Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 180/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
659
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ - art. 149 par.1a ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art.  42 d ust.  15
journal: Dz.U. 2016 poz 1793
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi B. S. na przewlekłość postępowania administracyjnego przez Dyrektora Śląskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w Katowicach w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych za granicą 1. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. odmawia przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej; 4. umarza postępowanie w pozostałym zakresie; 5. odmawia zasądzenia kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 26 czerwca 2017 r. B. S. złożyła wniosek do Narodowego Funduszu Zdrowia Śląski Oddział Wojewódzki w Katowicach (dalej: NFZ ŚOW) o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej wraz z załącznikami (faktury, dokumentacja medyczna, tłumaczenie procedur, uwierzytelniona kopia orzeczenia o stopniu niepełnosprawności).

Pismem z 28 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej wniósł do Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia ponaglenie na przewlekłe prowadzenie sprawy oraz niezałatwienie sprawy w terminie. We wniosku tym wystąpiono o stwierdzenie, że w sprawie doszło do przewlekłości postępowania oraz o wyznaczenie NFZ ŚOW w Katowicach terminu załatwienia sprawy z wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanych na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. W motywach podniesiono, że sprawa, nawet gdyby wymagała przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, powinna zostać rozpoznana do dnia 26 sierpnia 2017 r., co jednak nie nastąpiło. Zdaniem pełnomocnika nic nie wskazuje na to, aby opóźnienie w załatwieniu sprawy skarżącego nastąpiło z powodów niezależnych od organu. Nadto pełnomocnik zaznaczył, że sprawa nie należała do nadzwyczaj skomplikowanych pod względem prawnym i medycznym, dlatego nieuzasadniona jest przedłużenie przez organ terminu wydania decyzji aż do 11 maja 2018 r.. Zdaniem pełnomocnika w sprawie doszło do przewlekłości oraz organ nie załatwił sprawy w terminie, bezzasadnie odkładając wydanie decyzji oraz nie wykonując czynności procesowych mających na celu zakończenie postępowania w rozsądnym terminie.

Pismem z 16 lipca 2018 r. wskazany powyżej pełnomocnik skarżącej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Dyrektora NFZ ŚOW w Katowicach. W skardze zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego to jest art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 4 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 42d ust. 15 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1793 ze zm.).

Zważywszy na wskazane zarzuty pełnomocnik wniósł o dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga; orzeczenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 wyżej wymienionej ustawy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik strony skarżącej wskazał, że wniosek skarżącej złożony 26 czerwca 2017 r. powinien zostać załatwiony na podstawie art. 35 § 1 k.p.a. do 26 sierpnia 2017 r. Dodał, że nawet przy założeniu, że sprawa wymagała udziału krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zgodnie z art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli w powyższym terminie nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. Pełnomocnik za nie do przyjęcia uznał sytuację, w której organ po otrzymaniu wniosku strony przyjął bierną postawę dokonując jedynie czynności pozornych w postaci wysyłania pism zawiadamiających o niemożności rozpoznania sprawy w terminie z powołaniem się jedynie na jej charakter. Podniósł, że brak wskazania konkretnych przesłanek uzasadniających przedłużenie przez organ terminu rozpatrzenia sprawy stanowi naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego. Dodał, że biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a także poziom jej skomplikowania oraz fakt, że organ dopuścił się dziesięciomiesięcznej zwłoki, doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa. Wskazał, że nawet gdyby w niniejszej sprawie miał zastosowanie art. 42d ust. 15 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, decyzja powinna zostać wydana do dnia 23 grudnia 2018 r., co jednak nie nastąpiło. Podkreślił , że wprawdzie organ w dniu [...] r. wydał decyzję w sprawie, to jednak nie zmienia to faktu, że w trakcie prowadzonego postępowania organ nie podejmował żadnych czynności zmierzających do merytorycznego załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie. Podkreślił między innymi, że przez przewlekłe prowadzenie postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywania czynności pozornych. Ponadto przewlekłość oznacza mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy, opieszałe i niesprawne działanie organu. Wobec tego wskazał, że wielokrotnie w toku postępowania organ wzywał stronę do wyjaśnienia okoliczności sprawy. Podkreślił, że w 2017 r. do organu wpłynęło ponad 5762 wniosków o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej udzielonych poza granicami kraju, i do listopada 2017 r. wydano 5714 decyzji. Z zakresu świadczeń stomatologicznych wpłynęło 517 wniosków. Nadto od początku 2018 r. wpłynęło ponad 3085 wniosków o zwrot kosztów świadczeń, z czego 195 dotyczyło świadczeń stomatologicznych. Pełnomocnik wskazał, że wnioski z zakresu świadczeń stomatologicznych dotyczyły świadczeń udzielonych w znieczuleniu ogólnym, osobom niepełnosprawnym, najczęściej zamieszkującym w domach pomocy społecznej, osobom ubezwłasnowolnionym częściowo lub całkowicie. Podniósł, że w toku rozpatrywania wniosków pojawiły się wątpliwości w zakresie zasadności udzielania świadczeń w znieczuleniu ogólnym. W związku z tym badano, czy udzielanie świadczenia ogólnostomatologicznego w znieczuleniu ogólnym wynikało ze wskazań medycznych oraz jakie były to wskazania. Powyższe działania, jakkolwiek wpływały na wydłużenie postępowania, to jednak miały istotne znaczenie dla ustalania prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Ponadto pełnomocnik wymienił inne trudności wynikające z procedowania tych wniosków, które spowodowały konieczność szczegółowego ich analizowania (świadczenia udzielane przez lekarzy niemających prawa wykonywania zawodu na terenie Republiki [...], wnioski podpisywane poprzez osoby ubezwłasnowolnione, wnioski składane po śmierci wnioskodawców, wnioski składane przez osoby, którym nie udzielono świadczeń, brak jednoznacznego określenia posiadacza rachunku bankowego oraz braki w dokumentacji). Wskazał, że w toku postępowań okazywało się, że np. udzielone świadczenie zostało wykonane na zębie, który wcześniej usunięto, czy rozliczano procedury na zębach które zostały usunięte tego samego dnia, bądź też, że skierowania wystawione były w polskich placówkach przez lekarzy udzielających świadczeń za granicą. Podał, że wobec wskazanych wątpliwości pismem z dnia 3 października 2016 r. organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 oraz art. 270 kk. Czego powodem były wątpliwości czy świadczenia zostały udzielone na terytorium [...] (czy miał miejsce element transgraniczny, co jest warunkiem ubiegania się o zwrot kosztów) oraz to czy pacjenci ponoszą koszty udzielonych świadczeń (czy też ma miejsce próba rozliczania tych kosztów bezpośrednio z Narodowym Funduszem Zdrowia). Okoliczności te powodowały konieczność dogłębnej analizy kolejnych wpływających wniosków. Pełnomocnik wskazał, że w sprawie były podejmowane wszelkie czynności niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i brak jest wystąpienia przesłanek rażącego naruszenia prawa w działaniach podejmowanych przez organ. Dodatkowo podkreślił, że w dniu [...] r. wydana została decyzja na rzecz skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 P.p.s.a., a więc także na przewlekłość organu w wydaniu decyzji lub właściwego postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wnioskiem złożonym w dniu 26 czerwca 2017 r. do NFZ ŚOW w Katowicach wystąpiła o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej będących świadczeniami gwarantowanymi, udzielanymi na terytorium innego niż Rzeczypospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a w tym przypadku na terytorium Republiki [...]. Następnie skarżąca zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika pismem z 16 lipca 2018 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji w zakresie rozpoznania wymienionego powyżej wniosku.

Skuteczność wniesienia skargi na przewlekłość organu w powyższym zakresie zależna jest od tego czy stosownie do postanowień art. 52 § 1 P.p.s.a. strona skarżąca przed jej wniesieniem wyczerpała przysługujące jej środki zaskarżenia. W zakresie objętym przedmiotem postępowania zastosowanie posiadał art. 37 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), zgodnie z którym na przewlekłe prowadzenie postępowania, stronie postępowania administracyjnego służy prawo wniesienia ponaglenia do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej pismem z 28 maja 2018 r. wniósł ponaglenie w związku z tym dopełnione zostały wymogi formalne umożliwiające wniesienie skargi do sądu administracyjnego, a tym samym skarga ta może podlegać rozpoznaniu merytorycznemu.

Na wstępie należy zauważyć, że postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone jest w oparciu o postanowienia art. 42d ustawy z 24 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm. – zwanej dalej "ustawa"). Stosownie do postanowień art. 42d ust. 13 tej ustawy w przypadku gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzję wydaje się w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli natomiast rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie decyzji, następuje w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania. W przypadku gdy postępowanie wyjaśniające wymaga uzupełnienia przez świadczeniobiorcę albo jego przedstawiciela ustawowego wniosku o zwrot kosztów lub prowadzenia korespondencji z instytucją krajową, do tego terminu nie wlicza się okresu: od dnia wezwania do uzupełnienia wniosku do dnia otrzymania tego uzupełnienia przez oddział wojewódzki Funduszu albo do dnia bezskutecznego upływu terminu wyznaczonego na uzupełnienie wniosku o zwrot kosztów; od dnia wysłania zapytania do instytucji krajowej do dnia otrzymania przez oddział wojewódzki Funduszu odpowiedzi tej instytucji (art. 14d ust. 14 ustawy). Ponadto po myśli art. 42d ust. 15 ustawy, gdy rozpatrzenie wniosku o zwrot kosztów wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego przy udziale krajowego punktu kontaktowego do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej, działającego w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, zwrot kosztów albo wydanie decyzji odmawiającej zwrotu kosztów następuje w terminie 6 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Jeżeli w powyższym terminie nie dokonano ustaleń pozwalających na jednoznaczne określenie kwoty zwrotu kosztów należnej świadczeniobiorcy, zwrot kosztów następuje niezwłocznie po upływie tego terminu w wysokości odpowiadającej kwocie, którą należy uznać w danym przypadku za najbardziej prawdopodobną podstawę zwrotu kosztów. Ujawniające się w trakcie tego postępowania wątpliwości rozstrzyga się na korzyść świadczeniobiorcy.

Cytowane przepisy wprowadzają zatem inne terminy przewidziane dla załatwienia sprawy niż wynika to z postanowień art. 35 k.p.a., z tego też powodu - jako przepisy szczególne - mają pierwszeństwo przed unormowaniami o charakterze generalnym.

W aktualnym stanie prawnym naruszenie przepisów dotyczących terminowego załatwienia spraw może być traktowane jako "bezczynność" lub "przewlekłość postępowania". W Kodeksie postępowania administracyjnego dokonano wyraźnego rozdzielenia pojęcia bezczynności organu od przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, ustanawiając oddzielne definicje legalne tych pojęć. Bezczynność zdefiniowano jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych. W postępowaniu dotyczącym przewlekłości należy natomiast ocenić, czy organ administracji publicznej prowadzi postępowanie w czasie niezbędnym do załatwienia sprawy. O bezczynności organu można zatem mówić wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia sprawy, w określonej formie i w określonym czasie, będąc do tego właściwym z mocy stosownych przepisów. Instytucja skargi na bezczynność ma więc doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje natomiast wówczas, gdy będzie można organowi skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem wtedy, gdy organowi można postawić zarzut prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bezzasadne przedłużanie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 k.p.a. Do przewlekłości postępowania dochodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ jest nadmierna i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych usprawiedliwionych okolicznościach sprawy, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości czynności podjętych przez organ (por. np. wyroki NSA z 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2038/13).

W rozpatrywanej sprawie ocena zasadności wniesionej skargi wiąże się więc z koniecznością dokonania oceny, czy organowi można postawić zarzut braku koncentracji materiału dowodowego, bezzasadnego przedłużania terminów, przeprowadzania dowodów nie mających znaczenia dla rozstrzygnięcia, zwłoki w załatwieniu sprawy – w kontekście wykazanej okoliczności, że postępowanie toczy się od 26 czerwca 2017 r., a więc od daty złożenia wniosku o zwrot kosztów świadczeń opieki zdrowotnej.

Analiza akt administracyjnych wskazuje, że rozpatrzenie wniosku wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego wraz z uzupełnieniem wniosku. Stąd też wydanie decyzji, powinno było nastąpić w terminie 60 dni od dnia wszczęcia postępowania, określonym w art. 42d ust. 14 ustawy. Natomiast termin ten w sprawie został przekroczony. Z akt wynika, że po wpływie wniosku organ pismem z dnia 13 lipca 2017 r. wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia rozbieżności dotyczącej terminu udzielenia świadczeń stomatologicznych oraz lekarza udzielającego tych świadczeń. Pismo zawierające wyjaśnienie tych kwestii wraz z pełnomocnictwem do reprezentowania strony przez pełnomocnika wpłynęło do organu 31 lipca 2017 r. Następnie organ pismem z dnia 12 września 2017 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania oraz wezwał do wskazania adresu do korespondencji, w tym po raz kolejny w dniu 4 października 2017 r. Pismem z dnia 8 listopada 2017 r. organ poinformował stronę o adresie, na który będzie kierowana korespondencja. We wskazanym okresie organ informował także stronę o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy pismami z dnia 5 września 2017 (przedłużenie do 5 października 2017 r.) oraz z 29 września 2017 r. (przed przedłużenie do 31 października 2017 r. ). Pismem z dnia 22 listopada 2017 r. organ powiadomił stronę o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie przed wydaniem decyzji i w związku z tym wydłużył termin do wydania decyzji do dnia 21 grudnia 2017 r. Następnie pismem z dnia 19 grudnia 2017 organ powiadomił stronę o przedłużeniu postępowania ze względu na charakter sprawy do dnia 18 stycznia 2018 r. oraz kolejnym pismem z dnia 16 stycznia 2018 r. o przedłużeniu postępowania do dnia 15 lutego 2018 r. Pismem z dnia 19 stycznia 2018 r. organ skierował do strony wezwanie do przesłania informacji od świadczeniodawcy co do wskazań medycznych wykonania zabiegu w znieczuleniu ogólnym oraz informacji umożliwiających ustalenie ustalenia kodów ICD-9 procedur dot. zastosowania znieczulenia ogólnego. Wyjaśnienia w tym zakresie wpłynęły do organu 9 lutego 2018 r.. Wskazać należy, że postępowanie dowodowe było nadmiernie rozciągnięte w czasie. Pierwsze wezwanie do złożenia wyjaśnienia w sprawie udzielonych świadczeń było skierowane do strony 13 lipca 2017 r., kolejne dopiero 19 stycznia 2018 r. Ponadto od dnia 10 lutego 2017 r. organ, poza powiadamianiem strony o przedłużeniu postępowania ze względu na charakter sprawy (pisma z dnia 13.02.; 13.03; 10.04; 8.05; 6.06; 26.06.2018 r.), nie podejmował już żadnych czynności dowodowych aż do dnia wydania decyzji, tj. [...] r. Tego rodzaju postępowanie spowodowało nadmierne oraz nieuzasadnione odsunięcie w czasie merytoryczne załatwienie sprawy. Sąd stwierdza, że w sprawie nie było prowadzone zbędne dla jej rozstrzygnięcia postępowanie wyjaśniające, gdyż organ dążył do ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, ale sposób działania – w kontekście zasady szybkości postępowania, a w szczególności terminu do załatwienia sprawy wyznaczonego w art. 14d ust. 14 ustawy, który został znacznie przekroczony, wskazuje na niedochowanie staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, postępowanie prowadzone było przewlekle i z naruszeniem przepisów o terminach załatwienia sprawy. Zatem zaistniały podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania, co orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku. Natomiast biorąc pod uwagę, że organ wydał decyzję, w świetle art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie było podstaw do zobowiązania organu do jej wydania, stąd Sąd orzekł stosownie do pkt 4 sentencji wyroku.

