Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1631/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Opłaty administracyjne
Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2 pkt 3, art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 85 poz 728
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych
Teza: Zawarte w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) i odnoszące się do przyszłego zachowania pojęcie "przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do (…) przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów" nie jest tożsame znaczeniowo z sytuacją, gdy przedsiębiorca rezygnuje ze swego wyłącznego władztwa i instalując odbiorniki w pokojach hotelowych składa w tym momencie oświadczenie woli o dopuszczeniu gości hotelowych do używania tych odbiorników w ramach korzystania z pokoju.

TEZY

Zawarte w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) i odnoszące się do przyszłego zachowania pojęcie "przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do (…) przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów" nie jest tożsame znaczeniowo z sytuacją, gdy przedsiębiorca rezygnuje ze swego wyłącznego władztwa i instalując odbiorniki w pokojach hotelowych składa w tym momencie oświadczenie woli o dopuszczeniu gości hotelowych do używania tych odbiorników w ramach korzystania z pokoju.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia del. WSA Maria Grabowska Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej H. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 138/13 w sprawie ze skargi H. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od H. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz Ministra Administracji i Cyfryzacji 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2013 r. (sygn. akt VI SA/Wa 138/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), oddalił skargę H. Spółki z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r. (nr [...]), którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] września 2012 r., którą nakazano skarżącej spółce rejestrację 121 odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie owych niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych.

Sąd pierwszej instancji wskazał w swoim rozstrzygnięciu ustalenia faktyczne i stanowisko organów administracji orzekających w sprawie. Organy te stwierdziły, że w dniu [...] marca 2012 r. w prowadzonym przez skarżącą spółkę hotelu przy ul. [...] została przeprowadzona kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. W toku tej kontroli ustalono, że w lokalu znajduje się 121 sztuk odbiorników telewizyjnych. Na podstawie oświadczeń pracownika skarżącej będącego dyrektorem hotelu ustalono, że wspomniane odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu i są one używane od otwarcia hotelu w 2009 r. W złożonym oświadczeniu dyrektor hotelu oświadczył ponadto, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm.) przedmiotowe odbiorniki nie podlegają obowiązkowi rejestracji, gdyż przeznaczone są one wyłącznie do przekazywania gościom do używania w ramach umowy hotelowej, którą objęte są zarówno telewizory, jak i pozostałe elementy wyposażenia pokoi oraz same pokoje. Protokół kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez kontrolerów i dyrektora hotelu. W związku z ustaleniami kontroli Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. wszczął postępowanie administracyjne, w toku którego uzyskał opinię z Biura Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, że przedmiotem umowy o świadczenie usług hotelowych nie jest sprzedaż bądź przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. wspomniany organ - działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy o opłatach abonamentowych - nakazał skarżącej spółce rejestrację 121 odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie owych niezarejestrowanych odbiorników w wysokości 67 155 zł. Po rozpoznaniu odwołania strony, Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Zdaniem organów administracji, okoliczności sprawy były dostatecznie wyjaśnione i pozwalały bezspornie przyjąć iż w lokalu zajmowanym przez skarżącą znajdowało się 121 odbiorników telewizyjnych, gotowych do odbioru programów. Odbiorniki te nie były objęte wyłączeniem z obowiązku rejestracji na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych, bowiem przepis ten ma zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów, zaś w niniejszej sprawie udostępnienie odbiorników telewizyjnych nie stanowi odrębnej usługi, podlegającej odrębnej umowie, zafakturowaniu i opodatkowaniu, a skarżąca nie prowadzi działalności obejmującej sprzedaż lub wynajem odbiorników. W konsekwencji Minister uznał, że jeżeli przedsiębiorca używa odbiorników radiowych lub telewizyjnych, to powinien uiszczać opłaty abonamentowe za każdy odbiornik z osobna.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, wydane w sprawie decyzje administracyjne nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Powołując się na treść art. 2 ust. 1, 2 i 4 ustawy o opłatach abonamentowych, Sąd wskazał, że za używanie każdego odbiornika radiofonicznego oraz telewizyjnego pobiera się opłaty abonamentowe, przy czym domniemywa się, że osoba, która posiada taki odbiornik w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 ustawy).

