Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 605/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania cudzoziemca do innego państwa członkowskiego oraz umorzenie postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy; oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 8 lutego 2012 r. wniesionej przez E. S. (dalej: "skarżący") jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2010 nr [...] o przekazaniu cudzoziemca do [...] i umorzeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy na terytorium Polski.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżący będący obywatelem [...], deklarujący narodowość [...], po zatrzymaniu 6 czerwca 2011 r. w związku z nielegalnym pobytem na terytorium RP, w dniu [...] czerwca 2011 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP. W tym samym dniu została zatrzymana matka cudzoziemca A. S., która w dniu [...] czerwca 2011 r. również złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP.

Po ustaleniu, że cudzoziemiec przybył do Polski z [...], gdzie wcześniej starał się wraz z matką o nadanie statusu uchodźcy Wydział Postępowań Dublińskich skierował do władz [...] wniosek o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku złożonego przez cudzoziemca, na podstawie art. 16 ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003.

W dniu 12 października 2011 r. władze [...] wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku cudzoziemca. Wobec tego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] października 2011 r. postanowił na podstawie rozporządzenia Rady WE nr 343/2003 przekazać cudzoziemca władzom [...] do dnia 12 kwietnia 2012 r. oraz umorzyć postępowanie o nadanie statusu uchodźcy w RP.

Od powyższej decyzji skarżący reprezentowany przez pełnomocnika złożył odwołanie. Podniósł w nim w szczególności, iż w sprawie został niewłaściwie zastosowany art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż nie uwzględnione zostały klauzule humanitarne rozporządzenia Rady (WE) 343/2003. Skarżący powołał się w tym zakresie na art. 15 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia oraz wskazał na konieczność uwzględnienia faktu, że jego wniosek w [...] nie został jeszcze rozpatrzony, a w Polsce przebywa jego chory ojciec S. S. (według załączonych kserokopii dokumentów S. S.), który cierpi na chorobę niedokrwienią serca i chorobę wieńcową.

Ponadto skarżący przedstawił zaświadczenie potwierdzające uzyskanie przez niego w dniu 7 października 2011 r. statusu słuchacza w D. w Ł. W ocenie skarżącego okoliczność ta również uzasadnia potrzebę rozpatrzenia jego wniosku w Polsce.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu zaznaczyła, iż zgodnie z oświadczeniem cudzoziemca we wrześniu 2008 r. wystąpił on o status uchodźcy w [...] i otrzymał decyzję negatywną. Według dokumentów zgromadzonych w sprawie decyzję tę władze [...] wydały w dniu 8 stycznia 2010 r. W ocenie Rady za oczywiste w tej sytuacji należało uznać, że dalsze postępowanie uchodźcze powinno być prowadzone w państwie, gdzie przyjęto pierwszy wniosek i prowadzone było już stosowne postępowanie w sprawie. W związku z tym informację zawartą w odwołaniu jakoby wniosek o nadanie statusu uchodźcy złożony w [...] nie został jeszcze rozpoznany Rada uznała za błędną.

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów nieuwzględnienia klauzul humanitarnych rozporządzenia Rady (WE) 343/2003 wynikających głównie z art. 15 ust. 1 i art. 8 rozporządzenia organ wskazał, że przepisy te nie nakazują rozpatrzenia wniosku przez państwo pobytu cudzoziemca, lecz kwestię tę pozostawiają do indywidualnej oceny tego państwa.

Następnie organ zwrócił uwagę na art. 14a wymienionego rozporządzenia, zgodnie z którym odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosków o azyl wszystkich członków rodziny spoczywa na państwie członkowskim, które według kryteriów jest odpowiedzialne za przyjęcie największej liczby członków rodziny.

W związku z powyższym Rada podkreśliła, że matka wnioskodawcy, która wraz z synem przybyła do Polski nielegalnie z [...] i w dniu [...] czerwca 2011 r. również złożyła wniosek o nadanie statusu uchodźcy w RP, otrzymała podobną decyzję jak jej syn. W dniu [...] października 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił przekazać A. S. władzom [...] do dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz umorzyć postępowanie o nadania statusu uchodźcy w RP. Nie ma zatem zagrożenia przerwania bezpośrednich więzi rodzinnych.

