Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 198/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt. 4 i § 2, art. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 101
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska, Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.), Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Legionowa o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Legionowa a Wójtem Gminy Słupno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. Ś. o udzielenie pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego postanawia: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Legionowa wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Słupno poprzez wskazanie organu właściwego miejscowo do rozpoznania sprawy z wniosku Pana T. Ś. dotyczącej udzielenia pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego. W uzasadnieniu wskazał, że W dniu [...] lipca 2015r. wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w Legionowie Postanowienie z dnia [...].07.2015r. przekazujące wniosek T. Ś. z dnia [...].07.2015r. skierowane do Urzędu Gminy w Słupnie o pomoc w postaci plandek do przykrycia rzeczy, które pozostały na pogorzelisku w miej scowości [...]. Ośrodek Pomocy Społecznej w Legionowie pismem z dnia [...].07.2015r. przekazał do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Słupnie niniejszy wniosek, w myśl art. 21 § 1 ust 1 Kodeksu postępowania administracyjnego , który stanowi, iż właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia oraz art. 21 § 2 KPA Jeżeli nie można ustalić miejscowości w sposób wskazany w § 1 KPA , sprawa należy do organu właściwego miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, co zdaniem Ośrodka Pomocy Społecznej w Legionowie przesądza o właściwości Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Słupnie jako organu do załatwienia sprawy. Pan T. Ś. w swoim oświadczeniu z dnia [...].07.2015r. złożonym w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w Słupnie oświadczył, iż przebywa dość często w [...] oraz w oświadczeniu z dnia [...].08.2015r. złożonego w OPS Legionowo, iż w Gminie Słupno jest tymczasowo zameldowany, należy więc domniemać ,iż zamiarem stałego pobytu i centrum życiowe skupia w [...].

W odpowiedzi na ten wniosek Wójt Gminy Słupno stwierdził, że z uzyskanych informacji podczas wywiadu w dniu [...].07.2015 r. wynika, że Pan T. Ś. od wielu lat zamieszkuje i posiada stałe zameldowanie pod adresem Legionowo ul. [...]. Ponadto ustalono, iż jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w [...] ul. [...]. Zatem należy uznać, że faktycznie zamieszkuje w mieście Legionowo i z tym miejscem jest związany. Jego życie koncentruje się w mieście Legionowo. To, że osoba zainteresowana złożyła wniosek o przyznanie pomocy z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Słupnie nie oznacza, iż nie ma obecnie miejsca zamieszkania w Legionowie. Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 163) właściwość miejscową gminy ustala się ze względu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenia. Jednoznacznie wynika z tego, iż ustawodawca nie utożsamia pojęcia zamieszkania i zameldowania. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania" należy - przyjmując zasadę jednolitości systemu prawa - odwołać się do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.). W myśl artykułu 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O jiiicjscu zamieszkania decydują zatem dwa czynniki - obiektywny, czyli fakt przebywania w danej miejscowości oraz subiektywny - czyli zamiar stałego pobytu. Zamiar należy rozumieć jako wolę, którą można ustalić na podstawie obiektywnych i możliwych do stwierdzenia okoliczności. Łączne występowanie tych składników pozwala uznać daną miejscowość za centrum życiowej aktywności danej osoby, w której koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do tego zagadnienia wielokrotnie wskazywał, że "o zamieszkaniu można mówić wówczas, gdy występujące okoliczności pozwalają przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosków, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem aktywności życia danej osoby fizycznej" (I OW 102/12 postanów. NSA W-wa 2012-09-26). Ponadto brak jest podstaw do zastosowania w tym przypadku przepisu art. 21 § 1 pkt 1 KPA i art. 21 § 2 KPA, ponieważ przepis art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jako norma szczególna, ma pierwszeństwo przed przepisami ogólnymi. Podkreślić należy, iż w sprawach z zakresu przyznawania świadczeń z pomocy społecznej na organie administracji publicznej ciąży obowiązek jednoznacznego ustalenia miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia – ustalenie to będzie bowiem stanowiło podstawę do ustalenia organu miejscowo właściwego w zakresie udzielania świadczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne rozpoznają na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór o właściwość między jednostkami samorządu terytorialnego, które nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a. właściwym w tych sprawach jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia danej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem Miasta Legionowa a Wójtem Gminy Słupno jest sporem negatywnym, gdyż żaden ze wskazanych organów nie uznał się za właściwy do rozpatrzenia wniosku T. Ś. o udzielenie pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego.

Przystępując do rozpoznania tego sporu, wskazać należy, że wbrew temu, co twierdzi Prezydent Miasta Legionowa, spór ten nie dotyczy samej nieruchomości, a zatem właściwość miejscowa nie może być ustalona według ogólnych zasad k.p.a. T. Ś. wniósł o udzielenie pomocy finansowej z tytułu zdarzenia losowego. Zdarzenie to miało miejsce na nieruchomości – był nim bowiem pożar. Nie oznacza to jednak, że wniosek zmienia swój przedmiot, bowiem nadal dotyczy on udzielenia pomocy społecznej. W związku z tym, właściwość organu właściwego do rozpoznania tego wniosku ustalana jest nie według ogólnych zasad k.p.a., lecz zgodnie ze szczególną regulacją odnoszącą się do pomocy społecznej – art. 101 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z ust. 1 tego przepisu właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły jednak miejsca zamieszkania wnioskującego. We wniosku o rozstrzygnięcie sporu Prezydent Miasta Legionowa wskazuje jedynie na domniemanie co do miejsca zamieszkania wnioskodawcy, nie zawiera w nim zaś żadnych jednoznacznych ustaleń. Wobec tego NSA nie mógł rozstrzygnąć sporu pomiędzy organami – organ nie poczynił bowiem niezbędnych ustaleń w zakresie miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zmuszony był oddalić wniosek.