Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 208/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 ust. 5,  art. 34 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 1990 nr 87 poz 506
law: Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
article: art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski (spr.) Sędziowie WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak As.sąd. Izabela Kucznerowicz Protokolant sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania do domu opieki społecznej i ustalenia odpłatności za pobyt i za posiłki 1. oddala skargę 2. odrzucić skargę w części dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w P. Filii J. z dnia [...] r. nr [...] 3. odrzucić skargę w części dotyczącej żądania zasądzenia odszkodowania 4. odrzucić skargę w części dotyczącej zasądzenia nawiązki w kwocie [...] ([...]) złotych, zwrotu nadpłaconych kwot wraz z odsetkami /-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (dalej- Kierownik Filii) - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta P.- na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 i art.106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.- dalej ups bądź ustawa), skierował W.M. do Dziennego Domu Pomocy Społecznej nr [...] ul. [...] w P. (dalej DDPS), będącego ośrodkiem wsparcia, od dnia [...] stycznia 2005 do dnia [...] czerwca 2005 r. i przyznał pełen zakres usług w ciągu 5 dni w tygodniu; ustalił odpłatność w wysokości: [...] zł za obiady i [...] zł za pobyt miesięcznie; określił, że Zainteresowany obowiązany jest uiszczać do [...] dnia każdego miesiąca w kasie Domu.

W uzasadnieniu Kierownik Filii wskazał, że stan zdrowia, ponoszone wydatki mieszkaniowe i na leki uzasadniały przyznanie pomocy. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług (art. 97 ust. 1 ups). Nie ponoszą opłat osoby, których dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego (odpowiednio- osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie). Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, świadczone w ośrodku wsparcia (art. 51 ust. 1 ups).

Kierownik Filii J. Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r.), na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 i art.106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.), § 1, 2 i 3 uchwały nr LXVII/711/IV/2005 Rady Miasta w sprawie organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy społecznej (Dz.Urz. Woj. Wielk. 79/05/2278- dalej uchwała z 2005 r.), skierował W.M. do Dziennego Domu Pomocy Społecznej nr [...] ul. [...] w P., będącego ośrodkiem wsparcia, od dnia [...] lipca 2005 r. i przyznał usługi w zakresie obiadów i pobytu ciągu 5 dni w tygodniu; ustalił opłatę: stałą w wysokości [...] zł; za posiłki w wysokości [...] zł; określił, że Zainteresowany obowiązany jest uiszczać opłaty do [...] dnia każdego miesiąca w kasie Domu. Określił, że decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron ( art. 130 § 4 kpa).

W uzasadnieniu Kierownik Filii wskazał, że Klient prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pobiera emeryturę, choruje na serce, z uwagi na wiek i stan zdrowia wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług (art. 97 ust. 1 ups). Nie ponoszą opłat osoby, których dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego (odpowiednio- osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie). Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, świadczone w ośrodku wsparcia (art. 51 ust. 1 ups). Jeśli dochód na osobę w rodzinie mieści się w przedziale 200-250 % kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ups, to wysokość opłaty stałej wynosi 37,12 zł, a w przedziale powyżej 200 % opłata za posiłki wynosi 7 zł za jeden obiad.

W odwołaniu od decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. W.M. wskazał, że Jego wydatki na leki z aptek, w okresie od [...] kwietnia 2005 do [...] czerwca 2005 r., wyniosły średnio po [...] zł miesięcznie; miesięcznie za najem mieszkania płaci [...] zł, opłata za mieszkanie w Spółdzielni Mieszkaniowej [...] zł miesięcznie, opłata za energię i gaz po [...] zł miesięcznie, opłata "za dożycie" w PZU po niecałe [...] zł miesięcznie, opłata za telefon w TP SA po [...] zł miesięcznie, opłata w DDPS [...] zł. Odwołujący się ocenił, że średnio koszty ogólne dla egzystencji wynoszą [...] zł miesięcznie wraz z [...] zł opłaty za wymianę protez zębowych w czerwcu 2005 r. Emerytura wynosi [...] zł miesięcznie; kredyt w czerwcu 2005 r. [...] zł, a inne wydatki (na odzież, obuwie, kolacje, kulturę [...] zł, środki czystości, pranie) [...] zł. Odwołujący wniósł- po uwzględnieniu owych wydatków i dochodów- o ustalenie nowych taryf opłat za wyżywienie i opłatę stałą w DDPS, co pozwoli Mu na skromne dożycie Jego dni po 35 latach pracy na różnych stanowiskach.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2005 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W lakonicznym uzasadnieniu Samorządowe Kolegium wskazało przebieg czynności procesowych i podniosło, że decyzja I instancji nie jest zgodna z żądaniem Skarżącego, o czym świadczy wniesione odwołanie. Kierownik Filii nie miał możliwości przeprowadzenia prawidłowego badania wstępnego, nie podał, w jakim dniu doręczył decyzję Skarżącemu, nie przeprowadził dowodu, z którego wynikałoby co najmniej kiedy przesłano Skarżącemu decyzję. Dowodem w sprawie nie może być w żadnym razie zdanie zawarte w piśmie organu I instancji, że w czasie wizyty w siedzibie organu, Skarżący trzymał w ręku zaskarżoną decyzję. Organ I instancji winien w takiej sytuacji, korzystając z obecności W.M., sporządzić notatkę, uprzedzając Skarżącego o odpowiedzialności karnej, czy posiadał zaskarżoną decyzję już w czasie swej wizyty dnia [...] lipca 2005 r. Byłby to dowód pośredni na to, że Skarżący, wnosząc odwołanie kilka dni potem, przekroczył termin do wniesienia odwołania. Zaniedbanie organu I instancji uniemożliwiało organowi odwoławczemu wykazanie, że Skarżący "uchylił" [zapewne winno być- "uchybił"] terminowi do wniesienia odwołania. Organ I instancji nie może zasłaniać się faktem nie posiadania dowodu doręczenia decyzji, bowiem do jego obowiązków należy m.in. dołożenie należytej staranności w gromadzeniu dowodów w sprawie. Rozpatrując sprawę ponownie "należy wziąć także pod uwagę argumenty Skarżącego", wskazującego na swe wydatki miesięczne, a co za tym idzie, na swe możliwości opłacenia pobytu w DDPS.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] (dalej decyzja z dnia 4 listopada 2005 r.) Kierownik Filii Jeżyce Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. na podstawie art. 51 ust. 1 w zw. z art. 97 ust. 1 i art.106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz.U. 64/04/593 ze zm.), § 1, 2 i 3 uchwały nr LXVII/711/IV/2005 Rady Miasta w sprawie organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy społecznej, art. 104 i art. 130 § 4 kpa, skierował W. M. do Dziennego Domu Pomocy Społecznej nr [...] ul. [...] w P., będącego ośrodkiem wsparcia, od dnia [...] lipca 2005 r. i przyznał usługi w zakresie obiadów i pobytu ciągu 5 dni w tygodniu; ustalił opłatę: stałą w wysokości [...] zł; za posiłki w wysokości [...] zł; określił, że Zainteresowany obowiązany jest uiszczać do [...] dnia każdego miesiąca w kasie Domu. Określił, że decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron ( art. 130 § 4 kpa).

