Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SAB/Lu 467/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2005-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 54 par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Edward Oworuszko po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. I. L., A. M. spółka jawna w T. na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w opłacie skarbowej p o s t a n a w i a : I. umorzyć postępowanie; II. zasądzić od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz A. I. L., A. M. spółka jawna w T. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca A. I. L., A. M. spółka jawna w T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Skarbowej w związku z niezałatwieniem we właściwym terminie odwołania strony z dnia 23 maja 2003 roku (data wpływu do Urzędu Skarbowego 29 maja 2003 roku) od decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...], Nr [...], w sprawie opłaty skarbowej.

Wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania i wydania decyzji w sprawie, w uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że wniesione przez nią odwołanie od decyzji organu I instancji do Izby Skarbowej – Ośrodek Zamiejscowy, do dnia wniesienia skargi nie zostało rozpatrzone,

Wyjaśniła, iż organ odwoławczy, postanowieniem wydanym w trybie art.140 § 1 Ordynacji podatkowej, zawiadomił stronę, że sprawa nie zostanie załatwiona w ustawowym terminie z powodu konieczności wyznaczenia przez sąd kuratora dla osób nieobecnych oraz wskazał przewidywany termin załatwienia sprawy – miesiąc od otrzymania postanowienia sądu.

Kurator dla drugiej strony postępowania podatkowego (kontrahenta czynności sprzedaży) w osobie P. J., został ustanowiony postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 11 grudnia 2003 roku (sygn. akt [...]). Jednakże pomimo uprawomocnienia się tego postanowienia i braku przeszkód prawnych do wydania w sprawie decyzji ostatecznej nie doszło, a kolejnym postanowieniem, którego odpis pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 17 maja 2004 roku, Dyrektor Izby Skarbowej poinformował stronę, że odwołanie strony nie zostanie rozpatrzone we wskazanym uprzednio terminie z uwagi na wniesienie skarg kasacyjnych na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie zapadłe w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w sprawie niniejszej. Jako przewidywany termin załatwienia sprawy wskazano miesiąc od otrzymania rozstrzygnięć NSA.

W takim stanie rzeczy skarżąca Spółka wniosła w dniu 31 sierpnia 2004 roku ponaglenie do Ministra Finansów na niezałatwienie odwołania strony w terminie, na podstawie art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i wskazał, że na skutek złożonych przez spółkę A. ponagleń (w sprawie przedmiotowej oraz w innych sprawach) Minister Finansów wydał w dniach [...] i [...] postanowienia w trybie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej, w których uznał ponaglenia za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia odwołań na dzień 2 listopada 2004 roku.

Dyrektor Izby Skarbowej, wykonując postanowienia Ministra Finansów, wydał w dniach 28 i 29 października 2004 roku stosowne rozstrzygnięcia we wszystkich sprawach. Skoro więc w dacie wniesienia skargi na bezczynność obowiązywał dodatkowy termin do załatwienia sprawy, wynikający z postanowienia Ministra Finansów, a rozstrzygnięcie w sprawie wydane zostało przed upływem tego terminu, to skarga strony na bezczynność organu jest bezzasadna.

W piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2004 roku ( data wpływu do Sądu 24 grudnia 2004 roku) skarżąca Spółka wniosła o umorzenie postępowania w sprawie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. Podtrzymała pogląd skargi, iż do dnia wydania decyzji (co nastąpiło już po wniesieniu skargi) organy podatkowe pozostawały w stanie bezczynności, próbując na różne sposoby przewlec postępowanie w sprawie. Odnosząc się zaś do twierdzeń odpowiedzi na skargę wyjaśniła że postanowienia Ministra Finansów, o których mowa w tej odpowiedzi, do dnia wniesienia przedmiotowego pisma nie zostały doręczone pełnomocnikowi strony skarżącej.

W związku z treścią powyższego pisma, Sąd wezwał Dyrektora Izby Skarbowej do wyjaśnienia, na jakie konkretnie postanowienie Ministra Finansów wydane w trybie art.141 § 2 Ordynacji podatkowej powołano się w odpowiedzi na skargę oraz do wykazania, że postanowienie to zostało doręczone stronie skarżącej. W odpowiedzi pismem z dnia 18 stycznia 2005 roku (data wpływu do Sądu 21 stycznia 2005 roku) organ podatkowy wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie Minister Finansów wydał postanowienie z dnia [...], Nr [...], które zostało doręczone na adres skarżącej Spółki w dniu 6 października 2004 roku. Do pisma załączono kserokopię dowodu doręczenia, z którego wynika, iż powołane postanowienie doręczone zostało dla: A. I. L., A. M., ul. [...].

Pismem z dnia 17 lutego 2005 r.( data wpływu do Sądu 21 lutego 2005 roku) skarżąca Spółka podtrzymała wniosek o umorzenie postępowania zwracając uwagę, że nie doręczenie odpisu postanowienia Ministra Finansów żadnemu z dwóch pełnomocników strony, którzy reprezentowali ją w postępowaniu podatkowym i w jej imieniu wnieśli ponaglenie, chociaż ich adresy zostały w ponagleniu wskazane, skutkować musi wadliwością tego doręczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest – najogólniej rzecz ujmując - środkiem prawnym mającym na celu doprowadzenie do zakończenia postępowania prowadzonego przez ten organ i niezakończonego pomimo upływu prawem przewidzianego terminu załatwienia sprawy. W związku z tym, uwzględniając taką skargę Sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

W sytuacji zatem, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organ wydał decyzję, której niewydanie kwestionowała strona skarżąca, stwierdzić należy, że uzyskała ona realizację żądania sformułowanego w skardze, a postępowanie przed sądem administracyjnym w przedmiocie tego żądania stało się bezprzedmiotowe.

