Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 606/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2023 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. B. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 18 maja 2022 r. nr WOP.7721.122.2021.MH w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 maja 2022 r., nr WOP.7721.122.2021.MH, którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie z dnia 21 kwietnia 2021 r., nr PINB/ID/70035/63/2019 nakazującą E. B. rozbiórkę obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym jako nr [...] zlokalizowanego w m. Z., gm. C., na działce o nr ewid. gruntu [..] obręb O., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie, zawiadomieniem z dnia 22 maja 2019 r., poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej wraz z zabudową, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym jako nr [...], stanowiącego własność E. B., zlokalizowanego, na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb O., w m. Z., gm. C.

Na podstawie przeprowadzonych w toku postępowania kontroli w dniu 7 maja 2019 r. oraz 11 czerwca 2019 r. przesłuchania E. B. z dnia 11 września 2019 r., organ I instancji ustalił, że zgodnie z uproszczonym wypisem z rejestru gruntów działka o nr [...], obręb O., m. Z., gm. C. stanowi współwłasność M. i R. B. Na działce znajduje się m.in. obiekt budowalny - przyczepa kempingowa typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczony na szkicu sytuacyjnym nr [...], który stanowi własność E. B., a teren wokół obiektu nr [...] jest ogólnodostępny dla osób postronnych. Przyczepa kempingowa typu holenderskiego posiada wymiary 3,07 m x 7,31 m, wymiary zabudowy wynoszą 3,33 m x 8,70 m + taras 2,12 m x 1,81 m oraz 3,50 m x 4,04 m, konstrukcja zabudowy - drewniana na słupach drewnianych, dach o konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową i częściowo świetlikiem. Przyczepa posadowiona jest na trylinkach, natomiast zabudowa drewniana na słupach drewnianych zakotwiczonych w gruncie.

W toku postępowania skarżąca oświadczyła, że jest właścicielem i inwestorem przedmiotowego obiektu budowlanego, którego budowę zrealizowano około 2011 r. Jak wskazała, obiekt nr [..] jest tymczasowym obiektem budowlanym, pełni funkcję rekreacyjną i jest użytkowany około 3-4 miesiące w roku. Skarżąca wskazała także, że nie posiada pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie postanowieniem z dnia 14 października 2019 r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, wstrzymał roboty budowlane wykonywane przez E. B. przy budowie obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym nr [...], zlokalizowanego, na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb O., w m. Z., gm. C., a ponadto nałożył na inwestorkę obowiązek przedłożenia do 31 grudnia 2019 r. następujących dokumentów: a) zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, przy czym projekt architektoniczno - budowlany podlega sprawdzeniu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego; c) zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowanie wraz z kopią uprawnień; d) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca w wyznaczonym terminie nie przedłożyła żadnych określonych w ww. postanowieniu dokumentów.

W konsekwencji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie decyzją z dnia 21 kwietnia 2021 r. nakazał skarżącej rozbiórkę obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym jako nr [..] zlokalizowanego w m. Z., gm. C., na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb O., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Na skutek wniesionego odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 25 października 2021 r. uchylił opisaną wyżej decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Jako podstawę powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy uznał okoliczność, że w postanowieniu z dnia 14 października 2019 r., wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, którym organ I instancji nałożył na skarżącą obowiązek (m.in. przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności budowy, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), w celu umożliwienia stronie zalegalizowanie przedmiotowego budynku, brak było pouczenia o możliwości złożenia zażalenia. Powyższe, zdaniem Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pozbawiło strony postępowania możliwości skorzystania z przysługujących im praw i udziału w prowadzonym postępowaniu, w sytuacji gdy udział ten mógł mieć wpływ na dalsze działania strony zobowiązanej.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła sprzeciw, w wyniku którego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 28 lutego 2022 r., II SA/Gd 712/21, uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd uznał bowiem, że brak pouczenia o prawie do wniesienia zażalenia od postanowienia wydanego na podstawie art. 48 ust 2 i ust 3 Prawa budowlanego, nie stanowi o ziszczeniu się przesłanki naruszenia przepisów postępowania i nie oznacza istnienia braków w koniecznym do wyjaśnienia zakresie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 maja 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 21 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471) do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 19 września 2020 r., przepisy ustawy zmienionej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Postępowanie w sprawie zostało wszczęte 22 maja 2019 r. zatem znajdują do niej zastosowanie dotychczasowe przepisy ustawy Prawo budowlane, tzn. przepisy w brzmieniu obowiązującym przed powyższymi zmianami.

Odnosząc się do kwestii połączenia obiektu z gruntem organ odwoławczy stwierdził, że jak wynika z akt sprawy przedmiotowa przyczepa kempingowa została posadowiona na trylinkach (bloczkach betonowych), zaś dobudowana do przyczepy zabudowa drewniana na słupach zakotwionych w gruncie. W ocenie organu odwoławczego zarówno trylinki, jak i słupy drewniane pełniąc rolę fundamentu, przenoszą ciężar obiektu na grunt, ponadto obiekt jest posadowiony w sposób, który jest na tyle trwały, że zapewnia stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, które mogłyby go przesunąć lub zniszczyć, co oznacza że jest trwale związany z gruntem. Powyższe stwierdzenie wynika z utrwalonego poglądu orzecznictwa sądów administracyjnych, zawartego między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2013 roku sygn. VII SA/Wa 3001/12 (dostępnego na stronie internetowej Naczelnego Sądu Administracyjnego - orzeczenia.nsa.gov.pl), w którym wskazano, że "cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. To, że dane urządzenie jest przestawne i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza jeszcze, że można przyjąć, iż nie jest ono trwale związane z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. (...) Również fakt, że fundament jest płytko, albo i wcale nie jest zagłębiony w ziemi nie przesądza tego, że dany obiekt nie jest trwale związane z gruntem". Ponadto z akt sprawy wynika, że przedmiotowy obiekt znajduje się w tym samym miejscu od 2011 r., zaś inwestorka w tym czasie korzystała z obiektu.

Organ II instancji wskazał, że zgodnie z aktualną linię orzeczniczą o sposobie powiązania obiektu z gruntem świadczy fakt jego trwałości, zaś przedmiotowy obiekt istnieje od 2011 r. i przez ten czas skutecznie opierał się wpływom czynników zewnętrznych mogących zniszczyć jego konstrukcję, co świadczy że jest na tyle trwały, że nie ma znaczenia jego rodzaj zakotwienia fundamentów w gruncie i ich głębokość posadowienia.

W oparciu o powyższe, organ II instancji przyjął więc, że ww. obiekt jest trwale związany z gruntem, jest wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, co pozwala go uznać za budynek pełniący funkcję rekreacji indywidualnej.

Jak wynika z akt sprawy, ww. budynek został posadowiony w 2011 r. Dokonując oceny jego legalności na podstawie przepisów obowiązujących w czasie jego budowy, tj. w 2011 r., oraz obowiązujących do dnia 19 września 2020 r., organ odwoławczy stwierdził, że zarówno w dacie budowy jak i w dacie wszczęcia postępowania wymagał on pozwolenia na budowę.

Zgodnie z aktualnie obowiązującym brzmieniem przepisu art. 29 ust 1 pkt 2a Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde 500 m2 powierzchni działki.

Odnosząc się do kwestii powierzchni zabudowy organ odwoławczy stwierdził, że ww. budynek składa się z bryły głównej budynku oraz przylegającego do niego bezpośrednio tarasu, na który wychodzi się z tego budynku - zatem stanowi on z budynkiem całość funkcjonalno-użytkową i powiązaną konstrukcyjnie.

Zgodnie z obowiązującym orzecznictwem (zawartym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 2747/15 z 25 sierpnia 2017 r.) powierzchnię zabudowy opisuje się jako powierzchnię terenu zajętego przez wszystkie naziemne kondygnacje budynku. Do powierzchni zabudowy należy zaliczyć także wszystkie elementy przewieszenia które występują w elewacji (balkony, loggie). (...) Taras przylegający do obiektu, jako trwale konstrukcyjnie z tym obiektem związany powinien być wliczony do powierzchni jego zabudowy.

Jak wynika z akt sprawy objęty niniejszym postępowaniem budynek posiada wymiary: bryła główna o wym. 3,07 m x 7,31 m, co daje powierzchnię 22,44 m2, zabudowa o wym. 3,33 m x 8,70 m, co daje powierzchnię 28,97 m2 + taras o wym. 2,12 m x 1,81 m = 3,83 m2 oraz 3,50 m x 4,04 m = 14,14mm2. W rozpatrywanym przypadku powierzchnia zabudowy budynku rekreacji indywidualnej wraz z tarasem wynosi 22,44 m2 + 28,97 m2 + 3,83 m2 + 14,14 m2 co daje całkowitą powierzchnię obiektu około 69,38 m2. Zatem, zdaniem organu, przedmiotowy budynek ma powierzchnię większą niż 35 m2, co oznacza, że na jego budowę wymagane było pozwolenie na budowę. Ponadto istnieje on od 2011 r. i nie podlega zgłoszeniu na 180 dni jako obiekt tymczasowy, nie ma zatem zastosowania przepis art. 29 ust 1 pkt 12 Prawa budowlanego.

Podsumowując powyższe organ odwoławczy jednoznacznie uznał, że budowa w 2011 r. budynku rekreacji indywidualnej bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowiła samowolę budowlaną. Zatem organ nadzoru budowlanego zobligowany był do przeprowadzenia właściwego trybu legalizacyjnego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego, wydaje postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 cyt. ustawy, wstrzymujące roboty budowlane i nakładające na inwestora obowiązek dostarczenia w określonym terminie wymienionych w postanowieniu dokumentów.

W trakcie postępowania, postanowieniem z 14 października 2019 r. organ nadzoru budowlanego nałożył na E. B. wyżej wymienione obowiązki w celu umożliwienia stronie zalegalizowania przedmiotowego budynku, w wyznaczonym terminie do 31 grudnia 2019 r.

Wobec faktu, że zobowiązana nie przedłożyła żadnych określonych w postanowieniu dokumentów, organ I instancji stwierdził, że nie wypełniła ona obowiązku niezbędnego do zalegalizowania przedmiotowego obiektu i nakazał skarżącej jego rozbiórkę.

Niezależnie od powyższego, odnosząc się do kwestii podmiotu, na który ma być nałożony nakaz rozbiórki, w ocenie organu odwoławczego w rozpatrywanym przypadku nakaz rozbiórki ww. obiektu skierowany do E.B. jest prawidłowy. W toku postępowania organ I instancji ustalił bowiem, że jest ona inwestorem przedmiotowego obiektu. Powyższe ustalenia organ I instancji dokonał na podstawie przesłuchania inwestorki przeprowadzonego 11 września 2018 r. Ponadto w postępowaniu odwoławczym strona nie podważała powyższych ustaleń.

W ocenie organu odwoławczego fakt, że skarżąca do chwili obecnej korzysta z nieruchomości, co najmniej od około 2011 r., kiedy to rozpoczęła proces budowlany, mimo że nie była i nie jest jej właścicielem, świadczy o tym, że odbywa się to za wiedzą i zgodą jej właścicieli, a zarazem wskazuje na łączący strony węzeł prawny, na podstawie którego skarżąca zrealizowała, a następnie użytkuje posadowiony obiekt od wielu lat. Z powyższego wynika, że skarżąca w razie nałożenia na nią obowiązku rozbiórki, ma prawo wejścia na działkę nr [...] w celu wykonania tego nakazu.

Organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki jest zasadny, bowiem skarżąca nie przedłożyła zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy Czarna Dąbrówka o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie przedłożyła również pozostałych określonych w postanowieniu nr PINB/ID/70035/63/2019 z dnia 14 października 2019 r. dokumentów. Zatem nie wypełniła obowiązków niezbędnych do zalegalizowania przedmiotowego obiektu.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ odwoławczy stwierdził, że nie dopatrzył się uchybień w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu, ani w kwestiach proceduralnych, ani w pozostałych kwestiach.

W odniesieniu do zarzutu bezprawnego wejścia na posesję, Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że kontrola obiektów, których inwestorem jest skarżąca, miała miejsce przy udziale współwłaścicielki działki nr [...] w Z., tj. M. B., po wcześniejszym zgodnym z przepisami zawiadomieniu o czasie i miejscu kontroli. Nie można zatem w rozpatrywanej sytuacji mówić o bezprawnym wejściu na posesję.

W kwestii pozyskania danych strony postępowania, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, który w piśmie z dnia 14 października 2019 r. udzielił obszernych wyjaśnień w tym zakresie.

Odnosząc się do pozostałych argumentów, m.in. dotyczących zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym organ II instancji zauważył, że sama skarżąca w odwołaniu stwierdziła, że przedmiotowy obiekt narusza te przepisy.

Skarżąca złożyła skargę na wyżej opisaną decyzję, w której wniosła o jej uchylenie ze względu na wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a także umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ze względu na ziszczenie się przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. wydania decyzji z rażącym naruszenia prawa oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Ponadto skarżąca wskazała, iż zaskarżona decyzja zawiera wadę, która na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. powoduje jej nieważność z mocy prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że organ II instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a., nie zapewniając jej czynnego udziału w sprawie, a także w praktyce uniemożliwiając zapoznanie się z aktami. Jak wyjaśniła, w zawiadomieniu z dnia 19 kwietnia 2022 r. organ odwoławczy wyznaczył skarżącej termin 14 dni na zapoznanie się z aktami sprawy. Skarżąca odebrała pismo w dniu 4 maja 2022 r., zatem termin powinien upłynąć dopiero po 18 maja 2022 r. W ocenie skarżącej, organ powinien wstrzymać się z wydaniem decyzji do tego dnia i wydać ją najwcześniej 19 maja 2022 r. Wydanie decyzji w dniu 18 maja 2022 r. było, zdaniem skarżącej, przedwczesne, tym samym organ naruszył prawo skarżącej do zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do dowodów w sprawie.

Skarżąca ponadto wyjaśniła, że po odebraniu zawiadomienia, w dniu 5 maja 2022 r. złożyła wniosek o sporządzenie elektronicznej kopii akt sprawy oraz doręczenie ich na maila, względnie w przypadku problemów technicznych pocztą. Swoją prośbę poparła obowiązującymi przepisami prawa oraz stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich. Organ na powyższy wniosek odpowiedział dopiero w dniu 18 maja 2022 r., tj. w dniu wydania decyzji. Jak wskazała skarżąca, gdyby organ odmówił jej przesłania akt sprawy wcześniej, miałaby możliwość dojechać osobiście do organu i skorzystać z przysługującego jej prawa. Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy wysyłając postanowienie elektronicznie ostatniego dnia, w którym skarżąca mogła zapoznać się z aktami sprawy, a także razem z tym postanowieniem wysyłając decyzję, w praktyce uniemożliwił jej zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Oznacza to, że postępowanie zostało przeprowadzone nieprawidłowo, a organ nie miał prawa wydać decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do argumentów skargi dotyczących woli strony do zapoznania się z aktami sprawy Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r. poinformował o takiej możliwości, w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia (doręczonego w dniu 04 maja 2022 r.). Natomiast w dniu 5 maja 2022 r. do organu wpłynął wniosek strony o sporządzenie i przesłanie kopii akt. Organ odwoławczy uznał zatem, że strona nie zamierza osobiście zapoznawać się z aktami w siedzibie organu. Postanowieniem nr WOP.7721.122.2021.MH z dnia 18 maja 2022 r. organ odwoławczy odmówił wydania kopii akt sprawy nr WOP.7721.122.2021.MH dot. przyczepy kempingowej typu holenderskiego wraz z zabudową (usyt. na działce nr [...] obręb O., w m. Z., gm. C.), a strona nie złożyła zażalenia na powyższe postanowienie.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zakres materiału dowodowego, po zwrocie akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku nie uległ zmianie, z uwagi na fakt że uchylenie poprzedniego rozstrzygnięcia nastąpiło tylko i wyłącznie z przyczyn proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 maja 2022 r., nr WOP.7721.122.2021.MH, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bytowie z dnia 21 kwietnia 2021 r., nr PINB/ID/70035/63/2019 nakazującą E. B. rozbiórkę obiektu budowlanego - przyczepy kempingowej typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczonego na szkicu sytuacyjnym jako nr [[..] zlokalizowanego w m. Z., gm. C., na działce o nr ewid. gruntu [...] obręb O., wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Sporny obiekt według oświadczenia skarżącej powstał około 2011 r. Inwestorem tego obiektu jest skarżąca.

Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) – dalej jako "Prawo budowlane" roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Jak wynika z akt sprawy obiekt budowlany stanowiący przedmiot niniejszego postępowania to przyczepa kempingowa typu holenderskiego wraz z zabudową, oznaczony na szkicu sytuacyjnym nr [...], stanowiący własność E. B., posiadający wymiary 3,07 m x 7,31 m. Wymiary zabudowy wynoszą 3,33 m x 8,70 m, a tarasu 2,12 m x 1,81 m oraz 3,50 m x 4,04 m. Konstrukcja zabudowy - drewniana na słupach drewnianych, dach o konstrukcji drewnianej pokryty blachą trapezową i częściowo świetlikiem. Przyczepa posadowiona jest na trylinkach, natomiast zabudowa drewniana na słupach drewnianych zakotwiczonych w gruncie. Działka, na której posadowiony jest wzmiankowany obiekt stanowi współwłasność M. i R. B. Powyższy obiekt nie został wymieniony w art. 29 Prawa budowlanego i dlatego wymagał on uzyskania pozwolenia na budowę.

Zgodnie natomiast z art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W myśl art. 48 ust 2 Prawa budowlanego jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Ustęp 3 stanowi natomiast, że w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

Jednakże zgodnie z art. 48 ust 4 Prawa budowlanego w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, co oznacza, iż w takim przypadku organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Z taką sytuacją w ocenie Sądu mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Bytowie postanowieniem z dnia 14 października 2019 r. wstrzymał roboty budowlane wykonywane przez E. B. przy budowie przedmiotowego obiektu, nakładając na inwestorkę obowiązek przedłożenia do 31 grudnia 2019 r. następujących dokumentów: a) zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy C. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, przy czym projekt architektoniczno - budowlany podlega sprawdzeniu przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego; c) zaświadczenia o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego osób sporządzających i sprawdzających wyżej wymienione opracowanie wraz z kopią uprawnień; d) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Skarżąca w wyznaczonym terminie nie przedłożyła żadnych określonych w ww. postanowieniu dokumentów, co musiało skutkować orzeczeniem o nakazie rozbiórki spornego obiektu budowlanego. Niewykonanie bowiem nałożonego postanowieniem obowiązku w wyznaczonym terminie powoduje zakończenie procedury legalizacyjnej. W takim przypadku postępowanie legalizacyjne kończy się wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących naruszenia zaskarżoną decyzją art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., Sąd nie podziela stanowiska skarżącej. Stosownie do art. 156 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7). Jednakże jak wyżej wskazano podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego i w ocenie Sądu organ nie naruszył tego przepisu w sposób rażący, to jest w sposób oczywiście sprzeczny z treścią niebudzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie wystąpiła też kolejna przesłanka nieważności decyzji wskazana w skardze, albowiem w obrocie prawnym nie funkcjonuje przepis materialny w sposób wyraźny przewidujący sankcję nieważności w przypadku objętej kontrolą decyzji administracyjnej. Sąd nie podziela także zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Jak wynika z akt sprawy Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomieniem z dnia 19 kwietnia 2022 r. poinformował o takiej możliwości, w terminie 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia (doręczonego w dniu 4 maja 2022 r.). Okoliczność, iż w reakcji na to pismo skarżąca wnioskowała o sporządzenie i przesłanie kopii akt, a organ 18 kwietnia 2022 r. odmówił temu żądaniu wydając jednocześnie zaskarżoną decyzję, nie może stanowić powodu uchylenia tej decyzji. Należy mieć bowiem na uwadze, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) – dalej jako "p.p.s.a." Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca nie wskazała jaki wpływ wskazane przez nią naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dostrzegł takiej okoliczności również z urzędu. Z tych powodów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.