Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 413/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 85 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit. a
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 art. 24 ust. 1 i 4, art. 28,
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 67 ust. 1 i 2, art. 70 ust. 1, art. 72, art. 74.
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Anna Janowska Protokolant referent Elżbieta Parda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022r. sprawy ze skargi R. A. na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 27 czerwca 2022r., nr 155/OR14/2022 w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

R. A. (dalej jako skarżący, odwołujący się, strona, beneficjent) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie (dalej Dyrektor ARiMR) z 27 czerwca 2022 r. nr 155/OR14/2022. Wskazaną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] (dalej Kierownik BP) z 6 września 2021 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Zaskarżoną decyzję Dyrektor ARiMR wydał po otrzymaniu prawomocnego wyroku WSA w Olsztynie z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 206/22 o uchyleniu decyzji tego organu z 17 lutego 2022 r. wydanej w trybie art. 138 § 2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego.

Jak wynika z przekazanych Sądowi akt sprawy, wnioskiem zmieniającym z 18 czerwca 2020 r. strona zwróciła się do Kierownika BP o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020, a w tym: jednolitą płatność obszarową (JPO), płatność za zazielenienie (Pz), płatność redystrybucyjną (RDST) oraz płatność do krów. Zadeklarowano w ramach płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jako JPO L (jednolita płatność obszarowa – lasy) do działek ewidencyjnych położonych w obrębie miejscowości K., gmina [...] nr: [...]4 powierzchnie: 4,73 ha w ramach działki F oraz 6,61 ha - działka I; [...]7, [...]6 powierzchnię 8,00, działka G; [...]1 - 1,62 ha, działka K; [...]3, [...]2 - 0,63 ha, działka M. Ponadto pod literą N zadeklarowano do JPO powierzchnię użytkowaną rolniczo 3,45 ha na działce ewidencyjnej nr [...]9.

Do akt organ dołączył: Kartę kontrolną weryfikacji stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności (karta nr 4 akt organu, całość akt oznaczono w sposób nietrwały), a także kopię postanowienia Sądu Rejonowego w O. [...] z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt [...] o przysądzeniu własności ww. nieruchomości gruntowej nr [...]9, o powierzchni 4,3836 ha, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze KW [...], za określoną cenę, na rzecz R. i W. małż. A. (k. 5).

Wymienioną na wstępie decyzją z 6 września 2021 r. Kierownik BP, powołując art. 5-6 i art. 24 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1341), zwanej dalej u.p.r.s., oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735), zwanej dalej k.p.a., przyznał stronie wnioskowane płatności na 2020 r. w następujący sposób:

1. JPO w wysokości 14.638,19 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 2.541,19 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia i zastosowanie współczynnika korygującego,

2. Płatność za zazielenienie (Pz) - w wysokości 11.258,91 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 241,00 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

3. Płatność redystrybucyjną (Pr) w wysokości 4.811,55 zł wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 102,99 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

4. Płatność do krów (Pk) w wysokości 1 210,42 zł (słownie: jeden tysiąc dwieście dziesięć złotych czterdzieści dwa grosze), wynikającą z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 25,91 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego,

oraz 336,15 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji podał, że wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku wyniosła 38,58 ha, natomiast powierzchnia działek stwierdzona podczas kontroli administracyjnej jest mniejsza niż zadeklarowana i wynosi 35,51 ha; ta też powierzchnia została zatwierdzona do płatności obszarowej i za zazielenienie. Wyjaśnił, że ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Podsumował, że różnica pomiędzy powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 3,07 ha.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła Kierownikowi BP naruszenie: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 85 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 36 ust. 1 u.p.r.s., poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności wyjaśnienia, w jaki sposób ustalona została wyłączona z pomocy powierzchnia, a także nieustalenie rzeczywistej powierzchni działki objętej wnioskiem, nadto nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. W oparciu o te zarzuty strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie stronie płatności na 2020 r. zgodnie z wnioskiem, ewentualnie uchylenie tej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Dyrektor ARiMR wydał 17 lutego 2022 r. decyzję kasatoryjną, która została następnie zaskarżona w drodze sprzeciwu do tut. sądu. Wyrokiem z 28 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Ol 206/22 WSA w Olsztynie uchylił ww. decyzję.

Następnie Dyrektor ARiMR wydał zaskarżoną obecnie decyzję z 27 czerwca 2022 r.. Powołał w sentencji m.in. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a..

