Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 642/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 7, par. 9
journal: Dz.U. 2005 nr 17 poz 142
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
article: art. 7, art. 8, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 lutego 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi A. Ł., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy A lokal [...] wynagrodzenie w kwocie 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmujące podatek od towarów i usług oraz kwotę 17 (siedemnaście) złotych, stanowiącą opłatę skarbową od pełnomocnictwa, łącznie kwotę 309,80 (trzysta dziewięć 80/100) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] (znak: [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., po rozpatrzeniu odwołania J.P. w sprawie o udzielenie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. (nr [.]).o uchyleniu w całości decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r., nr [...] o przyznaniu J. P. pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

Powyższe rozstrzygnięcie organy administracji podjęły w wyniku następujących ustaleń, J. P. w dniu [...] r. złożył wniosek o pomoc finansową na "dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej" w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. Do przedmiotowego wniosku dołączył "plan dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej" oraz oświadczenie o niespełnianiu przez gospodarstwo produkcyjne "minimalnych standardów w zakresie higieny".

W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji stwierdził niekompletnie wypełniony formularz wniosku oraz planu dostosowania, w związku z powyższym pismem z dnia 11. listopada 2005 r. wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień w sprawie. W dniu 22 listopada 2005 r. J.P. złożył korektę wniosku wraz z poprawionym planem dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej.

W dniu 24 kwietnia 2006 r. organ pierwszej instancji na podstawie przepisu art. 50 par. 1 k.p.a. wezwał J. P. do złożenia wyjaśnień w sprawie. W następstwie tegoż wezwania wnioskodawca w dniu 10. maja 2006 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. kolejną korektę wniosku wraz z poprawionym planem dostosowania gospodarstwa do standardów Unii Europejskiej.

W dniu 16 maja 2006 r. została przeprowadzona wizytacja w gospodarstwie rolnym J. P., przez pracownika Biura Powiatowego ARiMR w Ł. Z przeprowadzonej wizytacji został sporządzony "protokół z wizytacji Nr [...]". Wizytacja nie wykazała nieprawidłowości w zakresie możliwości ubiegania się o pomoc finansową na przechowywanie nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz na poprawę warunków higienicznych udoju i przechowywania mleka.

W dniu [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W dniu [...]r. J. P. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w Ł. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW. W tym samym dniu skarżący złożył ponadto kserokopię pisemnego oświadczenia podpisanego przez S. P. z firmy "A", w którym oświadczono, iż w dniu 12 czerwca 2007 r. J.P. dokonał przedpłaty w wysokości 200,00 zł, tytułem zakupu schładzalnika do mleka "B" o pojemności 300 l, na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia 12. czerwca 2007 r. Z oświadczenia wynikało także, że realizacja zamówienia nastąpi po otrzymaniu drugiej części dofinansowania z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Skarżący przedłożył również kserokopię umowy kupna – sprzedaży, zawartej w dniu 12 czerwca 2007 r. Wraz z dokumentami J. P. złożył oświadczenie, w którym stwierdził, że z powodu trudności finansowych nie dokonał zakupu zbiornika – schładzalnika do mleka.

Organ administracji ustalił, iż wskutek zmiany kursu euro, wartość inwestycji nie przekroczyła 10 000 euro w ciągu roku, w związku z czym odstąpił od przeprowadzenia wizytacji w gospodarstwie, mającej na celu zweryfikowanie czy zrealizowane zostały wszystkie przedsięwzięcia, na które beneficjent otrzymał dofinansowanie.

W dniu 9. stycznia 2008 r. organ pierwszej instancji pismem nr [...], na podstawie przepisu art. 61 par. 4 k.p.a., w związku z art. 162 par. 2 k.p.a. zawiadomił J. P. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie uchylenia decyzji własnej nr [...], z dnia [...] r.. W zawiadomieniu organ wskazał, iż powodem wszczęcia postępowania z urzędu jest stwierdzenie nieprawidłowości polegającej na tym, iż wnioskodawca nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny, określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa.

W dniu 17. stycznia 2008 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wpłynęło pismo J. P., w którym oświadczył, że nie dostosował w terminie swego gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej z powodu bardzo słabego stanu zdrowia (zaburzenia psychiczne, bardzo bolesne bóle głowy oraz zaniki pamięci).

W dniu [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję nr [...] o uchyleniu w całości decyzji własnej nr [...] z dnia [...] r. o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż: "(...) jeżeli producent rolny zobowiązał się do realizacji przedsięwzięcia polegającego na dostosowaniu gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych oraz na dostosowaniu gospodarstwa produkcyjnego w rozumieniu przepisów w sprawie wymagań weterynaryjnych dla mleka oraz produktów mlecznych, do minimalnych standardów co do higieny, określonych w wymaganiach weterynaryjnych dla tego gospodarstwa, to za zrealizowanie przedsięwzięcia należałoby uznać dostosowanie gospodarstwa łącznie w obu zakresach. Zrealizowanie przedsięwzięcia jedynie w części nie może być traktowane jako zrealizowanie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania. (...)"

Organ podkreślił, że wnioskodawca poświadczył nieprawdę i w dniu 28. grudnia 2007 r. złożył fałszywe oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, mimo iż na dzień ten przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane w całości, co potwierdził w oświadczeniu złożonym w dniu 28. grudnia 2007 r., a także w oświadczeniu złożonym, w dniu 17. stycznia 2008 r.

W dniu [...] r. J.P. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Do odwołania załączył szereg dokumentów w postaci zaświadczeń, wskazujących na zły stan zdrowia oraz faktury vat na zakup schładzalnika.

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł, wydał decyzję nr [...] (znak: [...]) o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji o uchyleniu w całości decyzji tegoż organu nr [...] przyznającej J. P. pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.

W uzasadnieniu organ wskazał, że J. P. – mocą decyzji o przyznaniu pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej nr [...], z dnia [...] r. – została przyznana płatność z zastrzeżeniem dopełnienia przez beneficjenta obowiązku, polegającego na zrealizowaniu w terminie przedsięwzięć określonych w planie dostosowania, nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia i osiągnięcia przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW (ESU) oraz złożeniu kierownikowi biura powiatowego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oświadczenia o zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia i osiągnięciu wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW (ESU).

Dalej organ wskazał w uzasadnieniu, iż termin na realizację przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, polegającego na wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka o pojemności 200 l, dojarkę, umywalkę z podgrzewaczem wody oraz przygotowaniu ścian i podłogi w pomieszczeniach do udoju i przechowywania mleka (na 5 stanowiskach) wynosi do 12 miesięcy od dnia przyznania płatności. Bieg tegoż terminu należy liczyć od dnia, w którym wnioskodawca odebrał decyzję o przyznaniu pomocy, to jest od dnia 12. czerwca 2006 r., a zatem termin ten upływał w dniu 12. czerwca 2007 r. Zaś termin na realizację przedsięwzięć mających na celu dostosowanie gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu oraz w sprawie szczegółowych wymagań, jakim powinny odpowiadać programy mające na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych określony został do dnia 31. grudnia 2007 r..

Organ wskazał następnie, iż po dokonanej w dniu 15. stycznia 2008 r. kolejnej zmianie rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 9, poz. 55), która to zmiana weszła w życie z dniem 1. stycznia 2008 r., przedsięwzięcia polegające na dostosowaniu gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych powinny zostać zrealizowane nie później niż do dnia 31. lipca 2008 r..