Kierownik Filii ustalił, że Klient prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, pobiera emeryturę. Z uwagi na wiek i stan zdrowia wymaga pomocy w prowadzeniu gospodarstwa domowego. W związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. przez SKO, dnia [...] listopada 2005 r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osobą kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług (art. 97 ust. 1 ups). Nie ponoszą opłat osoby, których dochód nie przekracza kwoty kryterium dochodowego (odpowiednio- osoby samotnie gospodarującej lub na osobę w rodzinie). Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, świadczone w ośrodku wsparcia (art. 51 ust. 1 ups). Jeśli dochód na osobę w rodzinie mieści się w przedziale 200-250 % kryterium dochodowego ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 1 ups, to wysokość opłaty stałej wynosi [...] zł, a w przedziale powyżej 200 % opłata za posiłki wynosi [...] zł za jeden obiad.

W piśmie z dnia [...] listopada 2005 r. W.M. wskazał, że odwołuje się od decyzji z dnia: [...] czerwca 2005 i [...] listopada 2005 r. Odwołujący się podniósł, że decyzje te nie są zgodne ze stanowiskiem wszystkich stron- w szczególności Zainteresowanego. Dnia [...] listopada 2005 r. Zainteresowany przedłożył Pracownikowi Socjalnemu faktury VAT za leki w II kwartale 2005 r. Prowadząca wywiad zażądała odeń informacji- zaświadczeń od lekarzy: rodzinnego i specjalistów, o chorobach Odwołującego się i wykazu potrzebnych Mu leków. Zainteresowany podniósł, że to niezgodne z ustawą o ochronie danych osobowych; jako choremu trudno Mu samemu poruszać się po ulicy. Pracownik Socjalny podał, że to załatwi, a Zainteresowany podał potrzebne adresy. Pracownik Socjalny ograniczył się jedynie do jednej wizyty u lekarza rodzinnego. Zainteresowany ma zaplanowane wizyty u specjalistów z wyprzedzeniem 4-6 miesięcy. W wywiadzie Odwołujący się informował o licznych potrzebach- np. o opłatach za mieszkanie, światło, gaz, telefon, pobyt w DDPS, wymianie protez zębowych ([...] zł w czerwcu), zakup bielizny, odzieży, kolacje, potrzeby kulturalne. Pracownik Socjalny pouczył Zainteresowanego, że nie może otrzymać pomocy na spłatę zadłużenia u znajomych. Po 40 minutach wywiadu Pracownik Socjalny oświadczył, że jest późno i musi już iść. W.M. ocenił decyzję jako bezduszną i arogancką; wniósł o "rewizję" obu decyzji i zwrot nadpłaconych kwot.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, w zw. z art. 51 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( Dz. U. 64/04/593 ze zm.) , utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2005 r.

Motywując rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że w trakcie wywiadu ustalono, że W.M., będący osobą samotną, uzyskuje miesięczny dochód w wysokości [...] zł, oczekuje całkowitego zwolnienia z kosztów pobytu w DDPS od [...] lipca 2005 r. Osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, świadczone w ośrodku wsparcia (art. 51 ust. 1 uśr). Ośrodek wsparcia jest jednostką organizacyjną pomocy społecznej dziennego pobytu. Ośrodkiem wsparcia jest np. dzienny dom pomocy społecznej. Opłatę za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala podmiot kierujący w uzgodnieniu z osoba kierowaną, uwzględniając przyznany zakres usług. Osoby nie ponoszą opłat, jeśli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kryterium dochodowego. Szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia ustala w drodze uchwały rada powiatu lub rada gminy ( art. 97 ust. 5 ups). Dnia 19 kwietnia 2005 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr LXVII/711/IV/2005 w sprawie organizacji oraz szczegółowych zasad ponoszenia odpłatności za pobyt w dziennym domu pomocy społecznej. Osoba uzyskująca dochód w wysokości powyżej 200%-250% kryterium dochodowego określonego w ustawie, wysokość opłaty stałej wynosi 6% kosztu działalności placówki, a wysokość wydatków poniesionych na zapewnienie posiłków 100%. Osoba zobowiązana do ponoszenia odpłatności za pobyt w DDPS, w przypadkach szczególnych, związanych z trudną sytuacją finansową, spowodowaną w szczególności: stanem zdrowia osoby lub członka rodziny, ponoszeniem kosztów pobytu dla dwojga osób, korzystaniem z usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania przez inną osobę z rodziny, zdarzeniem losowym, innymi stałymi wydatkami, może być częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia opłat ( § 4 uchwały z 2005 r.). Organ I instancji usiłował ustalić, czy Odwołujący się ponosi jakieś wysokie wydatki np. związane z zakupem leków, z uwagi jednak na brak współpracy ze strony Zainteresowanego w tym zakresie, nie ustalono by w Jego sytuacji zachodziły jakieś okoliczności szczególnie uzasadniające zwolnienie z ponoszenia opłat. Skoro W.M. nie udowodnił, by w Jego sytuacji zachodziły okoliczności, mogące mieć wpływ na wnioskowane zwolnienie z ponoszenia odpłatności w DDPS, organ I instancji, biorąc pod uwagę dochód Zainteresowanego i koszty utrzymania jednego miejsca w placówce (bez wyżywienia) wynoszące [...] zł, ustalił odpłatność Strony za pobyt w placówce w wysokości [...] zł (6% kosztów) i 100 % odpłatność za wyżywienie (którego koszt w placówce wynosi [...] zł). Decyzja I instancji była zgodna z prawem.