Organ odwoławczy uznał w uzasadnieniu prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez Kierownika BP. Ocenił, że organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił powierzchnie kwalifikujące się do przyznania płatności na podstawie aktualnych ortofotomap. Powołał w tym zakresie kontrolę administracyjną wniosku beneficjenta, dokonaną przez organ I instancji, którą określił jako poprawną. Przedstawił w tabeli na str. 4 i 5 decyzji zestawienie powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności za rok 2020. Powierzchnia deklarowana wyniosła 38,58 ha, natomiast stwierdzona: 35,51 ha.

Wyjaśnił, że odnośnie działki ewidencyjnej nr [...]4, która została zadeklarowana do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO L (jednolita płatność obszarowa - lasy), w związku z czym do przyznania wnioskowanych płatności pod uwagę brana jest powierzchnia w granicach wykonanego zalesienia gruntu rolnego lub innego niż rolny. Według informacji zawartych w systemie informatycznym lACSplus, wartość MKO dla ww. działki ewidencyjnej wynosi 20,76 ha, z czego MKO_ Orny to 11,25 ha, MKO_ZAL_2008 stanowi 8,91 ha. Ten fakt potwierdza również ortofotomapa z roku 2020, że na działce rolnej F (pow. deklarowana wynosi 4,73 ha, natomiast pow. stwierdzona wynosi 3,47 ha) oraz na działce rolnej I (pow. deklarowana wynosi 6,61 ha, natomiast pow. stwierdzona wynosi 5,44 ha) powierzchnia zalesiona jest mniejsza niż deklarowana.

Odnośnie działki rolnej G o powierzchni deklarowanej 8,00 ha zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO L, położonej na działkach ewidencyjnych nr: [...]7, [...]6 z płatności wykluczono powierzchnię 0,34 ha na działce ewidencyjnej nr [...]6. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 6,34 ha - MKO ustalono na podstawie ortofotomapy z 2020.

Odnośnie działki rolnej I o powierzchni deklarowanej 6,61 ha zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO L, położonej na działce ewidencyjnej nr [...]4 z płatności wykluczono powierzchnię 1,20 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 5,44 ha - MKO ustalono na podstawie ortofotomapy z 2020.

Podczas analizy działki rolnej K o powierzchni deklarowanej 1,62 ha zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO L (jednolita płatność obszarowa - lasy), położonej na działce ewidencyjnej nr [...]1 z płatności wykluczono powierzchnię 0,04 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,58 ha - MKO ustalono na podstawie ortofotomapy z roku 2020.

Natomiast w przypadku działki rolnej M o powierzchni deklarowanej 0,63 ha, zadeklarowanej do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego między innymi jako JPO L położonej na działkach ewidencyjnych nr: [...]3, [...]2 z płatności wykluczono powierzchnię 0,02 ha na działce ewidencyjnej nr [...]2 oraz powierzchnię 0,10 ha na działce ewidencyjnej nr [...]3. Powierzchnia stwierdzona wynosi 0,51 ha - MKO ustalono na podstawie ortofotomapy z roku 2020.

Dla działki rolnej N położonej na działce ewidencyjnej nr [...]9 zadeklarowano powierzchnię użytkowaną rolniczo 3,45 ha, podczas kontroli administracyjnej stwierdzono powierzchnię 3,31 ha. Z płatności wykluczono powierzchnię 0,14 ha. Obszar wykluczony z płatności to obszar w środkowej części działki ewidencyjnej i obszar wzdłuż granicy z działką ewidencyjną nr [...]5 (widoczne liczne zadrzewienia i zakrzaczenia, teren wzdłuż cieku wodnego, podmokły).

Dyrektor ARiMR przestawił wyliczenie procentowej różnicy między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku o płatność a powierzchnią stwierdzoną, która wyniosła 8,65% [(3,07 ha x 100%) / 35,51 ha]. Powołał art. 19a ust. 1 rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności Dz.U.UE.L.2014.181.48 z 20 czerwca 2014 r.), dalej rozporządzenie 640/2014, wyliczając powierzchnię 30,905 ha jako zatwierdzoną do JPO. Kwota JPO po pomniejszeniach wyniosła 14.638,19 zł (str. 7 i 8 decyzji, k. 20/4).

Organ II instancji wyliczył następnie Pz po pomniejszeniach na kwotę 11.258,91 zł. Powołał w tym zakresie art. 7 ust. 1 i 2 u.p.r.s., art. 43 ust. 1 rozporządzenia 1307/2013, art. 23 ust. 2 rozporządzenia 640/2014 i § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 14 października 2020 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2020 r. (Dz. U. z 2020 r., poz. 1806) (str. 8 decyzji, k. 20/4 verte).

