Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1025/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.138 par 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.7 w zw/ z art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.140 ust. 1 pkt 3 a lit. a
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a." oraz art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania R. S., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] orzekającą, w pkt 1, o cofnięciu R. S. (dalej: "strona" lub "skarżący") uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi według kategorii B prawa jazdy, a w pkt 2 o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu ww. decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy.

W związku z wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] października 2018 r. ww. decyzją organ I instancji orzekł o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi według kategorii B prawa jazdy, uzasadnionego popełnieniem przezeń w okresie dwóch lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Organ I instancji wskazał, że strona uzyskała uprawnienie do kierowania pojazdami według kat. B prawa jazdy w dniu [...] listopada 2015 r. na mocy decyzji organu, w następstwie której wydano mu po raz pierwszy prawo jazdy. W dniu [...] lipca 2016 r. strona, kierując samochodem osobowym, popełniła przestępstwo przeciwko komunikacji stypizowane w art. 177 § 1 Kodeksu karnego, za które został skazany przez Sąd Rejonowy S. - [...] w S. wyrokiem z dnia [...] października 2018 r., sygn. akt [...], zmienionym wyrokiem Sądu Okręgowego w S. sygn. akt [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. wyłącznie w zakresie punktu 3. dotyczącego kwestii zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego, poprzez jego uchylenie.

W takiej sytuacji, organ uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 140 ust. 1

pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji, której zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:

a) art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w tym również brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a to poprzez stwierdzenie, że okoliczności takie jak nienaganna postawa życiowa skarżącego, niekaralność, brak kolizji drogowych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu użytkowników ruchu pozostaje bez wpływu na prawidłowość decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami,

b) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do działań organu, przede wszystkim, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i podjęcie decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku stwarzania zagrożenia przez skarżącego na drodze, braku karalności w tym zakresie (brak punktów karnych) i wydania zaskarżonej decyzji po roku od uprawomocnienia się wyroku [...],

c) obrazę zasady praworządności, tj. art. 6 k.p.a., poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na podstawie prawnej, która nie istniała w chwili jej wydania, co w konsekwencji sprowadziło się do tego, iż organ administracji publicznej nie działał na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a także polegającego na tym, że organ administracji publicznej wielokrotnie w uzasadnieniu dopuścił się błędnej interpretacji przepisu już uchylonego przez nowelizację,

d) obrazę zasady przekonywania, tj. art. 11 k.p.a., poprzez nienależyte wyjaśnienie przez organ administracji publicznej zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy wydaniu kwestionowanej decyzji, a w szczególności poprzez zastosowanie trybu natychmiastowej wykonalności, podczas gdy organ administracji publicznej oparł się wyłącznie na przesłankach wynikających z przepisu o rygorze, a nie odniósł się do stanu faktycznego przy jego ocenie;

e) art. 107 § 1 k.p.a., poprzez wskazanie w kwestionowanej decyzji na podstawę prawną, która nie istniała w chwili wydania tejże decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia powołanego przepisu przez fakt, iż decyzja ta dotknięta jest wadą formy,

f) art. 108 § 1 k.p.a. wobec niezaistnienia przesłanek zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na niezastosowanie przez Sąd Okręgowy

w S. w wyroku z dnia [...] sierpnia 2018 r. środka karnego w postaci orzeczenia zakazu kierowania pojazdami przez stronę, nie ma on żadnych punktów karnych, a zdarzenie miało miejsce blisko 3 lata temu i w tym okresie strona nigdy nie naruszył obowiązującego porządku prawnego, który mógłby zagrażać zdrowiu lub życiu ludzkiemu albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes, a nadto

naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a) art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 14 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957 t. j.), zgodnie z którym art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a obowiązywał do dnia 18 maja 2015 r., a następnie został uchylony i nie obowiązuje od dnia 4 czerwca 2018 r. na mocy art. 125 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, podczas gdy organ administracji publicznej w wydanej przez siebie decyzji wskazał jako obowiązujący art. 140 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis został uchylony na mocy przepisów wskazanych wyżej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji na nieistniejącej podstawie prawnej, a tym samym należy uznać, że decyzja jest nieważna,

b) art. 2 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego w tym w szczególności, poprzez ograniczenie uprawnień strony wbrew przepisom prawa karnego, pomimo przewidzianej przez ustawodawcę instytucji orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a nadto poprzez ograniczenie uprawnień pomimo braku istnienia przesłanki zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia, moralności publicznej albo wolności i praw innych osób.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2019 r. organ II instancji organ utrzymał decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2019 r.

