Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2762/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Sławomir Fularski, Sędzia WSA - Justyna Mazur, Protokolant ref. staż - Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi A. W. - wspólnika "W." s.c. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2014 r. w części dotyczącej kwoty 18 597, 99 gr (osiemnaście tysięcy pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych dziewięćdziesiąt dziewięć groszy) wraz z należnymi odsetkami od tej kwoty – stanowiącej wydatki związane z kwalifikowalnością uczestników projektu; 2. oddala skargę w pozostałej części.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] i [...] – wspólników spółki cywilnej "[...]." jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] o zobowiązaniu skarżących do zwrotu środków dofinansowania w kwocie 1.171.630,81 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] sierpnia 2009 r. Wojewódzki Urząd Pracy w [...] (dalej jako: WUP) zawarł ze stroną umowę o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]. Projekt realizowany był w ramach Poddziałania 8.1.1 – Wspieranie rozwoju kwalifikacji zawodowych i doradztwa dla przedsiębiorstw, Działania 8.1 - Rozwój pracowników przedsiębiorstw w regionie, Priorytetu VIII - Regionalne kadry gospodarki Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w okresie od 1 listopada 2009 r. do 28 lutego 2011 r.

Zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie głównym celem projektu było podniesienie kwalifikacji zawodowych grupy 200 dorosłych osób pracujących, zamieszkałych w woj. [...], które z własnej inicjatywy są zainteresowane nabyciem nowych, uzupełnieniem lub podwyższeniem kwalifikacji językowych i umiejętności kierowania pojazdami typu samochód ciężarowy z naczepą, autobus czy wózek widłowy.

Audyt projektu przeprowadzony przez Urząd Kontroli Skarbowej w [...] wykazał, że część wydatków poniesionych na realizację projektu była niekwalifikowalna. Zastrzeżenia ww. instytucji audytowej odnosiły się m.in. do: dokumentacji dotyczącej zarządzania i personelu projektu, kwalifikowalności uczestników projektu, rozliczeń finansowych, zakupu sprzętu na potrzeby realizacji projektu, realizacji obowiązków wynikających ze stosowania odpowiednich procedur przy wyborze dostawców i wykonawców usług oraz działań promocyjno-informacyjnych.

W związku z wynikami przeprowadzonego audytu WUP, jako Instytucja Pośrednicząca II stopnia, w dniach 17-26 lipca 2013 r. przeprowadził w projekcie kontrolę doraźną mającą na celu weryfikację dokumentacji w zakresie prawidłowej i efektywnej realizacji projektu zgodnie z umową o dofinansowanie. Weryfikacja ta potwierdziła, iż zidentyfikowane w wyniku audytu uchybienia i nieprawidłowości znajdują oparcie w kontrolowanych dokumentach. Zespół kontrolujący potwierdził, że realizacja projektu odbywała się z naruszeniem zapisów umowy o dofinansowanie projektu oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach POKL. Stwierdzone nieprawidłowości dotyczyły następujących obszarów:

zatrudniania personelu projektu w tym: koordynatora projektu, koordynatora ds. szkoleń, specjalisty ds. szkoleń, pracownika biura projektu, koordynatora ds. promocji i rekrutacji Beneficjentów Ostatecznych, koordynatora ds. monitoringu i ewaluacji,

kwalifikowalności uczestników projektu, tj. [...] [...]. oraz [...]

zakupu dodatkowych materiałów szkoleniowych na kurs języka angielskiego i przedsiębiorczości,

wydatków ponoszonych na ogrzewanie pomieszczeń projektowych,

zawyżonych kosztów zakupu papieru do drukarki/ksero oraz tonerów/ tuszy drukujących,

wyboru wykonawców z naruszeniem zasady konkurencyjności, tj. w zakresie wyboru wykonawcy kursu prawa jazdy, kursu operatora wózka widłowego oraz kursu języka angielskiego,

zakupu komputerów oraz projektora multimedialnego,

zakupu materiałów promocyjnych,

zakupu kalendarzy dla Beneficjentów Ostatecznych.

Pismem z dnia [...] października 2013 r. WUP przekazał stronie Zalecenia pokontrolne, w których wezwał do zwrotu kwoty 1.161.719,98 zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych. Dodatkowo, w wyniku weryfikacji końcowego wniosku o płatność (pismo WUP z dnia [...] grudnia 2013 r.) stwierdzono niekwalifikowalność wydatków związanych z zaangażowaniem personelu projektu i wezwano stronę do ich zwrotu (19.477,51 zł) wraz z odsetkami jak dla zaległości podatkowych.

Z uwagi na brak zwrotu wydatków niekwalifikowalnych, w dniu [...] listopada 2013 r. WUP wszczął z urzędu postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał decyzję z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] zobowiązującą [...] i [....] do zwrotu nieprawidłowo wykorzystanego dofinansowania w kwocie 1.171.630,81 zł.

W odwołaniu od tej decyzji podniesiono zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania decyzji z dnia [...] marca 2014 r. W ocenie strony błąd ten polegał na uznaniu, że:

- brak jest uzasadnienia dla utworzenia stanowisk koordynatora projektu, pracownika biura projektu, koordynatora ds. szkoleń, specjalisty ds. szkoleń oraz koordynatora ds. monitoringu i ewaluacji, podczas gdy z prawidłowej analizy wynika, iż utworzenie ww. stanowisk było niezbędne celem realizacji projektu,

- udział w projekcie: [...] [...] i [...] nie spełnia warunków kwalifikowalności, a odpowiedzialność za zakwalifikowanie osób niespełniających kryteriów spoczywa na stronie,

- zakup dodatkowych materiałów szkoleniowych na kurs języka angielskiego i przedsiębiorczości stanowi wydatek niekwalifikowalny, a działanie strony świadczy o niegospodarności planowania i wydatkowania środkami publicznymi,

- niekwalifikowalne były wydatki na: ogrzewanie lokalu użytkowanego na cele projektu, zakup papieru do drukarki i ksero oraz tonerów i tuszy,

- wybór wykonawców usług w postaci kursów prawa jazdy, kursów obsługi wózków widłowych i kursu języka angielskiego nastąpił z naruszeniem zasad konkurencyjności,

- niekonieczny był zakup komputerów i projektora multimedialnego,

- niekwalifikowalne były wydatki na zakup materiałów promocyjnych oraz kalendarzy dla Beneficjentów Ostatecznych i stwierdzenie, że Beneficjenci Ostateczni nie otrzymali materiałów promocyjnych.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ w sposób szczegółowy zaprezentował ustalony przez WUP stan faktyczny sprawy, opisując uchybienia i nieprawidłowości w realizacji projektu, stwierdzone w toku kontroli i postępowania administracyjnego.

W odniesieniu do wynagrodzenia koordynatora projektu organ II instancji wskazał, że na tym stanowisku na podstawie umowy o pracę zatrudniono [...] W umowie określono miejsce wykonywania zadań, którym miało być [...]., oraz wskazano, że praca będzie wykonywana w godz. 8-16.00 lub w godzinach ustalonych z pracodawcą, jednak w wymiarze nieprzekraczającym 8 godzin dziennie. W ramach prowadzonego postępowania ustalono jednak, że w okresie realizacji projektu [...] był również zatrudniony na podstawie umowy o pracę w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego (WORD) w [...]., gdzie wykonywał pracę w systemie dwuzmianowym, tj. I zmiana od 6:00 do 14:00 oraz II zmiana od 14:00 do 22:00.

Wobec powyższego, organ stwierdził niekwalifikowalność części wynagrodzenia [...] (w wymiarze 3 godzin za poszczególne dni), która odpowiada pracy wykonywanej jednocześnie na rzecz projektu, jak i na rzecz WORD K., oraz oszacowanemu czasowi dojazdu z [...] do [...] Organ podkreślił przy tym, że wypłata wynagrodzenia [...] za godziny, w których nie wykonywał on swojej pracy w ramach projektu jest niezgodna z art. 80 ustawy z dnia 6 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy.

Organ odwoławczy podkreślił również, że zgodnie z pkt 1 podrozdziału 3.1 Wytycznych z dnia 27 marca 2009 r., obowiązujących beneficjenta w dniu podpisania umowy o pracę z [...] oraz wypłaty wynagrodzenia, wydatek jest kwalifikowalny, o ile jest: (a) niezbędny dla realizacji projektu, (d) udokumentowany oraz (g) zgodny z odrębnymi przepisami prawa krajowego i wspólnotowego. Poniesienie wydatku na wynagrodzenie koordynatora, którego godziny pracy pokrywały się z pracą wykonywaną poza projektem oznacza, że wydatek ten nie był niezbędny dla realizacji projektu i nie miał bezpośredniego związku z celami projektu, a nawet nie został prawidłowo udokumentowany, co stanowi naruszenie Wytycznych. Dodatkowo, niezgodność z przepisami prawa krajowego tj. wskazanego powyżej naruszenia Kodeksu pracy, stanowi naruszenie podrozdziału 3.1 lit g Wytycznych.

Analogiczną argumentację organ II instancji przedstawił w odniesieniu do wynagrodzenia dla koordynatora do spraw szkoleń oraz specjalisty do spraw szkoleń. Wskazał w szczególności, że [...] zatrudniona na stanowisku koordynatora do spraw szkoleń w tym samym czasie, w którym miała realizować zadania w ramach projektu, wykonywała pracę na pełen etat na Politechnice [...]. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów strony organ podkreślił, że nie przedstawiła ona na poparcie swych twierdzeń żadnych dowodów, podczas, gdy organ I instancji uznając część tych wydatków za niekwalifikowalne dysponował obiektywnymi dokumentami.

W przypadku [...] zatrudnionego na stanowisku specjalisty ds. szkoleń po rozwiązaniu umowy z [...] organ wskazał, że w wyniku weryfikacji list obecności stwierdzono brak podpisów ww. osoby w dniach od 6 do 31 grudnia 2010 r. Wobec tego uznano za niekwalifikowalne wynagrodzenie wypłacone S. K. za nieudokumentowane dni pracy.

Odnosząc się do uznania za niekwalifikowalne wydatków na wynagrodzenie [...] zatrudnionej na stanowisku specjalisty do spraw szkoleń organ wskazał, że zakres jej zadań pokrywał się z zakresem zadań koordynatora do spraw szkoleń.

Organ dodał ponadto, że zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, zarówno koordynator do spraw szkoleń jak i specjalista do spraw szkoleń mieli być odpowiedzialni za przeprowadzenie zaplanowanych szkoleń i kursów, nadzór nad ich realizacją, opracowanie harmonogramów szkoleń i kursów oraz ich aktualizację. Jednocześnie, w budżecie projektu wskazano, iż wyłącznie 5 z 12 kursów i szkoleń zostanie zleconych podmiotom zewnętrznym, co na etapie oceny merytorycznej projektu uzasadniało wstępną kwalifikowalność wynagrodzenia zarówno koordynatora do spraw szkoleń, jak i specjalisty do spraw szkoleń. Przy tak ujętych zapisach we wniosku zakwestionowanie utworzenia dwóch stanowisk w ramach tego samego zadania merytorycznego na etapie oceny merytorycznej projektu nie było możliwe. Dopiero w wyniku kontroli doraźnej okazało się, że wszystkie szkolenia i kursy były wykonywane przez podmioty zewnętrzne.

Odnosząc się to twierdzeń strony, iż utworzenie tych dwóch stanowisk uzasadnione było znaczną ilością prowadzonych szkoleń i kursów organ wskazał, że przesłuchiwani w toku postępowania uczestnicy projektu wskazywali, że sami ustalali terminy zajęć praktycznych z poszczególnymi instruktorami.

Niekwalifikowalność wydatków na wynagrodzenie pracownika biura projektu – [...] organ odwoławczy uzasadnił wskazując, że w tym samym czasie, w którym miała ona pełnić zadania pracownika biura projektu, była studentką studiów dziennych na Wydziale Prawa [...]. o w [...] i uczestniczyła w wykładach i ćwiczeniach prowadzonych w ramach odbywanych studiów, co zostało potwierdzone listami obecności na zajęciach. Poza tym to, że ww. osoba nie wykonywała pracy na rzecz projektu wynikał z faktu, że żaden z uczestników projektu pytany o tą osobę nie potwierdził, aby zajmowała się obsługą projektu. Ponadto brak jest jakichkolwiek dowodów w dokumentacji projektowej, które by potwierdzały wykonywanie przez [...] zadań wynikających z umowy o pracę.

Następnie organ wskazał, że wydatki związane z wynagrodzeniem koordynatora do spraw promocji i rekrutacji ([...] a następnie [...]. i [...].) zostały uznane za niekwalifikowane, ponieważ zadania związane z rekrutacją uczestników począwszy od miesiąca lutego 2010 r. nie były prowadzone. Poza tym strona internetowa projektu została utworzona, a następnie systematycznie aktualizowana nie przez koordynatora, lecz przez firmę [...] Żaden z uczestników i przesłuchiwanych świadków nie wskazał też, aby którakolwiek z osób zatrudnionych na stanowisku koordynatora ds. promocji i rekrutacji kontaktowała się z nimi podczas udziału w projekcie.

Odnośnie wynagrodzeniem koordynatora do spraw monitoringu i ewaluacji organ zaznaczył, że ostatnia ankieta ewaluacyjna została przeprowadzona [...] sierpnia 2010 r. Natomiast wynagrodzenie wykonawcy dzieła wypłacone zostało za okres do 31 grudnia 2010 r. Ponadto, protokoły odbioru wykonanych prac w każdym miesiącu mają jednakową treść, a protokoły z końcowego okresu realizacji projektu wskazują na wykonanie zadań z pierwszych miesięcy. Charakter umowy o dzieło wymagał natomiast wykazania rezultatu/dzieła, jakie powstało w miesiącach wrzesień-grudzień 2010 r.

W odniesieniu do stwierdzonej niekwalifikowalności uczestników projektu organ II instancji wskazał, że za weryfikację kwalifikowalności poszczególnych osób odpowiedzialna była Komisja Rekrutacyjna. Kontrola wykazała jednak, że dwóch uczestników figurowało w ewidencji działalności gospodarczej ([...] i [...] a trzeci był pracownikiem podmiotu zależnego od beneficjenta projektu ([...] jako pracownik firmy [...]., której właścicielem posiadającym 99% udziałów była [...] będąca jednocześnie beneficjentem jako wspólnik spółki cywilnej [...]. s.c.). Zdaniem organu strona nie dokonała w żaden sposób weryfikacji ww. uczestników, która potwierdziłaby zgodność grupy docelowej ze Szczegółowym Opisem Priorytetów PO KL, tj. nie zweryfikowała, czy osoby rekrutowane to osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz czy wszystkie podmioty biorące udział w projekcie są niezależne od pracodawcy uczestnika szkolenia.

Następnie organ odniósł się do kwestii niekwalifikowalnosci wydatków związanych z zakupem dodatkowych materiałów szkoleniowych na kurs języka angielskiego i przedsiębiorczości. Wskazał, że strona zakupiła podręcznik oraz ćwiczenia do nauki języka angielskiego od firmy "[...] [...] za kwotę 15.000,00 zł brutto, podczas gdy pośrednik w tym zakupie nabył je po cenie 9 980,00 zł brutto bezpośrednio od firmy [...] Organ zaznaczył, że nie było żadnych przeszkód, aby zakupić ww. pomoce naukowe bezpośrednio w firmie [...]

Ponadto zaznaczył, że strona rozliczyła w ramach projektu dokumenty księgowe poświadczające nabycie dodatkowych materiałów szkoleniowych, którymi zgodnie z rozeznaniem cenowym miał być słownik Longan Dictionary (100 szt.), podczas gdy materiałami dostarczonymi przez firmę [...]. były - zgodnie z nazwą towaru na fakturze - dodatkowe materiały szkoleniowe na kurs i konsultacje z języka angielskiego (słowniki, CD oraz dodatkowe materiały) w liczbie 100 szt. Ustalono też na podstawie zeznań świadków, że uczestnicy szkolenia nie otrzymali żadnych z materiałów dostarczonych przez powyższą firmę.

Z kolei w trakcie odbywania kursu przedsiębiorczości, uczestnicy otrzymali podręcznik do nauki przedsiębiorczości, tj. "Podstawy przedsiębiorczości". Na podstawie wyjaśnień wykonawcy szkolenia firmy P. ustalono jednak, że wykonawca dostarczył stronie jeden egzemplarz materiałów szkoleniowych wraz z wersją elektroniczną w celu ich powielenia. W związku z powyższym, żadne materiały szkoleniowe wykazane na fakturze wystawionej przez firmę [...] (tj. zgodnie z nazwą towaru na fakturze - dodatkowe materiały szkoleniowe na szkolenie z zakresu przedsiębiorczości (Własna firma, Czas na Przedsiębiorczość) nie zostały przekazane uczestnikom szkolenia.

Za prawidłowe organ odwoławczy uznał również ustalenia dotyczące niekwalifikowalności części wydatków poniesionych na ogrzewanie lokalu użytkowanego na cele projektu. Wskazał w tym zakresie, że zgodnie z umową użyczenia z dnia 2 listopada 2009 r. [...]. oddała do bezpłatnego użytkowania w celach realizacji projektu pomieszczenie w [...] przy ul. [...]. Zgodnie z zapisami przedmiotowej umowy biorący pomieszczenia w użyczenie zobowiązał się do pokrywania 60% wszystkich kosztów ponoszonych na ogrzewanie pomieszczeń biurowych i lokalu użytkowego. Powierzchnia lokali oddanych w użyczenie wynosiła 40 m2, przy czym całkowita powierzchnia lokalu użytkowego wynosiła 427 m2 powierzchni użytkowej, co wskazuje, że powierzchnia podlegająca użyczeniu na cele projektu stanowiła tylko niecałe 10% powierzchni całego lokalu. W tej sytuacji za kwalifikowalne mogły zostać uznane wydatki nie przewyższające wskaźnika określonego jako stosunek powierzchni lokali oddanych w użyczenie w celu realizacji projektu do całkowitej powierzchni lokalu użytkowego.

W odniesieniu do wydatków dotyczących zakupu papieru do drukarki/ksero oraz tonerów/tuszy drukujących organ powołał się na szacunkowe wyliczenia ilości papieru, jaka została zużyta w ramach projektu, dokonane przez audytorów UKS.

Następnie wskazał, że wybór wykonawców kursu prawo jazdy, jak i kursu obsługi wózków widłowych odbył się z naruszeniem zasady konkurencyjności, ponieważ:

- przewodniczącym Komisji Przetargowej przy wyborze wykonawców tych kursów był [...] pełniący funkcję koordynatora projektu, jak również pełniący funkcję prokurenta samoistnego spółki[...] której wspólnikiem posiadającym 99% udziałów jest [...] która jako wspólnik spółki cywilnej [...]. wraz z [...] była beneficjentem projektu.

- adres spółki [...] był tożsamy z adresem biura projektu,

- kwoty wskazane w ofertach firmy [...] oraz w zawartych umowach są identyczne z kwotami określonymi już w pierwotnej wersji wniosku o dofinansowanie.

Organ wskazał ponadto, że wybór oferty nastąpił pomimo niespełnienia warunków udziału w postępowaniu dotyczącym kursu obsługi wózków widłowych. Warunkiem było bowiem posiadanie statusu instytucji szkoleniowej w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2010 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. [...]. Sp. z o.o. została zaś wpisana do rejestru tych instytucji szkoleniowych w dniu [...] lutego 2010 r., podczas gdy oferta tej firmy złożona została w dniu [...] lutego 2010 r.

Wykonawca szkolenia nie posiadał też żadnego potencjału organizacyjnego i kadrowego - sale na zajęcia teoretyczne oraz plac manewrowy zostały wynajęte od strony na podstawie umowy najmu. Przeprowadzenie zajęć teoretycznych oraz praktycznych zostało zaś zlecone instruktorom z innych ośrodków szkoleniowych na podstawie umowy o dzieło. Dodatkowo stwierdzono szereg nieprawidłowości w zakresie zgodności realizacji zleconych kursów z zapisami zapytań ofertowych oraz przepisami prawa, m.in. rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27.10.2005 r. w sprawie szkoleń, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierujących pojazdami (Dz. U. nr 217, poz. 1830).

Organ odwoławczy wskazał również, iż w wyniku działań strony doszło do naruszenia zapisów dotyczących obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców. Znajdujące się w dokumentacji zamówienia potwierdzenia odbioru zapytań ofertowych potwierdzają jedynie samą czynność odbioru, jednak z uwagi na brak daty na danym potwierdzeniu nie można stwierdzić, kiedy zostało ono odebrane i czy zostało to dokonane przed końcowym terminem składania ofert. Ponadto, zarówno na etapie procedury kontradyktoryjnej prowadzonego postępowania kontrolnego, jak i na etapie postępowania dowodowego, strona nie przedłożyła żadnych dokumentów potwierdzających, że zapytanie zostało dostarczone potencjalnym wykonawcom z zachowaniem wszystkich wymogów.

W odniesieniu do wydatków na kurs języka angielskiego organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w tym zakresie materiał dowodowy potwierdza naruszenie przez stronę zapisów dotyczących obowiązku wysłania zapytania ofertowego do co najmniej 3 potencjalnych wykonawców z uwagi na:

- brak dat na potwierdzeniach odbioru zapytań ofertowych,

- fakt, że na potwierdzeniu odbioru zapytania ofertowego przez [...]. widnieje data 8.03.2010 r.,

- brak daty na ofercie złożonej przez [...] w [...]

Wyjaśniając powody zastosowanej korekty w odniesieniu do wydatków poniesionych na ww. kurs organ wyjaśnił, że Instytucja Pośrednicząca II stopnia ma prawo do nałożenia korekty finansowej w wysokości 100% poniesionych nieprawidłowo wydatków. Taryfikator korekt finansowych stanowiący załącznik nr 11 do Zasad finansowania POKL z dnia 24 grudnia 2012 r. umożliwia natomiast stosowanie korekty w niższej wysokości, co w odniesieniu do rangi stwierdzonego uchybienia jest korzystniejsze dla Beneficjenta. Tym samym określając wysokość korekty zastosowano wskaźnik procentowy wynikający z ww. taryfikatora w wysokości 25% wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia.

Następnie organ odniósł się do zakwestionowanych wydatków na zakup dwóch laptopów i projektora multimedialnego podzielając w tym zakresie stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji WUP.

Zastrzeżeń organu odwoławczego nie wzbudziło również uznanie za niekwalifikowalne części wydatków poniesionych na zakup papieru oraz tuszy i tonerów do drukarek.

W odniesieniu do wydatków poniesionych na zakup materiałów promocyjnych organ – powołując się na przesłuchania uczestników projektu – wskazał, że nie otrzymali takich materiałów (za wyjątkiem kilku osób, które otrzymały notatnik A4). Ponadto uczestnicy nie mieli świadomości, jakie materiały promocyjne powinni otrzymać. W trakcie okazania przedmiotów wchodzących w skład zestawu promocyjnego świadkowie nie potwierdzili otrzymania któregokolwiek z nich. Ponadto w trakcie oględzin audytorom nie okazano, za wyjątkiem jednej tabliczki informacyjnej wewnątrz budynku, w którym mieściło się biuro projektu w [...], żadnego z zakupionych materiałów służących oznakowaniu miejsc prowadzenia projektu, tj. rollbanerów, tabliczek na drzwi informujących o realizacji projektu.

Kontrolerzy UKS przeprowadzili również czynności sprawdzające w firmie, która wystawiła faktury za materiały promujące projekt, tj. w firmie [...]., w trakcie których przedsiębiorca nie potrafił udzielić informacji, jaki asortyment został przekazany Beneficjentowi w ramach wystawianych faktur. Sprzedawca nie posiadał również dowodów zakupu towarów i produktów mogących stanowić pokrycie dla asortymentu wskazanego na fakturach.

Analogiczną argumentację przedstawiono w odniesieniu do niekwalifikowalności wydatków za zakup kalendarzy dla Beneficjentów Ostatecznych.

W skardze skarżące – tak jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji – podniosły zarzuty błędnego ustalenia stanu faktycznego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji.

W ocenie skarżących organ naruszył art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zaniechanie przeprowadzenia dowodów (w tym w szczególności przesłuchania świadków i strony). Poza tym skarżące podniosły zarzut naruszenia art. 79 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów z przesłuchań świadków, których zeznania stanowią podstawę wydanej decyzji i pozbawienie strony możliwości wzięci udziału w przeprowadzaniu tych dowodów.

W uzasadnieniu skargi skarżące podjęły polemikę z ustaleniami organu wskazując w pierwszym rzędzie, że w uwagi na znaczą liczbę uczestników, niezbędnym było utworzenie zakwestionowanych przez organ miejsc pracy – koordynatora projektu, pracownika biura projektu, koordynatora ds. szkoleń, specjalisty ds. szkoleń oraz koordynatora ds. monitoringu i ewaluacji. Strona podkreśliła, że WUP zdawał sobie sprawę z chęci utworzenia przez beneficjenta ww. stanowisk pracy i zaakceptował te ustalenia bez zastrzeżeń na etapie zatwierdzania wniosku o dofinansowanie.

Odnośnie koordynatora projektu [...] wskazano, że przez cały okres zatrudnienia brał on czynny udział w realizacji projektu i prawidłowo wypełniał nałożone na niego zadania. W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje kwestia, w jakich godzinach i w jakich dniach praca ta była świadczona, a także, czy koordynator posiadał inne miejsce zatrudnienia. Wykonywaniu obowiązków koordynatora nie stało również na przeszkodzie zatrudnienie na podstawie umowy cywilno-prawnej. Z samego charakteru takiego zatrudnienia wynika bowiem, iż nie był on obciążony "sztywnymi" godzinami pracy, gdyż umowy cywilno-prawne charakteryzują się swobodną możliwością kształtowania czasu pracy. Podkreślono ponadto, że brak informacji na temat zmiany godzin pracy nie świadczy jeszcze o tym, iż zmian takich nie było – organ nie poczynił jednak żadnych ustaleń, aby to wyjaśnić. W ocenie skarżących organ oparł swoje ustalenia wyłącznie na dokumentacji Beneficjenta i korespondencji z WORD [...] w którym [...] był zatrudniony bez dokonania innych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności nie przeprowadzono przesłuchania strony oraz [...] co do zakresu świadczonych przez niego obowiązków, ich miejsca i czasu.

Analogiczne zarzuty podniesiono w stosunku do kwalifikowalności wydatków na wynagrodzenie koordynatora do spraw szkoleń. Także w tym zakresie organ nie poczynił stosownych ustaleń. Uznał wydatki za niekwalifikowalne wyłącznie na podstawie dokumentacji Beneficjenta i korespondencji z Rektorem Politechniki [...] (w odniesieniu do [....] oraz na podstawie braku podpisów na liście obecności (w odniesieniu do [...]

W przypadku pracownika biura projektu – [...] – skarżące podniosły dodatkowo, że praca w charakterze pracownika biura nie kolidowała z zajęciami na uczelni. Nie wszystkie bowiem zajęcia na uczelni były obowiązkowe, a te zajęcia które mają taki status można było "odrobić" w innym terminie np. w weekendy. Ponadto okoliczność, że [...]. nie była znana części osób uczestniczących w szkoleniach nie świadczy o tym, że nie wykonywała ona w sposób prawidłowy swojej pracy.

W przypadku koordynatorów projektu: [...]., [...] i [...] skarżące – poza wskazaną powyżej argumentacją dotyczącą elastyczności zatrudnienia na podstawie umowy cywilnoprawnej i braku informacji o zmianie godzin pracy – podniosły, że organ nie wykazał żadnymi dowodami braku realizacji kolportażu ulotek i plakatów informujących o projekcie. O skuteczności promocji przedsięwzięcia i realizacji tego zadania świadczyć może chociażby ilość kursantów, która wzięła udział w szkoleniach.

Kwestionując stanowisko organu odnośnie braku uzasadnienia dla utworzenia stanowisk koordynatora do spraw szkoleń oraz specjalisty do spraw szkoleń skarżące stwierdziły, że konieczność stworzenia tych stanowisk wynikała z potrzeby usprawnienia organizacji pracy przy tak znacznej ilości Beneficjentów Ostatecznych (200 osób), otrzymujących wsparcie w ramach trzech szkoleń i kursów, co łącznie dało liczbę 600 usług.

W odniesieniu do niekawlifikowalności wydatków związanych ze stanowiskiem koordynatora do spraw monitoringu i ewaluacji skarżące podniosły natomiast, że czynności wykonywane przez osobę zatrudnioną na tym stanowisku były niezbędne nie tylko w początkowym okresie realizacji projektu, lecz również w czasie jego trwania i podsumowania.

Dalej – odnosząc się do stwierdzonego naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze wykonawcy usługi prowadzenia kursu prawa jazdy oraz kursu obsługi wózków widłowych – skarżące podniosły, że okoliczność, iż do realizacji powyższych kursów wybrany został wykonawca [...]. w żaden sposób nie może jeszcze uzasadniać naruszenia tej zasady. Z ustaleń pokontrolnych poczynionych w odniesieniu do tych kursów wynika, że w przedstawionej przez stronę dokumentacji znajdowały się zapytania ofertowe wraz z potwierdzeniami odbioru zapytań przez inne podmioty. Beneficjent nie może odpowiadać za to, że podmioty do których skierowane zostały zapytania nie zawierają daty i opatrzone są nieczytelnym podpisem. Nie może odpowiadać również za to, iż nikt oprócz [...] nie złożył w terminie oferty za wykonanie kwestionowanych kursów. Poza tym strona podkreśliła, że organ nie wskazał w żaden sposób, że jakikolwiek wpływ na wybór podmiotu realizującego ww. kursy miała okoliczność, że [...] była wspólnikiem [...]. Osoba ta nie pełniła w tej spółce żadnych funkcji związanych z jej reprezentacją. Z kolei [...] który był członkiem komisji dokonującej wyboru oferty pełnił co prawda funkcję prokurenta w [...]., jednak w okresie sprawowania funkcji przewodniczącego komisji prokura ta została zawieszona.

Dodatkowo skarżące wskazały, że zamówienie zostało udzielone podmiotowi, który spełniał kryteria zapytania ofertowego, ponieważ w czasie realizacji szkoleń [...] była wpisana do rejestru instytucji szkoleniowych, posiadała odpowiednie zaplecze.

W odniesieniu do niekwalifikowalności wydatków w związku z wyborem wykonawcy kursu języka angielskiego skarżące podniosły, że skierowały w tym zakresie zapytania ofertowe do wymaganej liczby podmiotów. Bez znaczenia pozostaje w tym zakresie okoliczność, że zapytania te nie zawierały dat odbioru przez potencjalnych wykonawców, czy też zawierały nieczytelne podpisy.

Skarżące zakwestionowały również uznanie za niekwalifikowalne wydatków na zakup materiałów szkoleniowych z zakresu języka angielskiego i przedsiębiorczości.

Następnie wskazały, że wszelkie zamówione przez beneficjenta materiały reklamowo-promocyjne objęte fakturami wystawionymi przez [...] zostały dostarczone i wykorzystane przez Beneficjentów Ostatecznych. Zestawy promocyjne zostały wydane kursantom, co potwierdzali oni własnoręcznym podpisem przy okazji rozpoczęcia kursu. Niemożność rozróżnienia materiałów promocyjnych przez świadków nie może obciążać beneficjenta i w żaden sposób nie wskazuje, iż materiały te nie zostały przygotowane i użyte.

W odniesieniu do niekwalifikowalności wydatków na papier oraz tusze i tonery skarżące stwierdziły, że organ nie uwzględnił w tym zakresie faktu, iż Beneficjent korzystał z tych rzeczy nie tylko na potrzeby prowadzonej korespondencji, czy listy obecności. Skarżące drukowały bowiem pomoce naukowe i dydaktyczne (podręczniki, testy, broszury) dla 200 uczestników programu. Ponadto organ nie uwzględnił tego, że znaczna część papieru oraz tonerów do drukarek została zużyta w celu wykonywania kserokopii dokumentów przynoszonych przez uczestników programu oraz do bieżącej obsługi programu przez Beneficjenta.

Następnie skarżące odniosły się do stanowiska organu kwestionującego kwalifikowalność do udziału w projekcie [...] i [...].. Wskazały, że [...] zatrudniony był jako konwojent w [...].. na pełny etat i było to jego główne miejsce pracy, natomiast okoliczność, iż [...]. oraz [....] zarejestrowani byli w ewidencji działalności gospodarczej jako osoby prowadzące działalność gospodarczą nie było znane Beneficjentowi w chwili przyjmowania ich na szkolenie, jak też w jego trakcie.

W ocenie skarżących za równie błędne należało uznać wnioski organu odnośnie rozliczenia całkowitych kosztów ogrzewania lokalu użyczonego jej na potrzeby realizacji projektu. Przedstawione przez Beneficjenta rozliczenie tych kosztów było uzasadnione panującymi warunkami atmosferycznymi.

Na koniec skarżące odniosły się do uznanego za niekwalifikowalny zakupu komputerów i rzutnika multimedialnego. Podkreśliły w tej kwestii, że komputery te były niezbędne do realizacji projektu. Z kolei zakup rzutnika nie powinien zostać uznany za niekwalifikowalny jedynie z tego powodu, że zadania z zakresu szkolenia zostały zlecone podmiotom zajmującym się profesjonalnie działalnością szkoleniową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W związku z treścią m.in. art. 1 § 1 i § 2 oraz art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., funkcją sądownictwa administracyjnego jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia w części.

Na wstępie wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie środki przekazane stronie na realizację projektu, z których poniesiono wydatki uznane za niekwalifikowalne, były przekazane zarówno w 2009 r., jak i w roku 2010. Oznacza to, że do zwrotu środków, z których poniesione zostały wydatki objęte zaskarżoną decyzją mają zastosowanie dwie ustawy o finansach publicznych, tzn.: dla środków przekazanych beneficjentowi w 2010 r. właściwe są przepisy ufp 2009, natomiast dla środków przekazanych i wydatkowanych do dnia 31 grudnia 2009 r. mają zastosowanie przepisy ufp 2005. Jak trafnie zauważono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepisy ww. ustaw o finansach publicznych (art. 208 ust 1 ufp z 2005 r. i art. 184 ufp z 2009 r.) zawierały analogiczne regulacje odnośnie zwrotu przez beneficjenta środków, które zostały wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Do obowiązujących procedur, o których mowa w art. 208 ufp 2005 i odpowiednio w art. 184 ufp 2009 należą: Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, oraz umowa o dofinansowanie projektu z dnia [...] sierpnia 2009 r. wraz z aneksami. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. umowy beneficjent zobowiązał się stosować Wytyczne podczas realizacji projektu. Zgodnie zaś z § 3 ust. 4 ww. umowy, wprowadzonym aneksem z dnia [...] marca 2010 r. do umowy, strona zobowiązała się do stosowania aktualnych Wytycznych. Ponadto, zgodnie z § 30 ww. umowy, w sprawach nieuregulowanych zapisami umowy beneficjent zobowiązał się stosować odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, a także odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwych aktów prawa krajowego.

W ocenie Sądu organ prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego zarówno jeśli chodzi o przepisy powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaw o finansach publicznych z 2005 r. i 2009 r., jak i przepisy Wytycznych w wersjach obowiązujących w 2009 r. i w 2010 r. Warto zaznaczyć, że zastosowanie tych przepisów nie było w toku postępowania kwestionowane przez stronę skarżącą. Jej uwagi i zastrzeżenia odnosiły się jedynie do uchybień w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy, a więc naruszeń przepisów k.p.a.

Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze Sąd wskazuje, że podziela stanowisko organu co do niekwalifikowalności wydatków poniesionych na wynagrodzenia osób zatrudnionych na stanowiskach: koordynatora projektu, koordynatora ds. szkoleń, specjalisty ds. szkoleń, pracownika biura projektu, koordynatora ds. promocji i rekrutacji Beneficjentów Ostatecznych, koordynatora ds. monitoringu i ewaluacji.

Kwestia niekwalifikowalności całości lub części wydatków na wynagrodzenia tych osób została bardzo szczegółowo omówiona zarówno w uzasadnieniu decyzji organ I jak i II instancji w nawiązaniu do istniejącego materiału dowodowego, którego strona w żaden sposób nie podważyła. Jako zupełnie pozbawione podstaw należało bowiem ocenić stanowisko skarżących sprowadzające się do polemiki z ustaleniami organu poczynionymi na podstawie obiektywnych dokumentów. Za równie niezasadne należało uznać żądanie skarżących co do przesłuchania w charakterze świadków osób, które zostały zatrudnione na ww. stanowiskach. Skoro ze zgromadzonych w sprawie dokumentów w postaci list obecności jednoznacznie wynika, że osoby te wykonywały pracę dla innego pracodawcy i w innym miejscu ([...]., [...] bądź też inne zajęcia ([...]. brała udział w zajęciach na uczelni) w tym samym czasie, w którym miały wykonywać pracę na rzecz projektu, za którą otrzymywały wynagrodzenie, to przesłuchanie ich na tę okoliczność byłoby bezcelowe.

Analogicznie należało ocenić argumentację skarżącej co do pozostałych wynagrodzeń uznanych za niekwalifikowalne. W przypadku [...] zatrudnionego jako koordynator do spraw szkoleń niekwalifikowalność wydatków wynikała z obiektywnie dostrzegalnego braku jego podpisów na liście obecności. Z kolei w przypadku [...] zatrudnionej na stanowisku specjalisty do spraw szkoleń przeprowadzone postępowanie kontrolne wykazało, że zakres jej zadań pokrywał się z zakresem zadań koordynatora do spraw szkoleń. Niezależnie od tego część zadań, które miała wykonywać [...] pokrywał się z czynnościami wykonywanymi faktycznie przez inne osoby wykonujące na rzecz projektu usługi szkoleniowe.

W treści skargi podkreślono, że organ posiadał wiedzę o tym, że ww. osoby są zatrudnione na stanowiskach i okoliczności tych nie kwestionował. Zdaniem skarżących jest to argument podważający uznanie wydatków na wynagrodzenia dla tych osób za niekwalifikowane. W ocenie Sądu jest to jednak założenie błędne z następujących powodów:

W czasie gdy ww. stanowiska były zgłaszane organ rzeczywiście nie kwestionował zasadności ich utworzenia. Nie było bowiem do tego podstaw biorąc pod uwagę treść wniosku, rozmiary projektu (ilość prowadzonych szkoleń i kursów) oraz zakres obowiązków, które osoby zatrudnione na tych stanowiskach miały wykonywać. Na etapie kontroli wykonania projektu okazało się jednak, że wszystkie zadania realizowane w ramach projektu zostały zlecone podmiotom zewnętrznym. Pierwotne założenie było zaś zgoła odmienne – skarżące zakładały, że tylko pięć z dwunastu tych zadań zostanie zrealizowane przez takie podmioty. Okazało się więc, że większość obowiązków przewidzianych do wykonania dla ww. osób pokrywało się z obowiązkami przejętymi przez firmy zewnętrzne. Ustalenia organów w tym zakresie nie zostały przez skarżące podważone w przekonujący sposób. Jedyna podjęta przez skarżące próba podważenia tych ustaleń sprowadzała się w istocie do prostego zanegowania stanowiska organu.

Za prawidłowe należało uznać stanowisko organu w odniesieniu do osób zatrudnionych na stanowiskach koordynatora do spraw promocji i rekrutacji oraz koordynatora do spraw monitoringu i ewaluacji. W przypadku pierwszego z tych stanowisk ustalono bowiem ponad wszelką wątpliwość – powołując się na zebrany materiał dowodowy – że rekrutacja uczestników projektu odbywała się w okresie od [...] grudnia 2009 r. do [...] stycznia 2010 r. Ostatnia faktura dotycząca zadań promocyjnych została natomiast wystawiona w dniu [....] lutego 2010 r. Należało zatem przyjąć, że od marca 2010 r. koordynator do spraw promocji i rekrutacji nie wykonywał swoich zadań, lecz pomimo tego pobierał wynagrodzenie. Należy też dodać, że przeprowadzona kontrola doraźna projektu wykazała, iż strona internetowa projektu została utworzona, a następnie aktualizowana nie przez koordynatora, lecz przez zewnętrzną firmę L. Ponadto żaden z uczestników i przesłuchiwanych świadków nie wskazał, aby którakolwiek z osób zatrudnionych na stanowisku koordynatora ds. promocji i rekrutacji kontaktowała się z nimi podczas udziału w projekcie.

W przypadku niekwalifikowalności części wydatków na wynagrodzenie koordynatora do spraw monitoringu i ewaluacji zatrudnionego na umowę o dzieło, organ prawidłowo ustalił, że ostatnia ankieta ewaluacyjna została przeprowadzona [...] sierpnia 2010 r. Natomiast wynagrodzenie wykonawcy dzieła [...] wypłacone zostało za okres do [...] grudnia 2010 r. Z charakteru umowy o dzieło wynikała natomiast konieczność wykazania rezultatu (dzieła) również za okres wrzesień-grudzień 2010 r. Niewykazanie tego rezultatu pracy koordynatora do spraw monitoringu i ewaluacji powinno zostać dostrzeżone przez skarżące. Poza tym powinny one dostrzec, że protokoły z końcowego okresu realizacji projektu wskazują na wykonanie zadań z pierwszych miesięcy.

Zamierzonego przez skarżące skutku nie mogło przynieść twierdzenie, że niektóre osoby zatrudnione na ww. stanowiskach świadczyły pracę na rzecz projektu w inne dni, przy jednoczesnym niewskazaniu, jakie to miały być dni. Jeżeli taka sytuacja faktycznie miała miejsce to skarżące powinny na jej potwierdzenie przedłożyć stosowne dokumenty, tym bardziej, że już od dnia doręczenia ustaleń poczynionych w toku kontroli UKS w [...] znały zarzucane im uchybienia. Tytułem przykładu wskazać należy na twierdzenia skarżących odnośnie świadczenia przez [...]. pracy na stanowisku w inne dni, niż te, w których brała udział w zajęciach na uczelni. Skoro skarżące powołują się na taką okoliczność to powinny ją wykazać, tj. wskazać chociażby, jakie to były dni i poprzeć to twierdzenie jakimkolwiek dowodem. Tego jednak – jak podkreślono powyżej – ani w odniesieniu do stanowiska zajmowanego przez [...]., ani żadnego innego zakwestionowanego przez organ stanowiska, skarżące nie zrobiły.

Sąd nie kwestionuje tego, że to na organie – zgodnie z przepisami k.p.a. – spoczywał obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1). W ocenie Sądu jednak organ wywiązał się z tego obowiązku należycie oceniając kwalifikowalność wydatków na zakwestionowane wynagrodzenia.

Za zupełnie niezrozumiały w powyższym kontekście należy uznać zarzut skarżących dotyczący tego, że organ dokonał kluczowych ustaleń w sprawie bazując na dokumentach pochodzących właśnie od skarżących. Podkreślić należy, że domagając się uznania zakwestionowanych wydatków za kwalifikowane, skarżące musiałyby zanegować treść tych dokumentów, a więc zaprzeczyć dokumentom, które same wytworzyły.

Dodać w tym miejscu należy, że skoro organ na podstawie m.in. przedłożonych przez skarżące dokumentów dokonał konkretnych ustaleń, to przesłuchanie osób, których te dokumenty dotyczyły na okoliczności z tych dokumentów jednoznacznie wynikające byłoby zbędne. To "zaniechanie" organu co do przeprowadzenia wspomnianych przesłuchań nie stanowiło uchybienia przepisom postępowania, lecz znajdowało oparcie w treści art. 78 § 2 k.p.a, zgodnie z którym organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu m.in. wtedy, gdy żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy.

Jedynym mankamentem przeprowadzonego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie było, to że skarżące nie zostały dopuszczone do przeprowadzenia dowodów na Komendzie Policji w [...] Uchybienie to nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. Gdyby bowiem skarżące kwestionowały wnioski powzięte podczas tych czynności, to winny wnioskować o ponowne przeprowadzenie określonych dowodów w ich obecności. Takich wniosków brak. W złożonych zastrzeżeniach do protokołu pokontrolnego zawarto jedynie ogólną polemikę z ustaleniami organu, bez wskazania które dowody przyjęte do rozstrzygnięcia przez organ strona podważa oraz bez wskazania przeciwdowodów w tym zakresie.

Podsumowując tę część rozważań wskazać należy, że niekwalifikowalność części lub całości wydatków na poszczególne wynagrodzenia pracowników projektu została przez organ przekonująco uzasadniona. Przeprowadzona kontrola wykazała, że stanowiska te były we wskazanym przez organ zakresie zbędne, gdyż obowiązki części zatrudnionych na nich osób były dublowane, a cześć osób pobrała wynagrodzenia, chociaż nie świadczyło pracy. Zaznaczyć przy tym należy, że organ nie kwestionował wykonania projektu, lecz koszt, jakim zostało to osiągnięte.

Za równie nieuzasadnione należało uznać zarzuty skarżących dotyczące uznania za niekwalifikowalne wydatków na materiały promocyjne. Przeprowadzona kontrola oraz zgromadzone w jej toku dowody jednoznacznie potwierdzają wnioski organu I i II instancji. Wskazać tu należy w szczególności na pisemne wyjaśnienia złożone Instytucji Audytującej przez uczestników projektu oraz zeznania przesłuchanych świadków, z których wynika, iż nie otrzymali oni żadnych materiałów promocyjnych (za wyjątkiem kilku osób, które otrzymały notatnik A4). Ponadto uczestnicy nie mieli świadomości jakie materiały promocyjne powinni otrzymać. W trakcie okazania przedmiotów wchodzących w skład zestawu promocyjnego świadkowie nie potwierdzili otrzymania któregokolwiek z nich. Poza tym w trakcie oględzin skarżące nie okazały w zasadzie żadnego z zakupionych materiałów służących oznakowaniu miejsc prowadzenia projektu, tj. rollbanerów, tabliczek na drzwi informujących o realizacji projektu. Co równie istotne S., tj. przedsiębiorca który wystawiał faktury za materiały promujące projekt nie potrafił udzielić informacji jaki asortyment został przekazany skarżącym w ramach wystawianych faktur.

Należy co prawda odnotować, że w aktach sprawy znajdują się listy potwierdzające odbiór materiałów promocyjnych podpisane przez uczestników poszczególnych kursów. Nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że przedmiotowe listy zostały sporządzone w sposób ogólny, tj. wskazują na datę, podpis oraz jakiego kursu dotyczą jednak ani w tytule ani w swej treści nie wymieniają przekazywanych materiałów. poza tym jak wynika z protokołów zeznań Beneficjentów Ostatecznych podpisując odbiór materiałów promocyjnych pozostawali oni w przekonaniu, że podpisują listę obecności bowiem wygląd przedmiotowych dokumentów był niemal identyczny.

Wobec powyższego zarzuty skarżących podniesione w zakresie niekwalifikowalnosci wydatków na materiały promocyjne stanowiły jedynie polemikę z ustaleniami organu znajdującymi oparcie w ww. dowodach.

Identyczne wnioski należało wywieść w odniesieniu do niekwalifikowalności wydatków na zakup kalendarzy. Także w tym przypadku Beneficjenci Ostateczni nie potwierdzili faktu otrzymania tych przedmiotów.

W odniesieniu do uznania za niekwalifikowalne wydatków na zakup dodatkowych materiałów szkoleniowych do nauki języka angielskiego i przedsiębiorczości, Sąd także nie podzielił zarzutów skargi. Postępowanie dowodowe wykazało bowiem, że skarżące zakupiły podręczniki i ćwiczenia do języka angielskiego po zawyżonej cenie od firmy pośredniczącej, chociaż nie było przeszkód aby dokonać tego zakupu taniej, bezpośrednio u wydawcy. Na podstawie wyjaśnień oraz zeznań świadków stwierdzono też, iż żadne materiały szkoleniowe wskazane na fakturze nr [...] z dnia [...] maja 2010 r. wystawionej przez [...]., która materiały te miała dostarczyć, nie zostały przekazane uczestnikom projektu. Przedmiotowych materiałów nie przedstawiły też skarżące pomimo wystosowania w tym zakresie wezwania przez Instytucję Audytową.

Sąd za zasadne uznał stanowisko organu co do uznania za niekwalifikowalne wydatków na zakup papieru do drukarki oraz tonerów i tuszy drukujących. Organ I instancji przedstawił w tym zakresie wyczerpujące i szczegółowe wyliczenia, które zostały zaakceptowane przez organ odwoławczy. Co warte podkreślenia wynik tych wyliczeń został powiększony o 50% i wynikało z niego, że skarżące w ramach projektu zużyły 21.000 kart papieru. Ta szacunkowa ilość papieru wystarczająca do realizacji projektu stanowiła w zaokrągleniu 18,5% ilości zakupionej. Analogicznie należało obliczyć ilość tuszy i tonerów drukujących, które wystarczały do realizacji projektu. Wobec tego wydatki poniesione na zakup pozostałej części zasadnie uznano za niekwalifikowalne. Istotny dla oceny kwalifikowalności wydatków na sporządzanie wydruków pozostawał też fakt zlecania przez skarżące usług drukowania firmie zewnętrznej przy jednoczesnym ponoszeniu wydatków na sporządzanie wydruków we własnym zakresie.

W odniesieniu do zarzutów dotyczących kosztów rozliczenia ogrzewania pomieszczenia wykorzystywanego na cele projektu podzielić należy stanowisko organu. Wyliczenia przeprowadzone w tym zakresie przez organ I instancji i podtrzymane następnie przez organ odwoławczy są w tym zakresie prawidłowe. Wskazać należy, że zgodnie z art. 713 k.c. biorący do używania ponosi zwykłe koszty używania rzeczy użyczonej. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem użyczenia była natomiast część budynku biurowego o powierzchni 40 m2, a nie cały budynek o powierzchni 427 m2. Zatem skarżąca powinna ponieść koszty ogrzewania jedynie w odniesieniu do użyczonej rzeczy (części budynku).

Za bezzasadne należało uznać zarzuty skarżącej dotyczące kwalifikowalności wydatków za zakup laptopów oraz projektora multimedialnego. Twierdzenia skarżących w tym zakresie nie podważają w żaden sposób ustaleń i wniosków organu. Z tych wynika natomiast jednoznacznie, że w lutym 2010 r. dwa z zakupionych laptopów zostały zabezpieczone jako dowód rzeczowy w postępowaniu prowadzonym przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] Z uwagi na fakt, iż większa część zadań w projekcie realizowana była w roku 2010, a więc bez wykorzystania zabezpieczonego sprzętu, jego zakupu nie można było uznać za niezbędny do realizacji celów projektu. Tym samym wydatki poniesione na zakup ww. laptopów nie miały bezpośredniego związku z celami projektu i prawidłowo zostały uznane za nieracjonalne i nieefektywne.

W odniesieniu do rzutnika multimedialnego organ równie trafnie stwierdził, że jego zakup nie miał charakteru niezbędnego do realizacji projektu. Stwierdzenie to uzasadnia fakt, że wszystkie zadania w ramach realizowanych kursów zostały zlecone podmiotom zewnętrznym zajmującym się profesjonalnie działalnością szkoleniową, a warunkiem udzielenia zamówienia było zapewnienie odpowiedniego potencjału organizacyjnego. Pod tym pojęciem należy natomiast rozumieć wszystko, co przyczyni się do zapewnienia prawidłowej realizacji wyznaczonego zadania. Chodzi tu zatem o posiadane doświadczenie, odpowiednie przygotowanie merytoryczne, odpowiednie zasoby kadrowe ale również odpowiednie zaplecze techniczne, tj. pomieszczenia i sprzęt.

Odnosząc się do kwestii naruszenia zasady konkurencyjności przy wyborze oferty na przeprowadzenie kursu prawa jazdy oraz kursu obsługi wózka widłowego wskazać należy, że stanowisko orzekających w sprawie organów jest zasadne. Przypomnienia wymaga w tym miejscu, że w ramach realizacji projektu, Beneficjent udzielił zamówienia na przeprowadzenie ww. kursów powiązanej z nią osobowo [...]., chociaż na podstawie Wytycznych w wersji z dnia 27 marca 2009 r. zobowiązany był do ponoszenia wydatków zgodnie z zasadą konkurencyjności określoną w umowie o dofinansowanie (Rozdział 3, Podrozdział 3.1 pkt 8). Wskazać też należy, że na podstawie § 20 umowy o dofinansowanie w przypadku realizacji zamówień przekraczających równowartość 14 tys. euro skarżące były natomiast zobowiązane do przestrzegania następujących reguł:

zobowiązuje się do wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, o ile na rynku istnieje trzech potencjalnych wykonawców danego zamówienia; równocześnie beneficjent zobowiązany jest do zamieszczenia na swojej stronie internetowej (o ile posiada taką stronę) oraz w swojej siedzibie powyższego zapytania ofertowego; zapytanie ofertowe powinno zawierać w szczególności opis przedmiotu zamówienia, kryteria oceny oferty oraz termin składania ofert;

w przypadku gdy pomimo wysłania zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców Beneficjent otrzyma tylko jedną ofertę, uznaje się zasadę konkurencyjności za spełnioną;

Beneficjent wybiera najkorzystniejszą spośród złożonych ofert w oparciu o ustalone w zapytaniu ofertowym kryteria oceny; wybór oferty jest dokumentowany protokołem, do którego załączane są zebrane oferty;

kryteria oceny, o których mowa w pkt 3 mogą określić wymagania dotyczące zatrudnienia osób niepełnosprawnych, bezrobotnych lub osób, o których mowa przepisach o zatrudnieniu socjalnym; kryterium może dotyczyć również wyboru ofert tylko złożonych przez podmioty ekonomii społecznej;

wszelkie czynności związane z realizacją zamówienia beneficjent dokonuje w formie pisemnej, przy czym dla udokumentowania czynności innych niż zawarcie umowy i sporządzenie protokołu z wyboru najkorzystniejszej oferty, dopuszczalna jest forma elektroniczna i faks;

w przypadku gdy Beneficjent stwierdzi, że na rynku nie istnieje trzech potencjalnych wykonawców może zostać wezwany - na wniosek Instytucji Pośredniczącej, Instytucji Wdrażającej (Instytucji Pośredniczącej II stopnia) lub organów kontrolnych - do przedstawienia uzasadnienia wskazującego na obiektywne przesłanki potwierdzające jego stwierdzenie.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że pomiędzy Beneficjentem a [...] istniało powiązanie osobowe. [...]. prokurent [...] był jednocześnie koordynatorem projektu i przewodniczącym Komisji Przetargowej. [...] wspólnik spółki I. posiadający 99% udziałów była zaś jednocześnie wspólnikiem spółki cywilnej W. - będącej Beneficjentem. Wykonawcę zlecenia z Beneficjentem łączył również ten sam adres, pod którym prowadzą działalność gospodarczą tj. [...] ul. [...]. Okoliczności tych skarżące nie kwestionują. Bezsporne jest również to, że w momencie rozpoczęcia postępowania ofertowego skarżące miały świadomość istnienia powiązań z podmiotem ubiegającym się o zlecenie.

W związku z powyższym zasadnie uznano, że skarżące naruszyły zasadę konkurencyjności, wobec czego wydatki na ww. kursy powinny być uznane za niekwalifikowalne. Wskazać bowiem należy, że za elementy ogólnej zasady konkurencyjności uznaje się zasadę uczciwości oraz zasadę równości (równorzędności podmiotów) w zakresie odnoszącym się do traktowania wykonawców, do których adresowana jest konkretna oferta na realizację określonego w niej zamówienia. Ma to podstawowe znaczenie z punktu widzenia jego finansowania ze źródła, którym są środki publiczne, a w konsekwencji gwarantowania wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych z tego właśnie źródła. W tym też kontekście, nie można tracić z pola widzenia tego wymiaru funkcjonowania omawianej zasady, który odnosi się do istnienia rzeczywistych, czy też nawet potencjalnych powiązań (osobowych, kapitałowych) między zamawiającym i potencjalnym wykonawcą zamówienia, które mogłoby zakłócić albo nawet tylko tworzyć ryzyko zakłócenia wolnego i równego dostępu do zamówień finansowanych ze środków publicznych. Istotę oraz sens tak rozumianej zasady konkurencyjności, a także jej cel podważa więc sytuacja taka jak ta, która zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Kierowanie przez beneficjenta projektu finansowanego ze środków publicznych, jako zamawiającego, pisemnej oferty na wykonanie konkretnego zadania w ramach tego projektu do podmiotu, z którym jest on powiązany osobowo, nie może być ocenione inaczej, jak tylko naruszenie zasady konkurencyjności we wskazanym powyżej jej rozumieniu.

Podkreślić należy, że podmioty zewnętrzne (niepowiązane z zamawiającym) pozbawione są możliwości pozyskania wiedzy na temat specyfiki danego zamówienia, czy wpływu na dobór kryteriów oceny ofert, podczas gdy podmioty ściśle powiązane, taką możliwość mają. Dzięki tym powiązaniom [...] mogła nabyć wiedzę o tym, jak w odpowiedzi na zapytanie ofertowe, skonstruować należało ofertę, aby została ona uznana za najkorzystniejszą.

Ponadto o naruszeniu zasady konkurencyjności świadczy również fakt, że zamówienie zostało udzielone podmiotowi, który nie spełniał warunków określonych w zapytaniu ofertowym, tj. nie posiadał wpisu do rejestru instytucji szkoleniowej oraz nie posiadał odpowiedniego zaplecza organizacyjnego i kadrowego. Podkreślić też należy, że już w złożonej ofercie [...] w celu potwierdzenia spełnienia warunków określonych w zapytaniu ofertowym wskazała konkretne pojazdy należące do Beneficjenta (zamawiającego), które następnie zostały od niej wynajęte. Ponadto kwoty wskazane w przedłożonej ofercie w zakresie poszczególnych kursów były identyczne z kwotami zaplanowanym przez Beneficjenta w budżecie wniosku o dofinansowanie.

W związku z powyższym za zupełnie gołosłowne należy uznać twierdzenia skarżących jakoby zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdzał w żaden sposób, aby [...] miała możliwość pozyskania wiedzy na temat specyfiki zamówienia, czy wpływu na dobór kryteriów oceny ofert, ani by jej pozycja była w jakikolwiek sposób uprzywilejowana względem innych oferentów.

Za trafny natomiast należało uznać pogląd skarżących, że brak dat na zapytaniach ofertowych potwierdzających, kiedy dana oferta dotarła do potencjalnego wykonawcy usługi (kursu prawa jazdy i obsługi wózka widłowego) nie wystarcza do stwierdzenia, że wydatki w tym zakresie były niekwalifikowalne. Skarżące nie ponoszą bowiem odpowiedzialności za brak tych podpisów, gdyż nie mają wpływu na to, czy podmiot do którego wyślą zapytanie ofertowe opatrzy ją podpisem i datą otrzymania. Natomiast obowiązkiem strony, który nie został dopełniony było posiadanie dowodów na to, że taka oferta została w ogóle wysłana do określonej w § 20 umowy o dofinansowanie liczby podmiotów. Skarżące nie potrafiły też wykazać, kiedy takie zapytania zostały do tych podmiotów wysłane.

Powyższe wnioski co do potwierdzenia wysłania ofert do co najmniej trzech podmiotów należy odnieść również do kursu języka angielskiego. W przypadku tego kursu ustalono, iż potwierdzenia odbioru zapytań ofertowych nie zawierają daty, natomiast na potwierdzeniu odbioru zapytania ofertowego [...] w [...]. widnieje data wskazująca na odbiór po terminie składania ofert i po dacie podpisania umowy z wykonawcą. Ponadto oferta złożona przez [...] w [...]. nie zawierała daty potwierdzającej jej wpływ do zamawiającego. Co ważne, skarżące pomimo pisemnego wezwania, nie okazały audytorom rejestru korespondencji wychodzącej ani przychodzącej. Z tych względów zasadnie uznano, że okazane dokumenty nie potwierdzają, że skarżące przesłały zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców w sposób umożliwiający im złożenie oferty w wyznaczonym terminie. To uchybienie formalne stanowiło podstawę do zastosowania Taryfikatora korekt finansowych stanowiącego załącznik nr 11 do Zasad finansowania POKL z dnia 24 grudnia 2012 r. Dzięki temu możliwe było zastosowanie niższej korekty wynoszącej 25% wydatków kwalifikowanych dla danego zamówienia. Zdaniem Sąd w przedstawionym przypadku organ zasadnie uznał, że ze względu na skalę stwierdzonego naruszenia nie było podstaw do wymierzenia korekty w wysokości 100% ww. wydatków i zastosował taryfikator.

Przechodząc do wyjaśnienia powodów uchylenia części zaskarżonej decyzji przypomnieć należy, że zgodnie z dokumentami programowymi, tj. Szczegółowym Opisem Priorytetów PO KL (SzOP) grupę docelową w projektach realizowanych w Poddziałaniu 8.1.1. PO KL wsparcie mogło być skierowane do pracujących osób dorosłych, z wyłączeniem osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Zadaniem skarżących było zatem zweryfikowanie zgłaszających się osób, celem zrekrutowania do projektu osób uprawnionych. Narzędziem służącym weryfikacji były m.in. deklaracja uczestnictwa, formularze zgłoszeniowe.

Niekwalifikowalność wydatków na uczestnictwo w projekcie [...] (uczestnik kursu prawo jazdy kat. C+E, obsługi wózków widłowych oraz kursu przedsiębiorczości) organ uzasadnił tym, że w momencie przystąpienia do projektu, tj. w dniu podpisania umowy o uczestnictwo w projekcie – 19 lutego 2010 r. był on pracownikiem firmy [...] Wspólnikiem posiadającym 99% udziałów w tej spółce [...] (a więc uprawnionym do samodzielnego powoływania organu zarządzającego) była zaś [...] będąca jednocześnie Beneficjentem jako wspólnik spółki cywilnej [...] s.c. Na tej podstawie organ doszedł do przekonania, że pomiędzy podmiotem realizującym projekt, a pracodawcą wymienionego uczestnika istniała wyraźna zależność o charakterze prawnym i faktycznym przejawiająca się w tożsamości osoby wspólnika [...] i [...] – [...] Ponadto [...] koordynator projektu był wówczas prokurentem samoistnym w firmie [...] Taka sytuacja była zdaniem organu sprzeczna z zapisami Szczegółowego Opisu Priorytetów, w myśl których wszystkie podmioty biorące udział w realizacji projektu są niezależne od pracodawcy uczestnika szkolenia. Tym samym ww. osoba nie powinna zostać zakwalifikowana do objęcia wsparciem w ramach projektu, a wydatki związane z jej uczestnictwem w szkoleniach nie mogą zostać uznane za kwalifikowalne.

W ocenie Sądu uznanie wydatków poniesionych na uczestnictwo w projekcie [...] nie zostało należycie uzasadnione. Organ nie wykazał w szczególności, w czym przejawiała się zależność podmiotu realizującego projekt, a więc [...] od pracodawcy uczestnika projektu, tj. [...] W ocenie Sądu powołanie się w tej kwestii przez organ na fakt posiadania przez jedną z Beneficjentek niemal 100% udziałów w firmie będącej pracodawcą jednego z Beneficjentów Ostatecznych nie jest wystarczające. Organ wyrażając takie stanowisko nie uwzględnił bowiem, że podmioty te (w ramach spółki cywilnej jej wspólnicy) prowadzą odrębną działalność gospodarczą. Poza tym ich powstanie i funkcjonowanie regulują różne reżimy prawne – kodeks spółek handlowych i kodeks cywilny.

Podobnie należało ocenić kwestię "zależności" podmiotu realizującego projekt od pozostawania na stanowisku prokurenta [...] [...] będącego jednocześnie koordynatorem projektu. Również w tym przypadku – nie uznając nawet zasadności stanowiska skarżących odnośnie zawieszenia prokury na czas realizacji projektu – twierdzenie, iż beneficjent był zależny od pracodawcy jednego z Beneficjentów Ostatecznych, było przedwczesne.

W odniesieniu do niekwalifikowalności wydatków poczynionych na uczestnictwo w projekcie [...] wskazać należy, że dokumentacja potwierdzająca spełnienie warunków kwalifikowalności zawiera zaświadczenie o zatrudnieniu ww. osoby w firmie [...]. na podstawie umowy zlecenia od dnia [...] lutego 2010 r. bez określenia okresu jej obowiązywania. W ocenie organu w tym stanie rzeczy Komisja Rekrutacyjna powinna sprawdzić, czy [....] nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej. Zdaniem Sądu wyrażone przez organ oczekiwanie, było nieuzasadnione, tym bardziej jeśli zważy się, iż wymóg ten należałoby odnieść nie tylko do tej osoby, lecz do każdego z dwustu Beneficjentów Ostatecznych. Poza tym skarżące nie mogły odpowiadać za podanie fałszywych danych przez osoby zgłaszające udział w projekcie.

Sąd uznał, że zaświadczenie o zatrudnieniu [...] nie musiało wzbudzić zastrzeżeń Komisji Rekrutacyjnej, bowiem jego treść nie wskazywała – ani nawet nie sugerowała – tego, że osoba ta prowadzi działalność gospodarczą. W tej sytuacji zarzut organu co do niedostatecznego sprawdzenia, czy faktycznie [...] nie prowadził działalności gospodarczej był zbyt daleko idący. Takie wymaganie organu wykracza poza ramy należytej staranności przy ocenie rekrutacji osób biorących udział w szkoleniu. W ocenie Sądu skarżące dopełniły wymaganej od nich staranności w powyższym zakresie poprzez zamieszczenie na swojej stronie internetowej regulamin kwalifikowania Beneficjentów Ostatecznych. W tej sytuacji stanowisko organu zarzucające skarżącym brak bliżej niesprecyzowanej szczególnej staranności przy kwalifikowaniu uczestników projektu jest zatem nieprawidłowe.

W przypadku niekwalifikowalności wydatków poniesionych na uczestnictwo w projekcie [....] Sąd przyznaje rację orzekającym w sprawie organom. Kwalifikując tego uczestnika do udziału w projekcie Komisja Rekrutacyjna nie zachowała bowiem należytej staranności. Dokumentacja potwierdzająca spełnienie warunków kwalifikowalności zawiera zaświadczenie o zatrudnieniu ww. osoby w firmie [...]. s.c. W przedmiotowym zaświadczeniu nie wskazano formy zatrudnienia, a jedynie wymiar pełnego etatu. W tej sytuacji Komisja Rekrutacyjna powinna sprawdzić, czy osoba zgłaszająca swój udział w programie, nosząca takie samo nazwisko i imię jak część nazwy spółki cywilnej, z której pochodzi jej zaświadczenie o zatrudnieniu, nie figuruje w rejestrze działalności gospodarczej. W ocenie Sądu zatem wydatki poniesione na uczestnictwo w projekcie [...] zasadnie zostały uznane za niekwalifikowalne. Pomimo tego zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona również w zakresie tego uczestnika projektu. Wydatki na uczestnictwo w projekcie [...] i [...] zostały bowiem określone w jednej pozycji tabeli i nie można było dokonać ich rozdzielenia na poszczególnych (dwóch) uczestników projektu. W tej sytuacji Sąd zobowiązany był do uchylenia zaskarżonej decyzji w odniesieniu do uznania za niekwalifikowalne zarówno wydatków na uczestnictwo w projekcie [...]., jak i [...]

W ocenie Sądu uznanie za niekwalifikowalne powyższych wydatków na uczestnictwo w projekcie [...] oraz [...] (a także [....] w konsekwencji określenia wydatków w jednej pozycji) naruszało art. 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. również

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c oraz art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.