Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1699/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151, 132
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 10
journal: Dz.U. 2011 nr 22 poz 114
law: Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Adam Lipiński Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2015 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego uchylającego rozkaz personalny w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...], uznała P. K. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej.

W dniu [...] grudnia 2009 r. skarżący złożył wniosek w trybie art. 111 § 1 k.p.a., tj. o uzupełnienie orzeczenia, mylnie potraktowany przez organ jako odwołanie od orzeczenia z dnia [...] października 2009 r.

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], utrzymała w mocy orzeczenie Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w sprawie niezdolności strony do zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym orzeczeniem, Dowódca 1 Bazy [...] w T. rozkazem personalnym z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 ust. 3, art. 115 ust. 2 i 3 i art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), zwolnił skarżącego P. K. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go w stan spoczynku wskutek ustalenia przez Wojskową Komisję Lekarską niezdolności do służby wojskowej.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], stwierdziła nieważność orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa i w uzasadnieniu podano, że skarżący wniósł w przedmiotowej sprawie wniosek o uzupełnienie decyzji, mylnie potraktowany przez organy obu instancji jak odwołanie od orzeczenia organu I instancji.

W tej sytuacji skarżący w dniu [...] lipca 2010 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Dowódca [...] Okręgu Wojskowego pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności rozkazu z dnia [...] kwietnia 2010 r. uzasadniając to faktem, że nie jest on decyzją administracyjną.

Na skutek odwołania skarżącego od powyższego pisma, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność odwołania.

Na powyższe postanowienie P. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w wyniku czego wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 197/11, uchylono zaskarżone postanowienie stwierdzając, że nie podlega ono wykonaniu. W uzasadnieniu podano, że zaskarżone postanowienie jest postanowieniem formalnym, bo stwierdzając niedopuszczalność wniesienia odwołania zamyka drogę do merytorycznego rozpoznania tego środka. Ocena zgodności z prawem omawianego rozstrzygnięcia ogranicza się więc wyłącznie do badania poprawności zastosowania przepisów postępowania, stąd podnoszone w skardze kwestie dotyczące istoty sprawy na tym etapie postępowania nie mogły być brane pod uwagę. W ocenie Sądu, pomimo że Dowódca [...] Okręgu Wojskowego wydał stosowne rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2010 r. w formie pisma, to jednak zawiera ono wszystkie elementy decyzji i powinno być jako taka traktowane. Stąd też Sąd zalecił, iż ponowne rozpoznanie sprawy winno nastąpić z uwzględnieniem poczynionych przez niego uwag.

W związku z powyższym, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wskutek kolejnej skargi P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję, Sąd wyrokiem z dnia 7 września 2011 r. sygn. II SA/Bd 915/11, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu podał, że choć sentencja rozstrzygnięcia organu II instancji jest niewadliwa, to jego uzasadnienie posiada wady, które winien był usunąć Sąd poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji. Pomijając już fakt, że większość uzasadnienia zaskarżonej decyzji zawiera obszerne cytaty innych rozstrzygnięć, z których trudno się zorientować, czy nie stanowią poglądu organu reprezentowanego w przedmiotowej sprawie, to co ważniejsze, zupełnie nie odnoszą się do istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy faktu uchylenia rozkazu personalnego, w stosunku do którego strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności.

W wykonaniu zaleceń powyższego wyroku, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], uchylił decyzję nr [...] Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] w T. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej.

Natomiast wcześniej, Dowódca 1. Bazy [...] rozkazem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], mając za podstawę art. 154 § 1 k.p.a., uchylił rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. i skutkiem powyższego rozkazu personalnego było przywrócenie skarżącego do zawodowej służby wojskowej, co znalazło odzwierciedlenie w rozkazie personalnym Dowódcy 1 Bazy [...] w T. z dnia [...] września 2010 r., na podstawie którego został on ujęty na ewidencji i zaopatrzeniu finansowym macierzystej jednostki wojskowej.

Następnie w odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2010 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], Dowódcy 1. Bazy [...] uchylającego rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], Dowódca [...] Okręgu Wojskowego pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...], odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powyższego rozkazu.

Od tego rozstrzygnięcia P. K. wniósł odwołanie do Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych, który decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...], utrzymał je w mocy.

Decyzja powyższa stała się przedmiotem skargi skarżącego P. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 318/12, uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że nie może być wykonana w całości. W uzasadnieniu podano, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w innym zakresie, co oznacza brak podstaw do zastosowania art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Dalej Sąd wskazał, iż organ odwoławczy uznając, że wniosek skarżącego dotyczył decyzji ostatecznej, winien był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylić rozstrzygnięcie pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, uwzględniając jednocześnie zmianę właściwości organów wynikającą z art. 10 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 22, poz. 114).

Mając na względzie uwagi poczynione przez Sąd w powyższym wyroku, Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] w T. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej i przekazał sprawę następcy prawnemu do ponownego rozpatrzenia.

Natomiast z uwagi na treść art. 10 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 22, poz. 114), Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 1 i § 2 k.p.a., stwierdził wydanie decyzji Dowódcy 1 Bazy [...] w T. nr [...] z naruszeniem prawa.

Od decyzji tej P. K. wniósł odwołanie do Szefa Sztabu Generalnego WP zarzucając naruszenie art. 158 § 2 k.p.a., poprzez wadliwe jego zastosowanie w sprawie i uznanie, że niemożliwym było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] oraz naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo że organ uznał, iż powyższa decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie art. 116 ust. 1 i 3 w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, przez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, że w sprawie istniała prawna możliwość reaktywacji stosunku służbowego, pomimo takiego zakazu ustawowego. W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy, poprzez przyznanie prawa do wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej. Wniósł także o wskazanie w uzasadnieniu wydanej decyzji organu właściwego do wypłaty odszkodowania wraz z odsetkami ustawowymi od chwili wymagalności, tj. od dnia [...] sierpnia 2010 r.

Szef Sztabu Generalnego WP decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że przepis art. 158 § 2 k.p.a. wprowadza szczególny rodzaj decyzji wydawanej wówczas, gdy jednocześnie występują przesłanki pozytywne i negatywne stwierdzenia nieważności. Decyzja jest dotknięta wadą nieważności, na co wskazuje wynik postępowania wyjaśniającego w sprawie, ale jednocześnie występują okoliczności wymienione w art. 156 § 2 k.p.a., tj. upływ czasu, w którym dopuszczalne było stwierdzenie nieważności lub też nieodwracalność skutków prawnych decyzji. Dalej podał, że skarżący w dniu [...] września 2010 r. potwierdził osobiście odbiór polecenia wyjazdu służbowego kierującego go do 1 Bazy [...] w T. od dnia [...] września 2010 r., gdy wymieniony stawił się w tym dniu, a rozkazem z tego dnia został ujęty na ewidencję i zaopatrzenie finansowe. Jednocześnie rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], Dowódca 1 Bazy [...] polecił wypłacić skarżącemu zaległe uposażenie za miesiące: maj, czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień. W ocenie organu skutkiem powyższej decyzji, wydanej z rażącym naruszeniem prawa, było przywrócenie skarżącego do zawodowej służby wojskowej. Jednakże decyzja ta, wydana w oparciu o przepis art. 154 § 1 k.p.a., wywołała jednocześnie nieodwracalne skutki prawne w postaci przywrócenia P. K. do zawodowej służby wojskowej. Odnosząc się zaś do zarzutu o naruszeniu art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ stwierdził, że odszkodowanie, o którym mowa w jego ust. 3, przysługuje żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który do służby nie został przywrócony. Należy przyjąć, że w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej, żołnierz taki będzie mógł ubiegać się o powołanie do służby na zasadach ogólnych. Zatem odszkodowanie w oparciu o ten przepis nie będzie przysługiwało w przypadku przywrócenia żołnierza do służby i wypłacenia mu zaległego uposażenia, co w sprawie miało miejsce.

W wyniku wniesionej skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 września 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 788/13, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych uznając, iż rozkaz personalny Dowódcy 1 Bazy [...] nr [...], nie wywoływał nieodwracalnych skutków prawnych, a tym samym istniały podstawy do stwierdzenia jego nieważności.

W tej sytuacji Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], stwierdził nieważność rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu podał, iż w przedmiotowej sprawie Dowódca 1 Bazy [...] wydając rozkaz personalny nr [...] rażąco naruszył przepisy art. 154 § 1 k.p.a. oraz art. 116 ust. 1 – 3 ustawy pragmatycznej. Wskazał, iż powyższe przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowią, że w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13 – 15 lub w art. 112 ust. 1 pkt 1 ustawy, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikały dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. W przypadkach, o których mowa, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Organ uznał, iż treść rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu stanowiącego podstawę prawną rozkazu, a skutki, jakie przedmiotowy rozkaz wywołuje są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Skarżący w dniu [...] kwietnia 2014 r., tj. z zachowaniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 111 § 1 k.p.a., wystąpił z wnioskiem o uzupełnienie powyższej decyzji poprzez wypowiedzenie się w przedmiocie prawa do jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej lub wskazania podmiotu zobowiązanego do wypłaty przedmiotowego świadczenia.

Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], odmówił uzupełnienia przedmiotowej decyzji i wskazał w uzasadnieniu, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] jest decyzją wydaną na wniosek strony dotyczący stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] i ma charakter kasacyjny. W związku z powyższym nie może regulować kwestii merytorycznych i nawet w uzasadnieniu nie powinna wskazywać pożądanego przyszłego rozstrzygnięcia. Ponadto organ stwierdził, iż właściwym w sprawie wypłaty odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, jest Komendant [...] Wojskowego Oddziału Gospodarczego.

W odwołaniu z dnia [...] maja 2014 r. od decyzji Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 116 ust. 2 i 3 ustawy pragmatycznej, poprzez nieujęcie w treści decyzji, że stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] uchylającego rozkaz personalny Dowódcy 1 [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia go z zawodowej służby wojskowej powoduje ten skutek, że data zwolnienia nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ, a tym samym, że stronie przysługuje odszkodowanie.

Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując opisany powyżej stan faktyczny – podał, że w związku z faktem, iż przedmiotem zaskarżonej decyzji było stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], nie było podstaw prawnych do rozstrzygania powyższą decyzją o prawie do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, bowiem sprawa odszkodowania jest odrębną sprawą administracyjną, a decyzja administracyjna stwierdzająca nieważność innego aktu w trybie określonym w art. 156 § 1 pkt 2 posiada charakter kasacyjny i w związku z tym nie może rozstrzygać merytorycznie żadnych innych kwestii. W dalszej części stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia [...] września 2010 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], zasługuje na uwzględnienie. Mianowicie organ ten działając na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., uchylił własny rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], stwierdzający zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z ustaleniem przez wojskową komisję lekarską niezdolności do służby. Zgodnie z treścią art. 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Dalej zaznaczono, że uchylany rozkaz, choć pierwotnie miał charakter deklaratoryjny (zgodnie z art. 115 ust. 2 ustawy pragmatycznej potwierdzono nim jedynie stan prawny powstały wskutek prawomocnego orzeczenia RWKL w Warszawie i nie kształtował uprawnień strony), to z chwilą odpadnięcia podstawy zwolnienia, jaką w przedmiotowej sprawie było orzeczenie RWKL (decyzją CWKL stwierdzono nieważność tego orzeczenia), rozkaz personalny nr [...] uzyskał charakter decyzji konstytutywnej, stanowiącej samodzielną podstawę zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej (taki charakter powyższego rozkazu został potwierdzony wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2011 r. sygn. akt. II SA/Bd 197/11). Z chwilą kiedy rozkaz personalny nr [...] uzyskał charakter decyzji administracyjnej konstytutywnej, to [...] P. K. nabył na jego podstawie uprawnienia, w tym m.in. uprawnienia finansowe związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że organ uchylając rozkaz personalny nr [...] dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa. Rozkaz uchylający, tj. rozkaz personalny nr [...] został bowiem wydany w oparciu o przepisy prawa, które nie miały zastosowania w niniejszej sprawie, a tym samym został wydany bez podstawy prawnej. Mianowicie art. 154 § 1 k.p.a. nie mógł być podstawą prawną uchylenia rozkazu personalnego nr [...] z uwagi na fakt, iż na jego mocy strona nabyła szereg uprawnień związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Wobec powyższego uznano, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. Z kolei zarzut, że w związku ze stwierdzeniem nieważności powyższego rozkazu personalnego przysługuje skarżącemu odszkodowanie, należy uznać za nieuzasadniony. Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych słusznie wskazał w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], iż decyzja stwierdzająca nieważność winna mieć charakter kasacyjny i nie może regulować kwestii merytorycznych, a nawet w uzasadnieniu nie powinna wskazywać pożądanego przyszłego rozwiązania. Słuszność stanowiska organu pierwszej instancji potwierdza orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 sierpnia 1987 r. sygn. akt IV SA 393/87, w którym podkreślono, że: "Organ nadzoru, stwierdzając nieważność decyzji ostatecznej, działa jak organ kasacyjny, nie może więc w swojej decyzji rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej". Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 1400/09, gdzie wskazano, iż "w wyniku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności może być wydana tylko decyzja kasacyjna – stwierdzająca nieważność lub decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności – a nie ma możliwości rozstrzygania co do istoty sprawy".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. K. wniósł o uchylenie w całości decyzji organów obu instancji, z jednoczesnym zawarciem w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wskazówek, co do dalszego postępowania w sprawie, które będzie wiążące dla organów oraz wypowiedzenie się sądu w zakresie jego uprawnienia do prawa do wypłaty odszkodowania wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę w wypłacie odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy oraz w tym zakresie ustalenia rozpoczęcia biegu terminu ich wypłaty, zobowiązanie organu do przekazania do Sądu całości akt postępowania administracyjnego I i II instancji oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych zarzucając:

a) naruszenie art. 104 § 2 k.p.a, poprzez zaniechanie rozpoznania w niej meritum sprawy, co do prawa skarżącego do jednorazowego odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, iż utrwalone już w tej materii orzecznictwo sądów administracyjnych w tego typu podobnych sprawach stoi na jednolitym stanowisku, co do treści decyzji uchylającej lub/i stwierdzającej nieważność zwolnienia żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej.

b) naruszenie art. 116 ust. 3 w zw. z art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej, poprzez błędne uznanie, że w niniejszej sprawie nie ma możliwości zastosowania w treści wydanej decyzji, jako podstawy prawnej art. 116 ust. 3 ustawy, i z tego powodu nieprzyznanie skarżącemu prawa do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy, który to pogląd należy uznać oczywiście za wadliwy.

W uzasadnieniu powołał się na treść art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej i stwierdził, iż nastąpiło jego naruszenie, bowiem w zaskarżonej decyzji poza stwierdzeniem jej nieważności, winna się znaleźć kwestia prawa do odszkodowania. Reasumując, wydanie decyzji z naruszeniem prawa powoduje, że z obrotu prawnego zostaje wyeliminowany rozkaz Dowódcy 1 Bazy [...] Rozkazu Personalnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., ustala się, że jego data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie i przyznaje się prawo do odszkodowania, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Generalny Rodzajów Sił Zbrojnych wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżone orzeczenie zostało wydane zgodnie z prawem. Stwierdzić bowiem należy, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prowadzonym w trybie nadzoru, ustaleniu podlega, czy konkretna decyzja jest dotknięta którąś z wad przewidzianych w art. 156 1 pkt 1 – 6 k.p.a. lub w przepisach odrębnych, do których odsyła punkt 7 tegoż przepisu, w których wprost ustanowiono klauzulę nieważności. Natomiast w rozpoznawanej sprawie stwierdzenie nieważności dotyczyło rozkazu personalnego Dowódcy 1 Bazy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], uchylającego rozkaz personalny tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], mocą którego zwolniono skarżącego P. K. z zawodowej służby wojskowej. Dodać w tym miejscu należy, że instytucja stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji, bowiem stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z porządku prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych ciężkimi wadami, wymienionymi we wspomnianym już wyżej art. 156 § 1 k.p.a. Redakcja tego ostatniego przepisu, jak i nadzwyczajny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej. Z tego też powodu działanie organu w trybie nadzwyczajnym wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Stąd też w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, organ prowadzący to postępowanie nie może rozstrzygać wszystkich zagadnień będących przedmiotem postępowania toczącego się w trybie zwykłym, co w konsekwencji sprowadza się do faktu, że obowiązkiem organu administracji jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przepisem art. 156 § 1 k.p.a. Zatem podkreślenia wymaga, że w powyższym postępowaniu organ nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, a jego działanie ma – jak słusznie zauważył organ – charakter kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej. Stąd też organ nie przeprowadza od początku postępowania głównego, nie dokonuje ustaleń stanu faktycznego i nie rozstrzyga – co najistotniejsze – innych zagadnień, a w rozpoznawanej sprawie zarzut skarżącego sprowadza się do zasadniczo do zaniechania przyznania w zaskarżonej decyzji odszkodowania w trybie art. 116 ust. 3 ustawy pragmatycznej, lecz wyłącznie ocenia się, czy kontrolowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w ustawie. Powoduje to ponadto, wobec tak zakreślonych granic postępowania nadzwyczajnego, że organ administracji, nie ma ustawowych kompetencji do gromadzenia nowych dowodów w sprawie. Pogląd ten jest już utrwalony w judykaturze, w którym trafnie akcentuje się dodatkowo, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie może służyć jako narzędzie do eliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami procesowymi lub materialnymi, które nie stanowią przesłanek stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 828/13, wyrok Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Białymstoku z 6 listopada 2014 r. sygn. akt II SA/Bk 754/14, w Krakowie z 7 maja 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 1139/12, w Warszawie z 27 listopada 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 1136/13). Stanowisko takie znajduje również swoje uzasadnienie w poglądzie doktryny, gdzie stwierdza się, że "Organ administracyjny, w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w wadliwej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny. W związku z tym w swej decyzji rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy (vide: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz 6 wydanie, B. Adamiak/J. Borkowski, Wydawnictwo C. H. Beck Warszawa 2004, str. 711).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.