Po przytoczeniu brzmienia art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, organ wyjaśnił, że przepis ten został dodany przez art. 4 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015, poz. 541) zmieniającej ustawę Prawo o ruchu drogowym z dniem 18 maja 2015 r., wiążąc swą mocą organy administracji publicznej właściwe w sprawach cofnięcia uprawnienia w zgodzie z regułą z art. 6 k.p.a., tj. orzekania na podstawie i w granicach obowiązujących w chwili podejmowania aktu przepisów prawa. Okres obowiązywania zakwestionowanego przepisu został uzależniony od wejścia w życie przepisu uchylającego powyższy, co wynika z art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 151) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 4 czerwca 2018 r. Dodatkowo organ wskazał na przepis art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 978). Powiązanie powyższych przepisów, przy braku wdrożenia rozwiązań, o jakich mowa w art. 14 ust. 1 ustawy zmieniającej prowadzi do wniosku, iż uprawnionym było uwzględnienie, jako obowiązującego w porządku prawnym w chwili orzekania przez organ I instancji analizowanego przepisu art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Kolegium uznało, że wbrew twierdzeniu odwołania termin, o jakim mowa

w przepisie art. 14 ust. 2 ustawy zmieniającej, formułującym delegację dla ministra właściwego do spraw informatyzacji, nie został dotychczas ogłoszony w formie właściwego komunikatu. Powoływany przez odwołującego termin 1 października 2018 r. ogłoszony komunikatem Ministra Cyfryzacji z dnia 28 czerwca 2018 r. dotyczy wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie w sposób, o którym mowa w art. 132 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm.). Postawiony w odwołaniu zarzut orzekania na podstawie nieistniejącego w porządku prawnym przepisu organ uznał tym samym za chybiony.

W zaistniałej sytuacji, Kolegium uznało, że organ I instancji prawidłowo wskazał jako podstawę prawną kwestionowanej decyzji art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wynikająca z tego przepisu norma kompetencyjna dla starosty jest oczywista, a jej zastosowanie wymaga wyłącznie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Fakt popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, jak wynika z literalnego brzmienia przepisu, musi być dowiedziony prawomocnym rozstrzygnięciem, które nie podlega weryfikacji organów administracji publicznej, wiąże te organy co do okoliczności popełnionego przestępstwa i odpowiedzialności sprawcy. Nie zwalnia to organu administracji publicznej z kontroli zasadności wystąpienia z wnioskiem o cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami, jak też prawidłowości zakwalifikowania przestępstwa według systematyki Kodeksu karnego.

Kolegium wskazało, że wyrokiem z dnia [...] października 2017 r., sygn. akt

[...] Sąd Rejonowy S. [...] w S. uznał stronę

za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, tj. czynu z art. 177 § 1 k.k. Następnie, wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w S. zmienił wyrok Sądu I instancji uchylając rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 jego części dyspozytywnej, a zatem rozstrzygnięcie w zakresie zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego, utrzymując w mocy wyrok w pozostałym zakresie i nadając temuż rozstrzygnięciu walor prawomocności z dnia wydania wyroku Sądu wyższej instancji.

Jak wskazał organ, osądzony prawomocnie czyn popełniony został przez stronę w dniu [...] lipca 2016 r. i mieści się w Rozdziale XXI zatytułowanym: "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeksu karny (Dz. U. z 2018 r., poz. 1600).

Wskazując na przesłanki z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym organ podniósł, na podstawie lektury załączonych do akt postępowania organu I instancji dokumentów, że stronie po raz pierwszy wydane zostało prawo jazdy, potwierdzające uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B w dniu [...] listopada 2015 r. Popełnienie w dniu [...] lipca 2016 r. przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, dowiedzionego prawomocnym wyrokiem Sądu rodzi konieczność cofnięcia stronie uprawnienia do kierowania pojazdami stosownie

do dyspozycji powołanego w podstawie prawnej decyzji przepisu prawa.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania w zakresie braku uwzględnienia

w postępowaniu administracyjnym właściwości i warunków osobistych skarżącego, braku popełnienia przezeń innych wykroczeń drogowych, braku orzeczenia przez Sąd środka karnego, Kolegium wyjaśniło, iż są to okoliczności obojętne w świetle podstawy prawnej niniejszej decyzji dla orzeczenia o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami, co wyżej uzasadniono. Cofnięcie uprawnienia do kierowania pojazdami nie jest karą administracyjną, ale środkiem chroniącym bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Prewencyjny i zabezpieczający cel przepisu legł u podstaw kategorycznego nakazu cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, co istotne bez dopuszczalności przywrócenia uprawnienia do kierowania pojazdami, w przeciwieństwie do innych podstaw cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami (pierwotnie art. 140 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązujący do dnia 18 stycznia 2013 r., następnie art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami obowiązujący od dnia 19 stycznia 2013 r.). Organ odwoławczy nie uwzględnił ponadto podnoszonych w odwołaniu innych okoliczności dotyczących poprawnego zachowania się strony jako kierowcy, jako niemieszczących się w dozwolonych granicach ustaleń przyjętego za podstawę niniejszej decyzji przepisu prawa, wykraczających poza granice oceny faktów istotnych dla orzekania w przedmiocie tym przepisem objętym.

W zaistniałych okolicznościach, wskazując na kategorycznie sformułowaną normę prawną z art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruch drogowym, nie pozwalającą organom administracji publicznej na jakiekolwiek odstępstwo od jej zastosowania, pozostawiającą poza swoim zakresem wszelkie inne względy i kryteria, oprócz przesłanek ściśle w niej określonych, Kolegium uznało, że koniecznym stało się cofnięcie stronie uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii B prawa jazdy. Z wyżej przytoczonych względów Kolegium nie uznało również podnoszonego przez stronę argumentu o braku orzeczenia wyrokiem Sądu zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, jako mającego uchylać podstawy cofnięcia uprawnienia, w obliczu bezwzględnie sformułowanego nakazu cofnięcia uprawnienia w razie popełnienia przez kierowcę przestępstwa drogowego w okresie dwóch lat od dnia otrzymania po raz pierwszy prawa jazdy. Decyzja jest konsekwencją administracyjną tej okoliczności, niezależną od wymiaru kary orzeczonej przez Sąd, jak też niezależną od orzeczenia środka karnego.

R. S., reprezentowany przez pełnomocnika będącego adwokatem, zaskarżył w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie

ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2019 r. wnoszą o jej uchylenie

i decyzji ją poprzedzającej organu I instancji z dnia [...] maja 2019 r.

Wydanej decyzji skarżący zarzucił

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:

a) art. 140 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że istnieją przesłanki do cofnięcia skarżącemu uprawnień kategorii B z uwagi na stwierdzenie prawomocnego rozstrzygnięcia, podczas gdy ww. przepis nie obowiązywał od dnia 18 maja 2015 r., a następnie został uchylony na mocy art. 125 w zw. z art. 139 pkt 3 ustawy z dnia 5 tycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978), co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji na nieistniejącej podstawie prawnej, a tym samym należy uznać, że decyzja jest nieważna,

b) art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez działanie organu wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego w tym w szczególności poprzez ograniczenie uprawnień skarżącego wbrew przepisom prawa karnego, pomimo przewidzianej przez ustawodawcę instytucji orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a nadto poprzez ograniczenie uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami pomimo braku istnienia przesłanki zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

2) naruszenie przepisów prawa procesowego, w szczególności:

a) art. 7a § 1 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie do stanu faktycznego sprawy i nierozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie stosowania normy art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, na korzyść skarżącego, podczas gdy skarżący jest jedyną stroną postępowania, brak jest spornych interesów osób trzecich, na które wynik postępowania miałby bezpośredni wpływ oraz w stosunku do skarżącego postępowanie zostało wszczęte w styczniu 2019 w dacie, kiedy norma art. 7a § 1 k.p.a. już obowiązywała i jej treść powinna być uwzględniona przy rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy,

b) art. 7 w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., poprzez

- zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez pryzmat art. 7a § 1 k.p.a. oraz nieuwzględnienie słusznego interesu odwołującego się przejawiającego się pozostawieniem uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. B w szczególności: zaniechanie zbadania okoliczności związanych z sytuacją skarżącego, nieuwzględnienie faktu, iż w świetle wszystkich okoliczności a mianowicie faktu, iż skarżący przed wszczęciem niniejszego postępowania był przez organ skierowany na badania psychologiczne dla kierowców i przeszedł je pozytywnie,

- pominięcie faktu, iż zdarzenie drogowe z udziałem skarżącego miało charakter incydentalny, a w stosunku do skarżącego zachodzi pozytywna prognoza kryminologiczno-społeczna, o czym świadczy treść wyroku zarówno Sądu Rejonowego w S. i Sądu Okręgowego w S. i brak środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, zatem nie powinna być stosowana wobec skarżącego sankcja administracyjna w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie art.t. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym, który nie obowiązywał w chwili wydania zaskarżonej decyzji,

c) art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., poprzez błędne uznanie przez organ odwoławczy, iż dowody załączone do odwołania nie mają wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy, w sytuacji, kiedy przedłożone dokumenty przez skarżącego wskazują, iż zdarzenie drogowe miało charakter jednorazowy i incydentalny i że po stronie skarżącego istnieje pozytywna prognoza w zakresie pozostawienia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami,

d) art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania skarżącego do działań organu, przede wszystkim, poprzez naruszenie zasady proporcjonalności i podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku stwarzania zagrożenia przez skarżącego na drodze, braku karalności w tym zakresie (brak punktów karnych) i wydania zaskarżonej decyzji po roku od uprawomocnienia się wyroku [...] [...],

e) obrazę zasady praworządności, tj. art. 6 k.p.a. stanowiącego, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, to znaczy, iż decyzje wydane przez te organy winny opierać się na prawie powszechnie obowiązującym, podczas gdy decyzja wydana przez organy obu instancji została oparta na podstawie prawnej, która nie istniała w chwili jej wydania, co w konsekwencji sprowadziło się do tego, iż organy administracji publicznej nie działały na podstawie przepisów prawa powszechnie obowiązującego,

f) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu

I instancji, mimo że istniały podstawy do jej uchylenia i umorzenia postępowania;

Uszczegóławiając zarzuty przeciwko zaskarżonej decyzji, w uzasadnieniu skargi wskazując na brzmienie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 957), która weszła w życie z dniem 4 czerwca 2018 r., strona wywiodła, że z regulacji tej wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych wskazanych w tym przepisie, od dnia 1 października 2018 r. nie stosowało się m.in. przepisu art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i 140a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Oznacza to, że zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy, art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a, nie mógł mieć już zastosowania i nie mógł stanowić podstawy prawnej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, bowiem wdrożenie wskazanych w ustawie rozwiązań nastąpiło z dniem 1 października 2018 r.

Zarówno organ I, jak i II instancji nie zastosowały właściwej podstawy prawnej.

W niniejszej sprawie organ winien wydać decyzję w oparciu o stosowny przepis ustawy o kierujących pojazdami, do czego jednak niezbędne są inne ustalenia faktyczne, których w niniejszej sprawie brak.

Jak argumentował skarżący, w żadnej mierze nie zagraża bezpieczeństwu

w ruchu drogowym. Od chwili popełnienia przestępstwa minęło blisko 3 lata. Skarżący, poza tym jednorazowym przykrym dla niego incydencie nie popełnił żadnego innego przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu na drogach publicznych. Organ administracji publicznej skierował skarżącego na badania psychologiczne. W dniu [...] stycznia 2019 r. zostało wydane orzeczenie psychologiczne nr [...]. Psycholog uprawniony do badań psychologicznych nie stwierdził u skarżącego przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B. Przedmiotowe orzeczenie zostało doręczone do organu w dniu [...] stycznia 2019 r. Co według skarżącego oznacza, że należycie wypełnił nałożone na niego obowiązki. Tym samym pozbawione logiki jest postępowanie organu administracji publicznej, który najpierw skierował skarżącego na badania psychologiczne, po czym - w momencie, kiedy badania te wykazały brak przeciwskazań do prowadzenia pojazdów wszczął postępowanie w zakresie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. W ocenie strony tego rodzaju postępowanie narusza podstawowe zasady praworządności i konstytucyjności zagwarantowanej w państwie prawa.

Skarżący uważa, że doszło do naruszenia w sprawie administracyjnej art. 7

w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że okoliczności takie jak nienaganna postawa życiowa skarżącego, niekaralność, brak kolizji drogowych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu innych użytkowników pozostaje bez wpływu na prawidłowość decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący dopatrzył się też naruszenia art. 8 k.p.a., tj. wynikającej z tego przepisu zasady proporcjonalności i podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnień w sytuacji braku stwarzania przez skarżącego na drodze, braku karalności w tym zakresie (brak punktów karnych) i wydania decyzji po roku od uprawomocnienia się wyroku [...].

Ponadto skarżący podniósł, że od ponad dwóch lat prowadzi działalność gospodarczą na terenie całej Europy - instalacje elektryczne. W związku z charakterem pracy, skarżący rocznie przejeżdża ok. 30.000 km W związku z zaskarżoną decyzją o cofnięciu uprawnień do prowadzenia pojazdów skarżący nie może pracować, nie może dojeżdżać do miejsca zlecenia, a każdy dzień przestoju to strata ok [...] zł. Decyzja, która jest wydana bez ważnej podstawy prawnej, niesie dla bardzo duże straty finansowe, jak również ma wpływ na dalsze funkcjonowanie jego działalności.

Ponadto skarżący podniósł, że czyn zabroniony, w związku, z którym organ administracji wywodzi skutki prawne w postaci cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem miał miejsce w dniu [...] lipca 2016 roku, podczas gdy w postępowaniu karnym funkcjonuje zasada domniemania niewinności. Prawo jazdy skarżącemu zostało wydane pierwszy raz w dniu [...] listopada 2015 r. Prawomocny wyrok skazujący został wydany dopiero w dniu [...] sierpnia 2018 r. przez Sąd Okręgowy w S. pod sygnaturą [...] [...]. Od czasu wydania prawa jazdy do wydania prawomocnego wyroku przez Sąd drugiej instancji upłynął termin znacznie dłuższy aniżeli termin, który zastosował organ administracji publicznej, co skutkuje tym, iż instytucja prawna w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami - nie ma w tym przypadku zastosowania, a przynajmniej - w ocenie skarżącego - jest niezgodna z Konstytucją, gdzie w rozdziale II określono Wolności prawa i obowiązki człowieka i obywatela. Organ dopuścił się naruszenia art. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie uprawnień wbrew zasadom demokratycznego państwa prawnego, w tym w szczególności poprzez ograniczenie uprawnień skarżącego wbrew przepisom prawa karnego, pomimo przewidzianej przez ustawodawcę instytucji orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, a nadto poprzez ograniczenie uprawnień mimo braku istnienia przesłanki zapewnienia bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiot sprawy objętej skargą dotyczy decyzji wydanej w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.

Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 140

ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U.

z 2018 r., poz. 1990 ze zm.), z którego wynika, że decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, przy czym decyzja o cofnięciu uprawnienia jest wydawana na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji.

Uwzględniając, że zarówno w postępowaniu administracyjnym oraz w skardze skarżący podnosił, że ww. przepis został uchylony, a w konsekwencji nie mógł mieć zastosowania w jego sprawie, Sąd w pierwszej kolejności uznał za konieczne wyjaśnić, czy art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, był przepisem obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie Sądu, analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy o kierujących pojazdami oraz kolejnych zmian wprowadzanych do tych ustaw prowadzi do wniosku, że za słuszne należy uznać stanowisko, iż przedmiotowy przepis był obowiązujący w dacie orzekania.

Rozstrzygając przedmiotową kwestię, związaną z utratą przez przywołany przepis mocy obowiązującej Sąd uwzględnił, że został on uchylony na mocy art. 125 pkt 16 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (w niniejszej sprawie stosowanej w brzmieniu zgodnym z Dz. U. z 2017 r. poz. 978, ze zm.). Zgodnie z art. 139 pkt 3 tej ustawy, uchylenie to nastąpiło ostatecznie z dniem 4 czerwca 2018 r. Niemniej jednak równocześnie z dniem 4 czerwca 2018 r. weszła w życie również nowelizacja dokonana ustawą z dnia 9 maja 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 957), którą dokonując zmian w ustawie o kierujących pojazdami oraz Prawo o ruchu drogowym, w art. 14 ust. 1 postanowiono, że do czasu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq ustawy zmienianej w art. 1 (a więc Prawa o ruchu drogowym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przepisów art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 43 ust. 2 pkt 4, art. 44 ust. 3 pkt 2, art. 67 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. c, art. 98, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c i pkt 4 oraz ust. 2 pkt 1 lit. b i ust. 3, art. 102 ust. 1b, art. 103

ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2, art. 124 ust. 7, art. 125 pkt 10 lit. g i pkt 16 oraz przepisów rozdziału 14 ustawy zmienianej w art. 2 (tj. ustawy o kierujących pojazdami) nie stosuje się. W ust. 2 tej regulacji przewidziano z kolei, że "Minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa w ust. 1. Komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 3 miesięcy przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie".

Z powyższej regulacji wynika, że do dnia wdrożenia rozwiązań technicznych,

o których mowa w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej, nie stosuje się m.in. przepisu

art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami, uchylającego przepis art. 140 i art. 140a Prawa o ruchu drogowym. Oznacza to, że do czasu dokonania takiego wdrożenia przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie i może stanowić podstawę prawną decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Ustalając stan prawny w niniejszej sprawie Sąd dokonał sprawdzenia w Dzienniku Urzędowym Ministra Cyfryzacji oraz na stronie BiP Ministerstwa Cyfryzacji,

czy komunikat, o którym mowa w art. 14 ust. 2 nowelizacji, został wydany. W wyniku tego ustalił, że do chwili obecnej nie został on ogłoszony. Stąd też, zdaniem Sądu należy uznać, że art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami nie znajduje obecnie zastosowania, a przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b Prawa o ruchu drogowym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie był uchylony.

W związku z powyższym nie jest trafne twierdzenie skargi, że ww. przepis został wyeliminowany z obrotu prawnego z dniem 1 października 2018 r., a poprzez to doszło do naruszenia zasady praworządności (art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. zwanej dalej: "k.p.a."). Wskazaną datę skarżący wiąże z wdrożeniem rozwiązań technicznych umożliwiających przekazywanie informacji do centralnej ewidencji pojazdów o zatrzymaniu dowodu rejestracyjnego (pozwolenia czasowego) oraz o informacji o jego zwrocie, dla których Minister Cyfryzacji wydał komunikat z dnia 28 czerwca 2018 r. (Dz. Urz. Ministerstwa Cyfryzacji, poz. 22). Dostrzec jednak należy, że wskazany komunikat został wydany na podstawie art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej, podobnie jak odrębny komunikat z dnia 22 lutego 2019 r. - w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających udostępnianie danych zgromadzonych w centralnej ewidencji pojazdów do ponownego wykorzystywania za pośrednictwem usług sieciowych (Dz. Urz. MC, poz. 5), został wydany na podstawie art. 12 ust. 2 tej ustawy. Tymczasem, na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, tj. umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro natomiast, co do tych rozwiązań, minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo

o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Skarżący powoływał się w uzasadnieniu skargi na art. 14 ust. 1 ustawy z dnia

9 maja 2018 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, w sytuacji, gdy przepis ten wstrzymał stosowanie rozdziału 14 ustawy o kierujących pojazdami. Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby w efekcie, że naruszenie przez skarżącego przepisów o ruchu drogowym musiałoby pozostać bez jakiejkolwiek sankcji, a nie sposób uznać, że intencją ustawodawcy było zwolnienie kierowców naruszających przepisy z jakiejkolwiek odpowiedzialności.

Zważywszy zatem, że opisana wyżej nowelizacja ustawy Prawo o ruchu drogowym weszła w życie z dniem, w którym ustawodawca uprzednio, nowelizując ustawę o kierujących pojazdami, przewidział utratę mocy obowiązującej art. 140 i 140a p.r.d., należy, zdaniem Sądu uznać, że wejście w życie uchylenia tych przepisów zostało przesunięte w czasie. W ocenie Sądu, przeważające znaczenie przy ocenie powyższej kwestii ma jednoczesne wejście w życie obu zmian przepisów (tj. 4 czerwca 2018 r.), co oznacza, że ostatnim dniem, w którym można było przesunąć w czasie obowiązywanie przepisu uchylającego art. 140 p.r.d., był dzień, w którym uchylenie miało stać się faktem.

Konsekwencją tego poglądu jest przyjęcie, że ustawodawca czasowo wstrzymał wejście w życie regulacji, które uniemożliwiłyby zastosowanie sankcji w postaci pozbawienia uprawnień do kierowania pojazdami w stosunku do kierowców, którzy popełnili przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

Jednocześnie na co wskazano wyżej, na zasadzie art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawodawca powiązał stosowanie art. 125 pkt 16 ustawy o kierujących pojazdami z wdrożeniem innych rozwiązań technicznych, umożliwiających przekazywanie danych na zasadach określonych w art. 100aa-100aq Prawa o ruchu drogowym. Skoro minister właściwy do spraw informatyzacji nadal nie wydał komunikatu określającego termin wdrożenia tych rozwiązań, to przepis art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a Prawa o ruchu drogowym mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

W świetle powyższego za niezasadne należy zarzuty skargi oparte na przepisach prawa procesowego i materialnego w niej wskazanych, kwestionujące legalność wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ww. ustawy.

Uznając skuteczność ww. normy w postępowaniu objętym przedmiotem skargi, Sąd podziela zarazem argumentację organu odwoławczego, że zastosowanie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym, wymaga stwierdzenia prawomocnym rozstrzygnięciem, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie dwóch lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.

W sprawie niniejszej niekwestionowane jest, że skarżący uzyskał prawo jazdy

po raz pierwszy w dniu [...] listopada 2015 r., a więc w czasie obowiązywania art. 140

ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Dwuletni okres próbny wskazany

w tym przepisie upływał zatem w dniu [...] listopada 2017 r., a do popełnienia przypisanego skarżącemu czynu doszło [...] lipca 2016 r., a więc przed upływem okresu próbnego. Sprawa popełnienia przez skarżącego czynu przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, została przesądzona prawomocnym wyrokiem karnym. W ocenie Sądu, materiał dowodowy sprawy został przez organ zebrany w pełni i prawidłowo oceniony, a formułowane na tym tle zarzuty skargi o naruszeniu wydaną decyzją art. 7, art. 7a, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a., nie wskazują na wadliwie przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające, ale w istocie zarzuty te dotyczą zasadności zastosowanej normy prawa materialnego.

Sąd uznaje naruszenie ww. przepisów postępowania administracyjnego za całkowicie nietrafne. Skoro pełnione zostały przesłanki określone w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, organ zobligowany był do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Skarżący, wskazując na naruszenie zaskarżoną decyzją ww. norm prawa procesowego oraz art. 2 w związku 31 ust. 2 Konstytucji RP, powołał argumentację nakazującą organowi uwzględnić fakt, że zdarzenie drogowe miało charakter jednorazowy i incydentalny, brak stwarzania zagrożenia skarżącego na drodze, brak karalności w zakresie przypisania skarżącemu punktów karnych, wydania decyzji po roku od uprawomocnienia się wyroku sądu karnego, naruszenia obowiązującej w postępowaniu karnym zasady domniemania niewinności, brak orzeczenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów, wydanie orzeczenia stwierdzającego brak przeciwwskazań do kierowania pojazdami

w zakresie prawa jazdy kat. B, sytuację zawodową i ekonomiczną strony. Sąd stwierdza, że ww. okoliczności pozostają prawnie indyferentne (obojętne) w świetle przesłanek materialnoprawnych rozstrzygania o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.

Niniejsza decyzja jest konsekwencją administracyjną okoliczności orzeczenia

o uznaniu skarżącego winnym popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu

w komunikacji, niezależną od wymiaru kary orzeczonej przez Sąd, jak też niezależną

od kwestii możliwego braku orzeczenia przez sąd karny środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Nie trafny jest więc stanowisko skarżącego, że poprzez wydanie zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia zasady proporcjonalności.

Organy obu instancji prawidłowo zatem ustaliły stan faktyczny w sprawie

i zastosowały właściwe przepisy, które stanowiły podstawę orzeczenia o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie doszło do naruszenia przepisów wskazywanych w skardze ani innych przepisów, które mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji bądź stwierdzenia jej nieważności.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że skarga jako niezasadna, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 23 25 ze zm.).