Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 27/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 232 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 713
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
article: art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1437
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Anna Dębowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 października 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. na zarządzenie Burmistrza Wielunia z dnia 9 listopada 2020 r. nr 164/20 w sprawie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną z własnych środków, na terenie Gminy Wieluń postanawia 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz skarżącej A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. kwotę 300 (trzysta) złotych, tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, zaksięgowaną 7 grudnia 2020 r. pod poz. [...]. dc


UZASADNIENIE

9 listopada 2020 r. Burmistrz Wielunia na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r., poz. 713 ze zm.) oraz art. 31 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1437 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.z.z.w.", wydał zarządzenie nr 164/20 w sprawie ustalenia zasad odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych wybudowanych przez osoby fizyczne, osoby prawne lub jednostki organizacyjne niebędące osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną z własnych środków na terenie Gminy Wieluń. Szczegółowe zasady odpłatnego przejmowania urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych przez Gminę Wieluń określono w regulaminie stanowiącym załącznik nr 1 do tego zarządzenia (§ 2).

Na powyższe zarządzenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.

Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1. art. 31 ust. 1 u.z.z.w. w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP wobec wydania przez Burmistrza Wielunia regulacji zawartej w § 7 ust. 1 i 2 regulaminu w związku z § 2 oraz § 3 zarządzenia bez ustawowego upoważnienia do ingerowania w sferę zastrzeżoną do określenia przez strony działające na zasadzie swobody kontraktowania,

2. art. 31 ust. 1 u.z.z.w. poprzez uregulowanie w § 7 ust. 1 i 2 regulaminu w związku z § 2 oraz § 3 zarządzenia zasad odpłatnego przejmowania przez Gminę Wieluń urządzeń wodociągowych i/lub kanalizacyjnych, w sytuacji gdy ta materia została pozostawiona stronom do ustalenia w drodze umowy.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że prowadzi działalność gospodarczą polegającą na realizacji projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków. Realizuje inwestycję polegającą na budowie osiedla w miejscowości G., na terenie Gminy Wieluń. Budowa osiedla wiąże się z koniecznością rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami, zlokalizowanych na działkach o nr ewid.: 751/7, 751/17, 751/18, 751/19, 752 oraz 807, obręb G., gmina Wieluń. W związku z uzyskaniem pozwolenia na budowę dotyczącego rozbudowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, skarżący złożyła w Gminie Wieluń wniosek o zawarcie umowy odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Według uzyskanych dotychczas przez skarżącą ofert na wykonanie urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w oparciu o zatwierdzony projekt i uzyskane pozwolenie na budowę, ceny ofertowe wykonawców przenoszą kwotę 300 000,00 zł netto za wykonanie inwestycji. Koszt inwestycji przekroczy kwotę 300 000,00 zł. Wobec okoliczności, że wartość przejęcia powinna odpowiadać kosztowi wybudowania przejmowanych urządzeń (§ 6 ust. 1 regulaminu), wartość przejęcia będzie przekraczać kwotę 300 000,00 zł. Wobec powyższego zaktualizuje się dyspozycja § 7 ust. 1 regulaminu, który stanowi, że jeżeli wartość przejęcia za wynagrodzeniem brutto będzie wyższa od 20 000,00 zł, zapłata może być rozłożona na raty, przy czym roczna spłata raty nie będzie wyższa niż 10 000,00 zł. Powyższe oznacza, że przy zastosowaniu mechanizmu zapłaty rozłożonej na raty zgodnie z § 7 ust. 1 regulaminu, w sytuacji gdy wartość przejęcia przekracza kwotę 300 000,00 zł, jak w niniejszej sprawie, skarżąca uzyskałaby pełną zapłatę wynagrodzenia po ponad 30 latach od przejęcia urządzeń, co w oczywisty sposób narusza jej interes jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Powyższa regulacja stanowi naruszenie art. 31 ust. 1 u.z.z.w. w związku z art. 6 k.p.a. w związku z art. 7 i art. 94 Konstytucji RP, wobec braku dla organu ustawowego upoważnienia do określenia w drodze zarządzenia kwestii zasad dokonania przez gminę zapłaty za przejęte urządzenia wodociągowe i/lub kanalizacyjne, w sytuacji gdy jest to sfera zastrzeżona do określenia przez strony działające na zasadzie swobody kontraktowania. Kwestia sposobu rozłożenia zapłaty wynagrodzenia na raty, bądź zapłaty jednorazowej, powinna być przez strony określona w zawartej umowie odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych. Organ wydając zarządzenie regulujące tę materię nie działał na podstawie prawa, czym naruszył normę art. 6 k.p.a. oraz konstytucyjne zasady określone w art. 7 oraz art. 94 Konstytucji RP, z których wynika obowiązek organów administracji do działania na podstawie i w granicach prawa oraz do stanowienia aktów prawa miejscowego na podstawie i w granicach ustawowych upoważnień. Wydanie zaskarżonej regulacji stanowiło również naruszenie art. 31 ust. 1 u.z.z.w. nie tylko w ten sposób, że brak było podstawy prawnej do jej wydania, ale również w ten sposób, że organ objął regulacją materie, która podlega wyłącznemu ukształtowaniu przez strony zawierające umowę odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych lub kanalizacyjnych. Organ w sposób nieuprawniony dokonał ingerencji w zasadę autonomii woli stron stosunku prawnego oraz zasadę swobody umów.

W odpowiedzi na skargę Burmistrz Wielunia wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że po stronie skarżącej zachodzi brak interesu prawnego. W treści skargi odnosi się jedynie do kwestii kosztów jakie poniesie na przedsięwzięcie budowę sieci wodnokanalizacyjnej i wskazuje, że mając na względzie zapis § 7 ust. 1 w przypadku przejęcia przez Gminę Wieluń wybudowanego przyłącza ewentualna odpłatność zostanie rozłożona na 30 rocznych rat. Wskazuje przy tym, jedynie potencjalne koszty przedsięwzięcia według ofert, które nawet nie zostały przyjęte. Skarżąca opiera swój interes prawny jedynie na hipotetycznych założeniach dotyczących potencjalnego przedsięwzięcia, które jeszcze nawet nie zostało zrealizowane. Poza tym biorąc pod uwagę § 2 pkt 1 i pkt 2 porozumienia w pierwszej kolejności realizacji i sfinansowania inwestycji podjęła się gmina pod warunkiem zaakceptowania zadania w budżecie przez Radę Miejską. Przepis art. 31 ust. 1 u.z.z.w. stanowi o sytuacji przejęcia już wybudowanych urządzeń wodnokanalizacyjnych a nie o mogącej potencjalnie powstać w nieoznaczonej przyszłości infrastrukturze. Przepis ten nie nakłada na gminę obowiązku finansowania inwestycji innego podmiotu, a jedynie wprowadza możliwość przejęcia wybudowanej infrastruktury za odpłatnością. Kwestionowane zapisy § 7 ust. 1 i 2 w żaden sposób nie pozbawiają ani nie ograniczają możliwości wystąpienia przez skarżącego w przyszłości, po wybudowaniu infrastruktury, z wnioskiem o odpłatne przejęcie wybudowanej sieci wodnokanalizacyjnej. Co więcej zapis § 7 ust. 1 wprowadza możliwość (alternatywnie), a nie obowiązek rozłożenia na raty odpłatności, która będzie należnością za przejęte urządzenia. W ramach swobody umów przekazujący nie musi wyrazić na to zgody. Nie można z góry założyć, że skarżący, jeżeli wybuduje sieć i będzie ubiegał się o przejęcie urządzeń, zobligowany będzie do zawarcia umowy z rozłożeniem na raty odpłatności. W ramach negocjacji strony mogą ustalić kwotę i jednorazową wypłatę. Zapis ten ma charakter wewnętrzny, skierowany głownie do osób podejmujących decyzję w imieniu gminy i podyktowany jest faktem, że gmina dysponuje środkami publicznymi i pozostaje w reżimie finansów publicznych i zasad racjonalnego planowania wydatków. Możliwości finansowania przejęcia przez gminy wybudowanych przez osoby prywatne urządzeń są zdeterminowane przez budżet, prognozy finansowe oraz uchwalone przez radę gminy wieloletnie plany rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Z tych w względów zaskarżone zapisy znalazły się w regulaminie. Przepis art. 31 ust. 3 u.z.z.w. przewiduje, że należność za przekazane urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne może być rozłożona na raty lub uwzględniona w rozliczeniach za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

2 lipca 2021 r. skarżąca złożyła pismo, w którym wniosła o stwierdzenie nieważności § 7 ust. 1 i 2 regulaminu w związku z § 2 oraz § 3 zaskarżonego zarządzenia.

W uzasadnieniu skarżąca odnosząc się do zarzutu braku interesu prawnego podniosła, że przysługuje jej prawo własności nieruchomości położonej w miejscowości G., gmina Wieluń, na której będzie realizowała inwestycję rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami. Zdaniem skarżącej, interes prawny został naruszony w związku z okolicznością, że realizuje przedsięwzięcie deweloperskie, w ramach którego wykona inwestycję rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami, o której mowa w naruszonym art. 31 ust. 1 u.z.z.w. Naruszenie interesu prawnego skarżącej jest więc realne i aktualne, gdyż zaskarżone zarządzenie dotyczy bezpośrednio skarżącej oraz kształtuje jej sytuację prawną w sposób sprzeczny z powszechnie obowiązującym źródłem prawa, wobec wprowadzenia regulacji dotyczącej materii, która powinna zostać w całości objęta zasadą swobody umów. Przekłada się to w oczywisty sposób na sytuację finansową skarżącej, wobec aktualnej niepewności, co do stanowiska organu w zakresie ukształtowania odpłatności za przejęcie urządzeń wodno-kanalizacyjnych. Zarządzenie Burmistrza Wielunia w zaskarżonym zakresie narusza zarówno interes prawny skarżącej, jak również godzi w obiektywny porządek prawny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność.

Stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 5a) jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Przepis art. 58 § 1 pkt 5a dodano do p.p.s.a. na mocy art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658), powoływanej dalej jako: "ustawa zmieniająca z 9 kwietnia 2015 r.", i wszedł on w życie 15 sierpnia 2015 r. W art. 2 ustawy zmieniającej z 9 kwietnia 2015 r. zawarto przepis przejściowy stanowiący, że "przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym". Skarga z 8 grudnia 2020 r. wszczynająca postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie, jako niewątpliwie wniesiona po wejściu w życie ustawy zmieniającej z 9 kwietnia 2015 r. (10 grudnia 2020 r. wpłynęła do organu administracji) podlega zatem ocenie sądu administracyjnego właśnie w trybie powołanego powyżej art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a., skoro oparta została o przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis art. 101 ust. 1 u.s.g. jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

W orzecznictwie, które sąd w składzie orzekającym w pełni podziela, wskazuje się, że skarga składana w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały lub zarządzenia, lecz konieczne jest wykazanie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego a kwestionowanym aktem, skutkującym naruszeniem jego interesu prawnego. W konsekwencji prawo do zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały lub zarządzenia, podjętego przez organ gminy przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym, bezpośrednim, indywidualnym oraz aktualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego i wskażą okoliczności świadczące o tym, że interes ten został naruszony kwestionowanym aktem (por. wyroki NSA: z 19 listopada 2019 r., II OSK 3339/17; z 25 października 2019 r., II OSK 1905/19; z 21 lutego 2019 r., II OSK 845/17; z 17 stycznia 2019 r., II OSK 467/17). Zaskarżona uchwała lub zarządzenie organu gminy, czy też konkretne jego postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania tego aktu, a nie tylko potencjalny, interes prawny skarżącego (por. postanowienia NSA z 17 marca 2021 r., II OSK 402/21; z 22 września 2021 r., III OSK 4106/21). Zagadnienie to stanowiło również przedmiot rozważań Trybunału Konstytucyjnego (por. wyroki z 4 listopada 2003 r., SK 30/02 i z 16 września 2008 r., 76/06). W uzasadnieniach tych wyroków Trybunał Konstytucyjny podzielił argumentację sądów administracyjnych wskazując, że na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. legitymacja skargowa przysługuje tym podmiotom, które wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą a sytuacją prawną konkretnego podmiotu (por. postanowienie NSA z 17 marca 2021 r., II OSK 402/21). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Status strony w postępowaniu sądowym zależny jest więc od posiadania realnego interesu prawnego lub uprawnienia, natomiast dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę lub zarządzenie organu gminy umożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi (por. postanowienie NSA z 4 lutego 2020 r., II OSK 120/20). W związku z powyższym dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) zaskarżonego zarządzenia. Wniesienia skargi nie legitymuje zatem stan jedynie zagrożenia naruszeniem. O naruszeniu interesu prawnego rozstrzyga zmiana w sytuacji prawnej skarżącego (por. wyroki NSA: z 1 kwietnia 2009 r., II OSK 1475/08; z 19 czerwca 2012 r., II OSK 790/12; z 12 marca 2013 r., I OSK 1761/12; z 1 grudnia 2015 r., II FSK 817/14; postanowienie NSA z 4 listopada 2020 r., II OSK 2278/18). Skoro uprawnienie wynikające z art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, to nawet ewentualna sprzeczność zarządzenia z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli nie narusza ono prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyrok NSA z 14 marca 2002 r., II SA 2503/01).

Podmiot skarżący zarządzenie organu gminy w tym trybie, winien zatem wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżonym zarządzeniem a jego indywidualną sytuacją prawną istniejącą w dacie jego podjęcia – w rozpoznawanej sprawie 9 listopada 2020 r., tj. wykazać, że zaskarżone zarządzenie poprzez naruszenie prawa jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawno-materialną (wynikającą z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), nakłada obowiązki, pozbawia go pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała naruszenia jej interesu prawnego zaskarżonym zarządzeniem.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia 9 listopada 2020 r., nie zrealizowała jeszcze inwestycji mającej polegać na rozbudowie sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Skarżąca legitymuje się wyłącznie decyzją Starosty Wieluńskiego z 5 sierpnia 2020 r. o pozwoleniu na budowę dla tej inwestycji (k. 23). 8 kwietnia 2020 r. skarżąca zawarła z Gminą Wieluń porozumienie, którego przedmiotem jest realizacja wspólnej inwestycji polegającej na rozbudowie sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej. W ramach tego porozumienia skarżąca zobowiązała się do opracowania własnym kosztem i staraniem dokumentacji projektowej oraz jej nieodpłatnego przekazania Gminie Wieluń (§ ust. 1 i 3). Gmina Wieluń zobowiązała się do realizacji tej inwestycji w przypadku jej akceptacji przez Radę Miejską w Wieluniu (§ 2 ust. 1). Zgodnie z § 2 ust. 3 porozumienia w przypadku braku budowy przez Gminę Wieluń sieci wodociągowej i kanalizacji sanitarnej z uwagi na brak akceptacji przez Radę Miejską w Wieluniu propozycji wprowadzenia inwestycji do budżetu, skarżąca uprawniona będzie do budowy sieci wodociągowej i kanalizacyjnej z własnych środków, zaś Gmina Wieluń zobowiązana będzie do ich przejęcia na podstawie art. 31 ust. 1 u.z.z.w. lub też zapewniania przejęcia przez właściwe przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne (k. 21-21). Skarżąca nie wykazała, aby przedsięwzięcie to zostało zrealizowane z jej środków w dacie wniesienia skargi. Z pisma skarżącej wniesionego 2 lipca 2021 r. (k. 52-55) wynika, że dopiero planuje ona przedsięwzięcie deweloperskie, w związku z którym będzie realizować inwestycję rozbudowy sieci wodociągowej z przyłączami oraz rozbudowę sieci kanalizacji sanitarnej z przyłączami. Tymczasem dopiero w momencie wybudowania z własnych środków urządzenia wodociągowego i kanalizacyjnego aktualizuje się roszczenie o odpłatne ich przekazanie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie, co wynika z treści art. 31 ust. 1 u.z.z.w. Przepis art. 31 ust. 1 u.z.z.w. stanowi bowiem, że osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Z uprawnienia tego wynika wprawdzie obowiązek jego zrealizowania przez gminy i przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, lecz roszczenie to ma wyłącznie cywilnoprawny charakter i nie podlega konkretyzacji w postępowaniu administracyjnym. Przepis art. 31 ust. 1 u.z.z.w. sformułowany jest w sposób ogólny i pozostawia stronom dużą dowolność w zakresie wyboru tytułu odpłatnego przekazania urządzeń – może być to zarówno tytuł prawnorzeczowy (np. przeniesienie własności), jak i obligacyjny (np. używanie, najem, leasing) – w granicach kontraktowej swobody umów wyrażonej w art. 3531 k.c. Umowa jest odpłatna i na gminie albo przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym spoczywa obowiązek pokrycia należności. Mogą być one ustalone jako równowartość nakładów z tytułu poniesionych kosztów (por. wyrok SA w Poznaniu z 20 stycznia 2011 r., I ACa 1059/10, LEX nr 898631). W orzecznictwie wskazuje się na możliwość dochodzenia roszczenia o zobowiązanie gminy do złożenia odpowiedniego oświadczenia woli w przedmiocie odpłatnego przejęcia urządzeń (por. wyrok SN z 16 czerwca 2004 r., III CK 158/03, LEX nr 174177). Orzeczenie sądu powszechnego zastępuje wówczas oświadczenie woli wyłącznie strony uchylającej się od zawarcia umowy (jest konstytutywne). W sprawie o zawarcie przez gminę (przedsiębiorstwo wodociągowe lub kanalizacyjne) umowy o przejęcie sieci wodnej lub kanalizacyjnej zbudowanej przez innego inwestora sąd ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego, uwzględniając wartość urządzeń oraz nakładów koniecznych w celu doprowadzenia jej do standardu technicznego umożliwiającego bezpieczną, trwałą i ekonomicznie uzasadnioną eksploatację (por. wyrok SN z 31 stycznia 2007 r., II CNP 81/06, OSNC 2007/12/188). Doprowadzenie do przejścia własności urządzeń niestanowiących już, w wyniku połączenia z siecią przedsiębiorstwa, części składowych nieruchomości, w braku zgody przejemcy może być zrealizowane w drodze orzeczenia sądu (por. uchwała składu siedmiu sędziów SN z 17 stycznia 1967 r., mająca moc zasady prawnej, III CZP 32/66, OSNCP 1968/12/199). W takiej sprawie sąd ustala, czy stan sieci wyłącza możliwość zobowiązania strony pozwanej do przejęcia urządzeń. Jeżeli tak, to sąd zobowiązując do złożenia oświadczenia woli określa również wysokość ekwiwalentu pieniężnego, którego wysokość ustala uwzględniając wartość i urządzeń oraz nakładów koniecznych dla doprowadzenia jej do standardu technicznego odpowiadającego wymogom ekonomicznie uzasadnionej, bezpiecznej i trwałej eksploatacji (por. wyrok SN z 31 stycznia 2007 r., II CNP 81/06, OSNC 2007, nr 12, poz. 188; wyrok SA w Poznaniu z 20 stycznia 2011 r., I ACa 1059/10, LEX nr 898631). Forma rozliczenia należności między stronami powinna być uwzględniona w zawartej umowie. Zgodnie z art. 31 ust. 3 u.z.z.w. należność za przekazane urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne może być rozłożona na raty lub uwzględniona w rozliczeniach za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków.

W tym stanie rzeczy nie sposób uznać, aby zaskarżone zarządzenie w jakikolwiek sposób dotyczyło albo wpływało na uprawnienia lub obowiązki skarżącej podlegające skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. W razie skonkretyzowania się uprawnienia z art. 31 ust. 1 u.z.z.w. i ewentualnie wynikłego z tego sporu co do zawarcia umowy i wysokości należnego ekwiwalentu, właściwy w tej sprawie będzie sąd powszechny. Wyjaśnić nadto należy, że powołany w skardze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 97/18 został wydany w sprawie, w której przedmiot kontroli stanowił akt prawa miejscowego – uchwała w sprawie regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków podjęta na podstawie art. 19 ust. 2 u.z.z.w., zaś skarżącym był prokurator, którego zakres legitymacji skargowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym został znacznie szerzej określony niż osób wnoszących skargi w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. Podstawę prawną udziału prokuratora w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi bowiem art. 8 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prokurator oraz Rzecznik Praw Obywatelskich mogą wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według ich oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. W takim wypadku przysługują im prawa strony. Powołane w piśmie wniesionym 2 lipca 2021 r. wyroki dotyczyły natomiast statutów samorządów osiedlowych (wyrok WSA w Krakowie z 9 listopada 2004 r., III SA/Kr 925/04) oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (wyroki NSA z 29 czerwca 2009 r., II OSK 251/09 i z 6 września 2011 r., II OSK 1208/11), a nie kwestii związanych z przejęciem odpłatnym urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych w trybie art. 31 u.z.z.w.

Stwierdzenie braku wykazania przez skarżącą naruszenia zaskarżonym zarządzeniem jej interesu prawnego lub uprawnienia, które podlegałoby skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym, stanowi podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i 6 p.p.s.a. Uniemożliwia to merytoryczną kontrolę pod względem legalności zaskarżonego zarządzenia w niniejszym postępowaniu.

Z powyższych względów, sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 5a i 6 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.

Rozstrzygnięcie o zwrocie na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu sądowego od skargi uzasadnia treść art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.

dc