W związku ze stwierdzeniem, że w sprawie miała miejsce przewlekłość postępowania Sąd był zobowiązany do rozstrzygnięcia – zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. - czy przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie akcentuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne i pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wr 14/14; w Poznaniu z dnia 11 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 69/13; w Szczecinie z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SAB/Sz 34/13; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd uznał, że stwierdzona w niniejszej sprawie przewlekłość postępowania, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wziął pod uwagę wyjaśnienia organu, że długotrwałość postępowania wynikała z dużej ilości spraw oraz ich specyfiki, a także wskazywane wątpliwości wynikające z faktu udzielenia świadczeń stomatologicznych w znieczuleniu ogólnym osobom niepełnosprawnym oraz ubezwłasnowolnionym a także, że z uwagi na te wątpliwości wynikające ze złożonych wniosków, organ złożył w 2016 r. doniesienie do prokuratury. W ocenie Sądu duża liczba wniosków o zwrot kosztów leczenia, jak też wykazywane przez organ wątpliwości co do ich wiarygodności mogły mieć wpływ na szybkość postępowania. Nie sposób także pominąć faktu, że organ podejmował czynności zmierzające do wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym m.in. uzupełnienia dokumentacji medycznej, co wynika z akt sprawy. Zauważyć przy tym także należy, że udzielane odpowiedzi zawierały wady, np. pisma nie były podpisywane przez stronę, co skutkowało koniecznością kierowania ponownego wezwania. W związku z tym bezzasadne jest stanowisko pełnomocnika skarżącej, że organ dokonywał jedynie czynności pozornych w postaci wysyłania pism zawiadamiających o niemożności załatwienia sprawy w terminie, powołując się na charakter sprawy. W ocenie Sądu w okolicznościach sprawy nie można przypisać organowi złej woli, poważnego zaniedbania czy też celowego działania, które zmierzałoby do tego, aby przedłużać postępowanie. To zaś nie pozwala na zakwalifikowanie zaistniałej przewlekłości jako rażącego naruszenia prawa. Mając na uwadze powyższe, skład orzekający orzekł jak w pkt 2 wyroku. Z tych samych powodów Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 ustawy P.p.s.a. i dlatego orzekł jak w pkt 3 wyroku.

Natomiast o kosztach postępowania (pkt 5 sentencji), orzeczono na podstawie art. 206 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawnym Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. W przedmiotowej sprawie sąd odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania z tego powodu, że przed tutejszym Sądem prowadzonych jest duża liczba spraw o podobnym charakterze, w których skarżący są reprezentowani przez tego samego profesjonalnego pełnomocnika, a sporządzane w tych sprawach pisma procesowe są praktycznie tożsame, gdyż różnią się jedynie terminami w jakich dokonywane są określone czynności procesowe. Tym samym udział profesjonalnego pełnomocnika ograniczył się do dostosowania przygotowanego pisma procesowego do specyfiki tej sprawy. Przy podejmowaniu tego rozstrzygnięcia Sąd miał także w polu widzenia i to, że w znacznej części skarga nie została uwzględniona, a tym samym wyczerpana została przesłanka odstąpienia od zasądzenia kosztów postępowania w całości.