Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1374/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 4  ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 1985 nr 14 poz 60
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 135,  art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz skarżącej Z. C. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z [...] grudnia 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2009 r.,

nr [...], stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę C. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], objętej

[...], zajętej pod drogę gminną – ulicę [...] w P.

Decyzja Ministra Infrastruktury wydana została przy następujących ustalenia stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy:

Pismem z [...] maja 2005 r. Gmina C. wystąpiła do Wojewody [...] o wydanie, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez gminę prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha,

jako zajętej pod drogę publiczną - gminną ul. [...] we wsi P.

Decyzją z [...] marca 2009 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę C. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Decyzja ta była już kolejnym rozstrzygnięciem wydanym w sprawie, po uprzednim uchyleniu przez Ministra Infrastruktury decyzji Wojewody [...] z [...] lutego 2007 r.

Organ wojewódzki ustalił, że 31 grudnia 1998 r. położona we wsi P. nieruchomość, oznaczona jako działka ew. nr [...] o pow. [...] ha, stanowiła własność Z. C. i zajęta była w części drogą gminną – ul. [...].

Ulica [...] status drogi publicznej uzyskała w następstwie uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Nr [...] z dnia [...] marca 1987 r.

w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich

(Dz.Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...]), jako droga gminna nr [...]. Zgodnie

z projektem podziału powyższej działki, przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] marca 2005 r. pod nr [...], została z niej wydzielona działka nr [...] o pow. [...] ha - jako zajęta pod ww. drogę. Powołując się na oświadczenie Burmistrza C. z [...] maja 2005 r. oraz powyższy projekt podziału organ uznał, że działka nr [...] była w dniu 31 grudnia 1998 r. faktycznie zajęta pod ul. [...] i stanowiła część jej pasa drogowego. Władanie nią przez Gminę potwierdzała zaś metryka drogi sporządzona w 1991 r., na podstawie której ustalono, że jest to ulica o długości [...] m, o nawierzchni gruntowej na całej długości. Data wykonania metryki oraz jej treść pozwalała, zdaniem organu, na uznanie za udowodnione władania nieruchomością przez gminę w powyższej dacie. Organ odwołał się jednocześnie do liniowego charakteru obiektu jakim jest przebiegająca przez działkę nr [...] ulica [...]. Za niewiarygodne uznał natomiast oświadczenie właścicielki wskazujące na usytuowania jeszcze w 2005 r. na tej działce szopy na drewno, gdyż taki fakt znalazłby z pewnością odzwierciedlenie w ramach wykonywanego pod regulację stanu prawnego ulicy podziału działki nr [...] i treści sporządzonej wówczas mapy zasadniczej, aktualnej na koniec 2004 r. Konkludując Wojewoda ocenił, że spełniona została dyspozycja art. 73 ust. 1 ustawy z dnia

13 października 1998 r. uzasadniająca wydanie decyzji potwierdzającej nabycie przez gminę własności nieruchomości.

Od decyzji powyższej odwołanie złożyła Z. C., podnosząc, że organ nie wykazał spełnienia przesłanek, które potwierdzałyby zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.

W następstwie rozpoznania tego odwołania, Minister Infrastruktury decyzją

z [...] maja 2009 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...]

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Na skutek wniesionej przez Gminę C. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2009 r., sygn. akt ISA/Wa 898/09 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z [...] maja 2009 r. wskazując,

że zaskarżoną decyzją organ naruszył art. 138 § 2 k.p.a. gdyż nie uzasadnił przekonująco przyczyn istnienie przesłanek określonych w tym przepisie, uzasadniających wydanie decyzji kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy sprawa stanowiła przedmiot ponownie prowadzonego przez Ministra Infrastruktury postępowania odwoławczego, w efekcie którego decyzją

z [...] grudnia 2010 r. Minister utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] z [...] marca 2009 r. Zdaniem Ministra zgromadzone przez organ pierwszej instancji dokumenty są wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, bez konieczności przeprowadzania dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Z akt sprawy wynika bowiem, że 31 grudnia 1998 r. działka nr [...], z której wydzielona została działka

nr [...], stanowiła własność Z. C. Władztwo publicznoprawne w stosunku do przedmiotowej działki wykonywała gmina, co potwierdza pismo Rady w P. z [...] kwietnia 2004 r., w którym wskazano że ul. [...] jest użytkowana

i remontowana przez gminę "już od czasów pierwszej wojny światowej".

Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury Z. C. wniosła skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r– wskutek błędnej interpretacji, w szczególności poprzez niewłaściwą wykładnię pojęć "zajęcia pod drogę publiczną" oraz "pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego", a w konsekwencji niewłaściwe jego zastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania , tj. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 r., poz. 1270

ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") poprzez przeprowadzenie postępowania bez uwzględnienia wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonych

w wyroku z dnia 12 października 2009 r., oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a.

W obszernym uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Minister Infrastruktury nie przeprowadził żadnego dodatkowego postępowania dowodowego oraz wskazała na szereg wątpliwości w sprawie, które jej zdaniem nie zostały wyjaśnione w sposób wymagana przepisami procedury administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 291/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę, podzielając ocenę organu, że w sprawie wykazane zostało zaistnienie przesłanek warunkujących wydanie deklaratoryjnej decyzji na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Od wyroku tego Z. C. wywiodła skargę kasacyjną, w następstwie rozpoznania której Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 532/12 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące przedwczesnego uznania przez sąd pierwszej instancji, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, na podstawie którego wydany został zaskarżony wyrok, jest wystarczający by uznać, że sprawa została w postępowaniu administracyjnym należycie wyjaśniona. Słusznie więc zarzucono, że mimo

iż w postępowaniu naruszony został w sposób, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., art. 7, 77 § 2 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. sąd I instancji oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę, zamiast zastosować art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W ocenie sądu kasacyjnego materiał dowodowy sprawy nie wyjaśnia w sposób wyczerpujący i przekonujący podstawowej dla rozstrzygnięcia sprawy i nadal spornej kwestii – czy w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka

nr [...], o powierzchni [...] ha zajęta była pod drogę publiczną gminną ulicy [...]. Zasadnie zatem skarżąca zarzuca, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie dotyczące tej okoliczności jest niewystarczające.

Sąd zważył przy tym, iż w każdej sprawie, o której mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., niezbędne jest dokonanie konkretnych, szczegółowych ustaleń dotyczących stanu faktycznego nieruchomości objętej postępowaniem w dniu

31 grudnia 1998 r. Tym bardziej w przypadku, gdy strony zainteresowane zajmują

co do tej kwestii rozbieżne stanowiska, dokumentacja dowodowa sprawy, stanowiąca podstawę decyzji, powinna być niewątpliwa. Tymczasem zebrane w sprawie materiały dotyczą stanu, jaki istniał przed lub po miarodajnej dla jej rozstrzygnięcia dacie

31 grudnia 1998 r. Wykaz stanu drogi gminnej – ul. [...] w P. sporządzony został 31 grudnia 1991 r., a operat podziałowy nr [...] w 2004 r. "Rozprawa terenowa", jaka przeprowadzona została [...] marca 2008 r., nie wyjaśniła spornych kwestii. W sytuacji, gdy właścicielka nieruchomości zaprzecza, by w dacie

31 grudnia 1998 r. nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną i pozostawała

we władaniu Gminy C., przedstawiając odmienne informacje, co do stanu zagospodarowania nieruchomości w tej dacie (np. posadowienie na nieruchomości szopy na drewno) należało wyjaśnić okoliczność sprawy za pomocą wszelkich przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego środków dowodowych. Dowody dotyczące władania nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. powinny odnosić się bezpośrednio do przedmiotowej działki. Zajęcie nieruchomości pod drogę, jej urządzenie na tej właśnie nieruchomości musi być w sposób niebudzący wątpliwości udowodnione. Okoliczność ta nie może być, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, udokumentowana pośrednio, z odwołaniem się do "liniowego charakteru obiektu" – ulicy [...]. Ustaleń w tym względzie nie może także przesądzać pismo Rady z [...] kwietnia 2004 r. Zawarte tam stwierdzenie,

że ulica [...] jest użytkowana i remontowana przez Gminę od czasów pierwszej wojny światowej, podobnie jak oświadczenie Burmistrza C.

z [...] maja 2005 r. nie mogą zastąpić dowodów wykazujących faktyczne zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną i władanie tą nieruchomością przez Gminę w dniu 31 grudnia 1998 r. Sąd kasacyjny zauważył przy tym, że w powoływanym przez organy i Sąd I instancji oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2004 r., niezależnie od przytoczonego wyżej stwierdzenia, zwrócono się do Burmistrza o wytyczenie geodezyjne terenu pod drogę, przejęcie gruntu przez Gminę i wyasfaltowanie drogi na spornym odcinku,

co potwierdza, że przebieg drogi gminnej – ulicy [...] nie jest oczywisty

i wymagał w sprawie niniejszej dokładnego wyjaśnienia co do zajęcia pod tę drogę działki nr [...].

W dalszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny zważył, iż zgodnie

z utrwalonym orzecznictwem nabycie z mocy prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. następuje wyłącznie wówczas, gdy w dniu

31 grudnia 198 r. spełnione są łącznie przesłanki: zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, pozostawania nieruchomości we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostki samorządu terytorialnego oraz braku przysługiwania praw własności nieruchomości Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. Ustawa z dnia

13 października 1998 r. nie zawiera normatywnie zdefiniowanego pojęcia "władanie nieruchomością", dlatego dla uznania, że dana nieruchomość pozostawała w dniu

31 grudnia 1998 r. we władaniu publicznoprawnym podstawowe znaczenie ma czy zostanie wykazane, że Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, działając przez swoje jednostki organizacyjne, w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną wykonywały faktyczne czynności związane z jej utrzymaniem, konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. Skoro zaś te okoliczności nie zostały

w sprawie dostatecznie wyjaśnione, słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe, bo przedwczesne zastosowanie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy. Odnosząc się zaś do kwestii interpretacji użytego

w powyższym przepisie sformułowania "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne", Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż sformułowanie to oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Z kolei przy interpretacji pojęcia drogi publicznej, wobec jego niewyjaśnienia w art. 73 ustawy

z dnia 13 października 1998 r., ani w żadnym inny przepisie tej ustawy, to należy w tym względzie odwołać się do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) , rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

Rozpoznając zatem sprawę, przy uwzględnieniu dyspozycji normy prawnej zawartej w tym przepisie, skład orzekający ocenił, że skarga Z. C. jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury, jak też poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z [...] marca 2009 r. nr [...] wydane zostały w warunkach nieustaleniu, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, kluczowych elementów stanu faktycznego, warunkujących zgodne z prawem zastosowanie norm prawa materialnego i wydanie deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej przejście z mocy prawa własności nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. na rzecz gminy. To zaś prowadzić musi do uchylenie obydwu ww. decyzji.

Materialnoprawną podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 73 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm), zgodnie z którym nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, niestanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem

(ust. 1). Podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia własności nieruchomości jest ostateczna decyzja wojewody (ust. 3).

Przepis ten określa zatem trzy przesłanki, od których łącznego spełnienia uzależnione jest nabycie przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntów. Są to: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje to, że ul. [...]

w P. stanowi drogę publiczną – drogę gminną, oraz że taki status miała jeszcze przed wejściem w życie powołanej wyżej ustawy. Nie jest również sporne, że działka

nr [...] (dawna parcela budowlana nr [...]), z której w roku 2004 wydzielona została działka nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła własność osoby fizycznej – Z.C. Okoliczności te nie budzą również wątpliwości Sądu i znajdują potwierdzenie

w zgromadzonych w aktach sprawy dokumentach, tj. uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. Nr [...], wyciągu z wykazu zmian gruntowych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego w dniu [...] marca 2005 r. pod nr ew. [...] oraz odpisie z księgi wieczystej KW nr [...].

Istotą sporu jest natomiast to, czy 31 grudnia 1998 r. Gmina C.,

w granicach której położona jest sporna nieruchomość, faktycznie nią władała i czy była na niej urządzona wówczas przedmiotowa droga. Skarżąca kwestionuje bowiem, poczynione w tym zakresie przez organy ustalenia stanu faktycznego.

W tym stanie rzeczy wyjaśnić należy, że przestrzenne granice zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną, do których odnosi się art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, determinuje stan faktyczny istniejący na gruncie, a więc sposób jego zagospodarowania pozwalający na zakwalifikowanie go do definicji pasa drogowego

w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. - o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 13 października 1998 r. Pasem drogi jest zaś zgodnie z tym przepisem wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu. W odniesieniu zaś do publicznoprawnego władania nieruchomością istotne jest by jednostka samorządu terytorialnego (bądź Skarb Państwa w przypadku gruntów zajętych drogami krajowymi), poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w doniesieniu do nieruchomości, na której posadowiono drogę publiczną, związane z utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p. Powyższe okoliczności stanu faktycznego bezwzględnie odnosić się muszą do stanu istniejącego w dniu 31 grudnia 1998 r. Muszą one przy tym znajdować oparcie w zgromadzonym

w aktach materiale dowodowym.

Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 532/12, zebrane w sprawie materiały tych okoliczności w sposób wystarczający i przekonujący nie wyjaśniają, gdyż odnoszą się do stanu, jaki istniał na nieruchomości przed lub po dniu 31 grudnia 1998 r. Wykaz stanu drogi gminnej – ul. [...] w P. (tzw. metryka drogi – k. 40-42 akt administracyjnych) sporządzony został bowiem wg stanu na dzień 31 grudnia 1991 r., zaś operat podziałowy nr [...] - w którym ustalono granice przestrzenne zajęcia należącej do Z. C. nieruchomości drogą - odnosi się do stanu istniejącego [...] listopada 2004 r. (vide legenda do wyrysu z mapy zasadniczej, k. 43 akt administracyjnych). Zważyć przy tym należy, że były to kluczowe dowody w sprawie, na których opierały swoje rozstrzygnięcia organy. W sytuacji zaś, gdy właścicielka nieruchomości zaprzecza, by w dacie 31 grudnia 1998 r. nieruchomość była zajęta drogą publiczną i pozostawała we władaniu Gminy C., przedstawiając odmienne informacje, co do stanu zagospodarowania nieruchomości w tej dacie (istnienie na gruncie szopy na drewno), organ zobligowany był do wyjaśnienie okoliczność sprawy za pomocą wszelkich przewidzianych

