Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1233/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi J. G. i M. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Minister Finansów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), dalej jako: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania J. G. i M. G. ( dalej jako "skarżący" od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], odmawiającej umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], znak: [...], została nałożona na J. i M. G. opłata legalizacyjna w wysokości 25.000,00 zł z tytułu budowy drewnianego budynku gospodarczego, zlokalizowanego w miejscowości D. na dz. ewid. nr [...], zrealizowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], który postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 1252/17, oddalił skargę J. i M. G. na to postanowienie.

Wnioskiem z dnia 23 maja 2017 r. J. i M. G., zwrócili się do Wojewody [...] o udzielenie ulgi w spłacie nałożonej opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000,00 zł w postaci umorzenia w całości lub "(...) ewentualnie o obniżenie tej kwoty lub rozłożenie na raty (...)". Wniosek ten został ostatecznie sprecyzowany w piśmie z 9 sierpnia 2017 r., w którym skarżący wnieśli o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł w ramach pomocy de minimis.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] odmówił skarżącym umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej.

Od powyższej decyzji skarżący odwołali się do Ministra Finansów, zarzucając:

1) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. ustawy Ordynacja podatkowa,

2) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 9. art. 10, art. 11 art. 77 art. 80 oraz art. 107 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym wnieśli o:

1) uwzględnienie odwołania jako w całości uzasadnionego i umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej w wysokości 25 000 zł, ewentualnie o

2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazali, że nie zgadzają się z oceną ich sytuacji finansowej i materialnej dokonaną przez organ I instancji i uznaniem, że brak jest ważnego interesu podatnika, uzasadniającego umorzenie opłaty w całości. Podkreślili też, że dokonali stosownego zgłoszenia celem dochowania wymogów prawa budowlanego.

Po rozpoznaniu odwołania Minister Finansów, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 poz. 1332) do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201).

W ocenie organu, udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady regulowania zobowiązań w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Organ odwoławczy wskazał, że decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej, przy czym organ jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a na jego podstawie do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście złożonego wniosku o udzielenie ulgi. Organ zatem jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązania.

Jak wynika z ustaleń organu, skarżący prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe.

Źródłem ich dochodów jest wynagrodzenie uzyskiwane w ramach umowy o pracę oraz umowy zlecenia J. G., która jest zatrudniona w Zespole Ekonomiczno- Administracyjnym Szkół Gminy [...] od 1 stycznia 2004 r. na czas nieokreślony, na stanowisku starszego inspektora. Skarżąca w okresie od stycznia do czerwca 2017 r. otrzymała wynagrodzenie na średnim poziomie 35.939,80 zł brutto / 25.471,35 zł netto, tj. po 5.989,97 zł brutto / 4.245,23 zł netto miesięcznie. Na ww. wynagrodzenie składały się oprócz wynagrodzenia zasadniczego oraz dodatku za wysługę lat również dodatkowe wynagrodzenie roczne i nagroda (zaświadczenie zakładu pracy z 30 czerwca 2017 r.).

Ponadto dochodem skarżącej jest także wynagrodzenie z tytułu zawartej 5 stycznia 2013 r. umowy zlecenia z P. S A. na świadczenie "na rzecz P.S.A. usług, szczegółowo określonych w ww. umowie. Z ww. tytułu skarżąca otrzymywała wynagrodzenie od 2015 r. W okresie od stycznia do czerwca 2017 r. kształtowało się ono na poziomie 800,00 zł netto miesięcznie (oświadczenie skarżącej z 9 sierpnia 2017 r.).

Organ odwoławczy wskazał, że z przedłożonych do akt sprawy zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) /PIT-37/ oraz pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 28 czerwca 2017 r. wynika, że J. G. osiągnęła w 2015 r. dochód w wysokości 53.090,53 zł, zaś średni dochód miesięczny wyniósł 4.424,21 zł, a w 2016 r. dochód w wysokości 54.504,95 zł, zaś średni dochód miesięczny wyniósł 4.542,08 zł.

Minister Finansów ustalił, że M. G. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą "M.", która działa od 13 października 1986 r. i zlokalizowana jest pod adresem ul. [...] w miejscowości D.. Głównym przedmiotem działalności skarżącego, jest działalność związana z posadzkarstwem, tapetowaniem i oblicowywaniem ścian. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej, skarżący zatrudnia 3 pracowników. Działalność ta w latach 2015-2016 i w I półroczu 2017 r. przynosi straty.

Z przedłożonych do akt sprawy zeznań o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) /PIT-36L/, zestawienia przychodów i kosztów, zestawienia bilansu, przychodów, kosztów i dochodu / straty sporządzonego 12 lipca 2017 r., pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 28 czerwca 2017 r., oświadczenia skarżącego z 12 lipca 2017 r. oraz informacji o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej /PIT/B/ wynika, że skarżący w ramach prowadzonej działalności gospodarczej osiągnął następujące wyniki finansowe:

za rok 2015: przychody: 410.080,06 zł, koszty: 474.291,06 zł dochód/strata: -64.211,00 zł

za rok 2016: przychody: 326.407,69 zł, koszty: 376.398,02 zł dochód/strata: -49.990,33 zł

za I półrocze 2017 r. przychody:126.100,00 zł, koszty: 126.484,02 zł, dochód/strata:

- 384,00 zł.

Minister szczegółowo wskazując miesięczne wyniki finansowe skarżącego wyliczone na podstawie zestawienia miesięcznych przychodów i kosztów prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej w latach 2015 - 2016 oraz za I półrocze 2017 r., podsumował, że z roku na rok straty prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej sukcesywnie maleją, tj. z poziomu 64.211,00 zł w 2015 r. do poziomu 49.990,33 zł w 2016 r. Porównując I półrocze lat 2015-2017 widać spadek wykazywanych strat z poziomu 102.749,12 zł w 2015 r., przez kwotę 66.079,00 zł w 2016 r. do poziomu 384,02 zł w 2017 r.

Organ odwoławczy wskazał, że z formularza informacji, przedstawianych przez skarżącego przy ubieganiu się o pomoc de minimis, wynika ponadto, że prowadzona przez niego działalność gospodarcza nie odnotowuje rosnących strat, nie maleją obroty, nie ulegają zwiększeniu zapasy podmiotu, nie zmniejszają się przepływy środków finansowych, nie zwiększają się sumy zadłużenia, nie rosną kwoty odsetek od zobowiązań, jak również nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej.

Minister Finansów wskazał, że obydwoje skarżący w oświadczeniach z 12 lipca 2017 r. podnieśli, iż na dzień 30 czerwca 2017 r. nie mają żadnych zadłużeń w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie mają żadnych należności i zobowiązań krótko i długoterminowych, w tym w szczególności publicznoprawnych, ani obciążeń środków trwałych, w tym hipoteki i zastawu za lata 2015-2016 i okres styczeń - czerwiec 2017 r.

Organ wskazał, że z zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z 19 czerwca 2017 r. oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 19 czerwca 2017 r. wynika, że M. G.- na dzień 19 czerwca 2017 r. - nie wykazywał zaległości podatkowych oraz nie posiadał zaległości w opłacaniu składek. Z kolei z zaświadczeń Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z 30 czerwca 2017 r. wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2015 r. do 30 czerwca 2017 r. J. i M. G. nie byli beneficjentami świadczeń rodzinnych oraz nie figurowali w ewidencji osób korzystających z pomocy społecznej.

Minister Finansów wskazał, że skarżący jest właścicielem nieruchomości objętej księgą wieczystą, tj. działki nr [...], stanowiącej las, o powierzchni 0,3842 ha, położonej w miejscowości K., wolnej od obciążeń hipotecznych.

Obydwoje skarżący są właścicielami (wspólność ustawowa majątkowa małżeńska) działek nr [...] i [...], stanowiących działki budowlane, o łącznej powierzchni 0,1632 ha, położonych w miejscowości D., wolnych od obciążeń hipotecznych. Stali się oni właścicielami ww. działek w wyniku podpisania w 1987 r. i w 1989 r. umów darowizn. Decyzją Starosty [...] z 2014 r. zatwierdzony został podział działki nr [...] o powierzchni 0,0753 ha na [...] o powierzchni 0,0685 ha oraz [...] o powierzchni 0,0068 ha, z przeznaczeniem pod realizację inwestycji drogowej. Na działce nr [...] zlokalizowany jest drewniany budynek gospodarczy, za którego samowolną budowę została nałożona opłata legalizacyjna w wysokości 25.000,00 zł, a na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny skarżących o powierzchni 106 m2.

Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego [...], rok produkcji 2014, wykorzystywanego do prowadzonej działalności gospodarczej (oświadczenie z 12 lipca 2017 r.).

W oświadczeniach z 12 lipca 2017 r. skarżący wskazali, że nie mają żadnych kredytów, pożyczek, ani żadnych zobowiązań do spłaty, a także nie posiadają wartościowych przedmiotów.

Z ustaleń organu, wynika, że miesięczne koszty zmienne rodziny skarżących przedstawiają się następująco: telewizja - 44,90 zł m-c, podatek leśny - 16,00 zł rocznie /1,34 zł m-c, podatek od nieruchomości - 69,00 zł rocznie / 5,75 zł m-c, energia elektryczna - 162,94 zł średnio m-c, gaz - 165,00 zł m-c, woda -149,69 zł m-c, zakup węgla - 2.370,00 zł rocznie / 197,50 zł m-c, wywóz śmieci - 180,00 zł rocznie / 15,00 zł m-c, wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją - 1.380,00 zł m-c

Wydatek z tytułu ubezpieczenia samochodu - 765,00 zł rocznie / 63,75 zł m-c, nie został wliczony w koszty gospodarstwa domowego skarżących, gdyż stanowi środek trwały prowadzonej działalności gospodarczej, więc ww. wydatek wliczany jest tylko w koszty prowadzonej działalności gospodarczej skarżącego. Podobnie, rachunki za wywóz ścieków, które ujęte są w rozliczeniu za energię elektryczną, oraz za telefony komórkowe, internet, telefon stacjonarny, zakup oleju napędowego, ponieważ są to koszty prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej (oświadczenie z 9 sierpnia 2017 r.).

Minister Finansów wskazał, że z przedłożonych do akt sprawy faktur wynika, iż skarżąca w kwietniu 2017 r. dokonała zakupu lekarstw (witamin) za kwotę 541,00 zł, a skarżący zapłacił za usługi rehabilitacyjne wykonywane w okresie od kwietnia do czerwca 2017 r. wraz z lekami kwotę 3.600,00 zł (faktury VAT nr 301/E/04/2017 oraz nr 02/06/2017/R). W oświadczeniu z 9 sierpnia 2017 r. skarżący podnieśli, iż zakup witamin jest niezbędnym, cyklicznym wydatkiem gospodarstwa domowego, ponieważ na zalecenie lekarza muszą przyjmować witaminy codziennie.

Minister Finansów zreasumował, że łączny koszt utrzymania gospodarstwa domowego skarżących, oscyluje średnio wokół kwoty 2.122,00 zł, a zatem na pozostałe zmienne oraz nieprzewidziane wydatki dwuosobowego gospodarstwa domowego skarżący dysponują kwotą około 2 900,00 zł.

Odnośnie do stanu zdrowia skarżących, organ odwoławczy ustalił, że z zaświadczenia lekarskiego z 27 czerwca 2017 r. wynika, że skarżący jest "chorym z wieloletnim procesem reumatoidalnym", upośledzoną funkcją rąk w zakresie czynności precyzyjnych, postępującą dysfunkcją narządu ruchu w zakresie kończyn górnych i dolnych. Chory wymaga przewlekłego leczenia immunosupresyjnego i okresowej rehabilitacji. W oświadczeniu z 17 października 2017 r. obydwoje skarżący podnieśli, że nastąpiło pogorszenie jego stanu zdrowia. Z oświadczenia skarżącej z 9 sierpnia 2017 r. oraz kserokopii skierowania do poradni specjalistycznej, wynika, że choruje ona na cukrzycę insulinoniezależną, jak również leczy się "na serce, na cholesterol, na osteoporozę, paradontozę i ból kolan (...)".

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister Finansów dokonał analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących i ocenił, że w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej znaleźli się oni w trudnej sytuacji, o czym świadczy złożony wniosek o zastosowanie ulgi. Jednak pomimo trudności związanych z ewentualną zapłatą ustalonej opłaty legalizacyjnej, zauważył, że sytuacja taka nie zagrozi ich egzystencji. W ocenie Ministra Finansów, sytuacja materialna i finansowa skarżących jest - w kontekście poziomu życia przeciętnej polskiej rodziny - dobra, pozwalająca skarżącym na utrzymanie domu i rodziny, a uzyskiwane przez skarżącą dochody, zapewniają członkom gospodarstwa domowego stabilną egzystencję.

Ponadto Minister Finansów podniósł także, że z akt sprawy wynika, że nie występuje zagrożenie dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych skarżących, a - jak zasadnie wyjaśnił organ pierwszej instancji i z czym zgadza się organ odwoławczy - zapłata opłaty legalizacyjnej np. w ratach nie spowoduje drastycznego pogorszenia poziomu życia rodziny. Skarżąca zatrudniona jest w Zespole Ekonomiczno-Administracyjnym Szkół na czas nieokreślony i z tego tytułu osiąga stały, systematyczny dochód. Ponadto, uzyskuje także dochody z tytułu umowy zlecenia. Jak wskazał natomiast sam skarżący, prowadzona przez niego działalność gospodarcza pomimo wykazywanych strat, nie odnotowuje rosnących strat, nie maleją obroty, nie ulegają zwiększeniu zapasy podmiotu, nie zmniejsza się przepływ środków finansowych, nie zwiększa się suma zadłużenia, nie rosną kwoty odsetek od zobowiązań, jak również nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej.

Minister zgodził się z dokonaną przez Wojewodę [...] oceną sytuacji finansowej skarżących, że z roku na rok straty prowadzonej przez skarżącego firmy sukcesywnie maleją, tj. z poziomu 64 211,00 zł w 2015 r. do poziomu 49 990,33 zł w 2016 r. Również w porównaniu I półrocza z lat 2015-2017 widać spadek wykazywanych strat z poziomu 102 749,12 zł w 2015 r., przez kwotę 66 079,00 zł w 2016 r. do poziomu 384,02 zł w 2017 r. Co więcej, prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza oraz stałe i dodatkowe zatrudnienie skarżącej, stanowią potencjał umożliwiający obojgu skarżącym pozyskanie dodatkowych źródeł dochodu. Z wydruków z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej wynika ponadto, że działalność gospodarcza skarżącego prowadzona jest od 13 października 1986 r., co świadczy o rentowności tej działalności w poprzednich latach, umożliwiającej utrzymanie firmy na rynku przez ponad 31 lat, w tym także zatrudnionych w niej pracowników.

W związku z powyższym, Minister Finansów uznał, że sytuacja finansowa skarżących jest stabilna i wolna od zobowiązań finansowych. Generowany przez nich dochód, pozwala nie tylko na stabilną egzystencję, ale umożliwił także realizację budowy budynku gospodarczego, w związku z którym nałożona została opłata legalizacyjna.

W ocenie Ministra Finansów w analizowanej sprawie, występujący ważny interes podatnika oraz ważny interes publiczny, nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej.

Organ zauważył, że ulga w postaci umorzenia zobowiązania publicznoprawnego jest rozwiązaniem najdalej idącym w katalogu dostępnych form wsparcia osoby zobowiązanej, zawartych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa. Nie bez znaczenia, przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika jest to, że przesłanka ta zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych.

W ocenie Ministra Finansów, ważnego interesu podatnika, jako przestanki umorzenia należności nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej. W tym kontekście, przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem skarżących w stosunku do rodzin znajdujących się w skrajnie trudnym położeniu.

Również przesłanka ważnego interesu publicznego, rozumiana jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa, nie uzasadnia umorzenia opłaty legalizacyjnej.

Organ wskazał, że w interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa, zaś z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty. Minister stwierdził także, że w analizowanej sprawie, również interes publiczny nie przemawia za objęciem skarżących przywilejem umorzenia ustalonej opłaty legalizacyjnej.

Minister Finansów uznał, że organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy, poprzez szczegółowe zebranie i ustalenie faktów odnoszących się do sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących. Okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji rodzinnej, finansowej i materialnej zostały ustalone przy aktywnym udziale skarżących, w oparciu o oświadczenia, przedłożone dokumenty a także dokumenty urzędowe, jak również były wynikiem aktywności organu pierwszej instancji prowadzącego postępowanie administracyjne w taki sposób, aby zgromadzić najobszerniejszy materiał dowodowy. W ocenie Ministra, w rozpoznawanej sprawie organ I instancji po zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego dotyczącego sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżących, dokonał prawidłowej oceny ustawowych przesłanek zastosowania ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. W ocenie Ministra Finansów, przesłanki w postaci " ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" ocenione zostały przez organ pierwszej instancji wyczerpująco oraz w sposób prawidłowy.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że Ordynacja podatkowa, przewiduje także odroczenie terminu płatności oraz rozłożenie płatności na raty. Podjęcie decyzji o odmowie umorzenia w całości i w części opłaty legalizacyjnej nie wyklucza zatem możliwości np. rozłożenia zapłaty opłaty na raty, co jednak wymaga złożenia odrębnego wniosku.

Skargę na powyższą decyzję, złożyli J. i M. G., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Finansów oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie od Ministra Finansów kosztów postępowania.

Skarżonej decyzji zarzucili:

• naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., - kodeks postępowania administracyjnego które miały istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności:

a) art. 7 i 8 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie, istotnych okoliczności faktycznych sprawy;

b) art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącym czynnego udziału w każdym stadium postępowania, gdyż decyzja została wydana bez umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

c) art. 6, 7, 8, 77 § 1, 80 i 81 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy i nieuzasadnionego przyjęcia, iż strony nie spełniły przesłanek oraz prawidłowa ocena dowodów nie dają podstaw do takiego twierdzenia;

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że decyzja Ministra Finansów, została wydana w dniu [...] marca 2018 r., podczas gdy skarżący w dniu 5 marca 2018 r. przesłali na adres organu przesyłkę poleconą zawierającą pisma dotyczące stanu zdrowia M. G., a których to okoliczności organ nie wziął pod uwagę, w konsekwencji wydając zaskarżoną decyzję.

Na dowód powyższego skarżący w załączeniu przesłali wydruk ze strony www poczty polskiej, przedstawiający status nadanej przesyłki, zawierający numer przesyłki poleconej, nadanej do Ministra Finansów w dniu 5 marca, a doręczonej w dniu 8 marca, a więc tuż po wydaniu decyzji.

Wskazali także, że błędne są twierdzenia Ministra Finansów dotyczące sytuacji majątkowej i finansowej skarżących, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie skarżących, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na przyjęcie, że posiadają możliwości dokonania zapłaty opłaty legalizacyjnej w kwocie 25 000,00 zł.

Zdaniem skarżących Minister Finansów nieprawidłowo przyjął także, iż trudności wynikające dla nich z ewentualnej zapłaty opłaty legalizacyjnej nie zagrożą ich egzystencji. Podnieśli, że są osobami schorowanymi i comiesięcznie wydają pieniądze nie tylko na podstawowe utrzymanie siebie i gospodarstwa domowego, co zostało przedstawione w dokumentacji znajdującej się w aktach prawy, ale też zmuszeni są ponosić wydatki związane z zakupem niezbędnych dla nich lekarstw i witamin, koniecznych w rehabilitacji.

W ocenie skarżących, Minister Finansów nie uwzględniając całości materiału dowodowego doszedł do błędnego przekonania, iż nie została spełniona przesłanka "ważnego interesu podatnika", w skutek czego organ nie wyraził zgody na umorzenie opłaty legalizacyjnej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst. jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej: "P.p.s.a.".

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skargę należało oddalić.

Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja Ministra Finansów z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej.

Materialnoprawną podstawę tego rozstrzygnięcia, stanowił art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do art. 49c ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.) do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak wynika z treści ww. przepisu, decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej lub rozłożenia jej na raty wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, to znaczy, że pozostawia organowi stosującemu prawo pewien zakres luzu decyzyjnego. Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Decyzję w tym zakresie winna poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej czy osobistej wnioskodawcy. W ramach tak poczynionych ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający przychylenie się do wniosku.

Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu, której zadaniem jest ustalenie, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji oraz czy organ nie przekroczył granic uznania, w tym czy odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko.

Kontrola decyzji uznaniowej wymaga zatem sprawdzenia, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz dostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego pod kątem przesłanek do umorzenia bądź rozłożenia na raty należności. Sąd kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek do wydania decyzji uznaniowej oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. czy ocena jest swobodna a nie dowolna.

Istotą uznania administracyjnego jest to, że ustawodawca wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone, przerzuca na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią, zależną od poczynionych ustaleń i konkretnych okoliczności sprawy. W konsekwencji organ zobligowany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie - w tym konkretnym przypadku - do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku o umorzenie należności. Stosownie bowiem do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania, organy administracji publicznej, stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Obowiązek ten wynika z art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji państwowej, jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Za "ważny interes podatnika" uznaje się sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, np. z powodu utraty możliwości zarobkowania lub utraty majątku.

W orzecznictwie wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest on w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl). Właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala więc czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej, uzasadniającej odstąpienie od obowiązku wyegzekwowania obciążającej go należności. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego, wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, a nie tylko spowodowały pewne trudności, nie jest on w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z kolei przy wykładni pojęcia "interes publiczny" należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. "Publiczny" to bowiem dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich, związany z jakimś urzędem, jakąś instytucją: ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny (Słownik języka polskiego pod. red. M. Szymczaka, Warszawa 1979, t. II, s. 1074). W tak pojmowanym interesie publicznym, należy uznać sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych ( w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej ), zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, nie można w ocenie Sądu, zarzucić organom obu instancji przekroczenia granic uznania administracyjnego i dowolności w ocenie sytuacji osobistej i majątkowej skarżących. Podkreślenia wymaga, że organy rozpoznające sprawę, dysponowały obszernym materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową skarżących, którą poddały szczegółowej i wszechstronnej ocenie.

Organy dokonały drobiazgowej analizy dochodów skarżących w latach 2015 -2016 oraz w pierwszym półroczu 2017 r., analizy wyników finansowych działalności gospodarczej skarżącego, sytuacji majątkowej skarżących, ich zobowiązań oraz stanu zdrowia.

Organ odwoławczy dostrzegł, że skarżący w związku z nałożeniem opłaty legalizacyjnej znaleźli się w trudnej sytuacji, o czym świadczy złożony wniosek o zastosowanie ulgi. Słusznie jednak w ocenie Sądu uznał, że pomimo trudności związanych z ewentualną zapłatą ustalonej opłaty legalizacyjnej nie zagrozi to egzystencji skarżących, których sytuacja materialna i finansowa jest - w kontekście poziomu życia przeciętnej polskiej rodziny - dobra, pozwalająca skarżącym na utrzymanie domu i rodziny, a uzyskiwane dochody skarżącej zapewniają członkom gospodarstwa domowego stabilną egzystencję. Zapłata opłaty legalizacyjnej np. w ratach nie spowoduje drastycznego pogorszenia poziomu życia rodziny. Wskazać należy, że skarżąca uzyskuje stałe dochody i jest zatrudniona na czas nieokreślony. Dochody te są więc stałe i systematyczne. Ponadto uzyskuje też dochody z tytułu umowy zlecenia. Z kolei prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza pomimo wykazywanych strat, nie odnotowuje strat rosnących, nie maleją obroty, nie ulegają zwiększeniu zapasy podmiotu, nie zmniejsza się przepływ środków finansowych, nie zwiększa się suma zadłużenia, nie rosną kwoty odsetek od zobowiązań, jak również nie wystąpiły żadne okoliczności wskazujące na trudności w zakresie płynności finansowej. Ponadto jak wynika z przedstawionej analizy sytuacji finansowej skarżących, z roku na rok straty z tytułu prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej sukcesywnie maleją, tj. z poziomu 64 211,00 zł w 2015 r. do poziomu 49 990,33 zł w 2016 r. Również w porównaniu I półrocza z lat 2015-2017 widać spadek wykazywanych strat z poziomu 102 749,12 zł w 2015 r., przez kwotę 66 079,00 zł w 2016 r. do poziomu 384,02 zł w 2017 r. Należy zgodzić się z organami, że wspomniana działalność gospodarcza oraz stałe i dodatkowe zatrudnienie skarżącej, stanowią potencjał umożliwiający pozyskanie skarżącym dodatkowych źródeł dochodu. Nie bez znaczenia pozostaje także to, że jak wynika z wydruków z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarcza skarżącego, prowadzona jest od 13 października 1986 r., co świadczy o rentowności tej działalności w poprzednich latach, umożliwiającej utrzymanie firmy na rynku przez ponad 31 lat, w tym także zatrudnionych w niej pracowników. Zasadnie zatem organy ustaliły, że

sytuacja finansowa skarżących jest stabilna, a także co wymaga podkreślenia, wolna od zobowiązań finansowych. Wskazać również należy, że uzyskiwany przez skarżących dochód nie tylko pozwolił im na na stabilną egzystencję ale umożliwił także realizację budowy budynku gospodarczego, w związku z którym nałożona została opłata legalizacyjna. Podkreślić trzeba także, że interes podatnika musi być ważny w sensie obiektywnym i nie może być wyprowadzany wyłącznie z subiektywnego przekonania podatnika o słuszności jego wniosku.

Wbrew zatem stanowisku zaprezentowanemu w skardze, w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przeprowadzając postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniająca zastosowanie wnioskowanej ulgi. W oparciu o dokonane ustalenia, prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą okoliczności wypełniające przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, pozwalające na udzielenie ulgi wymienionej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Nie zostały także naruszone ogólne zasady postępowania, określone w art. 6 i art. 80 k.p.a.

Sąd w pełni podziela również argumentację organów dotyczącą oceny braku wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Należy podkreślić, że w interesie publicznym leży realizowanie należności publicznoprawnych, tym bardziej iż dotyczą one sytuacji budowy bez poszanowania prawa. Jest oczywiste, że nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, iż naruszenie przepisów Prawa budowlanego nie pociąga za sobą żadnych negatywnych skutków (także finansowych), bowiem wszelkie należności z tego tytułu powstałe można będzie w całości umorzyć. Gdy sytuacja finansowa strony, jest na tyle stabilna, że pozwala na spokojną egzystencję, nie powinno się przerzucać ponoszenia odpowiedzialności na budżet państwa.

Niezasadny jest także podniesiony w skardze zarzut naruszenia zasady czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do dowodów, zgodnie z art. 10 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. Skarżący co wynika z akt aktywnie uczestniczyli w zebraniu materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie w toku postępowania przed organem I instancji. Na etapie postępowania odwoławczego Minister Finansów pismem z dnia 19 lutego 2018 r., zawiadomił skarżących, stosownie do treści art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań. Zawiadomienie to, zostało skarżącym doręczone w dniu 26 lutego 2018 r., a więc z odpowiednim wyprzedzeniem. Od doręczenia zawiadomienia do wydania w dniu 7 marca 2018 r. zaskarżonej decyzji, upłynęło 9 dni. Nie było przeszkód, by skarżący przesłali wspomnianą w skardze dokumentację dotyczącą stanu zdrowia M. G. wcześniej niż w dniu 5 marca 2018 r. ( pismo to wpłynęło do Ministerstwa Finansów w dniu 12 marca 2018 r.). Niezależnie od tego należy wskazać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, warunkiem uwzględnienia podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest wykazanie przez skarżącego, że strona została pozbawiona możliwości udowodnienia swoich twierdzeń czy możliwości złożenia wyjaśnień i że uchybienie wskazanemu przepisowi mogło mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok NSA z 18 maja 2006 r., II OSK 831/05, uchwała Siedmiu Sędziów NSA z dnia 25 kwietnia 2005 r., sygn. akt FPS 6/04 wydana na tle odpowiadającego treści art. 10 § 1 k.p.a. przepisu art. 200 § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje. Organ wydając zaskarżoną decyzję, miał wiedzę na temat schorzeń obojga skarżących i okoliczności związane z ich stanem zdrowia, zostały uwzględnione przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Dołączone przez skarżących do pisma z dnia 5 marca 2018 r. zaświadczenia lekarskie, jedynie potwierdzają problemy zdrowotne skarżących znane wcześniej organowi, nie stanowią więc nowej istotnej okoliczności, która mogła mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.