Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 15/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 167 ust. 1, art. 166 pkt 3, 7
journal: Dz.U. 2015 poz 990
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej - tekst jedn.
article: art. 337 par. 1, art. 439 par. 1, art. 454
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi K. M. na orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2016 r. Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej; I. uchyla zaskarżone orzeczenie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 497,- (czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] 2015 r., Nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał rachmistrza celnego K. M., pełniącego służbę na stanowisku starszego specjalisty w Referacie Dozoru Urzędu Celnego w P., winnym naruszenia obowiązków służbowych, polegających na:

- użyciu niezgodnie z poleceniem przełożonego samochodu prywatnego do celów służbowych w dniach 08.10.2014 r., 16.12.2014 r. i 05.01.2015 r., tj. naruszeniu obowiązku służbowego wymienionego w art. 166 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.)

oraz

- nieusprawiedliwionym opuszczeniu miejsca pełnienia służby w dniu 10.03.2015 r., tj. naruszeniu obowiązku służbowego wymienionego w art. 166 pkt 7 powołanej ustawy,

i na podstawie jej art. 169 ust. 1 i ust. 4 pkt 1, w zw. z art. 166 pkt 3 i pkt 7 orzekł karę dyscyplinarną upomnienia.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż postanowieniem z dnia 23.02.2015 r. zostało wszczęte postępowanie dyscyplinarne w sprawie naruszenia obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, o których mowa w art. 166 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, w zakresie użycia niezgodnie z poleceniem przełożonego samochodu prywatnego do celów służbowych w dniach 08.10.2014 r. i 16.12.2014 r., w związku z wyznaczeniem temu funkcjonariuszowi w tych dniach czynności służbowych w terenie. W toku przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego ustalono stan faktyczny, który pozwolił ocenić, czy doszło do naruszenia obowiązków służbowych przez obwinionego. Organ wyjaśnił, iż materiał ten stanowią w szczególności kierowane do Naczelnika Urzędu Celnego (dalej UC) pisma Kierownika Referatu Dozoru UC w P., wyjaśnienia obwinionego i zeznania Kierownika Referatu, zeznania innych świadków oraz inne dokumenty potwierdzające stan faktyczny w sprawie.

W zakresie naruszenia obowiązków służbowych, określonych w art. 166 ust.3 ustawy organ wskazał, że zakwestionowane przez Kierownika Referatu rachunki kosztów przejazdu samochodem prywatnym użytym do celów służbowych, wykazane przez obwinionego w poleceniach wyjazdów służbowych o nr 833, nr 1076 z 2014 r. oraz nr 6 z 2015 r., dotyczyły czynności wykonywanych w zakresie nadzorowania nalewu spirytusu w miejscowościach F. , C. i B. , tj. dotyczyły przeważającego charakteru czynności w zakresie czynności służbowych wykonywanych w ramach zadań Referatu.

Organ wyjaśnił, uwzględniając wyjaśnienia Kierownika Referatu Dozoru L. D., specyfikę służby w Referacie, która odbywa się w zdecydowanej większości w terenie, a przeważający rodzaj czynności służbowych dotyczy nadzorowania nalewu spirytusu w gorzelniach. Z uwagi na to, że kontrolowane podmioty mają prawo zgłaszać nalewy na dzień przed dniem planowanych czynności, o tym, jakie czynności służbowe funkcjonariusze będą wykonywać w następnym dniu, dowiadują się oni najczęściej dopiero dzień wcześniej i to często w godzinach między 13.00 a 15.30. Polecenia wykonania określonych zadań są przekazywane najczęściej osobom przebywającym w terenie telefonicznie. Zakres tych informacji obejmuje m.in. dane: kto, z kim, gdzie i jakie będzie wykonywał czynności, jakim samochodem funkcjonariusze mają się udać do miejsca zaplanowanych czynności – tj. prywatnym czy służbowym, kto będzie kierowcą samochodu służbowego, oraz o której godzinie i skąd ma być wyjazd. Polecenia te przekazywane są również zainteresowanym za pośrednictwem innych funkcjonariuszy mających kontakt ze sobą, na prośbę Kierownika lub osób go zastępujących. Wybór środka transportu na dany wyjazd służbowy jest podyktowany zasadami ekonomiki kosztów i organizacją pracy Referatu, uwzględniający użycie samochodu służbowego lub prywatnego, w zależności od rodzaju i miejsca wykonywanych czynności, rozmieszczenia miejsc kontroli w terenie, ilości funkcjonariuszy kierowanych do danych czynności i możliwości ich sprawnego dojazdu w zależności od miejsca zamieszkania. W Referacie w pierwszej kolejności są wykorzystywane samochody służbowe, co potwierdzają zeznania funkcjonariusza J. S. (karty nr 111-113, str.3). Zatem mając na uwadze znaczną ilość zadań do wykonania w terenie, funkcjonariusze muszą zachować szczególną dyscyplinę w zakresie podporządkowania się poleceniom Kierownika Referatu, które są im przekazywane bezpośrednio lub za pośrednictwem upoważnionych przez niego osób. Z uwagi na brak bezpośredniego nadzoru osób wykonujących swoje obowiązki w terenie, jak również kanały przepływu informacji (głównie łączność telefoniczna), istotne jest również podejmowanie inicjatywy ze strony funkcjonariuszy w zakresie uzupełniania przekazywanych im informacji o sposobie wykonania zadań, w celu uniknięcia podejmowania samowolnych decyzji, wiążących się z wymuszoną zmianą organizacji lub dezorganizacją pracy, albo niekorzystnymi skutkami dla służby, w tym niegospodarnym dysponowaniem środkami transportu należącymi do pracodawcy. Do szczególnych zasad i praktyk, właściwych dla organizacji służby w Referacie Dozoru, można zaliczyć również rozliczanie kosztów podróży służbowych na podstawie "polecenia wyjazdu służbowego". Specyfika zapisów w tym dokumencie, którego wzór stanowi załącznik nr [...] do Decyzji nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] 2010 r. w sprawie zwrotu kosztów poniesionych w związku z odbywaniem podróży służbowych na obszarze kraju, polega na tym, że pewne informacje zawarte w tym dokumencie posiadają z pozoru walor alternatywny, lecz wynika on wyłącznie ze specyfiki organizacji służby w Referacie, która odbywa się w większości w terenie. Wybór miejsca delegowania, rodzaju czynności kontrolnych i środka lokomocji nie może zależeć od wyłącznej decyzji funkcjonariusza, według jego uznania. Zdaniem organu obwiniony stwarza atmosferę podejrzliwości wobec przełożonego oraz brak akceptacji dla jego decyzji, obniża jego autorytet wobec innych funkcjonariuszy, co może prowadzić do kwestionowania jego poleceń. Tego typu zachowanie obniża wiarygodność samego obwinionego w zakresie obiektywizmu jego wyjaśnień. Zarazem organ wyjaśnił, iż próba uzyskania przez prowadzącą postępowanie jednoznacznych dowodów na to, że obwiniony otrzymał bądź nie, polecenie/informację dotyczącą użycia określonego środka transportu do ww. wymienionych miejsc wykonywania czynności, nie dała jednoznacznych rezultatów. Prowadzący postępowanie nie dysponował środkami dowodowymi, pozwalającymi na ustalenie innego stanu rzeczy.

Organ następnie wyjaśnił, iż ocenił przedstawiony stan faktyczny uwzględniając również stosowane zasady i praktyki właściwe dla specyfiki służby w Referacie Dozoru oraz doświadczenie życiowe. Podkreślono, iż w świetle wyjaśnień obwinionego nie budzi wątpliwości fakt samowolnego użycia własnego pojazdu, celem wyjazdu służbowego do gorzelni w F. w dniu 08.10.2014 r. Obwiniony miał wiedzę w zakresie środka transportu, który zadysponowano na wyjazd na czynności do F.. Potwierdzeniem tego są również wyjaśnienia funkcjonariuszki Olgi Matuszewskiej-Chrzan. Zdaniem organu podjęcie świadomej i przemyślanej decyzji przez funkcjonariusza o użyciu prywatnego środka transportu podyktowane było tym, że nie został on wyznaczony na kierowcę samochodu służbowego. Organ dyscyplinarny uznał, że funkcjonariusz z takim doświadczeniem miał świadomość, jakie jest polecenie w sprawie tego wyjazdu i wybrał "wariant" niekorzystny w skutkach dla służby, przez co samowolnie zmienił polecenie planującego czynności.

W zakresie naruszenia obowiązków służbowych, określonych w art. 166 ust.7 ustawy o Służbie Celnej, organ wskazał, że obowiązkiem każdego funkcjonariusza jest informowanie bezpośredniego przełożonego, a jeśli jest nieobecny, osoby go zastępującej, o planowanym lub faktycznym opuszczeniu miejsca wykonywania obowiązków służbowych i uzyskania na to zgody. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, obwiniony nie dopełnił tego obowiązku i nie powiadomił o takim zamiarze obecnego w służbie w tym dniu Kierownika Referatu, naruszając tym samym obowiązki służbowe określone w art. 166 ust.7 ustawy oraz obowiązek wynikający z przepisu zawartego w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15.05.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy. Jak wynika z § 3 pkt 1 rozporządzenia, dowodem usprawiedliwiającym nieobecność w pracy w niniejszej sprawie winno być imienne wezwanie pracownika do osobistego stawiennictwa wystosowane przez sąd, zawierające adnotację potwierdzające stawienie się pracownika. Zatem wskazane naruszenie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Z zeznań K. L. Domańskiego (karta nr 65) wynika, że funkcjonariusz K. M. nie informował go, że w tym dniu musi wyjść w godzinach służbowych z pracy aby załatwić jakieś sprawy. Nie dawał mu również w tym dniu polecenia wyjścia służbowego, a obwiniony nie okazał mu wezwania do sądu. Do protokołu z dnia 20.05.2015 r. (karta nr 140) zeznał ponadto, iż nie widział wpisu o planowanym wyjściu do sądu obwinionego (w karcie przydziału zadań), a on tego wpisu nie dokonywał. Nie interesował się sprawą w sądzie funkcjonariuszy, bo ta sprawa go nie dotyczyła. Wiedział, że w sądzie były wyznaczone dwa terminy rozpraw, w których mieli uczestniczyć funkcjonariusze celni również z innych komórek, związane z pozwem funkcjonariuszy przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej. Jak wynika z powyższego, obwiniony również nie potwierdził w toku postępowania, faktu powiadomienia o planowanym wyjściu przełożonego. Przyczyna nieobecności w służbie obwinionego była z góry wiadoma, a pomimo tego, jak wynika z ustalonego stanu faktycznego, nie uprzedził on Kierownika Referatu o potrzebie wyjścia w godzinach służbowych, tym samym nie uzyskał na to zgody.

Zdaniem organu skoro zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza naruszenie obowiązków służbowych przez obwinionego. Uznając rachm. K. M. za winnego popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych, Naczelnik UC w P. wskazał, że z uwagi na wieloletnie doświadczenie zawodowe i związaną z tym znajomość obowiązujących procedur, zasad i praktyk w zakresie organizacji służby, funkcjonariusz miał świadomość naruszenia obowiązków służbowych związanych z dyscypliną służby. Organ negatywnie ocenił stosunek obwinionego do przełożonego, wynikający jednoznacznie z treści składanych wyjaśnień w sprawie. Relacje te mogły mieć niewątpliwie wpływ na powstałe naruszenia obowiązków służbowych. Przejawem tego są nieuprawnione oceny i próby kwestionowania zasadności poleceń, wydawanych przez Kierownika Referatu. Organ wyjaśnił, iż wymierzając karę dyscyplinarną upomnienia uwzględnił przesłanki wskazane w art. 167 ust. 4 ustawy.

Pismem z dnia 18.08.2015 r. pełnomocnik K. M., ad A., wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego Pełnomocnik zarzucił orzeczeniu dyscyplinarnemu błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia oraz błędne zastosowanie przepisów art. 166 pkt 3 i pkt 7 ustawy o Służbie Celnej. Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie obwinionego, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podniósł, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie zezwala na przypisanie obwinionemu winy w związku z czynem, polegającym na trzykrotnym użyciu samochodu prywatnego w trakcie podróży służbowej w celu wykonania czynności służbowych poza siedzibą Referatu. Rozbieżności dotyczą zasadniczo ustalenia faktów w zakresie sposobu, miejsca, czasu i treści informacji w zakresie rodzaju środka transportu, którym miał się udać obwiniony do miejsc wykonywania czynności. Organ dyscyplinarny z uwagi na wspomniane rozbieżności odniósł się szczegółowo do jednego z przypadków użycia samochodu prywatnego przez obwinionego, a mianowicie wyjazdu służbowego do gorzelni w F. w dniu 08.10.2014r. Uznał, że fakt samowolnego użycia własnego pojazdu nie budzi wątpliwości. Przywołał w tym miejscu wyjaśnienia obwinionego (k. 5) i zeznania świadka funkcjonariuszki Olgi Matuszewskiej-Chrzan (k. 27). Pominął natomiast wyjazdy samochodem prywatnym przez obwinionego w dniach 16.12.2014 r. i 05.01.2015 r., nie dokonał ich szczegółowej analizy konstatując, że podobna sytuacja jak w dniu 08.10.2014 r. dotyczyła wyjazdów w dniach 16.12.2014 r. i 05.01.2015 r. Jak z powyższego wynika, rzekoma wina obwinionego nie została dowiedziona, a jak stwierdziła prowadząca postępowanie dyscyplinarne próba uzyskania jednoznacznych dowodów na to, że obwiniony otrzymał polecenie /informację dotyczącą użycia określonego środka transportu do ww. miejsc wykonywania czynności, nie dała jednoznacznych rezultatów, pozostawiając niedające się pogodzić ze sobą rozbieżności w prezentowaniu stanu faktycznego. Prowadzący postępowanie nie dysponował bowiem środkami dowodowymi, które pozwalałyby na ustalenie innego stanu rzeczy. W tej sytuacji organ orzekający ocenił stan faktyczny również z punktu widzenia zasad i praktyki właściwej dla specyfiki służby w Referacie Dozoru oraz doświadczenia życiowego. W opinii pełnomocnika było do nieuprawnione, bowiem ustalenie stanu faktycznego było rzeczą niemożliwą, na co zwracano uwagę już w trakcie postępowania, a co w pełni potwierdza sprawozdanie rzecznika dyscyplinarnego funkcjonariusza W. M. z dnia 24.06.2015 r. Zdaniem pełnomocnika należy stwierdzić, że organizacja wyjazdów na czynności w terenie nie działa prawidłowo, zaś stan faktyczny sprawy ukształtowany przez organ orzekający właśnie z punktu widzenia zasad logiki, zdrowego rozsądku i doświadczenia życiowego, nie jest do zaakceptowania. Obwinionemu nie udowodniono naruszenia obowiązków służbowych polegających na użyciu niezgodnie z poleceniem przełożonego samochodu prywatnego do celów służbowych. Zdaniem pełnomocnika ocena zachowania rachm. K. M., z uwzględnieniem przyjętej praktyki, nie była możliwa, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy na to nie zezwalał.

Podobny pogląd, zdaniem pełnomocnika, należy wyrazić w odniesieniu do drugiego zarzutu, jakoby obwiniony K. M. bez usprawiedliwienia opuścił miejsce pełnienia służby w dniu 10.03.2015 r. Przyczyna nieobecności w służbie obwinionego była z góry wiadoma, tym bardziej że świadek I. U. w swoich zeznaniach fakt ten potwierdziła (k. 70), a ponadto stwierdziła między innymi, że "Pan D. i powinien wiedzieć, że Pan M. na ten dzień ma wezwanie do Sądu". Z zeznań funkcjonariuszy komórki dozoru wynika, że sprawa wyjścia funkcjonariuszy do Sądu była znana. Nie jest prawdą, aby obwiniony nie uprzedził Kierownika Referatu o potrzebie wyjścia w godzinach służbowych, tym samym nie uzyskał na to zgody (wyjaśnienia obwinionego zeznanie świadka I. U. ). Przeprowadzone dowody w tym zakresie nie potwierdziły winy obwinionego. W aktach sprawy brak dowodów potwierdzających, że obwiniony nie powiadomił swojego przełożonego. Poczynione ustalenia odbiegają od rzeczywistości. Wystarczający jest sam fakt dokonania wpisu w książce przydziału służby. W treści uzasadnienia odwołania wskazano ponadto na istniejący otwarty i głęboki konflikt pomiędzy obwinionym i Kierownikiem Referatu Dozoru w UC w P.. Z uzasadnienia orzeczenia dyscyplinarnego nie wynika, aby organ konflikt ten dostrzegł w sposób należyty i krytycznie ocenił także zeznania L. D.. Mając to wszystko na uwadze zastosowano przepisy prawa, których nie należało stosować.

Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 26 października 2016 r., nr [...], działając na podstawie art. 437 § 1 ustawy z dnia 06.06.1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. z 1997 r., nr 89 poz. 555, ze zm., dalej kpk), w zw. z art. 179 ust. 2 ustawy z dnia 27.08.2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 990), uchylił orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]2015 r. w części dotyczącej orzeczonej kary dyscyplinarnej i odstąpił od ukarania obwinionego rachm. K. M..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ dyscyplinarny II instancji wyjaśnił, iż w toku postępowania odwoławczego materiał dowodowy został uzupełniony o materiały odnoszące się do organizacji służby w komórce ds. dozoru w UC w P., a także wyciąg z Regulaminu Służby/Pracy w Izbie Celnej w P., wprowadzonego decyzją nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].2002 r., decyzję nr [...] Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].2010 r. w sprawie zwrotu kosztów poniesionych w związku z odbywaniem podróży służbowych na obszarze kraju, wezwanie Sądu Rejonowego w P. [...] na termin rozprawy w dniu 10.03.2015 r. w sprawie z powództwa m.in. K. M. przeciwko Izbie Celnej w P. oraz dokumenty dotyczące służby ww. w Izbie Celnej w P.. Wyjaśniono, iż tak uzupełniony materiał sprawy umożliwił organowi dyscyplinarnemu dokonanie oceny zachowań rachm. K. M., objętych niniejszym postępowaniem dyscyplinarnym, w połączeniu z okresem służby obwinionego w Izbie Celnej w P. - Urzędzie Celnym w P.. Wskazano, iż przy orzekaniu uwzględniono ponadto treść wypowiedzi obwinionego oraz jego obrońcy z wysłuchania w dniu 27.09.2016 r., wskazujące na długotrwały konflikt istniejący pomiędzy obwinionym i Kierownikiem Referatu Dozoru w UC w P. oraz wpływ konfliktu na wzajemne relacje, w szczególności w zakresie komunikacji.

Dokonując oceny całości materiału sprawy, Dyrektor Izby Celnej uznał, że zgromadzone dowody nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy i nie usunęły wszystkich wątpliwości. W szczególności nie zostały wyjaśnione okoliczności związane z przekazaniem obwinionemu poleceń służbowych, dotyczących sposobu realizacji wyjazdu służbowego, w tym miejsca rozpoczęcia podróży i rodzaju środka transportu. W sprawie nie ustalono również, czy otrzymane polecenia były zrozumiałe dla obwinionego. W ocenie organu nie uzyskanie przez obwinionego od swojego przełożonego jasnego polecenia, dotyczącego sposobu odbycia podróży służbowej do miejsca kontroli, nie zwolniło obwinionego z obowiązku dążenia do uzyskania jak najpełniejszej wiedzy w tym zakresie i dostosowania się do oczekiwań i zasad przyjętych w Referacie Dozoru w UC w P..

Zdaniem organu zgromadzony w sprawie materiał zezwala na przyjęcie, że obwinionemu znane były zasady przydziału służby, obowiązujące w Referacie Dozoru w UC w P., w tym dotyczące telefonicznego przekazywania informacji o przydzielonych zadaniach oraz sposobie dojazdu do miejsca planowanej kontroli. Z uwagi na staż obwinionemu znana była też specyfika realizowanych zadań i związana z nią konieczność planowania służby z uwzględnieniem bieżących potrzeb, zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne. W ocenie organu zasady przydziału służby w Referacie Dozoru oraz wydawania polecenia wyjazdu służbowego nie były doskonałe i mogły rodzić nieporozumienia oraz niezrozumienia intencji przełożonego w konkretnym przypadku. Ponadto, polecenia wyjazdu służbowego, wystawiane przez Naczelnika UC w P., zawierały alternatywne zapisy, dotyczące miejsca rozpoczęcia i zakończenia podróży oraz rodzaju środka transportu, jednak nie uprawniało to do samowolnego dokonywania wyboru przez obwinionego. Nie zwalniało również z obowiązku postępowania zgodnie z przekazanymi poleceniami, niezależnie od formy tego przekazu.

Za funkcjonowanie komórki i prawidłową realizację zadań odpowiada kierownik tej komórki i do niego należy wskazanie podległym funkcjonariuszom sposobu i środków realizacji przydzielonych zadań. Decyzje przełożonego o wykorzystaniu samochodu służbowego bądź prywatnego w trakcie podróży służbowej do miejsca kontroli każdorazowo powinny być i prawdopodobnie są podyktowane względami ekonomiki działania całej komórki i mogą być znane jedynie przełożonemu. Wiedza przełożonego w tym zakresie jest szersza i obejmuje wiele elementów, dotyczących funkcjonowania komórki, które obwinionemu nie muszą być znane. Dlatego też nie wszystkie polecenia przełożonego obwiniony może interpretować jedynie opierając się na posiadanej przez siebie wiedzy i z punktu widzenia jednostkowej potrzeby dojazdu do miejsca kontroli.

Dokonując oceny zdarzeń, obejmujących przewinienia dyscyplinarne, określone w art. 166 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, związane ze sposobem realizacji przez obwinionego poleceń wyjazdu służbowego, Dyrektor Izby Celnej uznał przewinienia zarzucane obwinionemu, za naruszenia dyscyplinarne mniejszej wagi z punktu widzenia działania organizacji. Taka ocena zachowań obwinionego podyktowana została niewyjaśnieniem wątpliwości, dotyczących okoliczności faktycznych towarzyszących czynom obwinionego, w tym formy i czytelności przekazanych obwinionemu poleceń w sprawie odbycia podróży służbowej oraz zrozumienia przez obwinionego treści poleceń służbowych. Organ zwrócił uwagę na istnienie konfliktu pomiędzy obwinionym i jego przełożonym, który w istotny sposób przekłada się na wzajemne relacje oraz był dodatkowym czynnikiem powodującym wystąpienie niejasności i niedopowiedzeń, a także był źródłem wzajemnej niechęci do komunikowania się. Organ stwierdził, że opisane w zarzucie zdarzenia były następstwem istniejącego konfliktu, zaś wina leży po obu stronach konfliktu.

Dokonując oceny okoliczności czynu, określonego w art. 166 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej Dyrektor Izby Celnej uznał, że również w tym przypadku konflikt ten miał istotny wpływ na okoliczności zdarzenia. Co do zasady przełożony powinien wiedzieć o każdym przypadku opuszczenia miejsca służb przez podwładnego, niezależnie od przyczyny wyjścia, służbowego czy prywatnego oraz niezależnie od tego czy wcześniej posiadał bądź powinien posiadać wiedzę na ten temat. Czynność odnotowania opuszczenia miejsca służby w książce wyjść jest jedynie formą udokumentowania tego faktu, a nie poinformowaniem przełożonego o przyczynie i godzinie wyjścia. Sporządzenie stosownego zapisu w książce wyjść w żadnym wypadku nie zwalnia od obowiązku zwrócenia się do przełożonego o udzielenie zgody na wyjście. Ponadto, opuszczenie miejsca służby w dniu 10.03.2015 r. w celu udania się do sądu nie było, wbrew zapisom dokonanym przez obwinionego w książce wyjść UC w P., wyjściem o charakterze służbowym, gdyż opuszczenie miejsca służby nie miało związku z wykonywaniem przez obwinionego czynności służbowych.

Organ następnie wyjaśnił, iż rachm. K. M. pełni służbę w Służbie Celnej od dnia 01.07.2010 r., jednak czynności służbowe w strukturach organizacyjnych Izby Celnej w P. wykonywał od 01.09.2003 r. W związku z czynnościami przeniesienia do służby, w dniu 08.09.2003 r. obwiniony złożył pisemne oświadczenie o zapoznaniu się z treścią Regulaminu Służby/Pracy w Izbie Celnej w P.. W treści Regulaminu została m.in. uregulowana kwestia zwolnienia od służby/pracy w związku z koniecznością stawienia się na wezwanie sądu, prokuratury, policji, kolegium ds. wykroczeń (§ 22 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 Regulaminu). Dyrektor Izby Celnej, regulując wspomnianą kwestię, przytoczył zapis rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996 r, w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień z pracy (Dz.U,1996,62.289.zm.), odsyłając w tym zakresie wprost do przepisów prawa pracy. W związku z recypowaniem wskazanych przepisów, funkcjonariusza/pracownika wezwanego do sądu w sprawie nie będącej sprawą służbową, z obowiązku świadczenia służby/pracy zwalnia osoba upoważniona - przełożony. Jednocześnie, na funkcjonariusza/pracownika został nałożony obowiązek uprzedzenia pracodawcy (przełożonego) o przyczynie i przewidzianym okresie nieobecności w służbie/pracy, jeżeli przyczyna tej nieobecności jest z góry wiadoma lub możliwa do przewidzenia. Obowiązkiem obwinionego było rzeczywiste zapoznanie się z treścią tego Regulaminu i stosowanie się do jego postanowień.

Dokonując oceny całości materiału sprawy organ dyscyplinarny II instancji uznał, że zgromadzone dowody nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny okoliczności, towarzyszących zdarzeniom, które skutkowały postawieniem rachm. K. M. zarzutów naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 166 pkt 3 i 7 ustawy o Służbie Celnej. Rodzących się w sprawie licznych wątpliwości nie można interpretować na niekorzyść obwinionego, w szczególności w przypadku zarzutu, dotyczącego naruszenia z art. 166 pkt 3 ustawy. Ponadto, dyscyplinarny organ odwoławczy zauważył, że u podłoża wszystkich ocenianych zdarzeń leżał konflikt, istniejący pomiędzy obwinionym i Kierownikiem Referatu Dozoru, który miał istotny wpływ na wzajemnie relacje oraz był przyczyną niechęci do komunikowania się. Przy ocenie zarzucanych przewinień dyscyplinarnych nie można pominąć przywołanej okoliczności i nie można obarczać winą wyłącznie obwinionego. W ocenie organu dyscyplinarnego, winę ponoszą obie strony konfliktu.

Uchylając orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...]2015 r., w części dotyczącej orzeczonej kary dyscyplinarnej i odstępując od ukarania obwinionego Dyrektor Izby Celnej uznał, że całkowite uwolnienie rachm. K. M. od odpowiedzialności za naruszenie obowiązków opisanych w zarzutach nie jest możliwe, gdyż do podstawowych obowiązków funkcjonariusza celnego należy wykonywanie poleceń służbowych oraz przestrzeganie dyscypliny służby. Należy jednak uwzględnić znikomą szkodliwość tych przewinień oraz wpływ, jaki na relacje pomiędzy obwinionym i jego przełożonym, miał długotrwały konflikt oraz brak umiejętności i chęci porozumienia się.

Odstępując od ukarania obwinionego organ uznał, że oba przewinienia dyscyplinarne należy uznać za naruszenia dyscyplinarne mniejszej wagi, zaś ich szkodliwość, z punktu widzenia funkcjonowania Służby Celnej i realizacji zadań ustawowych, nie jest znaczna. Wskazano, że przypadki występowania konfliktów bądź nieprawidłowych relacji w stosunkach podległości służbowej uniemożliwiających właściwą współpracę, nie powinny być rozwiązywane w drodze postępowania dyscyplinarnego. Drogą właściwą w takich sytuacjach byłoby podjęcie działań przez Naczelnika UC w P., zmierzających do zakończenia konfliktu bądź zmniejszenia jego negatywnych skutków.

