Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 84/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.44 par.4, art. 134 w zw. z art. 144
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.18
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 27 stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu wydane 27 stycznia 2020 r., na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2018.2096 ze zm. – dalej kpa) i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2019.1438 ze zm. – dalej upea), stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z 6 sierpnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku J. B. z 12 lipca 2019 r. "o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]".

Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Pismem z 12 lipca 2019 r. J. B. (dalej wskazywany również jako strona, skarżący) wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego z nieruchomości dla której urządzono księgę wieczystą Nr [...] oraz o wykreślenie wpisu hipoteki przymusowej ustanowionej na ww. nieruchomości w celu zabezpieczenia należności z tytułu podatku dochodowego za 1991 r. W uzasadnieniu wniosku powołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 i wskazał, że przepis art. 70 § 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U.2019.900 ze zm. - dalej op") jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, a tym samym nie może być stosowany przez organy egzekucyjne i sądy. Skarżący zaznaczył przy tym, że w/w wyrok dotyczył ówczesnego art. 70 § 6 op, w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2002, którego odpowiednikiem aktualnie jest art. 70 § 8 op.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu rozpoznał powyższy wniosek dwutorowo tj. jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wniosek o wykreślenie hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Nr [...].

W części dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu, działając jako organ egzekucyjny, postanowieniem z 6 sierpnia 2019 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej Nr KW Nr [...].

Uzasadniając wydane postanowienie organ wskazał na art. 61a § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W ocenie organu przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie, bowiem organ egzekucyjny obecnie nie prowadzi żadnego postępowania egzekucyjnego wobec składników majątkowych J. B., a nadto nigdy nie wszczął egzekucji z nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej Nr KW Nr [...].

Postanowienie organu zostało doręczone stronie w trybie art. 44 kpa w dniu 27 sierpnia 2019 r., przesyłka była dwukrotnie awizowana (13 i 21 sierpnia 2019 r.) i przechowywana w FUP w [...] i nie została odebrana w terminie.

W odniesieniu do wniosku o wykreślenie hipoteki, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu (jako wierzyciel) pismem z 13 sierpnia 2019 r. Nr [...] poinformował stronę, że hipoteka przymusowa ustanowiona w dniu 19 listopada 1993 r. na nieruchomości J. B. (dział IV księgi wieczystej Nr [...], obecnie Nr [...]) stanowi zabezpieczenie zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego za 1991 r. i wpisana została na podstawie art. 164 § 1 upea. Organ wskazał jednocześnie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12 ma zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych zabezpieczonych hipoteką na podstawie przepisu art. 70 § 6 op, który obowiązywał w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. W opinii wierzyciela, w rozpatrywanym stanie faktycznym ww. wyrok nie znajduje zastosowania, gdyż przedmiotowa sprawa dotyczy zobowiązania podatkowego powstałego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.), gdyż wpisu do hipoteki dokonano w dniu 19 listopada 1993 r. Nadto organ wskazał, że zagadnienie przedawnienia w/w zobowiązania zostało zweryfikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, który w wyroku z 22 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Op 120/06 stwierdził, że zaległość J. B. z tytułu podatku dochodowego za 1991 r. zabezpieczona ustanowieniem hipoteki przymusowej, nie ulega przedawnieniu (stanowisko to zostało podtrzymane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 kwietnia 2008 r. sygn. akt II FSK 337/07). Także i to pismo zostało doręczone stornie w trybie art. 44 kpa w dniu 30 sierpnia 2019 r.

Pismem z 4 listopada 2019 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z prośbą o udzielenie informacji na temat stanowiska Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu w sprawie wniosku z 12 lipca 2019 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wykreślenie hipoteki przymusowej na nieruchomości KW Nr [...].

W odpowiedzi Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu pismem z 21 listopada 2019 r. poinformował stronę o wydaniu postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tym zakresie oraz o przesłaniu informacji o braku podstaw do wykreślenia hipoteki przymusowej ustanowionej na nieruchomości Nr KW [...], wskazując jednocześnie okoliczności związane z doręczeniem w/w pism.

Następnie skarżący pismem z 25 listopada 2019 r. (karty Nr 1-14) zwrócił się do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu ze skargą "na zarządzenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu z dnia 21 listopada 2019 r. nr [...]", w której przedstawił ponownie argumenty przemawiające w jego ocenie za umorzeniem postępowania egzekucyjnego i wykreśleniem hipoteki. Odnosząc się do kwestii nieodebranej korespondencji - zaznaczył, że informował urząd o planowanym (w okresie od [...] do [...]) pobycie w szpitalu. W tym czasie został również bezprawnie osadzony na [...] dni w Zakładzie Karnym, co mogło mieć negatywny wpływ na Jego stan zdrowia. Zdaniem strony, Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie -Koźlu wykorzystując swoją pozycję naruszył art. 5 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny oraz art. 2 w zw. z art. 32 Konstytucji RP.

W związku z powstałą niejasnością co do rzeczywistej woli strony i wyboru właściwego trybu załatwienia sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu wystąpił do J. B. o sprecyzowanie zakresu żądania.

Udzielając odpowiedzi na wezwanie Dyrektora skarżący w piśmie z 11 stycznia 2020 r. przedstawił ponownie argumenty przywołane w piśmie z 25 listopada 2019 r. wskazując m.in., że w piśmie z 25 listopada 2019 r. złożył skargę na zarządzenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu w sprawie odrzucenie jego wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i wykreślenia hipoteki przymusowej.

Ostatecznie pismo strony z 25 listopada 2019 r. Dyrektor zakwalifikował jako zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z 6 sierpnia 2019 r.

Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu postanowieniem z 27 stycznia 2020 r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z 6 sierpnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku J. B. z 12 lipca 2019 r. "o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]".

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Dyrektor wskazał, że zgodnie z art. 61 a § 2 kpa oraz art. 141 § 2 kpa, mającymi zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na mocy art. 18 upea, termin do wniesienia zażalenia wynosi siedem dni od dnia doręczenia postanowienia. W myśl art. 57 § 1 kpa jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

W myśl art. 42 § 1 kpa pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Stosownie do treści art. 39 kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017r. poz. 1481 orazz2018r. poz. 106, 138,650, 1118, 1629), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy. Stosownie do art. 43 kpa, w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Natomiast zgodnie z art. 44 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w który m adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W niniejszej sprawie postanowienie z 6 sierpnia 2019 r. zostało skierowane do przez organ egzekucyjny do wysyłki w dniu 12 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania J. B. Pierwsze awizo dot. ww. przesyłki (informujące o pozostawieniu jej na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Fili Urzędu Pocztowego [...] przy ul. [...]) zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej strony w dniu 13 sierpnia 2019 r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni awizowano ją powtórnie w dniu 21 sierpnia 2019 r. Zgodnie z ww. przepisami kpa normującymi sposób doręczania pism w postępowaniu egzekucyjnym, przesyłka została uznana za prawidłowo doręczoną w dniu 27 sierpnia 2019 r. Wobec tego siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, rozpoczął swój bieg w dniu 28 sierpnia 2019 r. i upłynął z dniem 3 września 2019 r. Natomiast Strona złożyła zażalenie opatrzone datą 25 listopada 2019 r. w placówce Poczty Polskiej dopiero w dniu 26 listopada 2019 r., czyli po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia. Uchybienie terminu do wniesienia zażalenia oznacza, że organ odwoławczy traci uprawnienie do merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek wniesionego środka zaskarżenia.

Jednocześnie Dyrektor wskazał, że dokumenty mające świadczyć o niemożności odebrania ww. pisma w wyznaczonym terminie nie mają znaczenia dowodowego w sprawie, gdyż nie dotyczą badanego okresu.

Dyrektor dodatkowo w uzasadnieniu odniósł się do kwestii wykreślenia hipoteki i wskazał na informację pisemną z 13 sierpnia 2019 r., jakiej udzielił w tym zakresie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie-Koźlu. Dyrektor wskazał również, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 28 września 1992r. Nr [...] (określająca wysokość należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1991 r.) była na przestrzeni lat przedmiotem licznych odrębnych postępowań, w tym także postępowań sądowo-administracyjnych i w skrócie przedstawił ich przebieg.

Nie godząc się z tym postanowieniem strona wniosła skargę do tut. Sądu domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, albowiem mija się ono z prawdą i narusza zasady art. 5 Kodeksu cywilnego, co wiąże się z naruszeniem art. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że treść zaskarżonego postanowienia zawiera szereg nieprawdziwych informacji i pomija istotne fakty i dowody, jak:

1. protokół komisji wyznaczonej przez Ministra Finansów, poświadczający o braku nieprawidłowości finansowych w należącym wówczas do Strony A w [...];

2. postanowienie Urzędu Kontroli Skarbowej z Opola z dnia 31 maja 1994 r. Nr [...] o umorzeniu dochodzenia za rok 1991;

3. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z Wrocławia z dnia 22 października 1993 r. sygn. akt NA/Wr 766/93;

4. decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego w [...];

5. decyzja Urzędu Miasta Kędzierzyn - Koźle z dnia 8 listopada 1991r. Nr [...] o likwidacji należących wówczas do Strony A z dniem 8 listopada 1991r.;

6. wypisy ze szpitali

7. i inne.

W opinii skarżącego, organ odwoławczy powołał nieprawdziwe fakty w sprawie prowadzonej pomiędzy organami administracji skarbowej a nim korespondencji dotyczącej dochowania terminów i odbioru decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie – Koźlu. Jako dowód wskazał wypisy ze szpitali, ww. decyzje oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - podkreślając, że umyślne niewykonanie ww. wyroków miało na celu doprowadzenie do bezprawnego uwięzienia nawet na [...] dni, aby w tym czasie przeprowadzić egzekucję i wyrzucić go z domu. Do skargi dołączył w/w dowody oraz zaświadczenia z pobytów w szpitalach, w tym w sanatorium w [...] oraz świadectwo zwolnienia z zakładu karnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu i podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o jej oddalenie.

W dodatkowym piśmie procesowym skarżący podniósł, że Dyrektor w odpowiedzi na skargę nie przedstawił wartości przedmiotu sporu i ponownie przedstawił zdarzenia związane z przebiegiem egzekucji prowadzonej przeciwko niemu. W kwestii doręczenia mu postanowienia o odmowie wszczęcia postanowienia z 6 sierpnia 2019 r. wskazał, że od [...] do [...] przebywał na leczeniu [...] w Szpitalu [...] w [...], a od [...] do [...] w Zakładzie Karnym w [...]. Wskazał również na szereg rozbieżności co do faktów podawanych przez organy w jego sprawie.

Odpowiadając na powyższe pismo Dyrektor podkreślił, że uchybienie terminu do wniesienia zażalenia powoduje, że organ traci możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy. Podkreślił, że skarżący nie zwrócił się o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, chociaż organ w piśmie z 7 stycznia 2020 r. poinformował stronę o konsekwencjach braku złożenia takiego wniosku. Zwrócił także uwagę, że dopiero na etapie postępowania sądowego skarżący przedłożył informację o pobycie w szpitalu w okresie od [...] do [...]. Pobyt ten, w ocenie Dyrektora, nie wykluczał możliwości odbioru postanowienia w okresie od 24 do 27 sierpnia 2019 r. Dyrektor odniósł się ponadto do pozostałych argumentów strony przedstawionych w dodatkowym piśmie procesowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167 t.j. ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, czy postanowienia jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t.j. ze zm. - dalej wskazywanej jako "ppsa"), rozstrzygnięcie organu podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, jak też w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji (pkt 2). Podkreślić przy tym należy, że stosownie do art. 134 ppsa, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem niemającym tu zastosowania).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżone postanowienie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego.

Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 ppsa. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kędzierzynie - Koźlu z 6 sierpnia 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku J. B. z 12 lipca 2019 r. "o umorzenie prowadzonej egzekucji z nieruchomości wpisanej do księgi wieczystej pod numerem [...]".

Zatem istotnym do rozstrzygnięcia zagadnieniem, jest kwestia skutecznego doręczenia w/w postanowienia.

Według organu, doręczenie postanowienia z 6 sierpnia 2019 r. odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego z nieruchomości wpisanej w księdze wieczystej Nr KW Nr [...], nastąpiło w trybie art. 44 kpa w dniu 27 sierpnia 2019 r., a zażalenie zostało nadane w placówce operatora pocztowego w dniu 26 listopada 2019 r., zatem po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia.

Z kolei skarżący kwestionuje możliwość odbioru przesyłki, wskazując najpierw, że informował organ o planowanym pobycie w szpitalu w okresie od [...] do [...]. Następnie podaje, że od [...] do [...] przebywał na leczeniu [...] w Szpitalu [...] w [...], a od [...] do [...] w Zakładzie Karnym w [...].

W ocenie Sądu, rację ma Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, który prawidłowo stwierdził zaskarżonym postanowieniem, że zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W pierwszej kolejności wskazać należy na treść przepisów regulujących kwestię doręczeń. W odniesieniu do doręczeń w postępowaniu egzekucyjnym, stosownie do art. art. 18 upea, zastosowanie mają przepisy kpa.

W myśl art. 39 kpa, organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 2188 oraz z 2019 r. poz. 1051, 1495 i 2005), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Instytucja zastępczego trybu doręczania korespondencji została uregulowana w art. 42 - art. 44 kpa.

Zgodnie z art. 42 § 1 kpa, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy, a w myśl § 2 tego przepisu, pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei § 3 stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie.

Stosownie do art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

Z kolei przepis art. 44 § 1 k.p.a. stanowi, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2188) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty zawiadomienia (§ 3). Zgodnie zaś z § 4 art. 44 kpa, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Powołany powyżej przepis art. 44 kpa ustanawiając zastępczy tryb doręczenia korespondencji umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo, którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej lub z urzędu gminy (miasta) w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia terminu. Innymi słowy, zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 kpa rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi.

W ocenie Sądu, w stanie niniejszej sprawy art. 44 kpa został zastosowany prawidłowo. Jak wynika z akt, postanowienie z 6 sierpnia 2019 r. zostało skierowane do przez organ egzekucyjny do wysyłki w dniu 12 sierpnia 2019 r. za pośrednictwem operatora pocztowego na adres zamieszkania J. B. Pierwsze awizo dot. ww. przesyłki (informujące o pozostawieniu jej na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Fili Urzędu Pocztowego [...] przy ul. [...]) zostało pozostawione w oddawczej skrzynce pocztowej strony w dniu 13 sierpnia 2019 r. Z powodu niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni awizowano ją powtórnie w dniu 21 sierpnia 2019 r. W związku z niepodjęciem przez adresata przesyłki została ona zwrócona do nadawcy. Zgodnie z art. 44 § 4 kpa, przesyłka została uznana za prawidłowo doręczoną w dniu 27 sierpnia 2019 r. Zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia, rozpoczął swój bieg w dniu 28 sierpnia 2019 r. i upłynął z dniem 3 września 2019 r. Dlatego zażalenie na powyższe postanowienie nadane w placówce Poczty Polskiej dopiero w dniu 26 listopada 2019 r., czyli po upływie ustawowego, siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, słusznie uznano za wniesione z uchybieniem terminu.

W niniejszej sprawie okoliczności skutkujące przyjęciem domniemania prawnego, że nastąpiło doręczenie nastąpiło w trybie zastępczym na podstawie art. 44 kpa, nie budzą wątpliwości i zostały prawidłowo udokumentowane w aktach sprawy. Jednocześnie strona nie przedstawiła kontrdowodu pozwalającego na obalenie tego domniemania. Z pewnością takim kontrdowodem nie jest przedłożona wraz ze skargą karta informacyjna potwierdzająca pobyt skarżącego od [...] do [...] na leczeniu [...] w Szpitalu [...] w [...]. Co istotne, skarżący wskazuje inne daty, niż wynikają z tej karty (od [...] do [...]). Zgodzić się przy tym należy się organem odwoławczym, że skarżący dopiero na etapie postępowania sądowego przedłożył powyższą informację i że pobyt ten nie wykluczał możliwości odbioru postanowienia w okresie od 24 do 27 sierpnia 2019 r., tj. w czasie kiedy przesyłka była przechowywana w Filii Urzędu Pocztowego w [...]. Na skuteczność doręczenia w trybie zastępczym nie ma także wpływu pobyt skarżącego w Zakładzie Karnym w [...], bowiem pobyt ten miał miejsce w okresie od [...] do [...].

Wskazać jednocześnie należy, że stosownie do art. 134 kpa, organ w przypadku uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego to uchybienie.

Podejmując rozstrzygnięcie w oparciu o art. 134 kpa organ powinien ograniczyć się wyłącznie do badania, kiedy prawidłowo doręczono postanowienie oraz ustalić kiedy zostało wniesione zażalenie. Ustalenia poczynione przez organ w tym zakresie są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w wydanym postanowieniu. W takiej sprawie organ orzeka wyłącznie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania i nie ma obowiązku ustosunkowywania się do zarzutów merytorycznych. Także Sąd ograniczony jest przedmiotem sprawy i stosownie do art. 134 § 1 ppsa rozstrzyga w granicach danej sprawy. Dlatego zarzuty podnoszone przez skarżącego dotyczące innych kwestii, w tym innych postępowań, nie mogą być przedmiotem oceny sądu w tej sprawie, której jak to już podkreślono, przedmiotem jest postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.

W ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu brak jest podstaw do stosowania przepisów Kodeksu cywilnego, dlatego zarzut naruszenia art. 5 kc w związku z art. 2 Konstytucji RP należy uznać za chybiony. W kwestii wykreślenia hipoteki, o co wnosił również skarżący, wskazać należy, że co do zasady jest to czynność cywilnoprawna, a nie działanie z zakresu administracji publicznej.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło naruszenia przepisów postępowania, ani przepisów prawa materialnego, a zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zatem skarga na podstawie art. 151 ppsa podlega oddaleniu.

Jednocześnie Sąd nie orzekał o kosztach postępowania związanych z ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Rozstrzygnięcie w tej sprawie, po złożeniu stosownego wniosku przez pełnomocnika, zostanie wydane w formie postanowienia przez referendarza sądowego.