Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1417/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1, art. 9 ust. 2b, art. 10 ust. 1, art. 47 ust. 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer NSA Krystyna Kutzner Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Wojewody z dnia 13 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego skargę oddala


UZASADNIENIE

I.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego w dniu 27 września 2001 r. P. B. w lokalu mieszkalnym przy ul. A 51/9 w K. Zdaniem organu I instancji, z zebranego materiału dowodowego nie wynikało, aby zostały naruszone zasady prawne zameldowania przez P. B. w lokalu mieszkalnym przy ul. A 51/9 w K. Organ wskazał, iż w złożonej przez J. P. – W. dokumentacji dotyczącej sposobu użytkowania przedmiotowego mieszkania wynikało, że lokal nr 9 w okresie od 1 lipca 1991 r. do 31 maja 2001 r. był wynajmowany przez administrację budynku, natomiast pobyt stały P. B. został zarejestrowany dopiero 27 września 2001 r. Poza tym P. B. w swoich pisemnych wyjaśnieniach z dnia 1 lutego 2008 r. kierowanych do Sądu Rejonowego w sprawie dotyczącej zniesienia współwłasności wyraźnie oznajmił, że lokal nr 9 jest pustostanem do generalnego remontu i nie da się go obecnie użytkować. Prezydent Miasta uznał zatem, iż przemijający brak pobytu, w tym przypadku spowodowany koniecznością remontu nie eliminuje zamieszkiwania, albowiem zamiarem P. B. był pobyt w tym lokalu. Organ I instancji nie dał wiary zeznaniom P. M. ponieważ, w ocenie organu, oświadczenia świadka były sprzeczne oraz niedokładne w kwestii użytkowania lokalu nr 9 przez okres ostatnich 8 lat, a nadto świadek ten nie był w stanie sprecyzować w jakim okresie poprzedni lokatorzy nieruchomości przy ul. A 51 w K zajmowali lokal mieszkalny nr 9 i gdzie się on znajdował. Prezydent Miasta stwierdził również, że zeznania P. M. nie zasługiwały na uwzględnienie także z uwagi na związek świadka z zamiarem zakupu jego mieszkania przez P. B. (współwłaściciela kamienicy) i brakiem porozumienia w tej kwestii. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazywał jednoznacznie na konieczność anulowania zameldowania P. B.

Po rozpatrzeniu odwołania J. P. – W. Wojewoda decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] uchylił w całości powyższą decyzję Prezydenta Miasta i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana przedwcześnie. Jego zdaniem, zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i dlatego winien zostać uzupełniony w znacznej części. Organ II instancji podniósł, że nie zostało wyjaśnione w sposób nie budzący wątpliwości, czy P. B. w dacie zarejestrowania pobytu faktycznie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Organ I instancji prowadził bowiem postępowanie pod kątem wymeldowania a nie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zameldowaniu. Ponadto Wojewoda stwierdził, że współwłaścicielami budynku przy ul. A 51 w K są: H. B., P. B., J. P. – W., M. P., W. L. oraz L. L. i wszystkie te osoby powinny być stronami postępowania, jednak organ I instancji nie zawiadomił ich ani o wszczęciu postępowania ani o podjętych czynnościach, czym naruszono prawo strony do wypowiedzenia się odnośnie przeprowadzonych dowodów, a prawo to stanowi jedną z gwarancji procesowych - zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Wojewoda polecił aby rozpatrując ponownie sprawę organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem stron postępowania, ich pełnomocników oraz świadków w celu ustalenia, czy faktycznie P. B. w dacie zarejestrowania pobytu mieszkał w przedmiotowym lokalu. Zdaniem organu II instancji, przesłuchanie tych osób pod odpowiedzialnością karną dopiero będzie miało moc dowodową i pozwoli ustalić w sposób nie budzący wątpliwości powyższą kwestię.