Ustanowiony w sprawie pełnomocnik K. M. zaskarżył powyższe orzeczenie Dyrektora Izby Celnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu orzeczeniu dyscyplinarnemu zarzucił:

1. naruszenie przepisu art. 237 § 1 kpk w zw. z art. 187 ustawy o Służbie celnej w taki sposób, że brak było podstaw do uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnika UC w P. z dnia [...].2015r. w części dotyczącej orzeczonej kary dyscyplinarnej przy jednoczesnym odstąpieniu od ukarania obwinionego rachm. K. M., gdy istniały podstawy do tego, aby po rozpoznaniu środka odwoławczego Dyrektor Izby Celnej orzekł o zmianie zaskarżonego orzeczenia Naczelnika UC i uniewinnieniu rachm. K. M.. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Dyrektora Izby Celnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż przedmiotowe orzeczenie zapadło w sprzeczności z przepisami Kodeksu postępowania karnego, do których odsyła art. 187 ustawy o Służbie Celnej. Według tego przepisu, stosując analogię, po rozpoznaniu środka odwoławczego Dyrektor Izby Celnej mógł orzec o utrzymaniu w mocy, zmianie lub uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części, przy czym mógł zmienić zaskarżone orzeczenie orzekając odmiennie co do istoty, lub uchylić je i umorzyć postępowanie; w innych wypadkach mógł uchylić orzeczenie i przekazać Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie zaskarżonego orzeczenia następuje wtedy, gdy tak stanowi ustawa (art. 439 § 1 kpk), lub gdy w danym układzie procesowym niedopuszczalne jest wydanie przez organ odwoławczy orzeczenia odmiennego co do istoty od zaskarżonego orzeczenia (zob. 454 kpk). W niniejszej sprawie nie zachodziły warunki do utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego Naczelnego UC w P. z dnia 28.07.2015r., albowiem jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, szkodliwość przewinienia dyscyplinarnego, jakiego miał dopuścić się rachm. K. M., stanowiła przypadek mniejszej wagi, a z punktu widzenia funkcjonowania Służby Celnej i realizacji zadań ustawowych nie była znaczna. Stąd brak było podstaw do utrzymania w mocy orzeczenia organu I instancji. Więcej, zachodziły warunki do tego, aby zmienić zaskarżone orzeczenie i uniewinnić obwinionego od zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych, a to z uwagi na stopień szkodliwości społecznej przewinień, jak i zebrany w sprawie materiał dowodowy. Dokonując oceny tego materiału Dyrektor uznał, że zgromadzone dowody nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny okoliczności, towarzyszących zdarzeniom, które skutkowały postawieniem zarzutów naruszenia obowiązków służbowych określonych w art. 166 pkt. 3 i 7 ustawy, a przecież rodzących się w sprawie licznych wątpliwości nie można interpretować na niekorzyść obwinionego, w szczególności, gdy dotyczy to zarzutu art. 166 pkt. 3 ustawy. Brak było podstaw formalnych do tego, aby uchylić orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika UC i jednocześnie odstąpić od ukarania obwinionego. Tego rodzaju forma orzeczenia nie mieści się w katalogu orzeczeń przewidzianych w treści art. 437 kpk, albowiem według tego przepisu uchylenie może mieć miejsce wówczas, gdy uchyla się orzeczenie i jednocześnie umarza postępowanie, a w innych wypadkach gdy uchyla się orzeczenie organu I instancji, to przekazuje się sprawę temuż organowi do ponownego rozpoznania. W taki sposób, gdy organ II instancji uchylił orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego i jednocześnie odstąpił od ukarania obwinionego, to orzeczenie takie z punktu widzenia prawa i przewidzianej w nim formy warunkowanej określonym układem faktycznym sprawy nie może się ostać.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej, uznając zarzut dotyczący wydania orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...].2016 r., nr [...], z naruszeniem art. 437 § 1 kpk, wniósł o jego uchylenie przez Sąd. Organ przychylił się do stanowiska pełnomocnika skarżącego odnośnie wydania orzeczenia dyscyplinarnego niezgodnie z art. 437 § 1 kpk oraz, że tych względów nie może ono pozostać w obrocie prawnym. Jednocześnie organ wyjaśnił, że z uwagi na okoliczności sprawy, w szczególności dotyczących winy skarżącego, nie mógł zastosować trybu autokontroli. W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi organ wyjaśnił, iż podtrzymuje stanowisko dotyczące zawinienia funkcjonariusza. Zdaniem organu uznanie naruszeń obowiązków służbowych za naruszenia mniejszej wagi, nie może być traktowane za jednoznaczne ze stwierdzeniem, że funkcjonariusz nie ponosi odpowiedzialności za zaistniałe zdarzenia. Okoliczności zdarzeń wskazują przy tym na to, że winę ponoszą obie strony konfliktu, co jednak nie wyłącza odpowiedzialności obwinionego za popełnione przewinienia dyscyplinarne i jego zawinienia. Stąd nie było możliwe uniewinnienie obwinionego od popełnienia zarzucanych przewinień dyscyplinarnych z art. 166 pkt 3 i 7 ustawy o Służbie Celnej. Naruszenie obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego miało miejsce. Wszczęcie i prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, pomimo uznania przewinień dyscyplinarnych popełnionych przez funkcjonariusza za przewinienia mniejszej wagi, uniemożliwiło zastosowanie trybu przewidzianego w art. 168 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Niedopełnienie, naruszenie bądź przekroczenie obowiązków funkcjonariusza celnego w każdym przypadku może wiązać się z konsekwencjami w postaci dolegliwości określonych przez ustawodawcę w rozdziale 11 ustawy o Służbie Celnej. Zatem żądanie pełnomocnika dotyczące uniewinnienia skarżącego nie znajduje podstaw do uwzględnienia i winno zostać oddalone.

Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 8 marca 2017 r, skarżący oraz jego pełnomocnik podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

W sprawach, których przedmiotem jest postępowanie dyscyplinarne, zadaniem sądu jest sprawdzenie zgodności tegoż postępowania z obowiązującymi przepisami prawa, tj. w realiach przedmiotowej sprawy zbadanie, czy postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (tj. Dz.U. z 2016 r. poz. 1799) - dalej zwana w skrócie - ustawą, a także czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 167 ust. 1 ustawy i jest adekwatna do stopnia zawinienia. Sama ocena wagi naruszenia obowiązków służbowych i dobór adekwatnej do nich kary należy do organów dyscyplinarnych, bowiem sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt. II SA/Bk 357/09, dostępny w internetowej Bazie Orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Zarzuty skargi w pierwszej kolejności dotyczą treści rozstrzygnięcia decyzji wydanej na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. w przypadku, gdy organ odwoławczy uchyla w części orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy.

