Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 708/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2017 r. sprawy ze skargi IR A.S. A. 3 Spółka Komandytowo-Akcyjna w W. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi I. spółka komandytowo-akcyjna w W. (dalej: spółka, strona lub skarżąca) jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: Dyrektor Oddziału, organ odwoławczy lub II instancji) z ... stycznia 2016r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W. Z. z/s w W. (dalej: Kierownik Biura lub organ I instancji) z ... października 2015r., nr ... o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu ... maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR W. Z. z/s w W. wpłynął wniosek I. N. spółka komandytowo-akcyjna (obecnie I. spółka komandytowo-akcyjna) o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik Biura decyzją z ... listopada 2013r., nr ... przyznał spółce płatności rolnośrodowiskowe w wysokości ... zł z tytułu realizacji: wariantu 8.3.1 - Międzyplon ścierniskowy na powierzchni ... ha w kwocie ...; wariantu 1.1 - Zrównoważony sposób gospodarowania na powierzchni ... ha w kwocie ... zł. Decyzję doręczono w dniu ... listopada 2013 r. Płatności zostały w dniu ... grudnia 2013 r. przekazane na rachunek bankowy strony.

Wnioskiem z ... maja 2014 r. skarżąca zwróciła się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w ramach pakietu: - 1 Rolnictwo zrównoważone, wariant 1.1 Zrównoważony sposób gospodarowania (powierzchnia ...ha), - 8 Ochrona gleb i wód, wariant 8.3.1 Międzyplon ścierniskowy (powierzchnia ...ha).

Decyzją z ... lutego 2015 r., nr ... organ I instancji odmówił spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Powodem odmowy przyznania płatności było ustalenie, że strona stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. W ocenie organu I instancji skarżąca nie spełnia definicji producenta rolnego. Z raportu spółki "W I." SA (komplementariusza spółek komandytowo - akcyjnych W I. nr od 1 do 13) wynika, że spółki komandytowo akcyjne są spółkami zależnymi od Spółki "W I." SA. Spółki reprezentuje ten sam zarząd, a siedziby spółek mieszczą się pod tym samym adresem. Kierownik Biura wskazał, że grunty zgłaszane do płatności zarówno przez skarżącą, jak i inne spółki (spółki komandytowo–akcyjne W I. nr od 1 do 13) są zarządzane przez te same osoby i nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych i niepowiązanych ekonomicznie czy też technologicznie.

Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor Oddziału decyzją z ... lipca 2015r., nr ... utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpoznania skargi, wyrokiem z 2 czerwca 2016r., V SA/Wa 3861/15 oddalił skargę. Strona wniosła skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Następnie, mając na uwadze stwierdzone w 2014 r. nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, Kierownik Biura zawiadomieniem nr ... z ... września 2015 r. poinformował stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego przyznanych na podstawie decyzji z ... listopada 2013 r. Na mocy powyższego zawiadomienia strona została również poinformowana, że w oparciu o art. 10 § 1 k.p.a. przysługuje jej prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji prawo wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Kierownik Biura decyzją z ... października 2015 r. ustalił stronie kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego w wysokości ... zł.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału zaskarżoną decyzją z ... stycznia 2016r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura z ... października 2015r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu ... maja 2013 r. spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 i zobowiązała się do realizacji 5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika Biura z ... listopada 2013 r., zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień ... marca 2013 r.

Dyrektor Oddziału stwiertdził, że z akt sprawy wynika natomiast, że w kolejnym roku realizacji programu organy ARiMR ustaliły, iż skarżąca, w związku ze stworzeniem sztucznych warunków do uzyskania płatności nie spełniła warunku przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U, poz. 361, ze zm., dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe). Powyższe skutkowało odmową przyznania spółce płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014.

Organ II instancji powołał § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego i wyjaśnił, że w świetle tego przepisu i zobowiązań przyjmowanych przez rolnika składającego pierwotny wniosek o płatność rolnośrodowiskową jest oczywiste, że w razie zmiany warunków realizacji przyjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego bez poinformowania organów Agencji o przyczynach tego stanu, istnieje - co do zasady - podstawa do wydania decyzji ustalającej wysokość kwoty pobranych płatności przypadających do zwrotu. Podkreślił, że z powołanego przepisu wynika m.in., że płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, gdy rolnik nie spełnia także "innych" niż wymienione w nich warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Warunki przyznania przedmiotowych płatności określają przepisy § 2-4 rozporządzenia rolnośrodowiskowego.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że w toku prowadzonego postępowania w zakresie przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej za rok 2014 ustalono, iż spółka nie spełniła warunków przyznania płatności, określonych w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ustalony bowiem stan faktyczny wykazał związek pomiędzy poszczególnymi spółkami (oznaczonymi numerami od 1 do 12), które to podmioty były zarządzane przez spółkę dominującą - W I. Spółka Akcyjna, utworzenie zaś podmiotu zależnego, jako jednego z wielu - miało na celu stworzenie warunków, w sposób sztuczny, wyłącznie dla uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tym zakresie organ powołał się na orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości UE z 7 lutego 2013 r. (sprawa C-454/11) i stwierdził, że w sytuacji stwierdzenia, że strona w kolejnym roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego nie spełniła "warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu" organ, w myśl § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego zobowiązany jest do ustalenia temu podmiotowi kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych za rok 2013.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, organ przytoczył treść przepisów mających w sprawie zastosowanie oraz stwierdził, iż kwota nienależnie pobranych płatności za 2013r. przekracza kwoty stanowiące równowartości 100 euro, przeliczone na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L nr 171 z 23 czerwca 2006, str. 1, ze zm., dalej: rozporządzenie 883/2006). Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Odnosząc się do złożonego odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1438 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR), jest samodzielnym postępowaniem, w którym w drodze decyzji następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych. Powyższe oznacza, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez spółkę w roku 2013 nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznających pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostają ostateczne decyzje przyznające płatności za poszczególne lata.

Odnosząc się natomiast do zarzutu strony w zakresie naruszenia przez organ przepisów § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego wyjaśnił, że § 39 ust. 1 ww. rozporządzenia, który w sprawie znajduje zastosowanie, nie przewiduje żadnych innych przesłanek zwrotu pobranych płatności - oprócz stwierdzenia, że beneficjent nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Wskazał, że decyzje dotyczące przyznania płatności rolnośrodowiskowej w poszczególnych latach i przyjęte w nich ustalenia faktyczne oraz przesłanki i podstawy prawne zmniejszenia lub odmowy pomocy dają organowi pełne podstawy do przyjęcia, że istniały warunki do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, podlegających zwrotowi. Z zawartej w aktach ostatecznej decyzji wydanej w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej i przeanalizowanej przez organy w aspekcie podstaw określenia pomocy nienależnie pobranej wynika, że poczynione w tym względzie ustalenia są prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Dyrektor Oddziału wskazał, że są one nieuzasadnione i wydana decyzja organu I instancji jest prawidłowa.

Analizując przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, organ II instancji powołał art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 25, str. 8 z 28 stycznia 2011 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 65/2011), który stanowi, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Zdaniem Dyrektora Oddziału w sprawie płatność nie została dokonana na skutek pomyłki, gdyż płatności te spółka uzyskała na mocy decyzji Kierownika Biura z ... listopada 2013 r., wydanej na podstawie złożonego przez stronę wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013. Ww. płatności stały się płatnościami nienależnymi w wyniku ujawnienia, że skarżąca nie spełniła warunków przyznania płatności na rok 2014. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Kierownika Biura z ... listopada 2013r. i po realizacji przedmiotowych płatności na rachunek bankowy. Organ I instancji przyznając płatności kierował się danymi zawartymi we wniosku strony z ... maja 2014 r. Natomiast za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z nim rolnik i sam fakt niezweryfikowania tej treści przez organ nie może być traktowany jako pomyłka organu stanowiąca element określenia przesłanki wyłączającej obowiązek zwrotu nienależnej płatności.

Zdaniem organu, na uwagę zasługuje również fakt, że w postępowaniu w zakresie przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014 ustalono, iż grunty zgłoszone do płatności przez stronę są zarządzane przez W I. Spółka Akcyjna i stanowią część posiadanego przez spółkę gospodarstwa rolnego. W celu obejścia przepisów dotyczących modulacji płatności rolnośrodowiskowych I. Spółka Akcyjna dokonała sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, tworząc podmioty faktycznie zarządzane przez nią, a formalnie występujące o płatności jako odrębni producenci rolni. Organ staną na stanowisku, że aplikowanie o pomoc przez ten podmiot w ramach kilkunastu spółek kapitałowych należy postrzegać jako działanie celowe, skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Tym samym nieprawidłowe przyznanie płatności mogło zostać wykryte przez stronę w zwykłych okolicznościach. Materiał zgromadzony w toku postępowań w sprawach dotyczących przyznania płatności, jak i postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności pozwala na przyjęcie stanowiska, że ww. działania były w pełni świadome i nakierowane na "obejście" przepisów prawa w celu uzyskania korzyści finansowych.

Dyrektor Oddziału odniósł się także do kwestii przedawnienia i wskazał, że za datę dopuszczenia się nieprawidłowości w sprawie należy uznać dzień ... maja 2014 r., tj. dzień złożenia wniosku będącego następstwem stworzenia przez podmiot sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami danego systemu wsparcia. Tym samym w realiach sprawy nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, gdyż przed upływem 4 lat od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, tj. w dniu 7 października 2015 r. doręczono spółce decyzję z ... października 2015 r. o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego. W konkluzji stwierdzono, że płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013 w wysokości ... zł jest płatnością nienależną i nie zachodzą negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności.

Dodatkowo organ wyjaśnił powołując się na stosowne przepisy, że strona jest zobowiązana do zwrotu tej płatności wraz z należnymi odsetkami.

Pismem z ... marca 2016r. skarżąca złożyła skargę na ww. decyzję Dyrektora Oddziału z ... stycznia 2016r. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji lub jej uchylenie. Ewentualnie spółka wniosła o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

I. rażące naruszenie przepisów:

1) art. 107 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 20116r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. 6, 7, 8 i 11 k.p.a., poprzez wadliwe ujęcie składników decyzji oraz wadliwe jej uzasadnienie, co polegało na:

a) na niewskazaniu podstawy prawnej w sentencji decyzji i jej niewyjaśnieniu w uzasadnieniu,

b) niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,

c) przyjęciu nielogicznej argumentacji prawnej i faktycznej, jako stojącej za rozstrzygnięciem,

co w rażący sposób godzi w realizację zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a także mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż konstrukcja uzasadnienia czyni niemożliwym dokonanie oceny jej prawidłowości, ponieważ nie można mieć pewności, jakie przepisy zostały zastosowane przez organ, a więc nie wiadomo na jakich przesłankach prawnych i faktycznych w istocie oparto rozstrzygnięcie, a także świadczy o wadliwości rozumowania stojącego za rozstrzygnięciem;

2) art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1378 ze zm., dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju), poprzez przyjęcie, że w postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych, obowiązują modyfikacje reguł postępowania dowodowego, określone w treści tych przepisów, podczas gdy należało przyjąć, że przepisy te mają zastosowanie jedynie w postępowaniu "w sprawie dotyczącej przyznania pomocy" (art. 21 ust. 2 in principio), do której to kategorii nie należy sprawa o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, a więc przepisy te nie mogły mieć w niniejszej sprawie zastosowania, a stosowane winny być bez modyfikacji reguły dotyczące postępowania dowodowego określone w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności w art. 7, 77 § 1 i 80, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przyjmując za obowiązując te modyfikacje zasad postępowania dowodowego organ m.in. przyjął, że w niniejszej sprawie nie jest obowiązany "do podejmowania z urzędu wszelkiej inicjatywy co do - zebrania materiału dowodowego", a także, że "to strona musi się wykazywać wzmożoną aktywnością w gromadzeniu i przedstawianiu dowodów", co mogło w konsekwencji doprowadzić do tego, że organ uznał za udowodnione okoliczności, uzasadniające przyjęcie, że skarżąca nienależnie pobrała płatności, w sytuacji, gdy ich zaistnienie nie zostało w sposób przekonujący wykazane w przeprowadzonym postępowaniu dowodowym;

3) art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny zebranego materiału w sposób dowolny (przekraczający dostępną organowi swobodę), co w szczególności polegało na zaniechaniu poczynienia własnych ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a oparciu się jedynie na częściowej rekonstrukcji ustaleń faktycznych poczynionych w innej sprawie administracyjnej oraz na treści decyzji kończącej tę inną sprawę, której kopie zostały włączone do akt sprawy przez organ pierwszej instancji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku tych naruszeń organ poczynił ustalenia faktyczne, które doprowadziły go do przyjęcia, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności;

II. naruszenie przepisu:

4) art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że: w razie odmowy przyznania płatności beneficjentowi płatności z powodu uznania, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia, dopuszczalne jest ustalenie, że doszło do nienależnego pobrania płatności w latach poprzednich bez uprzedniego wyeliminowania z obrotu, np. w trybie wznowienia postępowania, decyzji przyznających płatności w latach poprzednich, podczas gdy należało przyjąć, że w sytuacji, gdy doszło do odmowy przyznania płatności z powodu stwierdzenia, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia, aby dopuszczalne było stwierdzenie nienależnego pobrania płatności w latach poprzednich, niezbędne jest:

- wcześniejsze wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznych decyzji przyznających płatności za lata poprzednie, a następnie wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności,

- lub też wykazanie, że płatności zostały pobrane nienależnie z innego powodu niż tylko ten, że w roku kolejnym stwierdzono stworzenie sztucznie warunków wymaganych do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia,

co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z powodu przyjęcia takiej wykładni organ uznał, że dopuszczalne jest prowadzenie postępowania w wyniku, którego zapadła zaskarżona decyzja, a także nie poczynił szczegółowych ustaleń faktycznych mających na celu stwierdzenie, czy zaszła któraś z przesłanek uznania pobranych płatności za nienależne;

5) § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w związku z art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że w razie odmowy przyznania beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej z powodu uznania, że stworzone zostały sztucznie warunki wymagane do otrzymania płatności w celu uzyskania ich w sposób niezgodny z celami wsparcia oznacza, beneficjent taki nie spełnia warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu, podczas gdy należało przyjąć, że odmowa przyznania tej płatności z powodu stworzenia sztucznie warunków w celu uzyskania tej płatności w sposób niezgodny z celami danego wsparcia nie jest jednoznaczna z brakiem spełnienia przez taką osobę warunków przyznania płatności, gdyż przesłanką odmowy przyznania płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków jest m.in. właśnie spełnianie warunków przyznania wsparcia, w przeciwnym razie odmowa przyznania płatności musiałaby być motywowane brakiem spełniania przesłanek jej przyznania, a nie sankcyjną odmową przyznania wsparcia (z powodu stworzenia sztucznych warunków), co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż z powodu przyjęcia takiej wykładni organ uznał, że fakt odmowy przyznania płatności skarżącej z powodu stworzenie sztucznych warunków jest wystarczający do przyjęcia, że skarżąca nie spełnia przesłanej jej przyznania, a więc, że wcześniej nienależnie pobrała płatności;

6) art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podczas gdy należało przyjąć, że w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do ustalenia, iż skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową;

7) art. 28 ust. 1 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności;

8) § 39 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności;

9) § 39 ust. 2 pkt. 1)-4) rozporządzenia rolnośrodowiskowego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu w ustalonym stanie faktycznym, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, podczas gdy w ustalonym stanie faktycznym nie było podstaw do przyjęcia, że skarżąca nienależnie pobrała płatność rolnośrodowiskową i ustalenia zaskarżoną decyzją kwoty nienależnie pobranych płatności.

W uzasadnieniu skargi stroną rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie.

W trakcie rozprawy w dniu 9 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." z uwagi na brak członków zarządu w organie komplementariusza reprezentującego Skarżącą spółkę. Na tę okoliczność złożył odpis protokołu z posiedzenia Rady Nadzorczej I. SA – komplementariusza skarżącej - z ... listopada 2016 r. z listą obecności oraz odrębną uchwałą nr ... podjętą na tym posiedzeniu o odwołaniu członka zarządu.

Odpowiadając na pytanie Przewodniczącej składu orzekającego pełnomocnik oświadczył, że nie posiada odpisu umowy (statutu) spółki akcyjnej – komplementariusza skarżącej oraz że do chwili obecnej nie został złożony wniosek do KRS I. SA o wykreślenie członka zarządu wg. treści złożonej uchwały nr ... z ... listopada 2016 r., bowiem nie ma podmiotu uprawnionego do złożenia takiego wniosku. Odwołany skład zarządu spółki S.A. nie jest uprawniony do złożenia wniosku do KRS o jego wykreślenie.

Odpowiadając na pytanie sędziego sprawozdawcy nie potrafi odpowiedzieć kto i kiedy złożył wniosek w imieniu I. SA do Sądu Rejestrowego zakończony wpisem w KRS tej spółki z ... lutego 2017 r., nr ..., o wykreśleniu prokurenta A. J.

Sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności sąd wyjaśnia, że odmówił zawieszenia postępowania sąsdowoadministracyjnego na rozprawie w dniu 9 marca 2017r. na podstawie art. 124 § pkt 2 p.p.s.a. z uwagi na brak członków zarządu w organie komplementariusza reprezentującego skarżącą spółkę. W myśl tego przepisu sąd zawiesza postępowanie z urzędu jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że sąd w czasie przerwy w rozprawie zapoznał się z urzędu z informacją zamieszczoną w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 32/2017 (5169) i nr i nr 44/2017 (5181) umieszczonym na stronie internetowej Lex Omega on-line oraz informacją zamieszczoną na tej stronie w zakładce Baza Wiedzy IPG, z których wynika, że w KRS ... I. SA zostały dokonane wpisy:

- z ... lutego 2017 r. nr ... dotyczący wykreślenia w rubryce 2 dotychczasowej siedziby i adresu spółki i wpisania nowego adresu spółki; wpisania informacji w rubryce nr 4 o zmianie statutu spółki wg. aktu notarialnego z ... czerwca 2016 r. oraz o wykreśleniu prokurenta A. G. J.;

- z ... lutego 2017 r. nr ... o wykreśleniu 2 członków Rady Nadzorczej i wpisaniu 2 innych członków Rady Nadzorczej.

W ocenie sądu przestawione wpisy w KRS spółki I. S.A. są wybiórcze w stosunku do jej działań i poświadczają, iż spółka działa, gdyż składane są stosowne wnioski na podstawie podjętych udokumentowanych działań. Przykładowo wykreślenie prokurenta z KRS musiało być poprzedzone jego odwołaniem, a o odwołaniu prokurenta stanowi zarząd spółki, zmiana umowy spółki (statutu) musi być dokonana przez Walne Zgromadzenie, a to oznacza, że Walne Zgromadzenie musi być zwołane przez właściwe podmioty. W tych warunkach niezłożenie do Sądu Rejestrowego wniosku z uchwałą Rady Nadzorczej z ... listopada 2016 r. o odwołaniu składu zarządu, a natomiast przedstawianie tej uchwały w innych wybranych postępowaniach sądowych, jak np. przedmiotowe, oznacza, w ocenie sądu, wykorzystywanie tej uchwały na użytek znany spółce.

Okoliczność ta została wzięta pod uwagę przez sąd w połączeniu z faktem, że pełnomocnik nie wykazał żądnym dokumentem należytego powiadomienia członków Rady Nadzorczej o posiedzeniu tego organu w dniu ... listopada 2016 r., nie złożył do akt przedmiotowej sprawy Statut spółki, który potwierdzałby, że to Rada Nadzorcza była uprawniona do odwołania prezesa zarządu spółki. Nie można zatem uznać aby w warunkach niniejszej sprawy skarżąca wykazała prawidłowość podjęcia tej uchwały skutkującą odwołaniem zarządu i w konsekwencji brakiem organu spółki I. S.A. uniemożliwiającym jej działanie, a przez to uniemożliwiającym działanie skarżącej. Co więcej przedstawiana uchwała została podjęta ... listopada 2016 r., zaś pełnomocnictwo zostało udzielone ... listopada 2016 r., natomiast skarżąca została powiadomiona o terminie rozprawy w dniu ... lutego 2017 r. Tym samym miała możliwość zgromadzenia dokumentów celem wykazania zaistnienia sytuacji objętej wnioskiem o zawieszenie postępowania. Nie było zatem konieczne udzielenie przez sąd dodatkowego terminu pełnomocnikowi skarżącej do złożenia dokumentów mających na celu uzasadnienie podnoszonej okoliczności.

Dodatkowo powyższe działania, zdaniem sądu noszą znamiona obchodzenia prawa, a to w kontekście odnoszącym się do odzwierciedlanej w orzecznictwie Trybunały Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Trybunału Konstytucyjnego tożsamości podstaw aksjologicznych obowiązywania systemu prawa krajowego oraz systemu prawa unijnego nakazuje uwzględniać tę jego konsekwencję, że prawo unijne - a więc tak samo, jak i prawo krajowe - sprzeciwia się powoływaniu się na wprost wynikające z jego uregulowań, czy też wyinterpretowane z nich przez Trybunał Sprawiedliwości uprawnienia, w sytuacji gdy, polegać miałoby to wyłącznie na tworzeniu stanów faktycznych (stanów rzeczy) pozornie tylko odpowiadających tym uprawnieniom w celu skorzystania z nich i powoływania się na nie, przy jednoczesnym braku istnienia ku temu usprawiedliwionych oczekiwań i podstaw. To jest takich, które znajdowałyby uzasadnienie w prawnie chronionych wartościach (zasad wolnej, uczciwej konkurencji i równego dostępu do środków publicznych w trakcie procesu udzielania zamówienia). Powyższe znajduje potwierdzenie w tym stanowisku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, z którego wynika, że nikt nie może powoływać się na normy prawa unijnego w celach nieuczciwych lub stanowiących nadużycie (por. np. wyrok dnia 18 grudnia 2014 r., w połączonych sprawy C - 131/13, C - 163/13 i C-164/13). Tym samym sąd oddalił wniosek o zawieszenie postępowania.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sąd nie dopatrzył się wskazanych naruszeń prawa przez organy orzekające, które dawałyby podstawę do uchylenia, czy stwierdzenia nieważności w całości lub w części zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Na gruncie ustawy o wspieraniu rozwoju obowiązek zwrotu pobranych nienależnie płatności wynika wprost z jej art. 28 ust. 1, według którego pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie z art. 28 ust. 3 tej ustawy właściwość i tryb ustalania kwot pomocy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej. Ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej lub krajowych następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR).

Podstawę prawną żądania zwrotu przyznanej płatności w ramach Programu Rolnośrodowiskowego doprecyzowuje § 39 ust. 1 oraz ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy o wspieraniu rozwoju. Stosownie do § 39 ust. 1 wskazanego rozporządzenia płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik nie realizuje całego zobowiązania rolnośrodowiskowego, w szczególności w związku z niesporządzeniem planu działalności rolnośrodowiskowej albo sporządzeniem go niezgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej określonych w rozporządzeniu. Ponadto płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik: 1) nie przestrzega żadnych wymogów w ramach wariantu określonego pakietu, w szczególności w związku z dokonaniem wymiany działek, o której mowa w art. 10 ust. 4 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działek rolnych, zwierząt lub miedz śródpolnych objętych danym wariantem; 2) zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zmniejszeniem; 3) zmniejszył liczbę zwierząt danej rasy lokalnej objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 do poziomu niższego niż liczba zwierząt danej rasy, do których została przyznana: a) pierwsza płatność rolnośrodowiskowa lub b) płatność rolnośrodowiskowa za 2011 r. – w przypadku gdy zobowiązanie rolnośrodowiskowe w ramach tego pakietu zostało podjęte przed dniem 15 marca 2011 r. – przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do zwierząt objętych zmniejszeniem oraz zwierząt, które zostały zastąpione przez te zwierzęta na podstawie § 8 ust. 1; 4) nie złożył wniosku o przyznanie kolejnej płatności rolnośrodowiskowej za realizację danego wariantu albo informacji, o której mowa w § 23 ust. 3, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana za realizację tego wariantu (§ 39 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego).

Zdaniem Dyrektora Oddziału spółka pobrała nienależnie płatności rolnośrodowiskowe gdyż nie spełniła warunku przyznania tych płatności określonego w § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W myśl tego przepisu płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha (brzmienie obowiązujące w dniu składania przez skarżącą wniosku o płatność rolnośrodowiskową na rok 2014).

Sformułowane w skardze obszerne zarzuty spółki sprowadzają się w istocie do dwóch kwestii spornych, mianowicie:

1) czy przed wydaniem decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych koniecznej jest uprzednie wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznających te płatności, np. w trybie nadzwyczajnym (wznowienia postępowania)?

2) czy w postępowaniu mającym na celu ustalenie, czy strona pobrała nienależnie płatności organ winien dokonać wszystkich ustaleń faktycznych samodzielnie, czy też może oprzeć się na materialnego dowodowym zgromadzonym w innym postępowaniu i ustaleniach zawartych w decyzji kończącej to inne postępowanie, tj. np. w decyzji odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej z powodu niespełnienia jednego z warunków jej przyznania?

Wymaga podkreślenia, że w kontekście drugiego z zagadnień bez znaczenia dla rozpoznawanej sprawy pozostają wywody strony opisane w pkt 2 zarzutów skargi, tj. problem czy w postępowaniu mającym na celu ustalenie, czy strona pobrała nienależnie płatności postępowanie dowodowe ma charakter w pełni wynikający z przepisów k.p.a., czy też zmodyfikowany zapisami art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju. W ocenie sądu skoro ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z Unii Europejskiej lub krajowych następuje w drodze decyzji administracyjnej, to nie może budzić wątpliwości, że postępowanie toczy się w oparciu o przepisy k.p.a. Zastosowanie znajdą zatem art. 75 § 1 oraz art. 76 § 1 k.p.a., których obowiązywanie nie zostało wyeliminowanie "w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy" mocą art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o wspieraniu rozwoju. Zgodnie przywołanymi przepisami k.p.a. dowodami w sprawie administracyjnej mogą być dokumenty, a dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Bez wątpienia dokumentem urzędowym jest decyzja administracyjna. W realiach rozpoznawanej sprawy istnieje w obrocie prawnym decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR W. Z. z/s W. z ... lutego 2015 r., nr ..., mocą której odmówiono spółce przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektora Mazowieckiego Regionalnego Oddziału ARiMR w Warszawie z ... lipca 2015 r. nr ...

Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji prowadzone było na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR i bezsprzecznie jest ono samodzielnym postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie przyznania płatności. Pomimo tego ustalenie w tym postępowaniu czy przyznane kwoty pomocy są przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać zarówno z ustaleń dokonanych w toku tego postępowania, jak też z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. Sąd stoi na stanowisku, że w sytuacji w której prowadząc postępowanie w trybie ww. art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR organ podejrzewa, iż nienależne pobranie płatności nastąpiło wskutek niespełnienia warunków jej przyznania, tym bardziej zasadne jest sięgniecie do ustaleń poczynionych w toku wyspecjalizowanego postępowania prowadzonego stricte w celu sprawdzenia, czy strona spełniła przesłanki pozwalające na przyznanie jej pomocy w ramach programu rolnośrodowiskowego.

Sądowi wiadome jest także z urzędu, że wyrokiem z 2 czerwca 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3861/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki na ww. decyzję Dyrektora Oddziału z ... lipca 2015 r. Powyższa okoliczność jest też znana stronom niniejszego postępowania z uwagi na fakt, że uczestniczyły w toku postępowania zakończonego wskazanym wyrokiem. W wyroku tym sąd za prawidłowe uznał stwierdzenie organu, że tworzenie wielu podmiotów prawa krajowego przez tą samą osobę lub grupę osób fizycznych i prawnych i jednoczesne ubieganie się o przyznanie płatności w ramach poszczególnych jednostek zarządzanych przez ten sam podmiot jest stworzeniem sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celem wsparcia. W I. S.A. (obecnie I. S.A.) utworzyła 12 spółek komandytowo-akcyjnych, oznaczonych kolejnymi cyframi od 1 do 13 (w tym także skarżącą), które ubiegały się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 do powierzchni ... ha (wariant 2.1). Sąd zauważył, że zgodnie z § 20 ust 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność do powierzchni 100 ha objęta byłaby stawka 100% natomiast powierzchnie przekraczające 100 ha i nie większe niż 200 ha objęte byłyby stawką 50%. Powierzchnia ... ha została więc podzielona między poszczególne spółki komandytowo-akcyjne, co umożliwiłoby uzyskanie pełnej 100% stawki płatności. Tymczasem zadeklarowane do płatności przez wszystkie spółki komandytowo-akcyjne grunty, stanowią w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i powinny być deklarowane przez jednego rolnika, za którego należy uznać spółkę nadrzędną i zarządzającą poszczególnymi jednostkami, tj. W I. S.A. (obecnie I. S.A.). Z tej samej przyczyny Dyrektor Oddziału określił skarżącej w zaskarżonej decyzji kwotę nienależnie pobranych płatności. Organ odwoławczy oparł się na swoich ustaleniach poczynionych w innym postępowaniu, których prawidłowość potwierdził sąd oddalając skargę spółki ww. wyrokiem.

Z uwagi na powyższe sąd nie uwzględnił zarzutów naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz dokonanie oceny zebranego materiału w sposób przekraczający dostępną organowi swobodę, co w szczególności polegało na zaniechaniu poczynienia własnych ustaleń faktycznych w niniejszym postępowaniu, a oparciu się jedynie na częściowej rekonstrukcji ustaleń faktycznych poczynionych w innej sprawie administracyjnej oraz na treści decyzji kończącej tę inną sprawę.

W tym miejscu należy odnieść się do drugiego zasadniczego zarzutu skarżącej. Spółka twierdzi, że przed wydaniem decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności konieczne było uprzednie wzruszenie decyzji przyznającej skarżącej płatność rolnośrodowiskową na 2013r. W cenie sądu stanowisko skarżącej w tej kwestii jest błędne.

Jak zostało już zaakcentowanej powyżej postępowanie prowadzone w trybie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy o ARiMR jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozważano już przedmiotowy problem i przyjmuje się, że warunkiem koniecznym wydania w omawianym trybie decyzji ustalającej kwoty nienależnie, czy nadmiernie pobranych środków nie jest uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności (por. np. wyroki NSA: z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 96/12 oraz z 15 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1518/11, z dnia 21 października 2016r. sygn. akr II GSK 2115/16). Pierwsze z postępowań dotyczy bowiem przyznanego stronie prawa do świadczeń ze środków publicznych za rok rozliczeniowy, natomiast drugie z postępowań dotyczy ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej w świetle złożonej przez stronę wcześniejszej deklaracji i stwierdzonych dopiero ex post okoliczności faktycznych. Są to zatem dwa różne postępowania i różny jest też przedmiot wydanych w ich wyniku decyzji. Z sytuacją, w której dochodzi do nienależnego pobrania środków przyznanych w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich mamy do czynienia nie tylko wówczas, gdy pomoc zostaje przyznana i wypłacona na podstawie decyzji, która została wyeliminowana z porządku prawnego, ale także wtedy, gdy beneficjent otrzymał płatności, które nigdy nie powinny być mu przyznane z uwagi na niespełnienia wymogów ich przyznania, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza, że dla ustalenia kwot świadczeń nienależnie pobranych przez skarżącą za 2013 r. nie było konieczne wzruszenie decyzji przyznające jej pomoc i dopuszczalne jest uznanie za nienależnie pobrane płatności za ten okres w sytuacji, gdy w porządku prawnym pozostaje ostateczna decyzja przyznając płatności za 2013r.

Organy obydwu instancji również prawidłowo uznały, że to skarżąca ma obowiązek zwrócić płatności przyznane bezpośrednio jej. Obowiązek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych ma charakter wsteczny, co uzasadnione jest celem i kompleksowym charakterem programu rolnośrodowiskowego. Program ten ma charakter wieloletni i beneficjent pomocy zobowiązany jest do jego realizacji w każdym kolejnym roku na uzgodnionych warunkach. Wywiązanie się z obowiązku spełniania warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w jednym roku nie jest podstawą do uznania, że producent rolny wywiązał się z zobowiązania i może zatrzymać płatność dotyczącą tego roku. Tylko wywiązywanie się strony z obowiązków przyjętych w ramach programu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych musi być oceniane w okresie całego pięcioletniego okresu zobowiązania. Wymogi nałożone na stronę w programie rolnośrodowiskowym wiążą stronę przez cały okres trwania zobowiązania. Niespełnienie warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej w danym roku powoduje nie tylko nieprzyznanie płatności za ten rok, lecz skutkuje obowiązkiem zwrotu płatności wcześniej przyznanych obejmujących okres zobowiązania wieloletniego.

Nie mógł zostać uwzględniony zarzut opisany w pkt 5 skargi, że odmowa przyznania beneficjentowi płatności rolnośrodowiskowej z powodu stworzenia sztucznie warunków w celu uzyskania tej płatności w sposób niezgodny z celami danego wsparcia nie jest jednoznaczna z brakiem spełnienia przez taki podmiot warunków przyznania płatności, gdyż przesłanką odmowy przyznania płatności z powodu stworzenia sztucznych warunków jest m.in właśnie spełnianie warunków przyznania wsparcia. W ocenie sądu jest to argumentacja podlegająca rozważeniu w toku postępowania toczącego się wskutek złożenia wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Niezrozumiały jest dla sądu zarzut naruszenia art. 4 § 8 rozporządzenia 65/2011, zgodnie z którym nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Naruszenie tego przepisu nastąpiłoby bowiem w sytuacji gdy organ ustaliwszy, że skarżąca stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności, mino tego przyznałby spółce płatność rolnośrodowiskową.

Niezasadne okazały się też zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 i § 3 w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej w zaskarżonej decyzji wskazano podstawę prawną jej wydania i obszernie wyjaśniono dokonaną przez organ wykładnię znajdujących zastosowanie w sprawie przepisów prawa. W ocenie sądu, dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności. Wyciągnięte w sprawie wnioski są logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ przeanalizował każdy aspekt sprawy. Ustalił nie tylko czy skarżąca pobrała nienależnie płatności, ale również czy w sprawie zaistniały przesłanki pozwalające na odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Dokonanym ustaleniom nie można w żaden sposób zarzucić jakichkolwiek nieprawidłowości. Organy odniosły się również do wszystkich zarzutów odwołania dostatecznie wyjaśniając zajęte stanowisko w odniesieniu do każdego z zarzutów.

Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. sąd oddalił skargę jako niezasadną.