Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1403/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy zgody na pobyt tolerowany i wydalenia; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Rady do Spraw Uchodźców na rzecz K. G. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu wpisu sądowego; 4. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł oraz 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa zł osiemdziesiąt groszy) stanowiącą 22% podatku VAT – tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał wniosek obywatela [...] K. G. o nadanie statusu uchodźcy za oczywiście bezzasadny i odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził w szczególności, że w toku postępowania nie stwierdzono istnienia żadnej z przesłanek przemawiających za niedopuszczalnością wydalenia cudzoziemca do kraju pochodzenia. Wskazał również, że fakt posiadania przez wnioskodawcę dzieci z obywatelką Ukrainy, która przebywa na terytorium RP na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z którą wnioskodawca nie pozostaje w związku małżeńskim od grudnia 2007 r., nie stanowi przesłanki do rozpatrzenia jego wniosku w myśl zasady jedności rodziny.

W odwołaniu od powyższej decyzji podniesiono, że nie udzielenie wnioskodawcy chociażby zgody na pobyt tolerowany w sytuacji, gdy w Polsce przebywają jego dzieci, narusza postanowienia Konwencji o prawach dziecka. Wniesiono również o powołanie biegłego w celu wydania opinii na temat zagrożeń dla rozwoju psychofizycznego dzieci wnioskodawcy i dla jego życia rodzinnego oraz o przesłuchanie byłej żony wnioskodawcy oraz jego siostry celem potwierdzenia więzi łączących wnioskodawcę z jego dziećmi.

Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy powyższą decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił argumentację analogiczną jak organ I instancji. Odnosząc się do wniosków dowodowych podniesionych w odwołaniu Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że do rozpadu związku Cudzoziemca z matką jego dzieci doszło wcześniej i wnioskodawca nie mieszkał razem ze swymi dziećmi. W tej zaś sytuacji zakłócenie życia rodzinnego nie ma takiego skutku jaki miałoby, gdyby zainteresowani zamieszkiwali razem jako rodzina. Ponadto organ odwoławczy zauważył, że o ile wydalenie Cudzoziemca niewątpliwie utrudni mu kontakt z dziećmi, to jednak nie uczyni go niemożliwym np. w kraju pochodzenia wnioskodawcy, kraju pochodzenia matki, a w przyszłości – po ponownym uzyskaniu przez wnioskodawcę prawa do wjazdu i legalnego pobytu – także w Polsce.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Cudzoziemiec wniósł o uchylenie decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] lipca 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2009 r.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez odmowę udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany,

- art. 8 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, poprzez stwierdzenie, że skarżący wypełnia przesłanki wymienione w paragrafie 2 tego artykułu oraz, że z powodu nielegalnego pobytu nie można udzielić skarżącemu zgody na pobyt tolerowany,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony,

- art. 80 k.p.a. poprzez niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego z przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów,

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapełnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując się na liczne orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz wojewódzkich sądów administracyjnych podniósł w szczególności, że decyzja o jego wydaleniu narusza jego prawo do życia rodzinnego, a jej wykonanie uniemożliwi skarżącemu na długi czas kontakt z jego dziećmi. Zwrócił też uwagę na bezzasadne nieuwzględnienie zgłaszanych w toku postępowania wniosków dowodowych na okoliczność zagrożeń dla dzieci skarżącego jakie mogłyby powstać w wyniku jego wydalenia z Polski. Według skarżącego przeprowadzenie wnioskowanych dowodów pozwoliłoby wykazać istnienie mocnej więzi łączącej skarżącego z jego dziećmi pomimo tego, że nie pozostaje on w związku z ich matką.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.

Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga dotycząca wyłącznie rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wydalenia Cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, iż nie zachodzą okoliczności udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany - jest zasadna.

Powołując art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organy obu instancji, nie znajdując w sprawie okoliczności uzasadniających udzielenie Cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, orzekły o jego wydaleniu z Polski. Rada do Spraw Uchodźców równocześnie analizując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłankę z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony stanęła na stanowisku, iż w sytuacji, gdy Cudzoziemiec jest rozwiedziony z matką swych dzieci i z nimi nie zamieszkuje, córki jego przebywają w Polsce czasowo - na mocy zgody na zamieszkanie na czas oznaczony a do kontaktów ojca z dziećmi może dochodzić w kraju pochodzenia matki dzieci, w kraju pochodzenia Cudzoziemca lub po ponownym uzyskaniu przez niego prawa wjazdu do Polski, jeżeli dzieci jeszcze tu będą przebywać – wydalenie Cudzoziemca nie narusza jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Europejskiej Konwencji Praw Człowieka z 1950 r. ani też nie narusza praw jego dzieci określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.

Do wskazanych wniosków organ doszedł w toku postępowania administracyjnego, bez przeprowadzenia wnioskowanych przez Stronę dowodów, mających potwierdzić związek emocjonalny Skarżącego z dziećmi, osobisty jego wkład w sprawowanie opieki nad córkami, wpływ rozdzielenia z ojcem na psychofizyczny rozwój dziewczynek, które w czasie wydawania zaskarżonej decyzji miały 2 i 4 lata.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wyżej wskazanych powodów postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ naruszył w toku postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasady: dążenia do prawdy obiektywnej, pozyskiwania zaufania obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów. Nie uwzględniony został także art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu ma być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Niespornie zgłaszane przez Skarżącego wnioski o przeprowadzenia dowodu z opinii specjalistów na okoliczności związane z emocjonalnym rozwojem dzieci i konsekwencjami rozdzielenia ich z ojcem oraz dowodów z zeznań świadków na okoliczności kontaktów Cudzoziemca z córkami dotyczyły dowodów mogących mieć kluczowe znaczenie przy wydawaniu decyzji o wydaleniu.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy prowadzonego z poszanowaniem zasad wyrażonych w art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., dopiero dysponując pełnym materiałem dowodowym, organ mógłby na gruncie art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zająć stanowisko, czy wydalenie Cudzoziemca nie narusza jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub nie narusza praw dzieci określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.

Sąd podkreśla równocześnie, iż obie Konwencje mają zastosowanie wprost jako ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe.

W toku rozprawy w dniu 26 kwietnia 2010 r. Skarżący złożył do akt sprawy odpis skrócony aktu małżeństwa zawartego w dniu [...] listopada 2009 r. z obywatelką polską oraz oświadczył, iż z obecną żoną zamieszkuje w R., co umożliwia mu bardzo częsty kontakt z córkami, które wraz z matką zamieszkują w P.

Okoliczność zawarcia związku małżeńskiego z obywatelką Polski nie pozostaje bez wpływu na możliwość wydalenia Cudzoziemca, co organ winien także rozważyć na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z 13 czerwca 2003 r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia 1 lipca 2009 r. w zaskarżonej części. Stwierdzenie, iż decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. oraz §19 i 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.