Stosownie do treści art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego. Dyrektor Izby Celnej orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia 26 października 2016 r. nr [...] , mając za podstawę art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, uchylił orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia 28.07.2015 r. w części dotyczącej orzeczonej kary dyscyplinarnej i odstąpił od ukarania obwinionego. Zarazem w uzasadnieniu orzeczenia organ ten uznał, że czyny zarzucone obwinionemu przez organ dyscyplinarny I instancji, wyczerpują znamiona przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 166 pkt 3 i pkt 7 ustawy o Służbie Celnej.

Zgodnie z art. 437 k.p.k. po rozpoznaniu środka odwoławczego sąd orzeka o utrzymaniu w mocy, zmianie lub uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części. Dotyczy to odpowiednio rozpoznania środka odwoławczego od uzasadnienia orzeczenia (§ 1). Sąd odwoławczy zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, lub uchyla je i umarza postępowanie; w innych wypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439 § 1, art. 454 lub jeżeli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu w całości (§ 2). W świetle tych regulacji uchylenie wyroku (tu orzeczenia dyscyplinarnego) zawsze implikuje wydanie tzw. orzeczenia następczego - o umorzeniu albo o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Zmiana zaskarżonego orzeczenia polega natomiast na odmiennym orzekaniu co do istoty, a nie co do zastosowanego środka karnego. Należy zatem podzielić stanowisko strony skarżącej, podzielonego przez Dyrektora Izby Celnej w odpowiedzi na skargę, iż treść zaskarżonego orzeczenia organu II instancji, gdy organ ten nie zmienił co do istoty orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] 2015 r., Nr [...], lecz wyłącznie co do kary, w sposób istotny narusza przepis art. 437 k.p.k., co w konsekwencji nakazuje uchylić zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718).

Oceniając treść zaskarżonego orzeczenia należy nadto zauważyć, że w sentencji orzeczenia organ II instancji nie zawarł rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji w pozostałej części, tj. o uznaniu skarżącego za winnego naruszenia zarzucanych obowiązków służbowych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prezentowanym przykładowo w wyrokach z dnia 20 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 19/11 oraz z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. II OSK 2341/11 (CBOSA) uznano, iż brak rozstrzygnięcia w tym zakresie może powodować problemy przy wykonywaniu decyzji, a także nasuwa wątpliwości, co do ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu odwoławczym. Zgodnie z drugim poglądem organ może w decyzji orzec o częściowym utrzymaniu w mocy decyzji (postanowienia), jednakże nie jest do tego zobowiązany. Sąd w składzie rozpoznającym tę sprawę podziela ten drugi pogląd, bowiem jednoznaczne określenie przez organ odwoławczy, w jakiej części uchylił decyzję, wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia organu odwoławczego usuwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2015 r., sygn. I OSK 187/14, z dnia 7 lutego 2012 r., sygn. II OSK 1531/10, z dnia 25 marca 2014 r., sygn. I OSK 399/13 - CBOSA). Wypowiedź organu, że uchyla on decyzję w części, oznacza, że w pozostałej części decyzję utrzymuje w mocy, zwłaszcza że w uzasadnieniu orzeczenia przedstawia argumentację, z której wynikać będzie nie tylko, że rozpoznał sprawę ponownie, ale także, że decyzję w części uznał za prawidłową (por. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r. sygn. I OSK 1260/16). Tym niemniej, rozpoznając ponownie sprawę, aby uniknąć wątpliwości co do zakresu rozstrzygnięcia podjętego w trybie odwoławczym, organ dyscyplinarny winien skonstruować sentencję przyszłego orzeczenia uwzględniając powyższe stanowiska.

Rozpatrując merytorycznie sprawę Sąd rozważył, czy organ dyscyplinarny prawidłowo sformułował zarzuty i przyjął prawidłową ich kwalifikację prawną, w szczególności w stosunku do jednego z zarzucanych skarżącemu czynów.

Stosownie do art. 166 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariusze podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności za:

1) niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa;

2) przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa;

3) odmowę wykonania lub niewykonanie polecenia, z zastrzeżeniem przypadków wskazanych w art. 127 polecenia służbowe, ust. 2 i 3;

4) zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy;

5) wprowadzenie w błąd przełożonego lub innego funkcjonariusza, jeżeli spowodowało to lub mogło spowodować szkodę służbie, funkcjonariuszowi lub innej osobie;

6) nadużycie zajmowanego stanowiska dla osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej;

7) nieusprawiedliwione niestawienie się lub opuszczenie miejsca pełnienia służby;

8) wprowadzenie się w stan ograniczający zdolność wykonywania zadania służbowego albo uniemożliwiający jego wykonanie;

9) utratę służbowej broni palnej;

10) umyślne naruszenie dóbr osobistych innego funkcjonariusza w czasie pełnienia służby;

11) stosowanie mobbingu w rozumieniu art. 943 § 2 Kodeksu pracy.

W przedmiotowej sprawie skarżącego obwiniono w oparciu o zarzuty z art. 166 pkt 3 i pkt 7 ww. ustawy, tj. o użycie niezgodnie z poleceniem przełożonego samochodu prywatnego do celów służbowych oraz o nieusprawiedliwione opuszczenie miejsca pełnienia służby w dniu 10.03.2015 r.

