Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 632/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1, art. 61 ust. 2 pkt 1 - 3
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędziowie: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka – Ostrowska (spr.), Sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant: asystent sędziego Marcin Jarecki, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Ł. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w Domu Pomocy Społecznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] Kierownik Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. - ustalił odpłatność wnoszoną przez Ł. Z. (zwany dalej: wnioskodawcą, stroną, skarżącym) za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej w G., w następujący sposób:

od 1 września 2012 r. do 30 września 2012 r. w kwocie 2.631,56 zł;

od 1 października 2012 r. do 30 listopada 2012 r. w kwocie 1.691,40 zł miesięcznie;

od 1 grudnia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. w kwocie 2.650 zł;

od 1 stycznia 2013 r. do 31 stycznia 2013 r. w kwocie 2.126,64 zł;

od 1 lutego 2013 r. do 28 lutego 2013 r. w kwocie 2.505,88 zł;

od 1 marca 2013 r. w kwocie 2.840 zł.

Pismem z dnia 23 lutego 2015 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. Kierownik Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania, w sprawie zmiany powyższej decyzji z dnia 25 kwietnia 2013 r. ustalającej odpłatność za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej w G. z tym uzasadnieniem ,że wzrosły koszty utrzymania w Domu Pomocy Społecznej.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] wydaną z powołaniem się na przepisy art. 163 k.p.a., art. 6 pkt 3, pkt 4, pkt 11, pkt 14, pkt 15, art. 8, art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61 ust. 1, ust. 2, art. 106 ust. 5, art. 110 ust. 7, ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 823), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 823) , Kierownik Działu Usług Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. - działający z upoważnienia Prezydenta Miasta L. - zmienił swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] w sprawie ustalenia odpłatności stronie za pobyt syna – S. Z. w Domu Pomocy Społecznej w G. w ten sposób, że w okresie od 30 kwietnia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r. opłata wynosi 103,30 zł a od maja 2015 r. opłata wynosi 3.099 zł.

Uzasadniając wydaną decyzję, organ I instancji wskazał, że podstawę wszczęcia postępowania stanowiła zmiana średniego miesięcznego kosztu utrzymania w Domu Pomocy Społecznej w G., która od kwietnia 2015 r. wynosi 3.5019 zł (zarządzenie Nr [...] Starosty G. z dnia [...] marca 2015 r.). Z uwagi na fakt, że strona jest zobowiązana do wnoszenia opłat za pobyt syna w pełnej wysokości średniego kosztu utrzymania w domu pomocy społecznej, zmiana powołanego stanu prawnego nakłada obowiązek wszczęcia postępowania. Organ I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne:

- strona mieszka wraz z matką Z. Z. przy ul. [...] w L. w mieszkaniu stanowiącym własność jego matki, lecz prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania w wysokości 1/2 łącznych kosztów tj. około 500 zł miesięcznie,

- strona jest właścicielem mieszkania przy ul [...] w L., które nie jest wynajmowane i ponosi stałe koszty utrzymania tego mieszkania,

- wydatki ponoszone przez stronę, wynosiły w lutym 2015 r. - 2.001 zł, w marcu 2015 r. - 2.786,92 zł , w wydatkach tych uwzględniono również spłatę zobowiązań finansowych zaciągniętych z tytułu pożyczek, kredytów, spłata karty kredytowej (w lutym 2015 r. 550 zł, w marcu 2015 r. 430 zł),

- strona jest zatrudniona w A S.A. [...] na stanowisku [...], jej wynagrodzenie za pracę w lutym 2015 r. wynosiło kwotę 6.744,32 zł , zaś w marcu 2015 r. kwotę 5.267,42 zł,

- w ciągu 12 miesięcy, pracodawca wypłacił stronie świadczenia pieniężne jednorazowo to jest: 27 czerwca 2014 r. w kwocie 8.642,36 zł, 28 sierpnia 2014 r. w kwocie 2.876,33 zł, 28 listopada 2014 r. w kwocie 4.278,80 zł, 14 stycznia 2015 r. w kwocie 4.771,48 zł,

- matka – J. C. wnosi opłatę za pobyt małoletniego S. Z. w Domu Pomocy Społecznej w wysokości 420 zł miesięcznie.

Uzyskany przez stronę dochód organ I instancji rozliczył zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej i po pomniejszeniu dochodu uzyskiwanego przez stronę o kwotę 630 zł tytułem alimentów świadczonych na rzecz syna S. Z., przekazywanych matce dziecka – J. C., dochód strony wynosił: w lutym 2015 r. 7.838,40 zł, a w marcu 2015 r. - 6.361,50 zł. Wymieniony dochód przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej o 6.212,40 zł w miesiącu lutym i o kwotę 4.735,50 zł w miesiącu marcu. Wobec tego przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej w ocenie organu I instancji upoważniał do zmiany decyzji w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt syna strony w Domu Pomocy Społecznej w G.

Strona wniosła odwołanie od decyzji pierwszo-instancyjnej , zarzucając nieuczciwie potraktowanie go przez organ i domagał się "przedstawienia" dokumentów przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w L.

Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze L. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach decyzji ostatecznej organ odwoławczy przytoczył brzmienie przepisów art. 61 ust. 1-2 ustawy o pomocy społecznej , określającego krąg i kolejność podmiotów zobowiązanych do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej oraz sposobu określania wysokości tychże opłat. Organ wskazał ,że gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych na ten cel wydatków, co wynika z art. 61 ust.3 ustawy o pomocy społecznej . Natomiast z art. 103 ust.2 tej ustawy wynika, że kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu, wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej. Z przedstawionych regulacji wynika zatem, że pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny, a obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust.2 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy kreuje decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, o której mowa w art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Umowa, o której mowa w art. 103 ust. 2 ustawy nie jest wyłącznym źródłem obowiązku ponoszenia opłat przez te osoby w domu pomocy społecznej. Celem umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązaniowego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty wnoszonej przez zobowiązane osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustawowo ustalony. Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy, powinien zatem zostać określony w decyzji o ustaleniu wysokości opłaty za pobyt wydanej na podstawie art. 59 ust. 1. Zatem wynikający z art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej obowiązek ustalenia opłaty w drodze decyzji administracyjnej obejmuje nie tylko określenie ogólnej kwoty opłaty miesięcznej, ale także osoby lub osób zobowiązanych do jej uiszczenia.

Organ II instancji wskazał dalej ,że krąg osób, na których może spoczywać według kolejności obowiązek wnoszenia opłaty za pobyt bliskich w domu pomocy, wynika z art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej kolejności na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Obowiązek wnoszenia opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Przy czym z obowiązku tego zwolnieni są małżonek, zstępni i wstępni, których dochód nie przekracza 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Ponadto kwota dochodu po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium (odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub osoby w rodzinie). Organ odwoławczy przytoczył treść art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, wedle którego za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów poprzedzających złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony.

Kolegium przytoczyło też przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga zgody strony. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ustalił, że w sprawie nastąpiła zmiana przepisu prawa stanowiąca zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej podstawę do zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]. W tym zakresie wskazało na zarządzenie Starosty G. z dnia [...] marca 2015 r. Nr [...] (Dziennik Urzędowy Woj. D. z [...] r., poz. [...]) , którym ustalono średni koszt utrzymania mieszkańca Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G. na rok 2015 w wysokości 3.519 zł. Zgodnie z § 3 tego zarządzenia, weszło ono w życie z dniem podjęcia, z mocą od następnego miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zostało opublikowane. Wobec tego zmiana w przepisach prawa miejscowego, dotycząca ustalenia wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej uprawniała – w ocenie Kolegium - organ I instancji do zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] określającej wysokość odpłatności ponoszonej przez stronę za pobyt w domu pomocy społecznej jego syna.

Organ odwoławczy w całości podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji. Wyjaśnił dalej ,że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka nie więcej niż 70 % tego dochodu. Odwołując się do definicji dochodu zawartej w art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy wskazał, że dochód strony w lutym 2015 r. wynosił 6.744,32 zł, a w marcu 2015 r. - 5.267,52 zł. W ciągu 12 miesięcy uzyskał on jednorazowe świadczenie pieniężne tj.: 27 czerwca 2014 r. w kwocie 8.642,36 zł, 28 sierpnia

2014 r. w kwocie 2.876,33 zł, 28 listopada 2014 r. w kwocie 4.278,80 zł, 14 stycznia 2015 r. w kwocie 4.771,48 zł, które organ I instancji rozliczył zgodnie z przepisem art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Następnie po odliczeniu kwoty 620 zł alimentów świadczonych na rzecz syna S. Z. ustalono, że w lutym 2015 r. dochód strony wynosił 7.838,40 zł , a marcu 2015 r. stanowił kwotę 6.361,50 zł. Dochód ten, przekracza zatem 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, która wynosi 1.626,00 zł (542,00 zł x 300%) o kwotę 6.2012.40 zł w miesiącu lutym 2015 r. i o kwotę 4.735,50 zł w miesiącu marcu 2015 r.

Kolejno organ odwoławczy wskazał ,że przedstawiciel ustawowy małoletniego S. Z. wnosi opłatę w kwocie 420 zł miesięcznie, co nie pokrywa całkowicie kosztów pobytu w placówce, który od 2015 r. wynosi - 3.519 zł. Natomiast oprócz strony osobami z kręgu osób zobowiązanych do zapłaty za pobyt S. Z. w domu pomocy społecznej jest jego matka J. C. oraz w dalszej kolejności dziadkowie dziecka , lecz osoby te nie zostały zobowiązane do wnoszenia opłaty z uwagi na sytuację dochodową. W świetle powyższych okoliczności w konkluzji Kolegium uznało ,że organ I instancji prawidłowo ustalił i dokonał zmiany odpłatności dla strony, która stanowi różnicę pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej (3.519 zł), pomniejszoną o opłatę wnoszoną przez przedstawiciela ustawowego małoletniego S. Z. (420 zł).

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której skarżący podniósł zarzut nieuwzględnienia przez organ takich okoliczności jak to , że wysyła do MOPS miesięcznie i dobrowolnie kwotę 200 – 300 zł., płaci alimenty w kwocie 630 zł , jego dziewczyna jest w ciąży , zaś on leczy się w poradni [...]. Na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. skarżący złożył do akt sprawy pismo procesowe, w którym powołując się na przepisy ustawy o pomocy społecznej podtrzymał w całości żądania i twierdzenia skargi. W szczególności zarzucił organowi, że pominął rolę oraz możliwości finansowe matki jego syna obciążając opłatami w całości skarżącego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze L. wniosło o jej oddalenie skargi , podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wraz z uzasadniającą je argumentacją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że kognicja sądu administracyjnego ogranicza się wyłącznie do badania legalności zaskarżonych aktów administracyjnych, rozumianej jako zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego , o czym stanowi przepis art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz.1647 ze zm. ). Z przepisu tego wynika zasada, według której sąd administracyjny nie rozstrzyga spraw administracyjnych należących do kompetencji organów administracji publicznej, a jedynie kontroluje legalność ich aktów i czynności. A zatem negatywna ocena zaskarżonych do sądu administracyjnego decyzji, pod kątem zgodności z prawem powoduje konieczność wyeliminowania ich z obrotu prawnego i ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwe organy z uwzględnieniem wytycznych zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku, , co wynika z art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm. ) ( zwanej dalej p.p.s.a.). Wskazać również należy ,że rozstrzygając daną sprawę, sąd administracyjny nie jest skrępowany wyartykułowanymi w skardze zarzutami i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych danej sprawy, o czym stanowi art.134 § 1 p.p.s.a.

Oceniając zatem wyłącznie pod takim kątem zaskarżoną decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził ,że nie jest ona obarczoną wadą , skutkującą koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego , wydano ją bowiem po poprawnie przeprowadzonym postępowaniu i zastosowano przepisy prawa materialnego zgodne z przedmiotem sprawy.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 2015 r. poz. 163) , która przewiduje ,że jedną z form pomocy społecznej jest skierowanie i umieszczenie w domu pomocy społecznej osoby wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, o czym stanowi art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący uzyskał pomoc we wskazanej formie poprzez umieszczenie jego syna w domu pomocy społecznej, co nie oznacza jednak, że obowiązek roztaczania nad nim opieki przeniesiony został z członków rodziny na gminę. Osoba zobowiązana do alimentacji osoby umieszczonej w placówce nie została bowiem, poprzez zagwarantowanie stałej opieki w placówce, zwolniona ze swoich obowiązków nałożonych na nią przede wszystkim z mocy właściwych przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Podkreślić w tym miejscu należy ,że przejęcie przez pomoc społeczną obowiązku sprawowania faktycznej całodobowej opieki nad osobą jej wymagającą ma wyłącznie na celu przeciwdziałanie takim sytuacjom, w których brak możliwości sprawowania w sposób fizyczny tej opieki przez rodzinę mógłby doprowadzić do utraty życia osoby niepełnosprawnej lub w zaawansowanym wieku w warunkach poniżej godności ludzkiej. Pomoc społeczna wyręcza w takim wypadku rodzinę, zważyć jednakże trzeba, że nie zastępuje jej całkowicie w wykonywaniu obowiązków sprawowania opieki. Pobyt w domu pomocy społecznej jest bowiem odpłatny. Jak stanowi art. 17 ust. 1 pkt 16 ustawy o pomocy społecznej do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu. Zadania te, jako własne, pokrywane są ze środków publicznych znajdujących się w budżecie gminy. Jest oczywiste, że realizacja zadań gminy wymagających wydatków z budżetu gminnego wymaga działania w sposób zgodny z prawem, efektywny i oszczędny. Nie jest więc dopuszczalne ponoszenie wydatków z budżetu gminy na opłatę za pobyt mieszkańca domu pomocy społecznej, która to opłata może zostać poniesiona przez jego rodzinę. Należyte i odpowiadające celom pomocy społecznej wydaje się wtedy wsparcie ze strony administracji publicznej polegające na odciążeniu takiej rodziny od obowiązków osobistego świadczenia opieki nad jednym z jej członków poprzez zapewnienie stałej, profesjonalnej , lecz odpłatnej opieki w placówce.

Zgodnie bowiem z art. 60 ust. 1 ustawy pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji wójt (burmistrz, prezydent miasta) gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). W art. 61 ust. 1 ustawy określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w omawianym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tym rozwiązaniu jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Taki podział obowiązków jest nawiązaniem do zasady subsydiarności. Jeżeli przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka nie jest w stanie samodzielnie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek spoczywa na jego małżonku oraz zstępnych przed wstępnymi. Zobowiązanie to oparte jest zatem na więzach pokrewieństwa.

W przepisie art. 61 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o pomocy społecznej wskazano natomiast reguły, według których są ustalane opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, które powinny wnosić zobowiązane podmioty oraz granice swobody określania wysokości tych opłat. I tak:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2: a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 1 i 2.

W badanej sprawie pozostaje poza sporem ,że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja organu pomocowego z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] ustalająca odpłatność wnoszoną przez skarżącego za pobyt syna S. Z. w Domu Pomocy Społecznej w G. od 1 marca 2013 r. w kwocie 2.840 zł. Jak wynika z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga zgody strony. Przytoczony przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Ocena zasadności wywiedzionej skargi wymaga więc w pierwszej kolejności odpowiedzi na pytanie, czy w analizowanej sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania zmiany ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie cytowanego wyżej przepisu, a w konsekwencji, czy organ zasadnie dokonał zmiany odpłatności skarżącego za pobyt syna w domu pomocy społecznej. Z ustaleń poczynionych przez organ pomocowy i niepodważonych przez skarżącego wynika, że syn skarżącego przebywa w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G. Matka dziecka jako przedstawiciel ustawowy małoletniego syna ponosi odpłatność za jego pobyt w tej placówce w wysokości 420 zł miesięcznie.

W badanej sprawie pozostaje również poza sporem fakt, że na mocy zarządzenia Starosty G. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w G., koszt ten wyniósł od kwietnia 2015 r. 3.519 zł .

Niewątpliwie powyższe zarządzenie ma walor przepisów prawa miejscowego , które jest elementem polskiego porządku prawnego na terenie gminy. Zmiana w przepisach prawa miejscowego, dotycząca ustalenia wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca domu pomocy społecznej jest zmianą przepisów prawa , o której mowa w art. 106 ust.5 ustawy o pomocy społecznej , a tym samym w konsekwencji uprawniała Prezydenta Miasta L. do zmiany decyzji z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] określającej wysokość odpłatności ponoszonej przez skarżącego za pobyt w domu pomocy społecznej jego syna.

Z prawidłowych i niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy obu instancji , znajdujących pełne oparcie w materiale aktowym niniejszej sprawy, wynika, że skarżący zamieszkuje wspólnie z matką, Z. Z. , prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe , jego dochód stanowi wynagrodzenie za pracę w A S.A. [...] , a także jednorazowe świadczenia wypłacane przez pracodawcę tj. zapomoga nielosowa, dodatkowa nagroda roczna za 2013 r., ekwiwalent na pokrycie wydatków szkolnych 2014/2015, dodatkowa nagroda roczna za I i II półrocze 2014 r. i III kwartał 2014 r., nagroda roczna z okazji [...], nagroda roczna 14 pensja za 2014 r.

Z art. 61 ust.2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej wynika ,że opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą: mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka nie więcej niż 70 % tego dochodu. Natomiast przepis art. 8 ust. 3 i ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych;

składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

W świetle powyższego unormowania stwierdzić należy , że organ dokonał prawidłowych obliczeń dochodu skarżącego wskazując, że jego wysokość w miesiącu lutym 2015 r. wyniosła 6.744,32 zł, zaś w miesiącu marcu 2015 r. - 5.267,52 zł. Ponadto z prawidłowych ustaleń dokonanych przez organ wynika, że skarżący w ciągu 12 miesięcy uzyskał jednorazowe świadczenie pieniężne tj.: 27 czerwca 2014 r. w kwocie 8.642,36 zł, 28 sierpnia 2014 r. w kwocie 2.876,33 zł, 28 listopada 2014 r. w kwocie 4.278,80 zł, 14 stycznia 2015 r. w kwocie 4.771,48 zł, które organ I instancji rozliczył zgodnie z przepisem art. 8 ust. 11 ustawy o pomocy społecznej. Następnie po odliczeniu kwoty 620 zł alimentów świadczonych na rzecz syna skarżącego ustalono, że w miesiącu lutym 2015 r. jego dochód wynosił 7.838,40 zł a miesiącu marcu 2015 r. stanowił kwotę 6.361,50 zł. Prawidłowo zatem organ uznał, że dochód ten, przekroczył 300 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, która wynosi 1.626 zł (542,00 zł x 300%) o kwotę 6.2012.40 zł w miesiącu lutym 2015 r. i o kwotę 4.735,50 zł w miesiącu marcu 2015 r. Nie ulega wątpliwości , że ponoszona przez drugiego przedstawiciela ustawowego opłata za pobyt syna w kwocie 420 zł miesięcznie nie pokrywa całkowicie kosztów pobytu w placówce, który od 2015 r. wynosi - 3.519 zł. , natomiast inne osoby z kręgu osób zobowiązanych do zapłaty za pobyt syna skarżącego w domu pomocy społecznej nie zostały zobowiązane do wnoszenia opłaty z uwagi na ich sytuację dochodową.

W związku z tym nieuprawniony jest zarzut braku obciążenia opłatami matki dziecka. Jak wynika bowiem z ustaleń poczynionych przez organ, matka dziecka ponosiła odpłatność w kwocie 420 zł miesięcznie (70% dochodu). Jednak z uwagi na niewywiązywanie się przez nią warunków zawartej umowy, na podstawie decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. ustalono wysokość należności podlegającej zwrotowi z tytułu zwrotu zaległych opłat za pobyt syna w domu pomocy społecznej za okres od 1 kwietnia 2010 r. do 31 października 2011 r. w kwocie 19.000 zł. , a kolejną decyzją z dnia [...] marca 2015 r. odmówiono odstąpienia od żądania zwrotu wymienionych wydatków.

Nie mogą również odnieść zamierzonego skutku prawnego pozostałe zarzuty skargi , albowiem dotyczę one okoliczności , które mogą być ewentualnie brane pod uwagę przy składaniu odrębnego wniosku o częściowe lub całkowite zwolnienie z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej w trybie art. 64 ustawy o pomocy społecznej.

Reasumując , zarzuty skargi przedstawiają się jako bezzasadne, co obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu do oddalenia skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.