Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 590/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1, art. 35, art. 65 par. 1, art. 66 par. 3, art. 104 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 130a
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 515
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie potwierdzenia daty orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem dnia [...] r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) dalej: "K.p.a.", w związku z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r. poz. 1314 ze zm.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 28 lutego 2019 r., złożonego przez radcę prawnego [...], reprezentującego "A. " Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Spółka", "strona" lub "Wnioskodawca") o potwierdzenie daty orzeczenia w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa, alternatywnie – o orzeczenia przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa.

Z uzasadnienia powyższego postanowienia wynika, iż w dniu 6 marca 2019 r.

do Urzędu Skarbowego w K. wpłynęło pismo Spółki z dnia 28 lutego 2019 r., zawierające wniosek o potwierdzenie daty orzeczenia wydanego w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa, alternatywnie

o orzeczenia przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa dotyczący pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] i numerze podwozia [...] W przedmiotowym piśmie wskazano, iż ww. pojazd w dniu 30 czerwca 2003 r. uczestniczył w kolizji drogowej na drodze nr [...] w miejscowości Z., został rozbity i odholowany na parking [...] w K. przy ul. [...], na którym był parkowany przynajmniej do 2004 r. Właściciel parkingu zmarł w 2005 r. Pojazd nie został odebrany z parkingu i nigdy nie wrócił w posiadanie Spółki.

Wnioskodawca podał, że potwierdzenie daty orzeczenia przepadku przedmiotowego pojazdu lub orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Skarby Państwa jest niezbędne w celu wyrejestrowania/przerejestrowania pojazdu.

Uzasadniając wydane postanowienie Naczelnik Urzędu Skarbowego

w K. wskazał, iż zgodnie z art. 61 § 1 K.p.a., postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61 a § 1 K.p.a.). Przepis ten obliguje organ do odmowy wszczęcia postępowania, gdy postępowanie nie może być wszczęte z "innych uzasadnionych przyczyn" niż wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną. W przedmiotowej sprawie przeszkodę do wszczęcia postępowania stanowi brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zawartego we wniosku żądania w trybie administracyjnym.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym, za uzasadnione przyczyny w rozumieniu przepisu art. 61a § 1 K.p.a., należy uznać wszelkie przyczyny – wynikające czy to

z przepisów tego Kodeksu, czy to z przepisów ustaw szczególnych – uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Co do zasady, postępowanie administracyjne zmierzać ma do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, wobec czego działalność organu winna być skierowana ku konkretyzacji praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11.10.2017 r. I OSK 831/17).

Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58 poz. 515), w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.

(dalej: "u.p.r.d."), pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 tej ustawy

i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie z ust. 11 pkt 3 ww. artykułu, minister właściwy do spraw wewnętrznych, kierując się zasadą zagwarantowania ochrony prawa własności oraz potrzebą zapewnienia porządku na drogach publicznych i bezpieczeństwa ruchu drogowego, określi, w drodze rozporządzenia tryb postępowania w zakresie przejęcia pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. z 2002 r. Nr 134, poz. 1133 ze zm.), o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. Zgodnie z art. 21 § 3 K.p.a., organem właściwym do wydania ww. orzeczenia był naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania (siedzibę) właściciela pojazdu, który porzucił pojazd.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie otrzymał zlecenia, na podstawie art. 31 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej w skrócie: "u.p.e.a."), wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu. W związku z utratą z dniem 11 czerwca 2009 r. mocy obowiązującej przepisów wymienionych w części I wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (art. 130a ust. 10, art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy ż dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów), brak jest obecnie podstaw prawnych do wydania przez urząd skarbowy orzeczenia o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Wnioskodawcę zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżonym do WSA postanowieniem z dnia

[...] r. utrzymał w mocy powyższe postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przypomniał, iż przepisem prawa regulującym zagadnienie usuwania z drogi pojazdu był przepis art. 130a, który w sposób kompleksowy regulował kwestie m.in. materialno-prawnej przesłanki usunięcia z drogi pojazdu, sposób i zasady umieszczenia pojazdu na parkingu strzeżonym oraz zawierał regulacje prawne dotyczące prawno-rzeczowych konsekwencji jego nieodebrania przez określony czas. Zgodnie z art. 130a ust. 10 u.p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w 2003 r., pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. O przejęciu na rzecz Skarbu Państwa tej ruchomości orzekał naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który przed wydaniem takiego orzeczenia powiadamiał właściciela pojazdu o wszczęciu postępowania w tym zakresie. Wydane orzeczenie miało charakter deklaratoryjny. W art. 130a ust. 11 u.p.r.d. zawarte było upoważnienie dla właściwego ministra, do wydania rozporządzenia wykonawczego, na podstawie którego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz. U. nr 134, poz. 1133), następne z dnia 16 października 2007 r. (Dz. U. nr 191 poz. 1377).

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06 Trybuna Konstytucyjny orzekł, iż przepis art. 130a ust. 10 u.p.r.d. w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu jest niezgodny z Konstytucją. Zgodnie z rozstrzygnięciem Trybunału przepis ten we wskazanym zakresie utracił moc obowiązującą z dniem 11 czerwca 2009 r. Trybunał uznał także niezgodność przepisu art. 130a ust. 11 pkt 3 u.p.r.d. z Konstytucją z uwagi na brak dopuszczalności formułowania upoważnień ustawowych do uregulowania w drodze aktów wykonawczych kwestii związanych z ograniczaniem prawa własności, a tym bardziej pozbawieniem tego prawa, które to materialnie zostało zastrzeżone do unormowania na poziomie ustawowym.

Bezpośrednim skutkiem wyroku Trybunału stało się to, że przepisy, na mocy których urzędy skarbowe orzekały w sprawie odebrania prawa własności pojazdów ich właścicielom, z dniem 11 czerwca 2009 r. utraciły moc, a zatem po tym dniu organ administracyjny utracił kompetencje i podstawy prawne do orzekania w przedmiocie potwierdzenia przejścia prawa własności porzuconego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa (art. 12 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw Dz. U. z 2010 r. nr 152, poz. 1018).

W przedmiotowej sprawie, Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. uznał, iż przeszkodę do wszczęcia postępowania stanowi fakt, iż nie był on właściwy miejscowo do wydania orzeczenia o przepadku pojazdu, nie otrzymał również zlecenia do wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu, a nadto w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Według stanu prawnego obowiązującego przed ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, od momentu usunięcia pojazdu z drogi do jego likwidacji i po przejęciu własności na Skarb Państwa toczyły się trzy odrębne postępowania. Pierwsze - postępowanie prowadzone przez organy policji w trybie art. 130a u.p.r.d., rozpoczynające się od wydania dyspozycji w sprawie usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na wyznaczonym parkingu strzeżonym. Drugie – postępowanie inicjowane powiadomieniem prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu w terminie 6 miesięcy, kończące się deklaratoryjną decyzją o przejęciu pojazdu na Skarb Państwa. Trzecie – to postępowanie likwidacyjne prowadzone według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Na taką kolejność postępowań wskazywano w orzecznictwie sądowym (wyroki WSA w Krakowie z dnia 25.02 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09 i III SA/Kr 813/09 oraz WSA w Poznaniu z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Po 169/10). Powyższe etapy postępowania były ze sobą ściśle powiązane.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, kierując ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego (art. 7, 8, 9 K.p.a.) w celu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w tej sprawie, na podstawie danych z Krajowego Rejestru Sądowego, ustalił że do 28.10.2019 r. – ze względu na siedzibę Spółki – organem właściwym do orzekania w przedmiocie potwierdzenia przejścia na rzecz Skarbu Państwa prawa własności porzuconego pojazdu należącego Spółki, wcześniej działającej pod firmą P. Z. M. "M. " Spółka z o.o. z siedzibą w S. przy ul. [...] – był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S.. W następstwie powyższego, kierując się zasadą szybkości i prostoty postępowania zlecono [...] Urzędowi Skarbowemu w S. przeanalizowanie ewidencji prowadzonych postępowań o przepadku pojazdów na rzecz Skarbu Państwa. Z udzielonej odpowiedzi wynika, że do [...] Urzędu Skarbowego w S. nie wpłynęły dokumenty inicjujące wszczęcie postępowania dotyczącego pojazdu marki M. o numerze rejestracyjnym [...] i w związku z tym nie prowadzono postępowania w przedmiocie jego przepadku.

W rezultacie organ II instancji doszedł do przekonania, że skoro wniosek strony w obowiązującym stanie prawnym nie może odnieść oczekiwanego przez Spółkę rezultatu, a Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, choć byłby ewentualnie właściwy wyłącznie w zakresie likwidacji przedmiotowego pojazdu, to wobec faktu, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. do 10 czerwca 2009 r. nie wydał decyzji w zakresie potwierdzenia przejścia własności tego pojazdu, a po tej dacie nie jest już właściwy – zasadnym jest utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia. Przemawia za tym okoliczność braku decyzji i utraty kompetencji do orzekania przez naczelników urzędów skarbowych w zakresie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa, tym bardziej, że strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie prowadzonego postępowania. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy rozstrzygnięcie o przekazaniu wniosku do załatwienia Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w S. uznano za niecelowe, skoro również skutkowałoby to odmową wszczęcia postępowania w sprawie i jedynie wydłużyłoby drogę do podjęcia innych kroków służących załatwieniu istoty sprawy, którą jest wyrejestrowanie pojazdu.

W obecnym stanie prawnym inicjowanie stosownego postępowania w zakresie przepadku pojazdów zostało przypisane staroście.

W tej sytuacji – zdaniem organu odwoławczego zachodziły uzasadnione przyczyny w rozumieniu art. 61a § 1 K.p.a. uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K..

Odmowa wszczęcia postępowania ma pozwolić uniknąć czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy.

Powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów o postępowaniu w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a konkretnie:

- naruszenie art. 1 pkt 1 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a., przez odmowę wszczęcia postępowania z wniosku strony w konsekwencji stwierdzenia braku materialnej podstawy do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, podczas gdy postępowanie w sprawie o przepadek pojazdu usuniętego z drogi ma charakter sprawy administracyjnej, w tym ex lege skutek stwierdzenia przepadku własności pojazdu usuniętego z drogi odbywa się w trybie administracyjnym,

- naruszenie art. 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 61 § 1 i § 3 i art. 104 K.p.a., poprzez formalnie nieprawidłowe zakończenie postępowania odmową wszczęcia postępowania, w sytuacji przeprowadzenia w toku postępowania opisanych w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej czynności procesowych, a zatem – w tej sytuacji – organ administracji publicznej zobowiązany był zakończyć sprawę orzeczeniem merytorycznym, względnie wszczęte postępowanie umorzyć,

- naruszenie art. 65 § 1 w zw. z art. 12 K.p.a., poprzez niezastosowanie tego przepisu i nieprzekazanie do rozpatrzenia sprawy organowi uznanemu za właściwy do rozpatrzenia wniosku.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., a także o zasądzenie od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zgodnie z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, iż zaskarżone postanowienie, jako wadliwe ze względów natury stricte formalnej, nie może się ostać albowiem użyta w jego uzasadnieniu argumentacja nie znajduje oparcia w przepisach postępowania administracyjnego.

Zaskarżane postanowienie uzasadnia się w całkowitej opozycji do treści przepisów postępowania administracyjnego traktujących o wszczęciu postępowania administracyjnego, przy czym prowadzenie postępowania w sprawie potwierdza sam organ odwoławczy szeroko opisując przeprowadzone w postępowaniu czynności procesowe.

Nie przeszkodziło to jednak organowi odwoławczemu utrzymać w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Argumentacja za utrzymaniem w mocy postanowienia organu pierwszej instancji jest zatem wewnętrznie sprzeczna.

Zdaniem skarżącego, przepis uprawniający organ administracji publicznej do odmowy wszczęcia postępowania nie uprawnia organu do jego zastosowania

post factum, kiedy w sprawie podejmie się już czynności procesowe. Ustawodawca

w art. 61a § 1 K.p.a. stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, to organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Przepis powyższy nie wprowadza swego rodzaju postępowania sprawdzającego zasadność żądania wnioskodawcy w przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, poprzedzającego to postępowanie. Z treści wyżej przywołanego przepisu wnioskować należy, że uprawnienie w odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczy dwóch sytuacji procesowych, przy czym obie przeszkody w przeprowadzeniu postępowania administracyjnego muszą być na tyle oczywiste, że już w dacie złożenia wniosku przeprowadzenie postępowania administracyjnego jest bezpodstawne z przyczyn wymienionych w art. 61a § 1 K.p.a.

Po pierwsze odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego możliwa jest w sytuacji wniesienia żądania przez osobę niebędącą stroną. W sprawie przedmiotowej nie ma to miejsca. Organ administracji publicznej statusu strony postępowania nie kwestionuje. Nie było to zresztą podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie.

Odmowę wszczęcia postępowania uzasadnia się wystąpieniem drugiej formalnej przesłanki uzasadniającej odmowę wszczęcia postępowania w postaci innych uzasadnionych przyczyn, wobec których postępowanie wszczęte być nie może.

Organ odwoławczy wyróżnia dwie przeszkody do wszczęcia postępowania

w sprawie, przy czym zauważyć należy, iż przeszkody opisane w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia nie przeszkodziły organowi pierwszej instancji

w przeprowadzeniu opisanych w zaskarżanym postanowieniu czynności procesowych w toku postępowania.

Z oczywistych więc względów nie może być w tych warunkach mowy o tym,

że wymienione przez organ odwoławczy przeszkody uniemożliwiały wszczęcie postępowania już w dacie żądania strony. Gdyby było w sprawie tak jak to finalnie stwierdza się w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia, organ pierwszej instancji nie podejmowałby się czynności procesowych w przeprowadzonym postępowaniu.

Postępowanie w sprawie zostało zatem skutecznie wszczęte, przy czym stało się to już w dacie doręczenia żądania strony organowi administracji publicznej (art. 61 § 3 K.p.a.).

Podjęcie w postępowaniu czynności procesowych, innych niż postanowienie

o odmowie wszczęcia postępowania powoduje na gruncie postępowania administracyjnego szereg konsekwencji proceduralnych, w tym uniemożliwia organowi administracji publicznej wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia podjętego już postępowania.

Wobec skutecznego wszczęcia postępowania administracyjnego w dacie wniesienia żądania przez stronę, organ administracji publicznej nie był już uprawniony do odmowy wszczęcia postępowania, a postępowanie powinien zakończyć w sposób merytoryczny. Ustawodawca stanowi w art. 104 § 1 K.p.a., że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.

W przypadku stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowanie administracyjne organ umarza (art. 105 § 1 K.p.a.).

W zakresie powyższych przepisów proceduralnych, nie przewiduje się takiej konfiguracji procesowej, która po dokonaniu w sprawie czynności procesowych uzasadniałaby zakończenie postępowania jak to w sprawie uczyniono poprzez odmowę wszczęcia.

Stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazujące jako przyczynę uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania w sprawie brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, również jest niezgodne z prawem. Niewątpliwie orzeczenie przepadku pojazdu nieodebranego z parkingu na rzecz Skarbu Państwa jest sprawą administracyjną, a podstawę materialną stanowi art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym również w brzmieniu obecnie obowiązującym. Przepisy wykonawcze do tej ustawy przewidują deklaratoryjne potwierdzenie ex lege skutku przepadku własności pojazdu nieodebranego z parkingu w trybie administracyjnym.

Skarżący podkreśla, iż Dyrektor Izby Administracji Skarbowej ujawnia doskonałą orientację co do charakteru postępowania zainicjowanego przez Spółkę, wskazując, że inicjowanie tego postępowania obecnie jest w zakresie kompetencji starosty.

Wniosku zgodnie z rozpoznaną właściwością jednak nie przekazuje, a wszczęcia postępowania w sprawie odmawia. Postępowanie organów administracji publicznej opóźnia rozpatrzenie sprawy i rozpatrzenie sprawy formalnie komplikuje postanawiając o jej biegu w sposób i trybie nieunormowanym procedurą administracyjną.

Ten wniosek sprawia, iż w sprawie powinno się zastosować art. 65 § 1 K.p.a., zgodnie, z którym jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zawiadomienie o przekazaniu powinno zawierać uzasadnienie.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę odmowy wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 61 a § 1 K.p.a., dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18) i obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. Powyższa nowelizacja K.p.a. pozwoliła na wyraźniejsze, niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego, w którym organ dokonuje czynności zmierzające do ustalenia przedmiotu sprawy, w której wpłynął do organu stosowny wniosek (żądanie) i swej właściwości w jego załatwieniu zgodnie z posiadanymi kompetencjami, a także czy badany wniosek pochodzi od strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia co do istoty żądania strony przez wydanie decyzji administracyjnej. Wskazany przepis stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Takie wstępne badania sprawy (wniosku) nie jest równoznaczne z wszczęciem i prowadzeniem postępowania, choć oczywiście powinno być przeprowadzone

z uwzględnieniem zasad wynikających z art. 35 K.p.a.

U podstaw zaskarżonego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego

w K. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie żądania dotyczącego potwierdzenia daty orzeczenia w przedmiocie przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa lub orzeczenia o przepadku pojazdu usuniętego z drogi na rzecz Skarbu Państwa było to, iż organ ten nie wydawał orzeczenia o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa, nie był właściwy miejscowo

do wydania takiego orzeczenia oraz nie otrzymał zlecenia do wykonania czynności egzekucyjnych dotyczących likwidacji przedmiotowego pojazdu, a nadto

w obowiązującym stanie prawnym brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania wydania takiego orzeczenia przez urząd skarbowy.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu, iż według stanu prawnego obowiązującego przed wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06 od momentu usunięcia pojazd z drogi do jego likwidacji przez przejście jego własności na Skarb Państwa toczyły się trzy odrębne postępowania. Pierwsze - postępowanie prowadzone przez organy policji trybie art. 130a u.p.r.d., rozpoczynające się od wydania dyspozycji w sprawie usunięcia pojazdu z drogi i umieszczenia go na wyznaczonym parkingu strzeżonym. Drugie – postępowanie inicjowane powiadomieniem prowadzącego parking o nieodebraniu pojazdu w terminie 6 miesięcy, kończące się deklaratoryjną decyzją o przejęciu pojazdu na Skarb Państwa. Trzecie – to postępowanie likwidacyjne prowadzone według przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zostało to wielokrotnie potwierdzone w orzecznictwie sądowym (wyroki WSA w Krakowie z dnia 25.02 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 780/09 i III SA/Kr 813/09 oraz WSA w Poznaniu z dnia 21 września 2010 r., sygn. akt II SA/Po 169/10). Powyższe etapy postępowania były ze sobą ściśle powiązane, niemniej jednak inny urząd skarbowy mógł wydawać decyzję o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa a inny przeprowadzać likwidację. Z tego powodu kwestia właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., nie była jednoznaczna. Przywoływane we wniosku strony okoliczności sugerowały, że mógł być organem właściwym do likwidacji pojazdu. Za takim sposobem załatwienia sprawy przemawiało również to, iż niezależnie od wniosku skarżącego z dnia 28 lutego 2019 r. Urząd Skarbowy w K. otrzymał zapytanie z Urzędu Miasta S. (pismo z 30.01.2019 r.), w realizacji którego skierował pismo do Sądu Rejonowego w K. [...] Wydziału Karnego. Sprawa dotyczyła bowiem pojazdu, który uległ wypadkowi w 2003 r., stąd również upływ czasu mógł być czynnikiem utrudniającym właściwe rozpoznanie kwestii właściwości organu a tym samym przekazanie sprawy określonej w badanym wniosku do innego organu w trybie art. 65 K.p.a.

Jednocześnie wskazać należy, iż w postępowaniu zażaleniowym, właśnie z uwagi na konieczność oceny tego, czy zasadnie organ I instancji wydał przedmiotowe postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie, organ odwoławczy podjął próbę ustalenia, czy doszło do wydania decyzji o przejściu pojazdu na rzecz Skarbu Państwa. W efekcie tych działań ustalono, że ewentualnie właściwym w tym zakresie mógł być Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S.. Skoro jednak również w tym organie nie toczyło się odnośnie przedmiotowego pojazdu żadne postępowanie, to sprawa przed żadnym ze wskazanych urzędów skarbowych nie mogła odnieść oczekiwanego przez stronę rezultatu. Ostatecznie, z punktu widzenia strony i w słusznie pojętym jej interesie było podjęcie opisanych wyżej czynności ustalających i ostateczne zakończenie sprawy w trybie administracyjnym. Ustalenie tych faktów przez organ pozwoliło wskazać stronie kierunek dalszych czynności, służących wyrejestrowaniu pojazdu. Czynności tych nie można jednak uznać za czynności dokonywane w ramach wszczętego i prowadzonego postępowania lecz za czynności wstępne, wyjaśniające. Wynik tego badania, tj. stwierdzenie braku podstaw prawnych do załatwienia sprawy przez wskazany we wniosku organ, jak również inny urząd skarbowy w trybie wskazanym we wniosku, przemawiał za wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Każde inne rozstrzygnięcie, również przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej prowadziłoby jedynie do wydłużenia zakończenia sprawy, bez jej załatwienia zgodnie z intencją Wnioskodawcy. Odmowa wszczęcia postępowania może bowiem mieć też na względzie uniknięcia czasochłonnych postępowań administracyjnych, które i tak musiałyby zakończyć się decyzją o umorzeniu postępowania lub decyzją odmawiającą uwzględnienia żądania wnioskodawcy (wyrok NSA w Warszawie z dnia 11.10.2017 r. sygn. akt I OSK 831/17).

Takie działanie uznać należy, za odpowiadające zawartej w art. 61a K.p.a. hipotezie o niemożności wszczęcia postępowania z innych uzasadniających przyczyn.

Nietrafny jest zatem również drugi postawiony w skardze zarzut, tj.: naruszenie przepisu art. 65 § 1 w związku z art. 12 K.p.a. Wskazać należy, iż art. 66 § 3 K.p.a. stanowi, że jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Gdyby zatem uznać, że w niniejszej sprawie właściwym był zwrot podania wnoszącemu, to tak czy inaczej zastosowanie trybu z art. 61a K.p.a. w miejsce art. 66 § 3 K.p.a. stanowi naruszenie przepisów postępowania, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem w obu przypadkach nie można było merytorycznie rozpoznać żądania.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, iż organ odwoławczy udzielił stronie wszelkich wskazówek, które mogły służyć załatwieniu sprawy w jak najkrótszym czasie, wobec czego postawiony w skardze zarzut opóźnienia rozpatrzenia sprawy, nie inicjując postępowań przed właściwymi organami jest niezasadny, zaś skarżący sam przedłuża rozpatrzenie sprawy.

W niniejszej sprawie stronę reprezentuje zresztą profesjonalny pełnomocnik,

a zatem to jego obowiązkiem było podjęcie w imieniu i w interesie mocodawcy, wszelkich czynności, które służyły załatwieniu sprawy, w tym skierowanie żądania do organu właściwego zamiast przerzucać ciężar takiego załatwienia na organy administracji, co wskazywał zresztą organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu, zatem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej kierując się w załatwieniu niniejszej sprawy, ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, tj.: art. 7, 8, 9 K.p.a. zmierzał do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i nie dopuścił się zarzuconego naruszenia art. 1 pkt 1 w związku z art. 61a § 1 oraz w związku z art. 61 § 1 i § 3 i art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 65 § 1 w związku z art. 12 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za niezasadną, wobec czego oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).