W skardze od decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] stycznia 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, W.M. przywołał w szczególności decyzje z dnia: [...] czerwca 2005 i [...] listopada 2005 r. i chronologię zdarzeń proceduralnych. Skarżący wskazał w szczególności, że spór między Nim a organami administracji publicznej praktycznie istnieje od 1 lutego 2005 r. Uchwała z 19 kwietnia 2005 r. winna obowiązywać po upływie 14 dni od dnia opublikowania, lecz w DDPS stosowano ją od 1 lutego 2005 r. Dla Zainteresowanego kwota [...] zł miesięcznie jest istotna przy wykupowaniu leków, przy kalectwie, wywołanym postępującymi chorobami, szczególnie ostatnio zdiagnozowanej POChP. Wskazał na nieprawidłowe- zdaniem Skarżącego- postępowanie Pracownika Socjalnego. Wywiad środowiskowy sporządzono w jednym egzemplarzu. Mimo, że Skarżący przedłożył prowadzącemu wywiad imienne faktury za zakupione przezeń- niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym- leki, Pracownik Socjalny zażądał wykazu lekarzy, u których W.M. się leczy. Zainteresowany podał nazwisko lekarza rodzinnego i adres Przychodni "A.", w której się leczy. Poinformował, że te informacje podlegają ochronie jako dobra osobiste; a jeśli Pracownik Socjalny chce koniecznie, to prosi o kontakt osobisty z lekarzami specjalistami, z którymi miał i ma zarejestrowane wizyty za 3-9 miesięcy. Pracownik Socjalny jednorazowo skontaktował się z lekarzem rodzinnym, lecz po przygotowany przez lekarza rodzinnego wykaz leków, Pracownik ów nie zgłosił się do dnia wywiedzenia skargi.

W postępowaniu skargowym Skarżący złożył dalsze, obszerne pisma z dnia: [...] lutego 2006, [...] marca 2006, [...] stycznia 2007 a nadto pisma z dnia: [...] września 2006 i [...] grudnia 2006 r. Uzupełniając skargę W.M. podniósł w szczególności, że w uchwale z 2005 r. wskazane jest spisywanie protokołu w dwu egzemplarzach i "ma się to odbywać co 1 kwartał od ogłoszenia w Biuletynie Urzędowym". Skarżący wskazując, że "beztroska odsyłania moich odwołań trwa od [...] lutego do chwili obecnej", wniósł o przyznanie nawiązki [...] zł na rzecz DDPS; zwrot nadpłaconych kwot z odsetkami. Skarżący podtrzymał "wszystkie dowody winy MOPR.J, zawarte z decyzjach... z dnia [...].06.05 i późniejszych"; wskazał, że uchwała z 2005 r. obowiązuje od lipca 2005, nie zaś od [...] lutego 2005 r. Rada Miasta i Urząd Miasta zadziałały skutecznie- choć z opóźnieniem- wprowadzając dodatkową opłatę od niedołężnych starców i kalek za czas miniony. Skarżący podniósł, że co miesiąc brakuje Mu [...] zł, a nie będzie mógł korzystać z opieki w DDPS w cenie ulgowej, co dla osoby samotnej ma ogromne znaczenie. W trakcie wywiadów środowiskowych Skarżący przedłożył Pracownikowi Socjalnemu w oryginale dokumenty uprawniające do ewentualnego zwolnienia z opłat w DDPS. Zainteresowany miał być "skonfrontowany" przed Zespołem Orzekającym [SKO], lecz nie został skonfrontowany, a decyzja z [...] stycznia 2006 jest sprzeczna z decyzją z [...] października 2005 r. Do [...] marca 2006 r. nie otrzymał nowej decyzji o skierowaniu do DDPS (k. 11-12 akt sądowych). Skarżący wniósł o poważne i odpowiedzialne traktowanie klientów w celu wyegzekwowania od UM nienależnie pobranych sum od kalek i emerytów, będących pensjonariuszami DDPS, ponieważ wszystkich Polaków obowiązuje kpa i kpk (k.14 akt sądowych). W obszernym piśmie z dnia [...] stycznia 2007, złożonym na rozprawie dnia [...] stycznia 2007 r., W.M. szczegółowo przedstawił chronologię zdarzeń procesowych i podejmowanych skarg (w trybie art. 227 i nast. kpa). Skarżący wskazał, że "skarga...ma swój początek od [...].8.05, kiedy złożyłem pierwsze odwołanie do SKO na decyzję...z dnia 2005.6. [...]". Zainteresowany podniósł, że uchwała z 2005 r. była bezprawnie stosowana od [...] lutego 2005 r.; zawsze kwestionował, że wywiad środowiskowy z dnia [...] listopada 2005 r. sporządzono w 1 egzemplarzu- przed podpisaniem przez Skarżącego, na [...] stronie było wolne miejsce na [...] linijek, które po wyjściu z mieszkania Klienta wypełnił Pracownik Socjalny. Prócz wydatków, udokumentowanych oryginałami rachunków za najem i podnajem mieszkania, za prąd, gaz, telefon, umowę na dożycie z PZU (spisanych przez Pracownika Socjalnego na stronie 2), W.M. rozmawiał z Pracownikiem Socjalnym o innych wydatkach- na pranie, magiel, zakup butów, odzieży, produktów do posiłków w dni, gdy nie chodził do DDPS i kolacje (w DDPS były tylko 2 posiłki). Mimo zwyżki opłat za pobyt w DDPS w stosunku do uchwały Rady Miasta z dnia 12 stycznia 1999 r. nr VI/48/III/99 (dalej uchwała z 1999 r.), ilość biletów do teatrów, kin i na wystawy zmniejszono o 90 %. Wprowadzanie uchwały z 2005 r. przed jej uchwaleniem i ogłoszeniem, "jest wyczynem bezprecedensowym i karygodnym". Dotyczy to większości pensjonariuszy Dziennych Domów Pomocy Społecznej (ok. 300 osób przez 6 miesięcy po [...] zł). Skarżący wniósł o: zwrot nadpłacanych sum wszystkim pensjonariuszom Dziennych Domów Pomocy Społecznej za okres od [...] lutego 2005 do [...] czerwca 2005 r., wraz z odsetkami i nawiązką ca [...] zł na osobę i przeprosinami Prezydenta Miasta P.; wypłacenie Skarżącemu nadpłaconych sum za nieuwzględnienie wydatków na utrzymanie socjalno-bytowe za I, II i III kwartał 2006 r. wg rozliczenia; [...] zł odszkodowania i na zwrot wcześniej zaciągniętych pożyczek na leki i utrzymanie się przy życiu w ciągu 3 kwartałów; [...] zł rekompensaty na poprawę kaloryczności i smaku posiłków w DDPS. Skarżący oświadczył, że z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i dużo wolniejszy wzrost emerytury, z dniem [...] września 2006 r. zrezygnował z MOPR i DDPS (k. 23 w zw. z k. 41-44 akt sądowych).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił i zważył, co następuje:

1. Kontrola na organami administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, samoistny, fachowy, bezpośredni i przebiega w sformalizowanym postępowaniu, wzorowanym na procesie ( art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych- Dz.U. 153/02/1269 ze zm.; art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej ppsa; T. Woś "Postępowanie sądowoadministracyjne" Wwa 1996 s. 17-20; J.P.Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz" W.Pr. 2006 uw. 3 do art. 1). Tym samym Sąd Administracyjny nie jest upoważniony do badania w niniejszym postępowaniu szeregu zagadnień, podniesionych dopiero w postępowaniu sądowoadministracyjnym- w szczególności tych, które mogą być jedynie przedmiotem procedur wyborczych ( dla wyboru do służby publicznej osób, które skuteczniej będą zabiegać o wzrost środków na zapewnienie stałej opieki lekarsko-socjalnej dla emerytów i o należyte wykorzystanie środków już na to przeznaczanych); procedur nadzorczo- kontrolnych ( dla zbadania, czy rzeczywiście zmniejszyła się liczba biletów do teatrów, kin i na wystawy – ewentualnie z jakich przyczyn; czy posiłki są dostatecznie kaloryczne i smaczne) i zagadnień organizacyjnych ( np. wyposażenia personelu w identyfikatory). Sąd Administracyjny- zgodnie z zasadą podziału władzy- nie może rozstrzygać o zagadnieniach, które winny być przedmiotem postępowania administracyjnego, a nie zostały dotychczas rozstrzygnięte w postępowaniu dwuinstancyjnym przez organy administracji publicznej.

2. Sąd podziela ustalenia faktyczne organów obu instancji, zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Filii z dnia [...] listopada 2005 r. Ustalenia te znajdują oparcie w należycie zebranym przez organy obu instancji materiale dowodowym. Nadto Sąd ustalił, że uchwałą Rady Miasta z dnia [...] października 1999 r. nr [...] zlikwidowano DDPS w P. przy ul. [...] jako zakład budżetowy i utworzono jednostkę budżetową- Dzienny Dom Pomocy Społecznej nr [...] w P. przy ul. [...]. Z uzasadnienia tejże uchwały wynika, że w 1998 r. na utrzymanie DDPS nr [...] w P. wydano [...] zł, a dochody własne wyniosły [...] zł ( k. 30-32 akt sądowych).