Odnosząc się do okoliczności przebywania w Polsce chorego ojca cudzoziemca, Rada stwierdziła, że okoliczność ta nie może stanowić podstawy dla rozpatrzenia wniosku cudzoziemca o status uchodźcy w Polsce. Podkreśliła, że według załączonej karty informacyjnej leczenia szpitalnego ojca cudzoziemca z dnia 3 czerwca 2008 r. stan ogólny jego zdrowia jest dobry. Rada zauważyła również, że ojciec wnioskodawcy przebywa na terytorium Polski nielegalnie od 1996 r.

Za niemającą wpływu na wynik sprawy organ odwoławczy uznał również okoliczność podpisania przez cudzoziemca w dniu 7 października 2011 r. umowy z D. w Ł.

W skardze na powyższą decyzję E. S. wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 41 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez przyjęcie, że państwem odpowiedzialnym za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy jest [...], podczas gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego oraz prawidłowego zastosowania reguł określania państwa odpowiedzialnego w świetle przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, w szczególności wynikających z niego klauzul humanitarnych określonych w art. 15 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 2 ww. rozporządzenia wynika, że państwem, które powinno być odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku jest Polska,

- przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania stanu faktycznego sprawy i jego dowolną ocenę; art. 107 ust. 1 i ust. 3 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na wadliwości uzasadnienia zaskarżonej decyzji poprzez nie odniesienie się do twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących informacji o stanie zdrowia ojca skarżącego, informacji wskazujących, że skarżący sprawuje nad nim opiekę, a także informacji wskazujących na zakaz opuszczania przez ojca skarżącego kraju wydanej na podstawie decyzji uprawnionego organu.

W obszernym uzasadnieniu postawionych w powyższy sposób zarzutów skarżący zawarł polemikę z argumentacją organu przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżący zwrócił w szczególności uwagę na zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 343/2003 klauzule humanitarne. Podkreślił, iż w jego przypadku powinna znaleźć zastosowanie klauzula wyrażona w art. 15 ust. 1 tego rozporządzenia. Stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło w pełni do zrealizowania określonych w tym przepisie przesłanek przez co organ zobligowany był do zastosowania klauzuli i rozpoznania wniosku o status uchodźcy.

Następnie skarżący skupił się na uzasadnieniu zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów k.p.a. Podniósł w tym zakresie, że organ nie wziął stanu zdrowia jego ojca oraz faktu rozpoczęcia przez skarżącego nauki w polskiej szkole policealnej.

W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumenty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: p.p.s.a., koncentrują się na kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Badając sprawę zgodnie z powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż zaskarżona decyzja jest prawidłowa i w konsekwencji skarga nie jest zasadna.

Przypomnieć należy, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił, iż skarżący przybył do Polski z [...], gdzie starał się o uzyskanie statusu uchodźcy. Z tego powodu Wydział Postępowań Dublińskich Urzędu do Spraw Cudzoziemców zwrócił się do władz [...] o potwierdzenie tej informacji. W odpowiedzi nadesłanej w dniu 16 września 2011 r. (k. 64 akt administracyjnych) belgijski Urząd Imigracyjny w Brukseli poinformował, iż skarżący ubiegał się w B. o nadanie statusu uchodźcy na podstawie wniosku złożonego w dniu 30 października 2008 r. Wniosek ten został jednak odrzucony w dniu [...] lipca 2009 r. Cudzoziemiec wniósł apelację, po rozpoznaniu której w dniu [...] stycznia 2010 r. otrzymał ostateczną negatywną decyzję. W trakcie trwania procedury apelacyjnej cudzoziemiec złożył ponowny wniosek, który w dniu [...] lutego 2011 r. również został odrzucony.

Kierując się powyższą odpowiedzią Wydział Postępowań Dublińskich Urzędu do Spraw Cudzoziemców pismem z dnia 4 października 2011 r. zwrócił się do imigracyjnych władz [...] o przejęcie rozpoznania wniosku złożonego przez cudzoziemca w Polsce na podstawie art. 16 ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 ustanawiającego kryteria i mechanizmy określenia Państwa Członkowskiego właściwego do rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego (Dz.U. UE.L nr 50, poz. 1 z późn. zm.). Zgodnie bowiem z tym przepisem Państwo Członkowskie odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosku o udzielenie azylu na podstawie niniejszego rozporządzenia jest zobowiązane do przyjęcia z powrotem osoby, której wniosek został odrzucony i która przebywa na terytorium innego Państwa Członkowskiego bez pozwolenia. W tym miejscu przypomnieć należy, że poza sporem pozostawała kwestia nielegalnego przebywania cudzoziemca na terenie Polski, tj. w tym przypadku na terenie "innego Państwa Członkowskiego".

W piśmie z dnia 12 października 2011 r. Urząd Imigracyjny w B. zaakceptował przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku cudzoziemca na ww. podstawie.

W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców zobowiązany był do wydania decyzji o przekazaniu skarżącego do [...] w oparciu o art. 41 ust. 1 ustawy o ochronie i umorzeniu postępowania w sprawie złożonego wniosku statusowego na podstawie art. 105 §1 k.p.a. Stosownie bowiem do treści ww. przepisu ustawy o ochronie, jeżeli w toku postępowania inne państwo członkowskie, odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o ich przekazaniu i o umorzeniu postępowania. Jednocześnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, wynika, iż w przypadku, gdy Państwo Członkowskie, któremu złożono wniosek, zgadza się na przejęcie osoby ubiegającej się o azyl, Państwo Członkowskie, w którym złożony został wniosek o udzielenie azylu, powiadamia wnioskodawcę o decyzji dotyczącej nierozpatrywania wniosku oraz o obowiązku przeniesienia wnioskodawcy do odpowiedzialnego Państwa Członkowskiego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 41 ust.1 ustawy o ochronie poprzez niezastosowanie tak zwanej klauzuli humanitarnej wyrażonej w art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 ponownie podkreślić należy jednoznaczne brzmienie tego przepisu niepozwalające na jakąkolwiek uznaniowość organu przy jego stosowaniu. Z drugiej strony należy zaś zwrócić uwagę na uznaniowy charakter ww. art. 15 ust. 1 powołanego rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem każde Państwo Członkowskie, nawet w przypadku gdy nie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, może połączyć członków rodziny, jak również innych krewnych pozostających na utrzymaniu, z przyczyn humanitarnych opartych w szczególności na względach rodzinnych lub kulturowych. Przepis ten nie nakazuje więc rozpatrzenia wniosku przez państwo pobytu cudzoziemca. Dopiero zaistnienie przesłanek określonych w tym przepisie (przyczyn humanitarnych), daje potencjalną możliwość rozpatrzenia wniosku przez państwo pobytu cudzoziemca. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możność przyjęcia rozpatrzenia wniosku, a nie – jak wywiedziono w skardze – prawny obowiązek takiego działania. Natomiast przy braku wystąpienia ww. przyczyn humanitarnych, ustalanych według kryteriów wskazanych w art. 15 ust. 1 cytowanego rozporządzenia organ podejmujący decyzję pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości merytorycznego rozpatrzenia wniosku.

W ocenie organu taka właśnie sytuacja, tj. brak "przyczyn humanitarnych" miała miejsce w przypadku skarżącego, a w ocenie Sądu jest to stanowisko prawidłowe. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że decyzję analogiczną do tej wydanej w rozpoznawanej sprawie otrzymała matka skarżącego A. S. Nie zachodzi więc zagrożenie naruszenia bezpośrednich związków rodzinnych. Dodać należy, iż na mocy art. 14a wymienionego rozporządzenia odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosków o azyl wszystkich członków rodziny spoczywa na państwie członkowskim, które według kryteriów jest odpowiedzialne za przyjęcie największej liczby członków rodziny.

W ocenie Sądu trafne było także stanowisko organu, iż wymaganej przesłanki do zastosowania art. 15 ust. 1 ww. rozporządzenia nie stanowiła również powołana w skardze okoliczność choroby ojca skarżącego i związana z tym konieczność sprawowania nad nim opieki. Sam fakt przebycia przez ojca skarżącego zawału serca i obciążenia chorobą niedokrwienną i chorobą wieńcową nie stanowi bowiem podstawy do uznania, iż wymaga on bezpośredniej i stałej opieki. Taka konkluzja wynika ze zgromadzonych w sprawie szpitalnych kart informacyjnych z 27 sierpnia 2007 r. oraz z 8 i 11 czerwca 2011 r. (k. akt administracyjnych). Ponadto wskazać należy, iż uzasadnione wątpliwości organu mogła budzić autentyczność oświadczeń skarżącego odnośnie chęci sprawowania opieki nad chorym ojcem. Jak bowiem wynika z dokumentów zgromadzonych w sprawie ojciec skarżącego przebywa w Polsce nielegalnie od 1996 r., a w kwietniu 2007 r. przebył zawał serca. Skarżący wyjechał natomiast z [...] we wrześniu 2008 r., lecz nie udał się do Polski aby opiekować się ojcem, a do [...] (k. 57 akt administracyjnych), gdzie wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Do Polski przybył natomiast wraz z matką w maju 2011 r., dopiero po tym jak władze belgijskie negatywnie rozpoznały ich wnioski statusowe.

Tytułem dopełnienia wskazać należy, iż jakiegokolwiek wpływu na ocenę wystąpienia tzw. względów humanitarnych nie mogła mieć okoliczność rozpoczęcia przez skarżącego nauki w polskiej szkole policealnej.

Odnosząc się do zawartego w skardze zarzutu naruszenia art. 7 i 77 ust. 1 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie całego materiału dowodowego w sprawie, nie odniesienie się do niego w trakcie postępowania i w wydanym rozstrzygnięciu – Sąd stwierdza, że wszystkie okoliczności związane ze złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy w RP zostały przez organ odwoławczy zbadane i przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Za chybione należy uznać twierdzenia skarżącego o nie wzięciu pod uwagę stanu zdrowia jego ojca i przedstawionej w tym zakresie dokumentacji medycznej. Organ nie zaprzeczył temu, iż ojciec skarżącego cierpi na wymienione w przedstawionej dokumentacji lekarskiej schorzenia. Wskazał natomiast, iż z dokumentacji tej – m.in. z powołanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji karty informacyjnej leczenia szpitalnego z 3 czerwca 2011 r. – wynika, iż ogólny stan zdrowia pacjenta jest dobry. Zwrócenia uwagi wymaga omyłkowe oznaczenie w zaskarżonej decyzji daty sporządzenia ww. karty informacyjnej – "3.06.2008 r." Omyłka ta nie miała jednak żadnego wpływu na wynik sprawy organ wskazał bowiem, iż dokument ten znajduje się na karcie 13 akt administracyjnych, gdzie faktycznie zamieszczono kartę informacyjną z dnia 3 czerwca 2011 r.

Przyjętą przez organ odwoławczy ocenę stanu zdrowia ojca skarżącego potwierdza również karta informacyjna wydana w dniu 8 czerwca 2011 r. przez Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w Ł.. Wynika z niej bowiem, iż S. S. został przyjęty do szpitala z powodu dolegliwości bólowych w klatce piersiowej, lecz w wyniku badań nie stwierdzono podwyższenia wskaźników martwicy mięśnia sercowego, przy włączonym leczeniu zachowawczym uzyskano poprawę stanu klinicznego, ustąpienie dolegliwości i pacjent w drugiej dobie pobytu został na własne żądanie wypisany przed zakończeniem procesu diagnostyczno-terapeutycznego (k. 93 akt administracyjnych).

Rada do Spraw Uchodźców w pełni zrealizowała dyspozycję art. 107 §3 k.p.a. Wszystkie istotne elementy argumentacji strony oraz dokumenty przedłożone przez nią na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji oraz postępowania odwoławczego zostały włączone do materiału dowodowego i poddane analizie, której wyniki znalazły wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to daje jasny obraz motywów przyjętego rozstrzygnięcia.

Z związku z powyższym zarzut naruszenia art. 7, art. 11 art. 77 i 107 § 3 k.p.a. uznać należało za nieuzasadniony i pozbawiony podstaw.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.