Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 754/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 45 ust. 3 pkt 4 i 5
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] wystąpił do Wojewody [...] jako organu egzekucyjnego z wnioskiem o wszczęcie w stosunku

do B. B. postępowania w trybie egzekucji administracyjnej

w przedmiocie zwolnienia lokalu mieszkalnego położonego w [...] na [...] i przekazania go Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2014 r.

nr [...].

Wojewoda [...] zawiadomieniem nr [...] z dnia

[...] grudnia 2014 r. wszczął w stosunku do B. B. postępowanie w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym w przedmiocie opróżnienia, zwolnienia i wydania na rzecz wierzyciela zajmowanego bez tytułu prawnego lokalu mieszkalnego położonego w [...] na [...].

Pismami z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz z dnia [...] lutego 2015 r. Wojewoda [...] przekazał Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w [...] zarzuty B.B. zawarte w korespondencji z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz z dnia

[...] stycznia 2015 r. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej celem zajęcia przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.

B. B. podniosła, że stosowanie środka egzekucyjnego w stosunku do jej osoby nie ma poparcia w przepisach prawa, jak również w decyzji powołanej w tytule wykonawczym. Podała, że w stosunku do niej nie toczyło się żadne postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia kwatery, jak również

nie została w tej sprawie wydana żadna decyzja administracyjna. Wskazała, że nie jest stroną postępowania w sprawie zwolnienia lokalu mieszkalnego. Stroną postępowania jest wyłącznie żołnierz zawodowy. Podała, że jej mąż zmarł [...] marca 2013 r.,

w związku z czym decyzja o zwolnieniu lokalu mieszkalnego stała

się bezprzedmiotowa. W ocenie B. B. obowiązek zwrotu kwatery

w związku z przyznaną pomocą finansową dotyczył kwatery w [...], która została zwrócona (zaświadczenie z dnia [...] stycznia 1991 r.), a nie kwatery w [...].

W uzupełnieniu zarzutów wskazała na przepis art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, wskazując, iż w przypadku emeryta/rencisty dyrektor oddziału regionalnego kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy oraz zasądzenie odszkodowania. Podniosła, że Dyrektor WAM w [...] skierował wniosek do niewłaściwego organu, tj. Wojewody [...]. Podniosła kwestię wysokości uzyskanej pomocy finansowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...], po rozpatrzeniu zarzutów zobowiązanej kwestionującej zasadność wystawienia na jej rzecz tytułu wykonawczego oraz skierowania egzekucji do niewłaściwej instytucji, postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] uznał wniesione zarzuty za nieuzasadnione.

W uzasadnieniu podał, że decyzją przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] grudnia 1990 r. Z. B. – mężowi B. B. przyznano lokal mieszkalny nr [...] położony w [...] na [...].

Na podstawie decyzji Szefa Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo – Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] utego 1988 r. Z. B. otrzymał pomoc finansową z funduszu mieszkaniowego MON w formie zaliczkowej

z przeznaczeniem na budowę jednorodzinnego domu mieszkalnego

w [...] przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 r. nr [...] zaliczkowa pomoc finansowa została zamieniona na bezzwrotną. Po rozpatrzeniu odwołania strony ww. rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Szefa Służby Zakwaterowania i Budownictwa [...] Okręgu Wojskowego [...]

nr [...] z dnia [...] października 1995 r.

Ze względu na odmowę przyjęcia przez Z. B. bezzwrotnej pomocy finansowej, przyznana kwota, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego

w [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., sygn. akt [...], została złożona

do depozytu sądowego.

Wyrokiem z dnia 28 listopada 1996 r. o sygn. akt II SA/Wr 67/96 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu stwierdził nieważność ww. decyzji, ponieważ zamiana zaliczkowej pomocy finansowej na bezzwrotną została dokonana w formie decyzji administracyjnej, a nie umowy.