Zgodnie z § 2 pkt 1 uchwały Rady Miasta z dnia 14 grudnia 1999 r. nr XV/297/III/99, źródłem środków finansowych środków specjalnych w Dziennym Domu Pomocy Społecznej nr [...], poza wymienionymi w ustawie, mogą być: odpłatność za wyżywienie podopiecznych i personelu placówek;...(k. 33 akt sądowych). Uchwałą z dnia 12 stycznia 1999 r. nr VI/48/III/99 w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w Dziennym Domu Pomocy Społecznej nr [...] w P., Os. [...], Rada Miasta na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (j.t. Dz.U. 13/96/74 ze zm.) i art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. 64/98/414- dalej dawna ups) ustaliła opłatę miesięczną w DDPS nr 3 w wysokości składającej się z: a) miesięcznej opłaty na poziomie kosztów wyżywienia, b) stałej opłaty miesięcznej, zależnej od dochodu na osobę w rodzinie. Dla klienta Domu, którego dochód na osobę mieści się w przedziale powyżej 200 %- do 250 % kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń pomocy społecznej, określonego w art. 4 ust. 1 dawnej ups, wysokość opłaty stałej wynosi 5 % owej kwoty= 17,55 zł. W uzasadnieniu owej uchwały Rada Miasta wskazała, że wprowadzenie zasady odpłatności za pobyt w lokalnej placówce opiekuńczej stanowi element współdziałania klienta pomocy społecznej z organami administracji samorządowej w rozwiązywaniu trudności i racjonalnym zaspokajaniu potrzeb. Aż do [...] kwietnia 2005 r. Rada Miasta nie podjęła odrębnej uchwały w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt w DDPS nr [...] w P. (k. 26, 36-39 akt sądowych).

3. Zgodnie z art. 52 § 1 ppsa, skargę do Sądu Administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Bezspornym w sprawie jest, że Skarżący otrzymał odpis decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. nie później niż w końcu stycznia 2005 r., lecz jej nie zaskarżył odwołaniem (k. 22 akt sądowych; art. 106 § 5 ppsa w zw. z art. 230 kpc). Skoro zatem W.M. dysponował na rozprawie odpisem decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. i otrzymał ów odpis nie później niż [...] stycznia 2005 r. (art. 231 kpc), to termin do wywiedzenia odwołania upłynął dnia [...] lutego 2005 r. o północy (art. 127 § 1 i art. 129 § 1 i 2 kpa). Skoro W.M. nie wyczerpał toku instancji, decyzja stała się ostateczną dnia [...] lutego 2005 r. (art. 15 i art. 16 § 1 kpa) i skargę w tej części (dotyczącą wysokości opłat za czas od [...] lutego 2005 do dnia [...] czerwca 2005 r.)- jako niedopuszczalną z innych przyczyn, należało odrzucić ( art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ppsa; J.P.Tarno – op. cit. s. 178 uw. 7c).

4 W doktrynie i orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszcza się analogię legis w przypadku, gdy dyrektywy językowe i systemowe jednoznacznie nie wskazują na to, że określony przepis dotyczy wyłącznie stanu faktycznego w nim wyznaczonego (argum. a contrario) a równocześnie silna argumentacja funkcjonalna pozwala przyjąć, że ustanowiona w przepisie prawnym regulacja odnosi się także do okoliczności w istotny sposób podobnych do tej, jaka została w nim opisana (przykładowo orzeczenie SN z: 30.8.1991- OSP 1992 poz.103; 28.2.1994- OSP 1/95/3; 12.6.1996- OSNC 1996 poz. 131). W doktrynie dopuszcza się nadto analogię iuris, zgodnie z którą wnioski o obowiązywaniu norm nie ustanowionych w przepisach prawnych wyprowadza się z wielu rozstrzygnięć dotyczących innych, od rozważanej kwestii, stanów faktycznych, które jednak wskazują na określony system preferencji wartości, jakimi kieruje się w swych ocenach prawodawca (Z. Radwański "Prawo cywilne- część ogólna" CH BECK 1997 s. 74-75 nb 165-166). Tego typu ostrożną analogię Sąd Najwyższy dopuszcza nawet na tle przepisów proceduralnych (przykładowo- na tle art. 394 § 1 kpc- uchwała SN z : 26.1.1999 r. – III CZP 58/98 - OSNC 6/99/107; 6.9.1994 r. – III CZP 101/94 – OSNC 2/95/124, aprobowana przez J. Gudowskiego w " Przeglądzie orzecznictwa...." – PS 4/98/93-95 uw. 32).

Wbrew zarzutom Skarżącego, nie doszło do stosowania uchwały z 2005 r.

( która weszła w życie dnia 21 czerwca 2005 r.- § 7 owej uchwały) z datą wsteczną- w szczególności od dnia [...] lutego 2005 r. Choć Rada Miasta nie podjęła przed dniem 19 kwietnia 2005 r. uchwały o odpłatności za pobyt i wyżywienie w DDPS nr [...], to Kierownik Filii mógł dnia [...] stycznia 2005 r. orzec o wysokości tych opłat, stosując analogię z § 1 ust. 1 lit. a i b, ust. 2 i ust. 3 pkt 3 tabeli uchwały Rady Miasta z dnia 12 stycznia 1999 r. nr VI/48/III/99 (dalej uchwała z 1999 r.). Skoro bowiem art. 34 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 dawnej ups przewiduje jako zasadę obowiązek zwrotu wydatków za wydatki za usługi opiekuńcze, lecznicze, pomoc rzeczową w części lub całości od świadczeniobiorcy, w przypadku, gdy dochód na osobę w rodzinie przekracza kryterium dochodowe, a gmina- w zakresie zadań własnych- określa w drodze uchwały zasady zwrotu, jak również ustala, na podstawie wywiadu środowiskowego, sytuację osoby i rodziny, i ustala, jak część wydatków, o których mowa w ust. 3 podlega zwrotowi ( art. 34 ust. 5 dawnej ups; S. Nitecki w :"Komentarz do ustawy o pomocy społecznej" Gdańsk 2001 s. 266-267 uw. 1,2a ), przeto naruszałoby zasadę równości wobec prawa ( art. 32 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.- Dz.U. 78/97/483, sprost. 28/01/319, zm. 200/06/1471) sytuacja, w której klienci korzystający z usług DDPS nr [...] zwracaliby wydatki za wyżywienie i miesięczną opłatę stałą w wysokości określonej na podstawie uchwały z 1999 r., a klienci pozostałych DDPS takich wydatków na świadczenia by nie zwracali. Zasadę tę utrzymał art. 96 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 6 ups, która weszła w życie dnia 1 maja 2004 r. (art. 161 in princ. ups). Prowadzenie i zapewnienie miejsc w ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym i kierowanie doń osób wymagających opieki, należy do zadań własnych gminy, przy czym ośrodkiem wsparcia jest m. in. dzienny dom pomocy społecznej ( art. 19 ust. 2 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 4 ups). Ustawodawca w art. 97 ust. 1 ups utrzymał jako zasadę odpłatność osób za pobyt w ośrodkach wsparcia, jeśli dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty kryterium dochodowego. Rada powiatu lub rada gminy w drodze uchwały ustala organizację oraz szczegółowe zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w ośrodkach wsparcia (art. 97 ust. 5 ups), co Rada Miasta uczyniła uchwała z 2005 r.

Za utrzymanie tej zasady w stosunku do osób korzystających z pobytu w ośrodkach wsparcia opowiada się projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej ( druk sejmowy nr 248 Sejmu V Kadencji).

Z definicji pomocy społecznej, zawartej w art. 2 ust. 1 ups nie sposób wyprowadzić wniosku, że każdy emeryt bądź rencista, skierowany do DDPS, winien korzystać z pobytu i świadczeń udzielanych w ośrodku wsparcia bez opłat. Pomoc społeczna, będąca instytucją polityki społecznej państwa, ma na celu umożliwienie (w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy) osobom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Tak pomyślana pomoc społeczna opiera się na zasadach pomocniczości i solidarności, zakotwiczonych w preambule Konstytucji RP. Z zasady pomocniczości wynika podział zadań między obywateli, stowarzyszenia, fundacje, samorządy terytorialne i państwo (art. 2 ust. 1 ustawy; W. Łączkowski "Etyczne aspekty finansowania potrzeb socjalnych ze środków publicznych" RPEiS 1/04/8; Ł. Borkowski, R. Krajewski, S. Szymański "Komentarz do nowej ustawy o pomocy społecznej" Wyd. LEGES 2004 s. 10). Jest zatem oczywiste, że osoby samotnie gospodarujące, uzyskujące dochody powyżej pewnego poziomu ( co do zasady- powyżej kryterium dochodowego- 461 zł; art. 8 ust. 1 pkt 1 ups), winny ponosić odpłatność za owe świadczenia, których szczegółowe zasady ponoszenia określiła Rada Miasta w uchwale z 1999 r. (w tym za okres od dnia [...] lutego 2005 do dnia [...] czerwca 2005 r.- objęty ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r.), a w uchwale z 2005 r. za okres po dniu [...] lipca 2005 r. Tym samym nie zachodziła w sprawie przesłanka do zwrotu "nadpłaconych kwot" za okres od dnia [...] lutego 2005 do dnia [...] czerwca 2005 r. na rzecz Skarżącego. Tym bardziej brak było podstaw do zasądzenie jakichkolwiek kwot na rzecz któregokolwiek z pensjonariuszy DDPS nr [...] bądź innych DDPS w P., bowiem Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie kontroluje jedynie decyzje administracyjne wydane wobec W.M. we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga ( art. 135 ppsa), nie zaś wobec innych osób.

5. Ustalenia poczynione w decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. i w poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. są prawidłowe i Sąd je podziela. Utrwalonym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i w doktrynie jest pogląd, że protokół wywiadu środowiskowego ma charakter dokumentu urzędowego, do którego należy stosować art. 68 § 1 i 2 kpa (wyrok NSA z: 10.11.1994 – I SA 1073/94 z glosą W. Chróścielewskiego – ST 3/97/76; 17.06.1994 r. – I SA 336/94 akceptującą glosą J.P. Tarno i M. Woźniaka- OSP 4/96/76; S. Nitecki - op. cit. s. 326). Protokół - jako dokument urzędowy- korzysta z domniemania prawdziwości ( art. 76 § 1- 3 kpa). Ani ustawa o pomocy społecznej, ani rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. 77/05/672), ani kpa nie wymagają, by protokół wywiadu środowiskowego był sporządzany w dwu wykonaniach i by jeden z egzemplarzy pozostawiać u Klienta. Uchwała z 2005 r. dwakroć wskazuje na potrzebę sporządzania rodzinnego wywiadu środowiskowego ( § 3 ust. 1 i § 4 ust. 2), milcząc na temat ilości egzemplarzy protokołu wywiadu środowiskowego bądź o potrzebie przeprowadzania wywiadu środowiskowego co kwartał. Protokół z dnia [...] listopada 2005 r. był sporządzony przez doświadczonego Starszego Pracownika Socjalnego, nie nosi żadnych śladów przeróbek czy uzupełnień- w szczególności kwestionowane przez Zainteresowanego zapisy na stronie 2 znajdują odzwierciedlenie we wskazywanych przez Skarżącego fakturach za leki.

6. Organ trafnie ocenił, że odmowa wskazania innych lekarzy, niźli lekarza rodzinnego i odmowa przedłożenia zaświadczeń lekarskich o tym, które z owych leków były konieczne dla leczenia, z powołaniem się na ochronę danych osobowych, stanowi w okolicznościach niniejszej sprawy przejaw braku współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej ( art. 11 ust. 2 ups). Jeśli Zainteresowany pragnie uzyskać świadczenie na koszt podatnika, musi liczyć się z tym, że udostępni dane lub umożliwi organowi pomocy społecznej dostęp do danych (np. chronionych tajemnicą lekarską), które organ ów będzie badał w zakresie koniecznym dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie takimi danymi była dane dotyczące wydatków na konieczne leczenie, bowiem ustalenia w tej materii stanowić mogły podstawę do zwolnienia całkowicie lub częściowo z ponoszenia opłat za pobyt w placówce ( odpowiednio- § 1 ust. 7 uchwały z 1999 r. i § 4 ust. 1 i 2 uchwały z 2005 r.). Bezsporne w sprawie jest, że Pracownik Socjalny skorzystał z informacji Zainteresowanego i skontaktował się z lekarzem rodzinnym w dniu wydania decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Skoro Skarżący wskazuje, że dopiero oczekiwał na wizyty umówione z wyprzedzeniem od dwu do dziewięciu miesięcy u specjalistów ( k. 2v, 11v akt sądowych), to nie sposób było czynić ustaleń u innych lekarzy. Okoliczności te Zainteresowany będzie mógł podnosić w ewentualnym postępowaniu o zwolnienie z ponoszenia opłat po skorzystaniu z pomocy danego lekarza specjalisty i ponoszeniem dodatkowych stałych wydatków z tym związanych (art. 106 ust. 5 zd. 2 ups). Pracownik Socjalny nie musiał zgłaszać się do lekarza rodzinnego po przygotowane po dniu [...] listopada 2005 r. zaświadczenie lekarskie, skoro w tym dniu zapadła decyzja I instancji i w interesie Zainteresowanego było, by postępowanie nie uległo dalszemu przedłużaniu ( art. 12 i art. 35 § 1 kpa). W niniejszej sprawie to na Zainteresowanym spoczywał obowiązek wykazania przesłanek do zwolnienia z ponoszenia opłat- Skarżący jest osobą samodzielnie chodzącą i aktywną życiowo, mógł zatem istotne zaświadczenie lekarskie odebrać i doręczyć organowi odwoławczemu, a wówczas Samorządowe Kolegium przeprowadziłoby dowód z tego dokumentu ( art. 136 kpa).

Nadzwyczajny, jednorazowy wydatek za wymianę protez zębowych w kwocie [...] zł w czerwcu 2005 r. ( odwołanie z dnia [...] sierpnia 2005 r.) mógł być podstawą do zmiany decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. ( obejmującej czas do [...] czerwca 2005 r.), nie zaś podstawą do zwolnienia z opłat za dalszy okres. Skarżący nie wyjaśnia, z jakich względów ponosi dwie opłaty za dwa mieszkania ([...] zł miesięcznie tytułem połowy czynszu za najem lokalu, z wynajmowanego wraz z osoba obcą – K. M.; [...] 0 zł miesięcznie tytułem połowy opłaty za lokal w Spółdzielni Mieszkaniowej) i czy możliwym jest, w ramach prawidłowego zarządu majątkiem czerpanie przezeń pożytków cywilnych z jednego z tych lokali ( art. 2 ust. 1 ups).

Zgodnie z zasadą subsydiarności, obowiązek alimentacyjny wyprzedza obowiązek pomocy społecznej ( odpowiednio – wyrok SN z dnia 03 września 1998 r. – I CKN 908/97 – OSNC 3/99/53 z glosą T. Smyczyńskiego – OSN 10/99/173, akceptowany przez M. Andrzejewskiego " Ochrona praw dziecka w rodzinie dysfunkcyjnej" Zakamycze 2003 str. 147 i nast. ). Z tej przyczyny Zainteresowany winien rozważyć, czy nie wystąpić o świadczenia alimentacyjne wobec żony T.M.( art. 130 kro), bądź wobec dorosłych dzieci: P.M., I.K. czy córki D. ( art. 128 i art. 129 § 1 i 2 kro). Przybywanie dorosłych dzieci za granicą nie czyni dochodzenia roszczeń alimentacyjnych niemożliwym a organy pomocy społecznej mogą dzielić W.M. pomocy w tej materii w ramach nieodpłatnej pracy socjalnej ( art. 6 pkt 12 i art. 106 ust. 2 ups). Za takim rozumowaniem przemawia także art. 96 ust. 1 pkt 3 ups ( uprzednio art. 34 ust. 1 pkt 3 dawnej ups), skoro małżonka i dzieci Zainteresowanego prowadzą odrębne w stosunku do W.M. gospodarstwa domowe ( odpowiednio- S. Nitecki – op. cit. s. 268-269 uw. 2c, d).

Trafnie Skarżący zarzuca, że decyzja z [...] listopada 2005 r. nie była zgodna z Jego żądaniem w tej części w której zawierała orzeczenie o ustaleniu opłaty ( pkt 2 sentencji decyzji), skoro Skarżący oczekiwał skierowania do DDPS i przyznania usług za równoczesnym zwolnieniem z opłat w całości bądź w części ( k. 11v akt sądowych – " korzystać z opieki DDPS w cenie ulgowej"). Uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy ( argum. ex. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa), a umożliwiło Skarżącemu na bieżąco korzystanie z usług DDPS mimo, że decyzja nie było jeszcze ostateczną.

Skoro zatem ustalenia organów obu instancji były prawidłowe i prawo materialne zostało zastosowane w sposób niewadliwy, przeto na podstawie art. 151 ppsa skargę w zakresie należącym do kognicji Sądu Administracyjnego należało oddalić.

7. Sąd odrzucił skargę w części dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium z dnia [...] października 2005 r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Filii z dnia [...] czerwca 2005 r., bowiem została ona wywiedziona po upływie terminu 30 dni od dnia doręczenia odpisu decyzji z dnia [...] października 2005 r. mimo, że Zainteresowany został prawidłowo pouczony o środkach i terminie wywiedzenia skargi. Zagadnienia istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sądowoadministracyjnej Sąd ważył także w zakresie, który objęty był sprawą administracyjną w okresie poprzedzającym decyzję kasatoryjną z dnia [...] października 2005 r. ( wszak była to ta sama sprawa administracyjna). Nietrafnie Skarżący dopatruje się sprzeczności między decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. i z dnia [...] października 2005 r.- o skasowaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. zadecydowały względy proceduralne, które organ I instancji naprawił przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

8. Żądanie zasądzenia odszkodowania, nawiązki, zwrotu nadpłaconych kwot wraz z odsetkami (zgłoszone przez Wnioskodawcę w postępowaniu sądowoadministracyjnym), jest w istocie żądaniem naprawienia szkody, jaka – w ocenie Skarżącego - została Mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej ( art. 77 ust. 1 Konstytucji RP ).

Zdarzenia, z których Skarżący wywodzi skutki prawne, powstały po dniu [...] września 2004 r.- wejścia w życie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy- Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 162/04/1692- dalej ustawa zmieniająca). Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej, art. 153, art. 160 i art. 161 § 5 kpa uległy uchyleniu. Uregulowania te zakładały dochodzenie odszkodowania przed Sądem Powszechnym (art. 153 § 2, art. 160 § 4 in fine, art. 161 § 5 kpa w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 sierpnia 2004 r.). W doktrynie trafnie wskazuje się, że od momentu wejścia w życie Konstytucji RP ( 17 października 1997 r.), do dnia 31 sierpnia 2002 r. treść normatywna art. 160 kpa uległa zmianie ( M. Safjan "Odpowiedzialność odszkodowawcza władzy publicznej- po 1 września 2004 r." W.Pr. 2004 s. 91- 93). Z dniem 1 września 2004 r. uległ uchyleniu art. 4201 § 1 i 2 kc, a odpowiedzialność odszkodowawczą oprzeć można na art. 417 1 § 2 kc ( G. Bieniek w: "Komentarz do kc . Zobowiązania" - tom 1 W. Pr. 2006 s. 327 uw. 120, 121, s. 347-348 uw. 23, 24).

W sprawie nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 145 § 1 kpa ani uchylenia takiej decyzji w wyniku wznowienia postępowania. W sprawie nie doszło do wydania decyzji z naruszeniem art. 156 § 1 kpa ani do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. W sprawie nie doszło też do wzruszenia decyzji w stanie nagłej konieczności na podstawie art. 161 kpa. W sprawie nie zachodzą także przesłanki zastosowania art. 287 ppsa.

Wraz z wejściem w życie Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., domniemywa się właściwość sądów powszechnych we wszystkich sprawach, z wyjątkiem ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów ( art. 177 Konstytucji). W doktrynie trafnie wskazuje się, że dla przyjęcia właściwości sądu powszechnego nie jest konieczne pozytywne określenie jego kompetencji, lecz wystarczy brak ustawy zastrzegającej kompetencję do rozpoznania sprawy przez inny sąd ( R. Lewicka "Realizacja prawa do sądu a spory kompetencyjne w świetle nowych regulacji prawnych" PiP 11/04/62; przykładowo uzasadnienia: wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10.7.2000- SK 12/99- OTK 5/00/143; postanowienia SN z 25.1.2001- I CKN 1343/00– OSNC 9/01/133; wyroku SN z 12.12.1997- I CKN 370/97- OSNC 7-8/ 98/116; postanowienia SN z: 6.4.2000- II CKN 285/00- OSNC 10/00/188; 21. 5.2002- III CK 53/02- OSNC 2/03/31). Domniemania właściwości sądu powszechnego nie usuwa określenie klauzulą pozytywną zakresu orzekania sądów administracyjnych w art. 184 zd. 1 Konstytucji, który wskazuje, że sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej.

W szeregu orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że istnieje możliwość zasądzenia odsetek od opóźnienie wypłaty należności ( z różnych tytułów) , lecz jedynie w postępowaniu przed sądem powszechnym ( odpowiednio- uchwała 7 Sędziów NSA z 5.3.2001- OPS 17/00- ONSA 3/01/100; wyrok NSA z: 29.4.1998- I SA 1713/97; wyrok WSA w Poznaniu z 18.X.2005- 4/II SA/Po 1791/03).

Także Sąd Najwyższy i Sądy powszechne w bogatym orzecznictwie wskazywały na drogę sądową przed sądem powszechnym przy powoływaniu się w pozwie na "wadliwość" decyzji organu administracyjnego ( odpowiednio- wyrok SN z: 6.2.1002- V CKN 1248/00 z aprobująca glosą R. Mastalskiego- OSP 10/02/128; 19.12.2002- II CKN 167/01; 12.3.2004- II CK 47/03; wyrok SA w Poznaniu z 5.11.2002- I ACa 841/02; postanowienie SA w Białymstoku z 3.9.2002- I Acz 664/02- OSA 3/03/8).

Poza zakresem zastosowania art. 287 ppsa, odpowiedzialność odszkodowawcza organów władzy publicznej( w tym organu samorządu terytorialnego) regulują przepisy kc ( T. Burzyński " Odpowiedzialność odszkodowawcza państwa jako skutek wyroku sądu administracyjnego" – Glosa 10/04/24 i n. ).

Skoro zatem orzekanie o odszkodowaniu ( wskazywanym przez Skarżącego w trzech postaciach) nie należy do właściwości sądu administracyjnego, przeto na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ppsa, skargę w pozostałej części należało odrzucić.

9. Jedynie na marginesie należy podnieść, że przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego ( Dz. U. 98/97/555 ze zm. ), jako dotyczące postępowania karnego w sprawach należących do właściwości sądów ( powszechnych – karnych – art 1 i art. 2 § 1 kpk), nie znajdowały zastosowania ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

/-/ I. Kucznerowicz /-/ M. Dybowski /-/ D. Rzyminiak- Owczarczak

AT