Następnie organ odwoławczy podniósł, iż powodem wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie była okoliczność złożenia przez stronę oświadczeń o sprzecznych ze sobą treściach. Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo żywotności ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW – złożone w dniu 28. grudnia 2007 r. na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zawierało w swej treści oświadczenie, że strona zrealizowała w terminie przedsięwzięcia określone w planie dostosowania oraz, że w dniu, w którym upłynął termin realizacji planowanego przedsięwzięcia wielkość ekonomiczna gospodarstwa osiągnęła poziom co najmniej 4 EJW. Jednocześnie organ podkreślił, iż złożone w tym samym dniu oświadczenie strony wskazuje, iż "z powodu trudności finansowych nie dokonał zakupu zbiornika – schładzalnika do mleka". Nadto z oświadczenia z dnia 12. czerwca 2007 r. podpisanego przez S.P. z firmy "A" wynika, iż J. P. dokonał przedpłaty tytułem zakupu schładzalnika do mleka o pojemności 300 litrów na podstawie "umowy kupna –sprzedaży z dnia 12.06.2007 r." zaś zakup schładzalnika miał nastąpić po otrzymaniu przez J. P. drugiej części dofinansowania z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej.

W ocenie organu odwoławczego oświadczenia te wskazują na to, iż strona nie zrealizowała wszystkich przedsięwzięć określonych w planie dostosowania.

W toku prowadzonych czynności wyjaśniających strona złożyła w dniu 17. stycznia 2008 r. kolejne oświadczenie – które zdaniem organu – potwierdza fakt niezrealizowania w terminie przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa w schładzalnik do mleka. W ocenie organu wyposażenie gospodarstwa w schładzalnik mleka polegać powinno nie tylko na nabyciu (kupnie) urządzenia, ale także na jego zainstalowaniu, montażu lub dokonaniu innych czynności niezbędnych do prawidłowego korzystania z urządzenia, a nie jest to możliwe bez wydania przedmiotu umowy sprzedaży.

Organ odwoławczy podkreślił, iż umowa zawarta między J. P. a firmą" A." – S. P. w dniu 12. czerwca 2007 r., której przedmiotem jest schładzalnik do mleka o pojemności 300 l, zawiera w par. 2 zapis, stanowiący, iż: "realizacja zamówienia nastąpi po otrzymaniu II części dofinansowania z tytułu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów UE". Podobnie z oświadczenia podpisanego przez S. P. -"A." wynika, że J. P. dokonał jedynie przedpłaty tytułem zakupu schładzalnika do mleka o pojemności 300 l, na podstawie umowy kupna – sprzedaży z dnia 12. czerwca 2007 r. Organ administracji uznał, że skoro druga rata płatności nie została wypłacona, to J. P. nie dokonał zakupu schładzalnika.

Z powyższych ustaleń organ odwoławczy wywiódł, że J. P. na dzień 12 czerwca 2007 r. czyli dzień, w którym upływał termin na zrealizowanie przedsięwzięcia polegającego na wyposażeniu gospodarstwa w schładzalnik do mleka, nie zakupił owego schładzalnika, ani tym samym nie wyposażył gospodarstwa rolnego w ten schładzalnik. Organ uznał powyższe okoliczności za wystarczające, by przyjąć, że wnioskodawca nie zrealizował w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, a tym samym druga rata płatności nie powinna zostać wypłacona, zaś pierwsza rata płatności winna podlegać zwrotowi.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż główną przyczyną niezrealizowania w całości przedsięwzięcia był stan zdrowia, organ podkreślił, że wskazywane przez skarżącego okoliczności oraz przedłożone zaświadczenia miałyby wpływ, zgodnie z treścią przepisu par. 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18. stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.) mogłyby stanowić podstawę wyłączenia obowiązku zwrotu pierwszej raty płatności w przypadku niezrealizowania w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania lub nie złożenia w terminie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, jeżeli realizacja przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania była niemożliwa ze względu na:

a) długotrwałą niezdolność do pracy producenta rolnego, lub

b) wystąpienie klęski żywiołowej, lub

c) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, lub

d) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie rolnym producenta rolnego;

zaś producent rolny złożył oświadczenie o zaistnieniu okoliczności wymienionych powyżej zamiast oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania oraz osiągnięciu przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW – w terminie 14 dni od dnia, w którym okoliczności te ustąpiły oraz zrealizował przedsięwzięcie określone w planie dostosowania w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa powyżej.

Organ podkreślił, iż konieczną czynnością w tym przypadku jest złożenie przez stronę postępowania oświadczenia o zaistnieniu okoliczności wymienionych w przepisie par. 10 ust. 2 lit. a – d wskazanego powyżej rozporządzenia, w terminie 14 dni, licząc od dnia, w którym okoliczności ustąpiły. Oświadczenie to, zgodnie z przepisem par. 9 ust.3 pkt 1 lit. b tegoż rozporządzenia składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wzór oświadczenia zawiera w sekcji V: część dotyczącą oświadczenia strony o zrealizowaniu w terminie przedsięwzięcia i osiągnięciu przez gospodarstwo wielkości ekonomicznej na poziomie co najmniej 4 EJW, gdzie należy złożyć czytelny podpis Wnioskodawcy i datę podpisania tej części oraz część dotyczącą oświadczenia strony o niezrealizowaniu w terminie przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania wraz z możliwością odznaczenia typu załączonych dokumentów, potwierdzających którąś z okoliczności, o których mowa w przepisie par. 10 ust. 2 pkt 1 lit. a – d rozporządzenia.

Konkludując organ wskazał, iż w związku z powyższym, jeżeli zaistniałaby którakolwiek z okoliczności wskazanych w przepisie par. 10 ust. 2 pkt l lit. a – d wskazanego powyżej rozporządzenia, wówczas w terminie 14 dni liczonym od dnia, w którym okoliczności te ustąpiły strona powinna złożyć, na takim samym formularzu, na jakim składane jest oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, oświadczenie o tym, że ze względu na zaistnienie danej okoliczności przedsięwzięcie nie zostało zrealizowane, składając podpis i podając datę we właściwej części tego formularza. J. P. jednak nie dokonał tej czynności w sposób określony w przepisie par. 10 ust. 2 pkt 1 – 2 rozporządzenia. Skoro zatem strona nie skorzystała z możliwości złożenia oświadczenia o niezrealizowaniu przedsięwzięcia z przyczyn wyżej wskazanych, natomiast w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego zostało stwierdzone, że przedsięwzięcia te nie zostały zrealizowane, to zdaniem organu odwoławczego, stanowiło to wystarczającą przesłankę do wszczęcia postępowania z urzędu w sprawie uchylenia decyzji przyznającej pomoc finansową wnioskodawcy na dostosowanie gospodarstwa rolnego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że przedmiotowy schładzalnik mleka został zakupiony organ wskazał, iż wnioskodawca składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej, w zamian za tę pomoc zobowiązuje się do wykonania wszystkich zadeklarowanych we wniosku i w planie przedsięwzięć, w określonym we wniosku i w planie terminie. Organ wskazał, że skarżący nie wykonał przedsięwzięcia, do którego się zobowiązał w określonym terminie.

W dniu [...] r. J. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., zaś w dniu [...] r. skarżący dodatkowo złożył pismo będące uzupełnieniem skargi. Do tegoż pisma skarżący załączył kserokopię faktury VAT z dnia 31. lipca 2008 r. oraz dowód wpłaty nr [...], z dnia 31. lipca 2008 r. Skarżący wniósł o uchylenie powyższych decyzji, podkreślił, że jego zły stan zdrowia nie pozwolił na całkowitą realizację zobowiązań wynikających z decyzji o przyznaniu pomocy finansowej.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że załączona do skargi faktura dokumentująca zakup schładzalnika mleka, potwierdza, że skarżący dokonał zakupu w dniu 31. lipca 2008 r., a zatem rok po upływie terminu wskazanego w planie dostosowania, bowiem termin ten upłynął w dniu 12. czerwca 2007 r..

W piśmie z dnia [...] r., będącym uzupełnieniem skargi, pełnomocnik skarżącego z urzędu wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, ze wnioskodawca nie zrealizował przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania polegającego na zakupieniu schładzalnika do mleka. Wskazał również na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7, art. 8, art. 9 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.).

Podstawę prawną rozstrzygnięcia zawartego w powyższej decyzji stanowiły między innymi przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 17, poz. 142 ze zm.), wydanego na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273 ze zm.). Rozporządzenie to określa, w zakresie ustalonym w planie rozwoju obszarów wiejskich, szczegółowe warunki i tryb udzielania oraz zwracania pomocy finansowej, zwanej płatnością, na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Zgodnie z przepisem par. 9 ust. 1 tegoż rozporządzenia, płatność ta wypłacana jest w dwóch ratach. Pierwszą ratę płatności wypłaca się w terminie 60 dni od dnia, gdy decyzja, o której mowa w przepisie par. 7 ust. 1 tegoż rozporządzenia stała się ostateczna (ust. 2).

Drugą ratę płatności wypłaca się:

1) jeżeli producent rolny:

a) zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz nie później niż w dniu, w którym upłynął termin zakończenia realizacji tego przedsięwzięcia, osiągnął wielkość ekonomiczną gospodarstwa rolnego wynoszącą co najmniej 4 EJW (ESU), w rozumieniu decyzji Komisji (EWG) nr 85/377, z dnia 7. czerwca 1985 r. ustanawiającej wspólnotową typologię gospodarstw rolnych (Dz. Urz. WE L 220 z 17.08.1985, ze zm.),

b) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwego ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym upłynął termin zakończenia realizacji przedsięwzięcia określonego w planie dostosowania, na formularzu udostępnionym przez Agencję, oświadczenie o:

- zakończeniu realizacji tego przedsięwzięcia,

- tym, że wielkość ekonomiczna gospodarstwa rolnego wynosi co najmniej 4 EJW (ESU);

w terminie 60 dni od dnia złożenia oświadczenia, o którym mowa w pkt 1 lit. b (§ 9 ust. 3 powołanego rozporządzenia.

W przedmiotowej sprawie powodem wszczęcia postępowania z urzędu przez organ administracji była okoliczność faktyczna w postaci złożenia przez J. P. oświadczeń o sprzecznych ze sobą treściach. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego w dniu 28. grudnia 2007 r. wynikało, że zrealizował w terminie przedsięwzięcie określone w planie dostosowania oraz, że w dniu w którym upłynął termin realizacji przedsięwzięcia, wielkość gospodarstwa osiągnęła poziom co najmniej 4 EJW. Również w tym samym dniu skarżący złożył oświadczenie, z którego wynika, że z powodu trudności finansowych nie dokonał zakupu schładzalnika mleka. W sprawie J. P. złożył jeszcze jedno oświadczenie, a mianowicie z dnia 12. czerwca 2007 r. podpisane przez S. P. – "A.", z którego wynika, że skarżący dokonał przedpłaty z tytułu zakupu schładzalnika na podstawie umowy sprzedaży z dnia 12. czerwca 2007 r., natomiast "zakup" ma nastąpić po otrzymaniu przez skarżącego drugiej części dofinansowania.

Analizując treść złożonych przez skarżącego oświadczeń należało dojść do wniosku, iż organy administracji prawidłowo wnioskowały o niezrealizowaniu przez stronę skarżącą obowiązków wynikających z planu dostosowania gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. Fakt ten potwierdziło również oświadczenie J. P. z dnia 17. stycznia 2008 r. o nie wyposażeniu gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka.

Przesłanką uchylenia decyzji o przyznaniu pomocy jest zatem niezrealizowanie przedsięwzięcia w zakreślonym terminie i złożenie pomimo tego oświadczenia potwierdzającego jego realizację. W niniejszej sprawie prawidłowy jest wniosek organów, iż na dzień 12. czerwca 2007 r. czyli na dzień, w którym upływał termin na zrealizowanie przedsięwzięcia w powyższym zakresie, J. P. nie zakupił schładzalnika do mleka, ani tym samym nie wyposażył gospodarstwa rolnego w ów schładzalnik. Skarżący został natomiast wyraźnie zobowiązany do wykonania całego przedsięwzięcia objętego decyzją przyznającą środki finansowe na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej, jeszcze przed wystąpieniem o przyznanie płatności drugiej raty.

Zasadnie podkreśla organ odwoławczy, iż z treści decyzji z dnia [...] r. wprost wynika, że przedsięwzięcie, które zobowiązany był wykonać skarżący obejmowało wyposażenie gospodarstwa rolnego w schładzalnik do mleka, dojarkę, umywalkę z podgrzewaczem wody oraz przygotowanie odpowiedniego stanu ścian i podłogi. Winno ono być wykonane w terminie 12 miesięcy od dnia przyznania płatności, a więc od dnia w którym wnioskodawca otrzymał decyzję przyznającą płatność, to jest od dnia 12. czerwca 2006 r..

Ponadto wskazać należy, iż z decyzji przyznającej płatność wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż warunkiem przyznania drugiej raty płatności jest wykonanie przedsięwzięcia w określonego w planie dostosowania w pełnym zakresie, w tym w zakresie produkcji mleka. Niespełnienie tegoż warunku uzasadniało nie tylko wszczęcie postępowania z urzędu, ale również wydanie rozstrzygnięć zaskarżonych do sądu administracyjnego. Już tylko z tego powodu kwestionowanym decyzjom nie sposób odmówić przymiotu legalności.

Na marginesie wypada wskazać, iż na prawidłowość wydanych decyzji nie mają wpływu przytoczone przez organ odwoławczy okoliczności związane z dostosowaniem gospodarstwa rolnego do wymagań w zakresie przechowywania nawozów naturalnych określonych w przepisach o nawozach i nawożeniu i przyjęcie przez organ, iż w związku ze zmianą rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej (Dz. U. z 2008 roku, Nr 9, poz. 55), termin na dokonanie zgłoszenia realizacji prac dostosowawczych organy określiły na dzień 31. lipca 2008 r.

Z faktu przyznania każdej płatności w określonej kwocie dla określonych w decyzji zadań i sformułowanie w decyzji, iż druga rata płatna będzie po wykonaniu przedsięwzięcia wynika, iż należy wykonać wskazane zadania, aby otrzymać drugą ratę płatności. Przy takim określeniu wypłaty środków skarżący nie miała podstaw do wnioskowania, iż druga rata zostanie mu wypłacona pomimo niezrealizowania przedsięwzięcia w całości.

Nie sposób również zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 9 kpa polegającego na nieudzieleniu wyjaśnień i wskazówek. Trafnie podnosi organ odwoławczy, iż skarżący składając podpis na wniosku przyznał, że znane są mu zasady pomocy finansowej.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. poprzez brak dokonania przez organ administracji wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z treści wskazanych przepisów wynika, że organy administracji mają obowiązek dążenia do prawdy obiektywnej. Organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do państwa (por. wyrok NSA z dnia 7. października 1983 roku, w sprawie sygn. akt SA/Lu 240/83). Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Z kolei, stosownie do treści przepisu art. 77 par. 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, a więc dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie. Analiza okoliczności sprawy pozwala wnioskować, iż organy administracji wywiązały się z nałożonych w powyższym zakresie obowiązków w sposób należyty. W szczególności prawidłowa jest konstatacja co do terminu, w którym skarżący winien dostosować gospodarstwo do wymogów Unii Europejskiej, jak i nie budzi wątpliwości, iż wedle stanu faktycznego na ten dzień gospodarstwo rolne skarżącego nie spełniało przyjętych w planie dostosowania wymogów.

Wobec powyższego, na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę oddalił jako bezzasadną.

O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu sąd orzekł na podstawie art. 205 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 163 poz. 1348 ze zm.).

D.T.