Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2292/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, oraz wydalenia z terytorium RP wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata G. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada") utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej "Szefa Urzędu") z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], orzekającą o odmowie nadania A. S. (dalej "skarżącemu") statusu uchodźcy, udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej oraz orzekającej o wydaleniu skarżącego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w przedstawionym niżej stanie faktycznym:

1. Skarżący, obywatel [...] narodowości [...], wnioskiem z dnia [...] maja 2009 r., obejmującym również jego żonę A. E. oraz troje małoletnich dzieci (E. K., E. K. oraz Z. M.) wystąpił do Szefa Urzędu o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. W uzasadnieniu wniosku cudzoziemiec podał, że w 2000 r. wyjechał z kraju pochodzenia do [...] z powodu prześladowania przez [...] żołnierzy za pomoc bojownikom [...] w 1995 r.

2. W toku postępowania skarżący wyjaśnił, że podczas I wojny [...] pomagał bojownikom dostarczając im żywność oraz amunicję, zaś w 1995 r. był raz zatrzymany przez żołnierzy [...] wywiadu i przez 10 dni przetrzymywany w jamie, bity oraz wypytywany o [...] bojowników. Dodatkowo zeznał, że brał także udział w [...] wojnie [...] ([...]), chroniąc magazyny z żywnością w górach w okolicy W..

3. Konfrontacja oświadczeń złożonych przez cudzoziemca we wniosku inicjującym postępowanie administracyjne z wyjaśnieniami podanymi przez niego w toku postępowania, w ramach których skarżący ujawnił swoje zaangażowanie podczas wojny w latach [...], skutkowała odmową uznania wiarygodności oświadczeń strony w tymże zakresie.

4. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. organ podał, że również przyczyny opuszczenia przez skarżącego B. ([...]), skąd skarżący przyjechał do Polski, nie dają podstaw do udzielenia mu ochrony, gdyż nie można ich uznać za prześladowanie w rozumieniu art. 13 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2003 r. Nr 128, poz. 1176 ze zm., dalej: ustawa o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). W powyższy sposób ocenione zostały podane przez stronę wyjaśnienia dotyczące otrzymywania telefonów z pogróżkami od osób przedstawiających się jako [...] oraz śledzenia skarżącego przez nieznane mu osoby.

5. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. Rada utrzymała w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając zaskarżone rozstrzygnięcie, Rada wskazała w szczególności, co następuje:

1. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący nie przedstawił wiarygodnych okoliczności wskazujących na to, że był prześladowany z przyczyn, o których mowa w Konwencji Genewskiej dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. W decyzji wskazano, że okoliczności, które skarżący przywołuje w celu uzasadnienia złożonego wniosku miały miejsce 14 lat przed przyjazdem do Polski i cechuje je nieprecyzyjność i ogólnikowość wobec czego nie mogą świadczyć o realnym prześladowaniu, szczególnie w sytuacji, w której skarżący zrezygnował z ochrony UNHCR-u w [...].

2. Odnosząc się do złożonego w toku postępowania odwoławczego wniosku dowodowego strony zawierającego żądanie przeprowadzenia dowodu z zaświadczenia N. w Polsce oraz pisma Przedstawicielstwa w RP Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Polsce [...] [...] na okoliczności uczestnictwa skarżącego w ruchu oporu podczas wojny [...] oraz prześladowania przez [...] specsłużby Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że dokumenty te nie zostały włączone do dowodów w sprawie, gdyż ustalono, że N. w Polsce jest "organizacją nigdzie niezarejestrowaną i nieznaną w Polsce", zaś Przedstawicielstwo w RP Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Polsce [...] [...] nie jest podmiotem prawa międzynarodowego.

IV. W skardze na powyższą decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

- art. 7, art. 77 oraz ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.00.98.1071 j.t.) – dalej: k.p.a., poprzez niedopełnienie ciążącego na organach administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także wadliwe uzasadnienie faktyczne decyzji;

- art. 75 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowód przedłożonych przez stronę materiałów mogących wywrzeć wpływ na wynik postępowania.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Organ odwoławczy pominął okoliczności związane z uczestnictwem skarżącego w [...] wojnie [...] oraz nie odniósł się w jakikolwiek sposób do ustaleń organu I instancji w przedmiocie współpracy [...] w przekazywaniu obywateli [...] do kraju pochodzenia, podnosząc jedynie, że jego oświadczenia w przedmiocie prześladowań w [...] są ogólnikowe i nieprecyzyjne.

