Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 574/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Asesor WSA Urszula Wiśniewska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Kujawa po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz T. B. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Bd 574/08

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności podatkowej T. B. jako członka zarządu za zaległości podatkowe "P.-B." Sp. z o.o. z siedzibą w R. wraz z odsetkami oraz z tytułu dodatkowego zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...]., Nr [...] dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług Spółce z o.o. "P. – B." z siedzibą w R. za poszczególne miesiące od [...] do [...]. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące [...], [...] i [...] [...]r. W związku z tym, że Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty kwot podatku określonych ww. decyzją w terminie wskazanym w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy w dniu [...]. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] oraz Nr [...]. W dniu [...]. w trakcie czynności egzekucyjnych ustalono, że M. B. sprzedał udziały w Spółce w dniu [...] Z uwagi na fakt, że egzekucja z majątku Spółki z o.o. "P.-B." okazała się bezskuteczna, organ podatkowy pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...]., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec skarżącego w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. W wyniku podjętych czynności, ustalono, że Spółka nie posiada żadnego majątku - zarówno ruchomego jak i nieruchomego, a znajdujące się na posesji naczepy stanowią własność M. B., co potwierdzono w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w R.

Na podstawie protokołu nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników "P. – B." Sp. z o.o. organ podatkowy ustalił, że Zgromadzenie Wspólników z dniem [...]r. odwołało ze składu Zarządu Spółki T. B., pełniącego funkcję Prezesa Zarządu oraz przejęło komplet dokumentacji Spółki. W trakcie postępowania ustalono również, że T. B. w okresie od [...]. do [...]. przebywał w izolacji penitencjarnej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. decyzją z dnia [...]., nr [...] orzekł o odpowiedzialności podatkowej T. B. jako członka zarządu za zaległości podatkowe "P. – B." Sp. z o.o. z siedzibą w R. wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy I instancji podkreślił, iż w związku z tym, że Spółka z o.o. "P. – B." posiada zaległości w podatku od towarów i usług, a skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstania tych zaległości, jak również z uwagi na fakt, iż egzekucja wobec Spółki okazała się bezskuteczna, a skarżący nie wskazał żadnych okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność, tym samym zostały spełnione przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej w przedmiocie orzeczenia o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pismem z dnia [...] T. B. złożył od niego odwołanie podkreślając, że zaskarżona decyzja jest powieleniem decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie rozliczenia podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące [...]. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące [...]. Zdaniem odwołującego niezrozumiałym jest przerzucenie odpowiedzialności za rzekome zobowiązania Spółki na osoby trzecie, powołując się na prawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., nie dając możliwości zakwestionowania tej decyzji lub odwołania się do Dyrektora Izby Skarbowej w B. W opinii strony rozliczenia podatku od towarów i usług wykazywane przez Spółkę w deklaracjach VAT-7 zostały zakwestionowane bez żadnych racjonalnych przyczyn. W uzasadnieniu podkreślono, że przerzucono odpowiedzialność za rzekome zobowiązania Spółki na T. B., nie uwzględniono natomiast należności przysługujących Spółce od Urzędu Skarbowego według deklaracji VAT-7 na dzień [...]., kiedy to strona przestała pełnić funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "P. – B.".

Dyrektor Izby Skarbowej wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...]., Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., Nr [...]. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w przypadkach enumeratywnie wymienionych w art. 116 § 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, tj.:

1. jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2. wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Organ wyjaśnił również, że zgodnie z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Stosownie natomiast do art. 116 § 4 wskazanej ustawy przepisy w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki mają zastosowanie także do byłego członka zarządu.

Podkreślono, iż mając na uwadze treść przywołanych przepisów przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu jest istnienie zaległości podatkowej wynikającej ze zobowiązania podatkowego powstałego w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu spółki oraz bezskuteczność egzekucji w stosunku do majątku spółki w całości lub w części.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż T. B., pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o.o. "P. – B." w czasie, kiedy powstały zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług określone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]. W ocenie organu odwoławczego odpowiedzialności tej nie wyłącza okoliczność przebywania przez stronę w tym czasie w izolacji penitencjarnej. Wykonywanie czynności zarządczych w takich okolicznościach jest niewątpliwie utrudnione, ale zdaniem organu nie jest niemożliwe i nie zwalnia z obowiązku podejmowania czynności mających na celu sprawowanie kontroli nad działalnością Spółki, tym bardziej, że strona była jednocześnie jedynym członkiem zarządu Spółki i z funkcji tej nie zrezygnowała. Wskazano, że z funkcji Prezesa Zarządu strona została odwołana uchwałą Walnego Zgromadzenia Spółki dopiero w dniu [...]. Powyższe fakty pozwoliły Dyrektorowi Izby Skarbowej w B. wyrazić pogląd, iż tymczasowe aresztowanie nie usprawiedliwia braku zainteresowania działalnością Spółki, jak również nie wyłącza odpowiedzialności strony za powstałe zaległości podatkowe w czasie kiedy pełniła ona funkcję Prezesa Zarządu Spółki z o. o. "P. – B.".

Organ podkreślił, iż w sprawie nie zaszły przesłanki wyłączające odpowiedzialność członka zarządu określone w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zaistnienia kolejnej przesłanki, umożliwiającej orzekanie o odpowiedzialności osoby trzeciej, a mianowicie bezskuteczności egzekucji z majątku Spółki, organ II instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. prowadząc postępowanie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej strony jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki "P. – B." wykazał jej istnienie podejmując czynności w celu wyegzekwowania należności podatkowych określonych decyzją z dnia [...]. Skoro egzekucja wobec majątku Spółki okazała się bezskuteczna z uwagi na niemożność uzyskania jakiegokolwiek kontaktu ze Spółką pod wskazanym w Krajowym Rejestrze Sądowym adresem, jak też w związku z brakiem majątku ruchomego i nieruchomego, to strona - jako jedyny członek zarządu Spółki ponosi odpowiedzialność podatkową za zaległości podatkowe Spółki "P.-B." - stosownie do art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy podkreślił jednocześnie, iż przepisy Ordynacji podatkowej w przedmiocie orzekania o odpowiedzialności członka zarządu stosuje się także do byłego członka zarządu, o ile zobowiązanie podatkowe, które stało się zaległością podatkową, powstało w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki.

Odnosząc się do podniesionych zarzutów dotyczących prawidłowości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., Nr [...], określającej wymiar podatku od towarów i usług za miesiące od [...]. oraz ustalającej dodatkowe zobowiązanie podatkowe za miesiące [...]., organ odwoławczy wyjaśnił, że nie mogą one stanowić przedmiotu niniejszego postępowania, ponieważ postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie wymiaru podatku dla Spółki. Podniesiono, że stroną postępowania wymiarowego była Spółka z o.o. "P. – B." z siedzibą w R., nie zaś T. B. Zatem to Spółce przysługiwało prawo do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu podatkowym, jak i do złożenia odwołania. Z przysługujących jej praw Spółka nie skorzystała.

Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się również do żądania Strony w przedmiocie zwrotu należności podatkowych wynikających ze złożonych przez Spółkę deklaracji VAT-7 na dzień [...]. stwierdzając, że nie znajduje ono żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa podatkowego, bowiem rozliczenie podatku od towarów i usług za miesiące od [...]. określone zostało decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., Nr [...], co oznacza, że rozliczenie podatku od towarów i usług wynikające ze złożonych przez Spółkę deklaracji VAT-7 wyeliminowane zostało z obrotu prawnego.

Na powyższą decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. pismem z dnia [...]. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., w której wyrażono opinię, że niezrozumiałym jest przerzucenie odpowiedzialności za rzekome zobowiązania Spółki "P. – B." na osoby trzecie, w oparciu o prawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...]., Nr [...], w sytuacji gdy byłym ani obecnym władzom spółki nie dano możliwości ustosunkowania się do zarzutów. Skarżący podniósł, że decyzja o jego odpowiedzialności, jako byłego Prezesa Zarządu, zapadła bez umożliwienia mu odniesienia się do stawianych zarzutów w takcie prowadzonej w Spółce kontroli. Skarżący podkreślił, że przerzucono na niego odpowiedzialność za rzekome zobowiązania spółki, nie uwzględniając między innymi składanych w Urzędzie Skarbowym w R. deklaracji podatkowych w podatku od towarów i usług za okres, w którym to wynikły rzekome nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż podane w skardze.

Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mającym wpływ na rozstrzygniecie, dlatego też zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego.

I. Na podstawie art. 107 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej w przypadkach i w zakresie przewidzianych w rozdziale 15 odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie za zaległości podatkowe podatnika, jak również za:

- podatki nie pobrane oraz pobrane, a nie wpłacone przez płatników lub inkasentów,

- odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych,

- nie zwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek,

- koszty postępowania egzekucyjnego.

Stosownie do regulacji art. 108 § 2 pkt 1 i 2 lit. a) tej ustawy, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed:

1) upływem terminu płatności ustalonego zobowiązania;

2) dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Sąd zauważa, iż w aktach organu administracji znajduje się kopia dowodu doręczenia Spółce decyzji z dnia [...] roku, Nr [...] w sprawie podatku od towarów i usług (d.: karta nr 14 akt administracyjnych), która ze względu na jej nieczytelność nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, czy powyższe rozstrzygnięcie zostało doręczone w trybie art. 150 w związku z art. 151 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tego przepisu odpowiednio stosowanego, w przypadku niemożności doręczenia podatnikowi – osobie prawnej pisma w trybie art. 151:

1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę;

2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę.

Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym wyżej. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

W tym miejscu stwierdzić należy, że znajdująca się w aktach administracyjnych kopia doręczenia decyzji nie pozwala stwierdzić, że wszystkie ww. wymogi niezbędne dla przyjęcia domniemania doręczenia zostały spełnione, a w szczególności terminy awizowania oraz zwrotu i zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu wskazanym w powołanym przepisie.

Zdaniem Sądu prawidłowość doręczenia spółce decyzji tzw. "wymiarowej" budzi wątpliwości, w związku z tym niezbędne jest ustalenie, czy decyzja w przedmiocie podatku od towarów i usług wobec podatnika - Spółki "P.-B." została skutecznie doręczona. Postępowanie w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki może być wszczęte wyłącznie wówczas, gdy istnieje w obrocie prawnym skutecznie doręczona decyzja organu administracji określająca wysokość zobowiązania podatkowego w stosunku do podatnika, natomiast w przypadku zobowiązania ustalającego - po uprzednim upływie terminu płatności.

Mając na uwadze powyższe organ obowiązany jest kwestię doręczenia decyzji Spółce jednoznacznie wyjaśnić.

II. Przechodząc do dalszych zagadnień należy wskazać, że zgodnie z art. 116 § 1 wymienionej ustawy za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu, określona w art. 116 § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że istotnym w świetle zapadłego orzeczenia jest stan faktyczny związany z treścią rozstrzygnięcia zaskarżonej do Sądu decyzji.

Przesłankami orzekania o odpowiedzialności członka zarządu są:

1) powstanie zobowiązania w czasie pełnienia przez osobę trzecią funkcji członka zarządu,

2) bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika w całości lub w części,

3) niewykazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku winy w niepodjęciu działań w tym kierunku,

4) niewskazanie przez członka zarządu mienia podatnika umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej podatnika.

Zgodzić się należy z organem, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki "P.-B." w okresie powstania zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące wskazane przez organy podatkowe.

Organ jednak nie zbadał okoliczności związanych z tym, czy niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości lub postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Ocenę wystąpienia tej przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności osobę trzecią, należy dokonywać według kryteriów obiektywnych. Nie budzi wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie orzeczono o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych za okresy rozliczeniowe, w czasie których przebywał w areszcie śledczym. Powyższe potwierdza pismo Dyrektora Aresztu Śledczego w W. z dnia [...] r., z którego wynika, iż skarżący przebywał w izolacji penitencjarnej w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. (d. karta nr 90 akt administracyjnych). Zbadać zatem należało, czy pomimo tej okoliczności skarżący miał rzeczywisty wpływ na wykonywanie przez spółkę obowiązków publicznoprawnych.

W zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. organ administracyjny stwierdził, że w takich okolicznościach wykonywanie czynności zarządczych było "niewątpliwie utrudnione", jednak nie stało się niemożliwe (s. 4 decyzji). Organ nie poparł tego wniosku żadnymi dowodami, nie wykazał przesłanek uzasadniających to stwierdzenie, ograniczając się tylko do ogólnikowego określenia, iż tymczasowe aresztowanie nie usprawiedliwia braku zainteresowania działalnością Spółki. Tymczasem do ustalenia odpowiedzialności członka zarządu konieczne jest nie tylko wykazanie pozytywnych jej przesłanek, czyli bezskuteczności egzekucji zaległości podatkowej oraz powstania zobowiązania w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, ale także ustalenie, czy zaszły okoliczności wyłączające odpowiedzialność, skoro w aktach administracyjnych znajdują się dowody potwierdzające izolację penitencjarną skarżącego. W przedmiotowej sprawie organy ograniczyły się do wykazania przesłanek pozytywnych i należycie nie zbadały, nie zweryfikowały okoliczności wyłączających odpowiedzialność skarżącego za zaległości Spółki (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 października 2005 roku, sygn. akt I FSK 30/05).

Sąd zauważa, że w oparciu o przedstawiony materiał dowody nie można ustalić, czy T. B. pomimo przebywania w izolacji penitencjarnej mógł skutecznie wpływać na działalność Spółki. Ta okoliczność wymaga sprawdzenia.

Ponadto Sąd zauważa, iż z funkcji Prezesa Zarządu skarżący został odwołany uchwałą Walnego Zgromadzenia Spółki z dnia [...] roku. Okres izolacji penitencjarnej zakończył się dnia [...] roku. W konsekwencji należy ustalić, czy w okresie po tej dacie, tj. po dniu [...] roku, do dnia odwołania z funkcji Prezesa Zarządu były podstawy do wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Ustalić należy, jaka była kondycja finansowa Spółki w okresie, w którym skarżący pełnił funkcję członka Zarządu ze szczególnym uwzględnieniem okresu, gdy faktycznie mógł wykonywać funkcję członka zarządu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są poglądy, iż odpowiedzialność osoby trzeciej, o której mowa w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, nie może być skierowana wobec takiej osoby, która ani faktycznie nie pełniła obowiązków członka zarządu spółki, ani też nie miała możliwości pełnienia takich obowiązków w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe spółki. W związku z tym negatywne konsekwencje związane z przeniesieniem odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią nie mogą dotyczyć członków zarządów spółek osób, które nie miały w istocie żadnego wpływu na bieg spraw spółki w czasie powstania zaległości (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2005 roku, sygn. akt I FSK 257/05). W konsekwencji tego wskazano również, iż ekskulpacji z odpowiedzialności przyjętej w art. 116 Ordynacji podatkowej może dokonać jedynie taki członek zarządu, który miał wpływ na dokonywanie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości, albowiem tylko wówczas, gdy miał możliwość działania, może ponosić skutki podjęcia lub nie podjęcia tych czynności. Zatem a contrario nie należy obciążać odpowiedzialnością podatkową za zobowiązania spółki członka zarządu nie mającego wpływu na działalność tej spółki (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2006 roku, sygn. akt I FSK 114/05; wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 października 2006 roku, sygn. akt II FSK 1271/05; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2007 roku, sygn. akt I SA/Gd 341/07). Podobnej wykładni dokonał także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 października 2006 r., w sprawie o sygn. akt II UK 47/06, stwierdzając, iż posłużenie się w art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej określeniem "pełnienie obowiązków" wskazuje, że chodzi tu o rzeczywiste (czynne, faktyczne) ich wykonywanie, a nie tylko o piastowanie (bierne) funkcji, z którą te obowiązki są związane.

Nie przesądzając wyniku sprawy należy stwierdzić, ze w konsekwencji zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów określonych w art. 116 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Wyrażona w art.122 zasada prawdy obiektywnej oznacza obowiązek ustalenia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. Zasadę tę realizuje szereg przepisów o postępowaniu dowodowym, spośród których zasadnicze znaczenie ma art.187 §1, nakazujący zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz art. 191 tej ustawy, zgodnie z którym organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

O kosztach sądowych rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

L. kleczkowski H. Adamczewska – Wasilewicz U. Wiśniewska