W odniesieniu do pierwszego z wymienionych zarzutów Sąd zwraca uwagę, że z punktu widzenia zadań Służby Celnej istotnym jest, aby wyznaczony funkcjonariusz dotarł na miejsce wykonywanej czynności, w której zobowiązany był uczestniczyć. Kwestia wtórną natomiast jest, w jaki sposób na miejsce czynności dotrze. W sytuacji, gdy w celu dotarcia na miejsce czynności funkcjonariusz używa samochodu prywatnego, choć wobec dostępu do samochodu służbowego było to zbędne, organ może odmówić rozliczenia kosztów użycia samochodu prywatnego w celu służbowym. W tych uwarunkowaniach uznanie, iż użycie prywatnego samochodu przez skarżącego oznacza niezastosowanie się do polecenia przełożonego i może zostać zakwalifikowane jako odmowa wykonania lub niewykonanie polecenia, jest za daleko idące i nieprawidłowe. Norma zawarta w tym przepisie obejmuje inne sytuacje, mające znaczenie dla służby. W sytuacji, gdy Kierownik Referatu Dozoru nie godzi się na ponoszenie kosztów wykorzystania przez funkcjonariusza samochodu prywatnego, może odmówić takiego rozliczenia, a sporna sprawa powinna zostać rozstrzygnięta jako roszczenie cywilnoprawne. Zbędne jest natomiast wszczynanie w takich przypadkach postępowania dyscyplinarnego. W opinii Sądu dokonując wykładni art. 166 pkt 3 ustawy organ zaprezentował nadmierny rygoryzm. W opisanych sytuacjach można byłoby uznać, iż skarżący skorzystał z prywatnego samochodu na własne ryzyko i odpowiedzialność, co skutkować może odmową rozliczenia kosztów użycia własnego pojazdu. W opinii Sądu zarzuty sformułowane w tym zakresie wobec skarżącego nie uprawniały do oceny jego zachowania w aspekcie dyskredytowania pozycji Kierownika Referatu wśród innych funkcjonariuszy oraz osób tam zatrudnionych.

W odniesieniu do drugiego z zarzutów, objętego normą z art. 166 pkt 7 ustawy, Sąd nie podziela stanowiska organu, iż fakt wpisu do księgi wyjść nie ma wpływu na ocenę braku uzyskania zgody na wyjście do sądu w dniu 10.03.2015 r. W opinii Sądu potwierdzenie wyjścia na rozprawę w księdze wyjść, w powiązaniu z pominięciem osoby skarżącego przez Kierownika Referatu (lub osobę przez niego upoważnioną) w przydziale zadań do czynności w terenie w dniu wyjścia do sądu wskazuje, iż wiedzę o konieczności stawienia się w sądzie w tym dniu przełożony skarżącego posiadał. Potwierdzają to zeznania funkcjonariusza I. I. (k. 70 akt postępowania dyscyplinarnego). W sytuacji odnotowanego konfliktu między tymi osobami, jednostkowego niezastosowania się do postanowień Regulaminu służby, oraz jednocześnie obligatoryjnego stawiennictwa w sądzie, decyzja o postawieniu skarżącemu zarzutu w tym zakresie powinna zostać ponownie oceniona.

Sąd rozpatrujący niniejszą podziela również stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne zawiera stwierdzenia wzajemnie wykluczające się. I tak, z jednej strony Dyrektor Izby Celnej uznał, iż zgromadzone dowody nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny okoliczności towarzyszących zdarzeniom, które skutkowały postawieniem skarżącemu zarzutów, przy czym zarazem stwierdzono, że u podłoża wszystkich ocenianych zdarzeń leżał konflikt, istniejący pomiędzy obwinionym i Kierownikiem Referatu oraz, że organizacja wyjazdów na czynności w terenie nie działa prawidłowo. W opinii Sądu w sytuacji, gdy próba uzyskania jednoznacznych dowodów na to, że obwiniony otrzymał polecenie/informację dotyczącą użycia określonego środka transportu do miejsc wykonywania czynności nie dała jednoznacznych rezultatów, to oceniając zasadność zarzutu z art. 166 pkt 7 ustawy należy ponownie rozważyć, czy udokumentowany jednostkowy przypadek nie uzyskania zgody przełożonego na wyjście do sądu, wobec stwierdzonych nieprawidłowości w relacjach interpersonalnych w Referacie, może skutkować uznaniem skarżącego za winnego naruszenia obowiązków służbowych skutkujących koniecznością wszczęcia postępowania dyscyplinarnego. W tym miejscu wskazać należy, iż dysponując imiennym wezwaniem w charakterze świadka do sądu skarżący nie musiał uzyskać zgody przełożonego na to wyjście. Obowiązek skarżącego sprowadzał się do poinformowania przełożonego o konieczności opuszczenia miejsca służby w celu udania się do sądu i okazania przełożonemu wezwania.

Zasadnie również skarżący odwołuje się do nieuwzględnienia w wystarczającym stopniu przez organy obu instancji stopnia winy obwinionego. Zgodnie art. 167 ust. 4 ustawy, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia obowiązków ciążących na funkcjonariuszu, pobudki jego działania, zachowanie funkcjonariusza przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. Skoro nie ustalono niewątpliwego stanu faktycznego, a wobec stwierdzonych konfliktów interpersonalnych organ stwierdził, że wina za zaistniałe sytuacje leży po obu stronach, to wydaje się, że konsekwencją powyższego mogło być nie tylko odstąpienie od ukarania, lecz dalej idące uchylenie orzeczenia organu I instancji w całości i umorzenie postępowania dyscyplinarnego.

Dokonując kontroli całości sprawy Sąd uznał, iż samo postępowanie dyscyplinarne nie uchybiło zasadom procesowym wynikającym z ustawy o Służbie Celnej oraz k.p.k.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie I sentencji.

Ponownie rozpatrując sprawę w jej całokształcie, organ odwoławczy uwzględni rozważania przedstawione w uzasadnieniu wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 tej ustawy, mając na uwadze fakt korzystania przez stronę z zastępstwa procesowego. Wobec wejścia w życie z dniem 1 marca 2017 r. ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947), organem zobowiązanym do zwrotu zasądzonych na rzecz skarżącego kosztów postępowania jest właściwy dyrektor izby administracji skarbowej (art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948).