Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 613/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 22 ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 3 par. 1, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Jacek Fronczyk Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Kamińska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Gl 24/12 w sprawie ze skargi K. J. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 30 listopada 2012 r. (sygn. akt IV SA/GL 24/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę K. J. na decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] października 2011r. nr [...] w przedmiocie przyznania statusu bezrobotnego.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] Starosty Powiatu w W. orzeczono o uznaniu K. J. z dniem [...] marca 2009 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu jej, od dnia [...] marca 2009 r. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, w kwocie [...] zł miesięcznie.

Następnie – działając w trybie wznowienia postępowania, zakończonego wydaniem w/w decyzji - Starosta Powiatu w W. – orzekając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 9 ust. 1 oraz art. 14 lit. a i b ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) - zwanej dalej: "ustawą o promocji zatrudnienia...", a także art. 105 §1, art. 145 §1 pkt 5 i art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. - decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] uchylił w/w decyzję z dnia [...] marca 2009 r. i odmówił uznania K. J. za osobę bezrobotną z dniem [...] marca 2009 r. oraz umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie w sprawie przyznania jej prawa do zasiłku od dnia [...] marca 2009 r., a także uchylił decyzję z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o utracie przez K. J. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem [...] września 2009 r., umarzając w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe oraz uchylił również decyzję z dnia [...] września 2009 r. nr [...] o utracie przez K. J. statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] września 2009 r., umarzając w tym zakresie postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji podniósł, że wnioskodawczyni - w okresie od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] września 2009 r. - posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, z określoną datą rozpoczęcia tej działalności na [...] lipca 2005 r. oraz jej zakończenia jako [...] września 2009 r., co potwierdzało stosowne zaświadczenie Urzędu Miasta w W., wydane w dniu [...] stycznia 2011 r. Ponadto, organ podkreślił, że na rozprawie administracyjnej strona w dniu [...] czerwca 2011 r. oświadczyła wprawdzie, że działalności gospodarczej nie prowadziła, ani nawet jej nie rozpoczęła (nie dokonała też zgłoszeń do urzędu skarbowego i do ZUS – u, ale stwierdziła przy tym, iż nie zdecydowała się na wykreślenie wspomnianego wpisu, bo uznała, że może być on jej potrzebny w przyszłości. Następnie, po urodzeniu dziecka korzystała z urlopu wychowawczego i zapomniała o w/w wpisie.

W tej sytuacji, wskazując na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia... ( w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji o uznaniu strony za bezrobotną), Starosta wyjaśnił, że za osobę bezrobotną mogła być uznana osoba, która nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlegała, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Skoro zatem pozostawało poza sporem, że K. J. - w dniu uzyskania statusu bezrobotnego - posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, to – zdaniem organu - należało uznać, że tym samym nie spełniała przesłanek warunkujących nabycie tego statusu, a co za tym idzie, przyznania prawa do zasiłku.

Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Wojewoda Ś., decyzją z dnia [...] października 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy, powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowe, wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2009 r. za osobę bezrobotną mogła być uznana tylko osoba, która nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Nie ma przy tym znaczenia, czy rzeczywiście osoba taka działalność tę podjęła ( art. 2 ust 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 stycznia 2011 r.). Zdaniem organu odwoławczego, odwołująca się, celem dochowania należytej staranności, powinna więc powiadomić organ ewidencyjny o zaprzestaniu działalności gospodarczej. Dodatkowo, Wojewoda Ś. zwrócił też uwagę, że K. J. - podpisując w dniu rejestracji "informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy" oraz "oświadczenie II bezrobotnego" - potwierdziła, pod rygorem odpowiedzialności karnej, że "nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej", a tym samym chybiony był zarzut, zawarty w odwołaniu, jakoby miano skarżącej zadać wówczas tylko pytanie o to, czy działalność taką prowadzi.

Na wyżej przedstawioną decyzję Wojewody Ś. z dnia [...] października 2011 r. K. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się jej uchylenia wraz z decyzją Starosty Powiatu w W. z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zdaniem skarżącej, decyzje te naruszały bowiem art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia...

Odpowiadając na skargę, Wojewoda Ś. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." – Wojewódzki Sad Administracyjny w Gliwicach uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnił, że materialnoprawne przesłanki, warunkujące posiadanie statusu osoby bezrobotnej oraz nabycie prawa do świadczeń, związanych z tym statusem, określone zostały w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia... Stosownie do treści tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w okresie pomiędzy dniem [...] października 2007 r. a dniem [...] lutego 2011 r. - a więc także w dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w W.- za bezrobotnego uważało się osobę, która spełniała, określone w/w przepisem wymogi, w tym m. in. nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. f) omawianego unormowania).

Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego, Sąd zatem podkreślił, że K. J. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] września 2009 r., co dokumentowało zaświadczenie wydane przez Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta W. z dnia [...] stycznia 2011 r. Fakt ten potwierdzała zresztą również sama skarżąca.

W świetle powyższego zatem - jak wywodził Sąd - rejestrując się we wspomnianym Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] marca 2009 r. i co więcej - również w całym okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych – skarżąca nie spełniała wymogu, od którego obowiązujące - w tym czasie przepisy - uzależniały uzyskanie statusu bezrobotnego, a co za tym idzie - nabycie prawa do zasiłku. Świadczenie to bowiem przysługiwało – na podstawie art. 71 ustawy o promocji zatrudnienia... - wyłącznie osobie bezrobotnej.

Ustosunkowując się do zarzutów, podniesionych w skardze, Sąd wskazał że nie mogły one odnieść żądanego skutku bowiem wszystkie decyzje uchylone mocą zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydane zostały po dniu [...] października 2007 r.

Sąd zwrócił przy tym uwagę, że wbrew twierdzeniom strony, odmienne rozumienie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia... nie było w niniejszej sprawie możliwie. Jakkolwiek bowiem w orzecznictwie pojawił się pogląd aprobujący wykładnię systemową i celowościową cytowanego przepisu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11), to jednak wykładnia przyjęta w tym wyroku sprowadzała się do konieczności odczytywania powyższej regulacji w powiązaniu z treścią art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2009 r. (to jest po wejściu w życie zmiany wprowadzonej do jej art. 14 na mocy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r., nr 18, poz. 97). Tymczasem, skarżąca zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] marca 2009 r., czyli jeszcze przed tą datą, a zatem interpretacja taka nie mogła mieć w niniejszym przypadku zastosowania.

Poza tym, Sąd wyjaśnił, iż bez znaczenia dla sprawy pozostawała, akcentowana w skardze, okoliczność, iż strona nie była objęta ubezpieczeniem społecznym w związku z tą działalnością. Z treści przepisu z art. 2 ust.1 pkt.2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia.., w brzmieniu obowiązującym pomiędzy dniem 26 października 2007 r. a dniem 1 lutego 2011 r. wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej stanowił przesłankę uzasadniającą pozbawienie danej osoby statusu bezrobotnego i to nawet w sytuacji, gdy nie podlegała ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. W przepisie tym wymienione zostały bowiem dwie, niezależne od siebie okoliczności (warunki), których spełnienie pozwala na uznanie określonej osoby za bezrobotną. Pierwsza z nich to - nieposiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, zaś druga - nie powiązana z pierwszą - to niepodleganie, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Wbrew wywodom skarżącej, jak wyjaśnił Sąd, dla utraty statusu bezrobotnego wystarczyło więc niespełnienie jednego z tych warunków (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt I OSK 674/10, z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 526/10, z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1395/11 oraz z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2317/11).

W tym kontekście, Sąd zwrócił również uwagę, że nie mogła odnieść skutku także, podniesiona przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie argumentacja, zgodnie z którą, wykazanie przez osobę posiadającą wpis do ewidencji faktu, iż działalności tej nie podjęła, umożliwiało zachowanie przez nią statusu bezrobotnego. Wyrażony w powyższy sposób pogląd nie dotyczył bowiem stanu prawnego, mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że został on sformułowany w orzeczeniach sądów administracyjnych, wydanych na gruncie przepisów obowiązujących albo przed dniem 26 października 2007 r., albo też po dniu 30 marca 2009 r. Pierwszy przypadek dotyczył uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, publ.: ONSA 1997 r., nr 2, poz. 47) odnoszącej się do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit f) nieobowiązującej już od dawna ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 1996 r. Nr 47, poz. 211 ze zm.), który kształtował sporną przesłankę w sposób zgoła odmienny, uzależniając status bezrobotnego od "nie podjęcia pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności". Drugi natomiast, obejmował orzeczenia nawiązujące do stanu prawnego, uwzględniającego, dokonaną z dniem 31 marca 2009 r., nowelizację art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która umożliwiła odmienną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia... Do orzeczeń takich należał między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. ( sygn. akt I OSK 2298/11) a także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 listopada 2010 r. (sygn. akt III SA/Łd 524/10). Sąd nadmienił przy tym, że sformułowany w tych orzeczeniach pogląd nie okazał się jednak dominującym.

Poza tym, skład orzekający uznał, że trafnie Wojewoda Ś. zwrócił uwagę na fakt, iż strona w dniu rejestracji oświadczyła wyraźnie, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Dwa oświadczenia tej treści zostały przez nią podpisane w dniu [...] marca 2011 r. (vide: karty nr 10 i 13 akt administracyjnych), kiedy to wyżej wymieniona wpis taki bezspornie posiadała. Nie sposób było zatem – zdaniem Sądu - przyjąć za przekonującą argumentację skarżącej o nieprawidłowych pouczeniach, udzielanych jej - w zakresie tego zagadnienia - przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy w W. Zwłaszcza, że w treści tych oświadczeń wskazano wyraźnie i jednoznacznie, że chodzi o nieposiadanie wpisu, nie zaś o nieprowadzenie działalności gospodarczej a ponadto, dotyczący tej kwestii punkt 9 oświadczenia (str. 13 akt administracyjnych) został zaznaczony podkreśleniem, a więc trudno byłoby przyjąć, aby skarżąca mogła go nie zauważyć bądź źle zrozumieć.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, K. J. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach naruszenie:

1. prawa materialnego a mianowicie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zmienionej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1243) a przed zmianą tejże ustawy z dniem 1 lutego 2011 r. - przez jego błędną interpretację i niezasadne uznanie, że skarżąca utraciła status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla osoby bezrobotnej poprzez sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i bez względu na nie podjęcie przez nią faktycznego podjęcia działalności gospodarczej;

2. przepisów prawa procesowego, to jest:

a) art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z 2005 r. Nr 169, poz. 1417 oraz z 2009 r. Nr 219, poz. 1706) oraz art. 3 §1 oraz art. 141 §4 P.p.s.a. - przez to, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ materiał dowodowy wskazywał, iż strona została błędnie pouczona o utracie statusu bezrobotnego w przypadku dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej podczas, gdy pouczenie to dotyczyło jedynie rozpoczęcia działalności gospodarczej a nie samego wpisu (skarżąca zeznała to w czasie przesłuchania w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. w trakcie rozprawy administracyjnej w dniu [...] czerwca 2011r.),

b) art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi na decyzję Wojewody Ś. mimo wystąpienia przyczyny uzasadniającej stwierdzenia nieważności postępowania przez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa - przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a które to uchybienia procesowe mogły mieć wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie merytoryczne skargi wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono stan faktyczny sprawy oraz wskazywano na niestabilny stan prawny, dotyczący definicji osoby bezrobotnej, co miało wpływ na interpretację przepisu, określającego negatywną przesłankę uznania osoby za osobę bezrobotną.

Skarżąca zgodziła się też wprawdzie z Sądem Wojewódzkim, że w szeregu wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny dokonywał interpretacji art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia, ale - cytując fragmenty uzasadnienia uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (OPS 5/6, ONSA 1997/2/47), dotyczącej uprzednio obowiązującej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu - twierdziła, że osoba, która uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być pozbawiona statusu bezrobotnego w wyniku wznowienia postępowania z tego powodu, że jest wpisana do ewidencji działalności gospodarczej, chyba że wykaże, iż nie podjęła działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności, zachował aktualność również obecnie.

Zwracano też uwagę, że w wyroku z dnia 31 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 2298/11) Naczelny Sąd Administracyjny nie wiązał, przyjętej w nim interpretacji art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) cytowanej ustawy, li tylko ze zmianami wprowadzonymi ustawą o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) - to jest po 31 marca 2009 r. Sąd, w wyroku tym, zwrócił bowiem uwagę na szereg innych problemów z tym związanych. Autor skargi kasacyjnej przytoczył zatem w tym miejscu obszerne fragmenty uzasadnienia prawnego, zawarte w motywach w/w wyroku i stwierdził, że pogląd wyrażony w tym wyroku w pełni podziela.

Ponadto, podnoszono również, że także w niektórych wyrokach sądów wojewódzkich, nieodnoszących się do argumentacji, związanej ze zmianą ustawy o swobodzie działalności, prezentowano pogląd zbieżny z treścią w/w uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1996 r.