W ocenie Sądu pierwszej instancji, organy administracji w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane ze sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej określanej jako "k.p.a."). W toku kontroli przeprowadzonej w hotelu prowadzonym przez skarżącą ustalono bowiem, że w obiekcie tym znajduje się 121 sprawnych odbiorników telewizyjnych (zainstalowanych w pokojach hotelowych), w stosunku do których nie został wykonany obowiązek ich rejestracji. Odbiorniki te były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, co ustalono na podstawie oględzin odbiorników oraz na podstawie oświadczenia wiedzy złożonego przez dyrektora hotelu, który brał udział w czynnościach kontrolnych.

Sąd nie uwzględnił zarzutów skarżącej spółki, że w niniejszej sprawie ma miejsce wyjątek od obowiązku rejestracji odbiorników, określony w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika bowiem, że ma on zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności gospodarczej jest sprzedaż lub przekazywanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów. W takim przypadku to na osobie, która nabywa odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny na podstawie umowy zawartej z przedsiębiorcą ciąży obowiązek jego zarejestrowania w placówce operatora publicznego. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy ustalił, iż czynności w zakresie sprzedaży lub przekazywania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych osobom trzecim do używania na podstawie umów należały do zakresu działalności gospodarczej skarżącej spółki, co znajduje swoje potwierdzenie w KRS spółki. Przedmiotem umowy o świadczenie usług hotelarskich nie jest bowiem sprzedaż lub przekazywanie do używania odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Tego rodzaju odbiorniki będące w posiadaniu skarżącej stanowią element wyposażenia pokoi hotelowych i są wraz z innym sprzętem udostępniane do dyspozycji osób wynajmujących te pokoje. W konkluzji Sąd za prawidłowe uznał stanowisko organów administracji, że art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie ma zastosowania w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

W tym kontekście za niezasadny uznał Sąd pierwszej instancji również zarzut naruszenia art. 106 k.p.a. Zdaniem Sądu, okoliczność, że organ I instancji zwrócił się do KRRiT z prośbą o wyrażenie opinii w kwestii odbiorników telewizyjnych znajdujących się w pokojach hotelowych nie oznaczał, że zostało wszczęte postępowanie w trybie wspomnianego przepisu. Wniosek skierowany do KRRiT stanowił jedynie element toczącego się postępowania administracyjnego służący wyjaśnieniu sprawy.

II

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji złożyła H. Spółka z o.o. Zaskarżyła to orzeczenie w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego oraz procesowego przez błędne rozpatrzenie materiału dowodowego, błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w szczególności poprzez naruszenie:

- art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i uznanie za prawidłowe pobranie od skarżącej trzydziestokrotności miesięcznej opłaty abonamentowej, podczas gdy - stosownie do treści art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy - odbiorniki skarżącej nie podlegają obowiązkowi rejestracji, przy czym konsekwencją powyższego było wadliwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a.,

