Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 699/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lutego 2016r. sprawy ze skargi M. Ł. i J. Ł. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i zamurowania otworów okiennych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia [...] r., nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego - (dalej DWINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. i J. Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej - PINB) z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i zamurowania czterech otworów okiennych w terminie do dnia 31 października 2015 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu i orzekając w tym zakresie wyznaczył nowy termin, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan faktyczny i prawny sprawy, w której zapadło oprotestowane skargą rozstrzygnięcie jak też decyzja je poprzedzająca przedstawia się następująco.

Wnioskiem z dnia 5 marca 2014 r. kierowanym do PINB w K. T. D. zwrócił się o wszczęcie postępowania w sprawie wybudowania na działce nr 280/9 w J. budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...]. Zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2014 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie budowy przez M. i J. Ł. budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w J. w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Pismem z tego samego dnia organ nadzoru budowlanego wystąpił do Starostwa Powiatowego w K. z żądaniem przesłania kopii dokumentów geodezyjno-kartograficznych dotyczących inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przedmiotowego budynku. Z kolei w dniu 4 września 2014 r. przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowej nieruchomości udokumentowane protokołem oględzin zawierającym w załączniku dokumentację fotograficzną.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] PINB w K., w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), nakazał M. i J. Ł. sporządzenie i przedstawienie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. przy ul. [...], w terminie do dnia 31 maja 2015 r. oraz zamurowanie czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej południowej budynku w terminie do dnia 31 października 2015 r. W postępowaniu odwoławczym zainicjowanym odwołaniem M. i J. Ł. od wskazanej wyżej decyzji, DWINB w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jak wskazuje uzasadnienie przedmiotowej decyzji organ II instancji dopatrzył się konieczności uzupełnienia materiału dowodowego w zakresie naruszenia norm techniczno-budowlanych związanych z usytuowaniem budynku względem granic nieruchomości. Dotychczasowe ustalenia organu I instancji w tym względzie określone zostały za niewystarczające, co pozwoliło organowi odwoławczemu na uznanie za przedwczesne orzekanie o nakazie zamurowania otworów okiennych umieszczonych w południowej ścianie szczytowej budynku. Dodatkowe postępowanie wyjaśniające należało także, zdaniem DWINB, przeprowadzić odnośnie ustalenia stron postępowania.

Po powrocie sprawy do organu I instancji pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. wystąpił on do Urzędu Gminy N. o udzielenie informacji dotyczącej przeznaczenia działek sąsiadujących z zainwestowaną nieruchomością w planie zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organ nadzoru budowlanego uzyskał dokumenty archiwalne związane z realizacją przedmiotowego budynku.

W dniu [...] r. PINB w K. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 51 ust 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane nałożył na M. i J. Ł. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w J. przy ul. [...], w terminie do dnia 31 października 2015 r. oraz zamurowania czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej południowej budynku w terminie do dnia 31 października 2015 r.. Uzasadniając decyzję organ I instancji podał, że M. i J. Ł. budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w J. wybudowali na podstawie decyzji Naczelnika Gminy N. z dnia [...] r., nr [...]. W dniu 27 czerwca 1988 r. budynek został oddany do użytkowania. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ nadzoru budowlanego stwierdzono, że przedmiotowy budynek został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, zaś odstępstwa polegały na zmianie lokalizacji budynku oraz zmianie charakterystycznych parametrów budynku. Zgodnie z planem realizacyjnym budynek miał być zlokalizowany w odległości 4m od granicy z działką sąsiednią natomiast z dokumentów Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w K. wynika, że budynek zlokalizowany jest w odległości 3,5m od granicy z tą działką. Ponadto w ścianie szczytowej (południowej) zlokalizowanej w odległości 3,5 m od granicy z działką sąsiednią znajdują się cztery otwory okienne. W świetle stwierdzonych odstępstw organ uznał, iż lokalizacja budynku narusza przepis § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., poz. 690 ze zm.), który stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Ponadto w trakcie oględzin stwierdzono, że wymiary budynku i jego kształt są inne niż w projekcie budowlanym, a budynek posiada ganek, którego nie przewidywał projekt budowlany.

Naruszenie przez inwestora istniejących reguł prawnych w przedmiocie wykonania robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, zobligowało organ nadzoru budowlanego do uruchomienia procedury naprawczej określonej w przepisie art. 50 oraz art. 51 Prawa budowlanego. Oceniając zrealizowaną inwestycję wskazano za wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części wsi J. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] r., nr [...] (Dz. U. Województwa D. z dnia [...]), zgodnie z którym działki o numerach: 280/15, 280/16, 280/18, 280/19 leżą w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R1, przeznaczonego na cele zabudowy zagrodowej, obiektów gospodarczych wraz z obiektami usługowymi o charakterze rolniczym. Z kolei działka o numerze 280/14 przeznaczona jest na cele rolne, gdyż leży w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu - symbolem R.

Po ustaleniu przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego dokonano odkodowania wynikającego z art. 1 ust. 1 pkt. 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80 poz. 717) pojęcia działki budowlanej rozumianej jako nieruchomość gruntowa lub działka gruntu, której wielkość, cechy geometryczne, dostęp do drogi publicznej oraz wyposażenie w urządzenia infrastruktury technicznej spełniają wymogi realizacji obiektów budowlanych wynikające z odrębnych przepisów i aktów prawa miejscowego. Z kolei na gruncie zapisów uchwały Rady Gminy N. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ustalono przeznaczenie działek graniczących z zainwestowaną nieruchomością, tj. 280/15, 280/16, 280/18 i 280/19 jako działek budowlanego, co skutkuje uznaniem lokalizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr 280/9 za sprzeczną z § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie stanowiącym, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

W odwołaniu M. i J. Ł. od decyzji PINB w K. wniesiono o ,,całkowite anulowanie tej decyzji". Za bezzasadną uznano ocenę sprawy na gruncie ,,pisma Urzędu Gminy N. z dnia 3 lutego 2015 r. o wypisie z planu zagospodarowania przestrzennego", gdyż inwestorów obowiązywały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wykluczono powadzenie postępowania naprawczego do zakończonego budynku. Ponadto zwrócono uwagę na wykonanie budynku z materiału niepalnych i trudno zapalnych, a także na wynikającą z pkt 7 ust. 1 ekspertyzy możliwość mniejszej niż 4m odległości budynku od granicy.

DWINB decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku do dnia 31 stycznia 2016 r., a w pozostałym zakresie utrzymał ją w mocy. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji opisane zostały istotne ustalenia poczynione w toku dotychczasowego postępowania, a także okoliczności i przepisy prawa uwzględnione przez organ I instancji. Organ II instancji przywołał art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane jako normatyw stosowany przy stwierdzeniu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz art. 36a ust. 5 tejże ustawy zawierający odniesienie do nieistotnych odstępstw.

Przywołując stwierdzone przez organ I instancji zmiany w stosunku do projektu realizacyjnego dotyczące lokalizacji budynku ścianą z otworami okiennymi w odległości 3,5m od granicy działki, w sytuacji gdy odległość ta miała wynosić 4m oraz zmiany charakterystycznych parametrów budynku (wymiarów budynku, jego kształtu i wykonanie ganku, którego nie przewidywał projekt budowlany) DWINB potwierdził słuszność przyjęcia przez PINB, że doszło do naruszenia § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie. Organ II instancji przypomniał, że w myśl przepisu budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

W dalszej kolejności w uzasadnieniu decyzji zwrócono uwagę na uwzględnienie przez PINB w K. zapisów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla części wsi J. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy N. z dnia [...] r., nr [...], zgodnie z którymi działki bezpośrednio sąsiaduje z budynkiem objętym postępowaniem leżą w granicach terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R1, przeznaczonym na cele zabudowy zagrodowej, obiektów gospodarczych wraz z obiektami usługowymi o charakterze rolniczym. Wobec tego przyjęto, że budynek mieszkalny jednorodzinny przy ul. [...] w J. został wybudowany nie tylko z istotnym odstąpieniem od ustaleń i warunków udzielonego pozwolenia na budowę poprzez zmianę jego usytuowania lecz także z naruszeniem § 12 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, który stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.