w kodeksie postępowania administracyjnego środków dowodowych, a nie kończyć postępowania i opierać się w tym względzie wyłącznie na domniemaniu, wynikającym ze szczątkowego materiału dowodowego. Taka zaś właśnie sytuacja miała miejsce

w niniejszej sprawie. Organy bowiem oceniając przesłankę zajęcia spornej nieruchomości drogą publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., nie opierały na jakimkolwiek dowodzie, który wprost obrazowałby usytuowanie na niej drogi publicznej - ul. [...], ale wnioskowały o jej urządzeniu w obszarze działki nr [...] na podstawie treści metryki drogi, obrazującej stan drogi z 1991 r. (wskazując wówczas na jej ciągłość) oraz jej przebiegu, stwierdzonego w roku 2004. Okoliczność ta

(tj. zajęcie nieruchomości drogą publiczną) nie może być natomiast, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powyższego wyroku, udokumentowana pośrednio, poprzez odwołanie się do "liniowego charakteru obiektu". Zajęcie oznaczonej nieruchomości pod drogę na koniec roku 1998 musi być bowiem udowodnione w sposób niebudzący wątpliwości. Ustaleń w tym względzie nie może także przesadzać przywoływane przez organy pismo Rady z [...] kwietnia 2004 r. (k. 94 akt administracyjnych) Zawarte tam stwierdzenie, że ulica [...] jest użytkowana i remontowana przez gminę "od czasów pierwszej wojny światowej", podobnie jak oświadczenie Burmistrza C. z [...] maja 2005 r. (k. 1 akt administracyjnych) nie mogą zastąpić dowodów wykazujących na faktyczne urządzenie w dniu 31 grudnia 1998 r. na nieruchomości pasa drogowego drogi gminnej oraz potwierdzających władanie nią przez gminę. Tym bardziej, że jak wynika z treści ww. pisma Rady, przebieg ul. [...] w obrębie spornej nieruchomości nie był także dla samej Rady tak oczywisty. W piśmie tym, choć powołano się na użytkowanie drogi od czasów pierwszej wojny światowej, to jednocześnie wnioskowano o "wytyczenie geodezyjne terenu pod drogę i przejęciu tego gruntu na rzecz Gminy" oraz "wyasfaltowanie na jej spornym odcinku", co może sugerować wolę społeczności lokalnej doprowadzenie do urządzenia na spornym gruncie drogi w przyszłości. Nie mogą także, w ocenie Sądu, potwierdzać publiczoprawnego władania na koniec 1998 r. działką nr [...] znajdujące się

w aktach notatki urzędowe, zawierające zestawienia rozliczeń nakładów poniesionych na remonty dróg we wsi P. (w tym ul. [...]) oraz gminie C. (k.116-119 akt administracyjnych), gdyż obrazują one jedynie wydatki jakie ponoszone były przez gminę na te remonty w roku 1999. Nie wynika z nich natomiast w jakim okresie wskazane w notatkach prace były wykonywane.

Skoro zatem ani decyzja organu pierwszej instancji, ani zaskarżona decyzja Ministra nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości spełnienia przesłanki zajęcia

w dniu 31 grudnia 1998 r. spornej nieruchomości drogą publiczną, jak też nie wykazały władania nią w tej dacie przez gminę, należało uznać, że Minister Infrastruktury, jak też Wojewoda [...] nie wyjaśnili należycie stanu faktycznego sprawy, a także nie uzasadnili właściwie podjętych rozstrzygnięć, co czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a., a także naruszenia art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W konsekwencji powyższego trafny jest również zarzut naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., poprzez jego przedwczesne zastosowanie.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 190 oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni ocenę prawną wyrażoną w niniejszym wyroku jak też wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 532/12, uzupełni materiał dowodowy o dokumenty geodezyjne, względnie inne dopuszczalne na gruncie procedury administracyjnej środki dowodowe, pozwalające na ustalenie czy, a jeśli tak to w jakich granicach w dniu 31 grudnia 1998 r. na działce nr [...] urządzona była droga publiczna. O ile zaś posadowienie drogi gminnej na nieruchomości w powyższej dacie zostanie przez organ potwierdzone, ustali jakie konkretnie działania, w ramach sprawowanego zarządu drogi, na nieruchomości wykonywała gmina. W zależności zaś od poczynionych w tym zakresie ustaleń podejmie stosowne rozstrzygnięcie, którego skład orzekający w niniejszej sprawie nie przesądza.