Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 181/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2014-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Teza: Samo dokonanie skutecznej reklamacji pisma nie przesądza co do zasady o nieprawidłowości jego doręczenia. Treść reklamacji podlega takiej samej ocenie organu egzekucyjnego, jak każdego innego dowodu w sprawie.Tym bardziej, że jak wskazała P. P. S.A. pomimo uznania zasadności zażalenia - ze względu na charakter czynności związanych z wydaniem przesyłki nie było możliwości ustalenia wszystkich okoliczności związanych z podjęciem reklamowanej przesyłki, w tym jednoznacznego wykazania jej odbioru przez rzekomego pełnomocnika.

TEZY

Samo dokonanie skutecznej reklamacji pisma nie przesądza co do zasady o nieprawidłowości jego doręczenia. Treść reklamacji podlega takiej samej ocenie organu egzekucyjnego, jak każdego innego dowodu w sprawie.Tym bardziej, że jak wskazała P. P. S.A. pomimo uznania zasadności zażalenia - ze względu na charakter czynności związanych z wydaniem przesyłki nie było możliwości ustalenia wszystkich okoliczności związanych z podjęciem reklamowanej przesyłki, w tym jednoznacznego wykazania jej odbioru przez rzekomego pełnomocnika.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi O. Spółka z o.o. w S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., działając na podstawie art. 159 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.; dalej powoływana jako: "u.p.e.a."), przedłużył termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad i grudzień 2012 r. objętych zarządzeniami zabezpieczenia od [...] do Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. do dnia doręczenia ostatecznej decyzji określającej wysokość tych zobowiązań podatkowych lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu.

Jako adresata postanowienia wskazano O. T. Sp. z o.o. (dalej przywoływana też jako: "Spółka", "Skarżąca").

Organ podjęte rozstrzygnięcie uzasadnił wnioskiem wierzyciela z dnia

[...] października 2013 r., z którego wynika, że postępowanie egzekucyjne nie może być wszczęte w terminie trzech miesięcy od dnia dokonania zabezpieczenia, ponieważ Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. poinformował, że postępowanie kontrolne wobec Spółki znacznie się przedłużało z uwagi na brak współpracy ze strony Spółki, trudności ze zgromadzeniem i odtworzeniem pełnego materiału dowodowego oraz analizą materiału dotychczas zgromadzonego.

Na powyższe postanowienie Prezes Zarządu w imieniu Spółki złożył zażalenie

w dniu [...] listopada 2013 r.

W tej samej dacie zażalenie na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], wniósł również profesjonalny pełnomocnik Spółki. Do złożonego zażalenia dołączył pełnomocnictwo, upoważniające do reprezentowania Spółki m. in. przed organami egzekucyjnymi. Z uwagi na to, iż powyższe zażalenia są tej samej treści objęto je jednym postępowaniem.

Zarzuty w zażaleniach związane były z naruszeniem przez organ następujących przepisów:

1) art. 159 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 159 § 2 u.p.e.a., poprzez błędne i niezgodne

ze stanem faktycznym przyjęcie istnienia na dzień wydania skarżonego postanowienia uzasadnionych przyczyn, w rozumieniu ww. przepisów, w postaci przedłużającego się postępowania kontrolnego prowadzonego przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z uwagi na brak współpracy ze strony Zobowiązanego, trudności ze zgromadzeniem i odtworzeniem pełnego materiału dowodowego oraz analizą materiału dotychczas zgromadzonego;

2) art. 159 § 1 u.p.e.a., poprzez niewskazanie przyczyny obiektywnej, a co najwyżej powołanie się na subiektywne przekonanie osób prowadzących z upoważnienia organu postępowanie kontrolne;

3) art. 159 § 2 u.p.e.a., poprzez przedłużenie terminu do złożenia wniosku

o wszczęcie postępowania egzekucyjnego na czas nieoznaczony, podczas gdy może on być przedłużony wyłącznie na czas z góry oznaczony;

4) art. 159 § 2 u.p.e.a., poprzez błędne i niezgodne z definicją ustawową przyjęcia określenia termin jako: "do dnia doręczenia ostatecznej decyzji określającej wysokość tych zobowiązań podatkowych lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu".

Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia

2013 r. Nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...]. Wskazał, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru oraz wydruku z systemu Poczty Polskiej — śledzenie przesyłek, znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż postanowienie z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] zostało doręczone Spółce w dniu [...] listopada 2013 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu [...] listopada 2013 r. Wnosząc zażalenie w dniu [...] listopada 2013 r. (data nadania zażaleń podpisanych przez Prezesa Zarządu i pełnomocnika w placówce pocztowej), dokonano tej czynności z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 17 § 1 u.p.e.a.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2013 r. Nr [...] zostało doręczone pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] stycznia 2014 r.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. pełnomocnik Spółki wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...], do wniosku dołączając zażalenie na ww. postanowienie. W tej samej dacie wniosek

o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Po. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r.

Nr [...] wraz z zażaleniem wniósł Prezes Zarządu Spółki. Wnioski powyższe objęto jednym postępowaniem.

Zdaniem Spółki doręczenie Wnioskodawcy postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. znak: [...] było wadliwe a przez to nieskuteczne, gdyż M. A. nie wpisywała się w dyspozycję osoby uprawnionej do odbioru pism, z uwagi na to, iż nie była ani pracownikiem Spółki, ani też nie pozostawała ze Spółką w żadnym stosunku prawnym, który pozwalałby uznać ją za osobę uprawnioną do odbioru pism kierowanych do Spółki. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane M. A. przez operatora publicznego w placówce pocztowej pomimo, iż nie legitymowała się ona upoważnieniem do odbioru korespondencji tudzież pełnomocnictwem pocztowym, tj. wbrew przepisom traktującym o doręczeniu pism (w tym zakresie jak wskazała Spółka toczy się postępowanie reklamacyjne).

Biorąc powyższe pod uwagę zdaniem Spółki uprawdopodobniono, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy Spółki. Ponadto mając na względzie dyspozycję art. 58 § 2 k.p.a. Spółka wskazała, iż zachowała siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, gdyż przyczyna jego uchybienia ustała wraz z doręczeniem pełnomocnikowi postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia

[...] grudnia 2013 r. znak: [...].

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. Nr [...].

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w B. pełnomocnik Spółki

nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej.

Odnosząc się do kwestii świadczących, w ocenie pełnomocnik o braku skutecznego doręczenia postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] organ odwoławczy zauważył sprzeczność w argumentacji. Z jednej strony pełnomocnik wskazywał, iż ww. postanowienie nie weszło do obrotu prawnego, ponieważ nie zostało doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Z drugiej zaś strony na tak doręczone postanowienie pełnomocnik złożył zażalenie, dołączając do niego stosowne pełnomocnictwo.

Zdaniem organu, jeśli w ocenie pełnomocnika postanowienie nie weszło

do obrotu prawnego, to składanie zażalenia na takie postanowienie było niedopuszczalne.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. zauważył również, że w aktach postępowania zabezpieczającego, prowadzonego przez Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. na podstawie zarządzeń zabezpieczenia nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] z [...] lipca 2013 r., brak jest pełnomocnictwa przedłożonego przez pełnomocnika do reprezentowania Spółki w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym przez organ pierwszej instancji w oparciu o przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Spółka nie potwierdziła reprezentowania jej w tym postępowaniu przez pełnomocnika.

Organ nie zgodził się z poglądem zaprezentowanym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z dnia [...] stycznia 2014 r., że "postępowanie zabezpieczające stanowi integralną część prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, w toku którego Organ nie podważał zakresu umocowania pełnomocnika Wnioskodawcy". Uregulowania dotyczące postępowania zabezpieczającego zawarte są w dziale IV ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postępowanie zabezpieczające nie jest więc integralną częścią postępowania podatkowego prowadzonego w oparciu

o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U.

z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dale powoływana jako: "o.p."). Pełnomocnictwo złożone do akt postępowania podatkowego nie wywołuje automatycznie skutku

w postępowaniu zabezpieczającym toczącym się z udziałem tej samej strony.

W ocenie organu dopiero w dniu [...] listopada 2013r. pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo ogólne, dołączając je do zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r.

nr [...].

Odnosząc się do błędów doręczenia, Dyrektor Izby Skarbowej w B. zauważył, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona

przez pracownika P. Urzędu Skarbowego w B., starszego inspektora K. W.. Z notatki powyższej wynika, iż w dniu [...] października 2013 r. pracownik organu egzekucyjnego udał się do siedziby Spółki celem doręczenia postanowienia nr [...]. Na miejscu spotkał się z odmową przyjęcia korespondencji. Sekretarka odmówiła przyjęcia listu informując, iż nie jest uprawniona do odbioru korespondencji z P. Urzędu Skarbowego w B. Odmówiła również podania swojego imienia

i nazwiska.

Wobec powyższego w dniu [...] października 2013 r. ww. postanowienie zostało nadane pocztą. W placówce pocztowej odebrała je w dniu [...] listopada 2013 r. M. A.

W ocenie organu, zgodnie z zasadami doręczeń przesyłek rejestrowanych, osoba odbierająca list polecony w placówce pocztowej musi przedłożyć tzw. awizo. Skoro M. A. dysponowała awizem i posługiwała się pieczątką Spółki należy uznać, że była osobą upoważnioną. Należy także zauważyć, że przekazała treść postanowienia nr [...] osobom upoważnionym do reprezentacji Spółki.

Z akt przedmiotowej sprawy wynikało także, iż M. A. wielokrotnie odbierała na poczcie i w siedzibie Spółki korespondencję adresowaną do Spółki, co. nie było kwestionowane. Wobec powyższego organ uznał, iż była ona osobą upoważnioną do odbioru pisma.

W ocenie organu, wystąpienie Prezesa Zarządu Spółki z reklamacją

do P. P. S.A. miało jedynie na celu przedłużenie przedmiotowego postępowania.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r., Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu

do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...].

Natomiast pismem z dnia [...] marca 2014 r., Spółka reprezentowana

przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o reasumpcję postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r., znak: [...] i ponowne rozpoznanie wniosku z dnia [...] stycznia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia.

Dyrektor Izby Skarbowej w B., pismem z dnia [...] marca 2014 r., znak: [...], poinformował Spółkę, reprezentowaną przez profesjonalnego pełnomocnika, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] został rozpatrzony postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], które stało się ostateczne i zawierało pouczenie o możliwości wniesienia na nie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Pełnomocnik Skarżącej, pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniosła skargę

do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżając w całości postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr: [...], zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:

1) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej powoływana jako: "k.p.a."), poprzez stwierdzenie, że Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy

w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...];

2) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a., poprzez stwierdzenie,

iż Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego

w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...], pomimo, iż odpis tego postanowienia nie został doręczony pełnomocnikowi ustanowionemu przez Skarżącego;

3) art. 58 § 1 k.p.a. w zw. z art. 45 k.p.a., poprzez stwierdzenie, iż Skarżący

nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia

na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...], pomimo, iż odpis tego postanowienia nie został skutecznie doręczony Skarżącemu w dniu, od którego organ poczytuje rozpoczęcie biegu siedmiodniowego terminu do wniesienia zażalenia na to postanowienie.

4) art. 45 k.p.a., poprzez nieuprawnione przyjęcie przez organ, iż skuteczne doręczenie Skarżącemu postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. nr: [...] z dnia [...] października 2013 r. nastąpiło w dniu [...] listopada 2013 r., w sytuacji gdy za najwcześniejszą możliwą datę doręczenia można uznać dzień [...] listopada 2013 r.

W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B., poprzez wydanie orzeczenia w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...].

Ponadto pełnomocnik Skarżącego wniósł o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Zdaniem pełnomocnika Spółki, doręczenie postanowienia odbyło się

z pominięciem pełnomocnictwa. Pełnomocnik Skarżącego przedłożył bowiem Naczelnikowi P. Urzędu Skarbowego w B. odpis pełnomocnictwa udzielonego przez Skarżącego w dniu [...] lutego 2013 r. wraz z dokonaniem pierwszej czynności prawnej w toku sprawy. Zakres umocowania zawarty w przedmiotowym pełnomocnictwie został ujęty w sposób podmiotowy, nie zaś przedmiotowy, toteż niewątpliwie obejmował reprezentowanie Skarżącego przed Naczelnikiem P. Urzędu Skarbowego w B., będącym organem administracji publicznej, w toku postępowań prowadzonych przez ten organ bez względu na ich rodzaj. Istotnym jest również,

iż przedmiotowe pełnomocnictwo nie zostało w żaden sposób odwołane

przez Skarżącego, toteż cały czas pozostawało w mocy.

Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., w sposób całkowicie nieuzasadniony zakwestionował umocowanie pełnomocnika Skarżącego do reprezentowania go w toku postępowania zabezpieczającego. Niewątpliwym jest, iż postępowanie zabezpieczające stanowi integralną część prowadzonego przez organ postępowania podatkowego, w toku którego organ nie podważał zakresu umocowania pełnomocnika Skarżącego. Przepisy obowiązującego prawa nie nakładają wymogu posługiwania się odrębnym, szczególnym pełnomocnictwem na potrzeby postępowania zabezpieczającego.

Naczelnik P. Urzędu Skarbowego w B., kwestionując zakres umocowania pełnomocnika Skarżącego, skierował postanowienie z dnia

[...] października 2013 r. nr: [...] na adres siedziby Skarżącej Spółki, czym uchybił przywołanemu art. 40 § 2 k.p.a. czyniąc doręczenie wadliwym

a przez to nieskutecznym. Pełnomocnik Skarżącego nie miał tym samym wiedzy

w przedmiocie postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...], tym samym niedopuszczalnym jest stwierdzenie jakoby Skarżący uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na przedmiotowe postanowienie, gdyż owy termin względem pełnomocnika Skarżącego nie rozpoczął biegu. Z uwagi na fakt reprezentowania Spółki przez pełnomocnika termin winien rozpocząć swój bieg dopiero z chwilą doręczenia przedmiotowego postanowienia pełnomocnikowi, które to doręczenie nie nastąpiło. Pomimo powyższego, pełnomocnik Skarżącego dochowując należytej staranności w terminie 7 dni od dnia powzięcia wiadomości przez Skarżącego o przedmiotowym postanowieniu Naczelnika P. Urzędu Skarbowego, tj. od dnia [...] listopada 2014 r., wniósł na nie zażalenie.

Pełnomocnik podtrzymał swoją wcześniejszą argumentację dotyczącą braku uprawnienia M. A. do odbioru pism kierowanych do Skarżącego, gdyż nie była ona ani pracownikiem Skarżącego, ani też nie pozostawała ze Skarżącym

w żadnym stosunku prawnym, który pozwalałby uznać ją za osobę uprawnioną

do odbioru pism kierowanych do Skarżącego. Niedopuszczalnym jest zaakceptowanie w tym przedmiocie argumentacji przedstawionej przez organ jakoby z okoliczności dysponowania przez daną osobę pieczęcią firmową Skarżącego można przyjąć domniemanie faktyczne, iż jest ona uprawniona do obioru pism.

Skarżący mając powyższe na względzie skierował reklamację do P. P. S.A. w przedmiocie wadliwego doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...]. Zdaniem pełnomocnika, stanowisko P. P. S.A. wyrażone w piśmie z dnia [...] lutego 2014 r., będącym odpowiedzią na reklamację złożoną przez Skarżącego, w pełni potwierdza argumentację przytoczoną powyżej przez Skarżącego. Operator publiczny uznając zasadność złożonej reklamacji przyznał, iż nastąpiła wadliwa weryfikacja tożsamości osoby odbierającej przesyłkę i jej upoważnienia do odbioru przesyłki

oraz podkreślił, iż: "nie możemy potwierdzić faktu reklamowanej przesyłki osobie upoważnionej do odbioru korespondencji adresowanej do O. T. Sp. z o.o.".

W ocenie pełnomocnika, wobec uznania reklamacji przez P. P. S.A.

i stwierdzenia wadliwości doręczenia przesyłki pocztowej organ nie był uprawiony

do poczynienia samodzielnych ustaleń w przedmiocie prawidłowości doręczenia owej przesyłki zawierającej przedmiotowe postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego. Organ administracji publicznej dokonuje doręczeń za pośrednictwem operatora pocztowego, tym samym wiedza organu w przedmiocie daty doręczenia, tudzież bezskuteczności czy wadliwości doręczenia pochodzi od operatora pocztowego. Wobec powyższego w sytuacji uznania zasadności reklamacji przez operatora pocztowego i stwierdzenia wadliwości doręczenia, niedopuszczalnym jest przyjęcie przez organ, iż doręczenie nastąpiło w sposób prawidłowy i miało miejsce w dniu

[...] listopada 2013 r. i w konsekwencji przyjęcie, iż jest skuteczne względem Skarżącego. Istotnym jest, iż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r. nr: [...] rozstrzygające o odmowie przywrócenia terminu

do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r. nr: [...] zostało doręczone pełnomocnikowi Wnioskodawcy w dniu [...] marca 2014 r., zaś uzupełnienie wniosku o przywrócenie terminu o pismo P. P. S.A. z dnia [...] lutego 2014 r. uwzględniające reklamację Skarżącego, zostało skierowane do organu w dniu [...] lutego 2014 r.

Biorąc powyższe pod uwagę w ocenie pełnomocnika Skarżącego nastąpiło uprawdopodobnienie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w B. podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Organ dodatkowo odniósł się do odpowiedzi P. P. S.A. z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] na reklamację złożoną przez Prezesa Zarządu Spółki, zauważając, iż z pisma operatora publicznego wynika, że osoba odbierająca przesyłkę dysponowała pieczęcią Spółki, zatem M. A. była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji kierowanej do Spółki skoro dysponowała awizem i pieczęcią firmową Spółki. Odpowiedź P. P. S.A. nie miałaby zatem wpływu na podjęcie rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] października 2013 r.

Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w toku procedur stosowanych przez organy podatkowe

i egzekucyjne, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń,

co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji

lub postanowienia, może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy ich wydanie nastąpiło

w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie

z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270

ze zm.; dalej powoływana jako: "p.p.s.a.").

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lutego 2014 r., rozstrzygające

w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia

na postanowienie Naczelnika P. Urzędu Skarbowego w B. z dnia

[...] października 2013 r., nie narusza prawa, a w szczególności brak jest podstaw

do przyjęcia, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego, które to naruszenie miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Spór w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół prawidłowości zastosowania

przez organ art. 58 § 1 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni,

że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Należy przede wszystkim zauważyć, że dopuszczenie przywrócenia terminu przez organ może nastąpić po spełnieniu dwóch przesłanek. Po pierwsze

to zainteresowany musi wystąpić z prośbą (wnioskiem) o przywrócenie terminu,

o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., a po drugie musi uprawdopodobnić,

że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Biorąc powyższe pod uwagę to

po stronie wnioskodawcy istnieje obowiązek dowodowy, którego spełnienie będzie weryfikowane przez organ, gdyż samo występowanie w art. 58 § 1 k.p.a. przesłanki uprawdopodobnienia braku winy nie zwalnia organu od podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy i potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności

i okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1813/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Niewątpliwie nieprawidłowe doręczenie pisma stanowiłoby okoliczność wskazującą na brak winy osoby zainteresowanej w dochowaniu terminu. Jednak

w ocenie Sądu doręczenie odpisu postanowienia z dnia [...] października 2013 r.

nr: [...] bezpośrednio do Skarżącego z pominięciem pełnomocnika nastąpiło w sposób odpowiadający zarówno okolicznościom faktycznym jak i prawnym.

Kwestia pełnomocnictwa nie została w ogóle uregulowana w u.p.e.a.

Na zasadzie odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a., pełne zastosowanie w tym zakresie zyskują przepisy art. 32 i art. 33 § 1–4 k.p.a. Z punktu widzenia powstałego sporu istotne znaczenie mają również obowiązki w zakresie doręczeń (art. 39–49 k.p.a.). Zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. obowiązek doręczania pism pełnomocnikowi zobowiązanego dotyczy pełnomocnika ustanowionego w sprawie. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowy poświadczony odpis pełnomocnictwa (art. 33 § 2–3 k.p.a.).

Z powołanych przepisów powszechnie wywodzi się, że organ egzekucyjny musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt). Faktu istnienia pełnomocnictwa organ administracji (egzekucyjny) nie może domniemywać. Dopiero od momentu zawiadomienia organ administracyjny (egzekucyjny) jest zobligowany doręczać pisma ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi i zapewnić mu taki udział

w postępowaniu jak stronie tego postępowania (por. m.in. wyrok NSA

z 24 października 2007, sygn. akt II FSK 1217/06, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też powszechnie w orzecznictwie przyjmuje się, że nieprawidłowa jest praktyka składania pełnomocnictw o szerokim zakresie reprezentowania strony we wszystkich rodzajach postępowań mogących toczyć się przed organem podatkowym (wyrok NSA z 18 listopada 2009 r., sygn. akt I FSK 1843/07, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ administracji nie ma także obowiązku,

ani możliwości, śledzenia postępowań wszczynanych z udziałem danej strony.

W konsekwencji zobowiązany nie może twierdzić, że błędnie doręczono pismo jemu, nie zaś jego pełnomocnikowi, w sytuacji gdy pełnomocnik w postępowaniu egzekucyjnym nie został skutecznie ustanowiony. Błędne przeświadczenie strony,

że pełnomocnictwo złożone w toku jednego postępowania (np. dotyczącego wymiaru zobowiązania podatkowego), zachowuje swą moc także w kolejnych postępowaniach toczących się z udziałem tego samego podatnika/zobowiązanego

(np. w postępowaniu egzekucyjnym), ani nie uchyla obowiązku dołączenia pełnomocnictwa do akt każdej ze spraw, ani też nie oznacza bezskuteczności doręczenia dokonanego wprost do rąk strony, w toku kolejnego postępowania,

w którym nie złożono takiego pełnomocnictwa.

Sąd w niniejszym składzie podziela wyrażony już w orzecznictwie pogląd,

że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym (por. wyrok NSA

z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II FSK 1344/07, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wcześniejsze czynności podejmowane przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny (art. 15 ust. 1, art. 26 § 1 i art. 29 § 1 u.p.e.a.) poprzedzają wszczęcie egzekucji administracyjnej, zatem na tym etapie ustanowienie pełnomocnika przez zobowiązanego nie jest możliwe. Nie została bowiem wszczęta egzekucja administracyjna, do której wszczęcia w sposób przewidziany w art. 26 § 5 pkt 1–2 u.p.e.a. w ogóle nie musi dojść (np. wcześniejsza zapłata należności pieniężnej

na skutek doręczenia upomnienia). W takiej sytuacji adresatem odpisu tytułu wykonawczego jest zobowiązany wskazany przez wierzyciela w tytule wykonawczym (art. 27 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.). Ponadto także

z treści art. 61 § 4 k.p.a., (znajdującego zastosowanie na mocy art. 18 u.p.e.a.), wynika, że o wszczęciu każdego z odrębnych postępowań z urzędu,

czy to podatkowego, czy egzekucyjnego, powiadamiana musi być sama strona, której postępowanie to dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt II FSK 2782/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt

III SA/Łd 242/11, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe na stan faktyczny sprawy i dowody znajdujące się

w aktach administracyjnych należy stwierdzić co następuje.

W dniu [...] sierpnia 2013 r. Naczelnik P. Urzędu Skarbowego

w B. wystosował pismo do Spółki, zwracając się z prośbą o udzielenie

w terminie 7 dni informacji czy pełnomocnik jest umocowany do reprezentowania Spółki, a jeśli tak to organ zwrócił się z prośbą o przedłożenie pełnomocnictwa

w toczącym się postępowaniu.

W odpowiedzi na ww. pismo, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, poinformowała, że pełnomocnik jest umocowany do działania w imieniu Spółki

w przedmiotowym postępowaniu na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r., którego odpis przedłożyła w załączeniu. Pełnomocnictwo udzielone zostało do reprezentowania Spółki przed organami podatkowymi i organami kontroli skarbowej we wszystkich instancjach oraz w postępowaniach przed sądami administracyjnymi. A więc z pominięciem organów egzekucyjnych.

W odpowiedzi na pismo pełnomocnika Spółki, organ wystosował kolejne pismo do Spółki w dniu [...] sierpnia 2013 r., w którym poinformował, że przedmiotowe postępowanie toczy się na zasadach wynikających z u.p.e.a. i nie jest postępowaniem podatkowym, o którym mowa w o.p. Organem właściwym

do dokonania zabezpieczenia jest natomiast zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a. naczelnik urzędu skarbowego, który występuje nie jako organ podatkowy, a jako organ egzekucyjny. Organ poinformował również, że do czasu przedłożenia pełnomocnictwa w sprawie uznaje, że Spółka nie jest reprezentowana

przez pełnomocnika.

W piśmie z dnia [...] października 2013 r. pełnomocnik Spółki wskazał, iż Spółka jest prawidłowo reprezentowana w postępowaniu egzekucyjnym przez pełnomocnika i ogół pism powinien być kierowany do pełnomocnika Spółki, a nie do Spółki.

Organ jednak kierował dalsze pisma w toku załatwianej sprawy na adres spółki, w tym postanowienie z dnia [...] października 2013 r. o przedłużeniu terminu

do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad

i grudzień 2012 r. objętych zarządzeniami zabezpieczenia od nr [...] do nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. do dnia doręczenia ostatecznej decyzji określającej wysokość tych zobowiązań podatkowych lub innego orzeczenia podlegającego wykonaniu (odebrane przez M. A. w dniu [...] listopada 2013 r.)

W uzasadnieniu organ podał, że ze złożonego w dniu [...] października 2013 r. wniosku wierzyciela, postępowanie egzekucyjne nie może zostać wszczęte

w terminie trzech miesięcy od dnia dokonania zabezpieczenia, ponieważ Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. poinformował, że postępowanie kontrolne znacznie się przedłuża z uwagi na brak współpracy ze strony Spółki, trudności

ze zgromadzeniem i odtworzeniem pełnego materiału dowodowego oraz analizą materiału dotychczas zgromadzonego.

Do zażalenia na powyższe postanowienie, złożonego w dniu [...] listopada

2013 r., złożonego przez pełnomocnika Spółki, zostało dołączone pełnomocnictwo

z dnia [...] lutego 2013 r. do reprezentowania m.in. przed organami egzekucyjnymi

w związku z prowadzeniem wszelkich spraw Spółki.

Stanowisko organów, które wiązało prawidłowość umocowania pełnomocnika do występowania w przedmiotowej sprawie z dniem [...] listopada 2013 r.,

w którym złożony został odpis pełnomocnictwa, Sąd uznaje za prawidłowe

i odpowiadające wymogom cytowanych przepisów prawa.

Zatem zarzuty skargi związane z nieprawidłowością doręczenia odpisu postanowienia z dnia [...] października 2013 r. nr: [...], skierowanego bezpośrednio do Skarżącego z pominięciem pełnomocnika należy uznać za bezpodstawne.

Kolejna kwestia, która wymaga oceny Sądu wiąże się z oceną zarzutów skargi związanych zdaniem pełnomocnika Spółki z występującymi w sprawie okolicznościami braku skutecznego doręczenia Skarżącemu postanowienia Naczelnika P. Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2013 r.

nr: [...] w dacie poczytywanej przez organ, zważywszy na wydanie przesyłki pocztowej osobie nieuprawnionej do jej odbioru w imieniu Skarżącego.

Stan faktyczny sprawy nie budzi w tej części wątpliwości. Postanowienie

przez M. A. zostało odebrane w dniu [...] listopada 2013 r. w placówce pocztowej. Wyżej wymieniona osoba dysponowała awizem i posługiwała się pieczęcią Spółki.

Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że M. At. wielokrotnie odbierała na poczcie i w siedzibie Spółki korespondencję adresowaną do Spółki, a Skarżąca

nie kwestionowała skuteczności tych doręczeń.

Z akt sprawy wynika również, że w dniu [...] stycznia 2014 r. złożone zostało

przez Spółkę do U. P. w S. pismo reklamacyjne, w którym Skarżąca podnosi, że przedmiotowe postanowienie zostało doręczone osobie nieupoważnionej, gdyż nie posiadała upoważnienia Spółki i nie jest pracownikiem Spółki, członkiem Zarządu ani prokurentem co umożliwiałoby ewentualne jej wydanie.

Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. P. P. S.A. potwierdziła fakt wydania przesyłki dnia [...] listopada 2013 r. oraz to, że jej odbiór odbiorca pokwitował podpisem, jak też umieścił odcisk pieczęci firmowej odnoszącej się do Spółki. W piśmie tym P. P. S.A. nadmienia: "(...), że ze względu na charakter czynności związanych

z wydaniem przesyłki nie mamy możliwości ustalenia wszystkich okoliczności związanych z podjęciem reklamowanej przesyłki, w tym jednoznacznego wykazania jej odbioru przez rzekomego pełnomocnika. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzone uchybienia, m.in. związane ze sposobem weryfikacji uprawnienia odbiorcy, nie możemy potwierdzić faktu wydania przesyłki osobie upoważnionej do odbioru korespondencji adresowanej do "O. T. Sp. z o.o., a tym samym uznajemy zasadność zgłoszonego zażalenia".

Stanowisko organów w tej kwestii należy uznać za zasadne, a zarzuty skargi

za nieuprawnione. Organ był upoważniony do dokonania samoistnej oceny prawidłowości doręczenia w zaistniałym stanie faktycznym, tym bardziej,

że jak wynika z ugruntowanej linii orzeczniczej sadów administracyjnych,

którą to linię sąd w niniejszym składzie aprobuje w całej rozciągłości, nawet gdyby osoba odbierająca korespondencję dla adresata, nie była uprawniona

do jej odbioru, to jeżeli dysponuje pieczęciami jednostki i potwierdza odbiór korespondencji, to można przyjąć domniemanie faktyczne, iż jest ona uprawniona do odbioru pism (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt

II FZ 478/07 dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

To do obowiązków osoby kierującej daną jednostką należy takie zorganizowanie pracy przedsiębiorstwa, ażeby wykluczyć możliwość odbioru przesyłek przez osoby nieuprawnione (por. postanowienie NSA z 7 lipca 2011 r., sygn. akt I OZ 474/11; postanowienie NSA z 7 maja 2010, sygn. akt II OSK 741/09, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jak zauważa też NSA w postanowieniu z dnia 1 marca 2013 r., o sygn. akt II FSK 3281/12 (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), od profesjonalistów – przedsiębiorców – wymagany jest nawet wyższy stopień staranności w działaniu.

W piśmiennictwie ocenia się go jako "szczególną zapobiegliwość i rzetelność (sumienność) w sposobie działania profesjonalisty" (tak: A. Olejniczak [w:] Umowy

w obrocie gospodarczym, pod red. A. Kocha, J. Napierały, Kraków 2006, str. 50).

W orzecznictwie zaś podnosi się, że poprzez należytą staranność rozumieć należy uczynienie wszystkiego, czego można było od niego (przedsiębiorcy) rozsądnie wymagać (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt

II SA/Bk 704/12, dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd uznał zatem, że osoba, która odebrała przesyłkę była osobą uprawnioną do odbioru korespondencji, o czym świadczy umieszczenie

przez nią pieczęci firmowej na awizo.

Samo dokonanie skutecznej reklamacji pisma nie przesądza co do zasady

o nieprawidłowości jego doręczenia. Treść reklamacji podlega takiej samej ocenie organu egzekucyjnego, jak każdego innego dowodu w sprawie. Tym bardziej,

że jak wskazała P. P. S.A. pomimo uznania zasadności zażalenia - ze względu na charakter czynności związanych z wydaniem przesyłki nie było możliwości ustalenia wszystkich okoliczności związanych z podjęciem reklamowanej przesyłki, w tym jednoznacznego wykazania jej odbioru przez rzekomego pełnomocnika.

Zatem w ocenie Sądu z akt sprawy wynika, że przedmiotowe postanowienie zostało odebrane przez M. A., która posługiwała się pieczęcią Spółki

w dniu [...] listopada 2013 r. w placówce pocztowej, a skoro tak, to doręczenie postanowienia należy uznać za skuteczne.

Tym bardziej, że organ próbował dokonać doręczenia pisma bezpośrednio

do Spółki, co wynika z notatki pracownika organu. Na miejscu spotkał się jednak odmową przyjęcia korespondencji. Sekretarka odmówiła przyjęcia listu informując, iż nie jest uprawniona do odbioru korespondencji z P. Urzędu Skarbowego w B. Odmówiła również podania swojego imienia i nazwiska.

Reasumując, Spółka nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło

w niniejszej sprawie bez jej winy, a zatem nie zostały spełnione przesłanki z art. 58 § 1 k.p.a., które uprawniałyby organ egzekucyjny do przywrócenia terminu.

Co więcej Sąd w oparciu o zebrany materiał dowodowy w pełni aprobuje stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w B., z którego należy wywnioskować, że uchybienie terminu w niniejszej sprawie nastąpiło w wyniku zaniedbania, a nie z powodu trudnych do przezwyciężenia przeszkód.

Na zakończenie należy podkreślić, że Sąd odstępuje od wcześniejszego stanowiska zawartego w wyroku z dnia [...] kwietnia 2014 r., w sprawie o sygn. akt

[...] (dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl), prowadzonej również wobec Spółki.

W tym stanie rzeczy, zgodnie z art. 151 p.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu.