Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 401/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1, art. 3 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 210 ust. 1, 2 i 5, art. 208 ust. 2-5, art. 206 ust. 2 pkt 1-2
journal: Dz.U. 2017 poz 60
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe.
article: art. 39 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017r. sprawy ze skargi D. T., K. J., K. K., E. K. i E. K. na uchwałę Rady Miejskiej Sędziszów z dnia 21 marca 2017r. nr XXIX/194/2017 w przedmiocie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego I. stwierdza nieważność § 6 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Sędziszów na rzecz D. T., G. J., K. K., E. K. i E. K. solidarnie kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Ke 401/17

UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia 21 marca 2017 r. nr XXIX/194/2017, podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446, 1579 i 1948), powoływanej dalej jako "ustawa o samorządzie gminnym" oraz art. 210 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 60), powoływanej dalej jako "ustawa p.w.p.o.", w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, Rada Miejska Sędziszów w paragrafie 6 ustaliła od dnia 1 września 2019 r. sieć publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na terenie Gminy Sędziszów i granice ich obwodów. W § 6 pkt 3 powyższej uchwały ustalono granice obwodu Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" z siedzibą w Pawłowicach pod adresem: Pawłowice 94, 28-340 Sędziszów i realizacją zajęć także w Boleścicach, pod adresem Boleścice 76, 28-340 Sędziszów.

W uzasadnieniu do uchwały wskazano, że Rada Miejska w Sędziszowie zastosowała się do obowiązujących przepisów prawa i uwzględniła wskazane przez Kuratora Oświaty zmiany, poprzez zastosowanie art. 129 ust. 1 pkt 2 ustawy p.w.p.o. włączając Gimnazjum im. Janusza Korczaka w Boleścicach do Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" w Pawłowicach.

Uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego (§9 uchwały).

Rada Rodziców przy Szkole Podstawowej w Pawłowicach pismem z dnia 24 marca 2017 r. wezwała Radę Gminy w Sędziszowie do usunięcia naruszenia prawa w projekcie uchwały Rady Gminy z dnia 21 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Uchwałą Rady Miejskiej Sędziszów z dnia 6 kwietnia 2017 r. nr XXX/208/2017 odmówiono uwzględnienia wezwania Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej w Pawłowicach do usunięcia naruszenia prawa w uchwale nr XXIX/194/2017 Rady Miejskiej Sędziszów z dnia 21 marca 2017 r.

Pismem z dnia 27 kwietnia 2017 r.[...], jak rodzice uczniów Szkoły Podstawowej w Pawłowicach, wezwały Radę Miejską w Sędziszowie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale Rady Miejskiej nr XXIX/194/2017 z dnia 21 marca 2017 r. w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Pismem z dnia 22 maja 2017 r. organ odpowiedział na powyższe wezwanie, stwierdzając, że podtrzymuje stanowisko zawarte w uchwale z dnia 6 kwietnia 2017r. nr XXX/208/2017.

Skargę na powyższą uchwałę Rady Miejskiej Sędziszów z dnia 21 marca 2017r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiodły [...], zaskarżając akt w części tj. co do § 6, podnosząc, że uchwała ta w tym zakresie w sposób istotny narusza prawo, a w szczególności art. 39 ust. 5, ust. 6 pkt 2 i ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2017 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r., poz. 59) oraz art. 210 ust. 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe. Skarżące wniosły o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części tj. w zakresie § 6 uchwały, określającego sieć ośmioletnich szkół podstawowych i granice ich obwodów od dnia 1 września 2019 r. oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że skarżący wezwali Radę Miejską w Sędziszowie do usunięcia naruszania prawa, jednak w dniu 22 maja 2017 r. otrzymali pismo, że Rada Miejska w Sędziszowie nie uchyli zaskarżonej uchwały.

