Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 522/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 93 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 574
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędzia WSA Anna Strzelec, Protokolant Referent Małgorzata Rębacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi N. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stypendium socjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z dnia [...] czerwca 2022 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2022 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z [...] czerwca 2022 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej prawo do stypendium socjalnego i odmowy przyznania N. G. stypendium socjalnego na okres od 1 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] lipca 2021 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej jako "organ I instancji") przyznała N. G. (dalej jako "skarżąca") stypendium socjalne w wysokości 950 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r.

Postanowieniem z [...] maja 2022 r. Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie wznowiła postępowanie administracyjne w przedmiocie decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego. Jako podstawę prawną wznowienia postępowania organ wskazał art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm.), dalej jako "k.p.a." i wyjaśnił, że w sprawie pojawiła się nowa, istotna okoliczność, bowiem organ powziął informację, że skarżąca odbywała studia na Uniwersytecie Warszawskim w okresie od 1 października 2014 r. do września 2016 r.

Decyzją z [...] czerwca 2022 r., organ I instancji uchylił decyzję z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie przyznania prawa do stypendium socjalnego w wysokości 950 zł miesięcznie na okres od 1 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. oraz odmówił przyznania skarżącej stypendium socjalnego w tym okresie. Organ wyjaśnił, że w oparciu o doręczoną mu decyzję Ministra Edukacji i Nauki nr [...] z dnia [...] kwietnia 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej stypendium Ministra Edukacji i Nauki na rok akademicki 2021/2022 powziął informację o tym, że skarżąca odbywała studia na Uniwersytecie Warszawskim w okresie od 2014 r. do 2016 r. W ocenie organu stanowi to nową, istotną okoliczność w sprawie, mającą wpływ na określenie uprawnienia skarżącej do stypendium socjalnego. Skarżąca we wniosku o przyznanie stypendium socjalnego nie wskazała bowiem, że poza Uniwersytetem Marii Curie-Skłodowskiej studiowała również na Uniwersytecie Warszawskim, w okresie od 2014 r. do 2016 r.

Decyzją z [...] sierpnia 2022 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (dalej jako "organ odwoławczy", "organ II instancji") utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Organ dokonał analizy przepisu art. 93 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i stwierdził, że wskazany w powołanym przepisie okres 6 lat przysługiwania świadczeń oznacza łączny okres, w którym studentowi przysługiwało prawo ubiegania się o stypendium, bez względu na to, czy występował o stypendium i czy je pobierał. Okres ten rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy. Komisja ustaliła, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął skarżącej 30 listopada 2020 r., bowiem skarżąca rozpoczęła studia po raz pierwszy 1 października 2014 r. W okresie od 1 października 2014 r. do września 2016 r. skarżąca odbywała studia I stopnia na Uniwersytecie Warszawskim, od października 2016 r. do października 2017 r. studia jednolite magisterskie na kierunku psychologia na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej. Na kierunku biologia, z którego skarżąca otrzymała stypendium socjalne studiuje od października 2017 r., obecnie jest na II roku studiów II stopnia.

W ocenie organu II instancji prawo do otrzymania stypendium socjalnego, przysługiwało skarżącej do 30 listopada 2020 r., ponieważ z dniem tym upłynął okres 72 miesięcy studiowania.

Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na uzyskaną informację, że skarżąca studiowała od 1 października 2014 r., a nie jak zaznaczyła we wniosku o stypendium socjalnego – od 1 października 2016 r., w niniejszej sprawie należało wznowić postępowanie i uchylić decyzję z [...] lipca 2021 r. w przedmiocie przyznania skarżącej stypendium socjalnego w okresie od 1 lipca 2021 r. do 31 lipca 2021 r. i odmówić przyznania skarżącej stypendium socjalnego w tym okresie. Z tego względu organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania stypendium.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie N. G. zaskarżyła decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 146 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nieujawnienie faktu studiowania na Uniwersytecie Warszawskim w okresie od 1 października 2014 r. do września 2016 r. jest okolicznością faktyczną o charakterze istotnym pomimo, że w świetle obowiązującego orzecznictwa sądów administracyjnych należało wydać decyzję w brzmieniu tożsamym z decyzją dotychczasową, a nowa okoliczność faktyczna nie może być w tej sytuacji podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego;

2) naruszenie art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w brzmieniu sprzed nowelizacji obowiązującej od 18 grudnia 2021 r., poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, że okres 6 lat odnosi się do czasu posiadania statusu studenta, w sytuacji gdy dotyczy on okresu pobierania świadczenia stypendialnego;

3) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości interpretacyjnych na niekorzyść strony pomimo jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych oraz braku przesłanek wyłączających zastosowanie tego przepisu, przewidzianych w § 2.

Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji z [...] czerwca 2022 r., przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca nie zgodziła się z wykładnią art. 93 ust. 2 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, dokonaną przez organ. Skarżąca powołała orzeczenia sądów administracyjnych, w których uznano, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia. Jednocześnie skarżąca podniosła, że w okresie studiowania na Uniwersytecie Warszawskim nie składała wniosku o stypendium i nie korzystała z pomocy stypendialnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja organu II instancji wydana w postępowaniu przeprowadzonym po wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania skarżącej prawa do stypendium socjalnego. Decyzją tą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uchylającą decyzję o przyznaniu stypendium socjalnego i odmawiającą przyznania stypendium socjalnego na okres od 1 lipca do 31 lipca 2021 r.

Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27;

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z urzędu może być wynikiem własnej inicjatywy organu administracji w związku z pozyskaniem przezeń wiedzy o okolicznościach stanowiących przyczynę wznowienia. Z uwagi na zasadę praworządności (art. 7) oraz kategoryczne brzmienie art. 145 § 1 przyjmuje się, że jeżeli organ administracji pozyska tę wiedzę, ma obowiązek wznowić postępowanie.

Wyodrębnia się dwa stadia tego postępowania. W pierwszym, zwanym wstępnym lub wyjaśniającym, bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. W przypadku stwierdzenia dopuszczalności wznowienia, ten etap postępowania kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a., postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postanowienie o wznowieniu postępowania wszczyna zatem postępowanie zmierzające do ustalenia, czy przyczyny wznowienia rzeczywiście istnieją.

Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia, organ administracji publicznej wydaje na podstawie art. 151 § 1 k.p.a. decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Z przytoczonego przepisu wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że w przypadku ustalenia, że nie zachodzi żadna z przyczyn wznowienia postępowania, czyli decyzja ostateczna nie była dotkniętą żadną z wadliwości wskazanych w przepisach art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b k.p.a., organ nie przechodzi do merytorycznego rozpoznania sprawy. Ma wówczas obowiązek wydania decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.).

W rozpoznawanej sprawie podstawę wznowienia postępowania z urzędu przez organ I instancji stanowił przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., który przewiduje wznowienie postępowania, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Powołując tę przyczynę wznowienia organ wyjaśnił, że na podstawie decyzji Ministra Edukacji i Nauki w sprawie stypendium ministra oraz raportu z systemu POLon - Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym uzyskał informację, że skarżąca studiuje od 1 października 2014 r., a nie - jak zaznaczyła we wniosku o stypendium socjalne - od 1 października 2016 r., co zdaniem organu miało wpływ na określenie uprawnienia skarżącej do stypendium socjalnego na lipiec 2021 r.

W ocenie sądu, przeprowadzone w rozpoznawanej sprawie postępowanie co do przyczyn wznowienia nie dawało jednak podstaw do uchylenia dotychczasowej decyzji w przedmiocie przyznania stypendium socjalnego i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Nowa okoliczność, ujawniona już po wydaniu decyzji ostatecznej w sprawie stypendium socjalnego, nie miała bowiem wpływu na prawo skarżącej do stypendium, przyznanego decyzją z [...] lipca 2021 r.

Podstawę materialną decyzji z [...] lipca 2021 r. stanowiły przepisy ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Przepisy tej ustawy będą przytaczane w dalszej części uzasadnienia w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może ubiegać się o stypendium socjalne. Warunki przyznawania stypendiów socjalnych określone zostały w art. 87 i art. 88 ustawy. Ograniczenia możliwości przyznawania stypendiów wskazane zostały w art. 93 ustawy. Zgodnie z art. 93 ust. 2 ustawy, świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 (stypendium socjalne, stypendium dla osób niepełnosprawnych, zapomoga oraz stypendium rektora) i art. 359 ust. 1 (stypendium ministra) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

W ocenie organów w sprawie niniejszej wskazany w powołanym przepisie okres 6 lat (72 miesięcy) odnosi się do okresu studiowania, bez względu na to czy w okresie tym student pobierał stypendium. Istotny jest sam status studenta. Po doliczeniu okresu studiowania przez skarżącą na Uniwersytecie Warszawskim i uwzględnieniu przerw, w czasie których skarżąca nie miała statusu studenta organ ustalił, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął w przypadku skarżącej z dniem 30 listopada 2020 r. Skarżącej nie przysługiwało zatem prawo do stypendium socjalnego na lipiec 2021 r.

Z powyższym stanowiskiem nie sposób się jednak zgodzić.

W ocenie sądu, treść przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w brzmieniu z daty wydania decyzji, nie daje podstaw do uznania, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "przysługiwania statusu studenta".

Zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, student może ubiegać się o przyznanie stypendium socjalnego. Brzmienie powołanego przepisu wyłącza możliwość uznania, że samo posiadanie statusu studenta jest równoznaczne z przysługiwaniem prawa do stypendium. Aby świadczenie przysługiwało, muszą zostać spełnione następujące warunki: ubiegający się musi mieć status studenta, we wniosku o przyznanie stypendium musi wyrazić wolę ubiegania się o pomoc oraz musi spełnić dodatkowe warunki przewidziane dla danego stypendium. Przesłanki ubiegania się o stypendium socjalne określono w art. 87 i 88 ustawy. Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy, stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Sposób ustalania wysokości stypendium, w tym obowiązek wykazania przez studenta dochodów swoich i rodziny studenta oraz przypadki wyłączające taki obowiązek zostały określone w art. 88 ust. 1 ustawy. Analogiczne wymogi oraz konieczność złożenia wniosku przewidziane zostały w Regulaminie świadczeń dla studentów Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr 41/2019 Rektora Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie z 26 września 2019 r., obowiązującego w dacie wydania decyzji z 19 lipca 2021 r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że wobec braku ustawowej definicji pojęcia "świadczenie przysługuje", jakie zostało użyte w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, należy je odczytywać zgodnie z jego znaczeniem w języku potocznym ("przysługiwać" to "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" - Słownik języka polskiego PWN pod red. W. Doroszewskiego) i odnosić do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może jedynie ubiegać się o przyznanie wskazanego w nim świadczenia, ponieważ sam status studenta nie powoduje powstania uprawnienia do uzyskania danego świadczenia.

W ustawie - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce brak przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. W ocenie sądu 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy, czyli świadczenie pobiera. Nie sposób natomiast zrównać znaczenia pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce z pojęciem "przysługiwania możliwości ubiegania się o świadczenie" w związku z posiadaniem statusu studenta (vide np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3913/21; z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III OSK 4082/21; z 1 października 2021 r., sygn. akt III OSK 3967/21; z 3 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 4304/21; z 15 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 4519/, z 13 stycznia 20212 r., III OSK 4740/21 oraz wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie: z 23 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 309/21, z 10 listopada 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 352/20; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi: z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20 i z 4 lutego 2022 r., sygn. akt III SA/Łd 688/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: z 24 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Kr 1066/21 i sygn. akt III SA/KR 1245/21, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 2421/21).

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu projektu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym wskazano, że "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Użyte w art. 93 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcie "przysługiwania świadczeń", jako odnoszące się do pobierania stypendiów, czyli do stypendiów przyznanych, jest zatem zgodne z uzasadnieniem projektu ustawy.

Zauważyć również należy, że przepisy art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określają, w jakich sytuacjach studentowi nie przysługuje prawo do stypendium lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żaden z wymienionych przepisów nie wiąże jednak prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, co może być spowodowane nie tylko nieprzykładaniem się do nauki, lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną.

W konsekwencji uprawnione jest stwierdzenie, że sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, w brzmieniu z daty wydania decyzji, należy odnosić do okresu, w którym student spełniał przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie pomoc taką otrzymywał, czyli pobierał przyznane mu stypendium.

Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca w chwili ubiegania się o stypendium socjalne na okres od 1 do 31 lipca 2021 r. pobierała świadczenia przez okres dłuższy niż sześć lat. Organ nie kwestionuje, że w okresie studiów na Uniwersytecie Warszawskim (lata 2014 – 2016) skarżąca nie pobierała stypendium. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w raporcie z internetowego serwisu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego POLon (k. 18 akt adm.). Nie ulega zatem wątpliwości, że ujawniona nowa okoliczność – fakt rozpoczęcia przez skarżącą studiów w 2014 r. nie miał wpływu na prawo do stypendium socjalnego przyznanego skarżącej decyzją z [...] lipca 2021 r. Ustalony w postępowaniu wznowieniowym okres studiów odbywanych przez skarżącą, po doliczeniu okresu studiów na Uniwersytecie Warszawskim, nie miał bowiem wpływu na ustalenie okresu pobierania przez skarżącą stypendium, a tylko ten okres ma istotne znaczenie w sprawie o przyznanie stypendium. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie, zarówno w dacie złożenia przez skarżącą wniosku o stypendium socjalne, jak i w roku akademickim 2020/2021 nie doszło do przekroczenia sześcioletniego okresu pobierania stypendium przez skarżącą.

Z powyższego wynika, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały błędnej wykładni art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy i bezpodstawnie powiązały początek przewidzianego w tym przepisie okresu 6 lat z momentem rozpoczęcia studiów przez studenta ubiegającego się o przyznanie pomocy. Jak wykazano wyżej, nie sposób uznać, że to z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec termin 6 lat ograniczający czas przysługiwania stypendium stosownie do art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Termin ten należy odnosić do okresu, kiedy świadczenie rzeczywiście studentowi przysługiwało, w następstwie złożenia przez niego wniosku i spełnienia określonych przesłanek, czyli do okresu, w którym student stypendium pobierał. To właśnie ten czas, zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Ubocznie zauważyć należy, że dopiero na skutek zmiany przepisu art. 93 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższymi nauce dokonanej z dniem 18 grudnia 2021 r. określono jednoznacznie w art. 93 ust. 4 ustawy, że łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta. Stosownie zaś do art. 16 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2232 z późn. zm.), do przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 - 4 i art. 359 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 1, w pierwszym semestrze roku akademickiego 2021/2022 stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy ustawy w nowym brzmieniu nie mogły mieć więc zastosowania w sprawie niniejszej. Należy ponadto zauważyć, że zmiana przepisów nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania, co wynika wprost z art. 145 § 1 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy rozstrzygające w niniejszej sprawie dokonały wadliwej interpretacji przepisu art. 93 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. W konsekwencji błędnie uznały, że okoliczność odbywania przez skarżącą studiów przez okres ponad 6 lat jest równoznaczna z utratą przez skarżącą uprawnienia do uzyskania stypendium socjalnego. To z kolei doprowadziło do błędnego uznania, że podstawa wznowienia postępowania, określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uzasadniała w niniejszej sprawie uchylenie decyzji o przyznaniu stypendium socjalnego i odmowę przyznania skarżącej stypendium socjalnego na okres od 1 lipca do 31 lipca 2021 r.

Zaskarżona decyzja wydana została zatem z naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., nie było bowiem podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, uchylającej decyzję dotychczasową i odmawiającą przyznania stypendium socjalnego. Jak wskazano wyżej, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a, wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W rozpoznawanej sprawie podstawa wznowienia postępowania, wskazana przez organ, w rzeczywistości nie istniała, bowiem okoliczność rozpoczęcia przez skarżącą studiów w 2014 r., aczkolwiek nowa i nieznana organowi w dacie wydania decyzji, nie miała wpływu na prawo do stypendium, skoro w okresie tych studiów (2014 - 2016) skarżąca stypendium nie pobierała. Nie było zatem podstaw do doliczenia tego okresu do okresu studiów uprawniającego skarżącą do stypendium socjalnego, a w konsekwencji do uchylenia decyzji dotychczasowej.

Wskazane naruszenie przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), dalej w skrócie: "p.p.s.a". Z uwagi na to, że uchybienia dotyczą także decyzji organu I instancji, sąd uznał za celowe uchylenie również decyzji organu I instancji, jest to bowiem konieczne dla końcowego załatwienia sprawy (art. 135 p.p.s.a.).

Uchylenie decyzji organów obu instancji oznacza obowiązek ponownego rozpoznania sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie co do przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego organ winien uwzględnić przedstawioną wyżej ocenę prawną zarówno co do interpretacji przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, jak i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego o wznowieniu postępowania i dopuszczalności uchylenia decyzji ostatecznej.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji.