Wyrok NSA, sygn. akt V SA 2425/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 9 ust. 2, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: W świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby /art. 1 ust. 2 powyższej ustawy/.

TEZY

W świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. To konsekwencja charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby /art. 1 ust. 2 powyższej ustawy/.


SENTENCJA

@UNaczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Waldemara W. na decyzję Wojewody M. z dnia 2 września 2002 r. (...) w sprawie o zameldowanie oddala skargę z zastrzeżeniem zdania odrębnego.


UZASADNIENIE

W dniu 14 lutego 2002 r. Barbara S. złożyła w Urzędzie Miasta K. podanie dotyczące "zameldowania /jej/ na pobyt stały w K. przy ul. K.W. 13", twierdząc, że jest współwłaścicielem położonej pod tym adresem zabudowanej nieruchomości oraz że już wcześniej występowała do Wydziału Ewidencji Ludności Urzędu Miasta K. o zameldowanie, jednakże bezskutecznie ze względu na brak zgody drugiego współwłaściciela - brata Waldemara W. na zameldowanie wnioskodawczyni.

Po wszczęciu postępowania administracyjnego, o czym zawiadomiono zainteresowanych pismem z dnia 11 marca 2002 r., Burmistrz Miasta K. decyzją z dnia 11 kwietnia 2002 r. (...) odmówił uwzględnienia wniosku Barbary S. o zameldowanie jej na pobyt stały w domu przy ul. K.W. 13 w K.

W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że nieruchomość zabudowana tym domem stanowi współwłasność w częściach ułamkowych wnioskodawczyni i jej brata Waldemara W. i wprawdzie wnioskodawczyni mieszka w domu przy ul. K.W. w K., jednakże na jej zameldowanie pod tym adresem nie zgadza się drugi ze współwłaścicieli, Waldemar W.

Orzekając w sprawie na skutek odwołania wnioskodawczyni, Wojewoda M. decyzją z dnia 2 września 2002 r. (...) uchylił decyzję organu administracji pierwszej instancji z dnia 11 kwietnia 2002 r. i umorzył "postępowanie w I instancji".

W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 maja 2002 r. K. 20/01 /Monitor Prawniczy 2002 nr 12 str. 531/ orzekł, że przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /t.j. Dz.U. 2001 nr 87 poz. 960/ uzależniający zameldowanie "od przedstawienia uprawnień" do przebywania w lokalu, jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP oraz że w związku z tym wnioskodawczyni, Barbara S. w dniu 22 lipca 2002 r. "dokonała zameldowania" na pobyt stały w budynku przy ul. K.W. 13 w K.

W tych okolicznościach dalsze prowadzenie postępowania o jej zameldowanie, zdaniem organu odwoławczego, stało się bezprzedmiotowe i w konsekwencji uzasadnione było uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.

Skargę na decyzję Wojewody M. wniósł do Sądu Waldemar W. zarzucając, że zaskarżona decyzja jest krzywdząca i narusza prawa skarżącego.

Podniósł, że jest większościowym współwłaścicielem nieruchomości z domem przy ul. K.W. w K., a mimo to pozbawiony został przez Barbarę S. możliwości prowadzenia gospodarstwa rolnego obejmującego tę nieruchomość i wskutek tego poniósł bardzo wysokie szkody majątkowe.

Wniósł o wymeldowanie wnioskodawczyni z wymienionego domu, wyjaśniając, że sprawa o podział gospodarstwa rolnego jest przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w W.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Orzekając w sprawie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według literalnego brzmienia art. 9 ust. 2 i art. 10 ust. 1 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest jej przebywanie w tym lokalu i dysponowanie potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim.

W wyroku z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 /Monitor Prawniczy 2002 nr 12 str. 531/ Trybunał Konstytucyjny orzekł, że przepis art. 9 ust. 2 cyt. ustawy jest niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP z tego względu - jak wynika z motywów wyroku - że nakłada na osobę meldującą się obowiązek przedstawienia potwierdzenia uprawnienia do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.

Oznacza to, że w świetle art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2, wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania przez nią w tym lokalu, bez konieczności legitymowania się potwierdzeniem uprawnienia do przebywania w nim.

Jest to konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby /art. 1 ust. 2 powyższej ustawy/.

Czynność zameldowania przez organ pierwszej instancji w dniu 22 lipca 2002 r. zainteresowanej Barbary S. w domu przy ul. K.W. 13 w K. dokonana została więc skutecznie, skoro poza sporem jest fakt zamieszkiwania zainteresowanej w tym domu.

W tym stanie rzeczy uzasadnione było uchylenie odmownej decyzji organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania.

Wobec bowiem skutecznie dokonanej 22 lipca 2002 r. czynności zameldowania postępowanie stało się bezprzedmiotowe /art. 105 par. 1 Kpa/.

Z tych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, należało oddalić skargę jako niezasadną.


ZDANIE ODRĘBNE

Uzasadnienie zdania odrębnego sędziego Cz. Zielińskiego do wyroku NSA z dnia 7 marca 2003 r. V SA 2425/2002.

Przed zawiśnięciem sprawy administracyjnej rozpoznanej zaskarżoną decyzją organ administracji pierwszej instancji, po zgłoszeniu przez Barbarę S. obowiązku meldunkowego, odmówił - na skutek sprzeciwu współwłaściciela lokalu, Waldemara W. - dokonania materialno-technicznej czynności zameldowania Barbary S. pod wskazanym przez nią adresem (...).

Z tych przyczyn, na wniosek Barbary S., organ administracji pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie jej zameldowania (...), która wobec spornych interesów stron i wcześniejszej odmowy zameldowania podlegała załatwieniu przez wydanie decyzji orzekającej merytorycznie co do istoty sprawy /art. 61 par. 1, 3 i 4 oraz art. 104 Kpa/. Wykluczało to możliwość dokonania w ramach tego postępowania materialno-technicznej czynności zameldowania Barbary S., bez uprzedniego merytorycznego rozpoznania decyzją jej żądania zameldowania pod wskazanym adresem.

Wbrew tym zakazom i mimo wydania w dniu 11 kwietnia 2002 r. przez Burmistrza Miasta K. decyzji o odmowie zameldowania Barbary S. (...) organ ten, przed zakończeniem postępowania odwoławczego wszczętego na skutek odwołania strony, dokonał w dniu 22 lipca 2002 r. sprzecznej z tą decyzją materialno-technicznej czynności zameldowania Barbary S.

W tym stanie rzeczy i wobec wskazanej na wstępie powinności orzekających organów administracji załatwienia sprawy o zameldowanie Barbary S. decyzją orzekającą co do istoty sprawy, dokonana przez organ pierwszej instancji materialno-techniczna czynność zameldowania nie mogła być poczytana przez organ odwoławczy za podstawę umorzenia postępowania "w I instancji" jako bezprzedmiotowego.

W konsekwencji, uchylając decyzję organu I instancji z 11 kwietnia 2002 r. organ odwoławczy, stwierdziwszy brak podstaw do zastosowania art. 138 par. 2 Kpa, powinien orzec co do istoty sprawy o zameldowanie Barbary S. /art. 138 par. 1 pkt 2 zdanie 1 i 2 Kpa/.

Zaskarżona decyzja Wojewody M. z 2 września 2002 r. umarzająca postępowanie w I instancji została więc wydana z naruszeniem przepisów art. 138 par. 1 pkt 2 zdanie 1 i 2 i art. 105 Kpa, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniało to, na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 29 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wydanie w sprawie wyroku uchylającego zarówno decyzję Wojewody jak i materialno-techniczną czynność zameldowania Barbary S., ze wskazaniem wytycznych uwzględniających powyższą ocenę.