne", a w szczególności art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 574/72. W kwestii stosowania reguł "antykumulacyjnych" wypowiedział się Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 19.lutego 1981 r. wydanym w sprawie Kurt Beck v. Bundesanstalt für Arbeit (orzeczenie wstępne 104/80, dostępne w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 132368), stwierdzając, iż art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady nr 574/72 z późniejszymi zmianami zawiesza wypłatę świadczeń rodzinnych lub zasiłków rodzinnych wypłacanych na podstawie ustawodawstwa państwa zatrudnienia jedynie do wysokości świadczenia otrzymywanego, w odniesieniu do tego samego okresu i tego samego członka rodziny, w państwie zamieszkania przez małżonka prowadzącego działalność zawodową lub gospodarczą na terytorium tego państwa. W wyroku tym Trybunał podkreślił również, że reguły mające na celu zapobieganie nakładaniu się świadczeń rodzinnych mają zastosowanie jedynie w zakresie, w jakim nie pozbawiają one, bezpodstawnie, osób zainteresowanych świadczeń przyznanych im przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego.

Podzielając zaprezentowane przez Trybunał poglądy, nie można zaakceptować przyjętego w niniejszej sprawie stanowiska organów obu instancji, że samo uprawnienie w ustawodawstwie kraju zatrudnienia przesądza o właściwości tego kraju jako uprawnionego do wypłaty należnych świadczeń rodzinnych. Stanowisko to wywodzone jest błędnie z art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który w przypadku ustalenia, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (a więc pracownik zatrudniony w państwie członkowskim jest uprawniony do świadczeń rodzinnych w odniesieniu do członków swojej rodziny, którzy zamieszkują w innym państwie), nakazuje organowi właściwemu uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie. W takiej sytuacji marszałek województwa wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 cyt. ustawy od dnia, w którym osoba stała się uprawniona do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23 a ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych). W świetle art. 3 pkt 15 a) omawianej ustawy przepisami tymi są rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72.

Decyzją, o której mowa w art. 23 a ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych może być zarówno decyzja odmawiająca przyznania świadczeń, w przypadku ustalenia, że pobierane są na te same osoby i w tym samym czasie świadczenia rodzinne w kraju zatrudnienia, jak i decyzja przyznająca świadczenia, jeśli nie są one pobierane w innym państwie członkowskim.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, iż ojciec dziecka nie pobierał w Irlandii żadnych świadczeń rodzinnych w okresie, objętym decyzją. Nie było zatem podstaw do konstatacji, iż skarżącej świadczenia rodzinne należne w kraju zamieszkiwania nie przysługiwały.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, uznając to za konieczne dla końcowego załatwienia sprawy.

Z uwagi zaś na charakter prawny zaskarżonej decyzji, (nienadającej się do wykonania i niepodlegającej wykonaniu) za bezprzedmiotowe uznano orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. w sprawie jej wykonania.

Rozpatrując sprawę ponownie organy winny dokonać prawidłowej oceny prawnej ustalonego w sprawie stanu faktycznego, biorąc pod uwagę wyrażone powyżej zapatrywania prawne.