Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 338/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 6
journal: Dz.U. 2015 poz 2058
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (sprawozdawca), Stanisław Marek Pietras, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2016 r. sprawy ze skargi B.G. na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 2 kwietnia 2016 r., o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 11 kwietnia 2016 r. wpłynął do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniosek B. G., dalej jako skarżąca, z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w postaci "kopii, które respektują nakaz określony w art. 11 ust. 1 zwykłej ustawy" i odtwarzają datę podpisania przez akceptującego pismo (odpowiedź na skargę) w sprawie [...], datę przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi B. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2015 r. i odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek organ pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] poinformował skarżącą, że w dniu 31 sierpnia 2015 r. do Kancelarii Ogólnej Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej wpłynęła przesyłka zawierająca skargę na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...]. Następnie w dniu 17 września 2015 r. została podpisana odpowiedź na ww. skargę, a w dniu 22 września 2015 r. nadana została przesyłka zwierająca ww. odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy zaadresowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Omawiane dokumenty wpłynęły do Sądu w dniu 25 września 2015 r.

Pismem z 9 maja 2016 r. B. G. złożyła do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie prostej i nieprzetworzonej informacji publicznej w stosownym terminie.

Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie:

1. art. 61 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112 poz. 1198 ze zm., dalej: "u.d.i.p.") i w związku z § 37 ust. 1 i ust. 4 (w zw. z § 2 pkt 1,16, 17 i 28 i § 2, § 33 i § 47 ust. 1 zd. 1 i Ust. 2) oraz z § 42 ust. 1 pkt 2 (w zw. z § 41 pkt 3 lit. b i pkt 4, § 43 ust. 3 i § 2 pkt 21) załącznika nr 1 do zarządzenia nr 21 Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 czerwca 2014 r. w sprawie ustalenia instrukcji kancelaryjnej, jednolitego rzeczowego wykazu akt i instrukcji o organizacji i zakresie działania archiwum zakładowego Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (Dz. Urzęd. Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 16 czerwca 2014 r. poz. 23) poprzez nieudostępnienie prostej informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. o uzyskanie nieprzetworzonej informacji publicznej.

2. art. 7 Konstytucji RP skonkretyzowanym w:

a) art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie określonym w § 1 ust. 1 i ust. 5 i § 2 ust. 3 pkt 1, ust. 5 i ust. 6 (w zw. z § 12, § 13 i § 14) zarządzenia nr 48 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 2015 r. w sprawie zakresów czynności członków kierownictwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. Urzęd. Min. Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 2015 r. poz. 52) poprzez podpisanie przez osobę nieupoważnioną przez organ do udostępnienia informacji publicznej,

b) art. 16 ust. 1 (w zw. z art. 14 ust. 2 i pkt 1 ust. 2 tego art. 16) u.d.i.p. i w związku z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP poprzez niewydanie decyzji administracyjnej, pomimo że organ nie udostępnił prostej informacji publicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2016 r. o uzyskanie nieprzetworzonej informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pismem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], udzielił odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej. Organ poinformował, że powyższe pismo podpisane zostało przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Rynku Pracy. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 pkt 7 zarządzeniem nr 5 Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 stycznia 2016 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dyrektor bierze udział w realizacji obowiązków wynikających z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym odpowiada za przygotowanie informacji przeznaczonych do zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej i na stronie internetowej Ministerstwa oraz na potrzeby komunikacji społecznej. Natomiast § 10 ust. 2 ww. regulaminu departamentem kieruje dyrektor samodzielnie bądź przy pomocy zastępcy lub zastępców dyrektora, głównego księgowego oraz naczelników wydziałów. Mając powyższe na uwadze Zastępca Dyrektora Departamentu był upoważniony do podpisania pisma z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...].

Organ stwierdził, że żądana przez skarżącą informacja została udostępniona bez zbędnej zwłoki. Porównując datę wpływu wniosku ([...] kwietnia 2016 r.) z datą udzielenia na niego odpowiedzi ([...] kwietnia 2016 r.) stwierdził, że zachowany został 14 dniowy termin, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Rozpoznanie wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z regulacją przyjętą w ustawie o dostępie do informacji publicznej, następuje w formie czynności materialno-technicznej w razie udzielenia informacji publicznej, natomiast w razie odmowy udzielenia informacji publicznej - w formie decyzji. Jeżeli strona nie wystąpiła ze szczególnym wnioskiem o udostępnienie informacji, wówczas udzielenie tej informacji, nawet w formie ustnej, jest dopuszczalne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: P.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Skarga badana z uwzględnieniem powyższych regulacji, nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie niniejszej, z uwagi na przedmiot zaskarżenia, należy mieć na uwadze przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która kształtuje prawo do informacji publicznej, a także określa zasady i tryb jej udostępniania oraz ponownego wykorzystania (art. 1 - 2a u.d.i.p). Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność w takich sprawach wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a., zaś potwierdza ją dodatkowo brzmienie art. 21 u.d.i.p.

Stosownie do treści art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a.

Wniosek o udostępnienie informacji publicznej podlega rozpatrzeniu w drodze czynności materialno-technicznej, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. lub decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Oczywistym zatem jest, że w przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, strona może zwalczać ten stan w drodze skargi na bezczynność w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W przypadku takiej skargi, sąd dokonuje kwalifikacji żądanych informacji i w zależności od ich charakteru, podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Stwierdzając lub nie stwierdzając bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, ocenia wówczas prawidłowość dokonania przez organ kwalifikacji wniosku, zapewniając stronie niezbędną ochronę sądową w zakresie dostępu do informacji publicznej.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji).

Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności należało ustalić, czy wskazana we wniosku skarżącej z dnia [...] kwietnia 2016 r. informacja stanowi informację publiczną, a w związku z tym, czy Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zobowiązany był, na mocy cytowanych przepisów, do jej udzielenia.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jest organem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. ).

Ustalenia zatem wymaga, czy żądanie zawarte w piśmie skarżącej z [...] kwietnia 2016 r. dotyczy udostępnienia informacji publicznej.

Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym: treść i postać dokumentów urzędowych.

Skarżąca we wniosku z dnia domagała się udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii, które respektują nakaz określony w art. 12 ust. 1 u.d.i.p. i odtwarzają:

1 datę podpisania przez akceptującego pisma (odpowiedzi na skargę) w sprawie oznaczonej znakiem [...],

2 datę przekazania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi B. G. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2015 r., akt sprawy i odpowiedzi na skargę.

Niewątpliwie żądana informacja dotyczy sprawy prowadzonej przez organ z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2015 r. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej od dnia [...] lutego 2015 r. na okres 120 dni z powodu nieusprawiedliwionego niestawienia się w wyznaczonym terminie w Powiatowym Urzędzie Pracy i niepowiadomienia w ciągu 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa.

W świetle przedstawionych wyżej regulacji, co do zasady, informacją publiczną są dokumenty zawarte w aktach administracyjnych organu, gdyż dotyczą danych publicznych w tym: treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć – art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a u.d.i.p. Zatem spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Jednakże odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy wskazać należy, że dysponent informacji publicznej jest obowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i - co najważniejsze – nie funkcjonuje w obiegu prawnym, a zainteresowany nie ma innego dostępu do niej.

W sprawie bezsporne jest, że skarżąca jest stroną prowadzonego postępowania administracyjnego przez organ, co wynika z treści wniosku, jak i odpowiedzi na skargę. W takiej sytuacji żądanie skarżącej objęte wnioskiem nie podlegało załatwieniu w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis art. 1 ust. 2 u.d.i.p. stanowi bowiem, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi.

Kodeks postępowania administracyjnego określa zaś w art. 73 § 1 i § 2 zasady, tryb i formę udostępniania akt stronom toczącego się i zakończonego postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi: "Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Strona może żądać uwierzytelnienia odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Powyższa regulacja wyłącza w tym zakresie stosowanie trybu i formy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta nie stanowi alternatywnego i konkurencyjnego wobec przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego sposobu pozyskiwania dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego.

Z powyższych względów wniosek skarżącego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nie mógł podlegać rozpatrzeniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Sąd stwierdza, że odpowiedź na skargę została wcześniej doręczona skarżącej w toczącym się postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1606/15 prawomocnie zakończonej wyrokiem oddalającym skargę. Tym samym data podpisanie tego dokumentu 17 września 2015 r. znana była stronie przed złożeniem przedmiotowego wniosku.

Skoro udostępnienie wnioskowanej informacji nie podlegało załatwieniu w trybie i formie przewidzianej ustawą o dostępie do informacji publicznej, to organ nie był związany wnioskiem skarżącej. Jak wynika z treści skargi bezczynność organu polegała na podjęciu czynności, ale nie zakończeniu ich wykonaniem stosownej czynności materialno-technicznej czyli doręczenia stronie kopii dokumentów, z których wynikały daty podpisania odpowiedzi na skargę i przekazania Sądowi skargi, akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę. Sąd stwierdza, że powyższe dane zostały skarżącej udostępnione w piśmie organu z dnia [...] kwietnia 2016 r., co nie jest kwestionowane przez stronę.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 w zw. z. art. 119 pkt 4 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.