Dyrektor ARiMR podał, że argumentacja odwołania nie zawiera argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem organu nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dowodu w postaci wizytacji terenowej i wykonania dodatkowych oględzin na spornych działkach pod kątem ustalenia powierzchni uprawnionej do płatności, gdyż okoliczność mająca być przedmiotem dowodu została ustalona już w sposób właściwy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz wynikami przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Twierdzenia odwołania stanowią bezpodstawną polemikę ze stanowiskiem organu, gdyż wraz z zaprezentowaniem odmiennego niż organ poglądu skarżący nie przedstawiał żadnego wniosku dowodowego, z którego wynikałoby, że powierzchnia działki rolnej F, G, I, K, M oraz N jest zgodna z powierzchnią zadeklarowaną.

Powołano art. 3 u.p.r.s. i podniesiono, że to na stronie spoczywał obowiązek dochowania należytej staranności w wyznaczaniu powierzchni do płatności.

W przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania k.p.a., jak też art. 36 ust. 1 u.p.r.s.. Organ zaznaczył, że w latach ubiegłych w gospodarstwie rolnym były przeprowadzane wielokrotne kontrole na miejscu jak i wizytacje terenowe o czym wspomina pełnomocnik w piśmie odwoławczym. Na podstawie przeprowadzonych kontroli zaktualizowano ortofotomapy. Na dostępnych ortofotomapach z roku 2020 nie widać, aby w gospodarstwie rolnym doszło do zmian w użytkowaniu spornych gruntów, dlatego też nie ma podstaw aby przeprowadzać kontrolę na miejscu.

Dyrektor ARiMR opisał system LIPS z powołaniem art. 8 ust 1 pkt 4 u.p.r.s., art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z 20 grudnia 2013 r.), dalej rozporządzenie 1306/2013, oraz przepisy preambuły (pkt 6) rozporządzenia 640/2014.

Organ potwierdził poprawność rozstrzygnięcia z 6 września 2021 r., w którym jako powierzchnię kwalifikującą się do objęcia wnioskowanymi płatnościami przyjęto powierzchnię MKO dla poszczególnych działek ewidencyjnych. Nie można zatem zgodzić się z żądaniem skarżącego naliczenia wnioskowanych płatności do powierzchni deklarowanej, nie cały bowiem zadeklarowany grunt kwalifikował się do objęcia płatnościami w roku 2020.

Powołał treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lipca 2009 r. sygn. akt II GSK 1115/08 i wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania art. 15 rozporządzenia 640/2014, który stanowi o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych. Wskazał, że organ I instancji nie odniósł się w wydanej decyzji do treści ww. przepisu, jednakże nie ma to wpływu na wydane rozstrzygnięcie.

W skardze do tut. Sądu strona, reprezentowana przez adwokata, wniosła o uchylenie w całości decyzji Dyrektora ARiMR oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych, a w przypadku przedłożenia kosztów – zgodnie z jego wyliczeniem. Zarzucono:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na treść orzeczenia:

a/ art. 7, 77 § 1 i 78 § 1 ustawy kodeks postępowania administracyjnego poprzez:

- niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, to jest nieprzeprowadzenia wizytacji terenowej na miejscu oraz brak oparcia się o najnowsze dane referencyjne,

- brak jednoznacznego i zrozumiałego wskazania, w jaki sposób i w oparciu o jakie przesłanki została wyłączona z pomocy powierzchnia, w sytuacji, gdy stwierdzona przez organ powierzchnia gruntów kwalifikujących się do pomocy był przedmiotem sporu między stronami w innych postępowaniach już od 2015 r. i prawdopodobne oparcie się organu w niniejszej sprawie o dane powierzchni pochodzące z poprzednich lat, które odwołujący się kwestionuje,

b/ art. 85 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin nieruchomości, podczas gdy wobec stwierdzonych w toku postępowania rozbieżności w zakresie powierzchni nieruchomości ich dokonanie jawi się jako niezbędne celem wyczerpującego zebrania materiału dowodowego,

2. prawa materialnego, to jest art. 36 ust. 1 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2017 poz. 278) poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie kontroli na miejscu, podczas gdy było to niezbędne celem wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy wobec rozbieżności powierzchni wskazanych we wniosku przez odwołującego i ustalonych w oparciu o system informacji geograficznej.

W treści skargi podniesiono, że rozstrzygnięcie w sentencji zaskarżonej decyzji jest bezpodstawne. Organ I instancji winien w przedmiotowej sprawie ponownie zweryfikować poprawność rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni zatwierdzonej do płatności dla działek zadeklarowanych we wniosku w oparciu o najnowsze dane referencyjne. Przy czym odwołujący się kwestionował również decyzje, jak i zawarty w nich sposób wyliczenia z poprzednich lat co do przyznania płatności w ramach JPO i innych. Należałoby również rozważyć ponowne przeprowadzenie wizji terenowej w gospodarstwie strony. Zaznaczono, że rzetelne i pełne przeprowadzenie czynności dowodowych w terenie, szczególnie dokonanie pomiarów, jest w niniejszej sprawie niezwykle istotne.

Ponadto w przypadku wnioskowanych płatności w pomniejszonej wysokości, autor skargi ocenił jako zasadne odniesienie się do treści art. 15 rozporządzenia 640/2014, który stanowi o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych. W związku z powyższym zachodzi konieczność wypowiedzenia się w tym przedmiocie przez organ I instancji. Kwestia ta została całkowicie pominięta.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powołał wyroki NSA z 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 344/11 i z 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II GSK 810/11, oraz wyrok WSA w Poznaniu z 17 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Po 804/17.

Uiszczono wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł (k. 2, 13 i 19 akt sądowych), oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącego w kwocie 17 zł (k. 8). Strony oświadczyły, że posiadają możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej (pisma z 5 i 6 września 2022 r. - k. 20 i 22).

Zarządzeniem z 13 września 2022 r. Przewodniczący Wydziału I WSA w Olsztynie skierował sprawę do rozpoznania na rozprawie przy użyciu urządzeń technicznych, umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (k. 26 i 27).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie pełnomocnika Organ winien w przedmiotowej sprawie ponownie zweryfikować poprawność rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni zatwierdzonej do płatności dla działek zadeklarowanych we wniosku w oparciu o najnowsze dane referencyjne. Ponadto wskazał, że kwestionował on również decyzje jak i zawarty w nich sposób wyliczenia z poprzednich lat co do przyznania płatności w ramach JPO i innych. Według niego należałoby rozważyć ponowne udanie się na grunt, celem przeprowadzenia wizytacji terenowej w gospodarstwie skarżącego. Pełnomocnik uznał, że rzetelne i pełne przeprowadzenie czynności dowodowych w terenie, szczególnie dokonanie pomiarów, jest w niniejszej sprawie niezwykle istotne.

W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Nie został on podważony w skardze. Przeciwnie, to skarżący sprzeciwiał się dalszemu prowadzeniu postępowania dowodowego. Jego sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego został uwzględniony przez sąd. Tym rozstrzygnięciem jest również związany Sąd rozpoznający tę sprawę. A zatem brak jest podstaw do kontestowania wyników kontroli administracyjnej. Jej rezultaty zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy wskazać, że Organy rozpoznały sprawę, na podstawie przepisów unijnych i krajowych: rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, (Dz.U.UE.L.2013.347.608 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1307/2013), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549 z dnia 2013.12.20, dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) NR 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.227.69 z dnia 2014.07.31, dalej: rozporządzenie nr 809/2014), rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) NR 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.U.UE.L.2014.181.48 z dnia 2014.06.20, dalej: rozporządzenie nr 640/2014), ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2021.2114 t.j. z dnia 2021.11.24, dalej: upswb, ustawa o płatnościach ).

Zgodnie z art. 67 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 każde z państw członkowskich ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli ("system zintegrowany"). A z ust. 2 ww. wynika, że system ma zastosowanie m.in. do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia nr 1307/2013.

Na podstawie art. 68 ust. 1 System zintegrowany obejmuje następujące elementy:

a) skomputeryzowaną bazę danych;

b) system identyfikacji działek rolnych;

c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności;

d) wnioski o przyznanie pomocy oraz wnioski o płatność;

e) zintegrowany system kontroli;

f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego beneficjenta wsparcia, o którym mowa w art. 67 ust. 2, który składa wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 system identyfikacji działek rolnych ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Art. 72 ww. rozporządzenia przewiduje m.in., że każdego roku beneficjent wsparcia składa wniosek o płatności. Przy czym zgodnie z ust. 3 Państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku, a także materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów. Nadto Państwo członkowskie może zadecydować, że wniosek o przyznanie pomocy i wniosek o płatność: a) są ważne, jeżeli beneficjent potwierdzi brak zmian w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy i wniosku o płatność złożonych w poprzednim roku; b) mają zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy i wniosku o płatność złożonych odnośnie do poprzedniego roku.

