Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1140/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 c
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Radom Asesor WSA Ewa Kamieniecka - sprawozdawca Protokolant: Paulina Wódka po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] uchylające postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia wysokości kosztów egzekucyjnych w kwocie [...].

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., wyznaczony do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej zgodnie z postanowieniem Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...] sygn. akt II Cz 603/04, wszczął egzekucję do majątku Specjalistycznego Szpitala Zespolonego im. S. B. w W. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Odział w W., obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, poprzez zajęcie wierzytelności dłużnika w Narodowym Funduszu Zdrowia z tytułu świadczonych usług medycznych.

Następnie, mając na uwadze pismo Komornika Sądowego Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w W. z dnia [...], organ egzekucyjny wydał w dniu [...] postanowienie, w którym ustalił wysokość kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie [...] w związku z czynnościami dokonanymi przez Komornika Sądowego przed wydaniem postanowienia, wyznaczającego do łącznego prowadzenia egzekucji sądowej i administracyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.

W zażaleniu na postanowienie Specjalistyczny Szpital Zespolony zarzucił naruszenie art. 56 § 1 pkt 5 w związku z art. 57 § 1 ustawy z dnia 1 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o jego uchylenie. Jak wyjaśniono, w dniu [...] Wojewoda D. wszczął postępowanie restrukturyzacyjne wobec dłużnika, co zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 15 kwietnia 2005 r. o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej skutkuje zawieszeniem postępowania egzekucyjnego do dnia wydania decyzji o umorzeniu albo o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił w zaskarżonym postanowieniu, że zgodnie z art. 64 c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała żadna z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, brak było zatem podstaw prawnych do wydania postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Komornik Sądowy Rewiru I przy Sądzie Rejonowym w W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Według skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej nie wziął po uwagę treści art. 774 kpc, który to przepis jednoznacznie wskazuje, że organem wyłącznie właściwym do ustalenia kosztów egzekucyjnych dokonanych przez Komornika Sądowego Rewiru I jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Dyrektor Izby Skarbowej błędnie też powołał się na art. 64 c § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, przyjmując że nie było podstaw do przyznania Komornikowi kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej nie odniósł się w ogóle w treści swego uzasadnienia do art. 64 c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, skoro podstawę prawną postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowił art. 774 kpc oraz art. 64 c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Ponadto Specjalistyczny Szpital Zespolony w zażaleniu nie kwestionował ani podstawy prawnej wydania postanowienia ani wysokości kosztów, a przeciwnie za podstawę wskazał fakt restrukturyzacji tego szpitala, który to fakt nie mógł mieć żadnego znaczenia dla rozpoznania sprawy, gdyż zgodnie z art. 11 ustawy o pomocy publicznej i restrukturyzacji publicznych zakładów opieki zdrowotnej restrukturyzacji nie podlegają koszty sądowe i egzekucyjne, a postępowanie w tym zakresie nie podlega zawieszeniu. Zdaniem skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej uprawniony był do orzekania wyłącznie w granicach tego zażalenia, co oznacza że był on związany zarzutami i wnioskami zażalenia oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że w zaskarżonym postanowieniu nie wypowiedział się o tym, że Komornikowi nie należą się koszty egzekucyjne. W zakresie kosztów egzekucyjnych należnych Komornikowi, organ egzekucyjny ma obowiązek zachować się zgodnie z art. 64 c § 11 i § 12 ustawy egzekucyjnej i wówczas Komornik otrzyma postanowienie o kosztach egzekucyjnych powstałych od dokonanych przez niego czynności przed wyznaczeniem organu właściwego do łącznego prowadzenia egzekucji, albowiem ten tryb jest właściwy dla organu prowadzącego egzekucję administracyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art. 1 § 2 ).

Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. ) uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub w części następuje, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 ).

W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nie narusza prawa.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia w trakcie postępowania egzekucyjnego wysokości kosztów egzekucyjnych, powstałych w związku z prowadzeniem egzekucji przez Komornika Sądowego przed wyznaczeniem Naczelnika Urzędu Skarbowego jako organu właściwego do łącznego prowadzenia egzekucji. Według skarżącego wysokość powyższych kosztów powinna być ustalona przez Naczelnika Urzędu Skarbowego na podstawie art. 64 c § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym po przejęciu dalszego łącznego prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez ten organ, natomiast w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej koszty te mogą być obecnie ustalone tylko na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, gdy obciążają wierzyciela.

Na wstępie należy wskazać, że celem egzekucji sądowej jest w zasadzie przymusowe wykonanie obowiązków cywilnoprawnych, zaś egzekucji administracyjnej - obowiązków o charakterze administracyjnoprawnym. Istnieją jednak odstępstwa od takiej reguły, m.in. w wypadku zbiegu egzekucji sądowej i administracyjnej, czyli skierowania obu egzekucji do tej samej rzeczy lub prawa majątkowego należących do tego samego dłużnika. Zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej normuje art. 773 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( Dz. U. Nr 43 poz. 296 z późn. zm. ), zgodnie z którym decyzja w kwestii wyznaczenia organu egzekucyjnego właściwego do dalszego prowadzenia łącznie egzekucji z danej rzeczy lub prawa majątkowego należy do sądu. Łączne prowadzenie egzekucji oznacza prowadzenie obu egzekucji jako jednej przez jeden organ egzekucyjny, sądowy lub administracyjny, przy zastosowaniu tej ustawy, która stanowi podstawę działania danego organu egzekucyjnego. Odnośnie kosztów postępowania egzekucyjnego, zgodnie z art. 774 Kodeksu postępowania cywilnego organ, który przejął dalsze łączne prowadzenie egzekucji administracyjnej i sądowej, postanowi, w trybie dla niego właściwym, również o kosztach czynności egzekucyjnych dokonanych przez drugi organ egzekucyjny przed postanowieniem sądu, chociażby te czynności nie zostały utrzymane w mocy. Wobec powyższego, w przypadku wyznaczenia administracyjnego organu egzekucyjnego do łącznego prowadzenia egzekucji, organ ten prowadzi postępowanie egzekucyjne i postanawia o kosztach czynności egzekucyjnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm. ).

W niniejszej sprawie, na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt II Cz 603/04 organem wyznaczonym do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej i sądowej stał się Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. Orzekając o kosztach postępowania egzekucyjnego, w tym również o kosztach czynności egzekucyjnych dokonanych przez Komornika Sądowego przed postanowieniem Sądu Okręgowego w Ś., Naczelnik Urzędu Skarbowego stosuje przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 64 c § 1 powołanej ustawy opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64 a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne ( ... ) obciążają zobowiązanego. Powyższe uregulowanie dotyczy również opłat za zajęcie wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych. Jednakże, wbrew zarzutom skargi, przepis ten nie stanowi samoistnej podstawy do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, albowiem określa składniki kosztów egzekucyjnych i podmiot zobowiązany do ich uiszczenia.

Podstawę do wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych stanowią natomiast art. 64 c § 7 oraz art. 64 c § 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosownie do art. 64 c § 7 organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności wymienionych w art. 64 c § 7, w związku z czym przepis ten nie może stanowić podstawy orzeczenia o kosztach czynności egzekucyjnych dokonanych przez Komornika Sądowego.

Nie oznacza to jednak, że Komornikowi Sądowemu nie zostaną w ogóle przyznane koszty czynności egzekucyjnych dokonanych przed wydaniem postanowienia Sądu Okręgowego w Ś. W tym zakresie administracyjny organ egzekucyjny zobowiązany jest do zastosowania art. 64 c § 11 i 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 64 c § 11, jeżeli czynności egzekucyjne powodujące powstanie kosztów, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6 i § 6, zostały dokonane przez więcej niż jeden organ egzekucyjny lub rekwizycyjny, uzyskane z tego tytułu środki pieniężne rozdziela się między te organy w proporcji odpowiadającej stosunkowi wyegzekwowanych przez nie kwot do kwot wyegzekwowanych w całym postępowaniu egzekucyjnym. Przepis art. 64 § 3 stosuje się odpowiednio. Natomiast stosownie do art. 64 c § 12 cyt. ustawy rozliczenia, o którym mowa w § 11, dokonuje organ egzekucyjny kończący postępowanie egzekucyjne, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Rozliczenie może być dokonane za zgodą wierzyciela przez potrącenie wzajemnych należności. Na postanowienie w sprawie rozliczenia kosztów przysługuje zażalenie organom, których dotyczy to rozliczenie.

Mając na uwadze uregulowania art. 64 c § 11 i 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego żądanie Komornika Sądowego co do ustalenia kosztów postępowania egzekucyjnego było przedwczesne, w związku z czym organ odwoławczy zasadnie uchylił postanowienie organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w tym zakresie.

Ponadto należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. ) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z tą zasadą każda sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji podlega w wyniku wniesienia odwołania ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygana, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest weryfikacja decyzji, a ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. Powyższe uwagi odnoszą się również do rozpoznawania zażaleń przez organ II instancji. Nieuzasadniony jest więc zarzut skarżącego, że Dyrektor Izby Skarbowej uprawniony był do orzekania wyłącznie w granicach zażalenia Specjalistycznego Szpitala Zespolonego i był związany zarzutami i wnioskami zażalenia oraz powołaną podstawą prawną.

Z powyższych względów uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione i nie stwierdzając naruszenia prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.