Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 892/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1, art. 106 ust. 3, 3a, 5, art. 107 ust. 4
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi S. E. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" znak: "[...]" Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Burmistrza, po rozpatrzeniu z urzędu sprawy S. E., zmienił własną decyzję z dnia "[...]", w ten sposób, że od dnia 1 czerwca 2008 r. obniżył wymienionemu zasiłek stały do wysokości 397,87 zł.

Podając motywy rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że w dniu 11 czerwca 2008r.

w trakcie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego ustalono, że od maja 2008 r. nastąpiła zmiana sytuacji finansowej strony, gdyż od tego miesiąca S. E. uzyskuje dochód z tytułu dodatku mieszkaniowego w kwocie 79,13 zł. Organ podał, że zmiana sytuacji dochodowej strony obligowała organ do wydania decyzji zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, ze zm.). Wskazał, iż zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a dochodem tej osoby. Z tych też względów organ orzekł, że od dnia 1 czerwca 2008 r. przysługuje stronie zasiłek stały w wysokości 397,87 zł.

W odwołaniu od tej decyzji S. E. zarzucił naruszenie art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej, podnosząc, że zmiana wysokości jego dochodu nie przekroczyła 10%. W ocenie odwołującego obniżenie mu zasiłku o 12,23 zł, jest dla niego decyzją korzystną, gdyż pozwoli mu to korzystać w szerszym zakresie z uprawnień z pomocy społecznej. Domagał się jednak wyjaśnienia dlaczego już wcześniej powołana przez organ okoliczność nie skutkowała zmianą wysokości zasiłku stałego, gdyż już uprzednio wysokość dodatku mieszkaniowego powodowała przekroczenie kryterium dochodowego o 10 %.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy i stwierdził, iż istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do interpretacji przepisu art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium przeprowadziło analizę relacji tego unormowania w stosunku do definicji dochodu rodziny i regulacji zawartej w art. 107 ust. 4 powołanej ustawy. Podniesiono, iż w kwestii dotyczącej relacji tych przepisów nie wykształciło się jeszcze orzecznictwo sądowe, z którego można byłoby czerpać stosowne wzorce norm postępowania. Zagadnienie to było natomiast rozważane w literaturze przedmiotu. I tak na przykład A. Lisowski w artykule pt. "Zmiany do art. 106 ustawy o pomocy społecznej. Kontrowersje i komentarze" (zamieszczonym w czasopiśmie Pracownik Socjalny Nr 5/2006, str. 9 i kolejne) zauważył, iż należałoby koniecznie rozważyć to, jak długo zmiana (zmiany) dochodu w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość tego świadczenia - jeżeli kwota zmiany dochodu osoby samotnie gospodarującej lub dochodu rodziny nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W ocenie autora publikacji, odpowiedzią na powyższe jest właśnie art. 107 ust. 4 ustawy, który - przy założeniu miesięcznego charakteru dochodu definiowanego na gruncie ustawy o pomocy społecznej (art. 6 pkt 4 i art. 8 ust. 3) - stanowi, że w wypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych. W tym też okresie należy analizować zmianę dochodu, rozumianego - jak to wyżej wskazano - jako dochód miesięczny i uregulować wysokość świadczenia z pomocy społecznej do faktycznej kwoty uzyskiwanego dochodu.

Zdaniem autora opracowania - niezależnie od tego, jeżeli zmiana dochodu świadczeniobiorcy polegająca na zwiększeniu tego dochodu, będzie nawet mniejsza niż 10 %, ale spowoduje że dochód przekroczy określone w art. 8 ust. 1 ustawy kryterium dochodowe dające prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w każdym czasie konieczne będzie wydanie decyzji administracyjnej uchylającej decyzję o przyznaniu świadczenia.

Zaznaczono, że inne stanowisko zostało wyrażone w Komentarzu do ustawy o pomocy społecznej autorstwa I. Sierpowskiej (wyd. ABC, 2005 r.). Zdaniem autorki, zmiana sytuacji majątkowej czy osobistej strony i związana z nią weryfikacja decyzji dotyczących świadczeń z pomocy może przynieść zarówno negatywne jak i pozytywne skutki w postaci przyznania świadczenia lub jego pozbawienia, a także zwiększenia albo zmniejszenia zakresu pomocy.

Wskazano, że nowelizacja ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U. Nr 179, poz. 1487) określiła z dniem wejścia jej w życie (tj. z dniem 4 października 2005 r.) - granice zmian decyzji wynikające ze zmiany sytuacji dochodowej. Zgodnie z nowymi regulacjami osoba nie utraci świadczenia ani nie ulegnie ono obniżeniu, jeżeli wzrost dochodu nie przekroczy 10 % kwoty kryterium dochodowego, ale też obniżenie dochodu nie podwyższy świadczenia.

Mając powyższe na uwadze Kolegium stanęło na stanowisku, że przepisy ustawy zawarte w art. 107 ust. 4 stanowią określoną zasadę postępowania charakterystyczną dla oceny stopnia realizacji należnych stronie świadczeń z pomocy społecznej. Inaczej niż ma to miejsce w innych przepisach kształtujących prawa i obowiązki stron postępowania administracyjnego, ustawa o pomocy społecznej zakłada potrzebę okresowego monitorowania stopnia realizacji uprawnień (obowiązków) płynących z decyzji ostatecznej dotyczącej stałych form pomocy społecznej. Artykuł 107 ust. 4 cytowanej ustawy nakłada bowiem na organ pomocy społecznej konieczność sporządzania aktualizacji wywiadu środowiskowego nie rzadziej niż co 6 miesięcy, w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy, który winien być przeprowadzony nawet w okolicznościach braku zmian w sytuacji podopiecznego.

Kolegium zauważyło, że z akt przedmiotowej sprawy nie wynika co prawda, aby organ przestrzegał wskazanego sześciomiesięcznego okresu aktualizowania wywiadu. Aktualizacji takiej dokonał jednak w dniu 11 czerwca 2008 r. i w oparciu o nią ustalił, że dochód S. E. uległ zmianie. Organ uznał też, że ustalenia wynikające z tej aktualizacji mają wpływ na kwotę należnego beneficjentowi zasiłku stałego mimo, że wysokość zmiany w stosunku do 2006 r., kiedy to ostatnio zmieniana była decyzja o zasiłku stałym - nie przekroczyła 10 % kryterium dochodowego.

Podniesiono, że przyjęcie punktu widzenia organu prowadzi do wniosku, że przepis art. 106 ust. 3 a ustawy o pomocy społecznej ustanawia co prawda zasadę niezmienności decyzji przyznających świadczenia z pomocy społecznej w warunkach określonych w tym przepisie, ograniczoną jednak okresami sześciomiesięcznymi, wynikającymi z art. 107 ust. 4 ustawy. Oznacza to w konsekwencji, że po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu należy dostosować wysokość należnego świadczenia o charakterze stałym do uzyskiwanych dochodów zarówno wtedy, gdy pomiędzy datą przeprowadzenia aktualizacji wywiadu nastąpił wzrost, jak też i zmniejszenie się dochodu (niezależnie od kwoty tego wzrostu, czy też zmniejszenia).

Przeciwne stanowisko oparte o nadrzędność zasady określonej w art. 106 ust. 3 a ustawy, nad regulacją określoną wart. 107 ust. 4 ustawy prowadzi do wniosku, że organ po przeprowadzeniu aktualizacji wywiadu zmienia kwotę przyznanej pomocy o charakterze stałym tylko wtedy, gdy suma wysokości zmian w dochodzie osoby uprawnionej, jakie dokonały się w okresie sześciomiesięcznym, przekroczy 10 % kryterium dochodowego.

Kolegium wyjaśniło, że praktyczne skutki pierwszego z zaprezentowanych poglądów będą takie, że wysokość przyznanego zasiłku stałego będzie sprowadzana w sześciomiesięcznych odstępach do faktycznej (matematycznej) różnicy pomiędzy dochodem osoby uprawnionej do tego zasiłku w chwili sporządzania aktualizacji wywiadu, a kwotą kryterium dochodowego, określoną w art. 37 ustawy. W drugim zaś przypadku - przy założeniu nadrzędności przepisu art. 106 ust. 3 a ustawy praktycznie dochodzić może do takiej sytuacji, że dana osoba uzyskiwać będzie stale świadczenie większe niż wynikające z rachunku matematycznego określonego wart. 37 ust. 2 ustawy lub mniejsze - w przypadku zmniejszenia się jej dochodu o kwotę nie przekraczającą 10 % kryterium dochodowego.

W ocenie organu, o ile można zaakceptować sytuację, w której ustawodawca świadomie dopuścił do tego, że zasiłek stały może być większy niż przewidziany w cytowanym wyżej przepisie, to sytuacja odwrotna - wynikająca ze zmniejszenia się dochodu świadczeniobiorcy i mniejszej niż ustawowa kwoty zasiłku - nie może być uznana za sprawiedliwą. Przy założeniu nadrzędności reguły wynikającej z art. 106 ust. 3 a ustawy nie do zaakceptowania jest też taka sytuacja, w której świadczeniobiorca, u którego zmiana dochodu nie przekroczy 10 % "progu" może przez długi okres czasu otrzymywać zasiłek stały w kwocie wyższej niż kwota wynikająca z art. 37, zaś osoba, u której przekroczenie tego "progu" będzie nieznaczne (np. groszowe) - powróci do ustawowej wielkości zasiłku. Regulacja opisanych wyżej sytuacji dokonywana w wyniku monitorowania stanu realizacji stałych form pomocy społecznej jest wobec tego uzasadniona.

Analizując przedstawione powyżej skutki stosowania przepisów określonych w art. 106 ust. 3, a w związku z art. 107 ust. 4 omawianej ustawy, skład Kolegium orzekający w sprawie, uznał za nadrzędną zasadę wynikającą z art. 107 ust. 4 ustawy. Organ uznał, że przepis ten stanowi podstawowy "regulator", któremu podporządkowane są kwoty stałych form pomocy społecznej regulowane w odstępach sześciomiesięcznych. Z uwagi na to, że ustawa o pomocy społecznej pod pojęciem dochodu rozumie dochód miesięczny, to jego zwiększenie lub obniżenie w odstępach miesięcznych, o kwotę nie przekraczającą 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie nie może spowodować zmniejszenia ani też zwiększenia wysokości przyznanego zasiłku stałego. Konieczność zmiany wysokości tego świadczenia zaistnieje jednak po przeprowadzonej aktualizacji wywiadu, w sytuacji gdy organ ustali, że w okresie sześciomiesięcznym doszło do zmiany wysokości dochodu osoby uprawnionej (i to niezależnie od procentowej wysokości tej zmiany w wymiarze miesięcznym). Po aktualizacji wywiadu organ winien, w ocenie Kolegium, zniwelować ewentualne różnice w kwocie należnego zasiłku stałego i to zarówno na korzyść, jak też na niekorzyść podopiecznego.

Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko, skład Kolegium orzekający w niniejszej sprawie przyjął, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na marginesie sprawy Kolegium wskazało, że fakt wcześniejszego nieregulowania przez organ kwoty przyznanego zasiłku stałego, który wypłacany był odwołującemu od 1 października 2006 r., mimo następujących w tym czasie zmian w wysokości dodatku mieszkaniowego, nie może stanowić uzasadnienia dla dalszego pozostawania zasiłku stałego na niezmienionym poziomie.

W złożonej skardze S. E. zarzucił zaskarżonej decyzji rażące naruszenie art. 106 ust. 3a i art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Stwierdził, że otrzymywany uprzednio zasiłek stały w kwocie 440,70 zł wraz z dodatkiem mieszkaniowym w kwocie 79,13 zł, łącznie nie przekraczają kryterium osoby samotnie gospodarującej powiększonego o 10%, czyli kwoty 524,70 zł. W tej sytuacji brak było podstawy faktycznej i prawnej do wydania zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że już we wcześniejszych okresach jego dochód przekraczał kryterium dochodowe, o czym wiedział organ pierwszej instancji, jednakże nie spowodowało to zmiany decyzji przyznającej zasiłek stały na jego niekorzyść.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje między innymi w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowania wykładni tych przepisów.

Dokonując oceny zasadności skargi w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 106 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, ze zm.).

W pierwszej kolejności zważyć należy, iż stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny. Decyzją z dnia "[...]"2004 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. przyznał S. E. zasiłek stały w wysokości 227,25 zł od dnia 11 czerwca 2004r. Skarżący bowiem prowadził samodzielnie gospodarstwo domowe, legitymował się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe, a jego dochód wyniósł wówczas 233,75 zł ( z tytułu zasiłku dla bezrobotnych w kwocie 201,70 zł i dodatku mieszkaniowego w kwocie 32,05 zł).

Decyzją z dnia "[...]" 2004r. organ I instancji zmienił powyższą decyzję podwyższając z dniem 1 lipca 2004r. kwotę zasiłku do maksymalnej wysokości 418 zł, gdyż jedyny dochód skarżącego stanowił już wówczas tylko dodatek mieszkaniowy w kwocie 32,05 zł.

Następnie decyzją z dnia "[...]" 2006 r. organ pierwszej instancji po raz kolejny zmienił z urzędu decyzję z dnia "[...]" 2004 r., w związku z weryfikacją kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r.

(Dz.U. Nr 135, poz.950), przyznając skarżącemu od dnia 1 października 2006 r. zasiłek stały w wysokości 410,30 zł - kwota ta stanowiła różnicę pomiędzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej, wynoszącego wówczas 477 zł, a wysokością dochodu uzyskiwanego przez stronę z tytułu dodatku mieszkaniowego w kwocie 66,79 zł.

Z akt administracyjnych wynika ponadto, że organ pomocy społecznej zmieniał następnie skarżącemu wysokość dodatku mieszkaniowego i tak: decyzją z dnia "[...]" 2006 r. - na kwotę 69,26 zł(w okresie od dnia 1 listopada 2006 r. do dnia 30 kwietnia 2007 r.), decyzją z dnia "[...]" 2007 r. – na kwotę 69,56 zł (w okresie od dnia 1 maja 2007 r. do dnia 31 października 2007 r.), decyzją z dnia "[...]" 2007 r. – na kwotę 77,70 zł (w okresie od dnia 1 listopada 2007 r. do dnia 30 kwietnia 2008 r.) oraz decyzją z dnia "[...]" 2008 r. – na kwotę 79,13 zł (na okres od dnia 1 maja 2008 r. do dnia 31 października 2008 r.).

Wobec takich okoliczności rozstrzygnięcia wymaga, czy prawidłowo organ I instancji zastosował przepisy cytowanej ustawy o pomocy społecznej, zmieniając wysokość przyznanego skarżącemu zasiłku stałego.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zasiłek ten ustala się, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 zł miesięcznie (ust. 2 pkt 1). Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej stanowi kwota 477 zł, stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej.

Zgodnie z art. 106 ust. 5 zd. pierwsze ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku m.in. zmiany sytuacji dochodowej strony. Jednocześnie ustawodawca zastrzegł, że zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie pobierania świadczenia pieniężnego nie wpływa na wysokość świadczenia pieniężnego, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (art. 106 ust. 3a).

Wykluczona jest zatem zmiana decyzji w przypadku takiej zmiany dochodu beneficjenta pomocy, która nie przekroczyła 10 % właściwego kryterium dochodowego. Natomiast możliwość zmiany decyzji wystąpi w przypadku ustalenia, że w wyniku kilkukrotnych zmian dochodu osoby, której przyznano określone świadczenie pieniężne, niższych niż 10% odpowiedniego kryterium dochodowego, dochód ten w konsekwencji wzrósł ponad 10% odpowiedniego kryterium dochodowego, w porównaniu z dochodem, który stanowił podstawę do przyznania tego świadczenia pieniężnego, bez względu na okres czasu, w którym organ pomocy społecznej dokonał takich ustaleń.

W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Przede wszystkim organ pierwszej instancji nieprawidłowo objął analizą własną decyzję z dnia "[...]" 2004 r. Pominął w ten sposób, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją z dnia "[...]" 2006 r., którą zmieniono skarżącemu wysokość zasiłku stałego.

Stanowisko takie prezentowane jest również w doktrynie. ( por. Mariusz Kotulski " Uwagi na tle zmiany lub uchylenia decyzji z zakresu pomocy społecznej oraz zwrotu świadczeń nienależnie pobranych" CASUS 2007r. Nr s.36 )

Zatem to decyzja z dnia "[...]" 2006 r. jest decyzją ostateczną i to ona mogła zostać zmieniona, na zasadach określonych w ustawie o pomocy społecznej, w tym na podstawie art. 106 ust. 5. Nieprawidłowości tej nie dostrzegł organ odwoławczy, który z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) utrzymał w mocy wadliwą decyzję.

W dniu 16 października 2006 r. dochód skarżącego, który stanowił dodatek mieszkaniowy, wynosił 66,79 zł. Zmiana wysokości dodatku mieszkaniowego w kolejnych okresach nie przekraczała w żadnym przypadku 10% kwoty 477 zł. W dacie wydania zaskarżonej decyzji dochód skarżącego wynosił 79,13 zł i wzrósł – w odniesieniu do dochodu ustalonego w decyzji z dnia 16 października 2006 r. - o kwotę 12,34 zł. Nie przekroczył zatem 10 % kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Tym samym dokonując zmiany zasiłku stałego naruszono art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej.

Nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że art. 106 ust. 3a należy interpretować z uwzględnieniem art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który ustanawia "nadrzędną zasadę" i pozwala na regulowanie prawidłowości kwot przyznanych stałych form pomocy w okresach sześciomiesięcznych.

Przepis ten stanowi, iż "w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. W przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo braku zmiany danych". Ustawodawca przewidział zatem obowiązek przeprowadzenia aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego, w przypadku gdy osoba ubiega się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie oraz co najmniej co 6 miesięcy, jeżeli dana osoba korzysta ze stałych form pomocy. Nieprawidłowa jest wykładnia tego przepisu ograniczająca uprawnienia kontrolne organu pomocy społecznej (w przypadku stałych form pomocy) do aktualizacji wywiadu środowiskowego co 6 miesięcy, co wykluczałoby możliwość częstszych kontroli sytuacji materialnej beneficjentów tej pomocy. Artykuł 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej pozwala organowi pomocy społecznej na weryfikowanie dochodu i stanu majątkowego beneficjentów stałej pomocy w każdym czasie, natomiast nie rzadziej niż co sześć miesięcy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 109 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń. Tak więc z tego przepisu również wynika możliwość sporządzania aktualizacji wywiadu rodzinnego w dowolnym czasie.

Ustawodawca nie ograniczył prawa (i obowiązku) organu pomocy społecznej do weryfikacji i następnie zmiany decyzji przyznającej świadczenie pieniężne do okresów sześciomiesięcznych. Każdorazowo zatem ustalenie zaistnienia zmiany dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny obliguje organ pomocy społecznej do zmiany decyzji, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 106 ust. 3a ustawy o pomocy społecznej. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jest bowiem postępowaniem w nowej sprawie. Nie jest to zatem kontynuowanie , czy też rozpatrywanie na nowo sprawy rozstrzygniętej już ostateczną decyzją przyznającą świadczenie w określonej wysokości. Jest to natomiast nowa sprawa administracyjna, której granice wyznacza przepis art. 106 ust. 5 z zastrzeżeniem ust. 3 a.

Nie znajduje natomiast oparcia w obowiązujących przepisach prawa stanowisko skarżącego, iż dopiero przekroczenie sumy kryterium dochodowego i 10% tej kwoty skutkuje koniecznością zmiany decyzji przyznającej świadczenie pieniężne. Powyższe powoduje ustalenie innego, wyższego kryterium dochodowego tylko dla beneficjentów pomocy świadczonej w formie pieniężnej. Ustawodawca zastrzegł zaś, że to zmiana faktycznego dochodu beneficjenta, który był podstawą do przyznania świadczenia pieniężnego, o kwotę ponad 10% odpowiedniego kryterium dochodowego wpływa na konieczność zmiany decyzji przyznającej to świadczenie.

Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji uwzględni powyższe rozważania.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku oraz z mocy art. 152 p.p.s.a. orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.