II.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta orzekł po raz drugi o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego w dniu 27 września 2001 r. P. B. w lokalu mieszkalnym przy ul. A 51/9 w K. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że prowadząc ponownie postępowanie w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego kilkukrotnie wyznaczono termin rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich współwłaścicieli oraz ich pełnomocników a także lokatorów przedmiotowej kamienicy. Pomimo wielokrotnych wezwań organowi udało się przesłuchać tylko jednego współwłaściciela nieruchomości – M. P., z której zeznań wynika, że w dacie zameldowania P. B. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu. Organ I instancji wskazał, że przesłuchane w charakterze świadków U. R. (administrator budynku) oraz K. O. nie posiadały wiedzy na temat zamieszkiwania P. B. w spornym lokalu w dacie zameldowania. Zdaniem tego organu, z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby zostały naruszone zasady dokonania zameldowania przez P. B. w przedmiotowym lokalu. Organ powtórzył argumenty, które podniósł w swojej decyzji z dnia [...] 2009 r. odnośnie tego, że przemijający brak pobytu spowodowany koniecznością remontu nie eliminuje zamieszkiwania oraz powtórzył powody, z jakich nie dał wiary zeznaniom P. M. Ponadto, zdaniem organu, ważny był fakt, że P. B. na podstawie porozumienia z M. S. i H. B. dysponował lokalem nr 9, a żadne przepisy prawa nie stanowią, w jaki sposób oraz z jaką częstotliwości osoba meldowana na pobyt stały ma przebywać w lokalu. Prezydent Miasta nie dał wiary zeznaniom M. P. i U. R. W decyzji podniesiono, że M. P. prowadzi działalność w budynku przy ul. A 49, którego współwłaścicielką jest J. P. – W., a U. R. pełniąc funkcje administratora działa w imieniu P. B. i H. B. Organ stwierdził, że podjął wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, m.in. przez wielokrotne wezwania współwłaścicieli budynku oraz świadków mogących posiadać istotną wiedzę i - zdaniem tego organu - nie można po 8 latach jednoznacznie stwierdzić czy w dacie rejestracji pobytu stałego 27 września 2001 r. P. B. zamieszkiwał przy ul. A 51/9 w K. Pokreślono, że obecnie nie jest również możliwe zebranie kolejnych dowodów dotyczących meritum sprawy, a zasadą w takich sytuacjach jest nie działanie na niekorzyść strony zainteresowanej.

Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta wniosła J. P. –W. domagając się jej uchylenia i orzeczenia o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu pobytu stałego w dniu 27 września 2001 r. P. B. w lokalu mieszkalnym przy ul. A 51/9 w K. Decyzji organu I instancji zarzuciła naruszenie przepisów art. 7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniosła, że organ I instancji nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do jej zeznań oraz zeznań P. B. Stwierdziła, że organ bezzasadnie odmówił dania wiary zeznaniom M. P. oraz P. M. Zdaniem odwołującej się, organ nie dostrzegł, że P. B. w zarzutach do opinii biegłego kierowanych do Sądu Rejonowego w sprawie dotyczącej zniesienia współwłasności (sygn. akt [...]) stwierdził, że najpierw lokal nr 9 był wynajmowany przez administrację M. Z. - S., a po opuszczeniu mieszkania przez nią nie nadawał się do zamieszkania, że lokalu nie da się użytkować ani używać i że on sam w tym lokalu jest jedynie zameldowany. Odwołująca się podniosła, że w świetle art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie jest istotne korzystanie i częstotliwość korzystania z lokalu ale faktyczne w nim zamieszkiwanie. Podniosła, że P. B., co sam przyznał w powyższych pisemnych zarzutach, nigdy nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu, nigdy nie miał w nim swoich rzeczy, mieszkanie nigdy nie stanowiło centrum jego spraw życiowych, a w szczególności P. B. nie mieszkał w nim w dacie zameldowania – w dniu 27 września 2001 r.

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Wojewoda po raz drugi uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, że działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że została ona wydana przedwcześnie. Organ odwoławczy przywołał zasady wyrażone w art. 6, art. 7 i art. 8 Kpa i stwierdził, że na organie spoczywał obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 Kpa) poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Spoczywał na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 Kpa) oraz obowiązek uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa. Wszystko to należało uczynić pod kątem treści przepisu art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest ustalenia, czy P. B. w spornym lokalu faktycznie w dniu 27 września 2001 r. mieszkał, czy też nie mieszkał. W ocenie Wojewody, organ I instancji w dalszym ciągu nie wykonał zaleceń organu odwoławczego, dlatego winien prowadząc ponownie przedmiotową sprawę przeprowadzić rozprawę administracyjną stosownie do przepisu art. 89 § 1 Kpa z udziałem stron postępowania lub ich pełnomocników oraz świadków w celu ustalenia, czy faktycznie P. B. w dacie zarejestrowania pobytu mieszkał w przedmiotowym lokalu. Przesłuchanie wezwanych osób pod odpowiedzialnością karną będzie miało dopiero moc dowodową i pozwoli ustalić w sposób nie budzący wątpliwości tą kwestię. Organ II instancji wskazał, że w przypadku ponownego nie stawienia się na rozprawę administracyjną bez uzasadnionej przyczyny osób wezwanych, którym prawidłowo zostały doręczone wezwania, organ I instancji winien zastosować art. 88 §1 i § 3 Kpa. Wojewoda nakazał aby organ I instancji prowadząc ponownie sprawę uzupełnił materiał dowodowy we wskazanym zakresie i dopiero wydał stosowną decyzję.

Z powyższą decyzją Wojewody nie zgodził się P. B. i wniósł na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wyrokiem z dnia 17 czerwca 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 112/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] 2009 r. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, że analiza treści zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] zostały w pełni przez organ I instancji wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Po pierwsze, organ I instancji uzupełnił krąg stron postępowania, a po drugie wszyscy świadkowie mogący mieć wiedzę w sprawie, czyli P. M., U. R. i K. O. zostali przesłuchani, a ich zeznania - w ocenie organu I instancji - nie dały podstaw do wydania decyzji anulującej zameldowanie P. B. w przedmiotowym lokalu. Z kolei świadek Z. B., z uwagi na treść art. 83 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego skorzystała z prawa do odmowy zeznań. Sąd wskazał, że wszystkie strony były wielokrotnie zawiadamiane i wzywane przez organ I instancji na rozprawy administracyjne i ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji przed wydaniem decyzji wyznaczył trzy terminy rozprawy administracyjnej, na którą stawili się jedynie M. P. oraz pełnomocnik J. P. –W. – B. W. Sąd stwierdził, że strony będąc zawiadomione o toczącym się postępowaniu nie wyraziły woli stawienia się na przesłuchanie i kolejne wzywanie ich na skutek ponownego rozpatrywania sprawy jest nieracjonalne, a także Sąd zaznaczył, że w świetle art. 86 Kpa nie ma możliwości stosowania środków przymusu celem przesłuchania stron. Skoro wszyscy świadkowie zostali w sprawie przez organ I instancji przesłuchani, to tym samym nie zachodzi, zdaniem Sądu, potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego w powyższym zakresie. W ocenie Sądu, niedopuszczalnym było polecenie, aby w przypadku ponownego nie stawienia się na rozprawę administracyjną bez uzasadnionej przyczyny osób wezwanych, którym prawidłowo zostały doręczone wezwania, organ I instancji zastosował przepis art. 88 §1 i § 3 Kpa. Takie polecenie przekracza treść przepisu art. 138 § 2 Kpa, który upoważnia organ odwoławczy wydający decyzje kasacyjną do wskazania, jakie okoliczności sprawy należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, do których niewątpliwie nie należy zobowiązanie organu I instancji do nałożenia na stronę grzywny w przypadku ponownego nie stawienia się na rozprawę administracyjną. Sąd wskazał również, że zgodnie z treścią art. 12 § 1 Kpa, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Organ odwoławczy, który pomimo dostrzeżenia potrzeby przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i dysponowania wiedzą o stanie faktycznym uchyla się od rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty - zgodnie z art. 138 § 1 Kpa - i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (art. 138 § 2 Kpa) dopuszcza się również obrazy art. 12 § 1 Kpa. Jeżeli więc organ odwoławczy dostrzegł potrzebę ponownego przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem wszystkich stron, to - zgodnie z treścią art. 140 Kpa - mógł sam tego dokonać bez potrzeby wydawania decyzji kasacyjnej. Sąd stwierdził, że chybiona jest teza organu odwoławczego, iż organ I instancji dopuścił się uchybienia art. 7 Kpa, art. 77 Kpa i art. 80 Kpa, bowiem organ I instancji wykorzystał wszystkie dostępne środki dowodowe, z innych dowodów nie mógł skorzystać na skutek ograniczeń przewidzianych w art. 86 Kpa, a do decyzji odmawiającej anulowania meldunku doprowadziła go ocena dowodów, a nie niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, czy wadliwe zebranie materiału dowodowego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy powołując jako podstawę orzekania przepis art. 138 § 2 Kpa dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania. Norma ta bowiem ma charakter wyjątkowy stanowiąc wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zdaniem Sądu, samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką kasacji decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdyż organ odwoławczy posiada środki pozwalające mu uzupełniać dowody w trybie określonym w art. 136 Kpa. Sąd stwierdził również, iż nie jest także trafne stwierdzenie organu odwoławczego, że uzasadnienie decyzji organu I instancji uchybia art. 107 § 3 Kpa. Nawet gdyby przyjąć, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji uchybia treści tego przepisu, to zdaniem Sądu, nie dawało to podstaw organowi odwoławczemu - w świetle art. 138 § 2 Kpa - do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tym samym, zdaniem Sądu, nie została spełniona żadna przesłanka z art. 138 § 2 Kpa, ponieważ nie zachodzi potrzeba uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub nawet w znacznej części. Ponowne postępowanie przed organem I instancji – zdaniem Sądu - wpłynie tylko na przedłużanie postępowania albowiem brak jest nowych środków dowodowych, z których organ I instancji uprzednio nie skorzystał. Sąd podkreślił też, że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji przez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. W związku z powyższym Sąd uchylił zaskarżoną decyzję organu II instancji uznając, że wydanie decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 Kpa stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

