Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 844/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 3, art. 136 par. 1, art. 10, art. 81a, art. 107 par. 1 pkt 4 i 6
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Wójcik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzję o przyznaniu K. L. renty strukturalnej w wysokości 165% kwoty najniższej emerytury, tj. [...] zł. W kolejnych latach renta ta podlegała waloryzacji.

Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w M. stwierdził, że wydanie ww. decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa, z uwagi na brak wiedzy organów o niepodleganiu przez skarżącego w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS oraz niepodleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres co najmniej 5 lat w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy ww. decyzję. W ocenie organu, w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej, albowiem niewątpliwym jest, że po wydaniu decyzji ostatecznej wyszły na jaw nowe, nieznane wcześniej okoliczności faktyczne istniejące w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie renty strukturalnej oraz w dniu wydania decyzji o jej przyznaniu, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z materiału zebranego w sprawie wynika, że skarżący został wyłączony z ubezpieczenia rolników w okresie od [...] r. do [...] r. W tym czasie podlegał ubezpieczeniu w ZUS z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. Ubezpieczenie związane z zatrudnieniem (nawet doraźnie, sezonowo i bez stałego wynagrodzenia miesięcznego), wyłącza z ubezpieczenia w KRUS.

W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. wydał decyzję o ustaleniu skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł.

Rozpatrując odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] r. uchylił ww. decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. ponownie rozpoznając sprawę, decyzją z dnia [...] r. ustalił skarżącemu kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w wysokości [...] zł.

W złożonym od tej decyzji odwołaniu zarzucono naruszenie: art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.) przez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy decyzja będąca podstawą wszczęcia postępowania jest przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy; art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 przez błędne przyjęcie, że skarżący w czasie pobierania renty strukturalnej pozostał w złej wierze w związku z okolicznościami wskazującymi na nieprawidłowości pobrania należności; art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 4165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 przez ustalenie wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w sytuacji upływu terminu 18 miesięcy po zatwierdzeniu; art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przez błędne stwierdzenie, że doszło do przerwania czteroletniego terminu przedawnienia liczonego od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w sytuacji gdy postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż nie istniała wówczas prawomocna decyzja KRUS o wyłączeniu skarżącego z ubezpieczenia rolniczego; art. 10 k.p.a. przez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej; art. 77 § 7 i art. 7 k.p.a. przez brak uwzględnienia na gruncie przedmiotowej sprawy znanych organowi z urzędu okoliczności potwierdzonych zeznaniami skarżącego oraz świadka A. L., iż skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika I instancji co do przesłanek przyznania renty strukturalnej, a zatem pozostawał w dobrej wierze w momencie pobierania renty strukturalnej; art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji; art. 139 k.p.a. przez wydanie decyzji na niekorzyść strony. Biorąc pod uwagę powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. utrzymał w mocy ww. decyzję. W uzasadnieniu organ wskazując na treść art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2019 r., poz. 1505 ze zm., dalej: ustawa o ARiMR), stwierdził, że nie dopatrzył się naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. o stwierdzeniu wydania decyzji z dnia [...] r. nr [...] z naruszeniem prawa, będąca podstawą wszczęcia postępowania jest przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie jest warunkiem koniecznym wydania decyzji ustalającej kwoty nienależnie pobranych środków finansowych uprzednie wzruszenie ostatecznych decyzji przyznających płatności. W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., w niniejszej sprawie nie było konieczności zawieszenia postępowania windykacyjnego do czasu zakończenia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy postępowania w sprawie przyznania skarżącemu renty strukturalnej.

Organ podał, że z akt sprawy, a w szczególności z decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] r. wynika, że skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników, w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę w okresie od [...] r. do [...] r. Wniosek o rentę strukturalną złożony został w dniu [...] r. W konsekwencji nie sposób uznać, że skarżący podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres 5 lat w okresie poprzedzającym datę złożenia wniosku o rentę strukturalną. Ubezpieczenie związane z zatrudnieniem (nawet doraźnie, sezonowo i bez stałego wynagrodzenia miesięcznego), wyłącza z ubezpieczenia w KRUS. W tym stanie faktycznym i prawnym środki publiczne przekazane na rachunek bankowy strony z tytułu renty strukturalnej, zasadnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. uznał za nienależnie pobrane. Tym samym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uznał za bezzasadny zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004) przez błędne przyjęcie, że skarżący w czasie pobierania renty strukturalnej pozostał w złej wierze w związku z okolicznościami wskazującymi na nieprawidłowości pobrania należności w sytuacji, gdy organowi znany był fakt potwierdzony zeznaniami skarżącego oraz świadka A. L. złożonymi w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Nr [...], iż skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika organu I instancji, co do przesłanek przyznania renty strukturalnej oraz poprzez uznanie, że czynnością pierwszego powiadomienia o nieuzasadnionym charakterze tej płatności jest data doręczenia decyzji Nr [...], tj. [...] r., w sytuacji gdy decyzja ta została uchylona przez organ II instancji, a więc usunięta z obrotu.

Organ stwierdził, że działanie skarżącego naruszało przepisy § 4 pkt 2 i 3a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Aby otrzymać rentę, o którą wnosił i którą uzyskał skarżący, musiał on być rolnikiem, zaś rolnik, to osoba podlegająca w Polsce przede wszystkim ubezpieczeniu w KRUS (art. 5 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Treść art. 16 ust. 2 i 3 ww. ustawy uniemożliwia bycie jednocześnie w KRUS i w innym systemie emerytalnym.

Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., złożone przez stronę odwołanie od decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie, nienależna płatność z tytułu renty strukturalnej za okres: od października/listopada 2008 r. do października 2017 r. nie wynikała z pomyłki ARiMR. Płatność za ten okres została zrealizowana zgodnie z pozostającymi w obrocie prawnym decyzjami administracyjnymi. Organ I instancji dopiero w dniu [...] r. wszedł w posiadanie informacji (data wpływu pisma Placówki Terenowej KRUS), że na mocy decyzji KRUS z dnia [...] r. skarżący został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników, w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę w okresie od [...] r. do [...] r.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia organ wyjaśnił, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze - art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 - z tym, że przepis ten odnosi się do płatności za lata 2008 - 2009. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji stwierdził, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia przez doręczenie w dniu [...] r. postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu renty strukturalnej, wskazującego wyraźnie na wystąpienie nieprawidłowości w sprawie. W związku z powyższym, ponieważ renta strukturalna nie jest środkiem pomocowym wymagającym każdorazowego, corocznego wnioskowania - w niniejszej sprawie za czas dopuszczenia się nieprawidłowości wzięto pod uwagę datę wypłaty płatności wskazaną w tabeli nr [...], str. 6 decyzji I instancji. Tym samym, w przypadku renty strukturalnej pobranej przez skarżącego w okresie od października/listopada 2008 r. do grudnia 2009r., uznanych następnie za nienależnie pobrane, nie doszło do upływu terminu przedawnienia. Doręczenie w dniu [...] r. postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu, stanowiące pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zatem pomiędzy datą płatności a pierwszym powiadomieniem beneficjenta o istnieniu płatności nienależnej nie minął okres dziesięciu lat.

W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie nie ma również zastosowania okres 4 lat, gdyż w okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że producent działał w dobrej wierze. Działanie skarżącego nie nosiło znamion dobrej wiary, które uzasadniałoby przyjęcie krótszego z terminu przedawnienia. Strona pobierała rentę strukturalną w latach 2008-2017, mając świadomość, że była ubezpieczona z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w ZUS, w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę. Niepoinformowanie organu o powyższym fakcie wskazuje na brak dobrej woli po stronie skarżącego. Ukrywanie tego faktu przed organami państwowymi sygnalizuje wysoką wątpliwość co do uznania dobrej wiary, wręcz ją wyklucza. Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., zgromadzony materiał dowodowy w sprawie wykazał w sposób jednoznaczny, nie budzący wątpliwości, brak staranności w działaniu strony, a co za tym idzie dobrej wiary po stronie skarżącego. Tym samym zarzut naruszenie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 przez niewłaściwe zastosowanie przepisów i niezasadne przyjęcie złej wiary, a co za tym idzie 10-letniego okresu przedawnienia, organ uznał za bezzasadny. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącego, że organowi I instancji znany był fakt potwierdzony zeznaniami skarżącego oraz świadka A. L., iż skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika organu I instancji, co do przesłanek przyznania renty strukturalnej. Postępowanie przeprowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. po wznowieniu postępowania w dniu [...] r. nie wykazało, że wnioskodawca poinformował pracownika przed złożeniem wniosku o fakcie zatrudnienia na umowę o pracę i nie podleganiu ubezpieczeniu społecznemu w KRUS. Ponadto organ I instancji prawidłowo w odniesieniu do okresu 2010-2017, w ciągu którego można dochodzić zwrotu nienależnie pobranych płatności finansowanych, bądź współfinansowanych ze środków unijnych powołał się na przepis art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia [...] r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s/ 1 z dnia [...] r. ze zm.).

Organ podał, że w przypadku renty strukturalnej pobranej przez skarżącego, wypłaconej w latach 2010-2013 (zgodnie z tabelą nr [...]) Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. stwierdził upływ terminu przedawnienia co do możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej, co oznacza, że wykluczona jest możliwość nałożenia na stronę obowiązku zwrotu płatności nienależnej za ww. lata. Natomiast w przypadku płatności renty strukturalnej wypłaconej w okresie od grudnia 2013 r. do października 2017 r., uznanych następnie za nienależnie pobrane, nie doszło do upływu terminu przedawnienia. Doręczenie w dniu [...] r. postanowienia o wznowieniu postępowania, stanowiące pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., zarzut naruszenia art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przez błędne stwierdzenie, że doszło do przerwania czteroletniego terminu przedawnienia liczonego od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w sytuacji gdy postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż nie istniała wówczas prawomocna decyzja KRUS o wyłączeniu skarżącego z ubezpieczenia rolniczego, uznać należy za bezzasadny. Postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu zostało wydane na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i bez znaczenia dla jego ważności jest fakt, że decyzja KRUS nie była wówczas prawomocna. W sprawie zaszły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Była nimi informacja dotycząca wyłączenia skarżącego z ubezpieczenia społecznego rolników w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17.12.2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 4165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (dalej: rozporządzenie (UE) nr 1306/2013) przez ustalenie wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w sytuacji upływu terminu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. przyjął, iż dokumentem stwierdzającym nieprawidłowość w niniejszej sprawie jest postanowienie o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. o przyznaniu renty strukturalnej. Do przekroczenia terminu 18 miesięcy doszło w związku z wszczęciem w dniu [...] r. postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Jednakże organ odwoławczy nie zgodził się z takim stanowiskiem organu I instancji i stwierdził, że datą, o której mówi przepis art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 jest data [...] r., tj. dzień wydania przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzji nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z naruszeniem prawa. Zgodnie z przywołanym przepisem w przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Tym samym nie można utożsamiać daty pierwszego powiadomienia rolnika o nieuzasadnionym charakterze płatności (19 grudnia 2017 r. doręczenie postanowienia o wznowieniu postępowania z urzędu) z datą zatwierdzenia dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość (7 października 2020 r. data decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. nr [...] o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z naruszeniem prawa). Termin 18 miesięcy zapisany w przywołanym przepisie nie jest terminem, którego przekroczenie wyklucza możliwość dochodzenia przez organ zwrotu nienależnie pobranych płatności. Termin ten jest wyłącznie terminem dyscyplinującym państwa członkowskie Unii Europejskiej w zakresie tempa rozpatrywania i realizacji spraw, na gruncie których występują nieprawidłowości, w celu zwiększenia sprawności ochrony interesów finansowych i de facto zwrotnego zasilania funduszy rolniczych budżetu Unii przez odzyskanie środków wypłaconych nienależnie. Dlatego też prowadzenie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności po terminie, o którym mowa w art. 54 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, nie uniemożliwia wydania decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności i skutecznego odzyskiwania tych kwot.

W kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wskazał na treść art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2018r., poz. 1936 ze zm.) i podał, że w rozpatrywanej sprawie na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości [...] zł, która to kwota przekracza kwotę stanowiącą równowartość [...] euro przeliczoną na złote. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T., w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 10, art. 77 § 1, art. 7, art. 107 § 1 pkt 4 i 6, art. 107 § 3 oraz art. 139 k.p.a. Organ postanowił również nie przeprowadzać zawnioskowanych przez skarżącego w odwołaniu dowodów z zeznań świadków i z przesłuchania skarżącego. Dowody te zostały przeprowadzone przez organ I instancji w postępowaniu po wznowieniu postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej i w tym postępowaniu zostały ocenione przez organy ARiMR.

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów procesu z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez brak uwzględnienia stanowiska skarżącego w zakresie zawieszenia postępowania, w sytuacji gdy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. o stwierdzeniu wydania decyzji nr [...] z naruszeniem prawa będąca postawą wszczęcia niniejszego postępowania jest przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy;

2) art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 przez błędne przyjęcie, że skarżący w czasie pobierania renty strukturalnej pozostał w złej wierze w związku okolicznościami wskazującymi na nieprawidłowości pobrania należności w sytuacji, gdy organowi I i II instancji znany był fakt potwierdzony zeznaniami skarżącego oraz świadka A. L. złożonymi w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Nr [...], iż skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika organu I instancji co do przesłanek przyznania renty strukturalnej;

3) art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 przez ustalenie wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w sytuacji upływu terminu 18 miesięcy po zatwierdzeniu;

4) art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przez błędne stwierdzenie, że doszło do przerwania czteroletniego terminu przedawnienia liczonego od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w sytuacji gdy postanowienie o wznowieniu postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż nie istniała wówczas prawomocna decyzja KRUS o wyłączeniu skarżącego z ubezpieczenia rolniczego;

5) art. 10 k.p.a. przez brak zapewnienia skarżącemu czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu i brak umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji administracyjnej, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skarżący nie miał możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych na okoliczność wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracownika organu I instancji co do przesłanek przyznania renty strukturalnej, co ma istotne znaczenie dla przypisania skarżącemu dobrej wiary w momencie pobierania renty strukturalnej, co z kolei ma wpływ na kwestię terminu przedawniania, a więc jednocześnie na wysokość nienależnie pobranych kwot;

6) art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. przez brak uwzględnienia na gruncie przedmiotowej sprawy znanych organowi z urzędu okoliczności potwierdzonych zeznaniami skarżącego oraz świadka A. L. złożonymi w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji Nr [...], że skarżący został wprowadzony w błąd przez pracownika organu I instancji co do przesłanek przyznania renty strukturalnej, a zatem pozostawał w dobrej wierze w momencie pobierania renty strukturalnej;

7) art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. przez nieprawidłowe uzasadnienie prawne i faktycznie zaskarżonej decyzji;

8) art. 136 § 1 k.p.a. przez odmowę przeprowadzenia przez organ II instancji dowodów w postaci zeznań świadków A. L. i N. T.-K. oraz dowodu z przesłuchania skarżącego, o co wnioskował skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

9) art. 133 k.p.a. przez wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej;

10) art. 7, art. 8 i art. 11 k.p.a. przez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności oraz zasady przekonywania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący podtrzymał zarzuty

i wnioski zawarte w skardze. Wskazał na zasadność zarzutu naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z okolicznością, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. w przedmiocie utrzymania

w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. będąca postawą wszczęcia postępowania o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności, została zaskarżona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy i jej zasadność jest przedmiotem rozpoznania w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W konsekwencji, zdaniem strony, zaskarżenie ww. decyzji winno zostać potraktowane jako zagadnienie wstępne zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i uzasadniać zawieszenie postępowania. Skarżący ponadto nie zgodził się

z organem w zakresie braku możliwości przypisania dobrej wiary w okresie pobierania renty strukturalnej. W tym zakresie podkreślił, że został poinformowany przez pracownika organu o braku przeszkód w pobieraniu renty strukturalnej w sytuacji zatrudnienia na umowę o pracę. Ponieważ organom obu instancji powyższa okoliczności była znana,

a mimo to została pominięta, w ocenie skarżącego doszło do naruszenia art. 77 § 1, art. 7, jak również art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący powtórzył,

że w sprawie został naruszony art. 10 § 1 k.p.a. przez brak zapewnienia stronie przez organ pierwszej instancji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów

i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skarżący podtrzymał także zarzuty dotyczące naruszenia art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. oraz art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Na wstępie należy podać, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Skarżący został poinformowany o dostępie do informacji o sprawie w wykazie spraw sądowych e-Wokanda pod wskazanym adresem oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w terminie 10 dni od dnia doręczenia pisma.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a–c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie narusza ona prawa w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

II. Przedmiotem sporu w sprawie jest istnienie podstaw do ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. Kontroli Sądu podlega decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...]. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. z dnia [...] r. ustalającą dla skarżącego kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości [...] zł.

Zdaniem tut. Sądu, nie można przyjąć, że ocena stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzonego materiału dowodowego przeprowadzona przez organy naruszyła art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Nie naruszono również zasad ogólnych postępowania wynikających z art. 8, art. 10 i art. 11 k.p.a. Z treści powołanych przepisów wynika przede wszystkim to, że organ administracji publicznej podejmuje niezbędne czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w sposób wyczerpujący zbiera i rozpatruje cały materiał dowodowy oraz ocenia na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Przepisy te statuują m.in. zasadę swobodnej oceny dowodów, a zatem nie wyznaczają one organowi merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie według swojej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności. Oceniając wyniki postępowania dowodowego (wiarygodność i moc dowodów), organ powinien uwzględnić treść wszystkich przeprowadzonych i rozpatrzonych dowodów, wskazując w uzasadnieniu decyzji fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Sąd stwierdza, że powyższe reguły zostały w rozpoznawanej sprawie zachowane i nie doszło do zarzucanego naruszenia zasady praworządności.

Podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 4 i 6 oraz art. 107 § 3 k.p.a. nie znajduje uzasadnienia w lekturze decyzji. Uzasadnienia decyzji obu instancji odpowiadają dyspozycji ww. przepisom k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca, zatem nie doszło do naruszenia zasady przekonywania. Okoliczność, że skarżący nie podziela stanowiska organu, nie oznacza naruszenia zasady praworządności. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu prawnym decyzji przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono jej podstawy prawne, w kontekście ustalonego stanu faktycznego na podstawie zebranego zupełnego materiału dowodowego.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał uzupełnienia. W aktach sprawy administracyjnej znajdują się kopie protokołów z przesłuchania K. L., z zeznań A. L. i N. T.-K. (k. 174-188; 217-221 akt administracyjnych). Zauważyć należy, że N. T.-K. była przesłuchana dwukrotnie, drugi raz z uwagi na niezapewnienie stronie prawa do czynnego udziału w przeprowadzeniu tego dowodu przy pierwszym przesłuchaniu. Wprawdzie przesłuchania zostały przeprowadzone w postępowaniu wznowieniowym w przedmiocie przyznania renty strukturalnej, jednakże kopie ich są w aktach przedmiotowej sprawy. Istotna jest okoliczność, że skarżący i jego pełnomocnik byli obecni przy powtórnym przesłuchaniu N. T.-K. w postępowaniu wznowieniowym. Nie ma zatem podstaw do powtarzania tych czynności procesowych.

Nie doszło też do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu z art. 10 k.p.a. w stopniu, który nakazywałby wyeliminowanie z obrotu pranego zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odnosząc się do tego podać należy, że wszczynając postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. dysponował już materiałem dowodowym pozyskanym w postępowaniu wznowieniowym. Jednocześnie w postanowieniu o wszczęciu postępowania pouczył stronę o prawie do składania wyjaśnień oraz możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych materiałów. Strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skorzystała z przysługującego jej prawa i wypowiedziała się pismem z dnia [...] r. (k. 280-281 akt administracyjnych). Do dnia zakończenia postępowania i wydania decyzji pierwszoinstancyjnej oraz do dnia wydania zaskarżonej decyzji w sprawie, nie zgromadzono innego materiału dowodowego poza tym, do którego strona wypowiedziała się. W związku z tym wyznaczanie terminu do wypowiedzenia się i zapoznania z materiałem dowodowym odnosiłoby się do takiego samego stanu dowodowego, co do którego skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika już się wypowiedział we wskazanym piśmie z dnia [...] r. Podkreślić należy, że nie każde naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem decyzji. Jak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04:

1. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy.

2. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wprawdzie ww. uchwała zapadła na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej, jednak jest także adekwatna do odpowiednio brzmiącego art. 10 § 1 k.p.a. Reasumując, skoro między wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji a wydaniem decyzji drugiej instancji nie zebrano innego materiału dowodowego poza tym, który był już skarżącemu znany i w zakresie którego wypowiedział się pełnomocnik w jego imieniu, to brak podstaw do uwzględnienia skargi z tej przyczyny.

Nieuprawniony jest też zarzut naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji na niekorzyść strony. Podnieść należy, że pierwsza decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] r. (k. 294 akt admin.) została uchylona decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia (k. 308 akt admin.). W uchylonej decyzji, organ I instancji orzekł o nienależnie pobranej płatności w kwocie niższej niż po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kolejny raz wydana decyzja przez organ I instancji (4 sierpnia 2021 r.) została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR obecnie zaskarżoną decyzją. Nie można zatem twierdzić, że organ odwoławczy pogorszył sytuację strony, skoro decyzję organu I instancji z [...] r. utrzymał w mocy. Poprzednio wydana decyzja została natomiast wyeliminowana z obrotu prawnego.

III. Kolejno podać należy, że przesłanki warunkujące przyznanie renty strukturalnej w dacie składania przez skarżącego stosownego wniosku (30 czerwca 2008 r.) regulowało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia [...] r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2017 r., poz. 1220). Zgodnie z § 4 powołanego rozporządzenia, rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki:

1) ukończył 55 lat, lecz nie osiągnął wieku emerytalnego i nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty;

2) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną i w okresie ostatnich 10 lat podlegał przez okres co najmniej 5 lat ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, zwanemu dalej "ubezpieczeniem emerytalno-rentowym";

3) w dniu złożenia wniosku o rentę strukturalną:

a) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu,

b) nie posiadał zaległości w opłacaniu należności z tytułu ubezpieczenia społecznego rolników;

4) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 3 ha, a w przypadku gospodarstw rolnych położonych w województwie małopolskim, podkarpackim, śląskim lub świętokrzyskim - co najmniej 1 ha, z zastrzeżeniem § 6 ust. 1 pkt 2 lit. a; w przypadku gospodarstw rolnych położonych na obszarze więcej niż jednego województwa, za województwo, w którym jest położone gospodarstwo rolne, uznaje się to województwo, w którym jest położona największa część użytków rolnych wchodzących w skład tego gospodarstwa;

6) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej.

Warunki wskazane w § 4 rozporządzenia muszą zostać spełnione kumulatywnie.

Podać należy, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. decyzją z dnia [...] r. przyznał Skarżącemu rentę strukturalną. W latach 2009-2017 organ ten w drodze decyzji zmieniających ustalał kwotę tej renty stosownie do wskaźnika waloryzacji najniższej emerytury.

W dniu [...] r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Placówka Terenowa w I. wraz z zaświadczeniem dotyczącym podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników przez Skarżącego. Z dokumentów tych wynika, że K. L. na podstawie decyzji KRUS z dnia [...] r. został wyłączony z ubezpieczenia społecznego rolników, w związku z zatrudnieniem na podstawie umowy o pracę w okresie od [...] r. do [...] r. Z załączonego zaświadczenia wynika, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej, tj. [...] r. Skarżący nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników oraz w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną nie podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników przez okres co najmniej 5 lat. Ponadto w dniu [...] r. Skarżący złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w M. kserokopie umów o pracę z dnia [...] r., [...] r. i [...]. oraz świadectwa pracy z dnia [...] r. potwierdzające fakt zatrudnienia. Okoliczność ta doprowadziła do wznowienia postępowania w sprawie przyznania renty strukturalnej postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] r., albowiem uznał on, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, stosownie do art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Następnie w dniu [...] r. Skarżący poinformował organ o wniesieniu odwołania od decyzji organu rentowego w przedmiocie wyłączenia go z ubezpieczenia społecznego rolników w okresie od [...] r. do [...] r. W dniu [...] r. organ pierwszej instancji został poinformowany pismem Placówki Terenowej Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w I., że Sąd Okręgowy w B. wyrokiem z dnia [...] r. oddalił odwołanie K. L. od decyzji o ustaniu ubezpieczenia społecznego rolników. Z kolei Sąd Apelacyjny w G. wyrokiem z dnia [...] r. oddalił apelację Skarżącego w tym przedmiocie. W związku z powyższym organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] r. podjął zawieszone postępowanie wznowieniowe. W wyniku czego decyzją z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego w M. stwierdził, że wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nastąpiło z naruszeniem prawa, z uwagi na brak wiedzy organów o niepodleganiu przez Skarżącego w dniu złożenia wniosku o przyznanie renty strukturalnej ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w KRUS oraz niepodleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników przez okres co najmniej 5 lat w okresie co najmniej 10 lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku o rentę strukturalną. Rozpoznając wniesione odwołanie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Wniesiona skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 542/21 (wyrok nieprawomocny).

Należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictw ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z treści tego przepisu wynika wprost, że przedmiotem postępowania toczącego się przed organem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy.

Należy też podkreślić, że okoliczności jak i podstawy uprawniające organ ARiMR do wznowienia postępowania i weryfikacji decyzji przyznającej skarżącemu rentę strukturalną zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 542/21 i nie mogą być powtórnie badane obecnie przez tut. Sąd. Oddalając skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] r. WSA w Bydgoszczy podzielił stanowisko organów podnoszących, że świadczenie wypłacone skarżącemu w ramach renty strukturalnej w latach 2008 - 2017 w ogóle mu nie przysługiwało. Sąd wówczas oddalając skargę tym samym podzielił stanowisko, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, organ nie miał wiedzy, że skarżący podlegał wyłączeniu z ubezpieczenia społecznego rolników w badanym okresie. Organ nie znał tej okoliczności. To na skarżącym ciążył obowiązek złożenia odpowiednich dokumentów i podania wszelkich informacji, mających znaczenie przy rozstrzygnięciu wniosku o przyznanie renty strukturalnej, przy czym wyłączenie z ubezpieczenia rolników we wskazanym okresie niewątpliwie taką informację stanowiło. W ocenie Sądu, skarżący na etapie składania wniosku powinien był poinformować organ o zatrudnieniu na umowę o pracę. Nadto w wyroku tym odniesiono się do powoływanych także obecnie zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego w kontekście zarzutu, że skarżący został błędnie poinformowany przez pracownika KRUS. W uzasadnieniu ww. wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Bd 542/21 stwierdzono, że nie można zgodzić się z poglądem, iż wiek pracownika (konsekwentnie akcentowany w wyjaśnieniach Skarżącego i zeznaniach A. L.), czy staż pracy w organie, świadczy wobec ustaleń organów o braku wiarygodności pracownika i jego niedostatecznych kompetencjach. W konsekwencji Sąd potwierdził, że decyzja o przyznaniu renty została wydana z naruszeniem prawa, jednakże ze względu na upływ terminu wskazanego w art. 146 § 1 k.p.a. zachodziła przeszkoda do uchylenia decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. Nie oznacza to jednak sanacji takiej decyzji. Decyzja taka - pomimo braku możliwości jej wyeliminowania z obrotu prawnego z uwagi na upływ terminu przedawnienia - jest decyzją nieprawidłową, wydaną z naruszeniem prawa, co stwierdza organ w osnowie decyzji wydanej na mocy art. 152 § 2 k.p.a., a w konsekwencji trzeba uznać, że płatności pobrane na podstawie decyzji, co do której zapadło później rozstrzygnięcie stwierdzające jej wydanie z naruszeniem prawa - nie były należne (zob.: wyrok WSA w Warszawie z 26 października 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 985/11 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z 19 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Wr 851/13; powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - orzeczenia.nsa.gov.pl).

IV. Sąd podziela także stanowisko organów, że nie ma podstaw do odstąpienia w niniejszej sprawie od dochodzenia należności z uwagi na upływ terminu przedawnienia w zakresie wskazanych przez organ lat, w których wypłacono rentę. W uzasadnieniach wydanych decyzji organy orzekające szeroko przedstawiły przedmiotową problematykę zestawiając realia faktyczne sprawy z treścią stosownych regulacji normatywnych, a argumentacja ta zasługuje na aprobatę.

Podkreślenia wymaga, że przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE z 2004 r. Nr 141. s. 8), jak słusznie podnosi organ odwoławczy, ma zastosowanie tylko do płatności wypłaconych w terminie do końca 2009 r. Na podstawie tego przepisu obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Przepis art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 stanowi wyraźnie o "pierwszym powiadomieniu o nieuzasadnionym charakterze płatności". Sąd stoi na stanowisku, że prawidłowo organ ustalił, że pierwszym powiadomieniem o nieuzasadnionym charakterze płatności było doręczenie w dniu [...] r. postanowienia z [...] r. Nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia [...] r. o przyznaniu renty strukturalnej, wskazującego wyraźnie na wystąpienie nieprawidłowości w sprawie.

W związku z powyższym, w zakresie płatności z tytułu renty strukturalnej wypłaconych skarżącemu w latach 2008 r. - 2009 r., termin 10-letni określony w art. 73 ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 796/2004 nie upłynął, a stanowisko organu w tej materii jest prawidłowe (termin liczony od [...] r.).

Nie ma natomiast w sprawie zastosowania termin 4-letni przedawnienia, bowiem odnosi się on do beneficjentów pozostających w dobrej wierze. Z przyczyn już wyżej opisanych - zdaniem Sądu - w niniejszej sprawie nie sposób uznać, że strona działała w dobrej wierze, skoro nie podała, że podlegała ubezpieczeniu społecznemu w związku z zawartymi umowami o pracę. Niedopełnienie obowiązków świadczy o zaniedbaniu strony, a nie o pozostawaniu w błędnym, usprawiedliwionym przekonaniu, że płatność jej się należy. Tym bardziej, że strona dobrowolnie wnioskowała o przyznanie świadczenia (renty strukturalnej), a zatem powinna była zapoznać się z aktami prawnymi regulującymi tę pomoc. Ponadto strona podpisała oświadczenie we wniosku o przyznanie renty strukturalnej, zgodnie z którym "1) podane we wniosku dane są zgodne z prawdą; 2) znane mi są zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych" (część E oświadczenia i zobowiązania wnioskodawcy i małżonka) – k. 76 akt administracyjnych. W konsekwencji w oparciu o okoliczności sprawy zasadnie organ uznał, że strona nie była w dobrej wierze, a pobrane świadczenia są świadczeniami pobranym nienależnie.

Jak wyjaśnił WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 16 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Gl 631/17, a który to pogląd tut. Sąd podziela, pojęcie "dobrej wiary" nie zostało zdefiniowane i wiąże się z tzw. klauzulami generalnymi w prawie, istotą których jest możliwość uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego różnych okoliczności faktycznych, które w oderwaniu od konkretnej sprawy nie mogą być ocenione raz na zawsze i w jednakowy sposób według schematu o walorze bezwzględnym.

Co oczywiste, dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo, czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną.

W złej wierze jest zaś ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony.

Zła wiara występuje, gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach staranności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałby, gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (zob.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy prawidłowo uznały, iż skarżącemu nie można przypisać działania w dobrej wierze. Skarżący wnioskując dobrowolnie o przyznanie stosownego świadczenia miał bowiem wiedzę o ww. zawartych umowach o pracę. Podpisał również oświadczenie, w którym potwierdził, że znane są mu zasady przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, na co wyżej już zwrócono uwagę. Wyrażając zatem chęć otrzymania renty strukturalnej w następstwie wniosku o przyznanie płatności, skarżący przynajmniej dochowując należytej staranności, powinien był zdawać sobie sprawę z tego, że jego prawa i obowiązki są regulowane w omawianym zakresie przez regulacje, których znajomość skarżący zadeklarował. Zestawienie faktu zawartych umów o pracę z faktem podpisania wskazanego powyżej oświadczenia wyklucza w ocenie Sądu uznanie, że skarżący działał w dobrej wierze. Wobec treści złożonego oświadczenia we wniosku (s.7/7 oświadczenia) o znajomości zasad przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, nie mogą obalić tego, twierdzenia skarżącego i jego żony o uzyskaniu błędnej informacji od pracownika KRUS. Ta kwestia (uzyskanej informacji) także była oceniona w ww. wyroku WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 542/21, w którym stwierdzono co następuje: "Jak wskazał organ odwoławczy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. uznał, że stan faktyczny nie budził wątpliwości. Odwołując się do zeznań byłego pracownika N. T.-K. wskazał, że jej zeznania są spójne i wiarygodne, choć sprzeczne z wyjaśnieniami Skarżącego i zeznaniami jego małżonki. Należy stwierdzić, że sprzeczność zeznań jak w niniejszej sprawie samo w sobie nie stanowi podstawy do zastosowania zasady przewidzianej w art. 81a § 1 k.p.a. Należy nadto zauważyć, że organ nie miał wątpliwości co do wiarygodności zeznań N. T.-K.. Brak jest także podstaw do stwierdzenia braku pewności organu co do intencji strony. Skarżący bowiem złożył stosowny wniosek, do którego załączył m.in. zaświadczenie o podleganiu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu rolników. Jednocześnie N. T.-K. nie potwierdziła wersji, że miała udzielić informacji w zakresie jednoczesnego opłacania składek na ZUS i KRUS. Potwierdziła jedynie fakt przyjęcia dokumentów od Skarżącego. Z kolei pewności co do osoby pracownika ARiMR nie miał zarówno Skarżący, jak i jego żona. Odmiennie relacjonują oni także okoliczności samego spotkania. Podczas gdy Skarżący stwierdził, że spotkanie przed złożeniem wniosku było zorganizowane dla większej liczby beneficjentów, to jego żona wskazała, że byli "w dwójkę z mężem". Z drugiej strony zgodnie i precyzyjnie przytoczyli wypowiedź pracownika.

Skarżący braku wiarygodności N. T.-K. upatruje w tym, że praca w ARiMR była jej pierwszym zatrudnieniem po studiach i brak doświadczenia uprawdopodabniał brak jej kompetencji w sprawach rent strukturalnych. Ponadto zarzucił, że organ pominął tę okoliczność.

W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że powyższa kwestia była przedmiotem oceny organów. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazano m.in., że pracownicy Biura Powiatowego ARiMR w M. zajmujący się programem rent strukturalnych byli przeszkoleni w zakresie przepisów prawa oraz warunków przyznawania tych rent. Organ podkreślił, że dopuszczenie do pracy wymagało zdania przez pracownika stosownego egzaminu. Powyższe potwierdzają zeznania N. T.-K. z dnia [...] r.

Wobec powyższego nie można zgodzić się z poglądem, że wiek pracownika (konsekwentnie akcentowany w wyjaśnieniach Skarżącego i zeznaniach A. L.), czy staż pracy w organie świadczy wobec ustaleń organów o braku wiarygodności pracownika i jego niedostatecznych kompetencjach."

Dalej WSA w ww. wyroku skonstatował: "Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że ocena zgromadzonych dowodów była kompleksowa, gdyż dokonano jej również w oparciu o zeznania strony i świadków oraz o znajomość zasad szkolenia pracowników, wymagań co do posiadania przez nich wiedzy na temat programów i działań obsługiwanych przez ARiMR, w tym przyznawania rent strukturalnych."

Przywołaną ocenę zaprezentowaną w podanym wyroku, tut. Sąd podziela. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do przypisania działaniu skarżącego dobrej wiary.

V. Odnośnie natomiast do oceny przedawnienia ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności w latach 2010-2017 zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE L 312, s/ 1 z dnia [...]. ze zm.). Zgodnie z art. 3 ust. 1 tego rozporządzenia okres przedawnienia obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności wynosi cztery lata od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości. Jednocześnie termin 4-letni biegnie na nowo w przypadku, gdy dochodzi do przerwania biegu przedawnienia, które następuje przez każdy akt właściwego organu władzy, o którym zawiadamia się stronę (konieczne jest wyraźne odniesienie takiej czynności do określonej nieprawidłowości). W przedmiotowej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez doręczenie w dniu [...] r. postanowienia Nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] r. o przyznania renty strukturalnej, wskazującej wyraźnie na wystąpienie nieprawidłowości w sprawie, co wyżej już podano.

W związku z powyższym, prawidłowo organ stwierdził, że w przypadku renty strukturalnej pobranej przez skarżącego i wypłaconej w latach 2010 – listopad 2013 upłynął ww. 4-letni termin przedawnienia co do możliwości ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej. W konsekwencji tego zasadnie organ uznał, że wykluczona jest możliwość nałożenia na stronę obowiązku zwrotu płatności nienależnej za ten konkretnie okres (2010- listopad 2013).

Prawidłowo też oceniono, że do płatności renty strukturalnej wypłaconej z kolei w okresie od grudnia 2013 r. do października 2017 r., uznanych za nienależnie pobrane, nie doszło do upływu terminu przedawnienia, bowiem doręczenie w dniu [...]. postanowienia Nr [...] o wznowieniu postępowania, stanowiło pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności. Spowodowało ono przerwanie biegu terminu przedawnienia. Począwszy zatem od grudnia 2013 r. nie doszło do przedawnienia 4-letniego okresu przedawnienia, jak również za późniejsze okresy wypłaty renty.