2. Lakoniczność oświadczeń skarżącego złożonych na granicy nie może przesądzić o braku ich wiarygodności.

3. Wszystkie wątpliwości w sprawie powinny być rozstrzygnięte na korzyść skarżącego.

4. Jeżeli strona nie przedstawiła dowodów w sprawie to organ ma obowiązek je uzupełnić z własnej inicjatywy, gdyż ciężar dowodu obciąża organ na mocy art. 77 k.p.a.

5. Za wiarygodnością oświadczeń skarżącego przemawia fakt przebywania przez 9 lat jako uchodźca na terytorium [...]oraz fakt wyjazdu stamtąd z uwagi na działania władz [...] umożliwiające służbom bezpieczeństwa [...] nachodzenie uchodźców i nakłanianie do powrotu.

6. W postępowaniu odwoławczym skarżący przedłożył nowe dowody w postaci zaświadczenia N. w Polsce oraz potwierdzenie Przedstawicielstwa [...] [...] w Rzeczypospolitej Polskiej, że był prześladowany.

7. Odmowa uznania wiarygodności tych dowodów przez organ drugoinstancyjny z uzasadnieniem, iż N. jest organizacją niezarejestrowaną i nieznaną w Polsce oraz, że w/w Przedstawicielstwo [...] [...] nie jest podmiotem prawa międzynarodowego stanowi, zdaniem skarżącego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej z art. 7 k.p.a. oraz naruszenie art. 75 k.p.a.

V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., wydanym w sprawie o sygn. akt V SA/Wa, Sąd oddalił skargę skarżącego na decyzję Rady.

VII. Wyrokiem z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1406/11 Naczelny Sąd Administracyjny (dalej "NSA") uchylił wyrok Sądu (tj. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) i przekazał sprawę Sądowi do ponownego rozpoznania.

VIII. Uzasadniając przyczyny uchylenia wyroku Sądu, NSA wskazał w szczególności, co następuje:

1. Ustalenia przyjęte w wyroku, odnoszące się do przyczyn odmowy dopuszczenia wskazanych wyżej dokumentów jako dowodów w sprawie przez Radę, są częściowo błędne.

2. Podane przez Sąd powody odmowy dopuszczenia przez Radę dowodów z pisma Prezesa N. w Polsce oraz pisma Przedstawicielstwa [...] [...] w Rzeczypospolitej Polskiej – nieznany status wystawców tych dokumentów w Polsce – nie odpowiadają tym wskazanym przez organ odwoławczy, gdyż z uzasadnienia decyzji Rady wynika, że jedynie N. w Polsce jest organizacją nieznaną w Polsce, a ściślej mówiąc – nieznaną Departamentowi Polityki Migracyjnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (pismo z dnia 14 maja 2010 r.).

3. W odniesieniu do ustaleń dotyczących Przedstawicielstwa [...] [...] w Rzeczypospolitej Polskiej nie można mówić o podobnym wyniku postępowania sprawdzającego, gdyż z treści pisma Ministerstwa Spraw Zagranicznych z 27 maja 2010 r. wynika jedynie, że Polska nie uznaje [...] [...] za podmiot prawa międzynarodowego, zatem wskazuje na fakt odmienny od uznanego za dowiedziony, tj. na istnienie tego podmiotu, jednakże nie w charakterze suwerennego państwa i pełnoprawnego podmiotu polityki międzynarodowej.

4. Kodeks postępowania administracyjnego nakazuje dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i stwierdza, że dowodem mogą być także dokumenty (art. 75 § 1 k.p.a.). Dokumentem jest każdy akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 10, s. 320 i cytowana tam literatura).

5. Nieuznawanie [...] [...] za podmiot prawa międzynarodowego ma więc ten skutek, że dokumenty wystawione przez Przedstawicielstwo tego podmiotu nie mogą być uznane za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co jednak nie stoi na przeszkodzie do dopuszczenia dokumentu takiego wystawcy w charakterze dowodu prywatnego, podlegającego – z uwagi na to, że moc zagranicznych dokumentów tak urzędowych, jak i prywatnych nie została w k.p.a. uregulowana – w pełni swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ orzekający (B. Adamiak, op. cit., s. 323).

6. Sąd I instancji nieprawidłowo uznał, że przedstawiony środek dowodowy nie może zostać zakwalifikowany jako dokument prywatny, gdyż złożony w nim podpis świadczy o działaniu w imieniu wskazanego w nagłówku pisma organu, a nie o działaniu w imieniu własnym poprzez złożenie oświadczenia wiedzy czy woli osoby fizycznej. Sąd niezasadnie przyjął, że warunkiem uznania dokumentu za dowód prywatny jest to, aby z jego treści wynikały oświadczenia osoby prywatnej, a nie "oświadczenia za zorganizowaną jednostkę". Powyższy sposób postrzegania istoty dokumentu prywatnego nie jest prawidłowy. Dokumentem prywatnym jest bowiem każde pismo będące dokumentem, które nie jest dokumentem urzędowym, a jego wystawcą może tak osoba fizyczna, jak i osoba prawa czy jednostka organizacyjna. W doktrynie wskazuje się, że dokumentami prywatnymi są również dokumenty, które zostały sporządzone przez organy urzędowe, ale które nie spełniają wymagań co do formy dokumentu urzędowego, albo zostały sporządzone z przekroczeniem granic kompetencji organu urzędowego (K. Knopek [w:] Kodeks postępowania cywilnego, Komentarz pod red. H. Doleckiego i T. Wiśniewskiego, LEX 2011, tom I, komentarz do art. 245).

7. Powyższe uwagi pozostają aktualne w odniesieniu do pisma N. w Polsce w zakresie w jakim tak Rada, jak i Sąd odmówiły temu dokumentowi waloru środka dowodowego – dokumentu prywatnego - w sprawie.

8. Dodatkowo należy zauważyć, że odmowa dopuszczenia tego dokumentu jako pochodzącego od nieznanego wystawcy nie została przekonywująco uzasadniona, gdyż przyjęta ocena, że organizacja, która go sygnowała nie jest znana w Polsce opiera się na jednostkowym wywiadzie przeprowadzonym w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, ograniczającym się do informacji z Departamentu Polityki Migracyjnej MSWiA podanej w piśmie z 14 maja 2010 r., w świetle którego organizacja ta nie jest znana temu Departamentowi. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie N. w Polsce trudno uznać za rzetelne i wyczerpujące zważywszy, że w piśmie tym wskazano jednocześnie, że Ministerstwo "nie prowadzi bazy danych stowarzyszeń".

9. Przyjęta w takich okolicznościach teza o nieistnieniu podmiotu, którego pismem legitymuje się strona, jest zbyt daleko idąca i przedwcześnie postawiona. Precyzyjne ustalenie, czy przedstawiony dokument jest fikcyjny z uwagi na to, że pochodzi od nieistniejącego podmiotu, czy też tylko posiada odpowiednio słabszą moc formalną dowodową, gdyż jego wystawca istnieje, jednakże nie jest podmiotem uprawionym do urzędowego zaświadczania faktów bądź też funkcjonuje z naruszeniem porządku prawnego, w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi ochrony jest niezwykle istotne. Należy bowiem zauważyć, że wprowadzenie organu rozpatrującego wniosek w błąd m.in. poprzez przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy decyduje o trybie rozpoznania wniosku, stanowi bowiem przesłankę do jego rozpatrzenia jako wniosku oczywiście bezzasadnego (art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony). Przesłanka przedstawienia fałszywego dowodu, która – jak należałoby przyjąć - zachodzi w przypadku posługiwania się dokumentem wystawionym przez nieistniejący podmiot, nie mogłaby być odnoszona do sytuacji, w której wystawca dokumentu – stowarzyszenie - istnieje, aczkolwiek funkcjonuje niezgodnie z warunkami realizacji prawa do zrzeszania się w Polsce, określonymi w przepisach Konstytucji oraz ustawach. Stwierdzenie zaś ostatnio wskazanej sytuacji uzasadniałoby rozważenie, czy stwierdzeniom i oświadczeniom zawartym w analizowanym dokumencie nie można przypisać waloru dokumentu prywatnego, zawierającego oświadczenie wiedzy osoby, która podpisała ten dokument.

10. Dokumenty przedstawione w postępowaniu odwoławczym zostały zaprezentowane przez skarżącego w celu wsparcia jego twierdzeń dotyczących obawy przed prześladowaniem z uwagi na uczestnictwo w ruchu oporu podczas wojny [...] oraz obawy przed zagrożeniem ze strony [...] specsłużb, a zatem okoliczności wskazanych przez stronę jako przyczyny ubiegania się o ochronę w Polsce, które należało uznać za informacje istotne w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi ochrony w Polsce w świetle przesłanek z art. 13 ust. 1, art. 15 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

10. W toku ponownego rozpoznania sprawy, uwzględniając powyższe uwagi dotyczące jedynie formalnoprawnego aspektu dopuszczenia dowodów, Sąd I instancji oceni, czy w wyniku nieuzasadnionego nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego nie doszło do jednostronnej oceny materiału dowodowego i naruszenia wskazanych przez niego przepisów postępowania, a także do naruszenia zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) z uwagi na to, że organy nie wykorzystały wszystkich możliwości wyjaśnienia sprawy, a pomimo to przyjęty, że wyjaśnienia podane przez stronę na uzasadnienie wniosku o nadanie statusu uchodźcy są niewiarygodne.

11. W toku ponownego rozpoznania sprawy Sąd I instancji winien uwzględnić i to, że w związku z treścią art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy, kluczowym elementem ponownego postępowania wyjaśniającego przed organami powinny być ustalenia odnoszące się do sytuacji w kraju ojczystym strony, które organy zobowiązane są dokonać z urzędu.

12. W postępowaniu w sprawie udzielenia cudzoziemcowi ochrony ocena osobistych uwarunkowań cudzoziemca, analizowana w kontekście okoliczności wynikających z wszystkich dopuszczonych w postępowaniu dowodów przez pryzmat przesłanek udzielenia statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany, powinna zostać uzupełniona oceną bieżących warunków panujących w kraju do którego cudzoziemiec ma być wydalony (tu: [...]), dokonaną w oparciu o materiały źródłowe obrazujące tą sytuację, włączone do akt sprawy.

13. Sytuacja w kraju pochodzenia cechuje się zawsze określoną dynamiką co sprawia, że ocena wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej powinna obejmować każdorazowo wszystkie istotne fakty odnoszące się do kraju pochodzenia w momencie podejmowania decyzji w sprawie wniosku, w tym również przepisy ustawowe i wykonawcze kraju pochodzenia oraz sposoby ich wykonywania (zob. art. 4 ust. 3 lit. a dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony, Dz. U. UE z 20 grudnia 2011 r. L 337/9).

14. Należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie ustalenia odnoszące się do kraju pochodzenia cudzoziemca mają istotne znaczenie nie tylko ze względu na powyżej wskazany zakres rozstrzygnięcia w sprawie objęcia cudzoziemca ochroną, na które składa się również decyzja o dopuszczalności jego wydalenia, a której podjęciu przeciwdziała wykazanie istnienia okoliczności uzasadniających udzielenie ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany (art. 48 ust. 1 i 2 ustawy), powiązanych przez ustawodawcę z warunkami panującymi w tym kraju.

15. Konieczność prawidłowego wywiązania się przez organy z powyżej wskazanego obowiązku w rozważanym przypadku pozostaje dodatkowo w bezpośrednim związku z przedmiotem zgłoszonych dowodów, które odnosić się mają nie tylko do wojennej przeszłości skarżącego, ale również do działalności służb specjalnych kraju jego pochodzenia jako podmiotów dopuszczających się prześladowań. Stwierdzenie zasadności dopuszczenia tych dowodów w postępowaniu administracyjnym wiązać się zatem będzie z koniecznością konfrontacji przedstawionych w nich informacji z informacjami na temat działania tych służb pochodzącymi z niezależnych źródeł.

16. Na marginesie należy zauważyć, że w aktach sprawy znajduje się opracowanie Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UC z dnia 28 kwietnia 2009 r. dotyczące sytuacji uchodźców [...] w [...]. Opracowanie to sporządzone zostało przed wszczęciem postępowania w sprawie skarżącego, na potrzeby innego ([...]), niż kontrolowanego obecnie przez Sąd, postępowania administracyjnego. Treść tego dokumentu odnosi się również do kwestii niewiązanych z rozpoznawaną sprawą (prawa uchodźczyni [...], która wyszła za mąż za obywatela [...]).

17. Nie negując całkowicie znaczenia tego dokumentu dla potrzeb niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny pozostawia Sądowi I instancji ocenę, czy okoliczności sporządzenia tego dokumentu oraz jego treść nie wykluczają możliwości przyjęcia, że przedstawia on wyczerpująco wszystkie istotne fakty odnoszące się okoliczności wskazanych przez skarżącego w celu wykazania obawy przed prześladowaniem, a zatem relewantnych w niniejszej sprawie.

18. W tych warunkach należało stwierdzić, że jeśli wynik ponownej kontroli Sądu I instancji postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. doprowadzi do przyjęcia oceny o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji ze względu na potrzebę uzupełnienia materiału dowodowego w tej sprawie, Sąd zobowiązany będzie wskazać organom, że prawidłowość odmowy udzielenia cudzoziemcowi ochrony przed wydaleniem uzależniona będzie od wykazania, że uprzednio pozyskane informacje zachowują aktualność oraz są relewantne w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

IX. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wchodzi więc tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), cytowanej dalej jako “p.p.s.a.", wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez skarżącą stronę.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeśli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, niż naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten obejmuje wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów prawa, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści.

X. Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.7 i 77§1 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji zaskarżoną decyzję Rady należało wyeliminować z obrotu prawnego.

XI. Sąd rozpatrzył ponownie skargę skarżącej na decyzję Rady z dnia [...] czerwca 2010 r., albowiem pierwszy wyrok Sądu w niniejszej sprawie, tj. wyrok z dnia 9 marca 2011 r., został uchylony wyrokiem NSA z dnia 26 lipca 2012 r., a sprawa została przekazana Sądowi do ponownego rozpoznania.

Zgodnie z art.190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

XII. W konsekwencji uchylenia przez NSA pierwszego wyroku Sądu w niniejszej sprawie Sąd, orzekając w sprawie ponownie, zobowiazany był do zbadania, czy stwierdzone przez NSA uchybienia organu odwoławczego w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego spowodowały niewyjaśnie istostnych okoliczności sprawy, mających wpłwy na jej rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu sytuacja taka wystąpiła w rozpatrywanej sprawie.

1. W toku postępowania odwoławczego skarżący załączył:

(1). Pismo datowane na 12 marca 2010 r., wystawione przez Prezesa N. w Polsce. Z tłumaczenia tego pisma z języka [...] na polski wynika, że wystawca dokumentu potwierdził, że: (-) skarżący był aktywnym uczestnikiem ruchu oporu podczas wojny [...], (-) w latach 2000 r. - 2009 r. skarżący był zmuszony do przebywania w B., w [...], ponieważ był prześladowany przez [...] specsłużby, (-) skarżący wraz z rodziną był zmuszony wyjechać z B. w związku z prześladowaniami uczestników ruchu oporu dokonywanymi przez [...] specsłużby oraz funkcjonariuszy [...] władz [...].

(2). Pismo datowane na marzec 2010 r., wystawione przez Przedstawicielstwo [...] [...] w Rzeczpospolitej Polskiej (Przedstawiciel S. S.). Z tłumaczenia tego pisma z języka [...] na język polski wynika, że jego wystawca potwierdza, że skarżący walczył o niezawisłość [...], a także był prześladowany przez [...] władze.

2. Wskazane wyżej dokumenty zostały przedłożone przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego przed Radą w celu wsparcia jego twierdzeń dotyczących obawy przed prześladowaniem z uwagi na uczestnictwo w ruchu oporu podczas wojny [...] oraz obawy przed zagrożeniem ze strony [...] specsłużb, a zatem okoliczności wskazanych przez stronę jako przyczyny ubiegania się o ochronę w Polsce. Co do zasady okoliczności te należy uznać za informacje istotne w sprawie dotyczącej udzielenia cudzoziemcowi ochrony w Polsce w świetle przesłanek z art. 13 ust. 1, art. 15 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

3. Ustosunkowując się do tych dokumentów Rada stwierdziła brak przesłanek do ich włączenia do materiału dowodowego sprawy.

4. W wydanym w niniejszej sprawie wyroku NSA obszernie zanalizował i wyjaśnił brak podstaw do kwestionowania formalnej mocy dowodowej przedmiotowych dokumentów (nie przesądzając o ich merytorycznej wiarygodności).

5. Zauważyć zatem należy w ślad za NSA, że:

(-) Kodeks postępowania administracyjnego nakazuje dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem i stwierdza, że dowodem mogą być także dokumenty (art. 75 § 1 k.p.a.). Dokumentem jest każdy akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości.

(-) Nieuznawanie [...] [...] za podmiot prawa międzynarodowego ma więc ten skutek, że dokumenty wystawione przez Przedstawicielstwo tego podmiotu nie mogą być uznane za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., co jednak nie stoi na przeszkodzie do dopuszczenia dokumentu takiego wystawcy w charakterze dowodu prywatnego, podlegającego – z uwagi na to, że moc zagranicznych dokumentów tak urzędowych, jak i prywatnych nie została w k.p.a. uregulowana – w pełni swobodnej ocenie dowodów dokonywanej przez organ orzekający.

(-) Powyższe uwagi pozostają aktualne w odniesieniu do pisma N. w Polsce.

(-) Odmowa dopuszczenia tego dokumentu jako pochodzącego od nieznanego wystawcy nie została przekonywująco uzasadniona, gdyż przyjęta ocena, że organizacja, która go sygnowała nie jest znana w Polsce opiera się na jednostkowym wywiadzie przeprowadzonym w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji, ograniczającym się do informacji z Departamentu Polityki Migracyjnej MSWiA podanej w piśmie z 14 maja 2010 r., w świetle którego organizacja ta nie jest znana temu Departamentowi,

(-) Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w sprawie N. w Polsce nie było wyczerpujące zważywszy, że w piśmie tym wskazano jednocześnie, że Ministerstwo "nie prowadzi bazy danych stowarzyszeń".

(-) Teza o nieistnieniu podmiotu, którego pismem legitymuje się strona, jest zatem zbyt daleko idąca i przedwcześnie postawiona.

(-) Precyzyjne ustalenie, czy przedstawiony dokument jest fikcyjny z uwagi na to, że pochodzi od nieistniejącego podmiotu, czy też tylko posiada odpowiednio słabszą moc formalną dowodową, gdyż jego wystawca istnieje, jednakże nie jest podmiotem uprawionym do urzędowego zaświadczania faktów bądź też funkcjonuje z naruszeniem porządku prawnego, w postępowaniu o udzielenie cudzoziemcowi ochrony jest niezwykle istotne.

(-) Wprowadzenie organu rozpatrującego wniosek w błąd m.in. poprzez przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy decyduje o trybie rozpoznania wniosku, stanowi bowiem przesłankę do jego rozpatrzenia jako wniosku oczywiście bezzasadnego (art. 34 ust. 1 pkt 3 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).

(-) Przesłanka przedstawienia fałszywego dowodu, która – jak należałoby przyjąć - zachodzi w przypadku posługiwania się dokumentem wystawionym przez nieistniejący podmiot, nie mogłaby być odnoszona do sytuacji, w której wystawca dokumentu – stowarzyszenie - istnieje, aczkolwiek funkcjonuje niezgodnie z warunkami realizacji prawa do zrzeszania się w Polsce, określonymi w przepisach Konstytucji oraz ustawach. Stwierdzenie zaś ostatnio wskazanej sytuacji uzasadniałoby rozważenie, czy stwierdzeniom i oświadczeniom zawartym w analizowanym dokumencie nie można przypisać waloru dokumentu prywatnego, zawierającego oświadczenie wiedzy osoby, która podpisała ten dokument.

6. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ odwoławczy, tj. Radę, zostało przeprowadzone z istotnym naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, polegającym na przedwczesnym zakwestionowaniu z przyczyn formalnych dowodów przedstawionych przez stronę.

7. Bezsprzecznie okoliczności faktyczne, których dotyczą zakwestionowane przez Radę dokumenty, mają istotne znaczenie z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy.

8. Ponownie orzekając w sprawie Rada ma zatem obowiązek dokonać oceny wiarygodności powyższych dowodów, ustalając czy dowody te potwierdzają wystąpienie okoliczności mające wpływ na możliwość nabycia przez skarżącego statusu uchodźcy, ewentualnie objęcia go innymi formami ochrony cudzoziemców.

9. Jednocześnie z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia wydania zaskarżonej decyzji Rady, przy ponownym rozpatrzeniu przez ten organ sprawy zachodzi konieczność uzupełnienia oceny bieżących warunków panujących w kraju do którego skarżący ma być wydalony (tu: [...]), dokonanej w oparciu o materiały źródłowe obrazujące tą sytuację. Obszerne uzasadnienie potrzeby takiej aktualizacji oraz jej zakres zawiera uzasadnienie wyroku NSA.

XIII. W świetle powyższego uznać należy, że zaskarżona decyzja Rady jest obarczona wskazanymi na wstępie naruszeniami przepisów postępowania administracyjnego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tej racji zaskarżoną decyzję należało wyeliminować z obrotu prawnego.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Rada ponownie rozpatrzy odwołanie skarżacego od decyzji Szefa Urzędu, z uwzględnieniem wytycznych sformułowanych powyżej.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art.152 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. O przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. według zasasd określonych w §19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 z późn.zm.).