Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2268/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 83 ust. 1, art. 84
journal: Dz.U. 2009 nr 153 poz 1227
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jednolity
article: art. 133 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.), Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski, Protokolant starszy asystent sędziego Anna Pośpiech - Kłak, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 363/12 w sprawie ze skargi M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 363/12, oddalił skargę M. J. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmówił przyznania M. J. renty rodzinnej w drodze wyjątku. W uzasadnieniu ww. decyzji Prezes Zakładu podniósł, że z dokumentacji zawartej w aktach sprawy wynika, że decyzją Prezesa Zakładu z dnia [...] sierpnia 2000 r., z uwagi na wystąpienie szczególnych okoliczności, M. J. została przyznana renta rodzinna w drodze wyjątku, która była realizowana do 21 sierpnia 2010 r. Podkreślił, że świadczenia w drodze wyjątku nie są przyznawane raz na całe życie, mogą bowiem ulec wstrzymaniu, gdy zmienią się okoliczności faktyczne stanowiące podstawę ich przyznania. Dalej organ zauważył, iż z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że w czerwcu 2007 r. wnioskodawca ukończył naukę w gimnazjum. We wrześniu 2007 r. podjął naukę w liceum ogólnokształcącym, które powinien ukończyć w czerwcu 2010 r., natomiast obecnie jest słuchaczem I semestru zaocznej zasadniczej szkoły zawodowej dla dorosłych. W ocenie organu, przerywanie nauki i ponowne jej podejmowanie nie jest szczególną okolicznością uzasadniającą przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Ponadto wnioskodawca jest osobą pełnoletnią i nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy, a zatem zarówno wiek, jak i stan zdrowia nie stanowią obiektywnych przeszkód w podjęciu zatrudnienia. W świetle powyższego wnioskodawca nie spełnia kumulatywnie przesłanek z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. J. wskazał, iż podstawą przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku była okoliczność śmierci ojca w czasie, gdy był osobą małoletnią. Świadczenie przestano wypłacać, gdy został osadzony w areszcie śledczym. Obecnie jednak przebywa w zakładzie karnym i podjął naukę w szkole. Wskazał, iż nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej, nie ma też środków utrzymania. Wniósł o przywrócenie świadczenia i kontynuowanie jego wypłaty do 25 roku życia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2011 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy nie znaleziono podstaw do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, bowiem wnioskodawca nie spełnia ustawowych przesłanek. Aktualnie wnioskodawca jest osobą pełnoletnią i nie ma orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy. Z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS wynika, że przeszkodą uniemożliwiającą podjęcie zatrudnienia nie jest pobieranie nauki, lecz taki wiek, który uniemożliwia w ogóle podjęcie pracy, tj. wiek poniżej 18-go roku życia. Następnie organ podkreślił, iż aktualnie wnioskodawca przebywa w zakładzie karnym. Fakt ten nie może być uznany za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, skoro nie była to okoliczność niezależna od wnioskodawcy, lecz wynikała ze świadomego naruszenia prawa. Końcowo organ wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ocenie podlegała również sytuacja materialna wnioskodawcy, która nie wskazuje na brak niezbędnych środków utrzymania, ponieważ przebywa on w zakładzie karnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa Zakładu z dnia [...] stycznia 2012 r. M. J. wniósł o jej uchylenie oraz o przyznanie mu świadczenia w drodze wyjątku. W motywach skargi zarzucił, iż organ dokonał nieprawidłowej wykładni pojęcia "niezdolność do pracy". W ocenie skarżącego, w jego przypadku, całkowita niezdolność do pracy jest efektem braku pracy wynikającej z braku możliwości zatrudnienia w zakładzie karnym. Zaznaczył, że zdolnym jest się do pracy, która jest, a nie do tej, której nie ma.

W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wskazał, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), w myśl którego ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji prowadzi do przekonania, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych rozpatrzył wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne sprawy oraz dokonał obiektywnej ich oceny.

Sąd wskazał w pierwszej kolejności, że z cytowanego powyżej art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wynikają cztery przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. Po pierwsze, przesłanka bycia ubezpieczonym lub pozostałym po ubezpieczonym członkiem jego rodziny. Po drugie, niespełnienie wymagań dających prawo do emerytury lub renty na zasadach ogólnych musi wynikać ze szczególnych okoliczności. Po trzecie, ubiegający się o to świadczenie nie ma możliwości podjęcia pracy lub innej działalności zarobkowej objętej ubezpieczeniem społecznym z powodu całkowitej niezdolności do pracy lub wieku. Po czwarte, osoba ta nie posiada niezbędnych środków utrzymania. Przyznanie zaś przedmiotowego świadczenia jest uzależnione od łącznego (kumulatywnego) spełnienia wszystkich czterech przesłanek, co z drugiej strony oznacza, że niespełnienie choćby jednej z nich, wyklucza możliwość przyznania świadczenia.

W rozpoznawanej sprawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie mógł stanowić podstawy przyznania M. J. świadczenia w drodze wyjątku. Z akt sprawy wynika bowiem, że nie została spełniona przesłanka niemożności podjęcia przez skarżącego pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Przepis łączy bowiem taką niemożność z całkowitą niezdolnością do pracy lub wiekiem. Obu warunków M. J. nie spełnia. Z akt sprawy nie wynika, aby w stosunku do skarżącego wydano orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy. Natomiast wiek, jako przesłanka niemożności podjęcia pracy, w rozumieniu art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, oznacza wiek poniżej 18 lat. W dacie wydania zaskarżonej decyzji skarżący był osobą pełnoletnią (ur. 30 czerwca 1989 r.).

Zdaniem Sądu, zgodzić należy się z organem orzekającym, że brak spełnienia przez skarżącego przesłanki niemożności podjęcia pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek wyłącza - w myśl wywodów w przedmiocie kumulatywnego charakteru przesłanek z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy - możliwość przyznania jakiegokolwiek świadczenia w drodze wyjątku. Oceny tej nie zmienia argumentacja skargi, bowiem braku możliwości podjęcia pracy w zakładzie karnym, na który powołuje się skarżący, nie można utożsamiać z przesłanką całkowitej niezdolności do pracy w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie bowiem z art. 12 w zw. z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, niezdolna do pracy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu, przy czym całkowicie niezdolna do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Oczywistym jest, że owa utrata zdolności do wykonywania pracy winna wynikać z naruszenia sprawności organizmu danej osoby (potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS - art. 14 ww. ustawy), a nie z powodu braku możliwości zatrudnienia w danych warunkach (w zakładzie karnym) z przyczyn niezależnych od stanu jej zdrowia. Dodatkowo, w ocenie Sądu, zgodzić należy się z organem orzekającym, że przebywając w zakładzie karnym skarżący ma zapewnione niezbędne środki utrzymania. Jakkolwiek uznaniowość w sprawach dotyczących przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie może być wyrazem dowolności organu w podejmowaniu decyzji, to jednak Sąd nie stwierdził przekroczenia granic uznania administracyjnego, ani naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi. Mając na względzie wszystko powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Od powyższego wyroku M. J. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, Sądowi I instancji zarzucając w trybie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych polegającą na przyjęciu przez Sąd, iż skarżący nie spełnia przesłanek określonych w niniejszym przepisie uprawniających do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku, w sytuacji gdy szczególne okoliczności występujące w sprawie uzasadniają przyznanie renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Sądowi I instancji zarzucono również w trybie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na nierozpoznaniu istoty sprawy, w sytuacji gdy skarżący domagał się przyznania renty w drodze wyjątku umożliwiające mu utrzymanie się na podstawowym poziomie, gdy skarżący nie ma możliwości podjęcia pracy i kontynuuje naukę nawet przebywając w Zakładzie Karnym. Przedmiotem rozważenia przez Sąd winno być, czy organ wydając decyzję nie pominął istotnych okoliczności sprawy dotyczących szczególnych warunków skarżącego, jakim jest m.in. niemożliwości rozpoczęcia przez skarżącego pracy z przyczyn od niego niezależnych oraz kontynuowanie nauki. Organ nie odniósł się do okoliczności, iż przed umieszczeniem skarżącego w Areszcie Śledczym, a następnie Zakładzie Karnym, uzyskiwał on rentę rodzinną przyznaną w drodze wyjątku, a warunki osobiste na które powołuje się organ nie zmieniły się, gdyż skarżący od 2007 r. jest pełnoletni i nie była wobec niego orzeczona niezdolność do pracy. Za błędne należy uznać odnoszenie się do okoliczności, iż skarżący przebywa w Zakładzie Karnym zatem nie przysługuje mu świadczenie, gdyż świadomie naruszył prawo, w sytuacji gdy rozpatrzenie przedmiotu sprawy obejmuje wyłącznie spełnienie przesłanek do przyznania renty rodzinnej w drodze wyjątku.

Wskazując powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd dokonał błędnej interpretacji przepisów prawa materialnego, poprzez ich wąską wykładnię. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżący miał przyznaną rentę rodzinną w drodze wyjątku w okresie od 21 sierpnia 2000 r. do 21 sierpnia 2010 r. Podstawą zmiany decyzji organu było przebywanie przez skarżącego najpierw w Areszcie Śledczym, a następnie w Zakładzie Karnym. Wprawdzie organ wskazywał, iż świadczenie może ulec wstrzymaniu, gdy zmienią się okoliczności faktyczne stanowiące podstawę ich wstrzymania, jednak główną podstawą jest niespełnienie przez skarżącego przesłanek ustawowych do przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Niezrozumiałe jest zatem wypłacanie świadczeń na rzecz M. J. w okresie do 2010 r., gdy uzyskał on pełnoletniość w 2007 r., a także nie było wobec niego orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy zgodnie z art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Jeżeli zatem skarżący spełniał do 2010 r. przesłanki do przyznania mu świadczenia w drodze wyjątku, to również obecnie te warunki są spełnione, w szczególności, gdy nie zmieniły się okoliczności faktyczne dotyczące skarżącego, które stanowią podstawę wydania odmownej decyzji przez organ.

Nadto podniesiono, iż okolicznością szczególną w rozumieniu art. 83 ust. 1 w/w ustawy jest m.in. zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożliwości przezwyciężenia ich skutków, przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby (wyrok NSA z dnia 6 marca 2012r., I OSK 239/12, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2010 r., I OSK 1369/10, wyrok NSA z dnia 7 marca 2001 r., II SA 3191/00 i inne). Zdarzenie to musi mieć taki charakter, by uniemożliwiało ubezpieczonemu pracę (wyrok NSA z dnia 11 października 2000 r., II SA 954/00). Bezsporne pozostaje w niniejszej sprawie, iż skarżący nie może podjąć pracy z przyczyn zewnętrznych, obiektywnych i niezależnych od jego woli. Jak sam podkreślał, gdyby tylko była możliwość podjęcia pracy w Zakładzie Karnym, to rozpocząłby pracę, podobnie jak kontynuuje naukę w Zakładzie Karnym. Nie można zatem obciążać skarżącego odpowiedzialnością, za niemożliwość znalezienia pracy, której nie ma.

Wskazano, iż faktycznie w przedmiotowej sprawie nie doszło do rozpatrzenia jej istoty. Zarówno organ, jak i Sąd badając niniejszą sprawę odniósł się głównie na enumeratywnie wskazanych przesłankach prawa materialnego, pomijając szczególne okoliczności odnoszące się do osoby skarżącego. Jak zostało wyżej wskazane okoliczność, iż skarżący nie wykonuje pracy jest od niego niezależna i wynika jedynie z faktu, że w Zakładzie Karnym, w którym przebywa, nie ma możliwości wykonywania pracy. Skarżący potwierdził, że gdyby była taka możliwość rozpocząłby pracę, podobnie jak uczynił z kontynuowaniem nauki. Nie uchyla się on zatem od ciążących na nim obowiązków nauki i pracy, natomiast okoliczności zewnętrzne uniemożliwiają mu rozpoczęcie pracy.

Niesłusznie Sąd uznał, iż fakt przebywania przez skarżącego w Zakładzie Karnym należy uznać za posiadanie przez niego niezbędnych środków utrzymania. Zdaniem skarżącego w Zakładzie Karnym, w którym przebywa panują nieludzkie warunki, które powodują, iż nie posiada on niezbędnych środków utrzymania. Natomiast przyznanie mu świadczenia w drodze wyjątku umożliwiłoby skarżącego utrzymanie się na podstawowym poziomie. Jednocześnie ponownie należy podnieść, iż skarżący pomimo, że przebywa w Zakładzie Karnym, kontynuuje naukę, co świadczy o jego zaangażowaniu i woli znalezienia pracy po wyjściu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę w granicach określonych zarzutami skargi kasacyjnej.

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Konstrukcja tego przepisu wskazuje, że zawarte w nim przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Przyznane w tym trybie świadczenie emerytalne lub rentowe ma charakter wyjątkowy, jest świadczeniem przyznawanym w szczególnym trybie i w szczególnych sytuacjach. Nie jest to świadczenie socjalne, przyznawane według potrzeb ze względu na trudną sytuację materialną i życiową wnioskodawcy, a jest to świadczenie, które może zostać przyznane w sytuacji niedopełnienia, z powodu szczególnych okoliczności, warunków do uzyskania renty (emerytury) na zasadach ogólnych.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w zaskarżonym wyroku, że wnioskodawca – M. J. nie spełniał wszystkich koniecznych przesłanek wymienionych w powołanym wyżej przepisie art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, aby mogło mu zostać przyznane świadczenie w drodze wyjątku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że nie została spełniona przesłanka niemożności podjęcia pracy. W stosunku do skarżącego nie została bowiem orzeczona niezdolność do pracy i jest on pełnoletni. Nie mogło natomiast odnieść zamierzonego skutku powoływanie się w skardze kasacyjnej na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że za szczególną okoliczność na potrzeby stosowania przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS powinno uznać się wyłącznie zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków, przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2012 r., I OSK 239/12, Lex nr 1120663). Przesłanka szczególnych okoliczności, o których mowa w komentowanym przepisie odnosi się bowiem do sytuacji występującej przed zwróceniem się z wnioskiem o świadczenie w drodze wyjątku i jest związana z przyczyną braku spełnienia warunków wymaganych przez ustawę dla uzyskania prawa do emerytury lub renty na zasadach ogólnych. Jest to przesłanka merytoryczna uzasadniająca przyznanie świadczenia w drodze wyjątku. W tej sprawie wbrew zarzutom i wywodom skargi kasacyjnej nie miały miejsce szczególne okoliczności, wskutek których skarżący nie spełnia warunków wymaganych do uzyskania renty w drodze ustawy lub nie mógł podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym. Zasadnie Sąd pierwszej instancji przyjął, że za takie szczególne okoliczności nie może być uznany pobyt skarżącego w zakładzie karnym, w związku ze skazaniem go na karę pozbawienia wolności. Zasadnie Sąd pierwszej instancji powołując się na przepisy art. 12 i 14 ustawy przyjął, że niezdolność do pracy w rozumieniu art. 83 ust. 1 oznacza utratę zdolności do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu, co wymaga potwierdzenia stosownym orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Tymczasem jak wyżej stwierdzono, w stosunku do wnioskodawcy nie została orzeczona niezdolność do pracy. Jest on również pełnoletni. Powyższe oznacza, że jest on w stanie w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy podjąć pracę zarobkową. W tym kontekście bez znaczenia pozostają argumenty, że skarżący ma trudności z podjęciem pracy, co jest związane z jego aktualnym pobytem w zakładzie karnym.

Konieczną przesłanką, którą winna spełniać osoba ubiegająca się o świadczenie jest brak niezbędnych środków utrzymania. Należy przeto zgodzić się z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że skarżący nie spełnia także tej wymienionej w przepisie art. 83 ust. 1 ustawy przesłanki. Nie można bowiem uznać, aby skarżący przebywając w zakładzie karnym był pozbawiony niezbędnych środków utrzymania. W myśl przepisów art. 101 i następnych kodeksu karnego wykonawczego skarżący odbywając karę pozbawienia wolności ma zapewnione warunki bytowe, wyżywienie, odzież, opiekę lekarską i sanitarną, których koszty ponosi Skarb Państwa. Świadczenia o przyznanie których ubiega się strona zgodnie z art. 84 ustawy emerytalnej finansowane są z budżetu państwa. Tylko z uwagi na powyższe nie byłoby możliwe przyznanie renty w drodze wyjątku, gdyż skarżący korzystając już z funduszów państwowych, zapewniających niezbędne środki utrzymania, otrzymałby dodatkową pomoc ze środków publicznych. W takiej sytuacji podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 83 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który to przepis wskazano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, należało uznać za nieuzasadniony.

Również nieusprawiedliwione okazały się zarzuty naruszenia przepisów postępowania tj. art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji odniósł się do wszystkich kwestii, które miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Zgodzić się też trzeba z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że organ administracji orzekający w przedmiotowej sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz zebrał i wyczerpująco rozpatrzył cały materiał dowodowy. Odnosząc się do argumentów zawartych w skardze kasacyjnej wskazać również należy, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy była podniesiona przez skarżącego okoliczność, że wypłacana mu była do sierpnia 2010 r. przyznana w drodze wyjątku renta rodzinna, a więc również w okresie, gdy stał się już pełnoletni. Powyższe pozostawało bowiem poza zakresem rozpoznania sprawy zarówno dla organu administracji orzekającego w sprawie wniosku M. J. o przyznanie świadczenia na zasadzie wyjątku, jak i dla sądu administracyjnego kontrolującego zaskarżoną decyzję odmawiającą uwzględnienia tego żądania.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.