III.

Decyzją z dnia 13 października 2010 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r . o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. Nr [...] w całości i orzekł o anulowaniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 27 września 2001 r. pobytu stałego P. B. w lokalu mieszkalnym przy ul. A 51/9 w K. Organ odwoławczy po ponownej dokładnej analizie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji uznał, że odwołanie J. P. – W. zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy wyciągnął odmienne wnioski aniżeli organ I instancji. Zdaniem organu II instancji, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że P. B. zgłosił w organie meldunkowym pobyt w lokalu przy ul. A 51/9 w K pomimo tego, że w dacie zameldowania pod wskazanym wyżej adresem nie mieszkał i tym samym obowiązek meldunkowy nie zaistniał. Organ uznał zatem, że czynność meldunkowa była od samego początku wadliwa i dlatego podlega anulowaniu. Organ II instancji wyjaśnił też, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma potwierdzić fakt pobytu osoby w lokalu. Zarejestrowanie pobytu stałego w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w nim z zamiarem trwałego przebywania, co w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło. Wojewoda wskazał, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Oznacza to - zdaniem organu - że jedyną przesłanką umożliwiającą prawidłowe zameldowanie na pobyt stały lub czasowy jest faktyczne zamieszkiwanie w danym lokalu. Czynność zameldowania ma potwierdzić istniejący stan faktyczny, a więc osoba winna najpierw zamieszkać w lokalu, a następnie dokonać zameldowania. Organ odwoławczy na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy uznał, że w dniu złożenia przez P. B. wniosku o zameldowanie w lokalu nr 9 przy ul. A 51 w K przesłanka ta nie była spełniona i zameldowanie zostało dokonane bezprawnie. Organ odwoławczy wskazał, że stwierdzenie braku materialnoprawnej przesłanki do uwzględnienia wniosku o zameldowanie na pobyt stały winno skutkować uchyleniem czynności materialno-technicznej zameldowania jako dokonanej z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6 Kpa i art. 7 Kodeks postępowania administracyjnego określających zasadę praworządności działania organów administracji publicznej i zasadę prawdy obiektywnej.

Z powyższą decyzją nie zgodził się P. B., który w dniu 15 listopada 2010 r. wniósł na nią skargę domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdyż – jego zdaniem - nie zostały spełnione przesłanki w nim przewidziane i brak było podstaw faktycznych do dokonania subsumcji stanu faktycznego pod ten przepis. Skarżący zarzucił również mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Kpa) i podniósł, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda całkowicie pominął i w konsekwencji nie rozpatrzył treści zeznań świadka K. O. Zdaniem P. B., organ dopuścił się także przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów w zakresie wniosków, które wyprowadził z pisma skarżącego z dnia 31 grudnia 2007 r. do Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny ([...]). Oświadczenia skarżącego zawarte w przedmiotowym piśmie dotyczą bowiem tylko okresu, na który datowane jest pismo, tj. roku 2007 i nie można było na jego podstawie wyprowadzić niekorzystnych dla skarżącego wniosków w zakresie faktu jego niezamieszkiwania w spornym lokalu w roku 2001. Skarżący zakwestionował również zasadność uwzględnienia przez organ zeznań świadków i wskazał, że Wojewoda dał wiarę zeznaniom P. M. pomimo tego, że brak było ku temu podstaw, a świadek ten nie był nawet w stanie wskazać, gdzie konkretnie znajduje się sporny lokal. Podniósł, że świadek ten jest stronniczy, gdyż prawomocnie oddalono jego powództwo skierowane m.in. przeciwko skarżącemu o wstąpienie w stosunek najmu, a nadto między świadkiem a skarżącym istnieje spór związany z ofertą zakupu lokalu świadka przez skarżącego. Poza tym z zeznań tego świadka wynika, że w przedmiotowym lokalu był tylko raz i to przed rejestracją pobytu skarżącego, a wobec tego nie można wyprowadzać z tych zeznań żadnych wniosków co do wiedzy świadka w dacie rejestrowania pobytu skarżącego. Skarżący podniósł, że ocena zeznań tego świadka powinna być dokonywana z uwzględnieniem art. 82 pkt 1 Kpa, gdyż jego inwalidztwo nie jest tylko i wyłącznie fizycznym upośledzeniem. W skardze P. B. zarzucił, że Wojewoda dał wiarę zeznaniom M. P. pomimo tego, że między nią a skarżącym istnieje ostry konflikt na tle toczącego się w dalszym ciągu postępowania o zniesienie współwłasności kamienicy, w której usytuowany jest sporny lokal. Nadto Wojewoda pominął powiązania istniejące pomiędzy M. P. i J. P. - W. Nie uwzględniono tym samym okoliczności, że M. P. prowadzi działalność gospodarczą w budynku przy ul. A 49, którego współwłaścicielką jest właśnie J. P.- W. Ponadto - zdaniem skarżącego - zeznania M. P. dyskredytuje okoliczność, że nie zamieszkuje ona w nieruchomości przy ul. A 51 i - jak wynika z jej zeznań - niezamieszkiwanie skarżącego w spornym lokalu w dacie zameldowania wywodzi z faktu, że lokal ten w jej subiektywnym odczucie nie nadawał się do zamieszkania. Skarżący uważa, że także zeznania J. P. – W. należało odpowiednio przewartościować, gdyż wynika z nich, że nie ma ona wiedzy o tym, kto mieszkał po M. S. w spornym lokalu, a w szczególności nie wie jak lokal wyglądał po zajęciu go przez skarżącego – dysponuje więc ona jedynie wiedzą odnośnie zasiedlenia spornego lokalu z okresu jeszcze sprzed rejestracji pobytu skarżącego. Zdaniem skarżącego, powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że Wojewoda przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Posługując się dowodami zgromadzonymi nie można bowiem ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu w dacie rejestracji pobytu, tj. w dniu 27 września 2001r. W ocenie skarżącego, Wojewoda dopuścił się także naruszenia art. 107 § 3 Kpa poprzez sporządzenia wadliwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodów odmówił wiarygodności a ograniczył się jedynie do wyliczenia poszczególnych dowodów, ale nie dokonał ich oceny. Ponadto Wojewoda nie wskazał z jakich przyczyn odmówił wiarygodności wyjaśnieniom skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że po zapoznaniu się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie uznał odmiennie niż organ I instancji, że skarżący nigdy nie zamieszkiwał w lokalu przy ul. A 51/9, co potwierdziły wyjaśnienia J. P. – W., M. P. oraz zeznania świadków – P. M. i U. R., jak również wyniki przeprowadzonej kontroli dyscypliny meldunkowej. Organ stwierdził, iż także zeznania świadka K. O. nie potwierdziły okoliczności zamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym mieszkaniu w dacie zarejestrowania jego stałego pobytu w tym lokalu. Zdaniem organu II instancji, na podstawie tak zebranego materiału dowodowego należało stwierdzić, że P. B. nie zamieszkiwał w dacie zameldowania w przedmiotowym lokalu, a w związku z tym brak jest przesłanki niezbędnej do przyjęcia skutecznego zarejestrowania pobytu skarżącego w lokalu przy ul. A 51/9 w K. Skutkuje to więc koniecznością uchylenia czynności materialne technicznej zameldowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późń. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późń. zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu, skarga P. B. jest nieuzasadniona.

Na wstępie Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a.:

"Art. 153. Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia."

Jest niewątpliwym, że ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawa oraz sposobu ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Z kolei związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które byłyby sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się temu poglądowi w pełnym zakresie i stanowisko to potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt II OSK 518/09 (opubl. LEX nr 746901). Z kolei z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r. , sygn. akt I GSK 468/09 (opubl. LEX nr 744798) wynika, że: "Dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji, sąd I instancji nie może pominąć kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte w poprzednim wyroku."

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że podziela w pełni stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 17 czerwca 2010 r. sygn. akt III SA/Kr 112/10, a w szczególności odnośnie tego, że wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji z dnia [...] 2009 r. Nr [...] zostały w pełni przez organ I instancji wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, gdyż organ I instancji uzupełnił krąg stron postępowania i przesłuchał wszystkich świadków mogących mieć wiedzę w sprawie, czyli P. M., U. R. i K. O., że strony będąc zawiadomione o toczącym się postępowaniu nie wyraziły woli stawienia się na przesłuchanie i kolejne wzywanie ich na skutek ponownego rozpatrywania sprawy jest nieracjonalne, że organ I instancji wykorzystał wszystkie dostępne środki dowodowe, z innych dowodów nie mógł skorzystać na skutek ograniczeń przewidzianych w art. 86 Kpa, a do decyzji doprowadziła go ocena dowodów, a nie niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, czy wadliwe zebranie materiału dowodowego, że nie zaszła potrzeba uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub nawet w znacznej części i ponowne postępowanie przed organem I instancji wpłynęłoby tylko na przedłużanie postępowania z uwagi na brak jest nowych środków dowodowych, z których organ I instancji uprzednio nie skorzystał, a także odnośnie tego że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji przez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Mając powyższe uwagi na względzie Sąd orzekający zauważa, że każda osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca stale na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy:

"Art. 6. 1. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania."

Z kolei art. 10 ust. 1 wyżej wymienionej ustawy stanowi:

"Art. 10. 1. Osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia."

O zameldowaniu decyduje organ gminy prowadzący ewidencję ludności (art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych):

"Art. 47. 1. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym.

2. Jeżeli zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy."

Sąd podkreśla, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2b cyt. ustawy). Zameldowanie osoby w lokalu jest więc jedynie potwierdzeniem ustalonego faktu, a czynność materialno-techniczna jak i administracyjna decyzja o zameldowaniu nie powodują przyznania tej osobie prawa do lokalu, podobnie jak i decyzja administracyjna wymeldowania nie pozbawia prawa do lokalu. Celem ewidencji ludności jest zatem odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod danym adresem. Zauważyć przy tym wypada, że z punktu widzenia celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę dopełniającą zameldowania stracił na znaczeniu na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01. W wyroku tym stwierdzono niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który dla skuteczności zameldowania wymagał przedstawienia dokonanego przez właściciela (zarządcę) pisemnego potwierdzenia uprawnienia zainteresowanego do przebywania w lokalu.

Sąd zwraca uwagę na to, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. O kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar osoby, której obowiązek meldunkowy dotyczy, tj. miejsce skoncentrowania najważniejszych spraw życiowych, częstotliwość pobytu w miejscu stałego zameldowania wraz z powodami, dla których tam bywa. O takiej kwalifikacji pobytu przesądza możliwość ustalenia, że osoba tam mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowych ustaleń i prawidłowej oceny stanu faktycznego, przy czym, co należy zauważyć, organ dysponował materiałem dowodowym wskazującym jednoznacznie na fakt nie zamieszkiwania skarżącego kiedykolwiek w przedmiotowym lokalu.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, słusznie organ odwoławczy wskazał na sprzeczności w oświadczeniach skarżącego i jego rodziny nie mogące tym samym potwierdzić faktu zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu. Na k. 22 akt adm. skarżący P. B. słuchany jako strona w dniu 1 września 2008 r. oświadczył, że od czerwca 2008 roku prowadzi remont w lokalu przy ul. A 51/9 i po remoncie zamierza zamieszkać ponownie w tym lokalu razem z rodziną a rzeczy osobiste posiada u swojej mamy w lokalu nr 4A przy ul. A 51 oraz w sklepie, którego jest właścicielem. Jednakże, co podkreślono w decyzji - z pisma Komisariatu Policji z daty 22 sierpnia 2008 r. (k. 37) sporządzonej po przeprowadzonej kontroli dyscypliny meldunkowej w celu ustalenia czy pod adresem A 51/9 zamieszkuje P. B. wynika, że w dniu 21 sierpnia 2008 r. nie zastano skarżącego, a przeprowadzono rozmowę z H. B. i z matką skarżącego Z. B., w trakcie której ustalono, że skarżący "mieszka i przebywa pod wskazanym adresem lecz w chwili obecnej jest na wakacjach". Okoliczności te nie wskazują – jak chce tego skarżący – aby stwierdzić, że istotnie w mieszkaniu jest przeprowadzany jakikolwiek remont uniemożliwiający chwilową nieobecność skarżącego, a świadczą o gołosłowności twierdzeń skarżącego w tym zakresie.

Na poparcie faktu, że skarżący nigdy nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu organ odwoławczy słusznie wskazał na zeznania przesłuchanych w sprawie świadków. Na k. 75 i k. 76 akt administracyjnych znajdują się zeznania świadka P. M., przy czym, co Sąd zauważa, na czwartej stronie protokołu stwierdzono, że świadek ten wskazał przedmiotowy lokal na III piętrze, co przeczy twierdzeniom skargi, że świadek nie był w stanie precyzyjnie wskazać, gdzie znajduje się przedmiotowy lokal". Opierając swoje ustalenia na zeznaniach świadka P. M. (zamieszkującego ponad 60 lat w budynku przy ul. A 51 pod numerem 6), który zeznał w 2009 roku, że ok. 7-8 lat wcześniej w przedmiotowym lokalu mieszkała M. S. z mężem, a następnie nikt w nim nie zamieszkał, a w szczególności nie zamieszkał tam skarżący - organ jednocześnie dał wiarę tym zeznaniom potwierdzonym zeznaniami innych świadków. Również świadek U. R. (firma "C" s.c. zajmująca się zarządzaniem nieruchomościami), z którą bracia P. B. i H. B. zawarli w 2000 roku umowę o administrowanie budynkiem przy ul. A 51 nie potwierdziła słuchana na k. 203 akt adm. faktu zamieszkiwania kiedykolwiek przez skarżącego w przedmiotowym lokalu, na co słusznie wskazał Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Organ uznał zeznania współwłaścicielki nieruchomości przy ul. A 51 i A 49 – M. P. za bezstronne z uwagi na okoliczność, że nie pozostaje ona w konflikcie ani ze skarżącym ani z wnioskodawczynią i słusznie zaznaczył, że jej zeznania wskazują na fakt nie nadawania się przedmiotowego lokalu do zamieszkania po wyprowadzeniu się z niego M. S. Uczestniczka M. P. na k. 205 akt adm. stwierdziła nie tylko, że interesuje się posesją, której jest współwłaścicielką ale zeznała "od Pani M. S. dowiedziałam się, że w trakcie wyprowadzania zlikwidowała swoje mieszkanie w takim sensie, że zabrała stamtąd całe wyposażenie łącznie z sanitariatami". Zdaniem Sądu, zeznania te świadczą o niezamieszkiwaniu przez kogokolwiek w przedmiotowym lokalu po wyprowadzeniu się tej lokatorki i tym samym potwierdzają oświadczenie złożone w 2007 roku przez skarżącego do sądu powszechnego o nie nadawaniu się lokalu do użytkowania. W skardze zarzucono "powiązania" istniejące między tym świadkiem a wnioskodawczynią wskazując, że "M. P. prowadzi działalność gospodarczą w budynku przy ul. A 49, którego współwłaścicielką jest J. P.– W.", jednakże uczestniczka M. P. potwierdzając, że prowadzi działalność pod adresem A 49 wskazała, że jest współwłaścicielką tej nieruchomości. Sąd zauważa także, że skarżący w materiale dowodowym nie zaprzeczył twierdzeniu wnioskodawczyni J. P. – W. złożonym do protokołu przesłuchania strony w dniu 19 sierpnia 2008 r. na k. 19, że skarżący "P. B. prowadzi sklep [...] przy ul. A 49 pod nazwą D" (a jego brat H. B. jest właścicielem sklepu z alkoholami także w budynku przy ul. A 49).

