Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 417/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 41 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2022 r. sprawy ze skargi X. Y. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby I. uchyla zaskarżony rozkaz personalny i rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 16 listopada 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego X. Y. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi X.Y. (dalej: "skarżący") jest rozkaz personalny nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie (dalej w skrócie: "KWP") z dnia 31 stycznia 2022 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...] (dalej w skrócie: "KMP") z dnia 16 listopada 2021 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższy rozkaz personalny przedstawia się następująco.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 16 listopada 2021 r. KMP działając na podstawie art. 45 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 z późn. zm. – dalej ustawą o Policji) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm. – dalej: "k.p.a.") – zwolnił skarżącego ze służby w Policji z dniem 15 grudnia 2021 r. Jednocześnie na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. rozkazowi personalnemu nadany został rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na ważny interes społeczny, który jest tożsamy z interesem służby.

W uzasadnieniu orzeczenia KMP stwierdził, że w oparciu o zgromadzone dowody i poczynione ustalenia można w sposób oczywisty i bezsporny ustalić fakt popełnienia przez skarżącego czynu o znamionach przestępstwa, bowiem przedstawiono mu zarzut o czyn z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego. Skarżący w protokole przesłuchania podejrzanego w dniu 27 września 2021 r. przyznał się do zarzucanego mu czynu i odmówił składania wyjaśnień.

KMP uznał, że dopuszczenie się przez skarżącego przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. dyskwalifikuje go jako funkcjonariusza Policji, bowiem formacja ta winna obywatelom gwarantować ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem i z tego też powodu osoby egzekwujące prawo, same muszą przede wszystkim je przestrzegać i cieszyć powszechnym, społecznym autorytetem, respektując normy zasad współżycia społecznego, dotrzymując roty ślubowania. Muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami naruszania prawa. Nie bez znaczenia również pozostaje fakt, że sytuacja skarżącego i zaprezentowana przez niego postawa wpływa demoralizująco na innych funkcjonariuszy. Policjant, który dopuścił się wymienionego powyżej czynu, automatycznie traci przymiot "nieskazitelności charakteru".

KMP wskazał, że w interesie społecznym, związanym ze szczególną rolą Policji jako podmiotu zaufania publicznego, jest aby funkcjonariuszami Policji pozostawały osoby o nieposzlakowanej opinii, co do których nie ma żadnych podejrzeń, związanych z popełnieniem czynów zabronionych.

KMP stwierdził więc, że zachowanie skarżącego uniemożliwia mu dalsze pozostanie w szeregach Policji z uwagi na to, że przestał on spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa. Analiza całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosków, że niedopuszczalne jest wykonywanie obowiązków służbowych przez funkcjonariusza, który popełnił przestępstwo umyślne. Popełnienie opisanego czynu uniemożliwia pozostanie funkcjonariusza Policji w służbie.

KMP wyjaśnił, że orzeczeniu nadano rygor natychmiastowej wykonalności z uwagi na ważny interes społeczny, interes służby, gdyż funkcjonariusz przestał spełniać wymogi stawiane policjantom i przyjął naganną postawę względem obowiązującego prawa, uzasadniającą wykluczenie z ram organizacyjnych służby publicznej.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, KWP rozkazem personalnym nr [....] z dnia 31 stycznia 2022 r. utrzymał zaskarżony rozkaz personalny w mocy.

W uzasadnieniu orzeczenia KWP stwierdził, że całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie daje podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego.

KWP wskazał, że z przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji wynika, że rozwiązanie stosunku służbowego jest możliwe, gdy zachowanie danego funkcjonariusza nosi znamiona czynu karalnego oraz, że wyklucza możliwość pozostawienia sprawcy w gronie funkcjonariuszy formacji.

W ocenie KWP stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego KMP zebrał obszerny materiał dowodowy, m. in. notatki urzędowe funkcjonariuszy przybyłych na miejsce zdarzenia drogowego, biorących udział w akcji poszukiwawczej sprawców zdarzenia, protokoły przesłuchania świadków zdarzenia, karty konsultacyjne policjantów z placówek medycznych, protokół zatrzymania osoby, protokół badania stanu trzeźwości, postanowienia o przedstawieniu zarzutów, pisma z Prokuratury, rozkazy personalne o zawieszeniu w czynnościach służbowych. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że skarżący w dniu 26 września 2021 r., znajdując się w stanie nietrzeźwości, to jest co najmniej 0,30 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny. Ponadto skarżący będąc jednocześnie sprawcą kolizji drogowej, nie powiadomił organów ścigania, że doszło do zniszczenia cudzego pojazdu, oddalił się z miejsca zdarzenia, pozostawiając zniszczony pojazd, którego był właścicielem, na środku drogi. Nie próbował także ustalić właściciela auta, by powiadomić go o szkodzie, którą spowodował. Następnie zacierał wszelkie ślady, poprzez wypranie odzieży w mieszkaniu drugiego funkcjonariusza, w którym ukrywali się razem przez następne godziny. Nie poinformował nikogo o zaistniałej sytuacji. Takie działanie funkcjonariusza może wskazywać na celową ucieczkę z miejsca zdarzenia i ukrywanie się przed organami ścigania.

KWP stwierdził ponadto, że postawa, jaką przyjął skarżący świadczy o całkowitym lekceważeniu obowiązujących norm prawnych i społecznych. W trakcie przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu 27 września 2021 r. przyznał się, że prowadził pojazd pod wpływem alkoholu, by następnie po dwóch miesiącach w obecności pełnomocnika zaprzeczyć i zmieniać wersję zdarzeń. Takie zachowanie spowodowało, iż w dalszym ciągu toczy się postępowanie przygotowawcze w sprawie. Swoim zachowaniem skarżący utrudnia ustalenie faktycznego przebiegu zdarzenia drogowego, chcąc uniknąć odpowiedzialności karnej. Dlatego odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącego dotyczących niekompletnego materiału dowodowego, nierzetelnego prowadzenia postępowania dowodowego, zaniechania przeprowadzenia kolejnych dowodów - KWP uznał je za bezzasadne.

KWP podkreślił, że tryb zwolnienia policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji może mieć zastosowanie wyłącznie przed prawomocnym skazaniem policjanta, o ile stwierdzona zostanie oczywistość przestępstwa, a jego charakter uniemożliwia dalsze pozostawanie policjanta w służbie W ocenie organu obydwa te warunki zostały spełnione.

Uzupełniając argumentację organu I instancji KWP wskazał, że zdarzenie, w którym brał udział skarżący miało bardzo negatywny wydźwięk w lokalnych mediach (prasie, portalach internetowych). Brak działań przełożonych zmierzających do zwolnienia ze służby policjanta biorącego udział w tym zdarzeniu, mogłoby stawiać w niekorzystnym świetle całą formację i przyczynić się do ryzyka społecznej dezaprobaty dla działań funkcjonariuszy Policji w regionie. Dlatego niezbędnym było natychmiastowe wykluczenie skarżącego z szeregów Policji. Tym samym w ocenie KWP, organ I instancji słusznie nadał rygor natychmiastowej wykonalności rozkazowi personalnemu nr [...] z dnia 16 listopada 2021 r.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższy rozkaz personalny, zaskarżając go w całości i zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a także poprzez dokonanie dowolnej i niewszechstronnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego albowiem:

- organ dokonał dowolnej oceny dowodów w zakresie w jakim ustalił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje w sposób oczywisty, że skarżący dopuścił się czynu o znamionach przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie daje podstaw do ustalenia czy skarżący, w dniu [...] kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, skoro od momentu kierowania pojazdem do momentu badania urządzeniem Alcosensor upłynęło 7 godzin, w trakcie których, jak wynika z wyjaśnień skarżącego, doszło do spożycia alkoholu, co nie pozwala na niewątpliwe i oczywiste ustalenie, że w chwili kierowania pojazdem skarżący był nietrzeźwy,

- skarżący nie został złapany "na gorącym uczynku", zaś wyniki badań alkomatem oraz wyniki badań krwi wskazują, że skarżący znajdował się w stanie po użyciu alkoholu, a nie w stanie nietrzeźwości, co powoduje, że skarżącemu można by zarzucić popełnienie wykroczenia, a nie przestępstwa, zaś przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji stanowi o możliwości zwolnienia w razie oczywistego popełnienia czynu o znamionach przestępstwa,

- organ niesłusznie zaniechał przesłuchania w charakterze świadków skarżącego oraz pasażera TT, mimo że taki wniosek został zgłoszony, zaś bezpośrednie przeprowadzenie tego dowodu było uzasadnione ze względu na potrzebę oceny wiarygodności w/w osób, możliwego zadania im przez organ pytań, które mogłyby tę wiarygodność zweryfikować, zaś zamiast tego organ niesłusznie poprzestał na zasięgnięcie zeznań w/w osób z innych źródeł, co świadczy o tym, że potrzeba przeprowadzenia tych dowodów była uzasadniona, zaś zaniechanie przesłuchania świadczy o nienależytym wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

- organ niesłusznie zaniechał przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii i badania trucizn lotnych, który to dowód był niezbędny dla stwierdzenia faktu oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, albowiem bez tego dowodu nie można w sposób niewątpliwy ustalić czy skarżący, w dniu zdarzenia, o godzinie [...] znajdował się w stanie nietrzeźwości, co świadczyłoby o oczywistości popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k. oraz pozwoliłoby na wyjaśnienie czy stan stwierdzony na podstawie badania alkomatem oraz badania krwi mógł być efektem spożycia alkoholu po zakończeniu kierowania pojazdem, co także wykluczałoby możliwość przyjęcia oczywistości popełnienia w/w czynu,

- organ przekroczył swoje kompetencje i dokonał dowolnej oceny dowodów stwierdzając, że wyjaśnienia skarżącego złożone w toku postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] są niewiarygodne albowiem aby dojść do takiego wniosku organ musiałby dysponować wiarygodnymi dowodami przeciwnymi, a taki dowód może pochodzić wyłącznie od osoby posiadającej wiadomości specjalne, których organ nie posiada, przez co doszło do uchybienia albowiem nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, zaś bez tego organ nie mógł obiektywnie i swobodnie uznać, że twierdzenia skarżącego o tym, że stężenie alkoholu uzyskane po 7 godzinach od zakończenia jazdy mogło być efektem spożycia alkoholu po zakończeniu jazdy, jest niewiarygodne,

- organ dokonał całkowicie dowolnej oceny dowodów z zeznań oraz wyjaśnień skarżącego i TK, gdzie w uzasadnieniu rozkazu personalnego stwierdza się jedynie, że opisywany przebieg jest niewiarygodny, a zeznania i wyjaśnienia są niespójne i budzące wątpliwości, przy czym organ nie wskazał które dowody przeczą twierdzeniom w/w osób i w jakim zakresie, w której części twierdzenia są niespójne i jakie budzą wątpliwości w kontekście ustalenia faktu oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, który jak wynika z utrwalonego orzecznictwa musi być niewątpliwy, a skoro organ sam przyznaje, że coś wzbudziło w nim wątpliwości, to ustalenie odnośnie oczywistości czynu uznać należy za nieprawdziwe,

- organ (jak można przypuszczać) odmówił wiary zeznaniom i wyjaśnieniom skarżącego wyłącznie z tego względu, że skarżący złożył wyjaśnienia dwa miesiące po zdarzeniu, oraz że pierwotnie przyznawał się do winy, przy czym organ nie dostrzegł, że skarżący wyjaśnił, iż przyznał się do tego że w tym czasie to on kierował pojazdem, a nie do tego że w tym czasie był nietrzeźwy, a nadto fakt przedstawienia określonych twierdzeń po upływie czasu nie jest czynnikiem dyskwalifikującym ze względu na ocenę wiarygodności lecz organ powinien wykazać za pomocą innych dowodów, dlaczego określone twierdzenia są nieprawdziwe, co w tym przypadku obiektywnie nie nastąpiło,