Art. 5 ust. 1 i ust. 2 lit.a rozporządzenia nr 640/2014 stanowi, że 1. System identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 stosuje się na poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. e) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013. W stosownych przypadkach, działka referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie.

Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki rolnej. W odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie:

a) określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia (UE) nr 1307/2013;

Jak wskazano LPIS-GIS stanowi element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, którego poszczególne elementy mają na celu bardziej skuteczne zarządzanie i kontrolę (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 16 października 2014 r. w sprawie C-273/13P Rzeczpospolita Polska przeciwko Komisji Europejskiej, ECLI:EU:C:2014:2295, pkt 47 i nast.).

Obowiązkiem rolnika jest deklarowanie powierzchni faktycznej, odpowiadającej normom kwalifikującym go do przyznania płatności.

Zgodnie z art. 74 rozporządzenia 1306/2013 państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Te kontrole uzupełniane są przez kontrole na miejscu. Z kolei art. 75 ust. 2 ww. rozporządzenia przewiduje, że płatności nie dokonuje się przed zakończeniem weryfikacji warunków kwalifikowalności dokonywanej na podstawie art. 74.

Zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 809/2014 Kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Stosownie do treści art. 24 ust. 4 ww. rozporządzenia, który stanowi, że właściwy organ przeprowadza inspekcje fizyczne w terenie, w przypadku gdy fotointerpretacja satelitarnych lub lotniczych ortoobrazów lub innych odpowiednich dowodów, w tym dowodów przedstawionych przez beneficjenta na wniosek właściwego organu, nie dostarcza wyników, które pozwalają na wyciągnięcie ostatecznych wniosków, satysfakcjonujących właściwy organ, w odniesieniu do kwalifikowalności lub, w stosownych przypadkach, właściwej powierzchni obszaru, który jest przedmiotem kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W art. 28 w/w rozporządzenia wskazano, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie niezgodności za pomocą narzędzi informatycznych. Zgodnie z ust. 1 ww. przepisu Kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Organ odwoławczy przedstawił w tabeli na str. 4 i 5 decyzji zestawienie powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności za rok 2020. Powierzchnia deklarowana wyniosła 38,58 ha, natomiast stwierdzona: 35,51 ha.

W treści uzasadnienia decyzji szczegółowo przedstawił przyczyny rozbieżności pomiędzy powierzchnię zadeklarowaną przez rolnika i powierzchnią stwierdzoną.

Dyrektor ARiMR przestawił wyliczenie procentowej różnicy między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku o płatność a powierzchnią stwierdzoną, która wyniosła 8,65% [(3,07 ha x 100%) / 35,51 ha].

Zarzuty skarżącego sprowadzają się do polemiki z ustaleniami organu. Jego twierdzenia są całkowicie gołosłowne. Natomiast, według niego, odmienne ustalenia mogą być związane z przeprowadzeniem kontroli na miejscu. Takie żądanie nie ma uzasadnienia merytorycznego. Weryfikacja powierzchni działek została dokonana zgodnie z powołanymi przepisami prawnymi. Powierzchnia zatwierdzona do płatności dla działek zadeklarowanych we wniosku ma oparcie o najnowsze dane referencyjne. Powierzchnia działki rolnej F, G, I, K, M oraz N została ustalona w oparciu o dane referencyjne. Nie była ona zgodna z powierzchnią zadeklarowaną.

Z powołanych powodów, wbrew wywodom pełnomocnika organ nie ma obowiązku przeprowadzania kontroli na miejscu. Organ na podstawie kontroli administracyjnej w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny. Tych ustaleń Organ dokonał na postawie wcześniej wymienionych technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej. Natomiast zarzuty pełnomocnika odnośnie tych ustaleń są gołosłowne i nie mają żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy.

Z rozporządzenia nr 1306/2013 wynika, że w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać.

W konsekwencji Sąd nie podzielił zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa procesowego. Bezzasadny jest zarzut niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Brak było podstaw do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Kontrola administracyjna pozwoliła na poprawne ustalenie stanu faktycznego. Wyników tej kontroli skarżący nie podważył. Państwa członkowskie wytyczają działkę referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co do zasady jest stabilna w czasie. Działki referencyjne zostały wyznaczone zgodnie z wymogami powołanych przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem kognicji Sądu jest płatność za 2020 r.. A zatem podnoszone kwestie dotyczące lat ubiegłych pozostają bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy.

Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 85 § 1 k.p.a.. Ten przepis dotyczy oględzin i nie może mieć zastosowania w sprawie. Bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego niezastosowanie. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Jej celem nie jest dokonywanie pomiarów działek. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.