Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1058/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c), art. 92a ust. 1, załącznik nr 3 L.p. 3.3
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 18, załącznik nr 1, załącznik nr 2
journal: Dz.U. 1984 nr 49 poz 254
law: Umowa o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych  do tych przewozów (ATP), sporządzona w Genewie dnia 1 września 1970 r. - przyjęta oświadczenniem rządowym z dnia  24 września 1984 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 r., nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [...], w przedmiocie nałożenia na L. H. kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 27 lutego 2014 r. na przejściu drogowym w Dorohusku przeprowadzono kontrolę dokumentów posiadanych przez G. P., kierowcę ciągnika samochodowego marki DAF o numerze rej. [...] z naczepą ciężarową marki Schmitz Cargobull o numerze rej. [...], użytkowanych przez przedsiębiorcę L. H. W trakcie kontroli kierujący okazał m.in. świadectwo ATP nr [...].

Podczas kontroli ustalono, że w/w pojazdem przewożony był towar w postaci 21439 kg ryb mrożonych. Rodzaj przewożonego towaru oraz określona w dokumencie CMR temperatura transportu (-20°C) wskazywały na zastosowanie przepisów umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), oraz wymóg posiadania świadectwa ATP określającego klasę środka przewozowego "FRC".

W wyniku kontroli stwierdzono brak ważnego świadectwa wydanego zgodnie z w/w umową dla środka przewozowego klasy FRC. Kierowca okazał świadectwo ATP nr TUV [...] określające klasę środka przewozowego na "IR", również na tabliczce ATP przymocowanej do naczepy określono klasę środka przewozowego "IR". Stwierdzono naruszenie określone w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2013 r. poz. 1414 ze zm.; dalej: u.t.d.), tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca oświadczył, że w dniu kontroli realizował międzynarodowy transport drogowy rzeczy, wioząc ryby mrożone z Francji na Ukrainę. Poproszony o okazanie świadectwa ATP o klasie "FRC", okazał świadectwo ATP o klasie "IR", gdyż tylko takie posiadał. Kierowca nie wiedział, że wymagane jest inne świadectwo niż posiadane.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w L. wszczął postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia 30 lipca 2014 r. nałożył na przedsiębiorcę: H. L. H., karę pieniężną w kwocie 8.000,00 zł - na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., w związku z naruszeniem określonym w Lp. 3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

W odwołaniu od decyzji L. H. podniósł, że kupił nową przyczepę chłodniczą w 2013 r. Na skutek błędu sprzedawcy wystawiono nieodpowiedni certyfikat. Natychmiast po interwencji skarżącego, który dowiedział się o problemie na skutek kontroli na granicy, nadesłano odpowiedni dokument. Naczepa spełniała wszystkie wymagania techniczne, żywność była przewożona w bezpiecznych warunkach, jedynym mankamentem był brakujący dokument, co jest wynikiem niedbałości sprzedawcy.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ powołał przepisy ustawy o transporcie drogowym, z których wynika m.in., że podczas wykonywania przewozu drogowego, kierowca pojazdu samochodowego, (...), jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, (...), wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie z Umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP). Przedsiębiorca lub podmiot wykonujący przewozy na potrzeby własne odpowiedzialny jest za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne w wymagane dokumenty.

Umowa ATP została sporządzona w Genewie dnia 1 września 1970 r., w stosunku do Polski weszła w życie dnia 15 maja 1984 r. Tekst umowy został opublikowany w Polsce w załączniku do Dziennika Ustaw z dnia 26 października 1984r. Nr 49 poz. 254, od daty ogłoszenia nie były publikowane w Dzienniku Ustaw zmiany dotyczące treści tej umowy.

Umowa nakazuje stosować do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych środki transportu posiadające stosowne świadectwo potwierdzające spełnienie określonych norm. W załączniku 2 do umowy zostały określone warunki dotyczące temperatur, które powinny być przestrzegane przy przewozie zamrożonych i głęboko zamrożonych artykułów żywnościowych, w tym zamrożonych i głęboko zamrożonych ryb.

W badanej sprawie kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz z Francji na Ukrainę towaru w postaci mrożonego łososia hodowlanego (ścinki), który jest towarem rodzajowo wyszczególnionym w załączniku 2 do umowy ATP jako artykuł żywnościowy szybko psujący się, do przewozu którego powinny być stosowane specjalne środki transportu wymienione w artykule 1 umowy ATP, podlegające kontroli zgodności z normami określonymi w załączniku 1 do umowy, wymagające uzyskania świadectwa zgodności określonego przepisami tej umowy.

Stosownie do postanowień załącznika 2 do umowy ATP, najwyższa temperatura w dowolnym miejscu ładunku w czasie załadunku, przewozu i wyładunku dla artykułu w postaci zamrożonych ryb nie powinna przekraczać -18°C.

Wobec powyższego w omawianej sprawie występował obowiązek posiadania przez kierowcę pojazdu samochodowego przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, świadectwa wymaganego zgodnie z Umową ATP.

W załączniku 1 do Umowy ATP zawarto określenia (definicje) i normy specjalnych środków transportu do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych.

Ponieważ zgodnie z postanowieniami załącznika 2 do umowy ATP, najwyższa temperatura w dowolnym miejscu ładunku w czasie załadunku, przewozu i wyładunku dla artykułu w postaci zamrożonych ryb nie powinna przekraczać -18°C, do przewozu tego artykułu powinien być stosowany środek transportu - chłodnia, odpowiadający w/w określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy ATP.

Przedstawiony w trakcie kontroli dokument świadectwa ATP nr [...], potwierdzał uznanie środka transportu jako izotermicznego środka transportu ze wzmocnioną izolacją klasy IR. W świetle przepisów umowy ATP świadectwo zgodności wydane dla środka transportu klasy IR nie stanowi potwierdzenia spełnienia przez ten środek transportu norm zapewniających utrzymanie na całej trasie przewozu towaru temperatury -18°C, ustalonej w załączniku 2 do umowy dla towaru w postaci zamrożonych ryb.

Odnosząc się w tym miejscu do podniesionej w odwołaniu argumentacji, iż w/w naczepa spełniała wszystkie normy techniczne dotyczące realizowanego przewozu żywności, co potwierdza wydany po kontroli certyfikat, organ wskazał, że potwierdzeniem spełnienia przez pojazd warunków wymaganych przepisami umowy ATP jest świadectwo zgodności z normami, wydane zgodnie z pkt 4 dodatku 1 załącznika 1 do umowy. Treść artykułu 2 umowy ATP stanowiącego o uznawaniu ważności "świadectw zgodności wydanych" wskazuje przy tym, iż świadectwo ATP nie może stanowić potwierdzenia spełnienia przez środek transportu norm określonych umową ATP przed datą wydania tego dokumentu. Przedstawiona przez Stronę w trakcie postępowania kopia świadectwa ATP nr [...], uznającego pojazd jako chłodnię ze wzmocnioną izolacją klasy C (FRC), wskazuje bezspornie, iż w/w świadectwo zostało wydane w dniu 20.03.2014r., tj. po przeprowadzonej kontroli. Certyfikat ten nie może zatem stanowić potwierdzenia spełnienia przez w/w środek transportu norm określonych umową ATP podczas przedmiotowego przewozu wykonywanego w dniu 27.02.2014 r., przed datą wydania w/w dokumentu.

W konkluzji organ stwierdził, że skarżący podczas kontroli przewożąc ładunek w postaci mrożonych ryb, nie posiadał świadectwa wymaganego zgodnie z Umową ATP, na środek transportu - chłodnia, lecz jedynie na izotermiczny środek transportu. Międzynarodowy przewóz drogowy towaru wykonywany był zatem bez świadectwa zgodności wymaganego przepisami umowy ATP, a więc niezgodnie z umową ATP, oraz niezgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z postanowieniami umowy ATP przestrzeganie warunków wymaganych postanowieniami umowy spoczywa na przewoźnikach wykonujących przewozy na rzecz osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjęli się oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień, i jeżeli, takie zachowanie postanowień jest związane z wykonywaniem danej usługi. Umowę przewozu w niniejszej sprawie stanowił międzynarodowy list przewozowy CMR z dnia 24 lutego 2014 r. Jak wynika z treści tego dokumentu, przewoźnik zobowiązał się do wykonania usługi transportowej przy zachowaniu specjalnych, ściśle określonych warunków przewozu podanych w w/w dokumencie, a mianowicie przewozu towaru (mrożonych ryb) w temperaturze -20°C, a zatem w warunkach określonych w załączniku 2 do umowy ATP (-18°C). W tym stanie faktycznym obowiązek przestrzegania postanowień ustępu 1 tego artykułu spoczywał na przewoźniku, którym był przedsiębiorca L. H.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do ustawy wysokość kary za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu wynosi 8.000 zł.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c u.t.d. wyłączającego zastosowanie sankcji w przypadku, gdy jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Organ wskazał, że przy dołożeniu należytej staranności naruszenie mające miejsce w niniejszej sprawie było możliwe do uniknięcia.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] września 2014 r. pełnomocnik L. H. zarzucił wydanie decyzji bez podstawy prawnej poprzez nałożenie kary za brak świadectwa ATP, które nie zostało wprowadzone do polskiego porządku prawnego zgodnie z ustawą o umowach międzynarodowych z 14 kwietnia 2000 r. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania wskutek tego, że organ nie wziął pod uwagę całego materiału dowodowego w sprawie i nie uwzględnił, że wzór świadectwa ATP nie obowiązuje na terytorium RP. Skarżący zarzucił również naruszenie umowy ATP i ustawy o transporcie drogowym przez wadliwe wymierzenie kary.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że Umowa ATP podlegała wielokrotnym nowelizacjom, które jednakże nie zostały implementowane na grunt prawa polskiego. Stanowi to niewypełnienie postanowień art. 2 Umowy ATP. Załącznik nr 1 do Umowy, który zawiera wzór świadectwa ATP, jakie powinien posiadać przewoźnik, został znowelizowany – wprowadzono nowy wzór świadectwa w miejsce dotychczasowego. Żadna z nowelizacji nie została prawidłowo zaimplementowana w polskim porządku prawnym, co oznacza, że nie jest ona obowiązująca. Dawne zaświadczenie już nie obowiązuje, ponieważ umowa w tym zakresie została uchylona, natomiast nowy wzór nie został nigdy wprowadzony do naszego porządku prawnego. W tej sytuacji wadliwe jest karanie przedsiębiorcy za brak zaświadczenia, którego wzór formalnie w RP nie obowiązuje. Wydanie decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej, bowiem na terytorium RP nie jest możliwe wydanie zaświadczenia zgodnie z obowiązującym wzorem, a poprzedni wzór został uchylony.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zawartych w skardze argumentów dotyczących obowiązywania świadectwo ATP organ stwierdził, że wniosek skarżącego jest zbyt daleko idący. W zaskarżonej decyzji organ podjął próbę interpretacji postanowień umowy zawartych w wersji opublikowanej, obowiązującej w polskim porządku prawnym, w sposób zapewniający w jak największym stopniu zgodność tej umowy z treścią prawa międzynarodowego, jak również wykonanie jej postanowień w dobrej wierze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Stan faktyczny przyjęty przez organ za podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości, nie jest kwestionowany przez skarżącego. Choć w skardze pojawia się zarzut naruszenia zasady prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), z treści uzasadnienia wynika, że skarżący w istocie kwestionuje ocenę prawną organu, a nie ustalenia faktyczne. Kwestia obowiązywania wzoru świadectwa ATP jest zagadnieniem prawnym, a nie kwestią ustaleń faktycznych.

Niesporne są zatem podstawowe fakty w sprawie: skarżący jako przewoźnik wykonywał w dniu kontroli przewóz towarów z Francji na Ukrainę, w postaci ryb mrożonych. W liście przewozowym CMR określono temperaturę transportu na -20°C.

Organ prawidłowo przyjął, że powyższe fakty wskazywały na zastosowanie przepisów umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP).

Kluczową i pierwszorzędną kwestią w sprawie jest ustalenie zakresu obowiązywania umowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z licznymi jej nowelizacjami, jakie nastąpiły po ogłoszeniu tekstu umowy w Dzienniku Ustaw z 1984 r., Nr 49, poz. 254.

Problem stosowania w polskim porządku prawnym regulacji umowy ATP, które nie zostały opublikowane we wskazanym publikatorze urzędowym, gdyż wynikają z późniejszych zmian jej tekstu był już analizowany w orzeczeniach tutejszego sądu oraz w orzeczeniach NSA (por. m.in. wyroki WSA w Lublinie z 27.12.2012 r., III SA/Lu 327/12 i III SA/Lu 349/12, z 30.04.2013 r., III SA/Lu 16/13; wyroki NSA z 26.06.2014 r., II GSK 642/13 i II GSK 643/13). Rozważania zawarte w tych orzeczeniach powinny być wykorzystane w analizowanej sprawie.

W orzeczeniach tych wskazywano, że umowa ATP przewiduje procedury wprowadzania poprawek i zmian do niej (art. 18). Z informacji dostępnych na stronie internetowej (www.unece.org) agendy ONZ odpowiedzialnej za realizację umowy – UNECE (United Nations Economic Commission for Europe – w języku polskim tłumaczona jako: Europejska Komisja Gospodarcza) wynika, że umowa była kilkakrotnie zmieniana od daty jej podpisania w 1970 r. Fakt ten potwierdza znane sądowi z urzędu pismo polskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych z dnia 26 października 2012 r. przedstawione w toku postępowania przed sądem w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 327/12.

Zmiany umowy były notyfikowane przez Sekretarza Generalnego ONZ wszystkim sygnatariuszom, w tym Polsce. Z informacji tych wynika, że aktualnie obowiązuje wersja umowy (i załączników) z dnia 14 listopada 2014 r. Z uwagi na datę wydania zaskarżonej decyzji ([...] września 2014 r.), miarodajna powinna być jednak wersja z 23 września 2013 r. (późniejsze tzw. corrigendum z maja 2014 r. nie dotyczy uregulowań mających zastosowanie w sprawie). Jak wspomniano wyżej – teksty zmian umowy po opublikowaniu jej w Dzienniku Ustaw z 1984 r. nie były publikowane w oficjalnym publikatorze aktów prawnych w Polsce. Według informacji MSZ, nie dokonywano urzędowego tłumaczenia zmian umowy na język polski. Wynikało to z faktu, że wszystkie przyjmowane poprawki do tekstu umowy nie wymagały przeprowadzenia procedury ratyfikacji lub zatwierdzenia, w której uczestniczy Ministerstwo. Na wspomnianej wyżej stronie internetowej UNECE widnieją trzy wersje językowe umowy w aktualnym jej brzmieniu, z uwzględnieniem zmian – angielska, francuska i rosyjska.

Problem stosowania wiążących Polskę przepisów prawa międzynarodowego, które nie zostały ogłoszone w Dzienniku Ustaw lub Monitorze Polskim, był już przedmiotem orzeczeń sądów administracyjnych.

Z jednej strony wyrażano poglądy, że niedopuszczalne jest ustalanie przez organy administracji obowiązków, dla których samodzielną podstawą prawną miałyby być przepisy prawa międzynarodowego (m.in. zmiany załączników do umów międzynarodowych), które nie zostały ogłoszone w języku polskim w oficjalnym polskim publikatorze aktów normatywnych. Taka interpretacja byłaby sprzeczna m.in. z art. 87 ust. 1 i art. 91 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z 22.07.2008 r., sygn. I GSK 813/07; orzeczenia.nsa.gov.pl). Stanowisko to nawiązuje do argumentacji Trybunału Sprawiedliwości UE, wyrażonej w wyroku z 1 grudnia 2007 r. w sprawie C - 161/06 Skoma-Lux sro przeciwko Celni reditelstvi Olomouc (C-51/21). Trybunał stwierdził w tym orzeczeniu, że nie można powoływać się na obowiązki zawarte w przepisach wspólnotowych, które nie zostały opublikowane w dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w języku nowego państwa członkowskiego (...), wobec jednostek w tym państwie, nawet jeżeli mogły one zapoznać się z tymi przepisami przy użyciu innych środków (sentencja, pkt 1). W podobnym kierunku, na gruncie umowy ATP wyraził się WSA w Białymstoku w wyroku z 9.08.2012 r. (II SA/Bk 405/12; CBOSA), argumentując, że organ nie może z tekstu niepublikowanego wywodzić skutków prawnych negatywnych dla skarżącego.

W sprawach zakończonych przytoczonymi wyżej wyrokami WSA w Lublinie, utrzymanymi w mocy wyrokami NSA, chodziło o sytuację zupełnie przeciwną, o powołanie się przez stronę skarżącą na nieopublikowane w języku polskim, wiążące Polskę, przepisy prawa międzynarodowego, z których wynikają korzystne dla skarżącej konsekwencje.

W tym zakresie sądy przyjmują zasadę, że jednostka ma prawo, w sprawie indywidualnej, do powoływania się na obowiązujący Polskę przepis prawa międzynarodowego, pomimo że nie został on w Polsce opublikowany w Dzienniku Ustaw. Jednostka nie może ponosić negatywnych konsekwencji zaniechania w zakresie publikacji aktu do którego przestrzegania Polska jest zobowiązana na podstawie prawidłowo ratyfikowanej i opublikowanej umowy międzynarodowej (oprócz powołanych wyżej por. wyrok NSA z 11.03.2010 r., I FSK 92/09; wyrok WSA we Wrocławiu z 28.06.2006 r.; III SA/Wr 570/04; wyrok WSA w Szczecinie w wyroku z 3.10.2007 r., I SA/Sz 414/07, CBOSA).

Badana sprawa charakteryzuje się istotnymi różnicami w porównaniu z przytoczonymi orzeczeniami, gdzie uznano konieczność zastosowania Umowy ATP w znowelizowanej wersji, pomimo braku ogłoszenia tekstu zmian w Dzienniku Ustaw RP.

Porównanie wersji Umowy ATP z dnia 23 września 2013 r., opublikowanej w oryginalnych językach na stronie internetowej UNECE oraz wersji opublikowanej w polskim Dzienniku Ustaw z 1984 r. wskazuje jednoznacznie, że regulacje kluczowe dla rozstrzygnięcia badanej sprawy nie uległy zmianom, które mogłyby mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

W szczególności w wersji z 2013 r., w załączniku nr 1, zawierającym określenia i normy specjalnych środków transportu do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, Umowa ATP nadal wprowadza rozróżnienie między izotermicznym środkiem transportu, środkiem transportu – lodownią, środkiem transportu – chłodnią oraz ogrzewanym środkiem transportu. W ramach izotermicznych środków transportu nadal wyróżnia się zwykłe izotermiczne środki transportu (oznaczenie: IN) oraz izotermiczne środki transportu z izolacją wzmocnioną (oznaczenie: IR). Okazane w toku kontroli świadectwo ATP zawierało oznaczenie IR, co oznaczało że środek transportu spełnia normy dla izotermicznych środków transportu z izolacją wzmocnioną. Treść załącznika nr 1 do Umowy ATP, w niezmienionej w tym zakresie wersji, wskazuje, że środek transportu – chłodnia, wymaga spełnienia bardziej rygorystycznych norm. O ile w przypadku izotermicznych środków transportu, ich budowa ma zapewniać ograniczenie wymiany ciepła między wewnętrzną i zewnętrzną powierzchnią nadwozia w sposób zapewniający spełnienie określonych w załączniku norm minimalnych, o tyle środek transportu chłodnia musi umożliwiać w średniej temperaturze zewnętrznej +30°C, obniżenie temperatury wewnątrz próżnego nadwozia, a następnie utrzymanie jej w stopniu odpowiadającym określonym w załączniku normom, w zależności od klasy środka transportu.

Jeśli z oznaczenia zawartego w certyfikacie wynika, że środek transportu spełnia normy określone dla izotermicznego środka transportu z izolacją wzmocnioną (IR), nie da się żadną miarą uznać, że taki środek odpowiada normom określonym dla środka transportu – chłodni.

Dalej należy zwrócić uwagę, że pomimo pewnych zmian w załączniku nr 2 do Umowy ATP, określającym warunki dotyczące temperatur, które powinny być przestrzegane przy przewozie zamrożonych i głęboko zamrożonych artykułów żywnościowych, zachowane zostały kluczowe dla sprawy normy temperatur. W szczególności, w odniesieniu do zamrożonych i głęboko zamrożonych ryb, w wersji z 2013 r. nadal obowiązuje minimalny próg -18°C. Co więcej, w liście przewozowym CMR zaostrzono jeszcze te warunki wskazując na wymaganą temperaturę na poziomie -20°C.

Z powyższych ustaleń płynie konkluzja, że pomimo zmian w załącznikach do umowy ATP, nie ulegały zmianie kluczowe dla sprawy warunki przewozu towarów w postaci zamrożonych ryb. Nadal obowiązuje próg temperatury na poziomie -18°C. Zachowania takich warunków nie gwarantuje izotermiczny środek transportu z izolacją wzmocnioną (IR), lecz jedynie środek transportu – chłodnia.

Wynika z tego, że przewożąc tego rodzaju towary przewoźnik powinien posiadać i okazać na wezwanie organu dokument potwierdzający spełnienie warunków dla środka transportu – chłodni. Certyfikat dowodzący spełnienia warunków dla izotermicznego środka transportu z izolacją wzmocnioną (IR) jest niewystarczający.

W badanej sprawie okolicznością niesporną jest to, że w czasie kontroli kierowca pojazdu przedstawił świadectwo ATP nr [...], w którym widnieje oznaczenie kategorii pojazdu IR. Prawidłowo organy celne przyjęły, że ze względu na charakter przewożonego towaru i zapisy zawarte w liście przewozowym CMR certyfikat taki był niewłaściwy, co oznacza naruszenie warunków wykonywania międzynarodowych przewozów rzeczy określonych w umowie ATP.

Oceny tej nie może zmienić fakt, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżący uzyskał i przedstawił organom kopię świadectwa ATP dla tej samej naczepy, w którym znalazło się już określenie: "chłodnia ze wzmocnioną izolacją klasy C". Certyfikat został wystawiony dopiero w dniu 20 marca 2014 r., a więc blisko miesiąc po przeprowadzeniu kontroli. Pomimo pewnych zmian, w załączniku 1 dodatek 1 do Umowy ATP, w brzmieniu obowiązującym od 2013 r., zachowano wymóg posiadania w pojeździe drogowym świadectwa (lub jego fotokopii), tak aby mogło być okazywane na żądanie kontrolujących.

Prawidłowa w tej sytuacji była konkluzja organów celnych, że skarżący jako przewoźnik wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy towarów bez świadectwa zgodności wymaganego przepisami Umowy ATP. Oznaczało to wykonywanie przewozu z naruszeniem obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej i ustawy o transporcie drogowym (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c). W konsekwencji istniały podstaw do nałożenia na przedsiębiorcę kary pieniężnej na podstawie art. 92a u.t.d. zgodnie z taryfikatorem zawartym w załączniku nr 3 do ustawy (L.p. 3.3).

Podniesiona w skardze argumentacja nie zasługuje w ocenie sądu na uwzględnienie. Okoliczność zmiany samego wzoru świadectwa ATP w wyniku nowelizacji Umowy ATP jest w sprawie bez znaczenia. Kluczowe dla sprawy zasady i wymogi wynikające z Umowy pozostały takie same w wersji opublikowanej w polskim Dzienniku Ustaw z 1984 r. i w wersji Umowy w językach oryginalnych obowiązującej od 2013 r. Kwestia ta została szeroko wyjaśniona wyżej i nie ma potrzeby jej powtarzania.

Argumentacja zawarta w skardze wydaje się wskazywać na tezę, że zdaniem pełnomocnika skarżącego Umowa ATP nie obowiązuje w Polsce w pełnym zakresie, z uwagi na brak opublikowania w Dzienniku Ustaw późniejszych zmian. Takie stanowisko jest sprzeczne zarówno z podstawowymi zasadami prawa międzynarodowego, jak i ze stanowiskiem orzecznictwa, przytoczonym wyżej. Jeszcze raz trzeba przypomnieć, że zgodnie z fundamentalną zasadą prawa traktatów – pacta sunt servanda – państwo-strona traktatu nie może powoływać się na zasady wewnętrznego porządku prawnego w celu niestosowania postanowień wiążącego ją traktatu międzynarodowego. Zasada wykonywania traktatów w dobrej wierze (art. 26 Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów sporządzonej w Wiedniu 23 maja 1969 r.; Dz. U z 1990 r. Nr 74, poz. 439) i z uwzględnieniem międzynarodowych standardów ochrony praw człowieka doprowadziły orzecznictwo do przyjęcia opisanych wyżej zasad, stosowanych w przypadku problemu braku lub wadliwej publikacji tekstu umowy międzynarodowej w krajowym porządku prawnym. Zasady te mają doprowadzić do wyważenia pomiędzy obowiązkiem przestrzegania umowy międzynarodowej i koniecznością ochrony jednostki przed obiektywną nieznajomością prawa wynikającą z braku jego prawidłowej publikacji. W badanej sprawie treść kluczowych dla rozstrzygnięcia wymogów pozostała taka sama w wersji umowy opublikowanej w Polsce w 1984 r. i w obowiązującej po zmianach z 2013 r. Nie można zatem żadną miarą przyjąć, że organy zastosowały zasady, których skarżący nie mógł poznać, bo nie były właściwie promulgowane. Nie doszło też do sytuacji, w której organy odmówiły zastosowania korzystniejszych zasad wynikających z niepromulgowanych w krajowym porządku postanowień umowy.

Argumentacja organu co do braku możliwości zwolnienia skarżącego od sankcji administracyjnej w oparciu o art. 92c u.t.d. jest w ocenie sądu przekonująca. W tego typu sprawach mamy do czynienia z podmiotami profesjonalnymi, które muszą wykazać znacznie większą staranność w przestrzeganiu obowiązków prawnych wykonywania przewozów. Wymogi odpowiednich certyfikatów należą do podstawowych reguł obowiązujących w tej dziedzinie działalności gospodarczej. Trudno więc uznać, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, ani nie mógł go przewidzieć.

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.