Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Wr 441/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 609  Gospodarka wodna, w tym ochrona wód, budownictwo wodne, melioracje, zaopatrzenie w wodę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie: sędzia NSA Roman Ciąglewicz asesor sądowy Grażyna Jeżewska - sprawozdawca Protokolant: sekretarz sądowy Jolanta Hadała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 roku sprawy ze skargi C. D., J. K., Z. R., E. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1) uchyla zaskarżona decyzję, 2) wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz C. D.-P., J. K., Z. R. i E. B. kwot w wysokości po 10 zł (dziesięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatowy w N. na podstawie art. 20, art.21, art. 22, art. 31 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Wodne (Dz. U. Nr 38, póz. 230 z późn. zmianami) oraz art. 104 K.p.a. po rozpatrzeniu wniosku K. P. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na pobór, zrzut i piętrzenie wód powierzchniowych z Potoku A dla potrzeb stawów rybnych [...] w miejscowości M., gmina [...], po przeprowadzeniu rozprawy wodnoprawnej z udziałem zainteresowanych stron udzielił pozwolenia wodnoprawnego na:

1. pobór wody powierzchniowej z Potoku A w km 2+300 dla potrzeb stawów [...] o powierzchni lustra wody 33,5 oraz magazynu ryb o powierzchni lustra wody 0,05 ha, w ilości:

- Q = 155,0 l/s w okresie od 01.03. - 31.03. każdego roku na zalew stawów, Q = 45,0 l/s w okresie od 01.04. - 30.05. każdego roku na podtrzymanie zalewu, Q = 51,0 l/s w okresie od 01.06. - 31.08. każdego roku na podtrzymanie zalewu, Q = 46,0 l/s w okresie od 01.09. - 30.09. każdego roku na podtrzymanie zalewu,

- Q = 65,0 V s w okresie od 01.10 - 31.10. każdego roku na podtrzymanie zalewu w stawach i potrzeby magazynu ryb,

- Q = 25,0 l/s w okresie od 01.1l -30.11. każdego roku na potrzeby magazynu ryb,

- Q = 15,0 l/s w okresie od 01.12 do końca lutego każdego roku na potrzeby magazynu ryb.

2. piętrzenie wód w Potoku A za pomocą istniejącej zastawki betonowej z zamknięciami szandorowymi w km 2+30 do rzędnej 138,60 m n.p.m.:

3. piętrzenie wody na stawach za pomocą mnichów betonowych typu NMm-4 typ MN 0 0.40 m: - staw Nr 1 do rzędnej 138,60 m n.p.m. staw Nr 2 do rzędnej 138,40 m n.p.m. staw Nr 3 do rzędnej 138,30 m n.p.m.- staw Nr 4 do rzędnej 138,20 m p.m. staw Nr 5 do rzędnej 138,15 m n.p.m.

- magazyn do rzędnej 138,60 m n.p.m.

4. zrzut wody ze stawów w ilości Q = 242,0 l/s w okresie od 01.11 do 15.11 każdego roku ze stawu:

- Nr 1 do Potoku A w km 2+295,

- Nr 2 do Potoku A w km l +800,

- Nr 3 do rowu opaskowe - zrzutowego nr l w km 0+220,

- Nr 4 do rowu opaskowo - zrzutowego nr l w km 0+440,

- Nr 5 do rowu opaskowo - zrzutowego nr 2 w km 0+180.

W punkcie II ustalił wnioskodawcy warunki i obowiązki takie jak :

1) roboty wykonać zgodnie z projektem budowlano-wykonawczym stawów rybnych w miejscowości M., opracowanym w listopadzie 2000 r. przez mgr inż. S. W.

2) realizacja inwestycji nie może naruszać stanu posiadania innych właścicieli gruntu,

3) nie przekraczać rzędnych dozwolonego piętrzenia, okresów i wielkości poboru wody oraz ilości i terminów zrzutu wody,

4) prowadzić gospodarkę wodą w stawach w sposób niepowodujący ujemnego wpływu na terenach sąsiednich,

5) rzędne dozwolonego piętrzenia oznakować w następujący sposób:

- na zastawce piętrzącej w Potoku A w km 2+300 w postaci bolca metalowego osadzonego w lewym przyczółku od strony wody górnej na rzędnej 138,60 m n.p.m. Praca ta powinna zostać wykonana przez geodetę posiadającego odpowiednie uprawnienia.

- na mnichach zrzutowych (piętrzących wodę) stawów nr 1 do 5 - w postaci linii poziomych namalowanych farbą olejną na stojakach mnichów.

6) utrzymywać w należytym stanie technicznym i eksploatacyjnym:

a) urządzenia związane z piętrzeniem, poborem i zrzutem wody ze stawów,

b) rowy zrzutowe i opaskowe nr 1, nr 2, nr 3 na całej długości,

c) doprowadzalnik na całej długości,

d) Potok A od km 2+300 do km 3+700 na długości cofki tj. 140 m oraz od km 2+300 do km 1+400 na długości stawów tj. 900 m,

e) Przed przystąpieniem do robót konserwacyjnych każdorazowo powiadamiać Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych - Oddział [...],

f) Opracować i przedłożyć do zatwierdzenia instrukcję gospodarowania wodą - w terminie jednego roku od dnia oddania stawów do eksploatacji,

g) ponosić odpowiedzialność za wszelkie szkody wynikłe z nienależytego wykonawstwa i eksploatacji stawów, obiektów oraz budowli z nimi związanych,

h) użytkownikowi stawów nie przysługuje prawo do odszkodowania z tytułu okresowego braku wody wynikłego z występujących niekorzystnych zjawisk hydrologiczno - meteorologicznych. Pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód organ I instancji wydał na czas określony tj. do dnia 31 grudnia 2009 r. wskazując, iż integralną część decyzji stanowi "Projekt budowlano-wykonawczy. Stawy rybne [...]" - opracowany przez mgr inż. S. W.

W uzasadnieniu wskazał, że pismem z dnia 20.11.2000 r. K. P. wystąpił do Starosty [...] o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór, zrzut i piętrzenie wody Potoku A dla potrzeb projektowanych stawów w miejscowości M. W dniu 11 grudnia 2000 r. odbyła się rozprawa wodnoprawna z udziałem zainteresowanych stron. W trakcie której K. K. (działający z upoważnienia stron – E. i E. B., Z. R., K. D., J. K.) wnioskował, aby hydrologia była zaopiniowana przez Instytut Hydrologii oraz aby poniżej stawów wykonać koryto pomiarowe dla 50 % Q1, a ponieważ strony podnosiły już wcześniej problem braku wody, zatem powołano biegłego z listy wojewody – W. J., do oceny tego problemu. Opinia biegłego była pozytywna, jak również ocena oddziaływania na środowisko wykonana przez rzeczoznawcę MOŚZNiL – S. S., dlatego odrzucono wnioski K. K. jako bezzasadne, wydając pozwolenie wodnoprawne.

W odwołaniu od powyższej decyzji C. D., J. K., E. B. oraz Z. R. wnieśli o uchylenie wydanego pozwolenia wodnoprawnego, gdyż jego realizacja spowoduje uszczuplenie zasobów wodnych w potoku A w stopniu uniemożliwiającym prowadzenie gospodarki rybnej w ich gospodarstwach rybackich, podnosząc jednocześnie, że nie ustalono przepływu nienaruszalnego w korycie potoku A, poniżej ujęcia wody dla planowanych do budowy stawów [...], co także uniemożliwi prowadzenie gospodarki rybackiej na ich stawach.

W uzasadnieniu wskazali, iż stawy rybne wybudowali w pierwszej połowie lat osiemdziesiątych i są one zasilane wodą z potoku B oraz jego prawobrzeżnego dopływu, jakim jest potok A. W okresie 15-letniej eksploatacji (przy zlewni w przekroju ujęcia A = 150 km2) odczuli pięciokrotnie braki wody, który uniemożliwiał im prowadzenie normalnej produkcji rybackiej, narażając na duże straty z tego tytułu.

W ocenie skarżących zaprojektowane przez S. W. stawy [...] (w zlewni powyżej ich ujęcia o powierzchni 33 ha zwierciadła wody) bardzo znacznie uszczuplą zasoby wodne, i stan ten może doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia racjonalnej gospodarki rybackiej na ich obiektach. Wydana decyzja przez Starostę Powiatu [...] jest dla ich krzywdząca, a przeprowadzone postępowanie wodnoprawne oparto na nie wiarygodnych dokumentach. Zgodnie z punktem II w/w decyzji integralną jej część stanowi "Projekt budowlano-wykonawczy. Stawy rybne [...]", opracowany przez S. W. w listopadzie 2000 r., który w swej treści zawiera zasadnicze błędy w obliczeniach hydrologicznych, stanowiące podstawę do przyjęcia wielkości poborów wody. W ocenie skarżących, zgodnie z zasadami hydrologii wszelkie obliczenia wzorami empirycznymi należy prowadzić minimum dwoma wzorami, a projektant do obliczenia średniego rocznego przepływu zastosował jeden wzór Iszkowskiego, stąd trudno mówić o rzetelności obliczeń. Przyjęty współczynnik odpływu w wysokości 0,30 jest zawyżony o min. 20 %.

Zgodnie z opracowaniem "Podział hydrologiczny Polski" powierzchnia potoku A przy ujściu do Potoku B wynosi: A = 73,0 km² gdy projektant w obliczeniach przyjął zlewnię całkowitą A = 82,0 km², zatem zawyżył przepływy obliczeniowe o 10 %. Suma średniego rocznego opadu dla stacji ombrometrycznych, tj B., L. k/N., M., L. położonych wokół zlewni potoku A, zgodnie z atlasem opadów kształtuje się w przedziale; 0,575m - 0,622 m., a projektant w obliczeniach przyjął średni roczny opad dla zlewni potoku A wysokości p = 0,678 m. Wobec tego przeprowadzone obliczenia są niewiarygodne. W zestawieniu średnich miesięcznych przepływów dla miesiąca września, przyjął przepływ w tej samej wielkości jak dla miesiąca maja i czerwca, co jest "absurdem" hydrologicznym, albowiem wszystkie potoki, rzeki tego rejonu charakteryzują się najniższymi przepływami w tym miesiącu, każdego roku.

Reasumując stwierdzili, iż przepływy zostały zawyżone, aby wykazać, że potok A jest zasobny w wodę, i pobór wody przez wnioskodawcę nie wpłynie ujemnie na gospodarkę rybacką w ich stawach. Problem braku wody zgłaszali już wcześniej i fakt ten znajduje odzwierciedlenie w prowadzonej korespondencji. Zaś opinia powołanego biegłego W. J. jest nie miarodajna, gdyż nie podnosi się do błędów popełnionych przez projektanta, którego dokumentacja stanowi integralną część decyzji. W opinii przyjęto tezę, że obliczenia hydrologiczne wykonane przez K. K., wykonane w trakcie ubiegania się przez nich o pozwolenie wodnoprawne, są prawidłowe i wystarczy wody dla ich stawów, oraz dla stawów wnioskodawcy. W trakcie rozprawy nie przyjęto wyjaśnienia K. K., że obliczenia hydrologiczne wykonane na ich użytek, są obarczone błędem statystycznym sięgającym nawet do 40 %, a wynika to z tego, że obliczenia hydrologiczne zostały wykonane dla dostępnego wówczas 15-letniego okresu obserwacji wodowskazowych zlewni analoga. Fakt ten jest bardzo istotny, a został pominięty. Zdaniem odwołujących projektant w dokumentacji zawnioskował, aby przepływ nienaruszalny wynosił 20 % średniego niskiego rocznego przepływu (Qsnw), natomiast w ich ocenie powinien wynosić min. 50 %. Ponadto wskazują, że wydana decyzja nie ustala przepływu nienaruszalnego dla Potoku A w odcinku od km 0+000 do 2+300.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § l pkt. l K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania: C. D., J. K., E. B., Z. R. - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż decyzją nr [...] z dnia 28.05.1984 r. Wojewoda [...] udzielił: Z. R., E. B., R. D. oraz Z. O. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie jazu żelbetowego na Potoku B, piętrzenie wód powierzchniowych, pobór i zrzut dla potrzeb stawów rybnych. Punkt I podpunkt Ib tej decyzji zobowiązywał w/w, m.in. do wykonania obwałowania Potoku B w km 0+00 do 2 +100, jednak ze względu na niewykonanie regulacji Potoku B oraz jego obwałowania na określonym w decyzji odcinku, podtapiane były przyległe grunty leśne i rolnicze, wobec tego w/w zrzekli się prawa do piętrzenia wody z rzędnej 137,10 m npm. do rzędnej 136,50 m npm. i otrzymali nową decyzję z dnia 16.08.1992 r. nr [...], na mocy której uzyskali niższy poziom wody w swoich stawach w stosunku do pierwotnie założonego. Decyzja ta wydana została w oparciu o "Operat wodnoprawny: Kompleksu stawów rybnych [...] gm. [...] i [...]" opracowany przez Pana J. S. w listopadzie 1991 r., który obliczenia hydrologiczne przyjął z pierwotnie opracowanego przez K. K. projektu technicznego na budowę stawów rybnych (str. 2, rozdz. II. Gospodarka wodna pkt. 1).

Ustosunkowując się do podniesionych w odwołaniu argumentów wyjaśnił, że do obliczeń przyjęto średni opad dla stacji pomiarowej [...] zgodnie z opracowaniem IMGW oddziału w K. pt. "Klimat województwa [...]" z wielolecia 1961-1980 (str. 6 rozdz. 3.1 projektu budowlano-wykonawczego opracowanego przez S. W.). Stacja ta położona jest najbliżej zlewni Potoku A i brak jest podstaw do nie uznania danych pozyskanych z obserwacji IMGW.

Przepływy miarodajne obliczono na podstawie "Budownictwa Rybackiego" Czesława Króla (Wydawnictwo PR i L Warszawa 1986 r., str. 145). Przepływ nienaruszalny przyjęto zgodnie z opracowaniem byłego Instytutu Gospodarki Wodnej pt. "Zasady określania przepływu nienaruszalnego w profilach kontrolowanych rzek Polski- materiały badawcze" z 1972r.

Odnosząc się do wielkości zlewni Potoku A stwierdził, że w opracowanym w listopadzie 1991 r. przez J. S. operacie wodnoprawnym dla kompleksu stawów rybnych [...], przyjęta do obliczeń powierzchnia tej zlewni wynosiła 74,6 km2 przy ujściu do Potoku B a nie 73,0 km 2, jak podaje się w odwołaniu, więc też jest obarczona błędem wynikłym z planimetrowania. Jednak istotne znaczenie w sprawie ma fakt, że w związku z pismem użytkowników obiektu stawowego [...] z dnia 30.10.2000 r., wyrażających obawy czy wystarczające będą zasoby wody w związku z planowaną przez K. P. budową stawów, Starosta Powiatu [...] powołał biegłego z listy Wojewody [...], W. J. w celu opracowania opinii na użytek prowadzonego postępowaniu wodnoprawnym, jak też w związku z podnoszonymi zarzutami.

W opinii biegłego przepływ wody ustalony został dla zlewni o powierzchni 74,6 km2, tak jak w operacie wodnoprawnym opracowanym dla potrzeb wydania pozwolenia dla odwołujących się, co oznacza, że nie przyjęto wielkości zlewni o powierzchni 82,0 km² , jak podniesiono w odwołaniu.

