Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 48/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za użytkowanie odbiorników telewizyjnych i radiowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 5391 (pięć tysiący trzysta dziewięćdziesiąt jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji, na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania spółki D. Sp. z o.o. z siedzibą w W., zwaną dalej także "skarżącą", od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] wydanej przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. ustalającej opłatę za używanie osiemdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i osiemdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 44 760,00 (słownie: czterdzieści cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt zł 00/100) oraz ustalającej opłatę za używanie dwustu pięćdziesięciu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 43 900,50 zł, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższych rozstrzygnięć doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu [...] sierpnia 2013 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 z późn. zm.), przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez O. przy ul. [...] na potrzeby prowadzonej działalności przez spółkę D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...]. Kontrola została przeprowadzona w obecności kierownika zespołu ekonomicznego głównej księgowej - I. G. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 453 sztuk. odbiorników radiofonicznych oraz 438 szt. odbiorników telewizyjnych różnych typów w pokojach w domkach oraz w pokojach biurowych. W protokole z kontroli znalazł się zapis: "Poinformowano o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych. Okazano dowód zarejestrowania [...] na 114 RTV", poza tym w rubryce oświadczenia (wyjaśnienia) osób zainteresowanych odnotowano: "Według oświadczenia I. G. okres użytkowania odbiorników RTV w kontrolowanym oddziale [...] wynosił 1 rok i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programów. Podłączenie do anteny naziemnej." Protokół z kontroli został podpisany przez kontrolujących oraz I. G. Do protokołu załączono oświadczenie I. G., opatrzone datą [...] sierpnia 2013 r., z którego wynika, iż 453 szt. odbiorników radiofonicznych i 438 szt. odbiorników telewizyjnych w lokalu zajmowanym przez skarżącą jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje są zajęte przez gości przebywających w ośrodku na wczasach, odbiorniki radiowe są w pokojach biurowych. Oświadczenie zostało podpisane przez I. G.

Organ I instancji pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W toku postępowania administracyjnego skarżąca przedstawiła "Odwołanie oświadczenia woli" sporządzone przez I. G., która uczestniczyła w kontroli oraz podpisała protokół z kontroli i oświadczenie. W ww. piśmie I. G. odwołała swoje oświadczenie woli z dnia [...] sierpnia 2013 r., złożone podczas kontroli i podkreśliła, iż nie była upoważniona do reprezentowania interesów skarżącej oraz do składania jakichkolwiek oświadczeń. Ponadto I. G. poinformowała, że dane określające ilość odbiorników zostały podane z posiadanego w księgowości wykazu i nie odnoszą się do stanu technicznego tych odbiorników, dodała również, że odbiorniki telewizyjne będące na wyposażeniu Oddziału w J. w większości stanowią odbiorniki starego typu, technicznie nieprzystosowane do natychmiastowego odbioru sygnału cyfrowego. Pani I. G. w odwołaniu podkreśliła, iż przekazana przez zespół kontrolny interpretacja przepisów ustawy o opłatach abonamentowych spowodowała, że miała mylne wyobrażenie o stanie rzeczywistym posiadanych odbiorników radiofonicznych.

Po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...] maja 2014 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie osiemdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i osiemdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 44 760,00 (słownie: czterdzieści cztery tysiące siedemset sześćdziesiąt zł 00/100) oraz ustalającą opłatę za używanie dwustu pięćdziesięciu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 43 900,50 zł. Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV, oświadczenia oraz materiału i wyjaśnień przedstawionych w sprawie.

W dniu [...] maja 2014 r. skarżąca wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2014 r., w którym zarzuciła:

1) naruszenie art. 40 § 2 zd. 1 K.p.a.;

2) naruszenie zasady praworządności tj. art. 6 K.p.a.;

3) naruszenie zasady prawdy obiektywnej tj. art. 7 K.p.a.;

4) naruszenie zasady informowania stron tj. art. 9 K.p.a.;

5) naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu tj. art. 10 § 1 K.p.a.;

6) naruszenie zasady przekonywania tj. art. 11 K.p.a.;

7) naruszenie art. 77 § 1 K.p.a.;

8) naruszenie art. 80 K.p.a.;

9) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zakresie dotyczącym uzasadnienia prawnego decyzji;

10) naruszenie art. 130 § 1 K.p.a.;

11) naruszenie art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z punktem 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej z dnia [...] maja 2014 r. otrzymanej z firmy F. Sp. z o.o., przedstawiciela producenta telewizorów F. w Polsce - na okoliczność wskazania, iż telewizory marki F. - 19 Model [...] w ilości 61 nie są zdolne do natychmiastowego odbioru programów z uwagi na fakt, iż posiadają jedynie wbudowany tuner DVB-T MPEG-2, a nie DVB-T MPEG-4, który umożliwia odbiór sygnału telewizji cyfrowej w Polsce.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska SA powołując się na posiadane kompetencje i podstawę materialno-prawną wydanego rozstrzygnięcia. Organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Przy czym, zgodnie z art. 2 ust. 2 w/w ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W świetle w/w uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. W myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5, który w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania.

Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] sierpnia 2014 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu w J. przy ul. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez skarżącą. Kontrola została przeprowadzona w obecności kierownika zespołu ekonomicznego głównej księgowej – I. G. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 453 sztuk odbiorników radiofonicznych oraz 438 sztuk odbiorników telewizyjnych różnych typów w pokojach i w domkach oraz w pokojach biurowych. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosi: 1 rok.

Organ odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 9, art. 10 § 1, art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez: błędne oznaczenie strony kontrolowanej oraz miejsca kontroli, sposobu przeprowadzenia kontroli (oparcie się na oświadczeniu złożonym przez I. G. odnośnie stwierdzenia zdolności do natychmiastowego odbioru odbiorników stwierdzonych podczas kontroli), brak parafki w miejscu dopisania informacji o okazaniu upoważnień osobom uczestniczącym w kontroli, brak przedstawiciela strony kontrolowanej w trakcie kontroli, niedostateczne wyjaśnienie obowiązujących przepisów przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania, wyjaśnił, iż z informacji zawartych w protokole z przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych wynika, że punktem kontrolowanym był O. przy ul. [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności przez D. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. [...]. Potwierdzeniem tego może być także treść zawarta na pieczątce firmowej, która została przystawiona na protokole z kontroli przez Panią I. G. Ustawodawca w art. 2 ust. 2 ustawy o opłatach abonamentowych wprowadził domniemanie, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny używa tego odbiornika, jeżeli znajduje się on w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Przy czym posiadanie w rozumieniu w/w ustawy zostało określone jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności Dla nałożenia stosownych obowiązków określonych w art. 7 ust. 6 tej ustawy wystarczające jest wskazanie, iż odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowanym przez przedsiębiorcę. Ustalenie, czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. W przedmiotowej sprawie z treści protokołu jasno wynika, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o oświadczenie I. G., która uczestniczyła w kontroli i z pewnością posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli skoro w tym zakresie udzieliła stosownych wyjaśnień. Ponadto, w toku czynności kontrolnych I. G. miała możliwość złożenia zastrzeżeń co do sposobu przeprowadzenia kontroli, czy też okoliczności w nim wskazanych tj. w zakresie ilości i rodzaju używanych przez skarżącą odbiorników, a także okresu ich używania. Mogła także oświadczyć, że nie posiada wiedzy w przedmiocie objętym kontrolą. Natomiast l. G. podpisała protokół jak i dołączone do protokołu oświadczenie bez zastrzeżeń. Zatem skarżąca w dniu kontroli dysponowała wiedzą niezbędną dla ustalenia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę dla organu I instancji do wydania decyzji administracyjnej. W ocenie organu II instancji brak było podstaw do odmowy wiarygodności temu oświadczeniu odnośnie wyposażenia pokoi, domków oraz pomieszczeń biurowych w odbiorniki rtv i ich technicznych możliwości odbioru programów.

Organ wyjaśnił, że w zakresie zarzutu dotyczącego kwestii braku przedstawiciela skarżącej w trakcie kontroli organ nie ma obowiązku przeprowadzenia kontroli w obecności kontrolowanego albo osoby przez niego upoważnionej. Żaden przepis prawa nie uzależnia ważności protokołu od podpisania go przez osoby upoważnione do składania oświadczeń woli zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego.

W ocenie organu odwoławczego, chybiony jest zarzut skarżącej odnośnie niedostatecznego wyjaśnienia obowiązujących przepisów przez organ I instancji w toku prowadzonego postępowania. Zdaniem Ministra Administracji i Cyfryzacji, w korespondencji kierowanej do skarżącej lub jej pełnomocnika, organ I instancji wielokrotnie informował o obowiązujących przepisach. Kwestie związane z obowiązkiem uiszczania abonamentu są powszechnie znane, zwłaszcza w związku ze wzmożoną kampanią przypominającą i nakłaniającą do opłacania abonamentu, a ponadto uregulowane obowiązującymi przepisami prawnymi. Skarżąca będąca jednocześnie przedsiębiorcą powinna znać przepisy prawa, zważywszy, że obowiązek rejestracji odbiorników ciąży na każdej osobie używającej odbiornika, zaś uregulowania dotyczące terminu, w którym należy dokonać rejestracji są tożsame dla wszystkich osób bez względu na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej.

Zdaniem organu odwoławczego, chybiony jest również zarzut odnośnie naruszenia przez organ I instancji art. 77 § 1 oraz art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. W realiach niniejszej sprawy organ należycie wypełnił ciążące na nim obowiązki. Materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. W toku prowadzonego postępowania Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska SA zwracał się do strony o dodatkowe wyjaśnienia w sprawie, które były następnie brane przez niego pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Mając na uwadze powyższe w toku postępowania organ I instancji uznał, iż nie ma potrzeby przeprowadzenia dodatkowych dowodów, które mogłyby mieć znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego. Jednocześnie organ odniósł się do wszystkich zarzutów i kwestii podniesionych w pismach skarżącej do organu I instancji. Należy podkreślić, iż organ nie ma obowiązku wydawania decyzji zgodnie z żądaniami skarżącej przedstawionymi w pismach do organu, bądź też uznawania za udowodnione okoliczności, o których skarżąca informuje. Organ nie ma obowiązku wydawania decyzji zgodnie z żądaniami skarżącej przedstawionymi w pismach do organu, bądź też uznawania za udowodnione okoliczności, o których skarżąca informuje.

Również zdaniem Ministra Administracji i Cyfryzacji nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niezamieszczenie w treści uzasadnienia faktycznego do wydanej decyzji dowodów, na których organ się oparł wydając decyzję, a to poprzez niewskazanie dowodów na poinformowanie skarżącej o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W ocenie organu odwoławczego, świadectwem dochowania tych obowiązków jest treść uzasadnienia podjętej decyzji. Wydana decyzja została właściwie uzasadniona, a organ nie ma obowiązku wydawania decyzji zgodnie z żądaniami skarżącej przedstawionymi w pismach do organu, bądź też uznawania za udowodnione okoliczności, o których ona informuje.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 130 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wskazanie w decyzji organu I instancji 14 dniowego terminu na uiszczenie opłaty, organ II instancji wyjaśnił, iż istotnie, ustawa abonamentowa terminu takiego nie ustanawia. Niemniej, nawet jeśli za niewystarczający uznać termin, w którym decyzja staje się z mocy k.p.a. wykonalna, to kwestia ta jest jasno uregulowana w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej który stanowi, że "Termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego".

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z korespondencji mailowej z dnia [...] maja 2014 r. otrzymanej z firmy F. Sp. z o.o., przedstawiciela producenta telewizorów F. w Polsce - na okoliczność wskazania, iż telewizory marki F. 19 Model [...] w ilości 61 nie są zdolne do natychmiastowego odbioru programów z uwagi na fakt, iż posiadają jedynie wbudowany tuner DVB-T MPEG-2, a nie DVB-T MPEG-4, który umożliwia odbiór sygnału telewizji cyfrowej w Polsce, organ II instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, tym bardziej, iż okoliczności, które miałyby być udowodnione przy pomocy tego dowodu nie przyczyniłyby się do wyjaśnienia sprawy. Zdaniem Ministra Administracji i Cyfryzacji, w świetle twierdzeń zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. pozyskanych na podstawie oświadczenia złożonego przez I. G. oraz materiału zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania nie budzi wątpliwości, że w dniu kontroli w lokalu znajdowało się sto dziewięćdziesiąt cztery odbiorniki telewizyjne zdolne do natychmiastowego odbioru programu oraz czterysta pięćdziesiąt trzy odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Tym samym odbiorniki te powinny być zarejestrowane w okresie 14 dni od daty wejścia w ich posiadanie.

Od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 15 w zw. z art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

2) przepisów postępowania, tj. art. 136 w zw. z art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego, mimo iż wnosiła o to skarżąca oraz dołączyła do złożonego odwołania dowód, który jednoznacznie wskazywał na konieczność dokładnego wyjaśnienia zgłoszonej przez skarżącą kwestii, a to z uwagi na fakt, iż przedstawiciel dystrybutora telewizorów marki F. stwierdził, iż model oznaczony nr [...] nie posiada wbudowanego dekodera DVB-T (Mpeg-4), a jedynie posiada dekoder DVB-T (Mpeg-2). Z uzyskanego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, iż model ten faktycznie posiada wbudowany dekoder DVB-T, bez wskazania konkretnego rodzaju tego dekodera;

3) przepisów postępowania tj. art. 77 § 1 w zw. art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie;

4) przepisów postępowania tj. art. 78 § 1 w zw. art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego zgłoszonego przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu I instancji;

5) przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

6) art. 77 i n. ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez ich niezastosowanie w trakcie kontroli;

7) art. 6 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 2 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych w związku z punktem 1 załącznika do Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie wymagań technicznych i eksploatacyjnych dla urządzeń konsumenckich służących do odbioru cyfrowych naziemnych transmisji telewizyjnych poprzez uznanie, że wszystkie niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne w ilości sztuk 80 są zdolne do natychmiastowego odbioru programu.

Wobec podniesionych powyżej zarzutów wniosła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt c) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie decyzji organu II instancji w całości;

2) na podstawie art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie decyzji organu I instancji w całości;

3) na podstawie art. 61 § 2 pkt 1) ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji;

4) dodatkowo na podstawie art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu II instancji obowiązku zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: "p.p.s.a.").

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów, w ocenie Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.

Nie ulega wątpliwości, że konstytucyjna zasada działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) oznacza, że kompetencja do działania organu musi mieć wyraźne oparcie w obowiązujących normach prawnych i nie można jej domniemywać. Wydanie decyzji może więc nastąpić tylko wówczas, gdy istnieje przepis stanowiący podstawę do podjęcia takiego działania przez organ administracji (art. 6 k.p.a.). W niniejszej sprawie taką podstawę stanowił art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ww. ustawy, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe, zaś w myśl ust. 2 tego artykułu domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, o czym stanowi ust. 4 art. 2 ustawy. Jedyne ograniczenie tej zasady ustawodawca wprowadził w ust. 5 art. 2 ustawy określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Wykładnia literalna i funkcjonalna powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że adresatem normy prawnej jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej, przy czym wyraz "używanie" stanowi domniemanie zakładające, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.

W myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator publiczny, o którym mowa w art. 5 ust. 1 tej ustawy, a nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.

Z treści przepisów ww. ustawy wynika także, że w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, przeprowadzający kontrolę wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 tej ustawy. Od decyzji służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności, zgodnie z ust. 7 art. 7 ustawy.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 77 i n ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przez jego niezastosowanie Sąd stwierdza, że jest on bezpodstawny. Po pierwsze, o ważności kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie decyduje przeprowadzenie jej w obecności osoby prowadzącej daną działalność gospodarczą, czy też osoby kierującej danym przedsięwzięciem, bowiem kontrola ta nie jest kontrolą działalności gospodarczej. W związku z tym nie jest konieczne, aby brała w niej udział osoba uprawniona do reprezentowania strony albo osoba przez nią upoważniona. Wystarczy, aby w kontroli uczestniczyła osoba posiadająca wiedzę na temat ilości używanych przez stronę odbiorników RTV oraz okresu, w jakim były one używane. Skoro, jak wyżej wskazano, I. G. jako osoba obecna uczestniczyła w kontroli i złożyła do protokołu kontroli precyzyjne i wyraźne oświadczenia wiedzy w zakresie niezbędnym do nałożenia przewidzianych przez ustawę o opłatach abonamentowych obowiązków, należy uznać to za dowód w myśl art. 75 § 1 k.p.a.

Po drugie, także w orzecznictwie dotyczącym opłat abonamentowych utrwalony jest pogląd, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie mają zastosowania. W wyroku z dnia 9 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 92/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny powołał się w tej mierze na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z 9 września 2004 r. (sygn. akt K 2/03 opubl. OTK-A 2004/8/83), wypowiedział się na temat charakteru tej opłaty. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny - abonament to przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa. Jest to więc danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym. Zrazem abonament mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega w zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony abonament jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód publiczny pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, dodatkowym argumentem świadczącym, że do kontroli przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych nie mają zastosowania przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej jest treść ustawy z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 18, poz. 97; dalej: ustawa o zmianie), która m.in. wprowadziła obowiązek uprzedzania przedsiębiorcy o zamiarze dokonania kontroli (art. 79 ust. 1 ustawy o działalności gospodarczej). W art. 2-63 tej ustawy dokonano zmian w 62 ustawach regulujących określone rodzaje działalności gospodarczej. W 52 ustawach zawarto przepisy nakazujące wprost stosowanie rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zatytułowanego "Kontrola działalności gospodarczej przedsiębiorcy", w przypadku poszczególnych rodzajów kontroli. Świadczy to o kompleksowym charakterze tej regulacji. Pośród wymienionych w ustawie o zmianie ustaw, w których wprowadzono obowiązek dokonywania kontroli zgodnie z rozdziałem 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie wymieniono ustawy o opłatach abonamentowych. Należy więc uznać, że nie było zamiarem ustawodawcy, aby kontrola rejestracji odbiorników, nawet użytkowanych w działalności gospodarczej odbywała się w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Wskazać także należy, że obowiązek zarejestrowania odbiorników telewizyjnych i radiowych oraz uiszczenia za nie opłaty wynika z ustawy o opłatach abonamentowych i dotyczy zarówno osób fizycznych posiadających odbiorniki w gospodarstwach domowych, jak i przedsiębiorców. Unormowania zawarte w w/w ustawie, w szczególności art. 7, nie dotyczą zatem kontroli działalności gospodarczej, a kontroli używania odbiorników i tym samym powołane w skardze przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej nie mają do niej zastosowania.

Podstawą prowadzenia kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV jest art. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 18 września 2008 r. (Dz. U. nr 178, poz. 1100) w sprawie określania jednostek operatora publicznego przeprowadzających kontrolę wykonania obowiązków rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz uiszczania opłat abonamentowych za ich używanie, wzoru upoważnienia do wykonania czynności kontrolnych oraz zasad i trybu wydawania tych upoważnień.

Powołane przepisy nie regulują w sposób kompleksowy zasad i trybu przeprowadzania kontroli tego rodzaju, co nie oznacza, że w zakresie nieuregulowanym winny być stosowane przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przyjęcie takiego rozwiązania bezpodstawnie różnicowałoby sytuację prawną osób używających niezarejestrowanych odbiorników RTV w zależności od tego, czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też nie, a jednocześnie uniemożliwiałoby sprawdzenie, czy określony podmiot respektuje swoje obowiązki ustawowe.

Z powyższego względu zarzuty skarżącej stawiane w tym zakresie są bezpodstawne.

W niniejszej sprawie organ kontrolujący (operator publiczny), działając w oparciu o przepisy ustawy o opłatach abonamentowych przeprowadził kontrolę w dniu [...] sierpnia 2013 r. wypełniania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, w miejscu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej. Z ustaleń organu, wynika, że kontrola odbyła się w obecności pracownika I. G., która udzielała kontrolującym informacji. Na podstawie oświadczenia złożonego przez I. G. oraz materiału zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania organ ustalił, iż w dniu kontroli w skontrolowanym lokalu znajdowało się sto dziewięćdziesiąt cztery odbiorniki telewizyjne zdolne do natychmiastowego odbioru programu oraz czterysta pięćdziesiąt trzy odbiorniki radiofoniczne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Z uwagi na zarejestrowanie 114 odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych, organ stanął na stanowisku, że nałożona kara pieniężna zostanie nałożona w związku z używaniem osiemdziesięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i radiofonicznych oraz dwustu pięćdziesięciu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Jednakże spór w sprawie niniejszej sprowadza się do ustalenia właściwej ilości i stanu technicznego posiadanych przez skarżącą odbiorników telewizyjnych, a konkretnie 61 sztuk odbiorników telewizyjnych marki F. 19 Model [...], bowiem w ocenie skarżącej nie są one zdolne do natychmiastowego odbioru programu. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska wskazała jako dowód w sprawie wydrukowaną korespondencję mailową otrzymaną przez skarżącą od producenta urządzenia, z której wynika, iż model telewizora [...] posiada jedynie dekoder DVB-T (Mpeg-2) a nie Mpeg-4.

W zakresie tych rozbieżności, w ocenie Sądu na uwzględnienie zasługuje zarzut strony dotyczący naruszenia art. 77 § 1, 78 w związku z art. 136 k.p.a. poprzez niewyczerpujące ustalenie stanu faktycznego w zakresie ilości odbiorników telewizyjnych, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W toku postępowania administracyjnego skarżąca bowiem podważała spełnianie tej okoliczności przez 61 sztuk odbiorników telewizyjnych marki F. 19 Model [...], który posiada jedynie dekoder DVB-T (Mpeg-2) a nie Mpeg-4. Skoro nie ustalono ostatecznie tej okoliczności brak jest możliwości jednoznacznego stwierdzenia, że wysokość nałożonej kary została nałożona przez organ w sposób prawidłowy W tym stanie rzeczy zasadnie skarżąca podnosi, że w sprawie nie dokonano wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co skutkuje wadliwością wydanych rozstrzygnięć w sprawie. Ponownie rozstrzygając sprawę organ przeprowadzi postępowanie w kierunku wskazanym przez Sąd i w zależności od poczynionych ustaleń wyda rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja nie może się ostać i podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 wyroku Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.