- art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych poprzez jego błędną interpretację, a w konsekwencji niezastosowanie, przy czym następstwem powyższego było wadliwe zastosowanie art. 151 p.p.s.a.,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i uznane za słuszne nieprzeprowadzenie przez organy zawnioskowanych przez skarżącą dowodów i niepodjęcie przez organy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której wadliwie ustalony został stan faktyczny w zakresie udostępnienia przez skarżącą odbiorników osobom trzecim na podstawie umów i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 106 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zwrócenie się przez organ I instancji do Biura KRRIT Departament Budżetu i Finansów w celu zajęcia stanowiska pozbawione było podstawy prawnej i miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził w szczególności, że przedmiotem działalności skarżącej spółki jest m.in. prowadzenie hoteli, a co za tym idzie zawieranie z gośćmi hotelowymi tzw. umów hotelowych. Na podstawie tych umów właściciel hotelu przekazuje gościom do używania m.in. odbiorniki telewizyjne, samemu z tych odbiorników nie korzystając. Czynności takie stanowią integralną część działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu hotelu, spełniającego określone przepisami prawa standardy. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 19 sierpnia 2004 r. w sprawie obiektów hotelarskich i innych obiektów, w których są świadczone usługi hotelarskie (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 22, poz. 169) nakłada na stronę obowiązek posiadania odbiorników radiowych i telewizyjnych w każdym pokoju hotelowym jako warunek konieczny prowadzenia działalności hotelarskiej. Trudno zatem przyjmować, by w sytuacji, w której posiadanie odbiornika w każdym pokoju hotelowym jest wymogiem przepisów rozporządzenia, dopuszczalnym miało być obciążanie strony dodatkowymi opłatami z tytułu wykonywania wynikających z przepisów prawa obowiązków. Użycie przez ustawodawcę w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych sformułowania "przekazania do używania osobom trzecim na podstawie umów" nie przesądza, o jakie umowy chodzi. Trudno zresztą wskazać typową, gospodarczo uzasadnioną sytuację (inną niż dotycząca skarżącej), w której zawierano by umowę o przekazanie odbiornika do używania osobie trzeciej na podstawie umowy. Przepis ten powinien zatem znaleźć zastosowanie w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Administracji i Cyfryzacji (reprezentowany przez radcę prawnego) wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu administracji wniósł ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wniesiona w sprawie niniejszej skarga kasacyjna okazała się niezasadna.

Ponieważ skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych, to w pierwszym rzędzie należało zbadać, czy w sprawie nie zachodzą uchybienia procesowe, gdyż mogłyby one być tego rodzaju, że uniemożliwiałaby prowadzenie dalszej kontroli instancyjnej zaskarżonego wyroku. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny na wstępie odnieść się musi do zarzutów naruszenia przepisów postępowania.

Strona skarżąca w petitum skargi kasacyjnej jako pierwszy zarzut natury procesowej podniosła zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 78 k.p.a. poprzez oddalenie skargi i uznane za słuszne nieprzeprowadzenie przez organy zawnioskowanych przez skarżącą dowodów i niepodjęcie przez organy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca nie wskazała z czego wyprowadziła wniosek, że Wojewódzki Sąd Administracyjny "uznał za słuszne" nieprzeprowadzenie przez organy zawnioskowanych przez skarżącą dowodów i niepodjęcie przez organy czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Przede wszystkim jednak nie zostało sprecyzowane, jakie konkretne dowody strona skarżąca ma na myśli, jakie okoliczności za ich pomocą miałyby być udowodnione i w jaki sposób powinno to było wpłynąć na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne. Jest to o tyle również istotne, że przy uchybieniach przepisom postępowania nie wystarczy wykazanie samego uchybienia (z czym w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia), ale ponadto konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. 138 § 2 i art. 145b 1 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Same teoretyczne rozważania na temat znaczenia słowa "wpływ" – czym zajęła się strona skarżąca na str. 17 uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie wystarczą. Tym samym przedmiotowy zarzut należy uznać za gołosłowny i nieuzasadniony.

Następnym zarzutem był zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 77 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której wadliwie ustalony został stan faktyczny w zakresie udostępnienia przez skarżącą odbiorników osobom trzecim na podstawie umów i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, co miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazano już wyżej, nie wiadomo na czym miałaby polegać wadliwość dokonanych przez organ i Wojewódzki Sąd Administracyjny ustaleń faktycznych, jakie okoliczności faktyczne zostały wadliwie udowodnione lub nie zostały udowodnione w ogóle, a jakie okoliczności faktyczne powinny być wykazane i udowodnione. Same teoretyczne rozważania co do tego, jakie znaczenie dla postępowania ma prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego – str. 15-16 uzasadnienia skargi kasacyjnej – nie stanowią dostatecznego uzasadnienia zarzutu kasacyjnego. Tak więc i ten zarzut należy uznać za gołosłowny i nieuzasadniony.

Ostatnim zarzutem o charakterze procesowym był zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 106 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której zwrócenie się przez organ I instancji do Biura KRRIT Departament Budżetu i Finansów w celu zajęcia stanowiska pozbawione było podstawy prawnej i co – zdaniem strony skarżącej – miało mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Jednakże w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie udało się doszukać jakiegokolwiek nawiązania do tego zarzutu. W szczególności co do tego, w jaki sposób można np. z art. 106 § 1 k.p.a. w brzmieniu: "Jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ" wywieść nałożenie na organy ogólnego zakazu zwracania się do innych organów lub zainteresowanych podmiotów o wyrażenie opinii lub stanowiska, jeżeli przepis prawa nie uzależnia wprost od tego wydania decyzji. W tym stanie rzeczy także i ten zarzut należy uznać za gołosłowny i nieuzasadniony.

Przechodząc do kwestii związanych z zarzuconym naruszeniem prawa materialnego, to w istocie oba zarzuty sprowadzają się do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielił prezentowanej przez stronę skarżącą wykładni art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych i odmówił zastosowania tego przepisu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podnosi, że: "Przy literalnym dokonaniu analizy zwrotów zawartych w przepisie nie sposób znaleźć przesłanki, której Skarżąca nie spełniałaby w niniejszej sprawie bowiem: (1) Skarżąca jest przedsiębiorcą, (2) odbiorniki w pokojach hotelowych są przeznaczone wyłącznie do tego, aby przekazywać je do używania osobom trzecim (gościom hotelowym), a sama Skarżąca z nich nie korzysta (podobnie jak np. podmioty trudniące się handlem takimi odbiornikami), (3) Skarżąca nie przeznacza odbiorników do żadnych innych celów niż przekazywanie do używania gościom, (4) Skarżąca przekazuje do używania odbiorniki na podstawie umów - tymi umowami są umowy hotelowe, (5) przekazywanie odbiorników gościom do używania należy do przedmiotu działalności gospodarczej Skarżącej -"ponieważ przekazywanie gościom do używania odbiorników w pokojach hotelowych jest czynnością należącą do działalności hotelarskiej". Tymczasem właśnie literalna analiza art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych już wyklucza możliwość podzielenia stanowiska strony skarżącej.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych: "Obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne [...] przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy". Z treści tego przepisu wynika zatem, że z obowiązku rejestracyjnego wyłączone zostały odbiorniki "przeznaczone wyłącznie do" sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania. Odbiorniki znajdujące się u sprzedawcy w sklepie z oznaczeniem ceny lub w magazynie niewątpliwie spełniają przesłankę przeznaczenia wyłącznie do sprzedaży. Tę przesłankę będą również spełniały odbiorniki znajdujące się w serwisie sprzedawcy, jeżeli po naprawie serwisowej znów będą podlegały sprzedaży. Jednak przesłanka ta nie zostanie spełniona, jeżeli sprzedawca np. zorganizuje możliwość oglądania transmisji jakiegoś wydarzenia lub pozwoli serwisantowi na korzystanie przez jakiś czas z naprawianego odbiornika. W tym przypadku, pomimo przeznaczenia do sprzedaży, zabraknie elementu wyłączności przeznaczenia do sprzedaży.

To samo należy też odnieść do drugiej z przesłanek z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Jeżeli bowiem jakiś przedsiębiorca prowadzi wynajem (wypożyczalnię) sprzętu elektronicznego w tym odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, lub jest leasingodawcą, to dopóki odbiorniki te stoją na półkach w lokalu przeznaczonym do obsługi klientów lub w magazynie, to nie podlegają one obowiązkowi rejestracji celem ponoszenia opłat abonamentowych. Natomiast jeśli taki odbiornik jest wykorzystywany do umożliwiania czy to pracownikom takiego podmiotu, czy też jego potencjalnym klientom bezumownego używania danego odbiornika w zwykłym zakresie, to - nawet gdy taki odbiornik za jakiś czas zostanie wypożyczony lub wyleasingowany - i w tym przypadku brak jest przesłanki "wyłącznego" przeznaczenia do przekazania osobom trzecim do używania.

W sprawie niniejszej nie ulega wątpliwości, że usługi hotelarskie – czyli krótkotrwałe, ogólnie dostępne wynajmowanie domów, mieszkań, pokoi, miejsc noclegowych, a także miejsc na ustawienie namiotów lub przyczep samochodowych oraz świadczenie, w obrębie obiektu, usług z tym związanych (art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych - t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 196 z późn.zm.) – to udostępnianie na podstawie umowy o usługi hotelowe osobom trzecim do używania nieruchomości, a nie ruchomości, jakimi są odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne. Przedmiot działalności wymienionej w dziale 55 Polskiej Klasyfikacji Działalności Gospodarczej nie obejmuje wynajmu lub leasingowania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. Nadmienić przy tym należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej pokoje hotelowe nie musiały też być wyposażone w odbiorniki radiofoniczne lub telewizyjne, ale jedynie w instalację umożliwiającą korzystanie z nich.

Jednakże najbardziej istotne jest to, że w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych w ramach drugiej z ww. przesłanek jest mowa o odbiornikach radiofonicznych i telewizyjnych przeznaczonych wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów. Dopóki więc odbiorniki znajdują się w magazynie hotelowym, aby w przyszłości wyposażyć w nie pokoje, to są to odbiorniki przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów (np. hotelowych). Jednakże gdy zostały już one zainstalowane w pokojach, to utraciły w ten sposób status odbiorników "przeznaczonych do przekazania" – czyli odbiorników, które w przyszłości będą przekazane do używania" – lecz po prostu już, co do samej zasady, zostały przekazane do używania przez osoby trzecie, przede wszystkim gości hotelowych. Zawarte w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych odnoszące się do przyszłego zachowania pojęcie "przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do (...) przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów", nie jest tożsame znaczeniowo z sytuacją, gdy przedsiębiorca rezygnuje ze swego wyłącznego władztwa i instalując odbiorniki w pokojach hotelowych składa w tym momencie oświadczenie woli o dopuszczeniu gości hotelowych do używania tych odbiorników w ramach korzystania z pokoju.

Tak więc, wymieniona wyżej jako przesłanka (2) sytuacja, gdy: "odbiorniki w pokojach hotelowych są przeznaczone wyłącznie do tego, aby przekazywać je do używania osobom trzecim (gościom hotelowym), a sama Skarżąca z nich nie korzysta (podobnie jak np. podmioty trudniące się handlem takimi odbiornikami)" nie pozwala na zastosowanie art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. Przede wszystkim jednak należy zwrócić uwagę na istotny błąd logiczny. Odbiorniki znajdujące się w pokojach hotelowych są bowiem już ex definitione przeznaczone do tego, aby korzystali z nich zamieszkujący te pokoje goście hotelowi, a nie do tego, aby dopiero w przyszłości "przekazywać je do używania osobom trzecim (gościom hotelowym)". Takimi, przeznaczonymi do przekazania odbiornikami będą odbiorniki przechowywane w magazynach czy składzikach hotelowych, ale nie te już zainstalowane w pokojach.

Generalnie należy też zauważyć, że strona skarżąca wychodzi z założenia, że zgodnie z art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych od obowiązku rejestracji zwolnione są odbiorniki przekazywane przez przedsiębiorcę osobie trzeciej do używania na podstawie umów – vide np. str. 6 uzasadnienia skargi kasacyjnej – czyli należące do przedsiębiorcy, ale używane przez osoby trzecie. Tymczasem w przepisie tym jest mowa nie o przekazaniu, ale o przeznaczeniu wyłącznie do przekazania. Chodzi zatem o odbiorniki, które należą do przedsiębiorcy i nie są aktualnie używane przez osoby trzecie, ale na taki cel przedsiębiorca je przeznaczył. Przepis ten zakłada wiec zupełnie inne okoliczności faktyczne, niż te, w kontekście których strona skarżąca stara się dokonywać wykładni.

Na zakończenie powyższych rozważań konieczne jest zwrócenie uwagi, że art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych nie jest – w przeciwieństwie do pkt 1 i 2 – przepisem szczególnym wobec art. 5 ust. 3 tej ustawy, lecz jedynie wyłącza domniemanie z jej art. 2 ust. 2. Wymienione w art. 5 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o opłatach abonamentowych odbiorniki są zwolnione z obowiązku rejestracji ze względu na sposób ich używania. Ustawodawca założył zatem, że będą one używane do odbioru programów i właśnie dlatego, że będą używane wyłącznie do specyficznych potrzeb, zwolnił je od obowiązku rejestracji i ponoszenia opłat abonamentowych. Tym samym wyłączył możliwość zastosowania do nich art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych.

Odmiennie przedstawia się sytuacja w przypadku art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych. W tym przypadku ustawodawca nie zwolnił od rejestracji odbiorników używanych przez przedsiębiorców w jakimkolwiek celu. Zwolnienie to dotyczy jedynie odbiorników przeznaczonych wyłącznie do przekazania (w przyszłości) osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Konstrukcja tego przepisu oparta na sformułowaniu "przeznaczone wyłącznie do przekazania osobom trzecim" poprzez odwołanie się do owej "wyłączności" nie pozwala na przyjęcie, że dopuszczalne jest bez rejestracji i opłat używanie takich odbiorników przed przekazaniem, ani też nie może oznaczać, że po przekazaniu (jak też odpowiednio po sprzedaży) odbiorniki takie nadal nie podlegają rejestracji i związanej z nią opłacie abonamentowej.

Natomiast na skutek wprowadzenia tego przepisu w stosunku do przedsiębiorcy zajmującego się handlem, wynajmem lub świadczeniem na podstawie innej umowy odpłatnej usługi udostępniania odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych wyłączone zostaje domniemanie, że posiadanie odbiorników tego rodzaju w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu oznacza, że używa tego odbiornika. Oczywiście jedynie w sytuacji gdy zostanie wykazane, że posiadanie ma na celu wyłącznie przekazanie odbiornika osobie trzeciej czy to w ramach sprzedaży, czy to poprzez przekazanie do używania.

Jednocześnie nie można zapominać, że wyłączenie w określonych sytuacjach samego domniemania prawnego zachodzenia jakiegoś stanu rzeczy nie może być rozumiane jako uchylenie skutków prawnych, jakie ustawa wiąże z faktycznym jego zaistnieniem. Tym samym nie można też przyjąć, że zwolnienie z rejestracji odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych przechowywanych celem przekazania ich osobom trzecim oznacza, że czy to przechowawca czy inne osoby mogą nie ponosić opłat, gdy ich używają bez zarejestrowania. W związku z powyższym brak jest podstaw do przyjęcia wyłączenia zastosowania art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie używanie odbiornika przeznaczonego przez przedsiębiorcę do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania.

Z tych wszystkich względów również zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 3 w zw. z art. 2 oraz art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o opłatach abonamentowych należało uznać za nieuzasadnione, w szczególności że strona skarżąca w ogóle nie sprecyzowała, na czym miałoby polegać naruszenie art. 2 (i którego z jego punktów) tej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, działając na podstawie art. 184 oraz art. 204 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.