Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 414/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 par. 1 pkt 1, art. 51 par. 1, art. 53 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a, e, art. 28 ust. 2, 2a, 3
journal: Dz.U. 1991 nr 80 poz 350
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art.54 par. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 83 poz 930
law: Ustawa z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Jagiełło,, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 grudnia 2008r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Decyzją z [...].[...].Dyrektor Izby Skarbowej w K. po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. znak: [...].z dnia [...].w sprawie odmowy zwrotu odsetek za zwłokę w kwocie 2814,00zł naliczonych na dzień wpłaty, tj. 24.11.2004r. od zaległości w kwocie 7717,80zł w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu uzyskanego przychodu w kwocie

77 178,34zł z odpłatnego zbycia w dniu 14.05.2001r. lokalu mieszkalnego położonego w W., ul. A. 18 m. 197- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że pismem z dnia 15.04.2008r. J. K. powołując się na wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 13.12.2006r. sygn. akt IX Ka 1766/06 zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. o zwrot bezzasadnie pobranej kary za zwłokę w wysokości 2814,00zł.

W wyniku rozpatrzenia wniosku decyzją znak: [...].z dnia [...].. organ pierwszej instancji odmówił zwrotu odsetek za zwłokę w kwocie 2814,00 zł naliczonych na dzień wpłaty, tj. 24.11.2004r. od zaległości w kwocie 7717,80 zł w zryczałtowanym podatku dochodowym z tytułu uzyskanego przychodu w kwocie 77 178,34 zł z odpłatnego zbycia w dniu 14.05.2001r. lokalu mieszkalnego położonego w W. przy ulicy A. 18 m. 197.

Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w K. podnosząc, iż niesłusznie przypisano mu naruszenie terminu wpłaty należnego podatku i naliczono odsetki. Zdaniem podatnika został on wprowadzony w błąd przez pracownika Urzędu Skarbowego (odmówiono przyjęcia w Urzędzie Skarbowym należnej opłaty w terminie) i z tej przyczyny nie uiścił należnego podatku w ustawowym terminie. Zaległość powstała więc bez winy podatnika. W związku z powyższym J. K. nie zgadza się z obowiązkiem zapłaty spornych odsetek, które uważa za karę za przestępstwo skarbowe polegające na przekroczeniu terminu płatności zobowiązania podatkowego. Zdaniem J. K. organ pierwszej instancji odmawiając zwrotu spornych odsetek zlekceważył wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 13.12.2006r. sygn. akt IX Ka 1766/06.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazując na przepis art. 28 ust 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w związku z przepisem art. 28 ust. 2 tej ustawy, zważył, że przedmiotowy podatek podlegał wpłacie w terminie 14 dni od dnia sprzedaży lokalu wraz z odsetkami liczonymi od terminu płatności do dnia zapłaty w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. Na poczet zobowiązania określonego w/w decyzją J. K. dokonał w dniu 24.11.2004r. wpłaty w kwocie 7717,80zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 2814,00zł. Na okoliczność argumentacji zawartej w odwołaniu podatnik nie przedłożył jednakże żadnych dowodów, a wyjaśnienia podatnika o udzieleniu mu błędnych informacji w Urzędzie Skarbowym nie poparte żadnym dowodem, nie mogą uwolnić podatnika od zapłaty odsetek. W decyzji organ odwoławczy wskazał ponadto na przepis art. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz podkreślił, że z treści aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży przez J. K. lokalu mieszkalnego mieszczącego się w W. przy ul. A. 18 m. 197 wynika, iż podatnik został przez notariusza pouczony o treści art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem był świadom ciążącego na nim obowiązku podatkowego i konsekwencji związanych z jego niewykonaniem.

Zgodnie z przepisem art. 51 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa podatek nie zapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową. W myśl zaś przepisu art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę. W świetle powyższego zdaniem organu odwoławczego podniesiona w odwołaniu argumentacja dotycząca bezzasadnego przypisania podatnikowi przekroczenia terminu zapłaty podatku nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Dyrektor Izby Skarbowej ocenił, że J. K. bezpodstawnie żądanie zwrotu spornych odsetek uzasadnia faktem, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 13.12.2006r. uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego w S. w sprawie przestępstwa skarbowego. Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego, na które powołuje się strona w odwołaniu, nie jest bowiem kwestia zasadności naliczenia odsetek od zaległości podatkowej. Wyrokiem z dnia 13.12.2006r. Sąd umorzył warunkowo postępowanie karne, które stanowi odrębne od odsetek zagadnienie. Karę za przestępstwo skarbowe stanowi grzywna, nie odsetki za zwłokę. Fakt uchylenia wyroku sądowego wydanego w przedmiocie przestępstwa skarbowego nie wywołuje więc skutku w postaci zwrotu wpłaconych, należnych odsetek za zwłokę. W w/w wyroku Sąd Okręgowy podkreślił, iż w świetle obowiązujących przepisów oraz wyjaśnień złożonych przez J. K. zarzut wprowadzenia oskarżonego w błąd przez urzędnika, "co zaskutkowało przesunięciem czasu płatności w sferę karalności" jest bezzasadny. Niesłusznie zatem w ocenie organu odwoławczego podatnik z treści wyroku wywodzi przeświadczenie, że Sąd podziela jego stanowisko odnośnie przypisania stronie przestępstwa karno-skarbowego, które popełnił pracownik urzędu skarbowego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd nie orzekł, iż przestępstwa z art. 54 § 2 kks podatnik nie popełnił, Sąd stwierdził jedynie, że ocena stopnia szkodliwości tego czynu dokonana przez Sąd Rejonowy jest niewłaściwa. Z tre treści wyroku wynika także, iż fakt niezwłocznej wpłaty zaległości wraz z odsetkami miał wpływ na ocenę winy i szkodliwości czynu oskarżonego, a w konsekwencji na warunkowe umorzenie postępowania karnego. Reasumując stwierdzono w decyzji, że nieuzasadniony jest zarzut dotyczący nie dokonania przez organ podatkowy pierwszej instancji oceny wszystkich faktów, ich znaczenia i kolejności zdarzeń.

Na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiódł J. K. zarzucając, że jako podatnik został oskarżony przez Urząd Skarbowy w S. o przekroczenie terminu płatności należnej opłaty skarbowej i za tę zwłokę został ukarany karą odsetkową w wysokości 2814,00 zł. Podniósł, że z jego strony nie było żadnego naruszenia przepisu tyczącego opłat skarbowych, a rzeczywiste wniesienie opłaty skarbowej nastąpiło na skutek: odmowy przez Urząd Skarbowy w S. przyjęcia należnej opłaty skarbowej we właściwym czasie - polecając mu "czekanie na wezwanie do zapłaty". Wezwanie do uiszczenia należnej opłaty skarbowej nastąpiło po przekroczeniu terminu płatności, z równoczesną karą odsetkową za zwłokę. Należna opłata łącznie z karą za zwłokę została dokonana przez skarżącego, przed upływem nawet jednej doby od chwili otrzymania takiego wezwania do zapłaty. Nie było wiec ze strony skarżacego żadnego naruszenia terminu płatności, natomiast była odmowa przez Urząd Skarbowy przyjęcia należnej opłaty we właściwym czasie. Nie było więc żadnej winy J. K. , tym samym, nie może być mowy o jakiejkolwiek karze, za czyn nie popełniony, a będący skutkiem matactwa urzędnika Urzędu Skarbowego.

Skarżący dokonując interpretacji wyroku z dnia 13.12.2006r. stwierdza, że ,, Sąd Odwoławczy nie obliczał odsetek - lecz uchylając "wyrok w całości", tym samym uchylił karę, jako skutek wyroku skazującego. Z tego faktu - jako następstwo anulowana została kara za przestępstwo, które nie zostało uznane przez Sąd. Tak ja, jako zwykły obywatel interpretuję to orzeczenie".

Zdaniem J. K. zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku dwa istotne stwierdzenia " błędnej oceny i czynu przypisanego oskarżonemu" prawidłowo oceniają meritum sprawy, bowiem co podkreśla w każdym piśmie do Urzędów Skarbowych i do Sądów, że żadnego przestępstwa skarbowego nie popełnił, lecz została mu podstępnie przypisana konstrukcja czynu - wykonanego przez pracownika (?) Urzędu Skarbowego, co tak delikatnie Sąd rozjaśnia władzom skarbowym pisząc "czynu przypisanemu oskarżonemu". Skarżący ponownie wyjaśniał, że to nieokreślone odroczenie płatności uznał za konieczne do weryfikacji cen sprzedaży mieszkania w W. i zakupu w P., co mogło wymagać nieokreślonego czasu. To polecenie "proszę czekać na wezwanie do zapłaty" nie miało jednak na celu zmiany czasowej tej opłaty lecz podstępne udzielenie podatnikowi kłamliwej informacji po to, aby we właściwym czasie tej opłaty nie przyjąć. To zachowanie zaskutkowało naruszeniem terminu płatności nie z podatnika winy, lecz jako świadomy czyn takiego fałszu ze strony pracownika Urzędy Skarbowego. To jest sedno -meritum sprawy -którego nikt nie próbował ani razu, ani w Urzędzie Skarbowym ani w Sądzie wyjaśnić-przyjmując moje wyjaśnienia za niewiarygodne pisząc.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powyższy zakres kognicji Sądu wyznacza przepis art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a. Kontrola sądowoadministracyjna, której przedmiotem stała się także niniejsza sprawa, sprowadza się tym samym, a jednocześnie ogranicza, do zbadania, czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powyższych zasad Sąd stwierdza, iż nie została ona wydana z naruszeniem prawa.

Zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa, z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej).

Przepis art.10 ust.1 pkt.8 lit. a ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) określanej u.o.p.d.f., jako źródło przychodu traktuje odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem § 2 nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości. Stosownie natomiast do przepisu art. 28 ust 3 u.o.p.d.f., w związku z przepisem art. 28 ust. 2 tej ustawy, przedmiotowy podatek podlegał wpłacie w terminie 14 dni od dnia sprzedaży lokalu wraz z odsetkami liczonymi od terminu płatności do dnia zapłaty w wysokości połowy odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. Z treści aktu notarialnego dotyczącego sprzedaży przez J. K. lokalu mieszkalnego mieszczącego się w W. przy ul. A. 18 m. 197 wynika, iż podatnik został przez notariusza pouczony o treści art. 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem był świadom ciążącego na nim obowiązku podatkowego i konsekwencji związanych z jego niewykonaniem.

Zgodnie z przepisem art. 51 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa podatek nie zapłacony w terminie płatności jest zaległością podatkową, od której w myśl art. 53

§ 1 tej ustawy naliczane są odsetki za zwłokę.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że istnieją podstawy do odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania podatkowe, czego on sam tego obowiązku nie kwestionuje, jednakże istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność naliczenia odsetek od zaległości podatkowej, jako skutek nie wykonania w terminie ustawowym obowiązku wynikającego z art. art. 28 ust. 2 u.o.p.d.f.

Z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego J. K. uzyskał przymiot podatnika i z mocy art. 28 ust. 2 u.o.p.d.f. był zobowiązany samodzielnie obliczyć należny podatek w wysokości 10 % uzyskanego przychodu i uiścić go bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów obu instancji i ocenić jako bezpodstawne żądanie zwrotu spornych odsetek przez skarżącego. J. K. swoje żądanie i zarzuty podniesione w skardze, a dotyczące odmowy zwrotu odsetek za zwłokę uzasadnia faktem, że Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 13.12.2006r. uchylił w całości wyrok Sądu Rejonowego w S. w sprawie przestępstwa skarbowego. Skarżący dokonuje interpretacji tegoż wyroku stwierdzając, ,,...że Sąd Odwoławczy nie obliczał odsetek - lecz uchylając "wyrok w całości", tym samym uchylił karę, jako skutek wyroku skazującego. Z tego faktu - jako następstwo anulowana została kara za przestępstwo, które nie zostało uznane przez Sąd..".

Wskazać należy, że przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu Okręgowego w K. na które powołuje się strona skarżąca w skardze, nie jest kwestia zasadności naliczenia odsetek od zaległości podatkowej. Wyrokiem z dnia 13.12.2006r. Sąd umorzył warunkowo postępowanie karne, które stanowi odrębne od odsetek zagadnienie. Karę, która została ,, uchylona" za przestępstwo skarbowe stanowi grzywna, nie odsetki za zwłokę. Fakt uchylenia wyroku sądowego wydanego w przedmiocie przestępstwa skarbowego nie wywołuje więc skutku w postaci zwrotu wpłaconych, należnych odsetek za zwłokę. Z takim stanowiskiem organów podatkowych obu instancji należy się zgodzić, albowiem zarówno ustalenia faktyczne wynikające z wyroku Sądu Okręgowego z dnia 13.12.2006r. jak i dokonana przez organy interpretacja tegoż wyroku są prawidłowe, a wnioski logiczne i należycie uzasadnione w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w K. w w/w wyroku podkreślił, iż w świetle obowiązujących przepisów oraz wyjaśnień złożonych przez J. K. zarzut wprowadzenia oskarżonego w błąd przez urzędnika, "co zaskutkowało przesunięciem czasu płatności w sferę karalności" jest bezzasadny. Niesłusznie zatem podatnik z treści wyroku wywodzi przeświadczenie, że Sąd podziela jego stanowisko odnośnie przypisania stronie przestępstwa karno-skarbowego, które popełnił pracownik urzędu skarbowego. Jak wynika z uzasadnienia wyroku Sąd nie orzekł, iż przestępstwa z art. 54 § 2 kks podatnik nie popełnił, Sąd stwierdził jedynie, że ocena stopnia szkodliwości tego czynu dokonana przez Sąd Rejonowy jest niewłaściwa. Z treści wyroku wynika także, iż fakt niezwłocznej wpłaty zaległości wraz z odsetkami miał wpływ na ocenę winy i szkodliwości czynu oskarżonego, a w konsekwencji na warunkowe umorzenie postępowania karnego.

Fakty te w postępowaniu podatkowym zostały wykazane dowodami w postaci dokumentu urzędowego jakim jest wyrok Sądu Okręgowego w K. z dnia 13.12.2006r. W skardze skarżący polemizuje z właściwą interpretacją dokonaną przez organy obu instancji ww. wyroku i motywami pisemnymi tegoż rozstrzygnięcia. Skarżący nie podważa jednakże w sposób skuteczny prawomocnych ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie karno-skarbowej zakończonej omawianym wyrokiem, a które to ustalenia jednoznacznie wskazują, że z własnej to winy podatnik, a nie wskutek wprowadzenia go w błąd przez pracownika urzędu skarbowego, przekroczył termin określony w art. 28 ust. 2 u.o.p.d.f. do samodzielnego obliczenia należnego podatku w wysokości 10 % uzyskanego przychodu i uiszczenia go bez wezwania w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek urzędu skarbowego. W świetle tych faktów, podkreślić należy, że w sprawie nie zaistniała sytuacja uzasadniająca zastosowanie art. 28 ust. 2a u.o.p.d.f., zgodnie z którym zasada samoobliczenia i wpłaty podatku bez wezwania na konto urzędu skarbowego nie ma zastosowania, jeśli w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży podatnik złoży oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży przeznaczy na cele określone w art. 21 ust.1 pkt.32 lit.a lub lit.e u.o.p.d.f. Dla zachowania ww. terminu nie mają znaczenia podnoszone w skardze okoliczności dotyczące ustalania przez skarżącego cen zakupu lokalu mieszkalnego w P. i w związku z tym konieczność zagwarantowania mu terminu dłuższego aniżeli14 dni.

Skoro zatem podatnik J. K., co wynika z niekwestionowanych ustaleń organów podatkowych, miał świadomość i wiedzę o obowiązku wynikającym z art. 28 ust. 2 u.o.p.d.f., a nie zaistniała sytuacja opisana w art. 28 ust. 2a, to powinien dokonać zapłaty należnego zryczałtowanego podatku w terminie 14 dni od dnia dokonania sprzedaży na rachunek Urzędu Skarbowego. Obowiązek ten podatnik wykonał, jednakże z uchybieniem ustawowego terminu, ponosząc konsekwencje w postaci odsetek za zwłokę w wysokości 2814,00zł.

Nie podzielając zarzutów skargi i z urzędu nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania – ustawy Ordynacja podatkowa - w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a także naruszeń przepisów ustawy o.p.d.o.f - Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., skargę oddalił.

1.