Natomiast na rozprawie wodnoprawnej, przeprowadzonej przez organ I instancji, podniesiony przez odwołujących problem wiarygodności przyjętego współczynnika odpływu do obliczenia średniego rocznego przepływu został przez autora operatu wyjaśniony. Biegły dodatkowo opracował w swojej opinii bilans wodny dla przekroju [...], przyjmując do obliczeń wielkości przepływów określone przez K. K., jako wielkości mniejsze od przepływów podanych przez autora projektu budowlano-wykonawczego stawów rybnych [...] uznając, że te wielkości dają większą gwarancję oszacowania ewentualnych niedoborów wody. Zgodnie z opinią biegłego "o ile w ostatnich latach nie nastąpiły zmiany w rozbiorze wody w omawianej zlewni, z opracowanego bilansu wodnego w przekroju [...] wynika, iż przy gwarancji pokrycia potrzeb wodnych 50 % i 80 % nie będą występowały niedobory wody".

W skardze do NSA skarżący podnieśli, że składając odwołanie w szczególności podkreślali fakt okresowych niedoborów i braków wody w zlewni rzeki [...] i Potoku B w przekroju ujęcia wody dla ich stawów. Zarzuty te opierają na fakcie długoletniej eksploatacji stawów (ponad 15 lat) i występujących w tym okresie deficytach wody. W ocenie skarżących w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym pominięto postanowienia zawarte w art. 31 ust. l i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38 póz. 230 z późniejszymi zmianami). Organy administracji państwowej, rozpatrując wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jak również, wydając pozwolenia wodnoprawne kierowały się "Projektem budowlano - wykonawczym stawy rybne [...] opracowanym przez. S. W." w listopadzie 2000 roku. Zakres i forma projektu budowlanego została określona w Zarządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (MP z dnia 24 stycznia 1995 roku Nr 2 póz. 30) i projekt budowlany, zgodnie z postanowieniami zawartymi w art. 33 pkt. 2 ust. l ustawy prawo budowlane stanowi załącznik do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, a nie pozwolenia wodnoprawnego. Projekt budowlany nie spełnia wymagań określonych w Zarządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26.01.1976r. w sprawie wymagań jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny (MP Nr 6 póz. 32) i fakt ten został pominięty przez organ prowadzący postępowanie.

Zarzucili, że przy wydaniu decyzji na szczególne korzystanie z wód pominięto postanowienia zawarte w art. 24 ustawy z dnia 24.10.1974r. prawo wodne (Dz. U. Nr 38 póz. 230). W decyzji nie określono sposobu wspólnego korzystania z wody, zakładu głównego, jego obowiązków w utrzymaniu urządzeń wodnych i zasad partycypacji innych zakładów w kosztach utrzymania tych urządzeń.

Wskazali na naruszenie art. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz na położenie inwestycji na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Decyzje powinny uwzględniać postanowienia zawarte w ustawie o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Ponadto na w/w inwestycję powinno zostać wydane pozwolenie na budowę. Wydane decyzje nie spełniają wymogów Art. 107 § 3 KPA, stanowiącego, że: uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodem odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W dodatkowych pismach skarżący polemizują z odpowiedzią na skargę i zarzucają naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności, bowiem obowiązek przeprowadzenia rozprawy ciążył także na organie drugiej instancji.

Organ II instancji wniósł oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając iż dokument złożony przez wnioskodawcę zawiera dane niezbędne i wyliczone w zarządzeniu Ministra Rolnictwa z 26 stycznia 1976 r. w sprawie wymagań, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny (MP Nr 6, póz. 32). Przedstawiony "Projekt budowlano-wykonawczy stawy rybne [...]" zawiera w swej części operat wodnoprawny. Stwierdził, że w tym przypadku nie ma zastosowania art. 24 ustawy z dnia 24 października Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, póz. 230 ze zm.), ponieważ K. P. korzystać będzie z piętrzenia wód Potoku A w km 2+300 istniejącą zastawką betonową, natomiast skarżący się pobierają wodę z Potoku B w km 0+241 spiętrzoną jazem betonowym dwuprzęsłowym, zatem nie zachodzi zjawisko korzystania ze wspólnych urządzeń piętrzących i nie ma potrzeby ustalania zakładu głównego.

Z kolei, rozpatrując punkt 3 skargi wyjaśnił, że przedmiotowe stawy położone są wyłącznie w obszarze chronionego krajobrazu, a nie na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Dalej podnosi, iż zgodnie z rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących gorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania środowisko tych inwestycji (Dz. U. Nr 93, póz. 589) stawy [...] ze względu na swą powierzchnię(> 10 ha) są zaliczane do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Ocena taka została opracowana przez S. S. w grudniu 2000 r.

W świetle art. 39 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 15. póz. 139 ze zm.) nie wymagają decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę. Zaś na podstawie art. 29 ust. I pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przy piętrzeniu wody na wysokość niższą niż 1,0 m nie jest wymagane pozwolenie na budowę. Piętrzenie wód dla potrzeb stawów [...] odbywać się będzie na wysokość 0.8 m. za pomocą istniejącego jazu. Zgodnie z art. 30 ust. l i ust. 2 ustawy Prawo budowlane wykonywanie robót, na które nie wymaga się pozwolenia na budowę, wymagane jest zgłoszenie właściwemu organowi.

Jednocześnie wyjaśnił, że postanowienia ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, póz. 1157) obowiązują od l stycznia 2001 r., a do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (art. 63 w/w ustawy o dostępie do informacji o środowisku), przeto w rozpatrywanym przypadku ustawa ta nie ma zastosowania.

Na koniec wywodząc, że pozytywna opinia biegłego oraz ocena oddziaływania na środowisko wykonana przez S. S., pozwoliły uznać organowi I jak i II instancji, jako bezzasadne wnioski K. K., działającego w imieniu skarżących. Biegły, wykazał w swoich obliczeniach, iż przy gwarancji pokrycia potrzeb wodnych 50 % i 80 % nie będą występowały niedobory wody.

Ponadto wyjaśnił, iż z pisma z dnia 14 listopada 2000 r. nie wynika fakt potwierdzania niedoboru wody w rzeczce [...] czy Potoku B, przy tym piśmie przesłano archiwalną dokumentację w celu załatwienia sprawy, sugerując powołanie biegłego, aby można było ocenić stan faktyczny i możliwości zaspokojenia obu stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1).

Kontrola o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność stosowania wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z zasady legalności, wynika konsekwencja, iż administracyjny sąd wojewódzki ocenia, czy wydana decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dacie jej wydania (wyrok NSA z dn. 14 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 4731/97 – LEX nr 37180).

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, co umożliwia przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – zwanego dalej K.p.a.). Kompetencje organu odwoławczego zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obejmują ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz zobowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Wynika to z wyżej przywołanego art. 138, który przyznaje temu organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji. Odwołanie strony przenosi na organ odwoławczy kompetencje do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy rozstrzygniętej przez organ I instancji. Zastosowanie tego przepisu wymaga jednak ponownego rozpoznania sprawy zgodnie z obowiązującymi zasadami postępowania administracyjnego. W myśl art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 K.p.a). Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, stanowisk stron i innych okoliczności mających znaczenie dla oceny mocy i wiarygodności dowodów.

Wyrazem prawidłowego przeprowadzenia przez organ postępowania administracyjnego w aspekcie rozpoznania i oceny sprawy w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej obowiązkowy składnik (poza pewnymi wyjątkami).

W tym miejscu należy wskazać, iż stosownie do treści art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W prawie administracyjnym obowiązek uzasadnienia decyzji wiąże się ponadto z zasadą przekonywania (art. 11 K.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 K.p.a).

Tymczasem organ odwoławczy, wypowiadając się w sprawie ograniczył się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej.

Jak wynika z przedstawionego na wstępie stanu faktycznego, strony w swoim odwołaniu zarzuciły, iż pozwolenie wodnoprawne nie rozstrzyga wielu kwestii, które w ich ocenie są istotne i niezbędne, gdyż bez ich wyjaśnienia i uregulowania wystąpi uszczuplenie zasobów wodnych w Potoku A w stopniu "uniemożliwiającym" prowadzenie gospodarki rybnej w ich gospodarstwach rybackich. Wskazują, że nie ustalono przepływu nienaruszalnego w korycie Potoku A poniżej ujęcia wody dla planowanych do budowy stawów, nie ustalono przepływu nienaruszalnego w Potoku A w odcinku od km 0 +000 do 2+300. Podnoszą iż wszelkie obliczenia wzorami empirycznymi należy prowadzić, m.in. dwoma wzorami, a w zaskarżonej decyzji projektant zastosował tylko jeden wzór. Kwestionują przyjęty współczynnik odpływu w wysokości φ 0,30, który w ich ocenie jest zawyżony m.in. o 20 %. Stwierdzają w oparciu o "Podział hydrologiczny Polski", iż powierzchnia potoku A przy ujściu do Potoku B wynosi Ac – 73 km2, a projektant w operacie wodnoprawnym przyjął 82 km2. Natomiast z atlasu opadów suma średniego rocznego opadu wokół zlewni Potoku A wynosi 0,575 m do 0,622 m, zaś operacie wodnoprawnym projektant przyjął 0,678 m. Podnoszą, że przyjęcie średnich przepływów dla miesiąca września tak jak dla maja i czerwca jest chybione, bowiem w tym miesiącu są one najniższe. Projektant zawnioskował, aby przepływ nienaruszalny wyniósł 20 % średniego niskiego rocznego przepływu, gdy powinien on wynosić 50 %. Istotny w ocenie stron jest fakt, iż nie uwzględniono na rozprawie przeprowadzonej przez organ I instancji, wyjaśnienia ich pełnomocnika, że jego obliczenia zostały wykonane dla dostępnego wówczas 15 - letniego okresu obserwacji wodowskazowych (1961 – 1980 r.) i są obarczone błędem statystycznym sięgającym nawet 40%, tymczasem opinia biegłego, jak też operat wodnoprawny bazują na tych danych.

W ocenie składu orzekającego, wobec przedstawionych zarzutów, decyzja organu odwoławczego, której uzasadnienie sprowadza się do autorytarnego zaakceptowania operatu wodnoprawnego, odmawiając wiarygodności zarzutom stron, stwierdzając brak "podstaw do nie uznania danych pozyskanych z obserwacji IMGW", z powołaniem się na opinię biegłego bez przywołania w uzasadnieniu decyzji ustaleń w niej zawartych oraz odpierając zarzut strony, co do błędnego ustalenia wielkości zlewni zaprzeczając, iż nie przyjęto w operacie wodnoprawnym wielkości zlewni o powierzchni 82, 0km2 , gdyż w opinii biegłego przepływ wody ustalono dla zlewni 74,6 km2, tak jak w operacie wodnoprawnym opracowanym dla potrzeb wydania pozwolenia dla odwołujących, w sytuacji gdy integralną częścią decyzji organu I instancji jest "Projekt budowlano – wykonawczy stawy rybne [...]", który bezspornie przyjął powierzchnię zlewni 82 km2 -nie może się ostać.

Dalej organ odwoławczy wskazuje, iż na rozprawie wodnoprawnej podniesiony przez odwołujących "problem wiarygodności" przyjętego współczynnika odpływu do obliczenia średniego rocznego przepływu został przez autora operatu wyjaśniony. Faktu tego nie potwierdza protokół z rozprawy administracyjnej z dnia 11 grudnia 2000 r. Uszło uwadze organowi II instancji, iż w opinii W. J. wskazano, że przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego należy jednoznacznie wyjaśnić istniejące zarzuty i rozbiory powyżej stawów [...], w celu aktualizacji bilansu wodnego Potoku B oraz wyjaśnić sposób doboru współczynnika odpływu.

Na rozprawie z dnia 11 grudnia 2000 r. projektant P. W. stwierdził, że został wykonany bilans wodny "z obydwu stron", lecz w aktach brak jest dokumentu na tą okoliczność, która została zakwestionowana przez pełnomocnika stron na tej rozprawie, zatem oparto się tylko na oświadczeniu projektanta. Nie wyjaśniono także w uzasadnieniu decyzji sposobu doboru współczynnika odpływu.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja nie zawiera w zasadzie żadnego uzasadnienia prawnego (powołuje się wyłącznie na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), nie powołuje jakichkolwiek przepisów prawa materialnego i procesowego, a uzasadnienie faktyczne ogranicza się do stwierdzenia zgodności decyzji organu I instancji z prawem, bez odniesienia się do uwarunkowań wynikających z operatu wodnoprawnego i argumentów podnoszonych przez strony.

Tego rodzaju wada decyzji administracyjnej powoduje, że w sposób istotny narusza ona przepisy postępowania, a w konsekwencji może mieć wpływ na wynik sprawy. Wada ta uniemożliwia sądowi kontrolę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutów skarżących zawartych w skardze, to nie można ich wszystkich podzielić. Stosownie do treści art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 z późn. zm.) pozwolenie wodnoprawne może być wydane na podstawie projektu urządzeń wodnych, jeżeli projekt ten odpowiada wymaganiom operatu wodnoprawnego. W niniejszej sprawie organ I instancji wydał pozwolenie wodnoprawne, uwzględniając fakt zaliczenia wnioskowanej inwestycji do mogących pogorszyć stan środowiska oraz iż wymaga opracowania oceny oddziaływania na środowisko. Ocena taka została opracowana przez S. S. w grudniu 2000 r. Z akt sprawy wynika, iż przedmiotowe stany [...] położone są wyłącznie w obszarze chronionego krajobrazu, a nie na terenie [...] Parku Krajobrazowego. Inwestycja melioracji szczegółowych (stawy rybne o powierzchni większej od 10 ha) nie wymaga uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, gdy roboty budowlane obejmujące inwestycję nie wymagają pozwolenia na budowę. Wystarczy wówczas zgłoszenie właściwemu organowi. Z taką sytuacją mama do czynienia w niniejszej sprawie.

Postanowienia ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o dostępie do informacji o środowisku i jego ochronie oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 109, poz. 1157), jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, obowiązuje od 1 stycznia 2001 r. jednocześnie stanowiąc, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ II instancji nie naruszył zasady dwuinstancyjności, ponieważ nie jest zobligowany do przeprowadzenia rozprawy. Może zająć stanowisko w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, jeżeli uważa, iż zgromadzony materiał dowodowy i przeprowadzone postępowania jest wyczerpujące.

Konkludując, powyższe rozważania sprowadzają się do stwierdzenia, iż organ odwoławczy winien ponownie, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. zająć merytoryczne stanowisko w sprawie, wskazując fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz wyjaśnić przyczyny z powodu których uznał argumenty stron, bądź dlaczego ich nie uznał, przedstawiając ściśle i dokładnie motywy rozstrzygnięcia w uzasadnieniu. Winien również wskazać przepisy prawa materialnego, na podstawie których rozpatrzył sprawę.

W myśl art. 204 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.) do spraw wszczętych przed dniem wejścia ustawy, a niezakończonych wydaniem decyzji ostatecznej, stosuje się przepisy tej ustawy z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

Wobec tego, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mógł mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięć w pkt 2 i 3 wyroku dokonano na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, art. 55 ust. 1 ustawy o NSA w związku z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.