W sprawie niniejszej bezspornym jest, że decyzja rozstrzygająca sprawę wydana została przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] (Nr [...]), oraz że doręczono ją stronie.

Wobec powyższego postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej należało umorzyć na podstawie art.161 § 1 pkt 3 powołanej wyżej ustawy procesowej.

Jednocześnie za zasługujący na uwzględnienie uznać należało wniosek skarżącej o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Stosownie do art. 201 § 1 powołanej ustawy procesowej zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3, tj. gdy organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, w zakresie swej właściwości uwzględni skargę w całości (co może uczynić do dnia rozpoczęcia rozprawy).

W sprawie niniejszej wydanie przez organ odwoławczy decyzji z dnia 29 października 2004 roku, ocenione być musi jako uwzględnienie skargi w całości.

Za trafne uznać należy stanowisko skarżącej, iż w niespornym toku postępowania podatkowego w niniejszej sprawie po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ustanowieniu kuratora dla nieobecnej drugiej strony postępowania nie istniały przeszkody prawne do zakończenia tego postępowania przez wydanie decyzji. Okoliczność, że wniesione zostały skargi kasacyjne od wyroków zapadłych w sprawach o identycznym stanie faktycznym i prawnym, jak w przedmiotowej sprawie, nie może być uznana za niezależną od organu przyczynę nierozpatrzenia w terminie odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji, gdyż ustalenie treści i zakresu stosowania norm prawnych, pod które organ podatkowy dokonuje subsumpcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego. Dlatego też niczym nieuzasadniony jest pogląd, że w konkretnej sprawie nie może zapaść rozstrzygnięcie bez uprzedniego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, które ma zostać wydane w całkowicie innej sprawie, nawet jeśli w istocie w tej innej sprawie występowałby podobny stan faktyczny i prawnym.

Brak uzasadnionych przyczyn usprawiedliwiających nierozpatrzenie odwołania strony od decyzji organu I instancji z dnia [...], Nr [...], potwierdził także Minister Finansów w wymienionym wyżej postanowieniu z dnia [...], w którym uznał ponaglenie za uzasadnione.

Fakt wydania tego postanowienia nie może mieć jednak jednocześnie wpływu na ocenę stanu sprawy w świetle art. 54 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wprawdzie postanowienie wydane w trybie art.141 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.; obecnie – Dz.U. Nr 8 z 2005r., poz.60) nie podlega zaskarżeniu, to jednak, skoro zgodnie z zasadą pisemności postępowania (art.126 powołanej ustawy) zostało ono wydane na piśmie, powinno być stronie doręczone, bowiem postępowanie podatkowe jest jawne dla stron, a organ podatkowy obowiązany jest zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania (art.129 i art.123 § 1 tej ustawy).

Prawną skuteczność doręczenia zapewnia przy tym wyłącznie dokonanie tej czynności z zachowaniem obowiązujących w tym zakresie przepisów, zawartych w rozdziale 5 działu IV Ordynacji podatkowej, w tym art.145 tej ustawy, zgodnie z którym jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pismo doręcza się nie stronie, ale jej pełnomocnikowi, a gdy jest kilku pełnomocników, z których żaden nie został wskazany jako właściwy dla doręczeń, pismo doręcza się jednemu z nich.

W sprawie niniejszej nie jest kwestionowane, a nadto znajduje potwierdzenie w aktach postępowania podatkowego, że w toku tego postępowania A. I. L., A. M. spółka jawna w T. reprezentowana była przez dwóch pełnomocników, spośród których nie wskazano właściwego dla doręczeń. Pełnomocnicy ci wnieśli również ponaglenie do Ministra Finansów i z akt sprawy nie wynika, aby ich uprawnienie do dokonania tej czynności w imieniu strony było podważane.

Postanowienie wydane w trybie art. 141 § 2 Ordynacji podatkowej winno być zatem doręczone jednemu z pełnomocników, zaś jego doręczenie do rąk strony narusza art. 145 Ordynacji podatkowej i nie wywołuje dla strony skutków prawnych.

Skoro postanowienie Ministra Finansów z dnia [...], Nr [...], nie zostało stronie skutecznie doręczone, to brak jest uzasadnionych podstaw do twierdzenia, że rozstrzygająca ostatecznie sprawę podatkową decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...], wydana została w wiążącym w sprawie dodatkowym terminie jej załatwienia wynikającym z wymienionego postanowienia. Przyjąć natomiast należy, że wydana ona została w wyniku uwzględnienia w całości skargi w niniejszej sprawie.

Wysokość zasądzonych na rzecz skarżącej kosztów postępowania uzasadnia art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust.2 pkt 1 lit.c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1349 ze zm.).

Dlatego też biorąc wszystko powyższe pod uwagę należało orzec jak w dyspozytywnej części postanowienia.