Nieuprawniony jest też zarzut naruszenia art. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich poprzez błędne stwierdzenie, że doszło do przerwania czteroletniego terminu przedawnienia liczonego od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości, w sytuacji gdy postanowienie nr [...] o wznowieniu postępowania zostało wydane bez podstawy prawnej, gdyż nie istniała wówczas prawomocna decyzja KRUS o wyłączeniu skarżącego z ubezpieczenia rolniczego. Zauważyć należy, że w dacie doręczenia postanowienia o wznowieniu, tj. [...] r. (postanowienie z dnia [...] r.) informacja o niepodleganiu ubezpieczeniu rolniczemu w związku z zawartymi umowami, była znana, ponieważ przed tą datą Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dysponował kopią trzech umów o pracę złożonych przez skarżącego w dniu [...] r. Ponadto decyzja KRUS w przedmiocie wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników została wydana [...] r., a zatem przed wydaniem postanowienia z dnia [...] r. o wznowieniu postępowania. W dacie zaś wydania decyzji w niniejszej sprawie przez organ I instancji (4 sierpnia 2021 r.) wydany był już wyrok przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalający apelację od wyroku Sądu Okręgowego w sprawie ubezpieczenia (wyrok uprawomocnił się [...] r.). Z kolei decyzja – wydana po wznowieniu postępowania – stwierdzająca, że decyzja w przedmiocie renty strukturalnej została wydana z naruszeniem prawa jest z [...] r., decyzja drugiej instancji – z [...] r. Nie budzi zatem wątpliwości, że w dacie wydania decyzji w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej (4 sierpnia 2021 r. – pierwsza instancja; [...] r. – druga instancja), decyzja w przedmiocie wyłączenia z ubezpieczenia społecznego rolników była ostateczna i prawomocna, z kolei decyzja w przedmiocie stwierdzenia, że decyzja o przyznaniu renty strukturalnej została wydana z naruszeniem prawa - była ostateczna.

Zatem bezzasadne są także pozostałe zarzuty skargi, w tym te w zakresie obowiązku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97§ 1 pkt 4 k.p.a. Wydane w tym zakresie postanowienie z dnia [...] r. o odmowie zawieszenia postępowania jest zasadne i odpowiada prawu (k. 283 akt admin.).

VI. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 54 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 4165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008, poprzez ustalenie wysokości kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej w sytuacji upływu terminu 18 miesięcy po zatwierdzeniu. Na podstawie tego przepisu "W przypadku jakichkolwiek nienależnych płatności wynikających z nieprawidłowości lub zaniedbań państwa członkowskie występują do beneficjenta o zwrot odnośnej kwoty w ciągu 18 miesięcy po zatwierdzeniu, a w stosownych przypadkach po otrzymaniu przez agencję płatniczą lub podmiot odpowiedzialny za odzyskiwanie takich płatności sprawozdania z kontroli lub podobnego dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość."

Rację ma organ, że nie można utożsamiać daty pierwszego powiadomienia rolnika o nieuzasadnionym charakterze płatności (którym było doręczenie w dniu [...] r. postanowienia Nr [...] o wznowieniu postępowania z urzędu) z datą zatwierdzenia dokumentu stwierdzającego, że miała miejsce nieprawidłowość. Tym ostatnio wymienionym dokumentem była decyzja z dnia [...] r. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w M. o stwierdzeniu wydania decyzji z [...] r. z naruszeniem prawa. Decyzja ta (z [...] r.) nie została uchylona, lecz utrzymana w mocy przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...]., a skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Bydgoszczy z dnia 26 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 542/21, co już wyżej podano. Skoro natomiast w przedmiotowej sprawie decyzję pierwszej instancji wydano [...] r. (doręczono [...] r.), to nie budzi wątpliwości, że termin 18-miesięczny został zachowany.

VII. Brak również podstaw do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z innych przyczyn. Zgodnie z art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2018 r., poz. 1936 z późn. zm.), w przypadku określonym w art. 33 ust. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. Urz. UE L 209 z 11.08.2005, str. 1, ze zm.) organ, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r., poz. 1505) odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności z tytułu pomocy, o którym mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli kwota, o której mowa w art. 5a rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFRG i EFRROW (Dz. Urz. UE L 171 z 23.06.2006, str. 90, ze zm.), nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość [...] euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 907/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 w odniesieniu do agencji płatniczych i innych organów, zarządzania finansami, rozliczenia rachunków, zabezpieczeń oraz stosowania euro (Dz. Urz. UE L 2014.255.18 ze zm.).

W rozpatrywanej sprawie zasadnie Dyrektor wskazuje, że na kwotę nienależnie pobranych płatności składają się kwoty płatności z tytułu renty strukturalnej w łącznej wysokości [...] zł. Nie budzi zatem wątpliwości, że przekracza ona kwotę stanowiącą równowartość [...] euro. Kwotę stanowiącą równowartość [...] euro prawidłowo odniesiono do kwoty płatności indywidualnej w ramach jednego programu pomocy lub środka wsparcia dla tego samego beneficjenta. W przypadku rent strukturalnych jest to suma płatności miesięcznych wypłaconych na podstawie decyzji przyznającej rentę strukturalną.

Prawidłowo też oceniono, że płatność z tytułu renty strukturalnej nie wynikała z pomyłki organu. Z przedłożonego przez skarżącego wniosku wynikało, że podlegał on ubezpieczeniu społecznemu rolników. W oparciu o złożone przez niego dokumenty została przyznana renta strukturalna. Zdaniem Sądu, trudno w tej sytuacji mówić o pomyłce organu, skoro działał w zaufaniu do deklaracji rolnika, że spełnia on ustawowe kryteria do przyznania renty strukturalnej. Skarżący wypełniając i podpisując przedmiotowy wniosek miał zatem wiedzę odnośnie ciążących na nim obowiązków, które zostały opisane w sposób jasny i konkretny. Organ natomiast wypłacał rentę, ponieważ wówczas nie miał wiedzy o podleganiu skarżącego ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umów o pracę, a nie wymaganemu ubezpieczeniu rolników.

W świetle powyższych ustaleń Sąd uznał, że skarżący od początku pobierania świadczenia (renty strukturalnej) pobierał je bezpodstawnie. W realiach sprawy nie wystąpiła okoliczność zaistnienia pomyłki organu (co jest oczywiste) ani też takiego błędu, który nie mógłby zostać wykryty przez skarżącego.

VIII. Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.