Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 396/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1,2,2a,3, art. 96
journal: Dz.U. 2018 poz 121
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: specjalista Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 22 stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej M. R. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 12 lutego 2014 r. do Wójta Gminy Łużna wpłynął wniosek M. R. o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości oznaczonej działkami nr [...], [...] położonymi w obrębie Ł., gmina Łużna, powiat Gorlice na działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] zgodnie z załączonymi dokumentami.

Wójt Gminy Łużna decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. znak: [...] na podstawie art. 93 ust. 1, 2, 2a i 3, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 roku nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 roku nr 268, poz. 2663), a także art. 104 § l Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013 roku, poz. 267), zatwierdził projekt podziału:

1. nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej na podstawie zapisów w Księdze wieczystej NS l [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach własnością Pani M. R., oznaczonej działką Nr [...] na działki nr [...], [...], [...] i [...] zgodnie z załączonym projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L. S. pod warunkiem, że nowo utworzona wydzielona działka oznaczona nr [...] położona w Ł. , będzie przeznaczona na powiększenie nieruchomości sąsiedniej, termin na dopełnienie w/w warunku wyznacza się do dnia 31 sierpnia 2014 roku. Nadto pod warunkiem, że w przypadku zbycia nowo utworzonych wydzielonych działek oznaczonych nr [...] i [...] dostęp do drogi publicznej zostanie zapewniony przez ustanowienie odpowiednich służebności gruntowych na rzecz każdoczesnych właścicieli tych działek.

2. nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej na podstawie zapisów w Księdze wieczystej NS 1 [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach własnością Pani M. R., oznaczonej działką nr [...] na działki nr [...], [...], i [...] zgodnie z załączonym projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L. S., pod warunkiem, że w przypadku zbycia nowo utworzonych wydzielonych działek dostęp do drogi publicznej zostanie zapewniony przez ustanowienie odpowiednich służebności gruntowych na rzecz każdoczesnych właścicieli tych działek.

W uzasadnieniu organ wskazał, że teren objęty podziałem nieruchomości oznaczony działkami nr [...] i [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy Łużna zatwierdzonym Uchwałą Rady Gminy w Łużnej Nr IV/23/03 z 17 marca 2003 roku przeznaczony jest w części pod tereny różnych form mieszkalnictwa o niskiej intensywności zabudowy z dopuszczeniem usług i rzemiosła - oznaczenie 2.3. MN, w części zaś pod tereny rolne, co zostało potwierdzone wydanym przez Wójta Gminy Łużna postanowieniem nr [...] z dnia 24.10.2013 roku wraz z załącznikiem graficznym. Podział działki był zatem zgodny z ustaleniami planu miejscowego i wyczerpał znamiona art. 93 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nowo utworzona wydzielona działka oznaczona nr [...] posiada powierzchnię mniejszą od 0,3000 ha i zgodnie z art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie nieruchomości sąsiedniej. Termin na spełnienie w/w warunku tj. przeniesienia prawa własności nieruchomości oznaczonej działką nr [...] został wyznaczony do dnia 31 sierpnia 2014 roku.

Decyzją z dnia 13 września 2018 roku wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt. 2, oraz § 3 ustawy z 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. póz. 1257 ze zm.) w związku z art. 93 ust. 1, 2, 2a i 3, art. 96 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018, póz. 121 ze zm.) oraz Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. z 2004 roku Nr 268, póz. 2663). Wójt Gminy Łużna stwierdził wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy Łużna znak [...] z dnia 26.02.2014 w części tj. w punkcie 1 zatwierdzającym podział nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej własnością Pani M. R. na podstawie zapisów w Księdze wieczystej NS1 [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach, oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] na działki nr [...], [...], [...] i [...] zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L. S..

W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z art. 162 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Organ wyjaśnił, że decyzja z dnia 26 lutego 2014 r. została w punkcie 1 wydana pod warunkiem, gdyż wydzielana działka ewidencyjna nr [...] położona była na obszarach przeznaczonych w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego na tereny rolne, a jej obszar był mniejszy niż 0,3000 ha. W ocenie Wójta Gminy Łużna strona nie dochowała warunku zawartego w decyzji i dlatego organ był zobligowany stwierdzić wygaśnięcie punktu l decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyła M. R. wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odwołująca wskazała, iż w dacie wydania decyzji nie wiedziała, że właściciel nieruchomości sąsiedniej na rzecz którego miało nastąpić przeniesienie własności działki nr [...] nie ma obywatelstwa i nie zdecydował się ubiegać o zezwolenie na nabycie nieruchomości w trybie określonym w ustawie o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców ze względu na koszt i czas trwania procedury. Podkreśliła, iż z tego powodu warunek nie był możliwy do zrealizowania w terminie wskazanym w decyzji. Odwołująca wskazała ponadto, iż Wójt Gminy Łużna wydając decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji po tak długim okresie od terminu, w którym warunek zakreślony w decyzji zatwierdzającej podział działek miał być spełniony nie wezwał stron i nie zakreślił ewentualnego nowego terminu do wykonania warunku. Dodała, iż po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości dokonała zbycia prawa własności działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] objętych przedmiotową decyzją.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia 11 stycznia 2019 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § l pkt. l i art. 162 § l pkt. 2 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ streścił przebieg dotychczasowych postępowań administracyjnych w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej własnością Pani M. R. oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] oraz stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zatwierdzającej podział w części tj. w punkcie l zatwierdzającym podział nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej własnością Pani M. R. na podstawie zapisów w księdze wieczystej NS 1 [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach, oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] na działki nr [...], [...], [...] i [...] zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L. S..

W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu powołało się na treść art. 162 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja: 1) stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony; 2) została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku (§ 1). Organ administracji publicznej, o którym mowa w § l, uchyli decyzję, jeżeli została ona wydana z zastrzeżeniem dopełnienia określonych czynności, a strona nie dopełniła tych czynności w wyznaczonym terminie (§ 2). Organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § l i 2 w drodze decyzji (§ 3).

Organ odwoławczy podkreślił, iż przedmiotem postępowania odwoławczego jest ocena wyłącznie postępowania organu I instancji w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji oraz wskazał, iż analiza zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego wykazała, że pomimo wydania decyzji zatwierdzającej podział działki ewidencyjnej nr [...] na działki ewidencyjne nr [...], [...], [...] i [...] - we wskazanym w decyzji terminie - do dnia 31 sierpnia 2014 r. nie doszło do nabycia wydzielonej działki [...] przez właścicieli nieruchomości sąsiedniej, zatem decyzja podziałowa z dnia 26 lutego 2014 r. określająca termin przeniesienia praw do działki wydzielonej i oznaczonej nr [...] nie została zrealizowana, co pozostaje w sprawie bezsporne, a dodatkowo okoliczność ta została przyznana przez M. R. w odwołaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że nie ma znaczenia w tej sprawie, z jakich powodów nie doszło do przeniesienia prawa własności wydzielonej działki. Ustawodawca, stanowiąc taką regulację nie przewidział bowiem jakichkolwiek okoliczności usprawiedliwiających. Zatem, przedmiotowa decyzja wygasła po upływie zastrzeżonego dla realizacji warunku terminu - z dniem 1 września 2014 r. W konsekwencji, organ I instancji wydający decyzję podziałową, zgodnie z art. 162 § 1 pkt. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, prawidłowo stwierdził jej wygaśnięcie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wygaśnięcie decyzji oznacza utratę jej mocy obowiązującej z chwilą zaistnienia pewnego zdarzenia prawnego, którym w tym przypadku jest upływ czasu na dokonanie przeniesienia własności wydzielonej działki gruntu, a decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji ma charakter aktu deklaratoryjnego, wywołując skutki prawne ex tunc, czyli wstecz, od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 maja 2018 r., sygn. II SA/Kr 342/18, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo).

Mając na uwadze powyższe, Samorządowe Kolegium Odwoławcze oceniło zarzuty odwołania jako niezasadne i niemogące doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, jeszcze raz podkreślając, iż kwestia trudności w wypełnieniu warunku zawartego w decyzji, czy też zbycia już części działek powstałych z podziału pozostaje irrelewantna z punktu widzenia wygaśnięcia decyzji z upływem terminu do wypełnienia zawartego w jej treści warunku.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. R.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów tj.:

- art. 9 oraz 10 k.p.a. poprzez nieinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków,

- art. 35 i 36 k.p.a poprzez stwierdzenie wygaśnięcia decyzji dopiero po upływie 4 lat od terminu ziszczenia się warunku zawartego w decyzji zatwierdzającej podział a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz

niezastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. tj. wadliwe utrzymanie w mocy

decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zamiast przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji Wójta Gminy Łużna i przedstawiła argumentację na poparcie swoich zarzutów, a także zwróciła uwagę, iż decyzja o stwierdzeniu wygaśnięcia w części decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości została wydana po uzyskaniu przez organ informacji o zbyciu działek, których dotyczyła decyzja zatwierdzająca podział.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów aniżeli w niej wskazane.

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sadowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej, gdyż sąd bada wyłącznie legalność działania organu administracji publicznej, prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i prawa procesowego. Zakres kontroli sądu wyznacza też art. 134 § 1 p.p.s.a. według którego sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy Łużna stwierdzającą wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy Łużna znak [...] z dnia 26.02.2014 w części tj. w punkcie 1 zatwierdzającym podział nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej własnością Pani M. R. na podstawie zapisów w Księdze wieczystej NS1 [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach, oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] na działki nr [...], [...], [...] i [...] zgodnie z projektem podziału nieruchomości sporządzonym przez geodetę uprawnionego mgr inż. L. S.. Podstawę prawną przedmiotowej decyzji stanowił art. 162 § 1 pkt. 2 k.p.a.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż Wójt Gminy Łużna decyzją z dnia 26 lutego 2014 roku zatwierdził podział nieruchomości położonej w Ł. , gmina Łużna będącej na podstawie zapisów w Księdze wieczystej NS 1 [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Gorlicach własnością Pani M. R., oznaczonej działką Nr [...] na działki nr [...], [...], [...] i [...] pod warunkiem, że nowo utworzona wydzielona działka oznaczona nr [...] położona w Ł. , będzie przeznaczona na powiększenie nieruchomości sąsiedniej. Zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n. wójt wyznaczył skarżącej 6-miesięczny termin na przeniesienie na właściciela nieruchomości sąsiedniej prawa własności działki nr [...], który upłynął 31 sierpnia 2014 roku. Skarżąca nie dotrzymała wyznaczonego terminu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu trafnie zauważyło, że nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, z jakich powodów nie doszło do przeniesienia prawa własności wydzielonej działki. Jednakże, należy zauważyć, iż doktrynie wskazuje się, że w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie przewidziano żadnych sankcji za naruszenie terminu do zbycia nieruchomości na rzecz właściciela nieruchomości sąsiedniej, więc organ wydający decyzję zatwierdzającą podział nieruchomości nie ma możliwości skutecznego wyegzekwowania jego przestrzegania. Nie ma także podstawy prawnej, dzięki której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości sąsiedniej mógłby skutecznie domagać się nabycia tejże działki. W związku z powyższym w razie gdy w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości umieszczone zostało zastrzeżenie o dopuszczalności zbycia działki rolnej lub leśnej o powierzchni do 0,3000 ha jedynie na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej w terminie nie dłuższym niż 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości stała się ostateczna, a w tym czasie nie dojdzie do takiego zbycia, organ, który wydał tę decyzję, zobowiązany jest do jej uchylenia na podstawie art. 162 § 2 k.p.a. ( zob. E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX/el. 2019 oraz K. Marciniuk, Komentarz do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami [w:] Czechowski P. (red.) Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, WK 2015).

W ocenie Sądu, organy obu instancji błędnie uznały, że niedopełnienie przez stronę w wyznaczonym terminie czynności przeniesienia prawa własności działki nr [...] wydzielonej w wyniku zatwierdzonego podziału nieruchomości wypełniało przesłankę wskazaną w art. 162 § 1 pkt. 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ administracji, który wydał decyzję w pierwszej instancji, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja została wydana z zastrzeżeniem warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Stwierdzając w oparciu o unormowanie zamieszczone w art. 162 § 1 pkt 2 k.p.a. wygaśnięcie decyzji Wójta Gminy Łużna znak [...] z dnia 26.02.2014 w części tj. w punkcie 1, organy nieprawidłowo uznały, że decyzja ta miała charakter warunkowy. Należy podkreślić, iż pomimo użycia przez ustawodawcę w art. 93 ust. 2a u.g.n. zwrotu "pod warunkiem", w istocie moc wiążąca decyzji administracyjnej zatwierdzającej podział nieruchomości nie została uzależniona od zaistnienia zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek rozwiązujący) ani też początek obowiązywania tej decyzji nie został uzależniony od zaistnienia niepewnego i przyszłego zdarzenia (warunek zawieszający). W konsekwencji należy przyjąć, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości, w wyniku którego doszło do wydzielenia działki rolnej lub leśnej o powierzchni poniżej 0,3000 ha uzyskuje moc prawną z chwilą uzyskania przez nią waloru ostateczności, a ustawodawca w art. 93 ust. 2 a u.g.n. nie nakazał organowi wydającemu taką decyzję zamieszczenia w niej warunku rozwiązującego, ani tym bardziej warunku zawieszającego jej moc prawną. Z powyższego przepisu wynika nakaz zamieszczenia w decyzji zatwierdzającej tego rodzaju podział nieruchomości rolnej bądź leśnej klauzuli dodatkowej zlecającej przeniesie praw do takiej nowo wydzielonej działki na właściciela bądź użytkownika wieczystego sąsiedniej nieruchomości. Z regulacji tej nie można zatem wyprowadzić wniosku, że z bezskutecznym upływem tego terminu decyzja taka wygasa (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 października 2013 r., sygn. II SA/Gl 510/13).

W doktrynie i orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 93 ust. 2a u.g.n. ogranicza dopuszczalność dokonywania ewidencyjnych podziałów nieruchomości rolnych i leśnych, lecz ograniczenie to nie dotyczy wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, tylko polega na ograniczeniu zbywania wydzielanych działek rolnych i leśnych o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha do przypadków wskazanych w tym przepisie. W związku z tym na skutek wprowadzonego ograniczenia może być wydana decyzja o zatwierdzeniu podziału i dokonany ewidencyjny podział nieruchomości, ale powstałe w wyniku podziału działki o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha mogą zostać zbyte tylko na rzecz właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości sąsiedniej. Zatem działki takie nie mogą stać się odrębnymi nieruchomościami, co zapobiegać ma zbytniemu rozdrabnianiu nieruchomości (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2008 r., I SA/Wa 62/08, LEX nr 518808 oraz E. Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX/el. 2019).

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu winien był znaleźć zastosowanie przepis art. 162 § 2 k.p.a. zezwalający organowi I instancji na uchylenie jego ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, natomiast brak było podstaw do zastosowania w takiej sytuacji regulacji przewidzianej § 1 pkt 2 tego artykułu.

Należy podkreślić, iż z uwagi na deklaratoryjny charakter decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji warunkowej wywołuje ona skutek prawny ex tunc, tzn. od dnia, w którym upłynął termin, w jakim winien zostać dopełniony warunek. Natomiast w przypadku uchylenia decyzji, w której skierowano do strony zlecenie dopełnienia w wyznaczonym terminie określonej czynności, a strona z takiego obowiązku się nie wywiązała, wydana decyzja ma charakter konstytutywny i wywołuje skutek ex nunc, tzn. od dnia jej wydania. Z tego powodu w ocenie Sądu, wydanie zaskarżonej decyzji miało miejsce z naruszeniem art. 162 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 93 ust. 2a u.g.n., które miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że jeżeli przed upływem terminu powstała w wyniku podziału działka zostanie zbyta osobie trzeciej, to późniejsze uchylenie decyzji nie ma prawnego znaczenia wobec takiej działki, a uchylenie decyzji nie powoduje przywrócenia stanu ewidencyjnego sprzed dokonania podziału nieruchomości. Decyzja o uchyleniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości będzie zatem decyzją niewykonalną, a niewykonalność decyzji jest (zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a.) wadą powodującą jej nieważność. Przed wydaniem decyzji o uchyleniu decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości organ obowiązany jest więc stwierdzić nie tylko, czy doszło do zbycia wydzielonej w ramach podziału nieruchomości działki rolnej lub leśnej o powierzchni do 0,3000 ha na powiększenie nieruchomości sąsiedniej w wyznaczonym w decyzji terminie (maksymalnie sześciomiesięcznym), ale też ustalić, czy doszło do zbycia pozostałych działek rolnych lub leśnych o powierzchni równej 0,3000 ha lub większej, wydzielonych w podziale zatwierdzonym decyzją, która miałaby zostać uchylona na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. Nie można bowiem na podstawie art. 162 § 2 i 3 k.p.a. uchylić decyzji podziałowej w takiej części, w której wydzielone z nieruchomości działki rolne lub leśne o powierzchni równej 0,3000 ha lub większej zostały już zbyte na rzecz osób trzecich (zob. Ewa Bończak-Kucharczyk, Komentarz aktualizowany do art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami, LEX/el. 2019).

W zaistniałym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Łużna.