Następnie skarżące wskazały, że zaskarżona uchwała, w części dotyczącej sieci szkół w okresie od 1 września 2019 r., została podjęta bez podstawy prawnej. Wprawdzie Rada Miejska wskazała jako podstawę prawną przepis art. 210 ust. 5 ustawy p.w.p.o., jednak przepis ten, w ocenie strony, nie daje podstaw do ustalania planu sieci szkół od dnia 1 września 2019 r. Zgodnie ze wskazaną wyżej normą art. 210 ust. 5 ustawy p.w.p.o., do ustalania planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określania granic obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych mających siedzibę na obszarze gminy, prowadzonych przez gminę i inne organy, na okres od dnia 1 września 2019 r. stosuje się przepisy art. 39 ustawy - Prawo oświatowe. Tym samym art. 210 ust. 5 ustawy p.w.p.o. nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej ustalenia planu sieci takich szkół, co w niniejszej uchwale nieprawidłowo miało miejsce. Taki plan sieci szkół powinien być uchwalony ewentualnie na podstawie art. 39 ust. 5, 6 i 8 ustawy - Prawo oświatowe.

Jak wyjaśniła strona, mając na uwadze wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP zasadę legalizmu, każdorazowe niekompletne wypełnienie kompetencji do podejmowania uchwał oraz przekroczenie jej zakresu powinny być traktowane jako istotne naruszenie prawa skutkujące nieważnością uchwał w całości lub w części, i już z tego względu zaskarżona uchwała Rady Miejskiej w Sędziszowie powinna zostać uznana za nieważną w części tj. co do § 6 tej uchwały.

Skarżące podniosły następnie, że zgodnie z art. 39 ust. 8 ustawy – Prawo oświatowe ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 6 i 7. Zaskarżona uchwała, w części dotyczącej § 6, to jest ustalenia planu sieci szkół od dnia 1 września 2019 r., została więc podjęta z naruszeniem art. 39 ust. 8 ustawy -Prawo oświatowe, bowiem nastąpiło to bez uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi w ustawie. Pismem z dnia 7 marca 2017 r., KO.II.542.132.2017, Kurator Oświaty w Kielcach pozytywnie zaopiniował uchwałę Rady Miejskiej w Sędziszowie nr XXVIII/184/2017 z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie projektu dostosowania sieci przedszkoli, oddziałów przedszkolnych, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego. Jednakże, w ocenie skarżących, kurator pozytywnie zaopiniował tę uchwałę jedynie w zakresie, o którym mowa w art. 208 ust. 3 ustawy p.w.p.o., co jednoznacznie wynika z pisma kuratora. Skarżące powołały się następnie na treść art. 208 ust. 3 i art. 206 ust. 2 pkt 1-3 ustawy p.w.p.o. i podniosły, że Kurator Oświaty w Kielcach pozytywnie zaopiniował uchwałę Rady Miejskiej w Sędziszowie jedynie co do planu sieci szkół od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., zatem podjęcie przez Radę Miejską w Sędziszowie uchwały co do planu sieci szkół od dnia 1 września 2019 r. odbyło się bez wymaganej pozytywnej opinii kuratora oświaty. Również z tej przyczyny, w ocenie strony skarżącej, uchwała w zaskarżonym zakresie powinna być uznana za nieważną.

Nadto, z uwagi na treść art. 39 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe, ustalenie funkcjonowania Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" z siedzibą w Pawłowicach pod adresem Pawłowice 94 i realizacją zajęć także w Boleścicach pod adresem Boleścice 76, nie spełnia wymogów ustalenia funkcjonowania szkoły w bliskiej lokalizacji, o której mowa w tym przepisie prawa. Rada Gminy, zdaniem skarżących, powinna tak ustalać sieć szkół, by zapewnić bezpieczeństwo i komfort przede wszystkim dzieciom uczęszczającym do tych szkół. Zmuszanie dzieci do pokonywania codziennie ponad 2 km między budynkami szkoły, biorąc pod uwagę niewystarczającą infrastrukturę i bezpieczeństwo (kwestia prawidłowych chodników, przejść dla pieszych itd.) nie zapewnia takiego bezpieczeństwa uczniom, a tym samym uchwała taka nie powinna pozostawać w obiegu prawnym. Tym samym również i z tego względu została podjęta nieprawidłowa uchwała w zakresie sieci szkół, co powinno prowadzić do stwierdzenia jej nieważności.

Końcowo skarżące wyjaśniły, że mają interes prawny w zaskarżeniu powyższej uchwały. Skarżący są rodzicami uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek". Funkcjonowanie zaskarżonej uchwały będzie oddziaływało na nich i na ich dzieci bezpośrednio, bowiem będą one musiały uczęszczać do szkoły mieszczącej się w dwóch budynkach, co negatywnie wpłynie choćby na ich bezpieczeństwo.