Ma rację strona skarżąca jedynie w tym, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji pominął zeznania świadka K. O. Zdaniem Sądu j okoliczność ta nie ma wpływu na ustalenia stanu faktycznego i dokonaną przez organ ocenę tego stanu faktycznego, gdyż świadek ten potwierdziła zeznania powołanych w decyzji świadków. Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż świadek zamieszkując około 35 lat w budynku przy ul. A 51 pod numerem 4, po sąsiedzku z matką skarżącego Z. B., jednoznacznie na k. 201 akt adm. stwierdziła, że w lokalu na poddaszu zamieszkiwała około dziesięć lat temu kobieta i nie wie aby w lokalu nr 9 kiedykolwiek przez ostatnie dziewięć lat był przeprowadzany remont. Świadek nie potwierdziła, aby w lokalu tym zamieszkiwał skarżący i stwierdziła, że zna skarżącego ale nie wie gdzie on mieszka.

W powyższej sytuacji – zdaniem Sądu - znajduje się na karcie 8 akt adm. oświadczenie skarżącego P. B. podpisane przez niego a skierowane do Sądu powszechnego odnoszące się do przedmiotowego lokalu o treści "B/3/1.1P pow. 19,77m² (str. 10 opinii) od 1.7.1991 do 31.5.2001r. był wynajmowany przez administrację z korzyścią dla wszystkich. Obecnie jest to pustostan do remontu generalnego. Nie jest adekwatne stwierdzenie biegłego bym był jego użytkownikiem, albowiem lokalu użytkować ani używać się nie da. Jestem w nim jedynie zameldowany. Lokal ten wymieniany jest jedynie w celach porządkowych a nie rozliczeniowych" – potwierdza tylko dokonane ustalenia, że skarżący nigdy, a w szczególności po wyprowadzeniu się lokatorki w 2001 roku, nie zamieszkał w lokalu przy ul. A 51/9.

Sąd zauważa, że z akt sprawy wynika, iż skarżący odbiera korespondencję ze skrzynki pocztowej w budynku w K przy ul. A 51 w K, co jednak - będąc jedynym przejawem korzystania z adresu A 51/9 - nie może stanowić o istnieniu przesłanki wystarczającej do uznania faktu jego zamieszkiwania kiedykolwiek w lokalu nr 9 przy ul. A 51. Sama obecność skarżącego w budynku przy ul. A, gdzie zamieszkuje jego matka, nie może stanowić przesłanki do przyjęcia, że skarżący kiedykolwiek zamieszkał w lokalu nr 9 znajdującym się na III piętrze budynku.

Sąd jednocześnie podkreśla, że nie jest wystarczającym do uznania legalności czynności zameldowania wyrażany przez skarżącego zamiar zamieszkania w przedmiotowym lokalu. Stanowisko to jest zgodne z orzecznictwem sądownictwa administracyjnego: "Ocena charakteru pobytu nie może ograniczać się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia woli wnioskodawcy, co do jego zamiarów. Istotne są bowiem przede wszystkim obiektywne okoliczności faktyczne" (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 maja 2008 r., III SA/Wr 508/07, LEX nr 489210); "Bez znaczenia w sprawie o zameldowanie jest okoliczność, dlaczego ewentualnie dana osoba w konkretnym lokalu nie mieszka (w odróżnieniu od postępowania w sprawie o wymeldowanie). Nie jest też wystarczającą przesłanką dla zameldowania sam zamiar zamieszkania pod danym adresem" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 września 2008 r., II SA/Gl 237/08, LEX nr 523955); "Pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Nie spełnia tych kryteriów jedynie posiadanie kluczy do spornego lokalu, czy też okazjonalne jego odwiedzanie" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2008 r., IV SA/Wa 437/08, LEX nr 488336) i "W sprawie o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania znaczenie ma wyłącznie okoliczność, czy dana osoba, która została zameldowana w lokalu, w dniu zameldowania w istocie w nim zamieszkiwała. Jeśli nie, dokonana czynność zameldowania jest wadliwa i podlega uchyleniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., IV SA/Wa 827/08, LEX nr 523965).

Mając powyższe na względzie – Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zawiera żadnego zarzutu mogącego być uwzględnionym i stwierdził, że zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu – a przeto Sąd skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł - jak w sentencji.