Zdaniem DWINB dokonane ustalenia obligowały organ I instancji do wydania nakazu, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż w myśl wskazanego przepisu w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę właściwy organ nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Odnosząc się do uzyskania przez inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy i do daty wykonania robót związanych z budową przedmiotowego budynku organ II instancji stanął na stanowisku, że oddanie budynku do użytkowania w trybie zawiadomienia o zakończeniu budowy nie legalizuje istotnych odstępstw od projektu budowlanego. W badanej sprawie stwierdzono odstępstwa, zaś obowiązek przedłożenia projektu budowanego zamiennego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy dotyczy zarówno budowy zakończonej jak i niezakończonej. Dokonanie zawiadomienia o oddaniu do użytku budynku nie legalizuje samowolnych odstępstw, a w tym trybie organ nie przeprowadza kontroli budowy celem stwierdzenia jej zgodności z pozwoleniem na budowę i przepisami oraz nie wydaje pozwolenia na użytkowanie. W przypadku istotnych odstępstw od pozwolenia prowadzone jest postępowanie naprawcze, w trakcie którego możliwe jest nakazanie doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, tj. z przepisami aktualnie obowiązującymi. Przepisy, które przestały obowiązywać nie stanowią już prawa powszechnie obowiązującego, do którego podmioty muszą się stosować. Przypominając o zapisach rozporządzenia z 2002 r. dotyczących odległości budynku ze ścianą posiadającą otwory okienne i drzwiowe w odległości nie mniejszej niż 4m od granicy z sąsiednią działką podano także, że § 12 obowiązującego w trakcie budowy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1980 r., nr 17 poz. 62), stanowił, że budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinno być sytuowane w odległości co najmniej 4m od granicy działki. Odległość ta mogła być zmniejszona do 3m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na działce sąsiedniej w odległości większej niż 4m od granicy działki ww. odległości mogły ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8m. Jak wynika z planu realizacyjnego w skali 1:500 na sąsiednich działkach w trakcie budowy przedmiotowego budynku nie istniała jakakolwiek zabudowa.

Odpowiadając na wniosek M. i J. Ł. z dnia 29 czerwca 2015 r. DWINB w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. odmówił uzupełnienia decyzji z dnia [...] r., nr [...].

W skardze na decyzję DWINB z dnia [...] r., nr [...] M. i J. Ł. wnieśli o jej uchylenie w pkt 2. Na uzasadnienie żądania skargi została przedstawiona argumentacja związana w istocie z okolicznościami zaistniałymi w trakcie budowy budynku. Wskazano mianowicie na trudne okoliczności związane ze zdobyciem materiałów budowlanych jak też jednoczesne wykonywanie pracy i prowadzenie gospodarstwa rolnego. Skarżący podali także, że realizowali budynek według projektu typowego, pod nadzorem osoby uprawnionej, na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i ,,uzyskali oddanie budynku do użytku w pełnym zakresie". Następnie opisali okoliczności, w których ujawniono nieprawidłowości dotyczące lokalizacji budynku względem granicy nieruchomości, podając, iż inicjator postępowania nie jest już stroną. W dalszej kolejności opisano niedogodności jakie spowoduje zamurowanie otworów okiennych oraz fakt, że plan zagospodarowania przestrzennego uległ zmianie dopiero w 2007 r., gdy budynek mieszkalny został już wybudowany. Na koniec skarżący wskazali na orzeczenia sądów dotyczące trybu legalizacyjnego i poinformowali, że zrealizowali pkt 1 decyzji przedkładając projekt budowlany zamienny.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o oddalenie skargi uznając, iż nie zawiera ona zarzutów, które mogłyby wpłynąć na zmianę stanowiska organu.

Uczestniczka postępowania E. J. w piśmie procesowym z dnia 14 listopada 2015 r. wniosła o oddalenie skargi. Na uzasadnienie żądania podała ona w szczególności, że budynek został zrealizowany w sposób istotnie odbiegający od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego oraz oddziałuje na nieruchomości sąsiednie ograniczając sposób ich zagospodarowania.

Na rozprawie w dniu 10 lutego 2016 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę oraz zarzuty i wnioski w niej zawarte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja DWINB w zasadniczej części utrzymująca w mocy, z wyjątkiem uchylenia i wyznaczenia nowego terminu, decyzję PINB w K. w przedmiocie nakazu sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz zamurowania czterech otworów okiennych w ścianie szczytowej południowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w J.. Na wstępie rozważań należy odnieść się do ustaleń poczynionych przez organ nadzoru budowlanego odnośnie stanu faktycznego sprawy. Niewątpliwie w świetle zgromadzonego materiału dowodowego inwestorzy przystępując do zamierzenia polegającego na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego uzyskali wymaganą w takim przypadku decyzję o pozwoleniu na budowę. Sam proces inwestycyjny został zakończony również w formie prawem przewidzianej bowiem w zgromadzonej dokumentacji znajduje się m.in. zaświadczenie z dnia [...]r. o oddaniu obiektu budowlanego do użytku.

Zainicjowany wnioskiem właściciela, (w chwili jego złożenia), nieruchomości sąsiedniej, organ nadzoru budowlanego stwierdził jednak, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od warunków zakreślonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, co przejawiało się zmianą jego lokalizacji oraz zmianą charakterystycznych jego parametrów. Działania służb nadzoru budowlanego, co znajduje odzwierciedlenie zarówno w zgromadzonym materiale dowodowym jak też w treści wydanych decyzji, sprowadzały się do oceny możliwości usankcjonowania istotnych zmian jakich dopuścili się inwestorzy. W związku z tym przeprowadzono ocenę inwestycji przez pryzmat obowiązujących przepisów oraz warunków wynikających z planu zagospodarowania przestrzennego zarówno obowiązującego w czasie prowadzenia robót jak też aktualnego. W toku wyjaśniania sprawy organy doszły do przekonania, że lokalizacja przedmiotowego budynku ścianą z otworami okiennymi w odległości 3,5m od nieruchomości zakwalifikowanej jako działka budowlana narusza § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Mimo zrealizowania obiektu budowlanego w czasie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co zresztą podnoszone jest przez skarżących zarówno w odwołaniu jak też w skardze, zasadne jest stanowisko organów o niezgodności takiej lokalizacji z przepisami technicznymi oraz, co w sprawie jest szczególnie istotne, z warunkami zawartymi w decyzji o pozwoleniu na budowę.

Oceniając możliwość doprowadzenia inwestycji zrealizowanej z istotnymi odstępstwami od decyzji o pozwoleniu na budowę PINB w K., prawidłowo kierując się przepisami ustawy Prawo budowlane z 1994 r., skierował do inwestorów nakaz przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i zamurowania okien w ścianie zlokalizowanej w niezgodnej z przepisami odległości od granicy. Nałożone na inwestorów obowiązki zdają się prowadzić do założonego celu polegającego na wykonaniu czynności i sporządzeniu opracowania zmierzających do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Z punktu widzenia stanu formalnoprawnego obiektu tj. dokonania zgłoszenia zakończenia robót, pozostaje do rozważenia kwestia następstw prawnych tej czynności. Dokonanie zgłoszenia zakończenia robót pozwala na przyjęcie domniemania, że inwestycja jest zrealizowana zgodnie z warunkami zawartymi w decyzji o pozwoleniu na budowę. Zawiadomienie o zakończeniu budowy, o którym mowa w art. 54 ustawy Prawo budowlane dotyczy budowy prowadzonej legalnie, a więc na podstawie pozwolenia na budowę. Prawnie skuteczne jest bowiem tylko zawiadomienie o zakończeniu budowy w odniesieniu do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę lub ze zmianami nie odstępującymi w sposób istotny od tych warunków. Zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych wywiera skutek prawny w stosunku do tych robót, na które wydane zostało pozwolenie na budowę. Jeśli wykonano roboty budowlane wykraczające poza zakres pozwolenia na budowę, to niewątpliwie samo dokonanie zgłoszenia i nie wniesienie sprzeciwu przez organ robót takich nie legalizuje. Ponadto jeżeli obiekt został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę lub w przepisach, to nie można przyjąć, że dokonane zgłoszenie zakończenia budowy stanowią formę legalizacji takiego obiektu. Przyjęcie zawiadomienia o przystąpieniu do użytkowania budynku nie jest tożsame z uzyskaniem decyzji pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, która jak każda korzysta z domniemania legalności, prawidłowości, dopóki nie zostanie podważona. Brak jest podstaw prawnych, by zawiadomieniu o przystąpieniu do użytkowania budynku i przyjęciu takiego zawiadomienia przez właściwy organ przypisać moc sanującą wszelkie odstępstwa zrealizowanego obiektu od pozwolenia na budowę. W przepisach Prawa budowlanego ustawodawca nie przewidział żadnego okresu przedawnienia dla stwierdzenia przez właściwy organ wykonania robót, w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz do nałożenia przez ten organ w drodze decyzji obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wobec powyższego w przypadku przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu robót, które faktycznie zostały zrealizowane z istotnym odstępstwem, zastosowanie ma w sprawie tryb naprawczy wynikający z art. 51 Prawa budowlanego. W podobnej sprawie orzekł min. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 3 stycznia 2008 r., (II SA/Po 444/07, LEX nr 510943).

Jakkolwiek Sąd dostrzega, że skarżący kwestionują pkt 2 decyzji dotyczący nakazu zamurowania okien i podają, że przedłożyli projekt budowlany zamienny, podniesione zarzuty i twierdzenia nie powodują osiągnięcia zakładanego celu w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji. Powzięcie wiedzy o niezgodnej z projektem budowlanym lokalizacji budynku na skutek interwencji sąsiada kilka lat po zakończeniu robót nie wpływa na kształt ostatecznego rozstrzygnięcia. Fakt, że w czasie realizacji budynku inwestorzy posiadali nieruchomość o wielkości ponad 1 ha, też nie ma znaczenia dla kształtu decyzji ,,legalizacyjnej". Trudno także doszukiwać się nieprawidłowości przy uwzględnieniu przez organ aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo organy orzekające w sprawie, szczególnie dotyczy to decyzji DWINB, dokonały oceny konieczności zachowania minimalnych odległości budynku od granic nieruchomości na podstawie aktualnego rozporządzenia, jak też rozporządzenia obowiązującego w czasie prowadzenia robót budowlanych. Kluczowe w sprawie jest to, że lokalizacja budynku okazała się niezgodna z obecnymi jak i wcześniejszymi przepisami technicznymi.

Na koniec należy zauważyć, że decyzja organu II instancji modyfikuje decyzję organu I instancji uchylając termin wskazany przez organ I instancji i wyznaczając nowy termin wykonania obowiązków. W takim działaniu organu należy dopatrywać się upływu wyznaczonego stronie terminu wskazanego w decyzji PINB w K. i konieczności, że względu na prowadzone postępowanie odwoławczego, umożliwienia wywiązania się przez zobowiązanych z zawartego w akcie administracyjnym nakazu.

Mając powyższe na względzie Sąd nie znajdując uzasadnionych podstaw do uchylenia wydanych decyzji skargę oddalił.