Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 301/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2022 r. w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (dalej: SKO, organ drugiej instancji) z dnia 7 marca 2022 r. (nr [...]), wydana po rozpatrzeniu odwołania B. S. (dalej: strona, wnioskodawczyni, skarżąca) od decyzji z dnia 17 stycznia 2022 r. (nr [...]), wydanej przez – działającego z upoważnienia Burmistrza G. – Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. i dotyczącej odmowy ustalenia stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, o jakim mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 615; dalej: u.ś.r.).

Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawczyni zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem S. S. Do wniosku strona dołączyła orzeczenie z dnia 29 listopada 2021 r. z którego wynika, że mąż strony legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym na czas określony, tj. do dnia 31 lipca 2023 r. Przyczyna niepełnosprawności została oznaczona symbolem 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia), natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 13 lipca 2021 r.

Decyzją z dnia 17 stycznia 2022 r. organ pierwszej instancji odmówił stronie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wynika z treści tej decyzji, z uwagi na to, że decyzją z dnia 21 października 2021 r. (nr [...]) stronie został przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy z tytułu opieki nad mężem na okres od 1 listopada 2021 r. do 31 października 2022 r., organ pierwszej instancji włączył do postępowania zainicjowanego wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego materiał dowodowy, stanowiący podstawę przyznania tego zasiłku. Z włączonych w ten sposób w poczet materiału dowodowego ustaleń pracownika socjalnego przeprowadzającego w dniu 19 października 2021 r. wywiad środowiskowy wynikało, że wnioskodawczyni opiekuje się mężem, który choruje na raka gruczołu płuca prawego IVA (naciek do ściany klatki piersiowej mięśni grzbietu i opłucnej naciek żebra IV), nadciśnienie tętnicze i chorobę afektywną dwubiegunową. Zdiagnozowano u niego także guz nadnercza prawego. Zgodnie z oświadczeniem strony, ze względu na przebytą chemioterapię w dniach 27-30 września 2021 r. stan męża pogorszył się. Jest on bardzo osłabiony i nie może funkcjonować samodzielnie. Bywają dni, że nie wstaje z łóżka. Wówczas wnioskodawczyni pomaga mężowi we wszystkich czynnościach samoobsługowych takich jak – mycie, ubieranie, prowadzenie do toalety. Ze względu na chorobę afektywną dwubiegunową, wnioskodawczyni dba także o regularne przyjmowanie leków przez męża (sama je przygotowuje i podaje mężowi, ponieważ mąż nie jest w stanie ich samodzielnie dawkować). Robi inhalację w przypadku problemów z oddychaniem lub wzywa pogotowie (do wywiadu została dołączona karta zespołu ratownictwa medycznego z dnia 10 października 2021 r.).

Z przyjętych w decyzji organu pierwszej instancji ustaleń faktycznych wynika również, że mąż strony przesłuchany w charakterze świadka zeznał, że w zależności od tego jak się czuje, wymaga pełnej lub częściowej opieki. Zazwyczaj jest leżący i wtedy wymaga pełnej opieki. Wymaga pomocy przy doprowadzaniu do toalety, przy spożywaniu posiłków, umyciu i ubraniu. Samodzielnie spożywa posiłki i napoje a w dniu, w którym się lepiej czuje może się samodzielnie ogolić.

Ustalono również, że ostatnim miejscem zatrudnienia strony była firma A. Następnie, z powodu schorzenia kręgosłupa strona zrezygnowała z pracy. Zgodnie z oświadczeniem strony, ze względu na brak dojazdu i miejsc pracy nie podejmowała ona później zatrudnienia, a gdy zachorował mąż zrezygnowała z poszukiwania pracy.

Zdaniem organu pierwszej instancji, mąż strony wymaga długotrwałej opieki w związku z ograniczeniami wynikającymi z niepełnosprawności. Organ ten odmówił stronie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powołując się na to, że strona pobiera specjalny zasiłek opiekuńczy na podstawie decyzji z dnia 21 października 2021 r. oraz że niepełnosprawność męża strony powstała w wieku 64 lat.

W uzasadnieniu tego stanowiska organ powołał się na przepis art. 27 ust. 5 u.ś.r. oraz art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 7 marca 2022 r., SKO działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ drugiej instancji nie zgodził się z przyjętą w decyzji pierwszoinstancyjnej wykładnią art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wskazał, że sądy administracyjne jednoznacznie wskazują, że wykładni tego przepisu należy dokonywać przy uwzględnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie, ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W podsumowaniu tego wątku SKO stwierdził, że ocenę przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki.

Następnie, organ dokonał wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. i zaznaczył, że przepis ten należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wyjaśnił, że świadczenie pielęgnacyjne przyznawane jest wtedy gdy z okoliczności sprawy wynika, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) z uwagi wyłącznie na konieczność sprawowania stałej opieki nad osoba niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza, aby opiekun miał możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W dalszej kolejności SKO podniosło, że obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym zakresie konieczna była ocena tego, czy istotnie powodem (celem) rezygnacji (niepodejmowania) z zatrudnienia była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym mężem. Nadto również rozważenie tego, czy wymiar opieki i specyfika niepełnosprawności męża rzeczywiście stoją na przeszkodzie możliwości podjęcia przez nią jakiegokolwiek – choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy – zatrudnienia.

Organ drugiej instancji dokonał analizy historii zawodowej strony i wskazał, że w okresie od 1 kwietnia 1995 r. do 10 października 1999 r. skarżąca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w S. Stosunek pracy ustał na prośbę pracownika. W okresie od 1 marca 2004 r. do 31 marca 2005 r. wykonywała ona zatrudnienie w tej Spółdzielni na podstawie umowy o dzieło. Następnie, zawarła umowy o świadczenie usług porządkowych w obiekcie T., które realizowała od 16 czerwca 2005 r. do 15 lipca 2005 r. strona świadczyła usługi porządkowe także na rzecz spółki P. sp. z .o.o. w okresie od 1 maja 2005 do 15 sierpnia 2005 r. Następne zlecenie na usługi sprzątania wykonywała w okresie od 6 do 30 czerwca 2006 r.

W dniu 13 sierpnia 2007 r. wnioskodawczyni zawarła umowę o pracę z A. sp. z o.o., początkowo na okres próbny od 13 sierpnia 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r., a następnie na czas określony od 1 września 2007 r. do 31 sierpnia 2012 r. W dniu 22 stycznia 2009 r. złożyła wniosek o udzielenie urlopu wychowawczego w wymiarze 3 lat, tj. od 4 marca 2009 r. do 3 marca 2012 r. w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem. Jak oświadczyła strona, z powodu schorzenia kręgosłupa musiała zrezygnować z pracy. Z przedłożonej do akt sprawy umowy zlecenia z dnia 23 października 2017 r. zawartej z firmą P. wynika, że w okresie od 13 października 2017 r. do 5 listopada 2017 r. wykonywała zlecenie w postaci pilnowania świątecznych kompozycji kwiatowych na zewnątrz sklepu. Zgodnie z oświadczeniem strony, ze względu na brak dojazdu i miejsc pracy nie podejmowała dalszego zatrudnienia. Od momentu choroby męża nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na opiekę.

Analizując te fakty SKO zwróciło uwagę na długotrwały brak aktywności zawodowej strony oraz to, że przed 2012 r. strona podejmowała głownie prace krótkoterminowe, na podstawie umowy zlecenia czy umowy o dzieło. Zdaniem organu drugiej instancji przedstawione wyżej okoliczności wskazują na brak wystąpienia przesłanki rezygnacji czy niepodejmowania przez stronę zatrudnienia z uwagi na opiekę nad niepełnosprawnym mężem. Dodatkowo SKO podniosło, że zakres sprawowanej przez stronę opieki nie wyklucza podjęcia przez nią zatrudnienia. Mąż strony nie jest osobą leżącą i jest w dużej mierze samodzielny. Samodzielnie spożywa posiłki oraz załatwia potrzeby fizjologiczne. SKO dostrzegło skutki uboczne chemioterapii, które osłabiają podopiecznego, niemniej zwróciło uwagę, że skutki chemioterapii zazwyczaj ustają po kilku, kilkunastu tygodniach od zakończenia terapii. Zauważyło również, że intensyfikacja czynności opiekuńczych strony następuje po chemioterapii. To z kolei oznacza, że zakres sprawowanej opieki jest zmienny w zależności od samopoczucia męża, które ulega pogorszeniu po chemioterapii. Chemioterapia z kolei nie jest stosowana w sposób ciągły, lecz w określonych terminach. Powyższe okoliczności wykluczają, zdaniem organu drugiej instancji, przyjęcie, by zakres koniecznej opieki był stały, regularny i długoterminowy, a przez to uniemożliwiający podjęcie przez stronę zatrudnienia.

Końcowo organ drugiej instancji odnotował, że choroba afektywna-dwubiegunowa nie została wskazana jako przyczyna znacznej niepełnosprawności męża wnioskodawczyni.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła decyzji SKO naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długoterminowej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W treści skargi skarżąca podniosła, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywanie opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie. Odwołując się do orzecznictwa sądowego strona dodała, że istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust.1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb podopiecznego.

Wskazując na powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie stronie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ewentualnie zaś, o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Strona wniosła również o zasądzenie na jej rzecz zwrot kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Kwestie sporne w sprawie dotyczą oceny tego, czy strona spełnia wszystkie przesłanki do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku ze sprawowaną przez nią opieką nad niepełnosprawnym mężem.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u. ś.r. 1. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie Sądu, prawidłowo przyjął organ drugiej instancji, że strona spełnia jedynie dwie z trzech koniecznych przesłanek warunkujących ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Mąż strony legitymuje się wymaganym przepisami prawa orzeczeniem o znacznym stopniu niesamodzielności, zaś skarżąca należy do kręgu osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny wobec podopiecznego. Sąd podziela stanowisko organu drugiej instancji, że w sprawie nie została natomiast spełniona przesłanka wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją, względnie, niepodejmowaniem, przez stronę zatrudnienia a sprawowaną przez nią opieką nad mężem.

Przy niekwestionowanej przez organy obu instancji okoliczności, że skarżąca sprawuje opiekę nad swoim niepełnosprawnym mężem wymaga na wstępie podkreślenia, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 sierpnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 310/22).

W odwołaniu do celowościowej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. trzeba wskazać, że ratio legis uregulowania z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. wiąże się z koniecznością zapewnienia osobie rezygnującej z zatrudnienia lub go niepodejmującej, ekwiwalentu zatrudnienia, którego nie może podjąć lub kontynuować ze względu na sprawowanie opieki nad niepełnosprawną osobą. Świadczenie pielęgnacyjne jest niejako surogatem wynagrodzenia za pracę, które jest uzyskiwane przez uprawnionego nie od pracodawcy z tytułu świadczenia pracy, a na podstawie decyzji administracyjnej, w związku z koniecznością szeroko pojętej rezygnacji przez wnioskującego z zatrudnienia z powodu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Ponieważ świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za sam fakt sprawowania opieki, powinnością organów administracji publicznej rozpatrujących wnioski o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest rzetelna ocena wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (względnie niepodejmowaniem tego zatrudnienia) a sprawowaną przez niego opieką nad osobą, wobec której ciąży na opiekunie obowiązek alimentacyjny.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy, jaki poddał analizie organ drugiej w zaskarżonej decyzji uprawnia do wyprowadzenia wniosku, że decyzja skarżącej o rezygnacji z zatrudnienia nie nastąpiła w związku z koniecznością opiekowania się chorym i niepełnosprawnym mężem. Z niespornych ustaleń faktycznych sprawy wynika, że ostatnia umowa o pracę, jaką skarżąca zawarła ze spółką A. sp. z o.o. została rozwiązana z końcem marca 2012 r.

Co zostało przyznane przez samą skarżącą w toku postępowania administracyjnego, rezygnacja z zatrudnienia miała związek ze schorzeniem kręgosłupa. Jak następnie stwierdziła również skarżąca z powodu "braku dojazdu i miejsc pracy" nie podejmowała dalszego zatrudnienia, a od chwili zachorowania męża nie podejmuje ona zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania nad nim opieki.

W świetle zebranego materiału dowodowego, ale także i złożonego przez stronę oświadczenia, nie może budzić wątpliwości, że to nie w bezpośrednim związku z chorobą męża strona de facto zaprzestała aktywności zawodowej. Zaprzestanie przez skarżącą aktywności zawodowej miało bowiem miejsce na wiele lat przed tym zachorowaniem. Jak wynika z akt sprawy, znaczny stopień niepełnosprawności męża wnioskodawczyni datuje się od 13 lipca 2021 r. Skarżąca natomiast, za wyjątkiem wykonywania krótkotrwałego zlecenia w dniach od 23 października do 5 listopada 2017 r. aż od 2012 r. pozostaje bierna zawodowo. Trafnie na tle tych ustaleń ocenił organ drugiej instancji, że brak aktywności zawodowej strony do chwili choroby męża miał charakter trwały. Stąd, nie może być mowy o tym, że to w związku z chorobą męża strona zrezygnowała z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W świetle zasad doświadczenia życiowego mało prawdopodobnym jest również, by strona, która właściwie od 2012 r. (poza okresem od 23 października do 5 listopada 2017 r.) pozostaje bierna zawodowo nie podejmowała aktualnie tego zatrudnienia wyłącznie z powodu choroby męża i konieczności opieki nad nim.

Niezależnie od przedstawionej dotąd argumentacji Sąd w pełni podziela także argumentację organu odwoławczego ukierunkowaną na wykazanie, że ustalony w toku postępowania administracyjnego zakres czynności opiekuńczych nie wyklucza możliwości podjęcia przez stronę zatrudnienia w jednej z form wskazanych w treści art. 3 pkt 22 u.ś.r. Nie kwestionując zdiagnozowanych u męża strony chorób, ani nie podważając tego, że wymaga on współudziału innych osób w zaspokajaniu swoich potrzeb życiowych, to jednocześnie trzeba zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że mąż strony jest w dużym stopniu osobą samodzielną. Nie jest on osobą leżącą, samodzielnie spożywa posiłki oraz samodzielnie załatwia potrzeby fizjologiczne. Bezsprzecznie przy tym, większej uwagi i pomocy wymaga w czasie chemioterapii, kiedy organizm jest bardzo osłabiony. Świadczona przez stronę wówczas opieka jest bardziej intensywna albowiem mąż jest wówczas mniej samodzielny z uwagi na pogorszenie samopoczucia i ogólne osłabienie organizmu. Niemniej, jak zasadnie odnotował organ drugiej instancji, zazwyczaj większość powikłań po chemioterapii ustaje po kilku, bądź też po kilkunastu tygodniach od zakończenia chemioterapii. Sama chemioterapia natomiast nie jest stosowana w sposób ciągły, lecz w określonych odstępach. Nie można zatem stwierdzić, by zakres czynności opiekuńczych strony w tym czasie miał jednocześnie cechy opieki stałej, regularnej i długoterminowej. O konieczności sprawowania tak rozumianej opieki nie świadczą również takie dolegliwości zdrowotne – jak duszności i zwroty głowy. Częste inhalacje nie wykluczają bowiem możliwości podjęcia przez stronę aktywności zawodowej w jednej z form wskazanych w art. 3 pkt 22 u.ś.r., podobnie jak wskazywane przez stronę przypadki konieczności karmienia męża gdy nie ma on apetytu.

Wypada w tym miejscu dodać, że na różny zakres opieki, w zależności od samopoczucia, wskazywał także mąż strony w trakcie przesłuchania w dniu 8 grudnia 2021 r.

Należy także zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to nie może być sprawowana sporadycznie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt IV SA/Wr 592/21, dostępny na stronie - https://orzeczenia.nsa.gov.p, podobnie jak wszystkie inne wyroki powołane w uzasadnieniu). Jakkolwiek w przepisie art. 17 ust 1 u.ś.r. nie ma mowy o konieczności sprawowania całodobowej opieki, to musi ona być jednak stała, permanentna i regularna, a także sprawowana w takim zakresie, który wyklucza możliwość jednoczesnego wykonywania pracy. Możliwość uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego nie wynika z faktu wykonywania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem lekarskim o określonej treści (którego nie mogą negować organy administracji publicznej), ale z konieczności rezygnacji z zatrudnienia bądź podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na niemożność pogodzenia ich z prawnym i moralnym obowiązkiem opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym też kierunku prowadzone było w sprawie postępowanie dowodowe. Jak zasadnie akcentuje się w wyrokach sądów administracyjnych, rolą organów orzekających w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest weryfikacja samej potrzeby zapewnienia osobie niepełnosprawnej pomocy innych osób ( w tej kwestii wiążąco wypowiada się właściwy organ w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności) ale weryfikacja zakresu tej pomocy pod kątem wystąpienia sygnalizowanych wyżej przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 398/22).

Odnosząc się do kwestii choroby afektywnej-dwubiegunowej na jaką choruje mąż strony należy wskazać, na co trafnie zwrócił uwagę także organ odwoławczy, że wydane w stosunku do męża strony orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wymienia jako przyczyny niepełnosprawności symbol 07-S (choroby układu oddechowego i krążenia). Oznacza to, że orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności nie został wydany z uwagi na wspomnianą chorobę. Z akt sprawy nie wynika nadto, by wskazana jednostka chorobowa rzutowała w sposób istotny na zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez stronę przy mężu. W kontekście tej choroby strona wskazywała jedynie na konieczność dbania o regularne przyjmowanie leków przez męża.

W ocenie Sądu, istnieje obiektywna możliwość takiego zorganizowania czasu, by strona mogła sprawować nadzór nad regularnym przyjmowaniem leków przez męża łącząc opiekę z aktywnością zawodową w ramach umowy zlecenia, czy umowy o dzieło. Wrócić należy w tym miejscu uwagę, że umowy krótkoterminowe przeważały w historii aktywności zawodowej strony zanim rozpoczęła ona pracę w A. sp. z o.o.

Końcowo należy dodać, że w sprawie SKO nie kwestionowało zasadności wydania wobec męża strony orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, lecz prowadziło postępowanie ukierunkowane na wykazanie, czy zakres opieki jaką wykonuje strona przy mężu wypełnia przesłankę opieki stałej lub długotrwałej w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., która uniemożliwiałaby podjęcie przez stronę zatrudnienia w jakimkolwiek wymiarze.

W podsumowaniu należy stwierdzić, że w sprawie Sąd nie dostrzegł naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię.

Z uwagi na brak spełnienia przez stronę przesłanek normatywnych do ustalenia jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, rzeczą drugorzędną pozostaje okoliczność posiadania przez stroną prawa do zasiłku opiekuńczego. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji nie był zresztą przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r.

Kierując się całością przedstawionej argumentacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) skargę w sprawie w całości oddalił.