Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1096/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 134, art. 183, art. 145 par. 1 pkt c, art. 151, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 126 poz 1381 art. 94a ust. 1 i 3, art. 129b ust. 1 i 2
law: Ustwa z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne
article: art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, art. 136
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej oraz nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy punkt II decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 5.000 zł (pięć tysięcy) złotych; 2. w pozostałej części oddala skargę; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz P. S.A. z siedzibą w L. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "WIF") zawiadomił "A." S.A. (dalej: "skarżąca", "spółka") o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych określonego w art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2001 r. nr 126 poz. 1381 ze zm., dalej: "pf") poprzez uczestnictwo apteki "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] (dalej Apteka) w programie lojalnościowym o nazwie "Program 60+". Organ wezwał stronę do przedstawienia wyjaśnień na powyższą okoliczność. W odpowiedzi, skarżąca wyjaśniła, iż w jej ocenie uczestnictwo Apteki w "Programie 60+" nie stanowi reklamy apteki. Strona poinformowała, że nie jest organizatorem programu oraz nie jest nadawcą korespondencji związanej z tym programem. Ponadto wyjaśniła, że Apteka uczestniczy w programie w ten sposób, iż dokonując sprzedaży określonych produktów, nierefundowanych ze środków publicznych, honoruje uprawnienia uczestników programu do skorzystania z przypisanych do tych produktów ofert rabatowych. Dodała, że według jej wiedzy materiały informujące o programie nie zawierają publicznego, skierowanego do odbiorców zewnętrznych, komunikatu o charakterze reklamowym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny:

I) nakazał skarżącej zaprzestania prowadzenia reklamy apteki ogólnodostępnej "[...]" zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] poprzez uczestnictwo w "Programie 60+",

II) nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 5000 zł.

W ocenie WIF uczestnictwo apteki w "Programie 60+", który jest programem lojalnościowym, poprzez element zachęty skierowany do potencjalnego pacjenta ma na celu przyciągnięcie jak największej ilości klientów i tym samym zwiększenie sprzedaży w danej aptece. WIF stwierdził, iż uczestnictwo apteki w programie narusza zakaz reklamy określony w art. 94a ust. 1 pf.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego (dalej: "GIF"). Skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy albo o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji albo o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W odwołaniu zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego tj. art. 20 i 22 Konstytucji RP, art. 94a ust. 1,2,3,4, art. 129b ust.1 i 2 w zw. z art. 94a ust. 1,2,3,4 pf oraz art. 6, art.7, art.77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a.

Główny Inspektor Farmaceutyczny w decyzji z dnia [...] maja 2013 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy zgodził się z oceną organu I instancji i nie podzielił zarzutów spółki.

Ponadto, w uzasadnieniu GIF przywołał orzecznictwo, zgodnie z którym reklamą działalności apteki jest każda działalność, jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych w danej aptece (m. in. wyrok WSA z dnia 1 kwietnia 2008, sygn. akt VII SA/Wa 2215/07). W ocenie GIF jedną z form reklamy są programy lojalnościowe, a "Program 60+" został przez organ uznany za taki program.

GIF, odnosząc się do zarzutów skarżącej, stwierdził, że wbrew twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, informacje dotyczące programu są publicznie dostępne: ulotki na temat Programu znajdują się w lokalu apteki, który jest powszechnie dostępny, zatem każdy może mieć swobodny dostęp do informacji na jego temat. Funkcjonuje strona internetowa oraz infolinia, gdzie również pacjent może znaleźć informacje na temat "Programu 60+". Ponadto uczestnik programu otrzymuje publikacje związane z programem, które niewątpliwie mają na celu przypominanie pacjentom o możliwości skorzystania z usług apteki, która bierze udział w "Programie 60+".

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżącej co do nałożenia kary pieniężnej wskazał, że art. 129b ust. 1 i ust. 2 pf., określa, że nakłada się karę pieniężna na tego, kto prowadzi niedozwoloną reklamę aptek. Ponieważ organ I instancji stwierdził, iż skarżąca naruszyła zakaz określony w art. 94a ust. 1 pf., w ocenie GIF, prawidłowo nałożył na nią karę pieniężną.

Na decyzję GIF skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA") złożyła "A." S.A., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji WIF oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła decyzji GIF:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 pf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że uczestniczenie Apteki w "Programie 60+" stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności, oraz powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji WIF;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 2, 20, 22 i 68 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie poprzez przyjęcie, że zakazane jest uczestniczenie Apteki w "Programie 60+", a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji WIF;

3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 pf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 ustawy Prawo farmaceutyczne stanie się ostateczna oraz, że uczestnictwo Apteki w "Programie 60+" stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w związku z prowadzeniem tej reklamy, a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji WIF;

4) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 6, 7, 77 § 1, 80 i art. 107 kpa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie:

1. uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie II, tj. w zakresie nałożenia na "A." S.A. kary pieniężnej w wysokości 5 000 zł;

2. stwierdził, że decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu;

3. zasądził od GIF na rzecz skarżącej kwotę 817 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

WSA uznał za częściowo zasadne zarzuty skargi skarżącej spółki. Wskazał, że istota sporu w sprawie między skarżącą a organem sprowadza się do odmiennego pojmowania definicji reklamy apteki.

WSA uznał zarzut skargi dot. naruszenia art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 pf za niezasadny, gdyż w dacie wydania decyzji organów obu instancji przepis ten obowiązywał w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą tj. art. 60 pkt 7 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz. U. nr 122 poz. 696). Zgodnie z powyższym przepisem zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi jednak reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Jak ustalił WSA, skarżąca, uczestnicząc w "Programie 60+", dążyła do zwiększenia sprzedaży produktów w swojej aptece, zaś cel sama skarżąca określiła jako działanie marketingowe, promocyjne, czyli w istocie zmierzające do zachęcenia pacjentów do zakupu w aptece, co przekładało się na zwiększenie sprzedaży. Zdaniem Sądu ustalenie udziału skarżącej w programie, reklamującym i informującym o swojej ofercie jak również o programach lojalnościowych na zewnątrz stanowi o prowadzeniu reklamy w tejże aptece. W ocenie WSA, wobec stwierdzenia faktu prowadzenia niedozwolonej reklamy, wydanie zakazu przez organ było uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, WSA stwierdził, że przepisy zostały naruszone jedynie w zakresie ustalenia przez organ wysokości kary. Jak zauważył Sąd I instancji, WIF przy nałożeniu na skarżącą kary 5000 zł uznał jedynie, że wysokość tej kary jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez stronę przepisu art. 94a pf. Natomiast GIF w zaskarżonej decyzji nie zawarł żadnych rozważań na temat wysokości kary. WSA orzekł, że organy obu instancji nie wywiązały się z obowiązku wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z wysokością kary pieniężnej przewidzianych przez art. 129b ust. 2 pf, a zwłaszcza okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów. Tym samym zdaniem Sądu I instancji doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa.

Na powyższe orzeczenie WSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/13 GIF złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

GIF zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie norm prawa procesowego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: "ppsa") poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało przeprowadzeniem nieprawidłowej oceny zgodności z prawem decyzji GIF z dnia [...] maja 2013 r. poprzez jej uchylenie pomimo braku przesłanek wskazujących, iż organ dopuścił się naruszenia norm procesowych mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 134 § 1 w zw. z art. 138 i art. 141 § 4 ppsa poprzez brak stwierdzenia w sentencji wyroku, iż Sąd oddala skargę w zakresie w jakim jej nie uwzględnił, pomimo, iż okoliczność ta została wskazana w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Na orzeczenie WSA z dnia 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2104/13 skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła również "A." S.A.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) przepisu art. 94a ust. 1 pf poprzez jego błędną wykładnię polegającą na:

- nieodróżnieniu niedozwolonej reklamy apteki i jej działalności od dozwolonej informacji o ofercie usługowej i handlowej apteki dla klientów;

- uznaniu na niedozwoloną reklamę apteki wszelkich działań wykraczających poza informację o adresie i godzinach otwarcia apteki oraz

- uznaniu za niedozwoloną reklamę apteki informacji o ofercie usługowej i handlowej apteki udzielanych klientom wewnątrz lokali apteki, w wyniku czego doszło do niewłaściwego zastosowania art. 94a ust. 1 pf poprzez przyjęcie, że uczestnictwo Apteki w "Programie 60+" w ten sposób, że dokonując sprzedaży określonych produktów, nierefundowanych ze środków publicznych, honoruje uprawnienia uczestników tego programu do skorzystania z przypisanych do tych produktów ofert rabatowych stanowi niedozwoloną reklamę tej apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nakazem, w drodze decyzji z rygorem natychmiastowej wykonalności, zaprzestania prowadzenia takiej reklamy;

b) przepisów art. 2, 20, 22 i 68 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. przez ich błędną wykładnię poprzez przyjęcie, że zakaz takich działań jak:

- informowanie klientów o ofercie usługowej i handlowej apteki, w szczególności informowanie klientów o dostępnych lekach i kosztach leczenia związanych z ich zastosowaniem, w tym o udzielanych rabatach;

- informowanie klientów o innych aspektach działalności apteki wykraczających poza informację o adresie i godzinach otwarcia apteki;

- informowanie klientów wewnątrz lokalu apteki o jej ofercie handlowej i usługowej,

można uznać za zgodny z Konstytucją RP;

c) przepisów art. 129b ust. 1 i ust. 2 w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 pf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona zanim decyzja, o której mowa w art. 94a ust. 3 pf stanie się ostateczna, oraz że uczestnictwo Apteki w "Programie 60+", stanowi niedozwoloną reklamę apteki i jej działalności oraz powinno skutkować nałożeniem kary pieniężnej w związku z prowadzeniem tej reklamy;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 151 ppsa poprzez jego zastosowanie i oddalenie przez WSA skargi pomimo, iż zaskarżona decyzja GIF z dnia [...] maja 2013 r., naruszała wskazane wyżej przepisy prawa materialnego, jak również przepisy postępowania, tj. art. 6, 7, 77 § 1, 80 i art. 107 kpa, polegające na niepełnym zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz braku jego wszechstronnej i wyczerpującej oceny, co skutkowało błędnymi ustaleniami dotyczącymi charakteru i istoty "Programu 60+", a w konsekwencji do wadliwego uznania uczestnictwa w tym programie za reklamę apteki i jej działalności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez oddalenie skargi skutkujące brakiem wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwych decyzji administracyjnych: GIF z dnia [...] maja 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji WIF z dnia [...] stycznia 2013 r. – wydanych w niniejszej sprawie, a w rezultacie naruszenie art. 141 § 4 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i lit c) ppsa poprzez ich niezastosowanie;

b) 141 § 1 pkt 1) lit. c) ppsa w związku z art. 107 § 1 kpa poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji GIF z dnia [...] maja 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji WIF z dnia [...] stycznia 2013r., pomimo, że decyzje te wydane zostały z naruszeniem 107 § 1 kpa, a to poprzez brak sprecyzowania na czym polega uczestnictwo Apteki w "Programie 60+", którego to uczestnictwa skarżąca ma zaprzestać, a w konsekwencji niedookreśloności nakazu skutkującej brakiem możliwości jego wykonania przez skarżącą.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 marca 2016 roku, sygn. akt II GSK 2485/14:

1. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie

2. zasądził od skarżącej na rzecz GIF 280 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego

3. oddalił skargę kasacyjną "A." S.A.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną GIF za zasadną.

W uzasadnieniu NSA zauważył, że w sentencji Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie II, to jest w zakresie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Sentencja WSA nie zawiera rozstrzygnięcia co do pozostałej części decyzji poddanej kontroli, jak również rozstrzygnięcie z punktu pierwszego sentencji wyroku odnosi się do punktu II zawartego w decyzji organu I instancji, a nie w decyzji, jak pisze WSA, "zaskarżonej". W związku z tym NSA podzielił zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na to, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 138 ppsa.