Poza tym akcentowano, iż skarżąca w toku postępowania podkreślała, że konsultacje z urzędnikami PUP (protokół z przesłuchania z dnia [...].06.2011) oraz zamknięcie wpisu do ewidencji z 2005r. przed podpisaniem umowy i wpłynięciem pieniędzy z dotacji, świadczyły - jej zdaniem - o chęci postępowania zgodnie z przepisami.

Skarżąca podkreślała także, że po tak długim okresie czasu (przy całkowitej zmianie organizacji i stylu życia spowodowanej urodzeniem dziecka i opieką nad nim) w ogóle zapomniała o dokonanym wpisie, tym bardziej, że działalność gospodarcza w ogóle nie była przez nią prowadzona.

Odpowiedź na skargę kasacyjna nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skargach kasacyjnych, które jednak okazały się nieusprawiedliwione.

Kluczowym zagadnieniem, występującym w analizowanym stanie faktycznym, było ustalenie, czy K. J., która w okresie od dnia [...] maja 2005 r. do dnia [...] września 2009 r. posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, z określoną datą rozpoczęcia tej działalności - na dzień [...] lipca 2005 r. oraz jej zakończenia - na dzień [...] września 2009 r., mogła być w dniu [...] marca 2009 r. uznana za osobę bezrobotną, ponieważ, pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie prowadziła takiej działalności. Istotne zatem znaczenie miała w tym przypadku interpretacja przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zgodnie bowiem z jego brzmieniem, obowiązującym zarówno w dniu [...] marca 2009 r., to jest w dniu rejestracji K. J. w Powiatowym Urzędzie Pracy, jak i w dniu wydawania decyzji o uznaniu jej za osobę bezrobotną, to jest w dniu [...] marca 2009 r., przepis ten przewidywał, iż za bezrobotnego można było uznać jedynie osobę, która (oprócz spełnienia innych, wymaganych prawem przesłanek) nie posiadała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlegała - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Zdaniem skarżącej, odwołującej się w tej mierze m. in. do treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, ONSA 1997 r. nr 2, poz. 47), która odnosiła się do nieobowiązującej już ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz do treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 2298/11), należało uznać, że osoba, która mimo, że posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, nie może być pozbawiona statusu bezrobotnego, w wyniku wznowienia - z tego powodu - postępowania, jeśli takiej działalności w istocie rzeczy nie prowadziła. Skarżąca twierdziła przy tym, że podczas dokonywania rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy nie pytano jej o posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej tylko, czy taką działalność prowadzi.

Z tego względu w skardze kasacyjnej, wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który nie podzielił powyższego poglądu skarżącej, sformułowano, oprócz zarzutu obrazy prawa materialnego, również zarzuty procesowe.

Należały do nich zarzuty naruszenia art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 §1 oraz art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W ocenie bowiem autora skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki dokonał niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, gdyż nie wziął pod uwagę, że strona – w toku postępowania administracyjnego - została błędnie pouczona o podstawach utraty statusu bezrobotnego i w rezultacie nie uwzględnił skargi na decyzję Wojewody Ś., mimo wystąpienia przyczyny uzasadniającej stwierdzenia jej nieważności poprzez wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa ( art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (...).

Z zarzutami tymi nie można się jednak zgodzić. Przepisy art. 1 §1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 §1 P.p.s.a. mają charakter jedynie ustrojowy, wyznaczając zakres kompetencji sądów administracyjnych a ponadto przewidują, że kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sąd administracyjny, jest dokonywana jedynie pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Powyższe nie oznacza więc, że jeżeli strona nie jest usatysfakcjonowana treścią wyroku sądu pierwszej instancji, to automatycznie należy przyjąć, iż Sąd ten nie dokonał w takim przypadku kontroli zaskarżonego aktu albo dokonał jej pod względem innego kryterium, niż zgodność działalności administracji publicznej z prawem. Wręcz przeciwnie, skoro w sprawie został wydany wyrok, a więc orzeczenie merytoryczne, okoliczność ta dowodzi, iż Sąd dokonał (w sensie formalnym) kontroli zaskarżonego aktu.

Podkreślenia też wymaga, że w rozpatrywanej sprawie kontrola ta została przeprowadzona w sposób rzetelny i prawidłowy (art. 141 § 4 P.p.s.a.). Sąd bowiem odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii prawidłowości pouczenia skarżącej w toku postępowania rejestracyjnego w Powiatowym Urzędzie Pracy, akcentując, że K. J., w dniu owej rejestracji, złożyła dwa oświadczenia o treści, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Oświadczenia te zostały przez nią podpisane w dniu [...] marca 2011 r. a dodatkowo, tekst tych oświadczeń, dotyczący braku posiadania wpisu do ewidencji, został zaznaczony podkreśleniem (pkt 9 oświadczenia). W tej sytuacji – zdaniem Sądu Wojewódzkiego – trafnie organ wojewódzki nie wziął pod uwagę twierdzeń skarżącej, że w postępowaniu rejestracyjnym została ona niewłaściwie pouczona. Pogląd ten podziela także Naczelny Sąd Administracyjny.

Niezastosowanie zaś przez Sąd Wojewódzki przepisu art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. było następstwem uznania, że zaskarżona decyzja była zgodna z prawem. Powyższe prowadzi jednak już do kwestii materialnoprawnej.

Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, że pojęcie bezrobotnego – w świetle ustawy o promocji zatrudnienia (...) było kilkakrotnie zmieniane. Przy czym, co wymaga podkreślenia,, zmiany te dotyczyły wprawdzie szczegółów legislacyjnych, ale istotnych. Z tego powodu – zdaniem składu orzekającego w rozpoznawanej sprawie - nie można w takiej sytuacji odnosić wykładni, dotyczącej treści przepisu, w brzmieniu poprzednio obowiązującym, do treści przepisu po jego nowelizacji. Zwrócić bowiem należy uwagę, że pierwotnie (przed dniem 1 lutego 2008 r. ) przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f) ustawy o promocji zatrudnienia (...) przewidywał, że za bezrobotnego uważa się osobę, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Na skutek jednak zmiany tego przepisu art. 1 pkt 1 lit. a) tiret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 176, poz. 1243), która to zmiana weszła w życie w dniu 26 października 2007 r., przepis ten uzyskał brzmienie przytoczone na wstępie.

Zwrócić przy tym należy uwagę, iż w uzasadnieniu projektu tej zmiany, projektodawcy wskazywali na konieczność doprecyzowania pojęcia warunków, jakie musi spełniać osoba ubiegająca się o przyznanie jej statusu bezrobotnego oraz akcentowali dążenie do usunięcia wątpliwości interpretacyjnych przy stosowaniu omawianej ustawy. Podkreślano zatem wprost, że bezrobotny nie może posiadać wpisu do ewidencji do ewidencji działalności gospodarczej (vide: Sejm V kadencji nr druku 1443).

W takiej sytuacji, interpretacja powyższego przepisu przy pomocy innej wykładni, aniżeli gramatyczna, wydaje się rzeczą nieuprawnioną.

Z tego powodu brak jest podstaw do odwoływania się w analizowanym przypadku do treści uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1996 r. (sygn. akt OPS 5/96, ONSA 1997 r. nr 2, poz. 47), gdyż odnosiła się ona przede wszystkim, do nieobowiązującej już ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Nie było również uzasadnienia dla przyjęcia w tej sprawie stanowiska, analogicznego, jakie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2012 r. (sygn. akt I OSK 2298/11). W pełni zasadnie wyjaśnił tę kwestię Sąd Wojewódzki. Stan faktyczny i prawny, jaki zaistniał w sprawie, w której ten wyrok zapadł, był bowiem zasadniczo odmienny od stanu, jaki zachodził w sprawie obecnie rozpatrywanej. W powyższym wyroku Sąd, uzasadniając swój pogląd opierał go m. in. na treści art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2009 r. (to jest po wejściu w życie zmiany wprowadzonej do jej art. 14 na mocy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r., Nr 18, poz. 97). Tymczasem analizowany przypadek dotyczył okresu wcześniejszego, to jest stanu prawnego sprzed 31 marca 2009 r., w który art. 14 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej miał inną treść. Powoływanie się więc w skardze kasacyjnej na, wyrwane z kontekstu, fragmenty z uzasadnienia w/w wyroku, nie mogło odnieść spodziewanego skutku. Zacytowane wypowiedzi Sądu odnosiły się bowiem do stanu faktycznego i prawnego, jaki zachodził, ale tylko w sprawie o sygnaturze akt I OSK 2298/11.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna okazała się nieskuteczna, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art.184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.