Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 276/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
658
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. sprawy ze skargi J. S., I. S., T. B., W. O. i E. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika W. z dnia [...] stycznia 1982 r., nr [...] orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz J. S., I. S., T. B., W. O. i E. C. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. S., I. S., T. B., W. O. i E. C., reprezentowani przez adw. D. L., pismem z dnia [...] marca 2015 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] maja 2015 r., wnieśli skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika W. z dnia [...] stycznia 1982 r. nr [...] orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w W. W skardze podniesiono, że organ nie załatwił sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem w ustawowo przewidzianym terminie, nie zawiadomił stron o zaistniałej zwłoce, jej przyczynach oraz nie wyznaczył kolejnego terminu załatwienia sprawy, w toczącym się postępowaniu. Podkreślono, że przedmiotowy wniosek został wniesiony ponad cztery lata temu, a mimo to organ nie rozpatrzył sprawy i nie podjął działań. Wskazano, że pełnomocnik skarżących, działając na podstawie art. 37 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, które pozostało bez odpowiedzi, czym Kolegium naruszyło zasadę szybkości postępowania. Na rozprawie w dniu 4 września 2015 r. pełnomocnik skarżących oświadczył, że wniosek został częściowo rozstrzygnięty w odniesieniu do wskazanych w nim decyzji, poza trzema, już pół roku od jego złożenia.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, gdyż niepoprzedzonej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Organ podniósł, że przyczyną niezachowania ścisłego terminu wskazanego w art. 35 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego jest nadmierne obciążenie Kolegium w W. wpływającymi sprawami, przez co sprawozdawcy nie są w stanie zachować wskazanych w Kodeksie terminów. Jednocześnie organ wniósł o umorzenie postępowania oraz odstąpienie od stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kolegium wskazało, że wyznaczyło stronom postępowania termin do dnia [...] maja 2015 r. do zapoznania się z aktami sprawy, ustosunkowania do wniosku oraz składania dodatkowej dokumentacji w sprawie, podkreślając, że po tym terminie decyzja zostanie wydana.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r. poz. 267) – powołana dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie.

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga J. S., I. S., T. B., W. O. i E. C. zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy wniosek skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika W. z dnia [...] stycznia 1982 r. nr [...] orzekającej o sprzedaży lokalu nr [...] w budynku położonym przy ul. [...] w W. wpłynął do organu w dniu [...] kwietnia 2010 r. Od tej więc daty rozpoczął bieg terminu na załatwienie sprawy. Pomimo jego upływu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie zakończyło postępowania w sprawie. Również na dzień orzekania przez Sąd brak było decyzji merytorycznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności co skutkowało zobowiązaniem go przez Sąd do rozpoznania wniosku J. S., I. S., T. B., W. O. i E. C.

Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że Kolegium nie powiadomiło stron postępowania o postępach w postępowaniu, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy, do czego obliguje go norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a., mimo, że pełnomocnik skarżących ponaglał organ w tym przedmiocie. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.), co z kolei prowadzić musi do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi miesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie.

Zgodnie zaś z ustanowioną w art. 12 k.p.a., zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy zaś, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). Skoro zatem niezałatwienie sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, jest konsekwencją zawinionej opieszałości, przy braku jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia, to zaistniałą w takim stanie bezczynność, trwającą ponad pięć lat, należy zakwalifikować jako rażącą. Tym bardziej podnoszone przez Kolegium argumenty o nadmiernym obciążeniu wpływającymi sprawami, przez co sprawozdawcy nie są w stanie zachować wskazanych w k.p.a. terminów, nie mogą usprawiedliwiać zwłoki w załatwieniu sprawy, tym bardziej, że wniosek skarżących został częściowo rozpoznany już pół roku od jego złożenia.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 202 § 1 powołanej ustawy.