Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3095/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Gospodarka mieniem
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,77  par. 1, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c, 135, 152, 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Tomasz Szmydt Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. M., A. M., J. C. i G. C. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia prawa własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia z [...] marca 2014 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju solidarnie na rzecz skarżących A. M., A. M., J. C. i G. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2014 r. wydaną na podstawie art. 73 ust. 1, ust. 3 i ust. 3a w związku z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133 poz. 872 ze zm. dalej : "ustawa"), i art. 2a ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prze Powiat C. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną relacji [...] położonej w jednostce ewidencyjnej B., obręb nr [...] B., oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, objętej księgą wieczystą [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w C. stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. współwłasność Z. C. w [...] częściach, A. M. w [...] częściach, J. C. w [...] częściach, G. C. w [...] częściach oraz D. T. w [...] częściach.

A. M., A. M., J. C. oraz G. C. (dalej :"Skarżący") wnieśli od powyższej decyzji odwołanie zarzucając błędne ustalenie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. oraz niewłaściwe ustalenie stron postępowania.

Decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej : "Minister") utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych oraz wykazu synchronizacyjnego wynika, że dz. nr [...] o powierzchni [...] ha oznaczona wcześniej jako p. gr. [...] należała do P. C. a obecnie ujawniona jest w księdze wieczystej [...] jako współwłasność A. M., A. M., J. C. i G. C..

Na podstawie postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku po P. C., zmarłym [...] kwietnia 1985 r, i K. C., zmarłym [...] lutego 1997 r. organ ustalił, że współwłaścicielami gruntu w dniu 31 grudnia 1998 r. byli Z. C., A. M., J. C., G. C. w oraz D. T..

Z uwagi na spadkobranie po Z. C. oraz z uwagi na umowę przeniesienia własności nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2004 r., obecnymi współwłaścicielami nieruchomości stali się A. M., A. M., J. C. oraz G. C..

Wobec powyższego organ uznał za uczestników postępowania A. M., A. M., J. C., G. C. D. T. oraz Powiat C..

Organ wyjaśnił następnie, że droga nr [...] relacji [...] była drogą wojewódzką, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Komunikacji z dnia 14 lipca 1986 r., a następnie uzyskała status drogi powiatowej zgodnie z art. 193 ust. 1 ustawy z uwagi na fakt, że nie została wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. nr 160 poz. 1071).

Minister wskazał, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty w postaci mapy uzupełniającej i wykazu zmian gruntowych sporządzone przez geodetę uprawnionego E. K. nie zawierają informacji na jaki dzień obrazują stan zajęcia przedmiotowej nieruchomości pod pas drogowy. Również wyrys z mapy ewidencyjnej nie wskazuje daty stanu faktycznego a jedynie datę sporządzenia. W aktach znajduje się kopia mapy zasadniczej z pieczęcią potwierdzającą, że powyższa mapa przedstawia stan na dzień 31 grudnia 1998 r., pod którą jednak podpisała się inna osoba niż podpisany na mapie geodeta K. K.. Z tego powodu również tej mapy nie można uznać za dowód przesądzający o zajętości przedmiotowej nieruchomości w rzeczonej dacie pod drogę publiczną.

Jednak na stan zajęcia pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. wskazuje oświadczenie Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych w C. z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...], z której wydzielona została działka nr [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. W wypisie oznaczono użytek gruntowy ww działki w dniu 31 grudnia 1998 r. jako droga. Również Skarżący potwierdzili, że działka [...] zajęta jest pod drogę powiatową nie wskazując wszakże daty powyższego zajęcia, braku zajęcia działki pod drogę Skarżący nie podnieśli również w odwołaniu od decyzji Wojewody.

Dla oceny zajęcia działki pod drogę istotne znaczenie ma również fakt, że z przywołanych map wynika jednoznacznie, że przedmiotowa działka zajęta jest pod pas jezdni na całej szerokości, skarpę pas zieleni oraz pobocze a z akt sprawy nie wynika by zmienił się przebieg lub parametry techniczne drogi istniejącej już w 1986r.

Organ wskazał, że przesłanka władztwa publicznoprawnego nad nieruchomości polegająca na wykonywaniu prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi wynika z oświadczenia Dyrektora Powiatowego Zarządu Dróg Publicznych z [...] sierpnia 2012 r.

W skardze wniesionej do sądu Skarżący podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W toku rozprawy w dniu 13 stycznia 2015 r. sąd dopuścił w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowód z dokumentu – zaświadczenia wystawionego przez Sąd Rejonowy w C. z dnia [...] września 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Skarga jest uzasadniona.

Dla możliwości stwierdzenia nabycia z mocy prawa w trybie art. 73 ust. 3 ustawy własności nieruchomości przez jednostkę samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa jest ustalenie, że nieruchomość, ta nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub gminy (a), w powyższej dacie zajęta była pod drogę publiczną (b) i pozostawała w tejże dacie we władaniu Skarbu Państwa (c).

Ustalenie, czyją własnością była nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. zakreśla również krąg uczestników postępowania, Minister wywiódł bowiem prawidłowo, że uczestnikami postępowania w sprawie o stwierdzenie nabycia prawa własności nieruchomości są zarówno osoby będące jej właścicielem w dniu 31 grudnia 1998 r. jak i w razie ewentualnych zmian własnościowych, osoby będące jej właścicielami w dacie orzekania.

Organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że ze znajdującego się w aktach sprawy wykazu zmian gruntowych oraz wykazu synchronizacyjnego wynika, że działka [...] oznaczona wcześniej jako p gr. [...] należała do P. C., a następnie, na skutek kolejnych spadkobrań stała się w dniu 31 grudnia 1998 r. własnością Z. C., G. C., J. C. A. M. oraz D. T..

Sąd powyższego ustalenia nie może podzielić z następujących przyczyn.

W aktach postępowania administracyjnego brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego stan prawny Nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998r. Rzeczywiście, do akt sprawy dołączone zostały wydruki z księgi wieczystej prowadzonej dla Nieruchomości, jednak pierwszy z nich datowany jest na [...] maja 2012 r.

W aktach administracyjnych znajduje się wykaz zmian gruntowych z 20 maja 1981 r., w który w rubryce "stan dotychczasowy" wymieniony jest jako właściciel P. C.. W wykazie tym wskazano również parcele, których był właścicielem, w tym parcelę gruntową nr [...]. Łączna powierzchnia parcel stanowiących własność P. C. wymienionych w tymże wykazie wynosi [...] ha, [...] ary i [...] m2, z czego parcela [...] miała powierzchnię [...] ha, [...] arów i [...] m2.

Następnie, w wykazie wymieniono jako "stan nowy" działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], o łącznej powierzchni [...] ha [...] arów i [...] m2, wskazując jako ich właściciela P. C.. W rubryce stan nowy wskazano również działki nr [...], [...] i [...] wskazując jako ich właścicielkę A. M., córkę P. C. z adnotacją "akt własności ziemi".

Wykaz synchronizacyjny korygujący wykaz synchronizacyjny dok. Kw [...] sporządzony został [...] grudnia 2011 r. i dopiero w tym wykazie wskazano, że parceli gruntowej [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni [...] ha. Z powyższego wykazu nie wynika jednak, komu miało przysługuje prawo własności objętych nim działek gruntu.

Skarżący już na etapie odwołania podnosili, że nie zostało wyjaśnione, czyją własnością była działka [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. oraz wskazywali, że została ona ujawniona w księdze wieczystej dopiero w 2012 r. w wyniku sporządzenia przywołanego wyżej wykazu synchronizacyjnego. Okoliczność kiedy działka nr [...] wpisana została do księgo wieczystej KW [...] jak również, czyją własność stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. nie została wyjaśniona przez organ drugiej instancji.

Sąd zwraca uwagę w tym miejscu, że Minister przed wydaniem decyzji nie umożliwił Skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Skarżący na postępowania sądwoadministracyjnego, złożyli do akt sprawy zaświadczenie wydane przez Sąd Rejonowy w C. w dniu [...] września 2014 r., z którego wynika, że w księdze wieczystej [...] według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. w dziale I wpisane były działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Uwzględniając fakt, że Skarżącym nie zostało umożliwione wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań sąd dopuścił dowód z tego dokumentu z urzędu na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a w toku rozprawy w dniu 13 stycznia 2015 r. Treść powyższego dokumentu potwierdza stanowisko Skarżących, że nie zostało przez organ wyjaśnione w sposób dostateczny, czyją własnością była działka [...] w dniu 31 grudnia 1998 r., a w konsekwencji nie zostało wyjaśnione czy spełniona została pierwsza z przesłanek przewidzianych w art. 73 ust. 3 ustawy.

Sąd wskazuje w tym miejscu, że również z aktu notarialnego z [...] marca 2004 r., nie wynika, by w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą Kw [...] czy (a następnie księgą wieczystą KW [...]) wchodziła parcela [...] czy też odpowiadająca jej działka [...]. W akcie tym wskazano, że w skład nieruchomości objętej KW [...] wchodzą działki [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Końcowo wskazać należy, że również zaistnienie przesłanki wykonywania władztwa nad działką [...] nie została w należyty sposób wyjaśniona w toku postępowania. Organ powołał się w tym zakresie na oświadczenie zarządcy drogi, jednak z pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r. wynika, że obecny zarządca drogi nie ma informacji co do sprawowania władztwa nad przedmiotową działką przed dniem 31 grudnia 1998 r. Z pisma tego wynika, że czynności zarządcy w stosunku do tej drogi przed dniem 31 grudnia 1998 r. wykonywała podlegająca DOKP K. jednostka – Zarząd Dróg w B. do którego organ nie zwrócił się w toku postępowania.

Wobec powyższego rozpoznając ponownie sprawę organ ustali w pierwszej kolejności czyją własnością była Nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. a następnie, podejmie dalsze czynności mające na celu zbadanie czy zaistniały przesłanki do stwierdzenia nabycia Nieruchomości w trybie art. 73 ust. 3 ustawy.

Podsumowując wskazać należy, że wobec naruszenia przez organ przepisów postępowania, to jest art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...].

O zakresie w jakim zaskarżona decyzja nie może być wykonana orzeczono stosownie do art. 152 p.p.s.a.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach był art. 200 p.p.s.a.