Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 631/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Apollo ( spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Jużków Asesor WSA Małgorzata Walentek Protokolant : st. sekretarz sądowy Ewa Olender po rozpoznaniu w dniu 21 września 2005 r., na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi Z.B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...]r. nie stwierdził u p. Z.B. choroby zawodowej – choroby skóry wymienionej w pozycji 18 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). W podstawie prawnej decyzji powołano także art. 104 Kpa oraz art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( tekst jednolity Dz. U. z 1998r. nr 90, poz. 106 ze zm. ). Zaś w uzasadnieniu decyzji stwierdzono, iż z orzeczeń lekarskich wystawionych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. oraz przez Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. wynika, że u pracownika nie znaleziono podstaw do rozpoznania choroby zawodowej skóry. Zdiagnozowane u p. B. zmiany skórne nie mogły być łączone z narażeniem jej w miejscu pracy na szkodliwe czynniki alergizujące.

Dalej stwierdzono, iż p. B. pracowała z A S.A.- Zakładzie B w T. i mogła mieć w latach 1993 - 1997 kontakt z niklem. Jednak z uwagi na nie rozpoznanie choroby zawodowej przez dwie placówki diagnostyczne nie było podstaw do jej stwierdzenia.

W odwołaniu p. Z.B. domagała się ponownego rozpatrzenia jej sprawy i stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Bowiem jej obecny stan zdrowia był następstwem szkodliwych warunków w jakich pracowała. A obecne wyniki badań czynników szkodliwych w miejscu pracy nie były miarodajne, bowiem dawniej nie przestrzegano zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. Pracując jako [...] i [...] musiała wdychać szkodliwe związki i opary. A teraz po latach to odbiło się na jej zdrowiu.

Po rozpoznaniu odwołania zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, iż dla stwierdzenia choroby zawodowej niezbędnym jest rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną jednostki chorobowej ujętej w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach oraz wykazanie związku przyczynowego między środowiskiem pracy, a rozpoznaną chorobą zawodową.

W rozpoznanej sprawie ustalono, że p. B. w latach 1976-1979,1980-1982, od lutego do 11listopada 1983r. i od 1993 do 1997r. pracowała w Fabryce C, a następnie w A S.A. – Zakładzie B w T. jako [...],[...] i [...], gdzie miała kontakt ze środkami drażniącymi i uczulającymi będącymi składnikami farb i lakierów, rozpuszczalników, preparatów antykorozyjnych, olei mineralnych. Zatem, w ocenie organu odwoławczego, pracowała w warunkach potencjalnego ryzyka powstania przewlekłej alergicznej choroby skóry.

Dalej ustalono, iż odwołująca się była badana w dwóch placówkach diagnostycznych i w konkluzjach ich orzeczeń z [...]r. i [...]r. lekarze specjaliści nie rozpoznali u badanej choroby zawodowej wymienionej w pozycji 18 wykazu chorób zawodowych. Uznali, iż rozpoznane u p. B. schorzenie skóry nie pozostaje w związku przyczynowo – skutkowym z warunkami w jakich pracowała.

Dlatego, chociaż p. B. pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, to wobec nie rozpoznania jej przez kompetentnych lekarzy specjalistów, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia argumentów odwołania i stwierdzenia choroby zawodowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego p. Z.B. domagała się uchylenia decyzji dla niej niekorzystnej i stwierdzenia u niej choroby zawodowej. Powtórzyła argumenty i zarzuty przytoczone już w odwołaniu. Nie zgodziła się z wnioskami lekarzy. W jej ocenie rozpoznane u niej schorzenie skóry jest następstwem jej pracy w szkodliwych warunkach w Zakładzie B w T.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o jej oddalenie, nie znajdując nadal w zgromadzonym materiale dowodowym argumentów przemawiających za zmianą stanowiska. Zwłaszcza, iż lekarze nie rozpoznali u skarżącej choroby zawodowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Zatem tylko stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga nie jest zasadna, bowiem nie można organom sanitarnym skutecznie zarzucić, iż podejmując zaskarżona decyzję, naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego czy procesowego.

Z dniem 2 września 2002r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach ( Dz. U. nr 132, poz. 1115 ). Ma ono zastosowanie do wszystkich postępowań administracyjnych w sprawach chorób zawodowych wszczętych w dniu wejścia w życie tego rozporządzenia lub później. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że pierwsza, chociaż wadliwa, czynność zmierzająca do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej została podjęta [...]r. Zatem prawidłowo w niniejszej sprawie organu sanitarne rozpoznały sprawę w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych z 2002r.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad ( ... ) państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie. Skierowania na badanie do jednostki orzeczniczej nie stosuje się, jeżeli zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej zostało dokonane przez lekarza w formie kopii skierowania, o którym mowa w § 3 ust. 4 rozporządzenia. Zgłoszeni o jakim mowa zostało dokonane [...]r.

Dalej wskazać należy, iż w ujęciu przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zasad ( ... ) z 2002r. chorobę zawodową można stwierdzić, jeżeli została ujęta w wykazie chorób zawodowych i jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została spowodowana działaniem czynników szkodliwych w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Z powyższego wynika, iż "choroba zawodowa" jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, kalectwo lub śmierć, które pozostają w ścisłym związku przyczynowym z pracą. Przyczyną jej wystąpienia jest sama praca, jej rodzaj, warunki jej wykonywania. Warunkiem jej stwierdzenie jest uprzednie rozpoznanie przez kompetentną placówkę diagnostyczną choroby ujętej w wykazie chorób zawodowych. A następnie wykazanie, że do zachorowania doszło bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem na skutek działania w środowisku pracy czynników szkodliwych bądź w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W toku postępowania administracyjnego zgromadzono materiał dowodowy pozwalający zasadnie przyjąć, że skarżąca pracowała w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby skóry. Sąd w tym zakresie podziela ustalenia i wnioski organów sanitarnych. Nadto ta okoliczność nie jest sporna.

Sąd podziela także wniosek organów inspekcji sanitarnej, iż brak podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie są spójne w swych ustaleniach i wnioskach. Podkreślić należy, iż orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., jaki i orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. zostały wydane po uprzedniej obserwacji skarżącej w szpitalu i po wykonaniu testów z alergenami zawodowymi, które dały ujemny wynik. Pozytywnie skarżąca zareagowała na owoce cytrusowe – pomarańcze. Pierwszy objaw tego uczulenia ujawnił się u niej, kiedy od ponad dwóch lat przebywała na urlopie wychowawczym i nie miał wówczas kontaktu z czynnikami występującymi w środowisku pracy. Doszło u niej do [...], które mimo leczenia objęło stopniowo skórę całego ciała i w wyniku [...]. Wreszcie na zaostrzenie objawów chorobowych mogły mieć wpływ także [...] skarżącej. Także wyjaśniono iż do alergizacji skarżącej na nikiel, pospolity, pozazawodowy alergen doszło już po zakończeniu przez nią pracy w 1997r. Bowiem jeszcze w 1998r. testy na ten alergen dały wynik ujemny.

Odnosząc te ustalenia poparte także opisaną w orzeczeniu placówki diagnostycznej II stopnia wcześniejszą dokumentacją lekarską do kryteriów stwierdzania choroby zawodowej o jakich mowa w § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych ( .. ) przyjąć należy, że o uznaniu schorzenia za chorobę zawodową decydują dwa czynniki: zamieszczenie schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do wyżej wymienionego rozporządzenia i ustalenie, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub sposobem wykonywania pracy. Przy czym przy ocenie działania czynnika szkodliwego należy uwzględnić okoliczności wymienione w § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia. Konstrukcja tego przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia obu przesłanek, nie istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Bowiem choroba musi zostać spowodowana bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem przez szkodliwe czynniki w środowisku pracy lub sposób wykonywania pracy. W celu spełnienia przesłanki określonej w § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia norm.

Wobec powyższego, skoro organ odwoławczy prawidłowo zastosował przepis § 2 ust.1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych (...) nie naruszył przepisów prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w szczególności nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i będąc związanym prawidłowymi orzeczeniami lekarskimi nie rozpoznającymi u skarżącej choroby zawodowej brak było podstaw podważenia legalności zaskarżonej decyzji. Dlatego skargę, jako niezasadną na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono.