Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 621/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Stanisław Kaliński, Sędziowie WSA - Małgorzata Rysz, - Irena Kudiura (spr.), , Protokolant - Marianna Igielska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] "C." SA w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz [...] "C." SA w W. kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...].01.2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...].09.2002 r. Nr [...], którą uznał zgłoszenie celne z dnia [...].10.1999 r. dokonane przez A. za nieprawidłowe. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji, towar objęty uprzednio procedurą składu celnego został zgłoszony w dniu [...].10.1999 r. do objęcia go procedurą dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego załączono fakturę handlową Nr [...] z dn. [...].04.1999 r. wystawioną przez eksportera, firmę B. z wyszczególnionym rabatem w wysokości 10% oraz deklarację wartości celnej. Z powyższych dokumentów, zdaniem organu celnego, wynikało, że wartość towaru wynosiła – bez uwzględnienia rabatu –2640 USD.

Towary zostały następnie zwolnione dla użycia w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniach [...].11.2001 r. – [...].01.2002 r. przez funkcjonariuszy Powtórnej Kontroli Celnej Urzędu Celnego w W. w siedzibie firmy importera stwierdzono, iż przy zgłaszaniu towarów do procedury dopuszczenia do obrotu w zgłoszeniu celnym firma nie uwzględniła rabatu uwidocznionego na fakturze handlowej i nie zadeklarowała rzeczywistej wartości celnej importowanych towarów.

Postanowieniem z dnia [...].06.2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie deklarowanej wartości celnej towaru i następnie decyzją z dnia [...].09.2002 r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej i ponownie orzekł w tym zakresie z uwzględnieniem widocznego na fakturze importowej rabatu w wysokości 10%.

Na skutek odwołania złożonego przez A., Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Stwierdził, ze wartością celną towarów jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Na podstawie wniosku o dokonanie zgłoszenia celnego i dokumentów przedstawionych przez importera następuje ustalenie wartości celnej towaru.

Zgodnie z treścią art. 83 § 1 Kodeksu Celnego, organ celny może dokonać kontroli zgłoszenia celnego i zgodnie z § 2 powołanego przepisu kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem.

Uprawnienie do przeprowadzenia kontroli wynika również z przepisów Kodeksu Wartości Celnej (Porozumienie w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r., załącznik do Dz.U. z 1995 r., poz. 2183).

W tym trybie przeprowadzona kontrola ujawniła, zdaniem organów celnych, że wartość celna w dniu dokonywania zgłoszenia celnego została ustalona w sposób nieprawidłowy. Kwota rabatu, jaki otrzymała firma od eksportera nie została uwzględniona przy określaniu wartości celnej sprowadzonego towaru. Kwota ta uwidoczniona została w fakturze handlowej i wynikała z udzielonego rabatu w wysokości 10%. W czasie kontroli dokumentów ujawniono fakt, że strona zapłaciła eksporterowi z tytułu sprowadzonego towaru kwotę niższą tj. z uwzględnieniem rabatu.

W trakcie postępowania wyjaśniającego firma A. wyjaśniała, iż rabat, który jest wyszczególniony na fakturach nie jest rabatem, a jedynie prowizją będącą wynagrodzeniem z tytułu świadczenia usług składowania i w związku z tym firma nie miała żadnego obowiązku zgłaszania organom celnym informacji o tego rodzaju świadczeniu, gdyż prowizja nie ma znaczenia przy ustalaniu wartości celnej towaru.

Zdaniem organu celnego, zgodnie z umową na skład celny podpisaną w dniu [...].04.1999 r. pomiędzy B. i A., skarżąca może otrzymywać prowizję w wys. 2 do 4 % za prowadzenie składu celnego, jednakże muszą być spełnione określone warunki.

W umowie wskazano, że faktura zawierająca prowizję będzie specjalnie wystawiona przez B. na podstawie sprzedaży farmaceutyków za wcześniejszy okres, a dopiero na jej podstawie będzie realizowana płatność. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w W. okoliczność ta potwierdza fakt, że rabat na fakturze i prowizja, o której mowa jest w umowie, nie są tym samym rodzajem świadczeń handlowych. W związku z powyższym, Dyrektor Izby Celnej w W. uznał, że stan faktyczny sprawy uzasadnia rozstrzygnięcie dokonane przez organ I instancji.

Powyższą decyzję zaskarżyła A. wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca wskazała , że na podstawie umowy z dnia [...].04.1998r. miała zagwarantowaną prowizję za magazynowanie produktów firmy B. ustaloną na poziomie 2-4%, liczonej od wartości zafakturowanej sprzedaży .Prowizja niniejsza była obligatoryjna. Strona miała również prawo do ewentualnych rabatów, które mogły być udzielane przez dostawcę na fakturach zanim A. wypracować miał zysk. Organ celny prowadząc postępowanie wyjaśniające nie odniósł się do tego, jakie wartości były prowizją a jakie wartości mogły być ewentualnym rabatem. Tym samym przyjmując całą kwotę opisaną na fakturze jako rabat i nie rozgraniczając części przypadającej na obligatoryjną prowizję, naruszył art. 122 Ordynacji podatkowej i art.191 tej ustawy dokonując dowolnej oceny dowodów, naruszającej zasadę prawdy obiektywnej.

Ponadto, zdaniem skarżącej, ewentualna możliwość wystąpienia z wnioskiem o korektę wartości celnej jest uprawnieniem przypisanym wyłącznie stronie postępowania celnego (tj. importerowi). Dodatkowo wniosek taki powinien być udokumentowany dokumentacją finansową, z której wynikają obiektywne i wymierne dane. Importer może jednak nie skorzystać z przysługującego uprawnienia, gdyż w jego opinii wartość celna importowanych towarów została podana prawidłowo na dzień zgłoszenia celnego zgodnie z art. 85 Kodeksu Celnego.

W odpowiedzi na skargę, organ celny wnosił o jej oddalenie. Podniósł argumenty zbieżne z treścią zaskarżonej decyzji. Nadto, zdaniem Dyrektora Izby Celnej, nie doszło do naruszenia przez organy administracji celnej art. 85 § 1 Kodeksu celnego, gdyż w świetle art. 83 § 1 Kodeksu celnego organ może dokonać kontroli zgłoszenia celnego z urzędu lub na wniosek zgłaszającego, a w konsekwencji także z urzędu lub na wniosek wydać decyzję o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, (art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego ) . Jednocześnie organ celny stwierdził, że z dokumentów zebranych w sprawie nie wynika fakt otrzymywania przez importera prowizji za prowadzenie składu celnego, która ma charakter fakultatywny. Zdaniem organu celnego, strona nie wykazała, że rabat wyszczególniony na fakturach towarowych jest właśnie prowizją udzieloną za prowadzenie składu celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył co następuje:

W postępowaniu celnym stosuje się w całości przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, a więc również art. 122 i 187. Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, a więc organ prowadzący postępowanie ma obowiązek przeprowadzenia z urzędu dowodów mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Następnie organ ma obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Dodatkowo dotychczasowe orzecznictwo NSA wskazywało na powinność przyczynienia się strony do zebrania materiału dowodowego z jednoczesnym podkreśleniem obowiązku ustalenia przez organ celny prawdy obiektywnej.

W sprawie niniejszej należy stwierdzić, że organ celny obowiązkowi prawidłowego wyjaśnienia sprawy uchybił, bowiem sprawa nie została wyczerpująco wyjaśniona. Głównym problemem jest charakter uwidocznionej w fakturze nr [...] pozycji "Discount 10 %". Organ celny twierdzi, że jest to rabat mający znaczenie przy ustalaniu wartości celnej, natomiast firma A. wyjaśnia, że był to rabat oraz należna prowizja za prowadzenie składu celnego. Na poparcie swojego twierdzenia strona powołała treść umów zawartych z firmą B. na prowadzenie składu celnego z dnia [...].04.1998 r. oraz umowy zawartej tego samego dnia "Ogólne warunki sprzedaży". Z tej ostatniej wynika, iż na preparat S., którego sprzedaży dotyczy w/wym. faktura przewidziany był rabat w wys. 8%. Kwestie te zostały dodatkowo wyjaśnione w piśmie procesowym z dnia 21.04.2004 r., w którym pełnomocnik strony wyjaśnił mechanizm realizacji umowy , ilustrując te wyjaśnienia kserokopiami dokumentów ,w których przedstawiono sposób rozliczania się z importerem w związku z zakupem towaru będącego przedmiotem kwestionowanego zgłoszenia.

Z wyjaśnień tych wynika, że eksporter wystawiał fakturę handlową prowizoryczną na produkty dostarczane do składu celnego. Natomiast faktura, którą B. przysyłała do realizacji była to faktura końcowa po uzyskaniu raportu co do ilości i rodzaju sprzedanych produktów ze składu celnego poprzedniego miesiąca. W przypadku preparatu S. była to faktura z dnia [...] listopada 1999 r.nr. [...] zgodna z raportem sprzedaży za miesiąc październik. Dopiero na podstawie tej faktury A. realizował zapłatę, przy czym zarobioną prowizję mógł realizować przez odjęcie od kwoty należnej za każdy miesiąc od faktury wystawionej zgodnie z art. 4.3. umowy o sprzedaży.

Powyższe ustalenia powinien przeprowadzić organ celny, który ich poniechał. Aby sprawdzić prawdziwość twierdzeń strony, organ celny winien był po dokonaniu analizy zawartych umów , zażądać stosownych dokumentów dotyczących rozliczeń prześledzić ich obieg i uzyskać szczegółowe wyjaśnienia w jaki sposób realizowano dostawy, a następnie płacono należności eksporterowi.

Organ celny nadto błędnie uznał, że adnotacja w fakturze handlowej przesądza o jej charakterze w postaci rabatu w wys. 10%. Nie można zgodzić się z tą argumentacją, bowiem faktura handlowa jest dokumentem, stwierdzającym wykonanie kontraktu, zawiera szczegółowe dane dotyczące towaru (usługi) oraz rozliczenie należności. Faktura poza wymaganymi danymi może zawierać upusty, bonifikaty, rabaty, akonta, ew. potrącenie zaliczki itd. Jak by wynikało z treści wyjaśnień przedstawionych w piśmie procesowym z dnia 21 kwietnia 2004 r. A. wykorzystywał dwie faktury wystawione przez eksportera. Pierwszą z nich była to faktura prowizoryczna. Tego rodzaju faktura stanowi wstępne rozliczenie dostarczonej partii towaru i stosowana jest w przypadku, gdy towar dostarczany jest na skład konsygnacyjny i rozliczany następnie wg osiągniętych cen sprzedaży. Natomiast końcowe rozliczenie odbywało się na podstawie faktury ostatecznej, w której wg cyt. wyjaśnień potrącano należną prowizję i rabat - i która wystawiona była po otrzymaniu przez eksportera raportu sprzedaży za poprzedni miesiąc.

Ten stan sprawy wymaga przeprowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego celem prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i sprawdzenia, czy wyjaśnienia strony i załączone przykładowo dokumenty, jak raport sprzedaży, następnie faktura ostateczna i dokument przelewu należności, znajdują swoje odpowiedniki w niniejszej transakcji.Podnieść należy, że treść umowy dotyczącej rabatu, a także fakt, iż nie ustalono, aby na konto firmy A. przelewano należności z tytułu prowizji, przy jednoczesnym fakcie zawarcia umowy dotyczącej prowadzenia składu celnego i określenia prowizji - wymaga przeprowadzenia dodatkowych dowodów, bowiem ustalenia i interpretacja zawartych umów budzi poważne wątpliwości co do ich prawidłowości. Niewątpliwie pomocną może być okoliczność, jeżeli będzie ustalona w toku postępowania, czy strona naliczała podatek VAT od uzyskiwanego przychodu w postaci prowizji.

W związku z powyższym, sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uchylił zaskarżoną decyzję. O wstrzymaniu wykonania decyzji orzeczono w trybie art. 152 cyt. Ustawy.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.