Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2221/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1, art. 53a
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] grudnia 2003 roku W. L. wystąpił

do Głównego Geodety Kraju żądając wszczęcia postępowania wyjaśniającego

i zmiany zapisów w rejestrze gruntów przywracającej prawidłowy stan prawny

i faktyczny nabytej przez niego nieruchomości położonej w C. przy

ul. [...].

Wnioskodawca stwierdził, że na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1946 roku, nr rep. [...] M. J. stała się właścicielką zabudowanej nieruchomości, położonej w C. przy ul. [...] opisanej

w księdze wieczystej Kw. Nr [...]

Decyzją z dnia [...] października 1974 roku Prezydent Miasta C. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości o powierzchni 4 672 m2 położonej w C. przy ul. [...] oznaczonej na mapie geodezyjnej z dnia 10 kwietnia 1974 roku nr [...], jako działka nr [...], zapisana

w Państwowym Biurze Notarialnym Kw. Nr [...] będąca własnością M. J.

Decyzją z dnia [...] stycznia 1975 roku, Nr [...] Urząd Miejski

w C. ustalił odszkodowanie za wywłaszczony grunt o powierzchni 4672 m2, która to decyzja następnie została uchylona, zaś postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania zostało umorzone, gdyż wysokość odszkodowania ustalono na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W dalszej części pisma wnioskodawca opisał starania M. J. o odzyskanie nieruchomości, w wyniku którego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa decyzją z dnia [...] września 1999 roku, Nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 1999 roku i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] października 1974 roku. W decyzji tej wskazano, iż działka o nr ew. [...] położona jest w C. przy ul. Jasnogórskiej [...] i ma powierzchnię 4672 m2.

Następnie wnioskodawca wskazał, że w różnych pismach urzędowych

i decyzjach wskazywano, iż powierzchnia działki o nr ew. [...] położonej

w C. przy ul. [...] wynosi 4672 m2.

Wnioskodawca wskazał też, że w dniu [...] maja 2001 roku, Nr [...] Prezydent Miasta C. wydał decyzję umarzającą postępowanie

w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości położonej w C. przy

ul. [...] oznaczonej na mapie geodezyjnej nr [...] jako działka o nr ew. [...] wynosi 4672 m2 dopisując jednak, że obecnie działka o nr ew. [...] ma powierzchnię 4171 m2.

Wnioskodawca wskazał również, że sporządzone zostało tłumaczenie dokonanych w języku rosyjskim wpisów zawartych w księdze wieczystej Kw. Nr [...], w której w punkcie I widniał zapis, że działka ma powierzchnię 839,12 sążni kwadratowych, w punkcie wpisano powierzchnię II 214,68 sążni kwadratowych, a w punkcie powierzchnię III 220 łokci kwadratowych co, zdaniem wnioskodawcy oznacza, że działka miała łączną powierzchnię 1074,8 sążni kwadratowych i 220 łokci kwadratowych, co daje wartość 5003,7788 m2.

M. J. uzyskała odpis z księgi wieczystej Kw. Nr [...] opisujący treść zapisów w dziale I w punktach I, II, i III, z którego wynika,

że przyjmując dzisiejsze jednostki miary działka ma powierzchnię 5003,7788 m2.

Wnioskodawca stwierdził, że zamiarem M. J. było przeniesienie na jego rzecz całej nieruchomości opisanej w księdze wieczystej

Kw. Nr [...]. Opis i mapa nieruchomości wydana przez Prezydenta Miasta C. w dniu [...] lipca 2001 roku zawiera stwierdzenie, że działka o nr [...] odpowiada nieruchomości o powierzchni 839,12 sążni, co stanowi 3 820 m2, opisanej pod pozycją I w dziale I [...] zaś różnica powierzchni powstała w wyniku analitycznego obliczenia powierzchni w operacie nr [...]. Nadto na mapie zawarto stwierdzenie, że dane zawarte w tabeli są zgodne z nakładką numeryczną dla sekcji mapy zasadniczej [...] – operat nr [...].

Zdaniem wnioskodawcy dokonano pomiaru nieruchomości i wpisu do rejestru gruntów, uwzględniając tylko część jej powierzchni, zawartej w księdze wieczystej Kw. [...]. Uwzględniono tylko punkt I działu I – go księgi mówiący

o 839,12 sążniach, pomijając pozostałe punkty księgi wieczystej, to jest II, w którym mowa jest o powierzchni 214,68 sążni kwadratowych oraz IIII, w którym mowa jest

o 222 łokciach kwadratowych.

W ocenie wnioskodawcy doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż bez prawidłowych podstaw dokonano podziału nieruchomości położonej w samym centrum C., dokonując jej błędnych pomiarów i wpisów w rejestrze gruntów. Zmieniono tym samym jej powierzchnię o 833 m2 w porównaniu

z powierzchnią wskazaną w księdze wieczystej Kw. Nr [...] oraz

o powierzchnię 501 m2 w porównaniu do wcześniejszych wpisów zawartych

w rejestrze gruntów.

Przytaczając wymienione wyżej argumenty W. L. wniósł

o wdrożenie postępowania wyjaśniającego, przywracającego prawidłowy stan prawny i faktyczny w odniesieniu do należącej do niego nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] Prezydent Miasta C. stwierdził, że wpisy dokonane w rejestrze gruntów dotyczące działki

o nr ew. [...] obręb [...] położonej przy ul. [...] stanowiącej własność W. L. są prawidłowe.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent Miasta C. stwierdził,

że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono,

iż w ewidencji gruntów dokonywano zmian na podstawie dokumentów, które zgodnie z przepisami mogły stanowić podstawę wprowadzenia zmian.

W 1974 roku na podstawie decyzji Prezydenta Miasta C.

o wywłaszczeniu Nr [...] przeniesiono własność nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obr. [...] o pow. 0,4672 ha na rzecz Skarbu Państwa.

W 1994 roku dokonano ustalenia granic i pomiaru działki nr [...] o pow. 0,4672 ha w wyniku którego zmieniono numer i powierzchnię działki na nr [...] o pow. 0,4171 ha.

W kwietniu 2001 roku na podstawie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa

i Rozwoju Miast Nr [...] stwierdzającej nieważność w/w decyzji wywłaszczeniowej przywrócono własność nieruchomości położonej przy

ul. [...] oznaczonej wówczas w ewidencji gruntów jako działka nr [...]

o pow. 0,4171 ha na rzecz Pani M. J.

W lipcu 2001 roku sporządzono wyrys "Opis i mapa" do celów wieczysto

– księgowych, L.dz. ew. wyrysów [...], zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów.

W sierpniu 2001 roku zgodnie z treścią aktu not. Rep.[...] notariusza J. R. przeniesiono własność działki nr [...] o pow. 0,4171 ha na rzecz W. L.

W lutym 2002 roku uzupełniono zapisy w rejestrze ewidencji gruntów numerem księgi wieczystej Kw nr [...] założonej dla nieruchomości położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,4171 ha

na podstawie Zawiadomienia Sądu Rejonowego w C. Sygn. [...].

Zmiany w ewidencji gruntów zostały wykonane prawidłowo w oparciu o w/w dokumenty, a zapisy w niej ujawnione są zgodne z treścią Działu I i II księgi wieczystej Kw nr [...].

Prezydent Miasta C. stwierdził również, że odmienną kwestią, nierozpatrywaną w prowadzonym przez niego postępowaniu, są roszczenia wynikające z zapisów zawartych w zamkniętej już księdze wieczystej Kw [...]. Postępowanie wyjaśniające mogło ograniczyć się wyłącznie do takich czynności, które pozwalają na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Weryfikacja danych zawartych w ewidencji wynikająca z analizy danych hipotecznych może natomiast nastąpić po dostarczeniu do Urzędu niezbędnych do tego dokumentów, sporządzonych przez uprawnioną jednostkę wykonawstwa geodezyjnego.

Prezydent Miasta C. wskazał, że W. L. nie dostarczył żadnych dokumentów geodezyjnych, kartograficznych lub innych mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy lub mogących stanowić podstawę wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] września 2004 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził,

że odwołanie W. L. wniesione zostało po terminie.

Pismem z dnia [...] października 2009 roku W. L. wniósł

o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...].

W piśmie tym W. L. opisał korespondencję prowadzoną

z Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz Głównym Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Wnioskodawca stwierdził również, że jego zdaniem, dotychczasowe ustalenia potwierdzają zasadność wniosku dotyczącego zmiany wpisów w rejestrze ewidencji gruntów i budynków dla działki ewidencyjnej wchodzącej w skład zabudowanej nieruchomości położonej w C. przy ul. [...], co m.in. potwierdzają kolejne materiały uzyskane przez niego z Archiwum Państwowego

w C., to jest:

• mapa załączona do aktu notarialnego z dnia [...] września 1899 roku,

Nr [...] sporządzonego przez notariusza L. B. w C.,

• mapa załączona do aktu notarialnego z dnia [...] maja 1901 roku, Nr [...] oraz z dnia [...] września 1901 roku, Nr [...] sporządzonych przez notariusza W. M. w C.,

• mapka załączona do aktu notarialnego z dnia [...] września 1902 roku,

Nr [...], sporządzonego przez notariusza L. B. w C.

Pismo z dnia [...] października 2009 roku uzupełnione zostało pismem z dnia

[...] listopada 2009 roku. Z kolei w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 roku wnioskodawca stwierdził, że w operacie ewidencji gruntów i budynków powinna być wprowadzona zmiana w zakresie granic i powierzchni jego działki na podstawie przedłożonych przez niego dokumentów. Z kolei w pismach z dnia [...] lutego 2010 roku i [...] marca 2010 roku wnioskodawca domagał się podjęcia działań mających na celu ustalenie granic i powierzchni jego nieruchomości zgodnie ze stanem ujawnionym w zamkniętej Księdze Wieczystej Nr [...]. Zdaniem wnioskodawcy Prezydent Miasta C. wydając decyzję z dnia [...] lipca 2004 roku,

Nr [...] nie wziął w ogóle pod uwagę stanu prawnego określonego w zamkniętej księdze wieczystej, a to wskazuje, że dane ewidencyjne dotyczące jego nieruchomości są nieprawdziwe. Organ administracji w prowadzonym postępowaniu powinien wyjaśnić i ustalić stan prawny jego nieruchomości oraz jej granice w sposób odpowiadający wpisom w zamkniętej księdze wieczystej [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego

w uzasadnieniu decyzji wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem

od wynikającej z art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych i może mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy decyzja lub jej część jest dotknięta w sposób nie budzący wątpliwości jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że jest zobowiązany rozpatrywać sprawę w granicach określonych art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Decyzja Prezydenta Miasta C. została wydana przez organ posiadający w dniu jej wydania stosowne kompetencje, określone w podstawie prawnej decyzji (art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Ponadto organ administracji wydając tę decyzję, powołał w podstawie prawnej przepisy obowiązujące w dniu jej wydania i w oparciu o te przepisy rozstrzygnął sprawę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał,

że operat ewidencyjny jest to państwowy rejestr publiczny, zawierający informacje

o gruntach, budynkach i lokalach oraz o i ich właścicielach czy też władających, ujawnianych na podstawie tytułów prawnych sporządzonych wcześniej, przez inne uprawnione organy państwowe. Operat ewidencyjny ma charakter deklaratoryjno

– techniczny, a zmiany danych ewidencyjnych dokonuje się z urzędu lub na wniosek stron w trybie czynności materialno – technicznej, wyłącznie w oparciu o dokumenty uzasadniające te zmiany. Z dokumentów tych musi jednoznacznie wynikać, które dane ewidencyjne i w jaki sposób podlegają zmianie. Organ administracji nie może

w postępowaniu o zmianę danych ewidencji gruntów samodzielnie ustalać

i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu, o zasięgu prawa własności czy też

o prawidłowości tytułów prawnych, które były podstawą dokonania wpisów

w ewidencji.

Dokumentami stanowiącymi podstawę zmian mogą być wyszczególnione

w § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) m.in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne wydane w innych trybach i akty normatywne, a także opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego zawierające wykazy zmian danych ewidencyjnych.

Dane podmiotowe, czyli dane dotyczące praw do nieruchomości osób

i jednostek organizacyjnych wymienionych w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, wprowadza się na podstawie § 12 tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne obowiązek dostarczenia organowi stosownych dokumentów w celu wprowadzenia żądanych zmian spoczywa na wnioskodawcy. Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Z kolei na organie administracji prowadzącym ewidencję gruntów

i budynków spoczywa obowiązek utrzymania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności i zgodności z dokumentami i danymi źródłowymi, wynikający

z powołanego w podstawie prawnej § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 21 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Z uzasadnienia będącej przedmiotem oceny decyzji wynika, iż obecnie nieruchomość przy ul. [...] oznaczona jest jako działka nr [...]

o powierzchni 0,4171 ha. Dane dotyczące oznaczenia tej nieruchomości wynikają

z dokumentacji technicznej znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym

i kartograficznym w postaci operatu nr [...]. W operacie tym znajdują się dane analityczne określające współrzędne punktów granicznych i obliczone na ich podstawie powierzchnie. Z kolei dane obrazujące stan prawny nieruchomości wynikają z aktu notarialnego rep. [...] z dnia [...].08.2001 r. przenoszącego na rzecz W. L. własność działki nr [...] o powierzchni 0.4171 ha położonej w C. przy ul. [...] w zamian za dożywocie na rzecz Pani M. J., a także wpisu w księdze wieczystej nr Kw [...], w której widnieje przedmiotowa nieruchomość, jako działka nr [...] o pow. 0.4171 ha. Organ I instancji wyjaśnił, że weryfikacja i zmiana danych zawartych w ewidencji, wynikająca z analizy danych hipotecznych może nastąpić po dostarczeniu przez wnioskodawcę stosownych dokumentów sporządzonych przez uprawnioną do tego jednostkę wykonawstwa geodezyjnego i kartograficznego. Organ wezwał też wnioskodawcę do przedłożenia takich dokumentów, jednak nie zostały one dostarczone.

Przekazana przez wnioskodawcę kserokopia dokumentu w języku rosyjskim nie mogła być w ogóle brana pod uwagę przez organ prowadzący ewidencję. Odwołujący się nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających zasadność jego zarzutów dotyczących nieprawidłowości danych ewidencyjnych dla przedmiotowej nieruchomości, które uzasadniałyby dokonanie zmiany. Prezydent Miasta C. stwierdził zatem, iż wpisy w ewidencji gruntów i budynków

w odniesieniu do działki nr [...] są prawidłowe, a w uzasadnieniu decyzji wskazał,

iż wnioskodawca nie dołączył żadnych dokumentów mogących stanowić podstawę zmiany. W zaistniałej sytuacji stwierdzenie prawidłowości wpisów w ewidencji zgodnie z tytułem własności W. L. oraz z wpisem w księdze wieczystej, jest de facto decyzją o odmowie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym zgodnie z żądaniem skarżącego tj. przywracających prawidłowy stan prawny i faktyczny nieruchomości położonej przy ul. [...]

w C.

Także przedłożone w niniejszym postępowaniu przez W. L. dokumenty nie potwierdzają nieprawidłowości co do powierzchni działki nr [...] wykazanej w ewidencji. Nie spełniają one także wymogów § 46 ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Są nimi bowiem dokumenty sporządzone przed założeniem ewidencji gruntów i budynków, tj:

• kserokopia aktu notarialnego rep. [...] z dnia [...] lutego 1946 roku, którym nabyła własność M. J.,

• kserokopia odpisu księgi wieczystej nr [...]z dnia [...] sierpnia 2001 roku dotyczącej nieruchomości M. J.,

• kserokopia odpisu pełnego księgi wieczystej nr [...] z dnia

[...] maja 2002 roku, zamkniętej dnia [...] stycznia 2002 roku,

• kserokopia tłumaczenia z języka rosyjskiego rep. hip. nr [...] z dnia

[...] lipca 2001 roku.

Dokumenty te nie zawierają żadnych informacji o działce oznaczonej

w ewidencji nr [...] o powierzchni 0.4171 ha, jedynie informują o bliżej nieokreślonej nieruchomości nabytej przez inne osoby, której dane liczbowe podane są w innych jednostkach miary, niż obecnie obowiązujące w ewidencji gruntów i budynków.

Na ich podstawie żaden organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie może dokonać jakiejkolwiek zmiany, bowiem nie są one jednoznaczne i jako takie nie dokumentują żadnych zmian wprowadzanych do operatu ewidencyjnego.

Dokumenty te mogą posłużyć stronie ewentualnie w dochodzeniu swoich roszczeń jedynie przed sądem powszechnym. Dopiero prawomocne orzeczenie sądowe w tej kwestii będzie mogło stanowić podstawę zmian w ewidencji gruntów

i budynków.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta C. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Do przypadków rażącego naruszenia prawa, które eliminować mogłyby przedmiotową decyzję z obrotu prawnego zaliczyć można m.in. oczywiste lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych z ograniczeniem praw stron, oczywistą sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy a treścią przepisu, naruszenie podstawy prawnej decyzji nie dające się pogodzić z systemem prawa, oczywistą sprzeczność z przepisem prawa nie do pogodzenia z założeniami działania organu praworządnego państwa, sytuacja, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu wskazujące na jawną sprzeczność.

Mając na względzie powyższe okoliczności oraz zebrany materiał dowodowy, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie można stwierdzić w odniesieniu do przedmiotowej decyzji Prezydenta Miasta C. wystąpienia okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Prezydent Miasta C., prowadząc postępowanie wyjaśniające

w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków miał ustalić zasadność aktualizacji operatu ewidencyjnego wobec zarzutów i żądań zgłoszonych przez skarżącego. Ze względu na brak jakichkolwiek dokumentów

ze strony wnioskodawcy organ I instancji mógł odnieść się jedynie do prawidłowości wpisów w ewidencji na podstawie posiadanych dokumentów i materiałów znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym. W tym zakresie bowiem mógł prowadzić postępowanie wyjaśniające i stwierdzić ich prawidłowość lub dokonać aktualizacji wpisów, o ile byłyby one odmienne od danych wynikających z badanych materiałów i dokumentów. Do takiego działania organu uprawniał Prezydenta Miasta C. § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia

21 marca 2001 roku.

Prezydent Miasta C., odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy,

że dane ujawnione w ewidencji nie są prawidłowe, w uzasadnieniu decyzji wskazał, jakie dokumenty były podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków oraz wykazał zgodność wpisów z tymi dokumentami. Ujawniony w ewidencji stan prawny nieruchomości odpowiada wpisom w księdze wieczystej prowadzonej

dla przedmiotowej działki. Sformułowanie przyjęte w orzeczeniu – tj. stwierdzenie prawidłowości danych ewidencyjnych - zamiast odmowy wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji, nie stanowi o rażącym naruszeniu obowiązujących przepisów prawa proceduralnego ani materialnego. Niewątpliwie przedmiotową decyzją Prezydent Miasta C. potwierdził prawidłowość danych w ewidencji

na podstawie dostępnych dla organu dokumentów i materiałów. Skutkiem prawnym tej decyzji jest odmowa dokonania zmian w zakresie żądanym przez wnioskodawcę. W zaistniałych okolicznościach, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie można więc stwierdzić, że orzeczenie

to narusza przepisy dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów i budynków.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył W. L., podnosząc zarzut dokonania błędnej wykładni art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie,

iż decyzja Prezydenta Miasta C. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu odwołania odwołujący się powtórzył wszystkie przytaczane dotąd przez siebie argumenty, które jego zdaniem, mają wskazywać na to, iż wpis

w ewidencji gruntów dotyczący jego działki jest błędny. Zdaniem odwołującego się bezpodstawnie nie uwzględniono przedstawionych przez niego dokumentów i nie sprawdzono prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji.

Decyzją z dnia [...] września 2010 roku, Nr [...] Główny Geodeta Kraju utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego Województwa [...], podzielając zawarte w niej stanowisko.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniósł W. L., podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2004 roku, Nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa,

2. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie

w mocy decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Główny Geodeta Kraju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, że zarówno z treści skargi jak i z innych pism skarżącego nie wynika, jaki przepis prawa materialnego lub procesowego, zdaniem skarżącego, został w sposób rażący naruszony przez Prezydenta Miasta C. w związku z wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2004 roku,

Nr [...]. Wielostronicowe pisma skarżącego zawierają szereg różnego rodzaju informacji, które nie mają znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzji Głównego Geodety Kraju oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Sama skarga liczy 11 stron jednakże zawarta w niej argumentacja sprowadza się do zaprezentowania przez skarżącego poglądu, że w ewidencji gruntów wpisano niewłaściwą powierzchnię należącej do niego działki o nr ew. [...]. W ewidencji figuruje bowiem powierzchnia 4171 m2

a tymczasem, jego zdaniem, powinna być to powierzchnia 5003,7788 m2. Skarżący przytacza w pismach procesowych oraz skardze szereg różnego rodzaju decyzji organów administracji oraz pism tychże organów, z których wynika, że organy

te stwierdzały, że działka o nr ew. [...] ma powierzchnię 4672 m2. Przytacza też treść zapisów zawartych w księdze wieczystej Kw. Nr [...], z których wynikać ma, że działka miała powierzchnię 5003,7788 m2. Po przytoczeniu tych okoliczności skarżący żądał od organów administracji podjęcia czynności w celu usunięcia, jego zdaniem, nieprawidłowego wpisu w ewidencji gruntów. Nie wiadomo jednak przy tym, jakiego rodzaju działań skarżący oczekuje od organów administracji.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2003 roku skarżący nie stwierdził jednoznacznie, że kwestionuje przebieg granic działki o nr ew. [...]. Stwierdził jedynie enigmatycznie, że dokonano pomiaru nieruchomości i wpisu do rejestru gruntów, uwzględniając tylko część jej powierzchni oraz, że doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż bez prawidłowych podstaw dokonano podziału nieruchomości położonej w samym centrum C., dokonując jej błędnych pomiarów i wpisów

w rejestrze gruntów.

Odnosząc się do argumentów skarżącego stwierdzić należy, że jeśli uważa on, iż granice działki są wyznaczone prawidłowo, a błędnie ustalono jej powierzchnię, to winien przedstawić organowi administracji dokumenty geodezyjne,

z których wynikać będzie, że działka w aktualnych granicach ma większą powierzchnię. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w uzasadnieniu decyzji szczegółowo tę kwestię wyjaśnił.

Zmiana istniejących w ewidencji gruntów zapisów może nastąpić wyłącznie poprzez przedstawienie nowych dokumentów, z których wynika, że powierzchnia działki jest inna niż ta, która wynika z dokumentów, na podstawie których wpis

w ewidencji został dokonany. Skarżący takich dokumentów nie przedstawił, a jak trafnie wskazał organ administracji obowiązek dostarczenia takich dokumentów ciąży na osobie, która domaga się zmiany zapisów zawartych w ewidencji gruntów

(art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 roku, Nr 193, poz.1287 – tekst jednolity ze zm.).

Podstawą zmiany wpisu w ewidencji nie mogą być dokumenty wcześniejsze, na które powołuje się skarżący. Ewidencja gruntów podlega bowiem aktualizacji,

co wyklucza wykorzystanie w tym celu dokumentacji wcześniejszej, od tej która była podstawą ostatniego wpisu. Nie można przywracać starych wpisów, które nie wynikają z aktualnych dokumentów geodezyjnych. Dokumenty geodezyjne powstałe przed powstaniem dokumentu, który stanowi postawę wpisu do ewidencji gruntów, mogą być ewentualnie wykorzystane przez geodetę, przy sporządzaniu nowej dokumentacji, jeśli geodeta uzna, że będą mu do tego przydatne.

W aktach sprawy znajdują się dokumenty, które były podstawą wpisu powierzchni działki o nr ew. [...]. Jest to operat pomiarowy nr [...], na podstawie którego ustalono, że działka o nr ew. [...] położona przy

ul. [...] w C. ma powierzchnię 4171 m2. Na mapie załączonej do tego operatu zawarty jest zapis, że granice działki ustalono protokolarnie operatem [...]. Na mapie tej znajduje się również uwaga następującej treści: "Działka [...] odpowiada nieruchomości o powierzchni 839,12 sażeni, co stanowi 3820 m2 opisanej pod pozycją I w dziale [...]. Różnica w powierzchni + 351 m2 powstała w wyniku analitycznego obliczenia powierzchni

i protokolarnego ustalenia granic". Skarżący podnosi zarzut, iż jest to błąd, gdyż pominięto wynikający z zapisów w księdze wieczystej zapis, że działka składa się też z powierzchni opisanej w pkt. II, w którym mowa jest o powierzchni 214,68 sążni kwadratowych oraz III, w którym mowa jest o powierzchni 222 łokci kwadratowych.

Aczkolwiek ocena tego zapisu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż jak to zostało już wyżej wskazane zakwestionowanie operatu pomiarowego może nastąpić wyłącznie poprzez przedstawienie nowego operatu, to jednak podniesienie przez skarżącego tego rodzaju zarzutu nakłada na Sąd obowiązek odniesienia się do niego.

Poczyniona przez geodetę uwaga nie świadczy o błędzie w dokonanych pomiarach. Pomiar powierzchni działki został dokonany dla działki o ustalonych granicach. Podkreślić należy, iż każdy nabywca nieruchomości nie nabywa w istocie nieruchomości, o określonej powierzchni, tylko "granice" tejże nieruchomości. Powierzchnia nieruchomości jest tylko funkcją jej granic. Nie da się zmniejszyć lub zwiększyć powierzchni nieruchomości, bez zmiany jej granic. Jeśli nieruchomość ma kształt kwadratu o długości boków 50 m, to jej powierzchnia obliczona na podstawie wzoru matematycznego na pole kwadratu wyniesie 2500 m2. Nie może ona wynosić np. 2600 m2 lub 2400 m2. Domaganie się, by zwiększyć powierzchnię działki bez zmiany jej granic byłoby sprzeczne z zasadami wiedzy matematycznej.

Geodeta zmierzył działkę o określonych granicach i ustalona przez niego powierzchnia jest wyłącznie funkcją tychże granic. Geodeta niewłaściwie jedynie uzasadnił rozbieżność, pomiędzy powierzchnią działki figurującą w księdze wieczystej, a powierzchnią jaką, ustalił w wyniku pomiaru. Geodeta niezasadnie uznał, iż z księgi wieczystej wynika, że miała ona powierzchnię tylko 839,12 sążni kwadratowych, to jest 3820 m2 i wytłumaczył, dlaczego ustalona przez niego powierzchnia jest większa niż ta, która figuruje w księdze wieczystej. Tymczasem

z załączonej przez skarżącego do akt administracyjnych kserokopii odpisu księgi wieczystej Kw. [...] Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych

w C., która to księga została zamknięta w dniu [...] stycznia 2002 roku wynika, że opisano w niej trzy powierzchnie składające się na obecną działkę

o nr ew. [...]:

• powierzchnia 839,12 sążni kwadratowych,

• powierzchnia 214,68 sążni kwadratowych lub 2944,765 łokci kwadratowych miary polskiej,

• powierzchnia 222 łokci kwadratowych; nie wskazano, że są to łokcie kwadratowe miary polskiej, ale wobec faktu, iż wcześniej wskazano,

na posługiwanie się tą miarą należy przyjąć, iż są łokcie kwadratowe miary polskiej, a nie miary rosyjskiej.

Z kserokopii tego odpisu wynika również, że: "zgodnie z planem sytuacyjnym sporządzonym przez inż. K. W. oraz jego objaśnieniami, opisana wyżej nieruchomość zajmuje 1074,8 sążni kwadratowych ogólnej powierzchni."

W kserokopii odpisu wskazano też, że sążeń kwadratowy według miary rosyjskiej w przeliczeniu na system metryczny to 4,552083 m2, zaś łokieć kwadratowy miary polskiej w przeliczeniu na system metryczny to 0,331776 m2.

W kserokopii tej wskazano również, że 214,68 sążni kwadratowych to 2944,765 łokci kwadratowych. Informacje te pozwalają na przeliczenie sążni kwadratowych na łokcie kwadratowe miary polskiej i ustalenie, że 839,12 sążni kwadratowych, to 11514,497 łokci kwadratowych miary polskiej zaś 1074,8 sążni kwadratowych, to 14748,524 łokci kwadratowych miary polskiej. Dane te pozwalają na poczynienie następujących ustaleń:

a) 1074,8 sążni kwadratowych x 4,552083 m2 daje wynik 4893,3816 m2

(a nie jak twierdzi skarżący 5003,7788 m2); po przeliczeniu 1074,8 sążni kwadratowych na łokcie kwadratowe otrzymany zostanie wynik łokci 14748,524 kwadratowych miary polskiej, które pomnożone przez 0,331776 m2 dadzą wynik 4893,2062 m2.

b) 839,12 sążni kwadratowych po przeliczeniu na łokcie kwadratowe miary polskiej da wynik 11514 łokci kwadratowych; po dodaniu do tego wyniku 2944,765 łokci kwadratowych oraz 220 łokci kwadratowych otrzymany zostanie wynik 14678,765 łokci kwadratowych, które pomnożone przez 0,331776 m2 dadzą wynik 4870,0619 m2;

Powyższe wskazuje, że zsumowana powierzchnia działki wyrażona

w sążniach kwadratowych wskazana w Kw. Nr [...] jest większa

od powierzchni ustalonej przez geodetę w operacie pomiarowym. Zauważyć przy tym należy, iż zsumowanie poszczególnych powierzchni działki wymienionych w księdze wieczystej wskazuje, iż łączna powierzchnia działki po przeliczeniach wynosić miała 4870,0619 m2, zaś powierzchnia wskazana przez inżyniera K. W., cytowanego

w odpisie księgi wieczystej, wynosić miała po przeliczeniach 4893,3816 m2. Różnica wynosi ponad 23 m2, to jest nieco ponad 5 sążni kwadratowych.

Sporządzający operat pomiarowy geodeta powinien oczywiście wytłumaczyć, dlaczego powierzchnia zmierzonej przez niego działki jest mniejsza niż ta, która figuruje w księdze wieczystej, a nie dlaczego powierzchnia ta jest większa. Wytłumaczenie to w obydwu przypadkach byłoby jednak takie samo: pomiar wykazał,

że powierzchnia działki w ustalonych granicach wynosi właśnie 4171 m2. Nie było natomiast rolą geodety ustalanie powodów zmiany powierzchni działki w stosunku

do tej, która odnotowana została w księdze wieczystej. Ustalenia takie miałyby ewentualnie znaczenie w postępowaniu o rozgraniczenie, lub wznowienie punktów granicznych, gdzie istotne jest wykazanie, w jaki sposób się one zmieniały. Nie ma

to natomiast żadnego znaczenia dla prawidłowości dokonanego pomiaru.

Jak to zostało już wcześniej wskazane rolą organów administracji prowadzących ewidencję gruntów jest dokonywanie wpisów do tej ewidencji m.in. powierzchni działek na podstawie przedstawianych im aktualnych dokumentów, a nie dokonywanie ustaleń, dlaczego we wcześniejszych dokumentach wskazywana była inna powierzchnia i jakie są tego przyczyny. Można jedynie wskazać, że przyczyny zmiany powierzchni działki skarżącego mogły być różnego rodzaju. W 1902 roku powierzchnia działki mogła być nieprecyzyjnie zmierzona i doszło do jej zawyżenia. Mogło też dojść przy wyznaczaniu granic na nieruchomości do ich przesunięcia

i zmniejszenia w ten sposób powierzchni. Te zagadnienia, jak zasadnie wskazały organy administracji, mogą być wyjaśniane wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym, a nie w postępowaniu dotyczącym oceny prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji gruntów. Twierdzenia skarżącego, iż w postępowaniu tym organy administracji powinny ustalać, czy granice działki skarżącego są właściwie ustalone, jest dowolną, niczym nieuzasadnioną, interpretacją przepisów ustawy

z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Jeśli skarżący uważa, że pomiar powierzchni w ustalonych granicach był źle dokonany, to może zwrócić się do wybranego prze siebie geodety, by dokonał nowych pomiarów. Co więcej, jeśli skarżący nie ma zaufania do jakiegokolwiek geodety, to pomiaru takiego może dokonać samodzielnie, by zweryfikować prawidłowość pomiaru powierzchni działki zawartego w operacie nr [...].

Jeśli natomiast skarżący kwestionuje przebieg granic swojej działki, w wyniku czego doszło do zmniejszenia jej powierzchni, to jak słusznie wskazał [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, również nie było podstaw do kwestionowania z tego powodu prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta C. Skarżący nie przedstawił ani orzeczenia organu administracji,

z którego wynikałoby, że przebieg granic uległ zmianie, ani orzeczenia sądu powszechnego, z którego zmiana taka by wynikała. Organ prowadzący ewidencję gruntów zajmuje się wyłącznie dokonywaniem wpisów do ewidencji na podstawie przedłożonych mu dokumentów. W ramach tego postępowania nie prowadzi postępowania w przedmiocie ustalenia przebiegu granic nieruchomości. Rozgraniczenie następuje w odrębnym postępowaniu. Dopiero dokumenty wytworzone w postępowaniu rozgraniczeniowym mogą być podstawą do zmiany wpisu w ewidencji gruntów. Skarżący takich dokumentów nie przedstawił. Nie jest rolą organów administracji, by organy te w zastępstwie skarżącego wszczynały postępowanie rozgraniczeniowe i ponosiły koszty tego postępowania, aby weryfikować twierdzenia skarżącego. Organy administracji nie kwestionują przebiegu granic działki należącej do skarżącego. Jeśli skarżący kwestionuje przebieg granic, to sam powinien zainicjować postępowanie rozgraniczeniowe.

Wskazać również należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego, to nie zapisy dotyczące powierzchni działki zawarte w ewidencji gruntów i budynków winny być dostosowane do zapisów zawartych w księdze wieczystej, tylko odwrotnie, to zapisy dotyczące powierzchni działki zawarte w księdze wieczystej winny być dostosowane do zapisów zawartych w ewidencji. Wynika to wprost z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia

17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne, który stanowi między innymi, że podstawę oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

Z kolei z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U z 2001 roku, Nr 124, poz. 1361 – tekst jednolity ze zm.) również wynika, że podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane

z katastru nieruchomości zaś z art. 27 ust. 1 tejże ustawy wynika, że w razie niezgodności danych katastru nieruchomości z oznaczeniem nieruchomości

w księdze wieczystej sąd rejonowy dokonuje – na wniosek właściciela nieruchomości lub wieczystego użytkownika – sprostowania oznaczenia nieruchomości

na podstawie danych katastru nieruchomości.

Wskazać przy tym należy, iż zgodnie z treścią art. 53a ustawy z dnia

17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne do czasu przekształcenia ewidencji gruntów i budynków w kataster nieruchomości przez użyte w ustawie pojęcie "kataster" rozumie się tę ewidencję gruntów.

Rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych dotyczy wyłącznie ujawnionego w księdze wieczystej stanu prawnego nieruchomości. Inne cechy charakterystyczne nieruchomości składające się na identyfikację nieruchomości ustala się na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków. Nie istnieje rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych w zakresie dokonanego w niej oznaczenia nieruchomości, w tym jej powierzchni ani jakikolwiek prymat ksiąg wieczystych w tej kwestii nad danymi

z ewidencji gruntów i budynków.

W wyroku z dnia 24 listopada 1997 roku, II CKU 110/97 (LEX nr 32492) Sąd Najwyższy stwierdził, że: "Nie jest usunięciem niezgodności w rozumieniu art. 10 sprostowanie powierzchni nieruchomości w dziale I księgi wieczystej, gdyż określenie powierzchni w dziale I służy tylko oznaczeniu nieruchomości (art. 25 ust. 1 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 marca 1992 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o księgach wieczystych

i hipotece - Dz. U. Nr 29, poz. 128). Wpis powierzchni gruntu w części "oznaczenie nieruchomości" działu I księgi wieczystej nie jest objęty domniemaniem prawdziwości z art. 3, ani nie jest chroniony rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. W razie niezgodności tego z danymi z ewidencji gruntów sprostowanie winno nastąpić

w postępowaniu wieczystoksięgowym na podstawie art. 27 i art. 57 ust. 3 ustawy

o księgach wieczystych i hipotece".

Powyższy pogląd Sądu Najwyższego, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organy administracji prowadzące ewidencję gruntów nie są zobowiązane do zmiany zapisów w ewidencji, tylko z tego powodu, że powierzchnia nieruchomości wskazana w księgach wieczystych różni się od powierzchni wskazanej w ewidencji gruntów.

Podzielić należy pogląd organów administracji, że zawarte w decyzji Prezydenta Miasta C. sformułowanie w postaci stwierdzenia prawidłowości danych ewidencyjnych zamiast zawarcia w nim sformułowania,

iż Prezydent odmawia wprowadzenia żądanych zmian w ewidencji, nie stanowi naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego. Stwierdzenie Prezydenta, iż dane zawarte w ewidencji są prawidłowe jest w istocie odmową dokonania zmian w tej ewidencji tyle tylko, że wyrażoną w sposób pozytywny.

Podsumowując, stwierdzić należy, iż organy administracji zasadnie stwierdziły, że decyzja Prezydenta Miasta C. z dnia [...] lipca 2004 roku,

Nr [...] nie została wydana bez podstawy prawnej, bądź z rażącym naruszeniem prawa.

Nie został też naruszony art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. Przepis ten jest wyłącznie swoistego rodzaju "instrukcją" dla organu odwoławczego jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, jeśli uzna, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji. Jeśli organ odwoławczy uzna, że nie istnieją podstawy do uchylenia decyzji organu

I instancji, to zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję i tak też Główny Geodeta Kraju uczynił. Niezależnie od tego, stwierdzić należy, iż nie było podstaw do uchylania decyzji organu I instancji, gdyż decyzja

ta była prawidłowa.

Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.