Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 467/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1 i art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3,
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21
journal: Dz.U. 1989 nr 30 poz 163
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
article: art. 194, art. 92 par. 1, art. 91, art. 121,
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 366
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: par. 19 w zw. z par. 18 ust. 1 pkt 1 lit a i par. 6 pkt 3 oraz par. 2 ust 3
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1348
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.),, Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 lutego 2009r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007r. 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokat T. G. kwotę 749 (słownie: siedemset czterdzieści dziewięć) złotych w tym 132 (słownie: sto trzydzieści dwa) złotych podatku od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

I SA/Ke 467/08

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. T. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od nieruchomości za rok 2007, zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W motywach organ wyjaśnił, że wskazaną decyzją organ pierwszej instancji ustalił solidarnie zobowiązanym K. T. oraz A. T. podatek od nieruchomości za 2007r. w wysokości 2816zł. Opodatkowaniem objęto budynki mieszkalne o pow. 62,96 m² oraz o pow. 240m², budynki zajęte na działalność gospodarczą o pow. 95m², grunt pozostały o pow. 2264m², grunt związany z prowadzoną działalnością gospodarczą o pow. 100m², oraz budynki pozostałe o pow. 90,51m². Wysokość zobowiązania ustalono na podstawie wypisu z rejestru gruntów, złożonego przez stronę wykazu i informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, protokołu z kontroli oraz oświadczeń złożonych przez strony. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku, gdy nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego zgodnie z art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególniania udziałów współwłaścicieli. Stosownie do art. 91 Ordynacji podatkowej do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Decyzja ustalająca zobowiązanie została doręczona współwłaścicielom K. T. i A. T. co oznacza, powstanie zobowiązania podatkowego wobec tych podatników.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach złożył K. T.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił, naruszenie przepisów art. 7 oraz 121 Ordynacji podatkowej polegające na nieprawidłowym naliczeniu podatku w stosunku do K. T. oraz niedopełnieniu obowiązku pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa. Podniósł, że jakkolwiek z A. T. są współwłaścicielami nieruchomości po ½ części, to A. T. prowadzi na nieruchomości działalność gospodarczą, użytkuje samowolnie postawiony budynek warsztatowy, a zatem K. T. nie jest podatnikiem w zakresie podatku od nieruchomości w części związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego –Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach w sprawie SA/Ka 1572/95. w którym sąd wyjaśnił, że skierowanie decyzji w stosunku do osoby niebędącej podatnikiem podatku obrotowego, stanowi przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt. 4 k.p.a. Zarzucił, że w części dotyczącej jego udziału w nieruchomości należne podatki zostały uregulowane.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu 9 lutego 2009r. pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe w którym podtrzymał zarzuty skargi. Wskazał, że solidarności nie można odnosić do sytuacji, w której nieruchomość ma różne przeznaczenie dla współwłaścicieli, gdy służy K. T. do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych zaś A. T. dla prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym zasadniczą część podatku stanowi podatek należny od budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą. W ocenie pełnomocnika skarżącego istniała możliwość naliczenia podatku odrębnie dla każdego ze współwłaścicieli z uwzględnieniem, że tylko A. T. prowadzi działalność gospodarczą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych kryteriów, należy stwierdzić, że nie narusza ona prawa.

Regulacja art. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r.o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9 poz. 84 z 2002r. ze zm.) określa kategorie podmiotów na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Stosownie do wskazanego przepisu podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej będące właścicielami gruntów z zastrzeżeniem ust 3, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, o ile posiadanie spełnia warunki wymienione w pkt.4 lit a i lit b. W przypadku gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym (ust 3 art. 3 ustawy). Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie, z zastrzeżeniem ust. 5, na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust 4 ustawy). Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. Ewidencja gruntów ma walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r., Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005r Nr 8 poz. 60 ze zm.). Posiadając walor dokumentu urzędowego, wiąże organy podatkowe, które nie są uprawnione do dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie zarówno zmian w ewidencji, jak i przyjmowania dla wymiaru podatku innych danych niż te, które wynikały z ewidencji gruntów i budynków. Ustaleń, co do osób będących współwłaścicielami nieruchomości położonej w K. przy ulicy N. [...] w 2007r. organy dokonały na podstawie danych wynikających z wypisu z ewidencji gruntów. Okoliczność powyższa nie jest przez skarżącego kwestionowana jak i nie kwestionowana wysokość zastosowanych stawek podatkowych do poszczególnych obiektów. Przedmiotem zarzutu jest ustalenie obowiązku podatkowego w stosunku do skarżącego, od obiektów wykorzystywanych przez drugiego ze współwłaścicieli na działalność gospodarczą. Podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym. Cechą charakterystyczną podatku majątkowego jest to, że opodatkowanie majątku jest niezależne od tego, czy majątek przynosi dochody. Samo prawo własności nieruchomości lub jej posiadanie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego. Nie można zatem podzielić zarzutu skarżącego, że obowiązek podatkowy ciąży na nim w takim zakresie, w jakim faktycznie posiada przedmiotową nieruchomość, zaś w pozostałym zakresie winien obciążać współwłaściciela prowadzącego działalność gospodarczą. Z ewidencji gruntów wynika, że K. T. i A. T. są współwłaścicielami nieruchomości w ½ części każdy, zatem prawidłowe, zgodne z przepisem art. 3 ust 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest stanowisko organu, że obowiązek podatkowy od całej nieruchomości ciąży na nich solidarnie. Organ opodatkowując współwłaścicieli wydaje jedną decyzję dotyczącą całej nieruchomości, bez wyszczególnienia udziałów poszczególnych współwłaścicieli. Warunkiem powstania solidarnej odpowiedzialności jest doręczenie decyzji wymiarowej (art. 92 § 1 Ordynacji podatkowej). Jednoznaczne brzmienie przepisu nie pozwala, jak chce skarżący, ustalić obowiązku podatkowego odrębnie w stosunku do każdego ze współwłaścicieli, z uwagi na sposób korzystania z niej przez każdego z nich. Nie można tym samym decyzji, której adresatami są K. T. i A. T. postawić zarzutu nieważności z uwagi na skierowanie jej do K. T. jako osoby nie będącej podatnikiem. Z tych samych względów nie można podzielić zarzutu naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych określonej w art. 121 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 91 ustawy Ordynacja podatkowa do odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania podatkowe mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego ( art. 366 k.c.). Odpowiedzialność solidarna oznacza, że organ podatkowy (wierzyciel) może żądać całości lub części świadczenia (uiszczenia należnego podatku) od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych, przy czym aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani ( art.366 k. c). Nie zwalnia zatem z obowiązku podatkowego, powołany przez skarżącego fakt uiszczenia podatku w wysokości obliczonej od użytkowanej przez niego części nieruchomości i obiektów. Dopiero spełnienie świadczenia w pełnym zakresie świadczy o spełnieniu obowiązku podatkowego i jest podstawą do ewentualnych rozliczeń pomiędzy współwłaścicielami, z tym, że sprawy związane z rozliczeniem należą do kompetencji sadów powszechnych, nie mają wpływu na obowiązek podatkowy i nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu podatkowym.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Stosownie do § 19 w zw. z § 18 ust. 1 pkt.1 lit a i § 6 pkt.3 oraz § 2 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) Sąd przyznał wynagrodzenie w przedmiotowej sprawie tytułu nieopłaconej pomocy prawnej w kwocie 749 , w tym kwotę 132 zł. tytułem podatku od towarów i usług oraz kwotę 17 zł tytułem zwrotu uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa.