Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 631/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2188
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 par. 1, art. 1 pkt 1, art. 104, art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca) Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] r., Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. B. kwotę [...]zł ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych MOPS w T. L. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta T. L. odmówić A. B. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego w związku z opieką nad R. E..

Uzasadniając decyzję wyjaśniono, że w dniu 24 maja 2019 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. L. wpłynął wniosek A. B. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką R. E.. Wnioskodawczyni nie spełnia jednak przesłanek określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego u R. E. ustalono, że wnioskodawczyni sprawuje opiekę nad niepełnosprawną matką legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe; niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu przez osobę niepełnosprawną 25 roku życia. Ustalono również, że wnioskodawczyni ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, przyznanego na okres od 1 listopada 2011 r. do 31 października 2019 r. w związku z opieką nad matką R. E.. Wniosek z dnia 24 maja 2019 r. zawiera oświadczenie zgodnie, z którym wnioskodawczyni zobowiązuje się do rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Z art. 6 i 7 k.p.a. wynika, że zarówno osoba ubiegająca się, jak i osoba niepełnosprawna muszą spełnić wszystkie przesłanki ustawowe niezbędne do przyznania między innymi świadczenia pielęgnacyjnego. Zapisy ustawy o świadczeniach rodzinnych precyzyjnie regulują krąg osób uprawnionych do tego świadczenia. Z samego faktu sprawowania opieki nie można wywieść prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ w celu uzyskania tego świadczenia osoba ubiegająca się musi spełniać łącznie wszystkie warunki ustawowe, m. in. osoba niepełnosprawna winna legitymować się orzeczeniem o niepełnosprawności powstałym przed ukończeniem 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych). Wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Jednak wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie oznacza usunięcia tego kryterium z ustawy. Nie stanowi również podstawy do żądania świadczenia przez opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, jeżeli niepełnosprawność ich podopiecznych powstała już po 25 roku życia. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny wskazał bowiem, że niezbędne jest podjęcie przez ustawodawcę działań ustawodawczych, które uregulują prawo do świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów osób niepełnosprawnych. Do chwili obecnej takie uregulowania prawne nie zostały wprowadzone do ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego organ wydając decyzję w niniejszej sprawie związany jest zapisami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu jej wydania, włącznie z art. 17 ust. 1b tej ustawy. Uzasadniona jest zatem odmowa przyznania wnioskodawczyni świadczenia pielęgnacyjnego.

Odwołanie od decyzji wniosła A. B.. Wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2019 roku, podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na nieuwzględnieniu tego, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 roku, sygn. akt K 38/13 przepis ten został uznany za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Narusza to bowiem art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, gdyż narusza przepisy art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez błędne zastosowanie oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie powszechnie obowiązującego i ostatecznego wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie Kolegium wyjaśniło, że okoliczność, iż niepełnosprawność powstała po ukończeniu przez osobę wymagającą opieki 25 roku życia nie dowodzi niespełnienia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b i nie stanowi podstawy odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie spełnienie przez osobę wymagającą opieki cenzusu wieku, w którym powstała niepełnosprawność nie powinno skutkować pozbawieniem opiekuna osoby niepełnosprawnej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. akt K 38/13 orzekł, że art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Podkreślono jednocześnie, że ten wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest wyrokiem zakresowym, a zatem nie wywołuje prostego skutku, określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanej regulacji prawnej. Tego rodzaju wyrok powoduje konieczność zrekonstruowania normy prawnej na podstawie tych przepisów prawa, które pozostają zgodne z Konstytucją, przy wykorzystaniu odpowiednich reguł wykładni prawa - tak, aby wynik tej rekonstrukcji nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. Niekonstytucyjność w przypadku art. 17 ust. 1b Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego wyroku jest zmiana zakresu zastosowania przepisu art. 17 ust. 1b co do treści w nim ujętej, będącego przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 17 ust. 1, który określa ogólne przesłanki prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakresowe wyeliminowanie ograniczeń o charakterze podmiotowym (wieku powstania niepełnosprawności podopiecznych) nie powoduje dysfunkcjonalności ustawy, gdyż możliwe jest odnalezienie w treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisów z nim skorelowanych wszystkich elementów podmiotowych, przedmiotowych i czasowych koniecznych do zrekonstruowania normy prawnej określającej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Stosując taki sposób wykładni art. 17 ust. 1b, należy przyjąć, że w stosunku do opiekunów tych dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Stąd też w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Dlatego Kolegium podziela zasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów.

Jednocześnie Kolegium zauważa, że zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższy przepis wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, co oznacza, że warunkiem przyznania tego świadczenia na zasadzie wyboru jest uprzednia rezygnacja z przyznanego specjalnego zasiłku opiekuńczego, co w konsekwencji powinno prowadzić do uchylenia decyzji o przyznaniu konkurencyjnego świadczenia, tj. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Zatem rozpatrzenie wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest dopiero po uchyleniu decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy. Decyzja organu I instancji z dnia [...] roku, nr [...] przyznająca A. B. specjalny zasiłek opiekuńczy nie została uchylona przez organ I instancji. Kolegium nie jest uprawnione do uchylenia tej decyzji w postępowaniu odwoławczym dotyczącym odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W tym stanie sprawy Kolegium za zasadnym uznało utrzymać w mocy decyzję organu I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję organu odwoławczego wniosła A. B.. Zarzuciła organowi odwoławczemu, że wydając zaskarżoną decyzję naruszył art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez pominięcie celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego ma decydujące znaczenie dla oceny wniosku skarżącej o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oraz, że naruszył art.7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i niezasadne uznanie, iż skarżąca nie spełnia ustawowych przesłanek do ustalenia na jej rzecz świadczenia pielęgnacyjnego.

W obszernych wywodach uzasadnienia skargi powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego i szeroko je cytując autor skargi dowodzi zasadności zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie jako oczywiście niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna z przyczyn w niej podniesionych. Stosownie do unormowania art. 1 §2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Na mocy art. 145 §1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przy czym sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli legalności postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że niniejsza skarga zasługuje na uwzględnienie. Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b w zw. z art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 ze zm., dalej powoływana jako "u.ś.r.") oraz art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. w stopniu skutkującym koniecznością usunięcia ich z obrotu prawnego. Nadto decyzja utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją wydana została z naruszeniem art. 17 ust. 1b u.ś.r., co również uzasadnia jej usunięcie z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Literalna wykładnia tego przepisu, dokonana przez Kolegium, w istocie prowadzi do wniosku, że osoba opiekuna posiadająca przyznane prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego nie może otrzymać świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wskazywałoby to więc, że istotą tego przepisu jest uniemożliwienie powstania sytuacji, w której stronie przyznano by świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oraz zasiłek dla opiekuna. W ocenie Składu Orzekającego taka wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. nie może być akceptowana. Nie uwzględnia ona innych przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych a mianowicie art. 27 ust. 5. Stanowi on, że w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną. Uwzględniając treść art. 27 ust. 5 u.ś.r. artykuł 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. powinien być wykładany w ten sposób, że wprawdzie wyklucza on możliwość pobierania obu świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. Przy czym aby wybór ustawowo zagwarantowany stronie art. 27 ust. 5 u.ś.r. mógł być skutecznie dokonany, nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Skoro przepisy u.ś.r. umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie, winien przedsięwziąć takie czynności, by strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. W tym celu organy obowiązane są poszukiwać rozwiązań proceduralnych gwarantujących stronie przewidziane w art. 27 ust. 5 u.ś.r. ustawowe prawo wyboru świadczenia, bowiem organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Kierując się zasadami zawartymi w przepisach art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. organ powinien w pierwszej kolejności wyjaśnić, czy strona spełnia pozostałe przesłanki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, a następnie poinformować ją, że wyłączną przeszkodą do jego przyznania pozostaje jedynie pobieranie zasiłku dla opiekuna. Skoro przepisy prawa umożliwiają stronie wybór świadczenia, to organ nie powinien czynić jakichkolwiek przeszkód w uzyskaniu przez nią świadczenia korzystniejszego, a wręcz przeciwnie powinien przedsięwziąć takie czynności, aby strona mogła z tego prawa wyboru skorzystać. Przykładowym rozwiązaniem może być jednoczesne (tego samego dnia) przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, czy nawet rozstrzygnięcie o tych uprawnieniach w jednej decyzji. Wprawdzie na gruncie postępowania administracyjnego obowiązuje, wyprowadzana z art. 1 pkt 1 w zw. z art. 104 k.p.a. zasada "jedna sprawa (uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisu prawa) - jedna decyzja", tym niemniej z uwagi na to, że z przepisu prawa wynika, że strona może otrzymywać w tych samych okolicznościach faktycznych i prawnych tylko jedno ze świadczeń wybrane przez nią, to kwestia tego wyboru, a tym samym i rezygnacji ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, stanowi element faktyczny sprawy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, co wskazuje na możliwość uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego (art. 155 k.p.a.) w odrębnym punkcie decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższy pogląd dotyczący wykładni art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. jest utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1175/18, z dnia 18 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1676/18 czy z 10 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 200/19 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie można bowiem "przymuszać" skarżącej do ubiegania się o świadczenie mniej dla niej korzystne, a po jego uzyskaniu uniemożliwić uzyskanie korzystniejszego tylko dlatego, że zostało jej przyznane to pierwsze (aktualnie zasiłek dla opiekuna wynosi 620 zł miesięcznie, zaś świadczenie pielęgnacyjne 1830 zł i to ostatnie podlega waloryzacji). Do takiej sytuacji prowadziłaby natomiast wykładnia zaproponowana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Z tych powodów należy przyjąć, że zaproponowana przez Kolegium w zaskarżonej decyzji wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. jako błędna narusza ten przepis oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. Przy czym błędna wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. oraz niezastosowanie przez Kolegium art. 27 ust. 5 miało wpływ na wynik sprawy. Naruszenie zaś art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit.b u.ś.r. w zw. z art. 27 ust. 5 u.ś.r. przez organ I instancji polegało na ich niezastosowaniu mimo, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepisy te powinny być zastosowane. Uchybienie to niewątpliwie wpłynęło na treść rozstrzygnięcia organu I instancji. Omówione wyżej błędy organów obu instancji uzasadniają uchylenie wydanych przez nie w niniejszej sprawie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji utrzymanej nią w mocy nie można pominąć tego, że organy obu instancji nie wzięły pod uwagę oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku z dnia 24 maja 2019 r. W oświadczeniu tym wskazała ona, że ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, z którego chce zrezygnować w przypadku przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Składu Orzekającego, taka treść oświadczenia skarżącej winna poskutkować wszczęciem postępowania w sprawie uchylenia decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, a następnie - w razie spełnienia przesłanek - wydaniem decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego. Pominięcie treści oświadczenia skarżącej poskutkowało wydaniem decyzji z naruszeniem art. 6, 7 i 8 k.p.a., które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, zatem prowadzić musi do uchylenia decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Skład Orzekający aprobuje natomiast pogląd Kolegium dotyczący wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. a zarazem za błędną uznaje wykładnię tego przepisu zaprezentowaną przez organ I instancji. Decydujące znaczenie dla oceny legalności wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. ma wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13 (Dz.U. z 2014, poz. 1443). Istotą tego rozstrzygnięcia jest uznanie za niezgodne z konstytucyjną zasadą równości pominięcie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego innych osób, niż wskazanych w tym przepisie, przy czym niekonstytucyjności takiego ograniczenia Trybunał upatruje w zróżnicowaniu prawa podmiotowego opiekunów osób niepełnosprawnych ze względu na wiek powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Skutkiem tego orzeczenia jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, i to począwszy od dnia ogłoszenia wyroku. Miało to zaś miejsce w Dzienniku Ustaw RP z dnia 23 października 2014 r. i z tym dniem orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie i powinno być uwzględniane przy wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. Natomiast przepis ten jako niekonstytucyjny, we wskazanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego zakresie, nie powinien być stosowany. Dotyczy to również organów administracji. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu przekłada się bowiem na ukształtowanie nowego stanu prawnego, a zgodnie z art. 6 k.p.a. organy administracji posiadają uprawnienie do działania jedynie na mocy obowiązujących przepisów. Pominięcie przez organ I instancji tej zasady skutkowało błędną wykładnią art. 17 ust. 1b u.ś.r., co miało wpływ na treść decyzji z dnia 19 czerwca 2019 r. Uzasadnia to uchylenie decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane będą do uwzględnienia powyższych rozważań, w tym organ I instancji dokonując wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. pominie tą części wynikającej z niego normy, którą Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) uznał za niezgodną z Konstytucją RP. Natomiast dokonując wykładni art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b u.ś.r. uwzględni tak on jak i Kolegium to, że jeżeli dochodzi do zbiegu świadczeń rodzinnych wykładnia art. 17 ust. 5 pkt. 1 lit. b u.ś.r. powinna prowadzić do realizacji uprawnienia wynikającego z art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzją Burmistrza Miasta T. L. z dnia [...] r., Nr [...] O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.