Postanowieniem z dnia [...] maja 1997 r. Szef Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo – Budowlanego w [...] umorzył postępowanie w sprawie zamiany zaliczkowej pomocy finansowej na bezzwrotną, z uwagi na wejście w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przekazującej prowadzenie m.in. spraw dotyczących pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2007 r., wydaną na podstawie art. 42 ust. 1 w związku

z art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r.

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), nakazał Z. B., B.B. oraz B.M. (wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nimi zamieszkałymi i rzeczami prawa ich reprezentującymi) zwolnienie lokalu mieszkalnego położonego w budynku na [...] w [...] w terminie 14 dni od dnia, gdy decyzja ta stanie się ostateczna.

Po rozpatrzeniu odwołania stron Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej

w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymał

w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] września 2007 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że wobec zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 41 ust. 2 pkt 2 i art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wydanie nakazu zwolnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego było obligatoryjne wobec wszystkich osób zamieszkujących w lokalu.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II SA/Wa 345/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B., B. B. i B. M. na decyzję Prezesa WAM w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. W wyroku Sąd podzielił stanowisko organów Agencji w zakresie zastosowania w sprawie przepisów art. 42 ust. 1 w związku z art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Sąd nie zgodził się również z zarzutem naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, jak też nie dostrzegł potrzeby skierowania do Trybunału Konstytucyjnego pytania prawnego co do zgodności art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP z art. 2 Konstytucji RP.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Z. B., B. B. i B. M., zarzucając zaskarżonemu wyrokowi m.in.: naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez wykładnię przepisów prawa niezgodną z zasadami ochrony praw słusznie nabytych oraz interesów będących w toku, naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 42 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2009 r. o sygn. akt I OSK 1209/08, oddalając skargę kasacyjną B.B., Z. B. i B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznał, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia kwestionowanych przez wyżej wymienionych przepisów prawa jest prawidłowa i organy WAM miały obowiązek wydać w omawianej sprawie nakaz zwolnienia przez B.B., Z. B., B. M. przedmiotowego lokalu mieszkalnego wobec zaistnienia przesłanek określonych w ww. przepisach.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. skierowanym (po śmierci męża Z. B.) B. B. wniosła do Ministra Obrony Narodowej

o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa WAM nr [...] z dnia

[...] grudnia 2007 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...], nakazującej B.B., Z. B. i B. M. zwolnienie lokalu mieszkalnego nr [...] na [...] w [...] jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa. B. B. stwierdziła we wniosku, że jej zdaniem kwestionowane decyzje organów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. m.in. przepisów: art. 41 ust. 2 pkt 2

w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez przyjęcie, iż jest zobowiązana przekazać Agencji lokal mieszkalny w związku

z przyznaniem w 1998 r. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, gdy obowiązek ten został spełniony w dniu [...] stycznia 1991 r. na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, art. 41 ust. 2 ww. ustawy poprzez bezprawne wykroczenie poza zakres tego przepisu i nałożenie obowiązku opuszczenia lokalu osobom zamieszkującym wspólnie z byłym żołnierzem oraz żądanie zwrotu zajmowanego lokalu mieszkalnego bez uzyskania jej zgody i bez żadnego odszkodowania.

Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na fakt zaistnienia przeszkody przedmiotowej, czyniącej rozpoznanie wniosku B. B. za niedopuszczalne, bowiem prawidłowość zastosowania przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na podstawie których wydana została decyzja o obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego były już przedmiotem oceny dokonanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również Naczelny Sąd Administracyjny.

Na powyższe rozstrzygnięcie przysługiwało B.B. prawo złożenia do Ministra Obrony Narodowej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy,

z którego wyżej wymieniona nie skorzystała.

Biorąc to pod uwagę organ wskazał, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...] nakazująca B.B. zwolnienie lokalu mieszkalnego nr [...] na [...] w [...] stała się decyzją ostateczną i prawomocną oraz stanowi tytuł do egzekucji orzeczonego obowiązku.

Odnosząc się do zarzutu B. B. odnośnie skierowania egzekucji do niewłaściwej instytucji wierzyciel wyjaśnił, iż przytoczony przez zobowiązaną przepis dotyczy trybu żądania zwolnienia lokali mieszkalnych przez osoby zajmujące je bez tytułu prawnego po dniu 1 lipca 2010 r. (data wejścia w życie przytoczonego przepisu). W przypadku zobowiązanej została wydana ostateczna decyzja administracyjna, która podlega wykonaniu w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 z późn. zm.).

Wierzyciel wskazał, że Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...] posiadał legitymację prawną do wystawienia tytułu wykonawczego i wystąpienia do organu egzekucyjnego o wszczęcie egzekucji administracyjnej przeciwko zobowiązanej.

W dniu [...] lutego 2015 r., do Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] wpłynęło zażalenie B. B. na wymienione postanowienie z dnia [...] lutego 2015 r. Zobowiązana w zażaleniu powtórzyła oraz rozwinęła swoje zarzuty

z wcześniejszych pism na temat prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w tym skierowanie tytułu wykonawczego do niewłaściwej instytucji. Zakwestionowała przede wszystkim zasadność wydania decyzji stanowiącej podstawę do wydania tytułu wykonawczego. W związku z czym wydanemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 126, art. 7, 77 k.p.a., art. 45 ust. 3 pkt 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Prezes WAM postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnieniu po przedstawieniu stanu faktycznego wskazał,

że w rozpatrywanej sprawie zobowiązanym jest B. B., która wniosła zarzuty przede wszystkim w oparciu o art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. w zakresie rozpatrywanej sprawy: nieistnienie obowiązku i niedopuszczalność egzekucji administracyjnej.

Organ wskazał, iż wobec tego, że decyzja nr [...] wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] w dniu [...] września 2007 r.

o nakazaniu B. B. zwolnienia lokalu mieszkalnego położonego

w budynku na [...] w [...] stała się decyzją ostateczną

i prawomocną, pismem nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. wezwano osoby zajmujące ww. lokal mieszkalny do jego dobrowolnego opróżnienia i przekazania do dyspozycji WAM (k. 291-293).

Zgodnie z informacją uzyskaną z Urzędu Miasta [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. w oparciu o akt zgonu nr [...], Z. B. zmarł

w dniu [...] marca 2013 r. (k. 295).

B. B. wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM

w [...] z dnia [...] września 2007 r. nr [...].

Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca

2013 r. odmówił wszczęcia postępowania w zakresie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na fakt zaistnienia przeszkody przedmiotowej, czyniącej rozpoznanie wniosku B. B. za niedopuszczalne, bowiem prawidłowość zastosowania przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, na podstawie których wydana została decyzja o obowiązku zwolnienia lokalu mieszkalnego oraz zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego były już przedmiotem oceny dokonanej zarówno przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak również Naczelny Sąd Administracyjny. B. B. nie wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W celu wykonania ww. decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM

w [...] wystawił w dniu [...] grudnia 2014 r. administracyjny tytuł wykonawczy

nr [...] dotyczący obowiązku o charakterze niepieniężnym i w tym samym dniu wystąpił do Wojewody [...] jako organu egzekucyjnego

z wnioskiem o wszczęcie w stosunku do B. B. postępowania w trybie egzekucji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia lokalu mieszkalnego położonego

w [...] na [...] i przekazania go Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.

Wojewoda [...] zawiadomieniem nr [...] z dnia

[...] grudnia 2014 r. wszczął w stosunku do B. B. postępowanie

w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, zgodnie

z powyższym wnioskiem.

Organ wskazał, że zobowiązana, wnosząc zarzuty na podstawie art. 33 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji twierdzi, że obowiązek nie istnieje i niedopuszczalne jest prowadzenie wobec niej egzekucji administracyjnej. Tymczasem zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Pogląd ten jest ugruntowany

w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r.

o sygn. akt II FSK 1221/11 (LEX nr 1113569); wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r.

o sygn. akt II FSK 172/07 (LEX nr 513165); wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998 r. o sygn. akt III SA 1418/97 (LEX nr 37145)). Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dacie wszczęcia egzekucji nie mogło być mowy o niedopuszczalności egzekucji z powodu nieistnienia obowiązku, bowiem decyzja nr [...] z dnia [...] września 2007 r. wydana przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] określająca obowiązek zwolnienia lokalu mieszkalnego położonego na [...] w [...] przez Z.B., B. B. oraz B. M., wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nimi zamieszkałymi i rzeczami prawa ich reprezentującymi, stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego była decyzją ostateczną i istniała w obrocie prawnym.

Istnienie ostatecznej decyzji podlegającej wykonaniu uniemożliwia potwierdzenie okoliczności nieistnienia obowiązku, a w konsekwencji konieczność odstąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora od czynności egzekucyjnych. W odniesieniu do twierdzeń B. B. o braku podstaw do wydania decyzji nr [...] z dnia [...] września 2007 r. przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. wydanej przez Prezesa WAM w [...], organ wskazał, że wykraczają one poza ramy niniejszego postępowania. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem sądów administracyjnych kwestia zasadności wydania decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego nie może być weryfikowana w postępowaniu egzekucyjnym niezależnie od tego czy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym czy też nie. Organy WAM, zarówno I, jak i II instancji, orzekające w przedmiotowej sprawie egzekucyjnej nie mogły zatem poddawać analizie przytaczanych argumentów prawnych i faktycznych odnoszących się do zasadności wydania decyzji nakazującej zwolnienie lokalu mieszkalnego położonego na [...] w [...]. Tym samym twierdzenia skarżącej o naruszeniu w postanowieniu Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...]

nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. szeregu przepisów k.p.a. i ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP organ uznał za bezzasadne.

W przypadku zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej organ stwierdził, iż również nie znajduje potwierdzenia w rozpatrywanej sprawie.

O niedopuszczalności egzekucji administracyjnej decydują przesłanki podmiotowe

i przedmiotowe, w szczególności podmiotowe w odniesieniu do zobowiązanego

i do organu egzekucyjnego oraz przedmiotowe odnoszące się do przedmiotu egzekucji

i jej podstaw. Egzekucja jest zatem niedopuszczalna w przypadku, gdy przepisy prawa wyłączają prowadzenie egzekucji administracyjnej w stosunku do podmiotów wskazanych w tytule wykonawczym (z wyłączeniem takim mamy do czynienia w art. 14 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który dotyczy osób korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych) oraz gdy egzekucję prowadzi podmiot niebędący organem egzekucyjnym.

W niniejszej sprawie w akcie administracyjnym – decyzji nr [...] z dnia [...] września 2007 r. – wydanej przez organ państwowej jednostki organizacyjnej, tj. Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...], precyzyjnie określono stronę postępowania, tj. osobę B. B. jako zobowiązaną do wykonania obowiązku, podobnie w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym stosowanym w egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym wskazano ww. osobę jako zobowiązaną, która nie podlega wyłączeniu na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Opróżnienie lokalu mieszkalnego jest środkiem egzekucyjnym określonym

w ustawie i ma zastosowanie w egzekucji administracyjnej o charakterze niepieniężnym. Ponadto wskazany obowiązek wynika bezpośrednio z decyzji administracyjnej, co uzasadnia zastosowanie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.). Z kolei organem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego jest wierzyciel, w którego zasobie znajduje się lokal podlegający opróżnieniu, a zatem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w [...].

W ocenie organu odwoławczego, postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] zostało wydane zgodnie z obowiązującym prawem, po wyczerpującym zebraniu i ocenie materiału dowodowego. Organ podzielił zajęte w nim stanowisko co do niezasadności zarzutów.

Postanowienie Prezesa WAM z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] stało się przedmiotem skargi B.B., reprezentowanej przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia (omyłkowo wskazano decyzji), postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, pełnomocnik zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności poprzez nie wzięcie pod uwagę, że egzekucja kierowana jest do żony byłego żołnierza zawodowego (emeryta), który zmarł przed wydaniem tytułu egzekucyjnego. B. B. jest emerytką, a więc osobą wymienioną w art. 45 ustęp 3 pkt 5 ustawy

o zakwaterowaniu (...),

- art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia postanowienia w sposób wyczerpujący

i przekonujący – powodów dla których organ uznał, że istnieją przesłanki

do nie uwzględnienia zarzutów skarżącej, oraz nie odniósł się on do wszystkich zarzutów i twierdzeń B. B. sformułowanych w treści zarzutów oraz późniejszego zażalenia,

- art. 8 k.p.a poprzez prowadzenie postępowania z wyraźnym pokrzywdzeniem jego strony, w sposób podkopujący zaufanie uczestnika postępowania do władzy publicznej, z uwagi na brak wzięcia pod uwagę szczególnej sytuacji faktycznej i życiowej skarżącej,

- art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji prowadzenie postępowania o opróżnienie lokalu w niewłaściwym trybie,

- art. 162 § 1 k.p.a. w związku z art. 27 § 2, 3 w związku z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez oparcie tytułu wykonawczego na decyzji administracyjnej, której adresatem była osoba już nieżyjącą, a która to decyzja

z uwagi na śmierć strony – jako podmiotu sprawy, stała się bezprzedmiotowa. Stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji leży nie tylko w interesie B.B., ale również winno leżeć w interesie WAM ze względu na brak podmiotu sprawy, jak również ze względu na nieprawidłowości faktyczne i prawne zawarte w tej decyzji.

Na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów: a) legitymacji emeryta-rencisty skarżącej;

b) postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji nr [...].

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powołując się na uchwałę SN z dnia

28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 40/06, podniósł, że właściwym trybem postępowania w tej sprawie jest postępowanie przed sądem powszechnym. Wskazał, że w ocenie skarżącej decyzja z dnia [...] września 2007 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z dnia [...] grudnia 2007 r. nie mogą stanowić tytułu wykonawczego

w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wystawionego w stosunku do niej jako osoby zobowiązanej, ponieważ adresatem tej decyzji był Z. B., zmarły małżonek. Pełnomocnik wskazał, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie powinien na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji interpretować wniesione zarzuty jako zarzut zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, biorąc pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy.

Wyjaśnił, że w aktach sprawy administracyjnej, na mocy której wystawiono egzekwowaną decyzję nie ma żadnego dokumentu finansowego potwierdzającego pobranie przez zmarłego męża skarżącej, Z. B. przyznanej decyzją Szefa WRZKB [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1988 r. pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe w formie zaliczkowej. Jeżeli taka pomoc została wypłacona to w wydanej przez Dyrektora WAM decyzji z dnia [...] września 2007 r. winna być wpisana jej wysokość, a do przesłanych do Prezesa WAM akt sprawy, winien być dołączony dokument finansowy potwierdzający ten fakt, natomiast nie wynika to z treści decyzji. Decyzja o przyznaniu pomocy finansowej jest dokumentem uprawniającym do otrzymania takiej pomocy. Nie oznacza to wcale, że taka pomoc była automatycznie wypłacona w pełnej należnej wysokości.

Zdaniem pełnomocnika nie było żadnych podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia kwatery, a już w żadnym wypadku zwolnienia obecnie zajmowanej kwatery na [...] przyznanej decyzją Komendanta Garnizonu [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1990r. oraz Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań w [...]. Kwatera została przekazana skarżącej do użytku w dniu [...] marca 1991 r. Postępowanie administracyjne wszczęte było w stosunku do zmarłego męża skarżącej i zgodnie

z powołanym jako podstawa prawna art. 41 ust. 2 pkt 2 tylko on mógł być adresatem wydanej decyzji. Skoro skarżąca nie była stroną decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1988 r. to implikując, nie mogła być również stroną w decyzji Dyrektora WAM [...] z dnia [...] września 2007 r. i decyzji Prezesa WAM [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., jako że decyzje te zostały wydane w oparciu o tę pierwszą z dnia [...] lutego 1988 r.

W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie. Odpowiadając na zarzuty skargi podniósł argumenty, jak w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z dnia [...] września 2015 r. skarżąca poparła skargę i wniosła

o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do pisma, tj. z: 1. wniosku o przyznanie pomocy finansowej wraz ze zobowiązaniem do zwrotu kwatery w [...], złożonego dnia [...] grudnia 1987 r. przez jej męża Z. B., 2. decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 1988 r. w sprawie przyznania pomocy finansowej w formie zaliczkowej zwrotnej, 3. decyzji nr [...] z dnia [...].08.1995 r. o zamianie zaliczkowej pomocy finansowej na bezzwrotną, 4. postanowienia o umorzeniu postępowania z przedmiocie zamiany zaliczkowej pomocy finansowej na bezzwrotną udzielonej Panu Z.B. na budowę domu jednorodzinnego, 5. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zajmowania kwatery, z dnia [...].04.1997 r. nr [...], 6. Protokołu z wysłuchania strony postępowania administracyjnego jej męża Z. B. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie zwolnienia kwatery na podstawie art. 41 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, 7. wezwania do dobrowolnego opuszczenia lokalu mieszkalnego z dn. [...] marca 2005 r. nr [...], 8. Opinii prawnej Biura [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w sprawie sytuacji prawnej żołnierzy zawodowych i ich rodzin po zmianie przepisów ustawy w 2004 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, 9. wniosku o wypłatę odprawy mieszkaniowej z dnia [...].10.2009 r. wraz z pismem przewodnim, 10. pisma WAM z dnia [...].11.2009 r. nr [...] (odpowiedź na wniosek), 11. pisma pełnomocnika Z. B. z dnia [...] listopada 2009 r. o wydanie decyzji merytorycznej dotyczącej wniosku o odprawę mieszkaniową w formie pieniężnej/rzeczowej, 12. pisma Z. B. do Dyrektora WAM z dnia [...] lipca 2007 r., 13. wniosku do Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] kwietnia 2013 r. w sprawie unieważnienia decyzji administracyjnych wydanych przez Dyrektora WAM [...] i Prezesa WAM [...], 14. postanowienia Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., 15. decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] wraz z protokołem przyjęcia, 16. zaświadczenia o zwolnieniu kwatery stałej przy ul. [...] z dnia [...] stycznia 1991 r.

Na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie uwzględnił wniosek o przeprowadzenie dowodu z legitymacji emeryta-rencisty skarżącej i przeprowadził dowód w tym zakresie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Pozostałe wnioski dowodowe Sąd oddalił, uznając, że przeprowadzenie dowodów w tym zakresie nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości,

co stanowi warunek przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, zgodnie z treścią

art. 106 § 3 P.p.s.a. Nadto, większość z powołanych przez stronę dokumentów znajduje się w aktach postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Zaskarżone postanowienie i postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu.

W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonego aktu z obrotu prawnego. Postanowienie wierzyciela z dnia [...] lutego

2015 r. o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione, trafnie Prezes WAM uznał za prawidłowe i utrzymał je w mocy.

W sprawie tej jest bezsporne, że w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna

i prawomocna decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] września 2007 r., wydana na podstawie art. 42 ust. 1

w związku z art. 41 ust. 2 pkt 2 oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398), nakazująca Z. B., B. B. oraz B. M. (wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nimi zamieszkałymi i rzeczami prawa ich reprezentującymi) zwolnienie lokalu mieszkalnego położonego w budynku na [...] w [...] w terminie 14 dni od dnia, gdy decyzja ta stanie się ostateczna. Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu

I instancji z dnia [...] września 2007 r.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II SA/Wa 345/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. B. oraz B. B. i B. M. na decyzję Prezesa WAM w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 października 2009 r. o sygn. akt I OSK 1209/08, oddalając skargę kasacyjną B. B., Z. B. i B. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uznał, że przyjęta przez Sąd I instancji wykładnia kwestionowanych przepisów prawa jest prawidłowa i organy WAM miały obowiązek wydać w omawianej sprawie nakaz zwolnienia przez B. B., Z. B., B. M. przedmiotowego lokalu mieszkalnego wobec zaistnienia przesłanek określonych w ww. przepisach.

Brak jest zatem wobec powyższego jakichkolwiek podstaw do kwestionowania statusu B. B. jako strony postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie zwolnienia lokalu mieszkalnego położonego w budynku na [...] w [...], a tym samym podnoszenia, że decyzja ta nie może stanowić podstawy tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2014 r. określającego jako osobę zobowiązaną B. B. Zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Już tylko z tego powodu brak jest podstaw do podnoszenia na etapie postępowania egzekucyjnego zarzutu co do tego, że B. B. nie jest osobą zobowiązaną. Kwestia interesu prawnego B.B. jako strony postępowania administracyjnego została bowiem przesądzona wyrokiem WSA

w Warszawie z dnia 29 maja 2008 r. o sygn. akt II SA/Wa 345/08 i wyrokiem NSA

z dnia 28 października 2009 r. o sygn. akt I OSK 1209/08.

Wszelkie zarzuty skargi dotyczące braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia kwatery stałej w [...] na [...] są w niniejszej sprawie bezzasadne i wykraczają poza jej ramy. Polemika pełnomocnika skarżącej z dwoma zapadłymi w tamtej sprawie wyrokami sądów administracyjnych, bo tak należy zarzuty skargi w tym zakresie odczytywać,

nie może odnieść zamierzonego skutku.

Trafnie w ocenie Sądu organ przyjął, iż nieuzasadniony w tych okolicznościach jest – oparty na braku przymiotu strony – zarzut nieistnienia obowiązku. Nie można też wywieźć wobec powyższego, aby w związku ze śmiercią męża skarżącej nastąpiło wygaśnięcie określonego w decyzji obowiązku wobec skarżącej.

Z akt sprawy wynika, że z uwagi na przyczynę przedmiotową Minister Obrony Narodowej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w [...] nr [...] z dnia [...] września 2007 r. oraz decyzji Prezesa WAM z dnia [...] grudnia 2007 r. Z akt sprawy nie wynika, aby B. B. zakwestionowała to postanowienie w administracyjnym toku instancji. Wymienione decyzje funkcjonują zatem w obrocie prawnym i są wiążące. Zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 k.p.a., art. 162 § 1 k.p.a. w zw. z art. 27 § 2 i 3

w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) Sąd uznał za nieuzasadnione. Tytuł wykonawczy z dnia [...] grudnia 2014 r. spełnia wszystkie wymogi art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym prawidłowo wskazuje zobowiązanego, treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną obowiązku, wskazanie, że obowiązek jest wymagalny. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji spełnia ustawowe wymogi i nie pozostawia wątpliwości z jakich przyczyn organ uznał zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej za nieuzasadnione. Także podniesiony na etapie skargi do sądu administracyjnego zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie może skutkować uwzględnieniem tejże skargi. Nadto, pełnomocnik skarżącej

nie wskazał, jaki inny środek egzekucyjny byłby możliwy, według niego, do zastosowania w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (publikatora aktu prawnego pełnomocnik w skardze nie powołał), stwierdzić należy,

iż nie jest on trafny. Sąd ustalił, że treść powołanego w skardze przepisu art. 45 ust. 3 pkt 5 wymienionej ustawy odpowiada stanowi prawnemu obowiązującemu od dnia 1 lipca 2010 r.

Zasadnie organ I instancji wskazując, że właściwe było wystąpienie

do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie egzekucji administracyjnej, przyjął, że przytoczony przez zobowiązaną w ramach zarzutu przepis ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2010 r. nie znajduje zastosowania w tej sprawie.

Powołany przepis w brzmieniu przytoczonym w skardze stanowi, że do opróżnienia lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwatery internatowej przez: emeryta i rencistę – wraz z osobami wspólnie z nimi zamieszkującymi, nie wydaje się decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, miejsca w internacie albo kwaterze internatowej. W takim przypadku dyrektor oddziału regionalnego kieruje do sądu powszechnego pozew o opróżnienie lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w postępowaniu gminy oraz zasądzenie odszkodowania. Brzmienie takie przepis ten otrzymał na mocy art. 1 pkt 40 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Ustawa ta weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy

o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostatecznymi decyzjami administracyjnymi lub zawarciem umowy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym.

Wskazania wymaga, że obowiązek zwolnienia kwatery stałej wynika w niniejszej sprawie z ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia [...] września 2007 r. utrzymanej w mocy decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. Przepis art. 45 ust. 3 pkt 4 powołanej ustawy stanowił w dniu jej wydania, że do przymusowego wykwaterowania emeryta i rencisty spełniającego kryteria do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej – nie stosuje się trybu, o którym mowa w ust. 1 i 2. W tym przypadku dyrektor oddziału regionalnego Agencji występuje do sądu z pozwem o nakazanie opróżnienia lokalu mieszkalnego, orzeczenie o uprawnieniu do otrzymania lokalu socjalnego, o wezwanie do udziału w procesie gminy oraz określenie odszkodowania.

Uwzględniając fakt posiadania przez skarżącą legitymacji emeryta-rencisty wskazać należy, iż z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2006 r. doręczonym w dniu [...] lutego 2006 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM skierował do Z. B. wezwanie do wskazania w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem wydania decyzji o wykwaterowaniu, czy nie zachodzi przesłanka z art. 45 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu wówczas obowiązującym. Treść tego przepisu została przez organ w wymienionym piśmie przytoczona. W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia [...] lutego 2006 r.

nie powołano się na istnienie przesłanki wyłączającej dopuszczalność wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zwolnienia lokalu, w tym na okoliczność,

że którakolwiek ze stron jest emerytem bądź rencistą spełniającym kryteria

do otrzymania świadczenia z pomocy społecznej. Decyzja o zwolnieniu lokalu podjęta została w stanie prawnym obowiązującym w dniu jej wydania i w brzmieniu przepisu art. 45 ust. 3 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP obowiązującym w dniu wydania decyzji. Nie ma tym samym, w świetle przepisu art. 18 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw, podstaw do kwestionowania dopuszczalności egzekucji administracyjnej w tej sprawie.

Jednocześnie, wskazania wymaga, że w postępowaniu egzekucyjnym nie ma możliwości, czego w istocie domaga się pełnomocnik skarżącej, badania zgodności

z prawem, także we wskazanym wyżej zakresie, tychże decyzji. Przepisy k.p.a. przewidują określone tryby postępowania nadzwyczajnego.

Nadto, przepis art. 45 ust. 3 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w brzmieniu powołanym przez pełnomocnika strony

w skardze, obowiązującym od dnia 1 lipca 2010 r. stosuje się do spraw opróżnienia lokalu mieszkalnego wszczętych po 1 lipca 2010 r., a zatem nie ma on zastosowania

w sprawie skarżącej, albowiem postępowanie dotyczące zwolnienia osobnej kwatery stałej wszczęte zostało i zakończyło się ostateczną decyzją administracyjną przed dniem 1 lipca 2010 r. Stąd też twierdzenie pełnomocnika o właściwej drodze postępowania przed sądem powszechnym nie jest trafne. Nadto, niezrozumiałe jest wywiedzenie przez pełnomocnika skarżącej powyższego twierdzenia a contrario

z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt III CZP 40/06.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł,

jak w wyroku.