W odpowiedzi na powyższą skargę Rada Miejska w Sędziszowie wniosła o jej odrzucenie w stosunku do [...] jako wniesionej po terminie i przez podmiot nie posiadający legitymacji do wniesienia skargi, a także o odrzucenie skargi w stosunku do [...] jako wniesionej przez podmiot nie posiadający legitymacji do wniesienia skargi. Z ostrożności procesowej organ wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu powyższego stanowiska, Rada Miejska w Sędziszowie podniosła, że w dniu 24 marca 2017 r. Rada Rodziców przy Szkole Podstawowej w Pawłowicach (w osobach: [...]) skierowała do Rady Gminy w Sędziszowie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 21 marca 2017 r. W dniu 6 kwietnia 2017 r. Rada Miejska w Sędziszowie podjęła uchwałę nr XXX/208/2017 w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do naruszenia prawa określonego w wezwaniu Rady Rodziców z dnia 24 marca 2017 r. Na sesji w dniu 6 kwietnia 2017 r. obecni byli rodzice, którzy podpisali wezwanie. W dniu 27 kwietnia 2017 r. grupa rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w Pawłowicach (w osobach: [...]) wezwała Radę Gminy w Sędziszowie do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia 21 marca 2017 r. Pismem przekazanym K. K. z dnia 22 maja 2017 r. Przewodniczący Rady Miejskiej poinformował grupę rodziców uczniów Szkoły Podstawowej w Pawłowicach (w osobach: [...]) o przyjmowanym stanowisku - odmowie uwzględnienia wezwania i tożsamości żądań formułowanych w wezwaniach Rady Rodziców z dnia 24 marca 2017 r. i Grupy Rodziców z dnia 27 kwietnia 2017 r.

Z powyższych przyczyn organ wniósł o odrzucenie skargi w stosunku do [...], albowiem wniesiona ona została po upływie terminu. Bieg terminu dla wskazanych skarżących rozpoczął bieg z dniem 24 marca 2017 r. i upłynął z dniem 10 maja 2017 r., czyli 30 dni od dnia 10 kwietnia 2017r., kiedy otrzymano odpowiedź - odpis uchwały odmawiającej uwzględnienia wezwania, bądź przyjmując bezczynność organu w udzieleniu odpowiedzi Radzie Rodziców z dnia 22 maja 2017 r. - 60 dni od dnia 24 marca 2017 r. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest natomiast czynnością przysługującą stronie tylko jeden raz, a kolejne pisma w tej samej sprawie pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W związku z tym, że ponowne wezwania do usunięcia naruszenia prawa są bezskuteczne, termin do wniesienia skargi jest liczony od pierwszego wezwania do naruszenia prawa. Skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jako spóźniona, jest niedopuszczalna i z tego powodu podlega odrzuceniu.

Uzasadniając swoje stanowisko co do braku legitymacji skarżących Rada Miejska w Sędziszowie podniosła, że w niniejszej sprawie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie wskazują sposobu, w jaki zaskarżona uchwała narusza interes prawny lub uprawnienie wzywających, co jest wymogiem dla takiego wezwania. Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do zgłoszonych zarzutów i oceny interesu prawnego wzywających.

W obydwu wezwaniach tego czynnika zabrakło. Ponadto, organ wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, po wcześniejszym bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia. Organ, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał na interpretację interesu prawnego i jego naruszenia w rozumieniu powołanego przepisu. Podniósł m.in., że uchwała, czy konkretne jej postanowienie musi rzeczywiście naruszać istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. W ocenie organu, sam fakt, iż skarżący są rodzicami uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Pawłowicach nie determinuje ustalenia, że mają oni interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi. Co więcej, wobec jednoznacznego stanowiska judykatury, co o tym interesie stanowi, trudno takowego interesu się doszukiwać.

Z ostrożności procesowej organ wskazał na niezasadność skargi, albowiem podjęcie uchwały zostało poprzedzone wymaganą na podstawie art. 206 i art. 208 ustawy p.w.p.o. procedurą tj. podjęciem uchwały o projekcie dostosowania sieci i uzyskaniem pozytywnej opinii o tym projekcie od Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty. Wyraźnie w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały wskazano przepisy art. 210 ust. 1, 2 i 5 p.w.p.o. które swoją treścią dają kompetencję organom stanowiącym gmin do podjęcia uchwał w sprawach: dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego wprowadzonego ustawą Prawo oświatowe, na okres od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. - według ust. 1 oraz ustalenia planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę na okres od 1 września 2019 r. - według ust. 5.

Organ wyjaśnił, że na podstawie wskazanych ustawowych delegacji tylko Rada Miejska Sędziszów jest uprawniona do ustalenia sieci szkół, w tym ośmioletnich szkół podstawowych od dnia 1 września 2019 r. w odniesieniu do terenu gminy Sędziszów. Nie jest również przekroczeniem, czy złamaniem przepisów prawa, wprowadzenie do § 6 zapisu o realizacji zadań także w Boleścicach, pod adresem Boleścice 76, 28-340 Sędziszów. Projekt należy bowiem rozumieć dosłownie jako projekt, czyli z założenia będzie podlegało to modyfikacji. O ostatecznym kształcie postanowień uchwały decyduje Rada w formie głosowania. Wprowadzenie ww. zapisu do § 6 jest konsekwencją wynikającą z uwzględnienia zmian wskazanych przez kuratora w swojej opinii. Zmiany te Rada była zobligowana uwzględnić w zapisach uchwały. Kurator Oświaty w Kielcach w swojej opinii wskazał, aby dotychczasowe Gimnazjum im. Janusza Korczaka w Boleścicach włączyć do Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" z siedzibą w Pawłowicach, co jednocześnie ma związek z włączeniem obiektu w Boleścicach w jeden organizm Szkoły Podstawowej w Pawłowicach. Jak wyjaśnił jednocześnie organ, jakie oddziały będą odbywały naukę i w którym obiekcie zostało pozostawione kompetencji dyrektora szkoły według przysługujących mu uprawnień.

Na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że interes prawny skarżących w zaskarżeniu uchwały w części dotyczącej okresu po dniu 1 września 2019 r. wynika z tego, że dzieci wszystkich skarżących uczęszczają do klas 3,4 i 5 Szkoły Podstawowej w Pawłowicach, w związku z czym po dniu 1 września 2019 r. będą zmuszone realizować swój obowiązek szkolny w tej szkole, ale w budynku położonym w miejscowości Boleścice. Nadto strona podniosła, że datowane na dzień 24 marca 2017 r. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa pochodziło od Rady Rodziców przy Szkole Podstawowej w Pawłowicach, w której składzie były [...], która omyłkowo podpisała się pod tym wezwaniem tylko jednym nazwiskiem i dotyczyło projektu uchwały Rady Miejskiej w Sędziszowie nr XXVIII/184/2017. Strona wyjaśniła, że uchwała w kwestii sieci szkół po dniu 1 września 2019 r. powinna być podjęta w terminie późniejszym.

Pełnomocnik organu złożył do akt poświadczone za zgodność z oryginałem odpisy opinii Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia 7 marca 2017 r. i uchwałę Rady Miejskiej w Sędziszowie z dnia 14 lutego 2017 r. nr XXVIII/184/2017.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zauważyć należy, że skarżące [...] posiadają legitymację do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.). Skarżące są podmiotami, których interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonymi uchwałami, albowiem ich uprawnienie do wniesienia skargi wynika z tego, że są rodzicami uczniów uczęszczających do Szkoły Podstawowej w Pawłowicach (por. wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA z 2005 r., nr 1, poz. 2, wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1033/07 i wyrok NSA z dnia 6 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 309/14, oba dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawo rodziców do opieki i troski nad wykształceniem ich dzieci, wynika m.in. z art. 70 ust. 3, art. 48 ust. 1 i art. 53 ust. 3 Konstytucji RP i jest dodatkowo wzmacniane przysługującym rodzicom prawem refleksowym od samego prawa ich dziecka do nauki (art. 70 ust. 1 Konstytucji RP), jeśli uczęszcza ono do szkoły objętej procesem przekształceń i jest objęte obowiązkiem szkolnym (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 3045/13, ONSAiWSA z 2015 nr 4 poz. 64).

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, interes prawny skarżących, wbrew zarzutom organu, jest konkretny, realny i aktualny. Nie jest w tym względzie trafna argumentacja organu, że brak jest po stronie skarżących legitymacji skargowej, gdyż naruszenie interesu prawnego ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały. Tymczasem kwestionowane postanowienia uchwały zawarte w § 6 dotyczą okresu przyszłego. Zaskarżona uchwała weszła bowiem w życie (w dniu 24 marca 2017 r. została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Świętokrzyskiego), zaś, co nie było kwestionowane w sprawie, uczniowie będący dziećmi skarżących uczęszczać będą do szkoły podstawowej objętej zmianami w planie sieci szkół także po dniu 1 września 2019 r. Argumentacja organu w kwestii braku legitymacji skarżących do wniesienia skargi w istocie prowadzi do nieuprawnionego wnioskowania, że zaskarżenie przedmiotowej uchwały w zakresie § 6 będzie dopuszczalne dopiero po dniu 1 września 2019 r.

Z powyższych względów należy stwierdzić, że rodzicowi ucznia uczęszczającego do szkoły objętej zmianami w planie sieci szkół przysługuje uprawnienie do wniesienia skargi na uchwałę rady w sprawie ustalenia planu sieci szkół i granic ich obwodów.

Ponadto, z uwagi na zarzut organu co do wniesienia skargi po terminie przez skarżące [...], podnieść należy, że jest on także chybiony. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 marca 2017r., jak wynika z jego treści (k. 17), zostało wniesione przez inny podmiot, bo Radę Rodziców przy Szkole Podstawowej w Pawłowicach, którą wskazane skarżące jedynie reprezentowały, a nadto wezwanie to dotyczy innego aktu tj. projektu do uchwały Rady Gminy z dnia 21 marca 2017 r., czyli uchwały z dnia 14 lutego 2017 r. nr XXVIII/184/2017 w przedmiocie projektu dostosowania sieci przedszkoli, oddziałów przedszkolnych, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, co strona potwierdziła na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. Oznacza to, że skarżące wniosły skargę do tut. Sądu z zachowaniem terminu określonego w art. 53 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935).

Przechodząc do merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w zakresie §6 tej uchwały podnieść należy, co następuje.

Podstawą materialnoprawną podjęcia zaskarżonej uchwały, jak wynika z jej treści, były przepisy art. 210 ust. 1, 2 i 5 w zw. z art. 129 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 i 16 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo oświatowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 60) powoływanej dalej jako "ustawa p.w.p.o.".

Zgodnie z art. 210 ust. 5 tej ustawy, do ustalania planu sieci publicznych ośmioletnich szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określania granic obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę i inne organy, na okres od dnia 1 września 2019 r. stosuje się przepisy art. 39 ustawy - Prawo oświatowe.

Natomiast w myśl art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 11 stycznia 2017 r. Prawo oświatowe (tekst. jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.) powoływanej dalej jako "ustawa - Prawo oświatowe", rada gminy, z uwzględnieniem ust. 1 i 2, ustala plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określa granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2. W przypadku publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez inne organy, określenie granic ich obwodów następuje w uzgodnieniu z tymi organami. Uchwała rady gminy podlega ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Stosownie do art. 39 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, sieć publicznych szkół podstawowych powinna być zorganizowana w sposób umożliwiający wszystkim dzieciom spełnianie obowiązku szkolnego, z uwzględnieniem ust. 2. Z kolei art. 39 ust. 2 tej ustawy stanowi, że droga dziecka z domu do szkoły nie może przekraczać: 3 km - w przypadku uczniów klas I-IV szkół podstawowych (pkt 1); 4 km - w przypadku uczniów klas V-VIII szkół podstawowych (pkt 2). Jednocześnie w myśl art. 39 ust. 6 ustawy - Prawo oświatowe, rada gminy, podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 5, dąży do tego, aby szkoły podstawowe były szkołami: o pełnej strukturze organizacyjnej (pkt 1); funkcjonującymi w jednym budynku lub jego bliskiej lokalizacji (pkt 2). Nadto stosownie do art. 39 ust. 8 ustawy - Prawo oświatowe, ustalenie planu sieci publicznych szkół, o którym mowa w ust. 5 i 7, następuje po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty o zgodności planu z warunkami określonymi odpowiednio w ust. 1, 2, 6 i 7.

Z powyższych przepisów, interpretowanych łącznie, wynika, że w zakresie ustalenia planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych na okres od dnia 1 września 2019 r. zastosowanie mają przepisy art. 39 ustawy - Prawo oświatowe, co oznacza, że plan sieci szkół prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych szkół podstawowych z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, które będą obowiązywać od dnia 1 września 2019 r., rada gminy ustala w oparciu o art. 39 ust. 5 ustawy – Prawo oświatowe, z uwzględnieniem wymagań określonych w szczególności w art. 39 ust. 1, 2, 6 i 8 tej ustawy. Niewątpliwie samodzielnej podstawy do podjęcia przez radę gminy (miasta) uchwały w powyższym przedmiocie nie stanowi art. 210 ust. 5 ustawy p.w.p.o., na który powołuje się Rada Miejska w Sędziszowie w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały. Podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu w przeciwnym wypadku narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym a ustawą. Podjęcie zaskarżonej uchwały nastąpiło zatem z istotnym naruszeniem prawa.

Jak wskazano powyżej, konsekwencją obligatoryjnego stosowania art. 39 ustawy - Prawo oświatowe w procedurze uchwałodawczej dotyczącej ustalania planu sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także określenia granic obwodów publicznych szkół podstawowych na okres od dnia 1 września 2019 r. jest spełnienie dodatkowych ustawowych przesłanek do unormowania powyższej kwestii w drodze uchwały rady gminy (miasta) określonych w tym przepisie prawa, w tym uzyskania pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w ustępie 8 tego artykułu.

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organ, przed podjęciem zaskarżonej uchwały, nie uzyskał pozytywnej opinii kuratora oświaty, o której mowa w art. 39 ust. 8 ustawy – Prawo oświatowe, w zakresie zgodności planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na terenie Gminy Sędziszów i granic ich obwodów w okresie od dnia 1 września 2019 r. z warunkami określonymi odpowiednio w ustępach 1, 2, 6 i 7 art. 39 ustawy – Prawo oświatowe.

Spełnieniem powyższego wymogu nie jest bowiem uzyskanie opinii Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia 7 marca 2017 r. w sprawie uchwały z dnia 14 lutego 2017 r. nr XXVIII/184/2017 Rady Miejskiej w Sędziszowie w sprawie projektu dostosowania sieci przedszkoli, oddziałów przedszkolnych, szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego.

Po pierwsze, z ww. opinii Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty z dnia 7 marca 2017 r. wynika, że została ona wydana w oparciu o art. 208 ust. 2-5 w zw. z art. 206 ustawy p.w.p.o. W myśl art. 208 ust. 3 ustawy p.w.p.o., opinia kuratora oświaty dotyczy uchwały, o której mowa w art. 206 ust. 1, w zakresie, o którym mowa w art. 206 ust. 2 pkt 1-3, oraz zawiera w szczególności ocenę zgodności z prawem rozwiązań zaproponowanych w tej uchwale oraz ocenę w zakresie zapewnienia przez jednostkę samorządu terytorialnego możliwości realizacji obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, a w przypadku, o którym mowa w art. 206 ust. 4, także możliwości realizacji obowiązku rocznego przygotowania przedszkolnego przez dzieci i młodzież zamieszkałe na terenie danej gminy. Natomiast stosownie do art. 206 ust. 1 ustawy p.w.p.o., rada gminy podejmuje uchwałę w sprawie projektu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego, wprowadzonego ustawą - Prawo oświatowe, przy czym, zgodnie z art. 206 ust. 2 pkt 1-3, w uchwale, o której mowa w ust. 1, określa się:

1) plan sieci publicznych szkół podstawowych prowadzonych przez gminę, a także granice obwodów publicznych szkół podstawowych, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;

2) plan sieci prowadzonych przez gminę publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych publicznych gimnazjów prowadzonych w szkołach podstawowych, liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia, oraz granice obwodów dotychczasowych publicznych gimnazjów i klas dotychczasowych gimnazjów, z wyjątkiem specjalnych, mających siedzibę na obszarze gminy, z zastrzeżeniem art. 88 ust. 2 ustawy - Prawo oświatowe, prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r.;

3) warunki przekształcenia dotychczasowych gimnazjów w ośmioletnie szkoły podstawowe, prowadzonych przez gminę, w tym:

a) dzień rozpoczęcia działalności przez ośmioletnią szkołę podstawową, określony zgodnie z art. 129 ust. 2,

b) rok szkolny, w którym rozpoczyna się kształcenie w klasie I ośmioletniej szkoły podstawowej;