- organ nie wyjaśnił i nie udowodnił w sposób niewątpliwy, że w tym przypadku mamy do czynienia z oczywistością popełnienia czynu o znamionach przestępstwa,

b) art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnego postępowania organu I instancji w zakresie zaniechania przeprowadzenia dowodów w zakresie przesłuchania świadka TT oraz strony - skarżącego, a także dowodu z opinii biegłego, gdzie dowody dotyczyły okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, skoro dotyczyły stanu w jakim znajdował się funkcjonariusz w chwili kierowania pojazdem, który to stan stanowi zmianę przestępstwa, którego oczywistość musi być wykazana, aby doszło do zwolnienia w oparciu o podstawę zastosowaną przez organ, a także poprzez niedostrzeżenia zaniechania organu I instancji w zakresie niewydania formalnego postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych, co oznacza że wnioski te formalnie nie zostały rozpoznane i sprawa nie jest wyjaśniona w sposób pełny,

c) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnego postępowania organu I instancji w zakresie zaniechania zasięgnięcia wiadomości specjalnych, mimo że sprawa tego wymagała, albowiem Prokuratura Rejonowa w [...] podejmuje działania zmierzające do potwierdzenia, w jakim stanie znajdował się funkcjonariusz w chwili kierowania pojazdem i już samo to świadczy o tym, że okoliczność ta nie jest znana, a jest to dowodzone za pomocą opinii biegłego, a ponadto nie można w oparciu o badanie przeprowadzone po 7 godzinach od zakończenia kierowania pojazdem przyjmować stanu, w jakim kierujący znajdował się 7 godzin wcześniej i twierdzić odgórnie, bez opinii biegłego, że jest to oczywiste, skoro nawet wypicie niewielkiej ilości alkoholu w czasie pomiędzy kierowaniem pojazdem, a badaniem, może powodować niemożność stwierdzenia tego faktu w sposób niewątpliwy,

d) art. 89 § 1 i 2 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnego postępowania organu I instancji w zakresie zaniechania przeprowadzenia rozprawy, pomimo wniosku strony w tym zakresie, oraz pomimo potrzeby zasięgnięcia wiadomości specjalnych, przesłuchania świadka i strony, uproszczenia postępowania względem procesu karnego w zakresie wyjaśnienia kluczowego znamienia przestępstwa, którego oczywistość popełniania zarzuca się funkcjonariuszowi,

e) art. 108 § 1 k.p.a. poprzez zaakceptowanie błędnego postępowania organu I instancji w zakresie bezpodstawnego nadania rozkazowi rygoru natychmiastowej wykonalności, pomimo braku obiektywnego zaistnienia interesu społecznego w natychmiastowym zwolnieniu funkcjonariusza, wobec którego nie wykazano oczywistości popełnienia przez niego czynu o znamionach przestępstwa, przy jednoczesnym nieprawidłowym utożsamieniu interesu społecznego z interesem służby,

f) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób niepozwalający na obiektywną kontrolę toku rozumowania organu, zwłaszcza w zakresie przyczyn odmowy dania wiary twierdzeniom TT i skarżącego oraz nieprzedstawienie w tym względzie żadnych dowodów, które pozwalałby na przyznanie, że wersja przestawiona przez w/w osoby jest nieprawdziwa, twierdzenia są niespójne oraz budzące wątpliwości,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że dla spełnienia przesłanki oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, w przypadku czynu zabronionego z art. 177 § 1 k.k. nie ma potrzeby zasięgania wiadomości specjalnych w zakresie ustalenia zgodności stanu osoby podejrzanej z definicją zawartą w art. 115 § 16 k.k., w sytuacji, w której przeprowadzone badania stanu osoby podejrzanej wskazują na stan po użyciu alkoholu, zaś osoba podejrzana wyjaśnia, że stan stwierdzony w trakcie badania przeprowadzonego po upływie 7 godzin od zakończenia kierowania pojazdem, mógł być spowodowany spożyciem alkoholu po zakończeniu jazdy, podczas gdy prawidłowa wykładnia przesłanki oczywistości popełnienia czynu oznacza, że w tym zakresie nie może być żadnych wątpliwości, co nie zachodzi w okolicznościach opisanych powyżej i co do chwili obecnej nie zostało ustalone w sposób pewny przez Prokuraturę Rejonową w [...].

Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego oraz poprzedzającego go rozkazu personalnego nr [...] z dnia 16 listopada 2021 r., zasądzenie od KWP kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na rozprawie, uzupełniające przeprowadzenie postępowania dowodowego poprzez dopuszczenie dowodów z opinii [...] w [...] z dnia 5 listopada 2021 r. celem wykazania, że badania krwi pobranej od skarżącego wykazały, że skarżący nie był pod wpływem środków odurzających, a stężenie alkoholu we krwi wskazywało na stan po użyciu alkoholu, a nie stan nietrzeźwości, co podważa ustalenia organu w zakresie oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację na poparcie postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę KWP podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Dodać należy także, iż w dniu 22 listopada 2022 r. wpłynął do WSA w Rzeszowie od pełnomocnika strony skarżącej wniosek o przeprowadzenie dowodu z postanowienia z dnia 9 listopada 2022 r. prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] o umorzeniu śledztwa prowadzonemu przeciwko X.Y. podejrzanemu o to, że w dniu [...] znajdując się w stanie nietrzeźwości, to jest co najmniej 0,30 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny – [...], tj. o czyn z art. 178a § 1 K.k. wobec okoliczności, że podejrzany nie popełnił zarzucanego mu czynu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie rozkaz personalny o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji oparty na przepisie art. 45 ust. 3 w zw. z art. 43 ust. 3 i art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji oraz art. 104 i art. 108 § 1 K.p.a. Należy przypomnieć, że w świetle art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, policjanta można zwolnić ze służby w przypadku popełnienia czynu o znamionach przestępstwa albo przestępstwa skarbowego, jeżeli popełnienie czynu jest oczywiste i uniemożliwia jego pozostanie w służbie.

Nie może podlegać kwestii, iż zwolnienie ze służby, dokonywane na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 1-9 ustawy o Policji, ma charakter fakultatywny i zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Przepis art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji nie uzależnia postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia policjanta ze służby w Policji od wyniku prowadzonego przeciwko niemu postępowania karnego i wydania prawomocnego wyroku sądowego, lecz od oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa, którego popełnienie uniemożliwia pozostanie w służbie. Możliwości przyjęcia oczywistości popełnienia czynu o znamionach przestępstwa musi ona wynikać z konkretnych okoliczności danej sprawy. Przyznanie się do winy nie może być utożsamiane z oczywistością popełnienia czynu, a dla uznania, że zaistniały przesłanki zwolnienia funkcjonariusza na podstawie tego przepisu, nie jest konieczne przyznanie się do winy przez funkcjonariusza w postępowaniu karnym, jeżeli z całokształtu okoliczności sprawy wynika oczywistość popełnienia czynu Oczywistość popełnienia przestępstwa nie może wynikać tylko z przekonania organu prowadzącego postępowanie służbowe, podczas gdy organ prowadzący postępowanie karne nie ma tej pewności. Oczywistości bowiem nie można pojmować tylko w świetle celów postępowania służbowego, gdyż oczywistość popełnienia przestępstwa musi być tak samo rozumiana w postępowaniu służbowym i karnym (zob. A. Michałek [w:] Ł. Czebotar, Z. Gądzik, A. Łyżwa, A. Świerczewska-Gąsiorowska, M. Tokarski, A. Michałek, Ustawa o Policji. Komentarz, Warszawa 2015, art. 41, oraz powołane tam orzecznictwo).

Sąd rozpatrując skargę podzielił wyrażony w niej zarzuty co do naruszenia przez Organy obu instancji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postaci art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co polegało na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy mających wpływ dla jej właściwego rozstrzygnięcia. Nieprawidłowości w ustalenia stanu faktycznego miały przełożenie na przedwczesne zastosowanie wobec skarżącej strony przepisu art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji, a więc na zwolnienie ze służby motywowane oczywistszym charakterem okoliczności popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 K.k.

Za kluczowe dla oceny legalności wydanych wobec strony rozkazów personalnych uznać należało wyraźnie eksponowane w toku postępowania przed WSA i organami Policji zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu toksykologii i badania substancji lotnych. WSA zgadza się z wyrażoną w skardze oceną, iż w stanie faktycznym sprawy gdzie obwiniony funkcjonariusz nie został złapany na tzw. gorącym uczynku, nie został też złożony do sądu akt oskarżenia przez publicznego oskarżyciela, nie można było z przekonaniem stwierdzić, iż popełnił on w sposób oczywisty przestępstwo opisane art 178a § 1 K.k. W tej sytuacji przy podawanej przez niego wersji wydarzeń - spożycie alkoholu po czasie popełnienia czynu - należało uwzględnić żądanie pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego wyrażone w piśmie kierowanym do Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 10 listopada 2021 r. przez fachowego pełnomocnika skarżącego. W wyżej przytoczonym piśmie słusznie zwrócono uwagę, że równolegle do postępowania służbowego toczy się postępowanie karne, a przesłuchani w sprawie świadkowie nie potwierdzili, aby po zdarzeniu od kierującego pojazdem funkcjonariusza Policji była wyczuwalna woń alkoholu, aby mowa była bełkotliwa czy też, aby postawa kierującego wskazywała na spożywanie alkoholu. Wyrażone w tym piśmie wątpliwości były na czas ich ujawnienia uzasadnione, nie dość jasnymi okolicznościami dotyczącym popełnienia czynu zabronionego, co skutkowało koniecznością poszerzenia prowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Trafność wniosku dowodowego pełnomocnika skarżącego została ewidentnie potwierdzona przed WSA treścią opinii sporządzonej przez biegłą z zakresu toksykologii alkoholu i trucizn lotnych z [....] w [...] z dnia 21 czerwca 2022 r. (k. akt sądowych nr 102 i nast.). Biegła we wnioskach swej opinii na podstawie porównania wyników obliczeń dla podanego przez X.Y. scenariusza konsumpcji alkoholu z jego wynikami badań stwierdziła bowiem, że stężenie alkoholu uzyskane przez podejrzanego podczas badań stanu trzeźwości mogło być konsekwencją spożycia przez niego 200 - 300 ml whisky około godziny 6.20. W takim przypadku skarżący w dniu [...]., zdaniem biegłej o godzinie [...] mógł być trzeźwy. Tym samym, biegła nie wykluczyła wersji wydarzeń podawanej przez stronę i jej pełnomocnika w toku procesu administracyjnego, obniżając też pewność co do oczywistości popełnienia czyny zabronionego.

Naruszenie przez Organy obu instancji zarówno norm procesowych i materialnoprawnych potwierdza też przekazane do Sądu w przeddzień rozprawy przed WSA postanowienie prokuratora prokuratury Rejonowej w [...] z dnia 9 listopada 2022 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Skarżącemu o popełnienie przestępstwa stanowiącego podstawę zwolnienia ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono wyraźnie, iż zgromadzony w ramach postępowania materiał dowodowy nie potwierdził okoliczności popełnienia przez podejrzanego zarzucanego mu przestępstwa i nie dał wystarczających podstaw do wystąpienia przeciwko podejrzanemu z aktem oskarżenia do sądu w związku z zarzucanym czynem.

Sąd zobligowany był zauważyć, iż zarówno postanowienie o umorzeniu śledztwa jak również opinia biegłego toksykologa są dokumentami, które powstały po dniu wydania decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie przez co nie stanowiły części materiału dowodowego, na którym Organ II instancji opierał się, utrzymując w mocy zaskarżony rozkaz personalny. Jednakże WSA związany temporalną zasadą aktualności orzekania oznaczającą konieczność oceny stanu faktycznego sprawy przy uwzględnieniu momentu wydania orzeczenia, nie mógł pominąć w swej kontroli treści dostarczonych w toku postępowania sądowego dokumentów. Odnosząc się bezpośrednio do czasu zarzucanego policjantowi czynu, dowody te potwierdziły tezy skargi sądowej, iż popełnienie przestępstwa przez skarżącego nie było jak podnosił w toku postępowania administracyjnego pełnomocnik oczywiste, co stanowiło jedną z podstawowych przesłanek umożliwiających fakultatywne zwolnienie ze służby na podstawie przytoczonego wyżej przepisu ustawy o Policji.

Organy ponownie orzekając w sprawie skarżącego uwzględnią dokonaną w niniejszym wyroku ocenę prawną ich działań jak również uwzględnią powstałe po zakończeniu postępowania administracyjnego dowody w postaci dokumentów z postanowienia o umorzeniu śledztwa jak również opinii biegłego toksykologa. Kierowanie się tymi dowodami powinno pozwolić na wydanie wobec skarżącego zgodnego z prawem rozstrzygnięcia.

Z wyżej wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku w oparciu o art 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.

Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800), obejmując nimi koszty wynagrodzenia adwokackiego (480 zł) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł).