Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2268/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2011 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego S. C. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. C., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nr [...] z dnia [...] października 2010 r., uchylająca decyzję własną organu nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. oraz decyzję Wojewody [...]znak: [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w całości i umarzająca postępowanie przed organem I. Instancji.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na wniosek E. P. - następczyni prawnej R. C. - wszczęto postępowanie administracyjne przed organem stopnia wojewódzkiego o wydanie decyzji stwierdzającej, że przejęcie na własność Skarbu Państwa majątku K., gmina D., nastąpiło z naruszeniem przepisów dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej [(Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13), dalej: "Dekret"].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2000 r. odmówił stwierdzenia, że nieruchomość położona w K., gmina D., nie podpadała pod działanie przepisów Dekretu.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskodawczyni, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I. instancji.

Następnie E. P. zmodyfikowała swój wniosek wnosząc o zwrot tylko zespołu pałacowo - parkowego w K. oraz wskazując, że na cele reformy rolnej przeznaczone były wyłącznie grunty rolne.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Wojewoda [...] orzekł, że część nieruchomości ziemskiej, położonej w K. o pow. [...] ha (obecnie działki nr [...] i [...]), zapisanej w KW K. tom I, karta 1, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., stanowiąca zespół pałacowo - parkowy, nie podpada pod działanie Dekretu.

Na skutek odwołania wniesionego przez Agencję Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu wojewódzkiego i orzekł, że nieruchomość ziemska K. podpadała pod art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu z uwagi na jej powierzchnię, znacznie przekraczającą normy obszarowe Dekretu.

Rozstrzygnięcie organu odwoławczego zostało uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2004 r. (sygn. akt IV SA/Wa 182/04), który w uzasadnieniu wskazał m.in. na konieczność zbadania przez organ naczelny związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem pałacowo - parkowym a pozostałą częścią majątku ziemskiego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2007 r. (sygn. akt I OSK 728/05) oddalił skargę kasacyjną Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. od ww. wyroku WSA podzielając stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu orzeczenia Sądu I. instancji.

Decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w całości i orzekł, że cześć nieruchomości ziemskiej położonej w K. stanowiąca zespół pałacowo - parkowy podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit. e Dekretu.

Na skutek skargi S. C., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 marca 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wa 79/08) uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, iż zarówno organ naczelny jak i skład orzekający Sądu, związani są oceną prawną zawartą w wydanych w sprawie wyrokach WSA i NSA. Jednocześnie Sąd podkreślił, że organ odwoławczy rozpoznając ponownie odwołanie od decyzji Wojewody [...] winien orzec merytorycznie, dokonując własnej oceny prawnej faktów i okoliczności ustalonych w postępowaniu przed organem I. instancji.

Wyrokiem z dnia 14 lipca 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Agencji Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. od ww. wyroku WSA.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. stwierdzającą, że część nieruchomości ziemskiej o pow. [...] ha, zapisanej w KW K. tom I, karta 1, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w P., stanowiącej zespół pałacowo - parkowy, nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu.

Skargę na ww. decyzję wniosła Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w P. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a."] poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. poprzez błędne ich niezastosowanie w sprawie.

W motywach skargi podniesiono, iż w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r., sygn. akt P 107/08 Trybunał Konstytucyjny przesądził o braku właściwości i podstaw prawnych do orzekania przez organy administracyjne m.in. w przedmiotowej sprawie, z uwagi na stwierdzoną utratę mocy obowiązującej § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej [(Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm.), dalej: "rozporządzenie z dnia 1 marca 1945 r."], stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I. instancji. Trybunał przesądził także, że w aktualnym stanie prawnym do orzekania o prawach rzeczowych osób pozbawionych nieruchomości w ramach reformy rolnej właściwe są sądy powszechne, a nie organy administracji.

Zdaniem skarżącej w zaistniałej sytuacji organ nie mógł być związany wskazaniami zawartymi we wcześniej wydanych orzeczeniach sądów administracyjnych, skoro podstawą tych orzeczeń był również § 5 rozporządzenia.

Decyzją z dnia [...] października 2010 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a."] w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2010 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia 9 stycznia 2004 r. w całości i umorzył postępowanie przed organem I. instancji.

W uzasadnieniu wskazał, iż należy podzielić stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 1 marca 2010 r. (sygn. akt P 107/08), że przepis § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. utracił moc prawną wraz z wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. nr 17, poz. 71 ze zm.).

Zdaniem Ministra, wydanie decyzji administracyjnej w oparciu o § 5 rozporządzenia skutkuje, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wydaniem decyzji bez podstawy prawnej i stanowi o jej nieważności, dlatego też należało orzec jak w sentencji.

W skardze z dnia 9 listopada 2010 r. S. C., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez wydanie decyzji sprzecznej z ocenami prawnymi i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyrokach sądów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie, w szczególności w zakresie dopuszczalności orzekania na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r.,

0. tym czy część nieruchomości stanowiąca zespół pałacowo - parkowy, położona w K., gmina D. mogła podlegać przejęciu w trybie art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu,

- § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przejęciem, iż przepis ten nie może stanowić podstawy prawnej do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy część nieruchomości stanowiąca zespół pałacowo - parkowy, położona w K., gmina D. mogła podlegać przejęciu w trybie art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu z uwagi na utratę mocy obowiązującej rozporządzenia z 1945 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego, w szczególności z uwagi na brzmienie art. 9 tej ustawy.

W motywach skargi podniesiono w szczególności, iż orzekając w niniejszej sprawie Minister był związany oceną prawną wyrażoną przez sądy w zapadłych w niej wyrokach. Skoro zarówno w wyroku WSA z dnia 5 listopada 2004 r., jak i w wyroku NSA z dnia 15 lutego 2007 r. Sądy przesądziły, iż § 5 rozporządzenia z dnia

1. marca 1945 r. może stanowić podstawę do wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu tej części nieruchomości, która nie była funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym i nie mogła być w związku z tym przeznaczona na cele

Dekretu, to oczywistym jest, że Minister nie był uprawniony do umorzenia postępowania z uwagi na rzekomą utratę mocy prawnej § 5 rozporządzenia.

Powołując szeroką argumentację wskazano również, iż nie sposób zgodzić się z poglądem wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny jakoby § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. utracił moc prawną, przez co nie może stanowić podstawy do orzekania w drodze decyzji administracyjnej w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskiej lub jej części pod przepisy Dekretu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2011 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty zawarte w skardze powołując się dodatkowo na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r., sygn. akt I OPS 3/10.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2010 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tejże decyzji, zgodnie z którym organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten reguluje instytucję autokontroli. Ratio legis powyższego unormowania jest umożliwienie organowi administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania lub braku działania bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę ich zgodności z prawem (v. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 1999, s. 156). Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a.

Z treści art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że warunkiem jego zastosowania i skorzystania z mechanizmu autokontroli jest zadośćuczynienie skardze, a więc uwzględnienie jej w całości, czemu musi towarzyszyć uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej.

Jednocześnie przyjmuje się, że uwzględnienie w ramach autokontroli skargi na decyzję nie może ograniczyć się do uchylenia tego aktu. Organ ma bowiem obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w I. instancji), bądź przez umorzenie postępowania.

Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie, w której Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję własną z dnia [...] lipca 2010 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w całości i umorzył postępowanie przed organem I. Instancji.

W ocenie Sądu uzasadniony jest zarzut skargi, iż wydając ww. decyzję w trybie autokontroli Minister naruszył art. 153 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W myśl powołanego wyżej art. 153 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Postanowienia art. 153 p.p.s.a. oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym została wydana zaskarżona decyzja. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostaje przeszłe postępowanie administracyjne w sprawie. O ile jednak oddziaływanie orzeczenia sądu na zakończone postępowanie administracyjne wiąże się z reguły z samą sentencją orzeczenia, o tyle zasada związania organu ponownie rozpoznającego sprawę wiąże się z pewnymi elementami orzeczenia sądu, bowiem mimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie", chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie orzeczenia.

Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego (v. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999 r., sygn. akt IV SA 1177/97, LEX nr 47301). Niezastosowanie się przez organ administracji przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, ze podjęty akt lub czynność są wadliwe (v. postanowienia NSA: z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97, LEX nr 43847 oraz z dnia 25 maja 2001 r., sygn. akt V SA 355/01, LEX nr 57181).

W zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z dnia 5 listopada 2004 r. (sygn. akt IV SA/Wa 182/04) Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie wskazał, iż niezbędnym warunkiem do przejęcia nieruchomości przez Państwo - na podstawie przepisów Dekretu oraz rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. było wykazanie "ziemskiego" charakteru nieruchomości. Sąd podał, iż ustalenie, że nieruchomość nie miała ziemskiego charakteru mogło stanowić podstawę do jej wyłączenia spod działania Dekretu. Sąd podkreślił także, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tylko tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej. W ocenie Sądu z powołanych wyżej przepisów nie wynika, aby na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości, które nie miały wskazanego "ziemskiego" charakteru, niepozostające w funkcjonalnej łączności z gospodarstwem rolnym. Wystarczającą przesłanką do uznania, że zespół pałacowo - parkowy nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu jest wykazanie braku związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem a resztą majątku.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2007 r. (sygn. akt I OSK 728/05), uznał za trafny pogląd WSA wyrażony w ww. wyroku i stwierdził, że § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. umożliwia orzekanie przez organ administracji o niepodpadaniu pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu danej nieruchomości przejętej przez Państwo na podstawie Dekretu nie tylko w sytuacji, w której nieruchomość ta nie spełnia przewidzianych w Dekrecie norm obszarowych, ale również w wypadku braku spełniania przez nią przesłanki "ziemskiego" charakteru. Stwierdzenie, ze określona nieruchomość nie miała charakteru ziemskiego powinno stanowić podstawę do wyłączenia nieruchomości spod działania Dekretu. NSA podniósł także, ze przy orzekaniu na podstawie § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. powinna zostać oceniona możliwość wyłączenia spod działania art. 2 ust. 1 lit. e Dekretu tej części nieruchomości, która nie była funkcjonalnie, a jedynie prawnie powiązana z gospodarstwem rolnym i nie mogła być w związku z tym przeznaczona na cele Dekretu.

Stanowisko wyrażone w powołanych wyżej wyrokach zostało zaaprobowane przez Sądy administracyjne również na dalszym etapie rozpoznawania niniejszej sprawy, tj. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r.(sygn. akt IV SA/Wa 79/08) oraz w wyroku NSA z dnia 14 lipca 2009 r. (sygn. akt I OSK 1014/08).

Rację ma zatem skarżący twierdząc, iż Sądy administracyjne orzekające w przedmiotowej sprawie uznały, iż § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowi podstawę do rozstrzygania w trybie administracyjnym o zasadności przejęcia zespołu pałacowo - parkowego w K. na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów Dekretu. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest więc przyjęcie przez te Sądy, że § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. pozostaje w dalszym ciągu w mocy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie był uprawniony do wydania kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia poprzez uchylenie decyzji własnej z [...] lipca 2010 r. oraz uchylenie decyzji organu I. instancji i umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na utratę mocy prawnej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Wydając zaskarżoną decyzję Minister naruszył uprawnienia autokontrolne wynikające z art. 54 § 3 p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, iż zasadność wykładni § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OPS 3/10) uznając, że § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej część wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. "e" dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

W myśl art. 187 § 2 p.p.s.a. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w danej sprawie. Jednakże, zgodnie z art. 269 § 1 zd. 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z powołanego przepisu wynika tzw. ogólna moc wiążąca uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wspomniana ogólna moc wiążąca wyraża się w tym, że żaden skład orzekający jakiegokolwiek sądu administracyjnego nie może rozstrzygnąć kwestii objętej zakresem uchwały w sposób sprzeczny ze stanowiskiem w niej zawartym, niż przy zastosowaniu reguł wynikających z powołanego przepisu (tj. przedstawienia powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi).

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw do skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 269 § 1 p.p.s.a. Zobowiązany jest zatem respektować stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w ww. uchwale z dnia 10 stycznia 2011 r. W konsekwencji wiążą go dwa zasadnicze założenia, które legły u podstaw poglądu składu siedmiu sędziów.

Po pierwsze, postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 1 marca 2010 r. (sygn. akt P 107/08), na które powołał się Minister w zaskarżonej decyzji, nie jest "orzeczeniem" Trybunału, o którym mowa wart. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego nie posiada mocy powszechnie obowiązującej i nie skutkuje koniecznością odmowy stosowania przez sądy i organy administracji publicznej § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. Nie stanowi też samoistnej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wydanej na podstawie tego przepisu w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Pogląd prawny Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym wymieniony przepis utracił moc obowiązującą, nie wiąże sądów administracyjnych.

Po drugie, § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. stanowi aktualnie element systemu prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym powinien być stosowany przez organy administracji publicznej i sądy administracyjne rozpoznające skargi od decyzji tych organów.

Stosownie zatem do poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w powołanej uchwale, wobec błędnego stanowiska organu orzekającego odnośnie braku podstawy prawnej do orzekania w trybie administracyjnym o zasadności przejęcia zespołu pałacowo - parkowego w Konarzewie na własność Skarbu Państwa w trybie przepisów Dekretu oraz rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r., należało wyeliminować zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji wydano w oparciu o art. 152 p.p.s.a. - jak pkt 2 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. - jak w pkt 3 sentencji wyroku.