Analiza treści powyższych przepisów, w szczególności art. 208 ust. 3 i art. 206 ust. 2 pkt 1-2 ustawy p.w.p.o. wskazuje, że dotyczą one planu sieci szkół prowadzonych przez gminę, a także przez inne organy, na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r., nie zaś planu ustalenia sieci publicznych szkół podstawowych i granic ich obwodów w okresie od dnia 1 września 2019 r.. Zatem działając na podstawie wskazanych przepisów ustawy p.w.p.o. Świętokrzyski Kurator Oświaty nie wydał opinii będącej spełnieniem wymogu z art. 39 ust. 8 ustawy – Prawo oświatowe.

Po drugie, w zaopiniowanej przez Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty uchwale Rady Miejskiej w Sędziszowie z dnia 14 lutego 2017 r. w rozdziale 5 ustalono plan sieci ośmioletnich szkół podstawowych i granic ich obwodów w okresie od 1 września 2019 r., a opinia ta, co do zasady, jest pozytywna z zastrzeżeniami, a to

z zaleceniem dokonania korekty tego planu w zakresie dotyczącym obwodu Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" w Pawłowicach poprzez zastosowanie jednej z możliwości z art. 129 ustawy p.w.p.o. i wskazaniem włączenia do niej Gimnazjum im. Janusza Korczaka w Boleścicach. O ile przepis art. 210 ust. 2 ustawy p.w.p.o. przyjmuje, że uchwała uzyskała pozytywną opinię kuratora oświaty, jeżeli organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uwzględnił w uchwale zmiany wskazane w opinii kuratora oświaty, niemniej jednak w przepisie tym jest mowa o uchwale podjętej w trybie ustępu 1 art. 210 tej ustawy, a zatem w uchwale w sprawie dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego wprowadzonego ustawą – Prawo oświatowe na okres od dnia 1 września 2017 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. Takie rozwiązanie ustawowe nie dotyczy więc planu dostosowania sieci szkół podstawowych i gimnazjów do nowego ustroju szkolnego na okres od dnia 1 września 2019 r. Nie znajduje stąd uzasadnienia twierdzenie organu o uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty z uwagi na uwzględnienie w zaskarżonej uchwale zmian wskazanych przez Świętokrzyskiego Kuratora Oświaty w opinii z dnia 7 marca 2017 r.

W konkluzji Sąd stwierdza, że zasadnie skarżące podnoszą, iż podjęcie przez Radę Miejską w Sędziszowie zaskarżonej uchwały co do planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na terenie Gminy Sędziszów i granic ich obwodów od dnia 1 września 2019 r. odbyło się z istotnym naruszeniem prawa tj. art. 39 ust. 5 i 8 ustawy – Prawo oświatowe w zw. z art. 210 ust. 5 ustawy p.w.p.o.

Przedstawione powyżej istotne naruszenia prawa, stosownie do art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skutkowały stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w części tj. w zakresie § 6 tej uchwały.

Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego ustalenia funkcjonowania Szkoły Podstawowej im. gen. Leopolda Okulickiego ps. "Niedźwiadek" w Pawłowicach w dwóch budynkach wbrew wymogom określonym w art. 39 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe, podnieść należy, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały w tym zakresie byłaby przedwczesna wobec kompetencji kuratora oświaty wynikających z art. 39 ust. 8 tej ustawy oraz, jak wyżej podniesiono, braku w niniejszej sprawie opinii kuratora w zakresie zgodności planu sieci publicznych szkół podstawowych mających siedzibę na terenie Gminy Sędziszów i granic ich obwodów w okresie od dnia 1 września 2019 r. z warunkami określonymi odpowiednio w art. 39 ust. 1, 2, i 6 ustawy – Prawo oświatowe.

Mając na uwadze powyższe, zaistniały powody przemawiające za koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części, o czym Sąd orzekł w wyroku na podstawie art. 147 § 1 ustawy p.p.s.a.

O kosztach, na które składają się wpis od skargi (300 zł.), wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł.), opłata od pełnomocnictwa (17 zł.) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 3) rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. nr 221 poz. 2193 ze zm.) i § 14 ust. 1 pkt 1) lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).