W szczególności, zgodnie z art. 138 ppsa sentencja wyroku powinna zawierać między innymi rozstrzygnięcie sądu, co w powiązaniu z unormowaniem zawartym w art. 134 § 1 ppsa oznacza, że musi to być rozstrzygnięcie zupełne, a więc takie, które obejmuje całość sprawy rozpoznanej przez sąd administracyjny. Rozstrzygnięcie o częściowym uchyleniu zaskarżonej decyzji, przy jednoczesnym braku wypowiedzi Sądu co do legalności pozostałych części tych decyzji jest zdaniem NSA naruszeniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jak wskazał NSA, przepis art. 138 ppsa został naruszony przez WSA także wskutek niejasnego sformułowania rozstrzygnięcia, zawartego w punkcie pierwszym sentencji wyroku, nieodnoszącego się do treści zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że podniesione w skardze kasacyjnej przez skarżącego zarzuty są niezasadne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 190 ppsa wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpoznać sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania, co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlegają zawężeniu do granic w jakich Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę (art. 183 ppsa) i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 ustawy (zob. J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, str. 518).

Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: H. Knysiak-Molczyk (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, str. 681-682).

Pamiętać przy tym należy, że ocena prawna, w rozumieniu art. 190 ppsa, to wyjaśnienie przez Naczelny Sąd Administracyjny istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, że związanie wojewódzkiego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 190 ppsa, oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych – sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę w ww. okolicznościach – i nie znajdując podstaw do zastosowania odstępstw od konieczności podzielenia poglądu prawnego wyrażonego w wyroku z dnia 10 marca 2016 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny – zobowiązany jest wykładnię prawa tam przedstawioną przyjąć i w konsekwencji dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu prowadzić w oparciu o stanowisko Sądu wyżej instancji.

I tak, podzielając argumentację zawartą w wiążącym w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, popartą wymienionymi tam przepisami i ich analizą, w ślad za tym wyrokiem Sąd orzekający wskazuje, że dla ustalenia prawidłowej wykładni przepisu art. 94a ust. 1 pf zasadnicze znaczenie ma kwestia ustalenia znaczenia pojęcia "reklama", jakim posługuje się ustawodawca. Kwestię tę przesądził Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, iż nie ma podstaw aby inaczej niż dotychczas rozumieć ww. pojęcie. Podniósł, iż "reklamą apteki" jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów i która w taki sposób jest odbierana przez klientów. Szeroki sposób rozumienia reklamy działalności aptek uzasadnia również fakt, że art. 94a ust. 1 pf, poza stwierdzeniem, że nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego, nie zawiera katalogu działań, które byłyby ex lege wyłączone z zakresu tego pojęcia, jak ma to miejsce w przypadku reklamy produktu leczniczego. Orzecznictwo wskazuje, że reklamą działalności apteki może być więc każde działanie zmierzające do zwiększenia sprzedaży. Reklama może przy tym przyjmować różne formy, w szczególności: haseł, sloganów, spotów TV, ulotek, bilbordów, folderów, czy też gazetek (tak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1960/07, niepublikowany).

W rozpatrywanym stanie faktycznym uznać zatem należy, że skarżąca uczestnicząc w "Programie 60+" dążyła do zwiększenia sprzedaży produktów w swojej aptece. Jej działanie było skierowane do publicznej wiadomości. Świadczy o tym analiza dokumentów związanych z "Programem 60+", który – jak słusznie zauważył organ – jako program lojalnościowy stanowi jedną z form reklamy. O takim charakterze programu lojalnościowego świadczy, podzielane przez skład orzekający w przedmiotowej sprawie, dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych (np. VI SA/Wa 1294/13, VI SA/Wa 930/13).

Wobec przesądzenia, iż w rozpatrywanej sprawie prowadzona była niedozwolona reklama apteki, wydanie przez organ zakazu, o którym mowa w art. 94a pkt 3 Prawa farmaceutycznego było uzasadnione. Decyzji prawidłowo również – w oparciu o art. 94a ust. 1 pf - został nadany rygor natychmiastowej wykonalności.

Sąd nie podzielił również, podniesionego przez skarżącą, zarzutu naruszenia wskazanych w skardze przepisów Konstytucji RP. Art. 22 Konstytucji RP wskazuje na możliwość ograniczenia wolności gospodarczej ze względu na ważny interes publiczny. Przykładem takiego ograniczenia jest właśnie, obowiązujący w dacie orzekania, art. 94a ust. 1 pf, stosownie do którego "zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności".

Wojewódzki Sąd Administracyjny za nieuzasadniony uznał także zarzut wykazujący, iż organy administracji naruszyły przepisy art. 94a i art. 129b pf wydając w jednej decyzji dwa rozstrzygnięcia: tj. nakaz zaprzestania prowadzenia reklamy i nałożenia kary pieniężnej. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny – ponieważ w sprawie niniejszej podstawą faktyczną decyzji wydanej zarówno na podstawie art. 94a ust. 3 jak i art. 129b ust. 1 i 2 pf jest stwierdzenie dokładnie tej samej okoliczności – prowadzenie reklamy apteki lub jej działalności – to nie było potrzeby prowadzenia dwóch odrębnych postępowań administracyjnych przez ten sam organ i na tą samą okoliczność. Nie było zatem również przeszkód, aby w jednej decyzji zawrzeć dwa rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy jedno z nich opiera się na wykonalności drugiego.

Sąd podzielił natomiast zarzut skarżącej, w zakresie wysokości nałożonej przez organ kary. Stosownie bowiem do art. 129b ust. 2 pf, karę pieniężną w maksymalnej wysokości do 50.000 złotych nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. W rozpatrywanej sprawie wojewódzki inspektor farmaceutyczny nakładając na skarżącą karę w wysokości 5.000 złotych, wskazał jedynie, że wysokość tej kary jest adekwatna do okresu, stopnia oraz okoliczności naruszenia przez stronę art. 94a pf. Natomiast organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie zawarł w ogóle rozważań dotyczących wysokości kary.

Powyższe zdaniem Sądu wskazuje, że nałożona na stronę skarżącą kara pieniężna w wys. 5000zł nie została w należyty sposób, co do jej wysokości, przeanalizowana i uzasadniona przez organy Inspekcji Farmaceutycznej w tym w szczególności przez organ II instancji, który w uzasadnieniu skarżonego orzeczenia w ogóle nie dokonał analizy tej kwestii, mimo iż jest zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Brak natomiast uzasadnienia wskazującego na adekwatność wymierzonej kary przy uwzględnieniu przez organ kryteriów wskazanych w przepisie art. 129 b ust.2 pf. w efekcie uniemożliwia Sądowi kontrolę tej części decyzji, co oznacza ze w tej części skarżona decyzja przepisy postępowania.

Konkludując należało uznać, że zachodzi potrzeba dokonania ponownej oceny przez organ administracji przesłanek nałożenia na skarżącą kary pieniężnej, gdyż nie została w niezbędnym zakresie uzasadniona jej wysokość, jako właściwa dla okoliczności niniejszej sprawy, w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., a naruszenie ww. przepisów postępowania mogło mieć w ocenie Sądu istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie badając sprawę w zakresie wysokości kary pieniężnej weźmie pod uwagę powyższą ocenę prawną.

Sąd uchylił jedynie orzeczenie GIF uznając, iż w sprawie może być zastosowany przepis art. 136 k.p.a. co po wyjaśnieniu przez organ wskazanych wyżej okoliczności pozwoli na podjęcie ostatecznego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt c ppsa, Sąd uchylił decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy pkt II decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2013 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 5000 zł a w pozostałej części – Sąd na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalił. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa.