Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 513/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 ust. 1 i 2, art. 85 ust. 2, art. 63 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 136, art. 138 par. 2, art. 15, art. 28, art. 107 par. 3, art. 10 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 75 par. 1, art. 79 par. 1 i  2, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1 pkt 39
journal: Dz.U. 2016 poz 71
law: Rozpozradzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak – Owczarczak Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2017 r. sprawy ze skargi K. B., S. G., T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Po [...]

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 grudnia 2016 r., Wójt [...] M. na podstawie art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 85 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 353) a także §3 ust. 1 pkt 39 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71) odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do przerobu piasków kwarcowych na działce o nr geod. [...], obręb R., gmina Stare M..

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie i wskazał, że Kopalnia R. Sp. z o.o. z siedzibą w K. zwróciła się wnioskiem z dnia 24.06.2016r. o uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do przerobu piasków kwarcowych na działce o nr geod. [...], obręb R., gmina Stare M.. W miejscu planowanego przedsięwzięcia brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Stare M..

Planowane przedsięwzięcie wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016r., poz. 71) i zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane.

Pismem z dnia 07.07.2016r. znak [...] zwrócono się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. pismem z dnia 15.07.2016 roku stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Pismem z dnia 07.07.2016r. znak [...] zwrócono się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Pismem z dnia 08.08.2016r. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska wyraził opinie, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W dniu 19.07.2016 roku wpłynęły pisma Rady Sołeckiej R. oraz Pani K. B. z dnia 18.07.2016 roku, w których zwrócono się o przeprowadzenie strategicznej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wójt [...] M. po dokonaniu analizy przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do przerobu piasków kwarcowych na działce o nr geod. [...], obręb R., gmina Stare M. postanowieniem z dnia 29.08.2016r. nie stwierdził potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.

W dniu 05.09.2016 roku wpłynęło pismo Pani K. B. - jednej ze stron postępowania, w którym zażądała sprostowania oczywistych pomyłek pisarskich w postanowieniu z dnia 29.08.2016 r. m. in. określenia przyczyn, z powodu których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. i nie zastosowano się do jej treści.

W dniach od 05.09.2016 roku do 21.09.2016 r. do organu I instancji wpłynęło 25 pism od mieszkańców niebędących stronami postępowania o treści tożsamej z treścią pisma pani K. B.. Wszystkim tym osobom udzielono odpowiedzi, że nie posiadają oni statusu strony. Niemniej jednak, z uwagi na fakt, iż treść złożonego pisma jest tożsama z treścią pisma złożonego w dniu 05.09.2016 r. przez stronę przedmiotowego postępowania, będzie ona przeanalizowana przed wydaniem decyzji środowiskowej.

Nastepnie przesłano Inwestorowi kopię pisma Pani K. B. z prośbą o ustosunkowanie się do zawartych w nim uwag i zastrzeżeń w terminie 7 dni od daty otrzymania. W dniu 20.09.2016 roku wpłynęła odpowiedź Kopalni R. Sp. z o.o. wraz z wyjaśnieniami.

W dniu 09.09.2016 roku wpłynął list otwarty mieszkańców sołectwa R. oraz innych terenów potencjalnego oddziaływania kopalni R. i planowanej lokalizacji sortowni na życie i zdrowie mieszkańców, pod którym podpisało się 755 osób, którym wyrażają sprzeciw przeciwko istnieniu zarówno kopalni jak i sortowni wraz z zaproszeniem na spotkanie z mieszkańcami w dniu 19.09.2016 r. Podczas spotkania z udziałem około 300 mieszkańców wyrażony został definitywny sprzeciw, co do obecności jakiejkolwiek inwestycji związanej z piaskami kwarcowymi na terenie sołectwa R.. Przedstawiono również ekspertyzy z dziedziny medycyny, górnictwa oraz drogownictwa, którzy przedstawili negatywny wpływ inwestycji na środowisko, w tym zdrowie i życie ludzi.

W dniu 11.10.2016 r. przy udziale przedstawicieli sołectwa wizytowano kopalnię piasków kwarcowych w Zaniemyślu wraz z sortownią piasków w hydrocyklonach. Podczas wizyty zwracano szczególną uwagę na kwestie związane z hałasem, pyleniem oraz wpływem inwestycji na zdrowie. Właściciel kopalni i sortowni w Zaniemyślu poinformował, iż w przypadku tej inwestycji była przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, jednak ze względu na lokalizację (wśród pół uprawnych i lasu) nie stanowi ona uciążliwości.

W dniu 19.10.2016 r. z inicjatywy organu I instancji odbyło się spotkanie z inwestorem, podczas którego mieszkańcy (38 osób wg listy obecności) wyrazili ponownie zdecydowany sprzeciw przeciwko podjęcia jakiejkolwiek działalności związanej z złożami piasków kwarcowych ze złoża R., w tym sortowni piasków kwarcowych.

Pismami z dnia 28.10.2016 r. organ I instancji zwrócił się do osób przedstawionych przez organizatorów spotkań jako ekspertów z prośbą o przedłożenie na piśmie opinii ekspertów prezentowanych podczas spotkań. W dniu 03.11.2016 r. wpłynęło pisma P. M. [...], który stwierdza, że planowana inwestycja i związane z nią obciążenie dróg spowoduje ich dalszą degradację. W dniu 08.11.2016 r. wpłynęła także opinia pana R. C., który w swojej opinii odnosi się do negatywnego wpływu eksploatacji piasków kwarcowych ze złoża R..

W dniu 10 listopada 2016 r. wpłynęło pismo P. J. [...] - specjalisty chorób płuc.

W dniu 15.11.2016 roku wpłynęły pisma P. M. [...] - autora prezentacji multimedialnej prezentowanej podczas zebrania wiejskiego w sołectwie R. w dniu 19.09.2016 r., jednak bez kopii tej prezentacji oraz Pana T. W., który przedłożył konspekt prezentacji multimedialnej prezentowanej podczas Sesji Rady Gminy Stare M. w dniu 29.09.2016 r.

W dniu 15.11.2016 r. wpłynęły również wnioski Pana T. W. oraz Pani S. G. o uznanie za stronę w przedmiotowym postępowaniu. Z uwagi na fakt, iż zarówno Pani S. G. jak i Pan T. W. uzasadniali udział na prawach strony w niniejszym postępowaniu, interesem społecznym - wezwano wnioskodawców o wskazanie interesu prawnego. Wnioski zostały uzupełnione w dniu 23.11.2016 r.

W dniu 16.11.2016 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Prezydenta Miasta K. z dnia 10.11.2016 r., z którego wynika, iż planowane przedsięwzięcie budzi też niepokój społeczny wśród mieszkańców K.. W piśmie wyrażone jest zaniepokojenie Miasta K. w związku z możliwością wystąpienia uciążliwości i kumulacji oddziaływań związanych z funkcjonowaniem przedsięwzięcia oraz zlokalizowanej w sąsiedztwie kopalni kruszywa, w tym uciążliwości związanych ze zwiększonym transportem oraz wpływem na środowisko i zdrowie mieszkańców.

W dniu 22.11.2016 r. do organu I instancji wpłynęło pismo Kopalni R. Sp. z o.o. z dnia 21.11.2016 r., w którym Inwestor wskazał, iż pisma nie odnoszą się do przedmiotu postępowania oraz że wyrażają jedynie poglądy autorów, którzy nie są stronami przedmiotowego postępowania administracyjnego. Wniósł również o niezwłoczne wydanie decyzji.

W dniach od 23.11.2016 roku do 30.11.2016 r. do organu I instancji wpłynęły pisma identycznej treści zgłaszające udział w postępowaniu w charakterze strony.

Po przeanalizowaniu uzasadnień do wniosków organ nie znalazł podstaw do pozytywnego rozpatrzenia sprawy tj. do włączenia wnioskodawców do postępowania na prawach strony, o czym poinformował wnioskodawców dnia 30.11.2016 r.

W dniu 23.11.2016 r. do organu I instancji wpłynęło pismo strony - pani K. B., w którym wnosi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu budownictwa, drogownictwa, gleboznawstwa, archeologii, akustyki, ochrony środowiska, medycyny i ochrony zdrowia oraz o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej "celem wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie". Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej organ uznał, iż zarówno z inicjatywy mieszkańców, jak i z inicjatywy organu odbyły się spotkania dotyczące planowanego przedsięwzięcia (w dniu 19.09.2016 r., w dniu 19.10.2016 r. z udziałem inwestora oraz podczas sesji Rady Gminy Stare M. w dniu 29.09.2016 r.) mające na celu przedstawienie i wyjaśnienie wszystkich uwag i wątpliwości. Podczas wszystkich tych spotkań ze strony mieszkańców wyrażony był sprzeciw przeciwko jakiejkolwiek inwestycji związanej z piaskami kwarcowymi w rejonie R., w tym przeciwko sortowni piasków.

Organ I instancji zawiadomił strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Przechodząc do oceny wniosku organ I instancji wskazał, że przedsięwzięcie ma polegać na budowie instalacji do przerobu piasków kwarcowych zlokalizowanej na działce o nr ewid. [...] w miejscowości R. o powierzchni 1,14 ha. Instalacja posadowiona ma zostać w granicach przedmiotowej działki na gruntach klasy IVa, IVb, VI. Zgodnie z zapisami karty informacyjnej przedsięwzięcia lokalizacja instalacji wynika z istniejących w otoczeniu terenu inwestycji złóż piasków kwarcowych. Inwestor posiada koncesję na wydobycie kruszywa dla złoża [...]. Planowana technologia umożliwia przerób surowca dowożonego z dalszych odległości z terenu Polski. Na terenie projektowanej inwestycji od strony drogi znajdować się będzie plac manewrowy, za nim budynek biurowy, a instalacja zakładu przeróbczego znajduje się w środkowej części działki. Pozostały teren to utwardzone drogi dojazdowe i tereny zieleni. Na końcu działki znajdować się będzie szczelny zbiornik z wodą opadową.

Celem instalacji do przerobu pisaków kwarcowych będzie uzyskanie odpowiednich asortymentów mających zastosowanie w różnych procesach przemysłowych takich jak: odlewnictwo, produkcja materiałów budowlanych itd. Proces technologiczny rozpoczynać będzie dostarczenie surowca - piasków kwarcowych - na teren zakładu transportem kołowym o maksymalnej ilości 150 000 Mg/rok, to jest około 85 000 m3 rocznie. P. w surowej postaci będzie magazynowany w zbiorniku buforowym o pojemności 50 m3. Później następować będzie sortowanie wstępne na frakcje 0,1-8 mm. Następnie surowiec podlegać będzie wstępnemu zagęszczeniu i przesiewaniu. D. frakcje hydrauliczne będą pompowane do zagęszczarki, w której odbywać się będzie odwadnianie drobnej frakcji tzw. glinki, a następnie będzie wywożony do odbiorców. Dalsza klasyfikacja odbywać się będzie hydrocyklonem poprzez zagęszczenie materiału i rozwarstwienie jego wodą na poszczególne frakcje. Powstałe 3 frakcje piasku kwarcowego będą ładowane na samochody i wywożone do odbiorców. Surowiec do zakładu w R. przywożony będzie w postaci suchej i mokrej. Odwodniony piasek będzie przechowywany w tym samym zbiorniku co piasek suchy. Osad w postaci glinki będzie oddzielany, a następnie zagęszczany i wywożony do odbiorcy jako półprodukt. W celu minimalizacji użycia świeżej wody przy obróbce zastosowany będzie system recyrkulacji wody ze zbiornika wód procesowych. Uzupełnianie wody do procesu następować będzie ze zbiornika wody opadowej. Najbliższe tereny podlegające ochronie przed hałasem znajdują się w odległości 500 m na północ oraz 700 m na południe od granicy inwestycji. Teren wokół zakładu należy do typowo rolnego. Zakład będzie pracował wyłącznie w porze dziennej. W związku z dużymi odległościami zabudowy od źródła hałasu, normy dopuszczalnego hałasu dla zabudowy zagrodowej w porze dnia wynoszące 55 dB nie zostaną przekroczone. Źródłami hałasu związanymi z działalnością zakładu będą urządzenia instalacji przerobu piasków kwarcowych oraz ruch kołowy i manewry wykonywane przez pojazdy lekkie i ciężkie w czasie dojazdu do punktu dostawy i spedycji. Przy rocznym przerobie 150 000 Mg surowca i ładowności pojazdów transportowych 24 Mg, ilość pojazdów wjeżdżających na teren zakładu przy 180 dniach roboczych wyniesie około 34 pojazdów na dobę, to jest 2 pojazdy ciężarowe na godzinę w porze dziennej oraz dodatkowo samochody wyjeżdżające. Z karty informacyjnej wynika, że przyrost natężenia ruchu na drodze do zakładu będzie stosunkowo niewielki i nie spowoduje uciążliwości dla mieszkańców. Uwzględniając lokalizację inwestycji pośród terenów użytkowanych rolniczo, a także mając na względzie duże odległości od najbliższych zabudowań, w związku z eksploatacją planowanego przedsięwzięcia nie przewiduje się ponadnormatywnej emisji hałasu do środowiska i przekroczenia akustycznych standardów jakości środowiska na terenach objętych ochroną akustyczną, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2014r. poz. 112). Inwestor wskazał w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, że oddziaływanie instalacji do przerobu piasków kwarcowych w zakresie emisji do powietrza będzie niewielkie i ograniczone do granicy działki. Instalacja wykorzystuje do procesu wodę eliminując możliwość emisji pyłu. Magazynowane frakcje będą w stanie mokrym o zawartości 5% - 20% wody. Zastosowana technologia przerobu surowca pozbawiona jest technologicznych źródeł emisji zanieczyszczeń powietrza, w tym substancji odorowych. Z uwagi na rodzaj technologii przerobu surowca oraz przerób piasków kwarcowych w stanie mokrym, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan powietrza atmosferycznego w rejonie inwestycji. Z uwagi na rodzaj i charakter przedsięwzięcia nie przewiduje się jego znaczącego wpływu na zamiany klimatu. Proces przerobu piasków nie generuje odpadów. Niewielkie ilości odpadów wytwarzane będą w związku z eksploatacją urządzeń i obiektów zakładu w tym odpady socjalno - bytowe. Maksymalną łączną ilość odpadów oszacowano na 2,32 Mg. Pobór wody na cele socjalno - bytowe, produkcyjne i porządkowe zapewniony będzie z sieci gminnej z istniejącego wodociągu biegnącego w pasie drogowym. Ścieki socjalno - bytowe odprowadzane będą do bezodpływowego atestowanego zbiornika o pojemności od 10 do 20 m3 i wywożone do gminnej oczyszczalni ścieków przez upoważnioną firmę. Szacowana roczna ilość ścieków wynosi 162 m . Maksymalne wykorzystanie wody na cele technologiczne szacuje się na 33m /dobę, na cele socjalne i porządkowe 2 m /dobę. Z uwagi na charakter przedsięwzięcia, jego eksploatacja nie będzie wiązać się z powstawaniem ścieków technologicznych. Wszystkie wody technologiczne stosowane będą w obiegu zamkniętym. Wody opadowe z dachów i terenów utwardzonych odprowadzane będą powierzchniowo w grunt, a część wód opadowych spływać będzie do powierzchniowego, izolowanego zbiornika ziemnego i przeznaczona będzie na uzupełnienie wody technologicznej.

Mając na uwadze charakter przedsięwzięcia oraz technologię przerobu oraz lokalizację poza obszarami wodno-błotnymi oraz innymi obszarami o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszarami leśnymi oraz obszarami objętymi ochroną i wodami powierzchniowymi, w odniesieniu do art. 63 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy środowiskowej stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia nie będzie miała negatywnego wpływu na ww. obszary. Według charakterystyki Jednolitych Części Wód Podziemnych (JCWPd) planowana inwestycja znajduje się w granicach JCWPd o kodzie PLGW650078, dla której ocena stanu ilościowego jest zła, stanu chemicznego - dobra, natomiast ocenę ryzyka określono jako zagrożona nieosiągnięciem celów środowiskowych. Ponadto, przedsięwzięcie będzie realizowane na obszarze Jednolitej Części Wód Powierzchniowych (JCWP) o kodzie PLRW6002118399 - Warta od Powy do Prosny, o statusie: silnie zmieniona część wód i ocenie ryzyka określonej jako zagrożony nieosiągnięciem celów środowiskowych. Biorąc pod uwagę rodzaj i skalę przedsięwzięcia oraz planowane rozwiązania techniczne, nie przewiduje się jego negatywnego oddziaływania na Jednolite Części Wód Powierzchniowych i Jednolite Części Wód Podziemnych. W związku z powyższym należy uznać, że realizacja inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na osiągnięcie celów środowiskowych określonych w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Odry.

Biorąc pod uwagę lokalizację i charakter przedmiotowego przedsięwzięcia, w odniesieniu do zapisów art. 63 ust 1 pkt 1 lit. b ustawy środowiskowej, nie przewiduje się kumulowania oddziaływań planowanej inwestycji z innymi przedsięwzięciami o tym samym charakterze. Odnosząc się do art. 63 ust. 1 pkt 2 ustawy środowiskowej, na podstawie przedstawionych materiałów stwierdzono, że teren przeznaczony pod przedsięwzięcie zlokalizowany jest na obszarze Natura 2000 - na obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Nadwarciańska PLH300009 oraz w odległości 20 m od obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Środkowej Warty PLB3 00002. Przedsięwzięcie będzie zlokalizowane na gruncie ornym i nie wiąże się z wycinką drew i krzewów. Przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z planem zadań ochronnych obszaru Natura 2000 Ostoja Nadwarciańska [...] W otoczeniu przedsięwzięcia znajdują się grunty orne i droga. Mając na względzie lokalizację przedsięwzięcia na gruncie ornym oraz brak konieczności wycinki drzew i krzewów, nie przewiduje się znaczącego negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze w tym na różnorodność biologiczną, rozumianą jako liczebność i kondycję populacji występujących gatunków, w szczególności gatunków chronionych, rzadkich lub ginących oraz ich siedliska. Realizacja przedsięwzięcia nie wpłynie także na obszary chronione, a w szczególności na siedliska przyrodnicze, gatunki roślin i zwierząt oraz ich siedlisk, dla których ochrony zostały wyznaczone obszary Natura 2000, ani pogorszenia integralności obszarów Natura 2000 lub powiązania z innymi obszarami. Ponadto przedsięwzięcie nie spowoduje utraty fragmentacji siedlisk oraz nie wpłynie na funkcję ekosystemu. W odniesieniu do art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy środowiskowej stwierdzono, że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie wiązać się z nadmiernym wykorzystaniem zasobów naturalnych. W związku z zapisami art. 63 ust 1 pkt 1 lit. e ustawy środowiskowej dotyczących ryzyka wystąpienia poważnej awarii, należy stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii.

Ze względu na wielkość i stopień złożoności oddziaływania, a także rodzaj i skalę inwestycji organ I instancji stwierdził, iż dla przedmiotowego przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Uzasadniając merytorycznie swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że analizując wnioski strony oraz argumenty społeczne i przyrodnicze przedstawione w toku postępowania należy zaznaczyć, iż na obecnym etapie wiedzy nie da się jednoznacznie rozwiać wątpliwości mieszkańców dotyczących uciążliwości i wpływu na zdrowie łudzi lokalizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do przerobu piasków kwarcowych na działce o nr geod. [...], obręb R., gmina Stare M.. Wobec powyższego orzeczono o odmowie wydania decyzji środowiskowej dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, kierując się zasadą przezorności i prewencji. Po wydaniu przez organ I instancji postanowienia [...] z dnia 29.08.2016 r., w którym nie stwierdzono potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko, wpłynęły wielokrotne protesty mieszkańców, które wskazują na istnienie dużego konfliktu społecznego. Organ I instancji uznał, że nie sposób na obecnym etapie wiedzy technicznej o inwestycji, zapewnić pełnej ochrony interesów społeczności lokalnej i ochrony przyrody przy lokalizacji sortowni. Rachunek kosztów społecznych i priorytety środowiskowe zadecydowały o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W opinii organu lokalizacja inwestycji może zagrozić dobrom chronionym innych obywateli (ich zdrowiu) oraz korzystaniu ze środowiska jako dobra publicznego. W ocenie organu I instancji w przedmiotowej sprawie uzasadniony interes społeczny przeważa nad interesem inwestora, co obligowało organ I instancji do wydania decyzji odmownej.

Obwieszczeniem, na podstawie art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej organ I instancji podał do publicznej wiadomości informację o wydaniu decyzji odmownej.

Odwołanie od powyższej decyzji w terminie ustawowym złożyła Kopalnia R. Sp. z o. o. z siedzibą w K.. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego:

1) art. 6 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie tj. organ wydał decyzję nie stosując się do obowiązujących przepisów prawa oraz rażąco je naruszył,

2) art. 7 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. niedołożenie wszelkich starań do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez brak ustalenia faktycznego wpływu planowanej inwestycji na środowisko oraz zdrowie ludzi,

3) art. 8 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. postępowanie w sprawie wydania przedmiotowej decyzji było prowadzone w sposób stronniczy, powodujący utratę zaufania wnioskodawcy do władzy publicznej,

4) art. 9 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. organ prowadzący postępowanie nie wywiązał się z obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony postępowania tj. wnioskodawcy o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków,

5) art. 10 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. organ nie wywiązał się z ciążącego na nim obowiązku zapewnienia wnioskodawcy czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz nie utrwalił w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od tego obowiązku,

6) art. 35§ 1 i § 2 i art. 36 § 1 ustawy k.p.a. poprzez jego naruszenie tj.: nie załatwienie sprawy w terminie kodeksowym oraz przewlekłe prowadzenie postępowania,

7) art. 77 § 1 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. organ nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

8) art. 79 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. organ nie zawiadomił wnioskodawcy o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu z oględzin oraz nie zapewnił wnioskodawcy udziału w przeprowadzeniu dowodu, tym samym pozbawił wnioskodawcę możliwości zadawania pytań oraz składania wyjaśnień,

9) art. 80 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie tj. organ nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona,

10) art. 84 § 1 ustawy k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię tj. organ oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie opinii osób niebędących biegłymi,

11) art. 89 oraz art. 90, art. 91, art. 92, art. 93, art. 94 oraz art. 95 ustawy k.p.a. poprzez ich niezastosowanie tj. organ zorganizował nieoficjalne spotkanie z osobami zainteresowanymi w sprawie, nie przeprowadzając w toku postępowania rozprawy administracyjnej z udziałem stron postępowania, w celu uzgodnienia interesów stron,

12) art. 107 § 1 i § 3 ustawy k.p.a. poprzez jego niezastosowanie oraz błędną wykładnię tj. organ w orzeczeniu (rozstrzygnięciu) decyzji nie wskazał podmiotu, wobec którego dokonał orzeczenia, w decyzji organ nie wskazał podstawy prawnej odmowy wydania decyzji, ponadto organ dokonał błędnego rozstrzygnięcia niezgodnego z przepisami szczegółowymi; w decyzji brak jest również uzasadnienia prawnego i faktycznego,

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 71 ustawy środowiskowej poprzez jego niezastosowanie tj. organ w swym rozstrzygnięciu pominął istotę decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, która to decyzja powinna określać środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia,

2) art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, poprzez jego błędne zastosowanie tj. organ pomimo tego, że nie przeprowadził oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, bezprawnie zapewnił w postępowaniu udział społeczeństwa i na tym oparł swoje rozstrzygnięcie,

3) art. 81 ustawy środowiskowej, poprzez jego błędną wykładnię tj., organ odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia w sytuacji, gdy nie miał do tego podstaw prawnych, gdyż organ mógł odmówić zgody na realizację przedsięwzięcia, gdyby zaszły ku temu przesłanki, ale tylko po wcześniejszym przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko,

4) art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej, poprzez jego błędną wykładnię tj. organ bezprawnie poprzez obwieszczenie podał do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz z dokumentacją sprawy, podczas gdy art. 85 ust.3 wyraźnie wskazuje, że informację taką podaje się do publicznej wiadomości w przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jak wiadomo, organ odmówił wydania decyzji w tym zakresie, tym samym organ nie był uprawniony do podawania tej informacji do publicznej wiadomości.

Biorąc pod uwagę powyższe Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 22 marca 2017r. na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63, art. 64 ust. 1, art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.) w zw. z § 3 ust. 1 pkt 39 i i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ( Dz. U. z 2016r., poz. 71) uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło dotychczasowy stan sprawy i po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa i w związku z tym powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Organ odwoławczy wyjaśniał, że wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami odwołania. W postępowaniu prowadzonym na skutek wniesionego odwołania, ocena organu II instancji nie ogranicza się tylko do zarzutów Odwołującego się, ale sprawa badana jest pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które znajdą zastosowanie w sprawie.

Wskazano, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach reguluje ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.) w dalszej części określanej jako ustawa środowiskowa.

Planowane przedsięwzięcie zakwalifikować należy jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, z uwagi na to, że wymienione jest w § 3 ust. 1 pkt 39 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71) i zgodnie z § 3 ust. 2 pkt 2 zaliczane jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane.

W miejscu planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W pierwszej kolejności Kolegium odniosło się do ustalonego przez organ I instancji kręgu stron niniejszego postępowania. Za strony toczącego się postępowania organ I instancji uznał poza wnioskodawcą S. P., J. Ś., K. B., M. C. i K. C..

Odmawiając przymiotu strony w toczącym się postępowaniu osobom, których pisma zgłaszające udział w postępowaniu w charakterze strony wpłynęły do organu I instancji w dniach od 23.11.2016 r. do 30.11.2016 r. organ powołując się na stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18.11.2008 r., IV SA/Wa 821/08, wskazał, że przymiot strony w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będą posiadać podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia (rozumianym szeroko) narażone na jego oddziaływanie.

Zespół orzekający zaaprobował powołane stanowisko jednak jest zdania, że organ I instancji w sposób od niego odbiegający zawęził krąg stron przedmiotowego postępowania.

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jak również ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nie zawierają definicji strony w postępowaniu o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Oznacza to, że krąg stron postępowania w sprawach, w których wydawane są decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia musi być wyznaczany na zasadach ogólnych, tj. w oparciu o art. 28 k.p.a. Stosownie do tej normy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotne jest, iż przymiot strony nie zależy od jakiegokolwiek zainteresowania wynikiem sprawy, a jedynie od interesu prawnego, który należy rozumieć jako interes wynikający z normy prawa materialnego, przy czym aby interes ten stanowił podstawę zakwalifikowania określonego podmiotu jako strony postępowania musi pozostawać w bezpośrednim, konkretnym, indywidualnym i aktualnym związku z postępowaniem w określonej sprawie administracyjnej. Stwierdzenie istnienia takiego interesu wymaga zaistnienia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej (por. wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99, LEX).

W sprawach o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przyjmuje się, że interes prawny posiada podmiot planujący realizację przedsięwzięcia oraz właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości, na której przedsięwzięcie to ma być realizowane a ponadto podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia, a oprócz tego inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Trzeba przy tym podkreślić, że pojęcie oddziaływania musi być rozumiane jako wpływ na środowisko przyrodnicze i na nieruchomości sąsiednie w szerokim znaczeniu sąsiedztwa. W pojęciu tym mieści się zatem rzeczywisty wpływ zarówno na korzystanie z innych nieruchomości, jak i na wartości prawnie chronione np. środowisko.

Interes prawny strony do udziału w postępowaniu powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną wnoszącego dany wniosek, żądanie, czy skargę. Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreślany jest w szczególności realny i aktualny charakter interesu prawnego wynikający z zastosowania konkretnej normy prawnej. Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Obowiązek wykazania interesu prawnego spoczywa na składającym wniosek.

Tym samym właściciele nieruchomości położonych w pobliżu planowanego przedsięwzięcia nie posiadają interesu prawnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli na daną nieruchomość nie rozciąga się oddziaływanie zamierzonego przedsięwzięcia utrudniające lub uniemożliwiające korzystanie z niej zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem (art. 140 k.c.). Dlatego dla ustalenia kręgu stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zasadnicze znaczenie ma ustalenie obszaru oddziaływania tej inwestycji.

W doktrynie wskazuje się, że granice obszaru oddziaływania wyznacza oddziaływanie faktyczne, polegające w szczególności na emisji zanieczyszczeń, powodowaniu nadmiernego hałasu czy pól elektromagnetycznych. Ustalenie stron postępowania, w którym podejmowana jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach możliwe jest już na jego wstępie, na podstawie dołączonej do wniosku inwestora mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który oddziaływać będzie przedsięwzięcie. Istotne znaczenie dla prawidłowych ustaleń w tym zakresie mają również informacje i dane zawarte w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko sporządzonym w sytuacji, gdy organ I instancji uzna, że w sprawie wymagane jest przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Kolegium podkreśliło, że inwestor występując z wnioskiem nie wskazał obszaru oddziaływania planowanej inwestycji. Co więcej organ I instancji na żadnym etapie postępowania nie wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku we wskazanym zakresie, co oznacza, że Kolegium nie ma jakiejkolwiek możliwości zweryfikowania czy krąg stron postępowania został ustalony przez organ I instancji w sposób prawidłowy. W związku z powyższym Kolegium nie ma też możliwości zweryfikowania czy osoby, które zgłosiły swój udział w postępowaniu w charakterze strony w istocie należy zaliczyć do kręgu stron niniejszego postępowania.

Zwrócono uwagę, że nieprawidłowości mające miejsce w toku postępowania przed organem I instancji w zakresie ustalania stron postępowania stanowią naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. Wyrażona w tym przepisie zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym zapewnia stronie czynny udział podczas całego postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia do zakończenia, a w szczególności bezpośrednio przed wydaniem decyzji (tzw. ostatni głos). Decyzja wydana z naruszeniem powołanego przepisu obarczona jest zaś wadą uzasadniającą wznowienie postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Tym samym powyższa okoliczność stanowi wystarczającą przyczynę uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazana sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kolegium następnie wskazało, że w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowania poprzedzone jest postępowaniem prowadzącym do określenia, czy wobec tego przedsięwzięcia Sędzię istniał obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt. 2 ustawy). Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2)

Zgodnie zaś z art. 64 ustawy postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Zgodnie z art. 65 ust. 3, uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2 ustawy, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień. Zgodnie z art. 65 ust. 2 na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, przysługuje zażalenie.

Tym samym możliwość wniesienia zażalenia została ograniczona przez ustawodawcę wyłącznie do postanowień, w których stwierdza się obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast już przy niestwierdzeniu przez organ administracyjny takiej potrzeby wniesienie zażalenia jest niedopuszczalne. Co prawda zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, to jednak od tej zasady Kodeks postępowania administracyjnego wprowadza wyjątki w stosunku do postanowień. A mianowicie na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy tak stanowi kodeks (art. 141 § 1 k.p.a.) lub gdy wynika to z innego przepisu prawa. Nie oznacza to jednak, że strona traci zupełnie prawo do zakwestionowania takiego niezaskarżalnego postanowienia, gdyż, o ile zostałaby wydana decyzja kończąca postępowanie w sprawie, to niezależnie od jej treści i rozstrzygnięcia, w odwołaniu od decyzji można kwestionować również postanowienia wydane w toku postępowania, na które nie przysługiwało zażalenie (art. 142 k.p.a.). Dlatego dopiero na etapie kontroli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia możliwa będzie weryfikacja postanowienia wydanego w trybie art. 63 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 84 ust. 1 i 2 ustawy w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać - w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że w uzasadnieniu treści zaskarżonej decyzji organ I instancji nie odniósł się w sposób rzetelny, co do przyczyn odstąpienia od stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.

W aktach sprawy znajdują się dwie opinie wyspecjalizowanych organów - opinia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia 8 sierpnia 2016 r. stwierdzająca brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia 15 lipca 2016 r. o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym w przedmiotowej sprawie zostały wydane dwie diametralnie różne w swojej treści opinie dotyczące tego samego zagadnienia. Opinie te są niewiążącym wyrażeniem stanowiska przez organ oraz również i to, że każda z nich wydawana jest w ramach innych kompetencji merytorycznych organów opiniujących. Pomimo jednak, że nie wiążą organu podlegają wszechstronnej ocenie, z uwagi na to, że stanowią dowody w sprawie.

W ocenie Kolegium organ I instancji nie dokonał żadnej analizy powołanych opinii, a w treści postanowienia z dnia 29 sierpnia 2016 r. stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowiska jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powtórzył zdanie wyrażone w opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P.. Co więcej w żaden sposób nie odniósł się do odmiennej opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. - organ zrelacjonował jedynie fakt jej uzyskania, nie odnosząc się jednak do jej treści.

Wskazać należy, że w sytuacji gdy istnieją krańcowo różne opinie, organ obowiązany jest do szczegółowego i wszechstronnego wyjaśnienia i odpowiedzi na pytanie: dlaczego nie zgadza się z argumentacją zawartą w postanowieniu Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., stwierdzającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Tego w uzasadnieniu organu I instancji zabrakło, a jest to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Jakkolwiek opiniami tych organów organ wydający postanowienie nie jest związany, to jednak nie może treści którejkolwiek z nich pominąć. Podejmując istotną przecież nie tylko dla środowiska, ale i dla stron postępowania decyzję, organ ma obowiązek poddać analizie wszystkie dowody i materiały w sprawie zgromadzone. Brak dokładnego uzasadnienia, z jakich powodów organ nie uwzględnił opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. stanowi istotne uchybienie wydanej w sprawie decyzji i stanowi naruszenie art. 63 ustawy środowiskowej.

Powtórzenie treści opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. zarówno w postanowieniu z dnia 29 sierpnia 2016 r. jak i w treści decyzji oraz brak odniesienia i ustosunkowania się również do opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. nie pozwala na poznanie przesłanek, którymi kierował się organ wydający postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko - w decyzji organu I instancji brak jest szczegółowego odniesienia się i uzasadnienia dokonanego wyboru pomiędzy sprzecznymi stanowiskami organów opiniujących. Organ I instancji nie wyjaśnił dogłębnie, dlaczego swe rozstrzygnięcie oparł na opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., a nie dał wiary opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K..

Kolegium wyraziło pogląd, że rozstrzygnięcie decyzji oraz jej uzasadnienie pozostaje w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

W postanowieniu w sprawie braku konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę rodzaj, skalę przedsięwzięcia, wielkość zajmowanego terenu, zakres robót związanych z jego realizacją, wykorzystanie zasobów naturalnych oraz jaka emisja i uciążliwości wystąpią na etapie realizacji i eksploatacji planowanego przedsięwzięcia stwierdzono brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko. Po wydaniu postanowienia organ I instancji w zasadzie nie prowadził z własnej inicjatywy żadnego postępowania dowodowego. W tym okresie do organu I instancji zaczęły wpływać protesty okolicznych mieszkańców, którzy prezentowali opinie ekspertów na potwierdzenie szkodliwego wpływu planowanego przedsięwzięcia.

Pomimo powyższego w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że "nie sposób na obecnym etapie wiedzy technicznej o inwestycji, zapewnić pełnej ochrony interesów społeczności lokalnej i ochrony przyrody przy lokalizacji sortowni. Rachunek kosztów społecznych i priorytety środowiskowe zadecydowały o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia. W opinii tutejszego organu lokalizacja inwestycji może zagrozić dobrom chronionym innych obywateli (ich zdrowiu) oraz korzystaniu ze środowiska jako dobra publicznego. W tej sytuacji uzasadniony interes społeczny przeważa nad interesem inwestora, co obliguje organ do wydania decyzji odmownej".

Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie organu I instancji zostało oparte w głównej mierze na negatywnym stanowisku lokalnej społeczności oraz przypuszczeniach organu. Zespół orzekający Kolegium podzielił pogląd wyrażony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że sam sprzeciw społeczeństwa nie może stanowić podstawy odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację inwestycji.

W sytuacji, gdyby organ powziął wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 k.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2013 i II OSK 1837/11, LEX). Tym samym powołując się na zasady prewencji i przezorności nie można wydać rozstrzygnięcia, które nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym.

W ocenie Kolegium decyzja organu I instancji wymyka się spod kontroli, w kontekście bowiem wydanego postanowienia o braku podstaw do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w decyzji organu I instancji nie ma prawidłowej oceny dowodów ani podania przyczyn odmowy wynikających z konkretnych przepisów prawa. Organ I instancji bez przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego orzekł odmiennie na podstawie wątpliwości wyrażonych przez okolicznych mieszkańców. Z uzasadnienia decyzji wynika, że za wydaniem decyzji odmownej przemawiają argumenty pozaprawne.

W treści uzasadnienia decyzji organ I instancji powoływał się na zgłaszane protesty mieszkańców i zasadę przezorności. Wskazać jednak należy, że celem postępowania, w którym wydaje się decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach jest możliwie najlepsze zabezpieczenie środowiska przed negatywnym oddziaływaniem inwestycji a nie jej zablokowanie (por. wyrok NSA z 20.12.2013r. w sprawie II OSK 1620/12, LEX).

Kolegium wskazało, że treść powoływanej ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jest wynikiem implementacji do porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej, kilku dyrektyw unijnych dotyczących ochrony środowiska, w tym Dyrektywy Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne nr 85/337/EWG. Zgodnie z jej preambułą, najlepsza polityka ochrony środowiska naturalnego polega raczej na zapobieganiu powstawaniu zanieczyszczeń i zagrożeń u źródła niż na późniejszych próbach przeciwdziałania ich skutkom. K. jest również uwzględniania tych skutków w środowisku w możliwie najwcześniejszej fazie we wszystkich procesach planowania technicznego i podejmowania decyzji, w tym celu właśnie przewidziano wprowadzenie procedur oceniających takie skutki. Innymi słowy, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach rzeczywiście ma służyć przywołanym wyżej celom, to nie może być traktowane wyłącznie jako "uciążliwość" w pozyskaniu kolejnego dokumentu niezbędnego do dalszych działań inwestycyjnych.

Dalej Kolegium podkreślał, że nie przesądza w niniejszej decyzji o konieczności stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazuje jedynie, że opisane wyżej uchybienia muszą zostać usunięte przez organ a postanowienie o potrzebie, bądź braku potrzeby, przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko musi zostać należycie uzasadnione.

Skoro w oparciu o protesty lokalnej społeczności organ I instancji powziął istotne wątpliwości co do wpływu planowanej inwestycji na środowisko powinien rozważyć konieczność sporządzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko a nie na podstawie własnych przypuszczeń odmawiać wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia. Powyższe wskazuje, że rozstrzygnięcie organu I instancji zapadło przedwcześnie.

Co więcej, istotne zastrzeżenia Kolegium budził sposób prowadzenia postępowania dowodowego przez organ I instancji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wątpliwości na temat wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, które organ I instancji wyjaśniał na podstawie opinii i stanowisk osób nie pełniących jakichkolwiek ról procesowych w toczącym się postępowaniu. Swoich wątpliwości organ I instancji nie weryfikował zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji przy udziale przedstawicieli sołectwa wizytował kopalnię piasków kwarcowych w Zaniemyślu wraz z sortownią piasków w hydrocyklonach. Jak wynika z akt sprawy podczas wizyty zwracano szczególną uwagę na kwestie związane z hałasem, pyleniem oraz wpływem inwestycji na zdrowie. Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje na możliwość przeprowadzenia dowodu z wizytacji. W powołanej ustawie reguluje się kwestie związane z oględzinami. I tak, zgodnie z art. 79 § 1 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. W aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodu doręczenia stronie zawiadomienia o terminie i miejscu przeprowadzenia dowodu z oględzin nieruchomości letniskowej. W związku w powyższym uznać należy, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji naruszył art. 79 § 1 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że zachowanie wymagań art. 79 k.p.a. niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem administracji państwowej. Naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2016 r., II OSK 2537/1, LEX).

W związku z powyższym uznać należy, że w przypadku jeśli organ I instancji uznał, że dla wyjaśnienia przedmiotowej sprawy niezbędne było przeprowadzenie dowodu z oględzin kopalni piasków kwarcowych w Zaniemyślu celem np. porównania z planowaną inwestycją powinien on, zgodnie z przepisami k.p.a., zawiadomić stronę o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin a następnie po przeprowadzeniu dowodu z oględzin sporządzić zwięzły protokół z przeprowadzonej czynności (art. 67 k.p.a.). Dopełnienie przez organ powołanych obowiązków zapewniłoby stronom czynny udział w postępowaniu i pozwoliłoby odnieść się do ewentualnych podobieństw i różnic pomiędzy działalnością obu kopalni.

Kolegium zauważyło, że z uwagi na to, że nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, niniejsze postępowanie nie było prowadzone z udziałem społeczeństwa. Udział społeczeństwa w przedmiotowej sprawie nie był wynikiem działań organu I instancji, ale własnej inicjatywy okolicznych mieszkańców. Podkreślić przy tym należy, że zgłaszanych uwag organ I instancji nie mógł zignorować. Zdanie i argumenty lokalnej społeczności powinny zostać uwzględnione przy ewentualnym podejmowaniu decyzji, czy w sprawie wymaga się przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a nie na końcowym etapie postępowania.

Wskazać należy, że przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w toku postępowania nie stanowi obowiązku organu I instancji. Zgodnie z art. 89 § 2 k.p.a. organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin. Skoro w niniejszej sprawie organ I instancji powziął istotne wątpliwości co do wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i środowisko, ponownie prowadząc postępowanie powinien rozważyć czy nie zasadne byłoby przeprowadzenie rozprawy administracyjnej.

Uznać należy, że oparcie decyzji w przedmiotowej sprawie na wątpliwościach i przypuszczeniach organu, a także poczynienie ustaleń na podstawie informacji zawartych w poszczególnych, jednostkowych dokumentach, bez odniesienia się do całości materiału dowodowego w sprawie i - w szczególności do wydanych przez organy współdziałające opinii, narusza w sposób istotny nie tylko przepisy ustawy środowiskowej, a także przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Decyzja w sprawią musi być oparta na kompleksowo zgromadzonym i wyjaśnionym materiale dowodowym oraz jednoznacznych ustaleniach organu, znajdujących wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.

Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Co więcej zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie "każdy wniosek strony może być załatwiony dwojako - pozytywnie dla niej, bądź nie, jednak w każdym wypadku rozstrzygniecie musi wynikać z materiału dowodowego sprawy i mieć w nim oparcie. Rozstrzygnięcie nie może pozostawiać wątpliwości co do swojej zasadności, bowiem w przypadku kontroli przez sad administracyjny musi jasno ze sprawy wynikać, która ze stron ma rację, czy organ, czy strona z rozstrzygnięcia organu niezadowolona. Tego wymaga zarówno art. 7, jak i art. 8 k.p.a." (wyr. NSA z dnia 24 czerwca 2014 r., I OSK 2877/12, LEX).

Kolegium również wskazało, że zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.

Z treści zakażonej decyzji nie wynikała natomiast w związku z czyim wnioskiem została ona wydana, co stanowi naruszenie powołanego przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wskazać również należy, że myśl postanowień art. 85 ust. 3 ustawy na organie wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach (bez względu na jej rodzaj) ciąży obowiązek podania do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji, możliwościach zapoznania się z nią oraz o dokumentach sprawy.

Tym samym nie można uznać, aby organ I instancji dopuścił się naruszenia powołanego przepisu, jeśli podał do publicznej wiadomości informację o tym, że odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Odnosząc się do podniesionego zarzutu przewlekłości przy wydaniu decyzji przez organ I instancji wskazać należy, że o przewlekłości postępowania mówi się, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, aby zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 26 października 2012 r., II OSK 1956/12, LEX). A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłości prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on działania konieczne dla zakończenia postępowania, które z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

Mając na względzie powyższe Kolegium nie uznało, aby organ I instancji w przedmiotowej sprawie działał przewlekle. Należy wskazać, że inicjatywa lokalnej społeczności odnośnie prowadzonego postępowania - protesty, zorganizowane spotkania, zgłaszanie udziału w postępowaniu jako jego strona - wpłynęły na czas wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, co jednak nie prowadzi do uznania, że odnosząc się do wskazanych okoliczności organ I instancji działał przewlekłe.

Z powodu przedstawionych powyżej wad i uchybień proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji. Rozmiar bowiem czynności wyjaśniających jest na tyle rozległy, że nie jest możliwe skorzystanie z treści art. 136 k.p.a. Wydanie decyzji reformatoryjnej przez organ II instancji naruszałoby zasadę dwuinstancyjności wynikającą z art. 15 k.p.a., zaś sprawa wymaga dogłębnej analizy w szerokim zakresie, w tym ustalenia kręgu stron postępowania.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wnieśli K. B., S. G., T. W. zaskarżając ją w całości i domagając się jej uchylenia w całości oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

I. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik postępowania:

- art. 7, 75 § 1, 78 § 1, 77 § 1 i 4, 97 § 1 i 4, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim organ odwoławczy błędnie ustalił stan faktyczny w zakresie w jakim SKO pomimo posiadanych materiałów uznało, iż zachodzą okoliczności konieczne do wyjaśnienia, mimo iż z posiadanej dokumentacji wprost wynika, że planowana inwestycja w sposób znaczący wpłynie na obszar Natura 2000, Organ odwoławczy stwierdzając iż zachodzą okoliczności konieczne do wyjaśnienia, nie odniósł się jednak zarówno do całości zgromadzonego do tej pory materiału dowodowego, jak również do wszystkich kierowanych do niego wniosków dowodowych i żądań. Zarzucono, że organ odwoławczy nie zweryfikował i nie odniósł się do wszystkich dowodów i wniosków stron postępowania, co może doprowadzić do wydania wadliwej decyzji, opartej o fałszywe (niezweryfikowane dowody), co mogłoby skutkować zaistnieniem okoliczności przewidzianych w art. 156 KPA.

- art. 10 § 1 k.p.a. w zakresie w jakim SKO uznało, że Wójt winien zbadać interes prawny osób, które złożyły wnioski w przedmiotowej sprawie, mimo, iż z treści wniosków wynika, że rozstrzygniecie o odmowie wydania decyzji jest dla nich rozstrzygnięciem satysfakcjonującym i nie naruszającym ich interesów,

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a w zakresie w jakim organ uchylił decyzję, mimo iż decyzja pomimo błędnego uzasadnienia odpowiadała prawu. Przy jednoczesnym braku wykazania dążenia do kompleksowego wyjaśnienia i rozstrzygnięcia całości zebranego materiału dowodowego i wniosków w sprawie.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko polegające na niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

- art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o ochronie przyrody, w zakresie w jakim pomimo dowodów świadczących występowaniu m.in. emisji pyłów i hałasów podczas eksploatacji tego typu instalacji nie stanowi dostatecznej podstawy do uznania, iż instalacja będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000.

Skarżący podnosili, że celem postępowania odwoławczego jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, co do jej istoty z uwzględnieniem zarówno zarzutów zawartych w odwołaniu jak również we wnioskach jakie kierowane są do organu odwoławczego. A zatem postępowanie to nie ogranicza się tylko i wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Organ ponownie rozpoznając sprawę obowiązany jest usunąć naruszenia, których ewentualnie dopuścił się organ I instancji lub wskazać kompleksowy zakres działań, których podjęcie spowoduje usunięcie tych naruszeń, ewentualnie utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję wówczas, gdy jej rozstrzygnięcie odpowiada prawu. W ocenie skarżących pomimo uchybień w uzasadnieniu decyzji Wójta, sama decyzja odpowiada prawu.

W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy przekroczył normy wyrażone w art. 7, 77 § 1, 80 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie w jakim SKO pomimo posiadanych materiałów uznało, iż zachodzą okoliczności konieczne do wyjaśnienia, mimo iż z posiadanej dokumentacji wprost wynika, że planowana inwestycja w sposób znaczący wpłynie na obszar Natura 2000. Organ odwoławczy uznając iż zachodzą okoliczności konieczne do wyjaśnienia, nie uwzględnił całości zebranego dotychczas materiału dowodowego i wniosków stron. Zatem materiał dowodowy nie został oceniony w sposób kompleksowy, a w wydanej decyzji nie znalazło się zarówno odniesienie do całego materiału dowodowego, jak również nawet wskazanie potrzeby uwzględnienia tych dowodów i okoliczności przy ponownym rozpatrywaniu sprawy na etapie I instancji. Sytuacja taka prowadzi zatem do naruszenia m.in. zasady prawdy obiektywnej o jakiej jest mowa w art. 7 k.p.a.

Skarżąca jako strona postępowania stanowczo sprzeciwia się inwestycji, która jest planowana w pobliżu domów jednorodzinnych oraz działek, na których planowana jest budowa budynków mieszkalnych. Realizacja planowanej inwestycji spowoduje spadek cen okolicznych gruntów i niesie za sobą zagrożenie spowodowane emisją pyłów i gazów, co stworzy niebezpieczeństwo dla ludzi i zwierząt oraz środowiska. Uciążliwym skutkiem budowy będzie także zakłócenie naturalnej harmonii miedzy człowiekiem, a przyrodą. Naruszenie spokoju i równowagi w miejscu oddalonym od aglomeracji i wielkich budowli o charakterze przemysłowym jest więc działaniem naruszającym jakość i standard życia. Inwestor nie jest mieszkańcem wsi, dlatego nie będzie odczuwał negatywnych skutków budowy. Teren wsi znajduje się na podwójnym obszarze Natura 2000, stał się ostoją spokoju dla ptaków oraz innych zwierząt, które poszukują terenów nieskażonych. W okolicy brak jest zabudowy o charakterze przemysłowym.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. skarżący podali, że dopiero wykazanie, że naruszenia przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niezawiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem miało wypływ na wynik sprawy, daje podstawę do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.

Zdaniem skarżących, organ niesłusznie uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, czym naruszył art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zakresie w jakim organ uchylił decyzję, mimo iż decyzja pomimo błędnego uzasadnienia odpowiadała prawu.

Nadto skarżący podnosili, że Kolegium winno było rozpatrzyć wszystkie dowody, jakie zostały wskazane w korespondencji kierowanej przez skarżących w toku postępowania przed organami administracji i odnieść się do tych dowodów i wniosków, czego zabrakło w uzasadnieniu decyzji organu II instancji.

Skarżący podnosili, że zgodnie z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zatem bardzo kluczowym czynnikiem jest, aby ocena została dokonana w oparciu o całokształt materiału dowodowego bez jakiegokolwiek cienia wątpliwości w zakresie ewentualnej nierzetelności prowadzenia postępowania czy wręcz nawet stronniczości w jego prowadzeniu. Analogiczna uwaga dotyczy wszystkich pozostałych dowodów i faktów (wyszczególnionych we wspomnianym piśmie z dnia 13.02.2017r) jakie nie zostały uwzględnione w decyzji SKO.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem do wyjaśnienia sprawy może przyczynić się zweryfikowanie prawdziwości danych podawanych przez inwestora w KIP oraz innych dokumentach, zarówno w przytoczonym powyżej zakresie ale również m.in. w zakresie posiadania czynnej koncesji górniczej. W ocenie skarżących organ odwoławczy dysponował dowodami w sprawie na podstawie, których mógł dokonać takiego rozstrzygnięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę nie znalazło przesłanek do zmiany swojej decyzji. Stanowisko swoje organ odwoławczy szczegółowo przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji biorąc pod uwagę stan faktyczny i wskazując stosowne przepisy, a następnie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. Nr 1066) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości uchylenia decyzji organu I instancji odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Oznacza to, że przedmiotem skargi wniesionej w sądu jest decyzja kasacyjna powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wydana na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo oceniło, że taka właśnie sytuacja miała miejsce w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji.

Słusznie wskazuje, zatem organ odwoławczy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) zakres postępowania odwoławczego nie jest węższy niż zakres postępowania przed organem I instancji, a organ odwoławczy obowiązany jest dążyć z urzędu, tak jak organ I instancji, do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W doktrynie i orzecznictwie nie ma wątpliwości co do tego, iż organ wydający decyzję administracyjną jest obowiązany uwzględnić stan faktyczny ustalony w chwili wydania decyzji. Odnosi się to nie tylko do organu orzekającego w I instancji, ale również do organu wydającego decyzję w postępowaniu odwoławczym. Do postępowania tego mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami I instancji.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że prawidłowo oceniło Kolegium, że organ I instancji przyjął zawężoną koncepcję strony postępowania. Wprawdzie organ I instancji przytoczył pomocne w niniejszej sprawie orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 listopada 2008r. (sygn. akt IV SA/Wa 821/08), to jednak dokonał błędnej jego interpretacji. Przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji posiadają podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia i znajdujące się na terenie oddziaływania tego przedsięwzięcia. Rozumieć przez to należy nie tylko właścicieli nieruchomości bezpośrednio graniczących w działką inwestycyjną, ale także tych znajdujących się w dalszym bezpośrednim sąsiedztwie, jeżeli planowane zamierzenie oddziałuje na te nieruchomości, zatem znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. Słusznie zatem wskazało Kolegium, że pierwszą podstawą uchylenia decyzji I instancji do ponownego rozpatrzenia jest naruszenie art. 28 K.p.a. skutkiem czego nieprawidłowo ustalono strony postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Uchybienie w tym zakresie naprawić może jedynie organ I instancji, ponownie prawidłowo ustalić należy strony postępowania, z które uznać należy właścicieli nieruchomości położonych w obszarze oddziaływania planowego przedsięwzięcia. Następnie tak ustalonym stronom zapewnić należy udział w toku całego postępowania administracyjnego, w tym prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu dowodowym, oraz ostatecznie doręczyć decyzję organu I instancji. Wynik tych ustaleń powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu (art. 107 § 3 K.p.a w brzmieniu sprzed nowelizacji z 7 kwietnia 2017r., Dz.U. poz. 935 ).

Słusznie argumentuje Kolegium, że dochowanie zasady wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a., a więc zasady zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu, oznacza zapewnienie uprawnionym podmiotom czynny udział podczas całego postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia do zakończenia, a w szczególności bezpośrednio przed wydaniem decyzji celem ustosunkowania się do całego zebranego materiału dowodowego. W razie uprawomocnienia się decyzji organu I instancji, orzeczenie takie - jako wadliwe - podlegałoby konieczności wyeliminowania go z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (wznowienie postępowania, gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu). Wymogu dochowania art. 10 §1 k.p.a., gdy uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy, nie może wyłączać okoliczność, że rozstrzygnięcie organu okazało się korzystne dla jednych stron postępowania, zgłaszających swój udział w postępowaniu. Chybiony jest zatem argument skarżących, że Kolegium nieprawidłowo uchyliło decyzję I instancji z tego właśnie powodu, skoro zdaniem skarżących samo rozstrzygnięcie było prawidłowe.

Sąd podziela stanowisko Kolegium, że w sytuacji naruszenia przepisów postępowania twierdzenie o prawidłowości rozstrzygnięcia jest co najmniej przedwczesne. Organ administracji może sprawę prawidłowo rozstrzygnąć dopiero gdy wszechstronnie zgromadzi i rozważy pełen materiał dowodowy, czemu da wyraz w uzasadnieniu decyzji. Z akt sprawy wynika, że nieprawidłowo też organ I instancji zbierał materiał dowodowy, opierając się na wnioskach z wizytacji zakładu prowadzącego działalność podobną do zamierzonego przedsięwzięcia. Należało bowiem przeprowadzić uregulowane w k.p.a. oględziny, dokonując zawiadomienia stron postępowania o terminie ich przeprowadzenia zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a. Nadto zasadne były wątpliwości Kolegium, co do wpływu przedsięwzięcia na środowisko i zdrowie ludzi, które to wątpliwości organ I instancji wyjaśniał na podstawie opinii i stanowisk osób niepełniących jakichkolwiek ról procesowych w toczącym się postępowaniu. Swoich wątpliwości organ I instancji nie weryfikował zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz okoliczności prowadzenia postępowania z udziałem społeczeństwa.

Zachowanie bowiem wymagań art. 79 § 1 i 2 k.p.a. i art. 81 k.p.a. niezależnie od treści i wagi przeprowadzonego dowodu, jest bezwzględnym obowiązkiem administracji państwowej, zatem naruszenie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym, mającym wpływ na wynik sprawy.

Dopiero bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe dostarcza materiału służącego do rozstrzygnięcia sprawy poprzez wydanie decyzji. Słusznie podniosło Kolegium, że prawidłowego zebrania tego materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia zabrakło w niniejszej sprawie. Organ I instancji nie ustosunkował się przede wszystkim do odmiennych wniosków zawartych w opinii RDOŚ z 8 sierpnia 2016r. i PIS z 15 lipca 2016r. co do potrzeby sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. W istocie uchylił się od wyjaśnienia na podstawie jakich dowodów oparł swoje rozstrzygnięcie, jakim dowodom dał wiarę, a jakim wiary tej odmówił i z jakiego powodu. Prawidłowo zauważa nadto Kolegium, że brak rozważań w tym zakresie w uzasadnieniu decyzji I instancji stanowi naruszenia art. 107 §3 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy.

Niezasadny jest zatem zarzut skarżących, że Kolegium naruszyło przepis art. 7 k.p.a, art. 77 §1 i 4 k.p.a., art. 75 k.p.a. i 78 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

Słusznie zatem podnosi organ odwoławczy, że przy wydaniu rozstrzygnięcia nie może kierować się wyłącznie argumentami zgłaszanymi przez osoby, wyrażające swój protest przeciwko planowanemu przedsięwzięciu. Zobligowany jest do oceny całokształtu materiału dowodowego zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Przesłanki wydania decyzji negatywnej dla wnioskodawcy tzn. decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wprowadza ograniczenia w wykonywaniu prawa własności nieruchomości, które to prawo jest chronione przepisami Konstytucji. Organy administracji w tym zakresie nie mają swobody działania. Przy wydawaniu decyzji negatywnych (dla wnioskodawcy) brane są pod uwagę wyłącznie okoliczności wskazane w przepisach prawa. Co istotne osoby sprzeciwiające się realizacji inwestycji podstawy swojego działania także wywodzą z prawa własności, tak samo chronionego, tymi samymi przepisami Konstytucji dotyczącymi własności. Akcentowany w sprawie udział społeczeństwa w ochronie środowiska musi zawierać się w granicach wyznaczonych przepisami prawa, w szczególności w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku. Negatywna opinia choćby i większości lokalnej społeczności nie może być sama w sobie podstawą decyzji odmownej. Nie oznacza to jednak w żadnym razie możliwości bagatelizowania argumentów podnoszonych przez przeciwników inwestycji. Muszą one być przedmiotem rzetelnej i wyczerpującej analizy organu I instancji. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma też wpływu fakt, że wskutek realizacji planowanej inwestycji nastąpi znaczny spadek wartości nieruchomości w pobliżu terenów objętych inwestycją. W postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji środowiskowej organ bada wyłącznie okoliczności wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego i jedynie w tym zakresie posiada kompetencje do rozpatrzenia sprawy. Celem tego postępowania jest określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację wnioskowanego przedsięwzięcia, a nie ocena, czy i jak działania inwestora wpłyną na wartość nieruchomości sąsiednich, tym bardziej, że decyzja środowiskowa nie przesądza jeszcze o lokalizacji takiej inwestycji. Przedmiotowa decyzja ma bowiem charakter przygotowawczy dla postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy.

Brzmienia art. 81 ust. 1 i 2 ustawy pozwala stwierdzić, że sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy ustawy nakazują jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu i umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków, natomiast nie nakładają obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia. Organ obowiązany jest również, w przypadku wpłynięcia uwag i wniosków, ustosunkować się do ich treści w uzasadnieniu decyzji. Nadto z art. 85 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wymaga uzasadnienia a uzasadnienie decyzji, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, powinno zawierać Zgodnie z art. 85 ust. 2 ustawy uzasadnienie decyzji środowiskowej powinno zawierać, w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Mając na względzie powyższe, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie spełnia wymagań określonych w wyżej zacytowanym przepisie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Uzasadnienie nie zawiera informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione: karta informacyjna przedsięwzięcia, argumentacja organu o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia, uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika, aby organ ten dokonał analizy przesłanek warunkujących odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec tego Sąd podziela argumentację organu odwoławczego, że rozstrzygnięcie sprawy nie nastąpiło po przeprowadzeniu postępowania w pełnym zakresie i okoliczność ta miała istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownych i prawidłowych rozważań w tym zakresie dokonać musi w pierwszej kolejności organ I instancji, co na skutek odwołania zapewni stronom postępowania prawo do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z dyspozycją art. 15 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe okoliczności słusznie uznało Kolegium, że w niniejszej sprawie decyzja organu I instancji obarczona jest wadami skutkującymi jej uchyleniem do ponownego rozpoznania. Kolegium szczegółowo w treści decyzji wskazano uchybienia oraz konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który ma istotny wpływ na jej wynik, a jakiego nie można dokonać w trybie art. 136 k.p.a., co wypełnia przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podziela zatem stanowisko Kolegium, że skoro w oparciu o protesty lokalnej społeczności organ I instancji powziął istotne wątpliwości co do wpływu planowanej inwestycji na środowisko powinien rozważyć konieczność sporządzenia oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko, a nie na podstawie własnych przypuszczeń odmawiać wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia.

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lutego 2013r. (sygn. akt II OSK 1837/11), że w sytuacji gdy istnieją wątpliwości co do oceny informacji zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, obowiązkiem organu byłoby, zgodnie z zasadą ogólną prawdy materialnej wyznaczonej dyspozycją art. 7 K.p.a., wezwanie wnioskodawcy do usunięcia takich wątpliwości. Gdyby zaś tych wątpliwości nie usunięto, to zgodnie z zasadą przezorności, należałoby orzec o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pogląd taki zresztą jest prezentowany w literaturze (por. K. Gruszecki, Prawne postawy oceny wpływu na środowisko oddziaływań skumulowanych, Samorząd Terytorialny 2012, nr 3, s. 64). Istota sprawy sprowadza się zatem do tego, czy w oznaczonym stanie faktycznym organy powinny ewentualnie przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, nie zaś dojść do przekonania, że w oparciu o przedstawioną kartę informacyjną przedsięwzięcia brak jest potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Oceny, czy tego rodzaju uzupełnienie postępowania dowodowego jest konieczne, nie może jednak odrywać od nakazu indywidualizacji sprawy, od realiów konkretnego przypadku. Nie można także przyjmować, że w odniesieniu do każdego przedsięwzięcia w sposób absolutnie precyzyjny z góry uda się określić ilość wprowadzanych do środowiska substancji, czy też precyzyjnie określić emisję czynników oddziałujących na środowisko w związku z realizacją przedsięwzięcia. Jakkolwiek organ zobowiązany jest do wydania konkretnego rozstrzygnięcia o ustaleniu lub odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację przedsięwzięcia i jego wyczerpującego uzasadnienia, czego w niniejszej sprawie nie dochował organ I instancji.

Niezasadny jest zatem zarzut skarżących, że w zakresie w jakim pomimo dowodów świadczących o występowaniu m.in. emisji pyłów i hałasów podczas eksploatacji tego typu instalacji, nie stanowi to dostatecznej podstawy do uznania, iż instalacja będzie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Instalacja została prawidłowo zaliczona do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§3 ust. 1 pkt 39 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016r., poz. 71). Okoliczność ta nie wyklucza jednak dopuszczalności realizacji takiego przedsięwzięcia z uwzględnieniem szczególnych warunków jego prowadzenia określonych w ustawie o udostępnieniu informacji o środowisku i aktach wykonawczych, czemu właśnie służy postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację takiego właśnie przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Postępowanie to może bowiem także zakończyć się wydaniem decyzji o odmowie zgodny na realizację takiego przedsięwzięcia, ale jak wskazano powyżej wydanie konkretnej decyzji poprzedzone musi być przeprowadzeniem gruntownego postępowania dowodowego i następnie wszechstronnym ustaleniem stanu faktycznego i prawnego, znajdującym odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zgodnie z wymogami k.p.a. i przepisów ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie. W niniejszej sprawie, jak to uzasadniono powyższej, postępowanie to ponownie przeprowadzić musi organ I instancji.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja odwoławcza nie narusza przepisów postępowania art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby skutkować jej uchyleniem, gdyż wskazuje przyczyny uchylenia decyzji I instancji i zakres postępowania dowodowego jakie ma zostać przeprowadzone. Nie naruszono zatem art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. W ocenie Sądu rozstrzygniecie organu odwoławczego jest słuszne i nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w wyroku.