Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2542/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 20 czerwca 2011r., wniesionej przez R.C. jest decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] października 2011r. Nr [...], wydana na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm., mocą której Kierownik Urzędu po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z [...] lipca 2011 r. Nr [...] o pozbawieniu R.C. uprawnień kombatanckich.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym :

R.C. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji b. Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w W. z dnia [...] kwietnia 1975 r. z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej biorąc udział w walkach przeciwko bandom reakcyjnego podziemia w okresie od 21 lutego 1946r. do 31 grudnia 1947r. będąc członkiem Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej.

Zawiadomieniem z dnia 15 marca 2011r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poinformował kombatanta, że zostało wszczęte z urzędu postępowanie weryfikacyjne, w sprawie posiadanych przez niego uprawnień kombatanckich.

W toku postępowania, z uwagi na posiadane dokumenty i zaświadczenie z 10 lipca 1984r., z którego między innymi wynikało, że zainteresowany od [...] marca 1949r. do chwili obecnej (tj.[...] lipca 1984r.) pełnił służbę w organach bezpieczeństwa publicznego MO organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o informację dotyczącą przebiegu służby R.C. w tychże organach. Pismem z dnia 16 czerwca 2011r. na skutek kwerendy akt IPN przesłał uwierzytelnioną kserokopię przebiegu służby kombatanta w organach MO jak również dokumenty potwierdzające, że przed służbą w organach MO kombatant był członkiem ORMO.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, o zakończeniu którego zainteresowany został zawiadomiony pismem z dnia 28 czerwca 2011r. decyzją z [...] lipca 2011 r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił R.C. uprawnień kombatanckich. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracyjny wskazał art. 25 ust. 2 pkt ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji Kierownik Urzędu podał, iż jak wynika z informacji zawartych w aktach sprawy, zainteresowany był członkiem ORMO w okresie od lutego 1946r. do marca 1949r., a uprawnienia kombatanckie uzyskał wyłącznie z tytułu działalności w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Organ wskazał, że strona, nie prowadziła działalności kombatanckiej w rozumieniu przepisów w.w. ustawy, co nie pozwala na zachowanie uprawnień kombatanckich z innego tytułu. W tej sytuacji dla ustalonych okoliczności, zdaniem organu, ma zastosowanie norma art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371 ze zm.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust 2 , w art. 2 oraz w art. 4.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2011r., R.C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestionując ustalenia organu administracyjnego informując jednocześnie, że stosowne wyjaśnienia przedstawi w najbliższym terminie. Natomiast w piśmie z dnia 31 sierpnia 2011r. odwołujący się wniósł o zawieszenie postępowania w związku, z jak wyjaśnił poszukiwaniem dokumentów z IPN mogących mieć znaczenie dla sprawy. Postanowieniem z dnia [...] września 2011r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił zawieszenia postępowania uzasadniając swoje stanowisko brakiem podstawy, o której mowa w art. 98 §1 kpa oraz przesłanek z art. 97 §1 kpa. Ponadto poinformował odwołującego się, że dokumenty z IPN dotyczące jego osoby znajdują się w aktach sprawy.

Pismem z dnia 13 października 2011r. działająca w imieniu kombatanta żona B.C. wniosła o zweryfikowanie decyzji organu I instancji pozbawiającej jej męża uprawnień kombatanckich. Podniosła, że mąż jej nie uczestniczył w walkach z reakcyjnym o podziemiem, a całe swoje życie zawodowe poświęcił służbie w organach MO na różnych stanowiskach, za co został wielokrotnie wyróżniony i odznaczony.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2011. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2011 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko podając, że we wniosku strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji własnej. Kierownik Urzędu ponownie podkreślił, że R.C. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walkach przeciw "bandom reakcyjnego podziemia". Organ w odniesieniu do zarzutów odwołania powołując się na orzecznictwo NSA wskazał, że jakakolwiek działalność w organach ORMO i MO nie została przez ustawodawcę uznana za szczególną zasługę dla Polski i zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich.

Pismem z dnia 28 listopada 2011r. R.C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.

W skardze, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania podniósł argumenty zawarte uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponownie kwestionując ustalenia organu administracyjnego. Ponadto wskazał, że w czasie osobistych wizyt w Urzędzie jego żona wyjaśniała, że w czasie wojny skarżący brał bezpośredni udział w tych samych czynnościach organizacji AK, w której uczestniczyli członkowie jego rodziny – ojciec M.C. ps "[...]" z-ca dowódcy plutonu WSOP placówki "J." działającej w P. i siostra Z.C. działająca razem z nim w służbie sanitarnej podrejonu "J." – P. Dalej skarżący wyjaśnił, że działalność, którą w czasie wojny prowadził, a którą ze względu na okoliczności historyczne musiał zataić przed władzami, w jego ocenie stanowi podstawę do zachowania uprawnień kombatanckich w oparciu o inne przepisy ustawy. Jako dowód działalności członków jego rodziny, w której też, jak wskazał osobiście uczestniczył, skarżący załączył fragment publikacji pt "T." dotyczącej historii konspiracji i walki [...] Rejonu "H." P. Na koniec skarżący zarzucił, że organ w prowadzonym przez siebie postępowaniu nie przeprowadził żadnych dowodów, które zweryfikowałyby prowadzenie przez niego działalności niepodległościowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniach obu decyzji, a odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi podkreślił, że podniesiona w skardze okoliczność udziału skarżącego w czynnościach organizacji Armii Krajowej nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowy, jak również skarżący nie powoływał się na działalność konspiracyjną zarówno w postępowaniu przed ZBoWiD jak i w toku prowadzonego przez Kierownika Urzędu postępowania weryfikacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wskazując, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i badając legalność zaskarżonej decyzji w takim zakresie, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie można podzielić zarzutów skargi, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej doszło do naruszenia przepisów postępowania art. 7 , 8 , 77 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania, co uzasadniałoby jak domaga się skarżący uchylenia wydanych w sprawie decyzji organów obu instancji wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy poprzez nieprzeprowadzenie, jak wskazuje skarżący żadnych czynności zweryfikowałyby prowadzenie przez niego działalności niepodległościowej.

Wbrew bowiem stanowisku skarżącego organ przeprowadził właściwie, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego określonymi w kpa, postępowanie w sprawie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, jak zasadnie przyjął to Kierownik Urzędu, iż wobec skarżącego wypełniona została dyspozycja przepisu art. 25 ust 2 pkt 2 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. 02 nr 42, poz. 371), a tym samym uzasadnione było pozbawienie go uprawnień kombatanckich.

Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury ze względu na jej istotne znaczenie w procesie realizacji prawa i wolności obywatelskich mieści się w treści zasady demokratycznego państwa prawnego wynikającej z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997r. Konsekwencją tej zasady jest obowiązek organu orzekającego w niniejszej sprawie przestrzegania z jednej strony przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z drugiej zaś przepisów prawa materialnego. Z zasady ogólnej prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 Kpa, będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego wynika, iż organy administracji publicznej, prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji, [v. wyrok NSA z 17 10 2001 r., sygn. I SA 1110/01, Lex nr 75516]. Z kolei przepis art. 77 § 1 Kpa nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zgromadzenia całego materiału dowodowego koniecznego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Z powołanego przepisu prawa wynika między innymi, że organ administracji jest zobowiązany przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Organ administracji jest zatem zobligowany do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Dokładne ustalenie stanu faktycznego możliwe jest tylko na podstawie wszystkich istotnych dowodów i poprzez wyjaśnienie nasuwających się w sprawie wszystkich wątpliwości.

W sprawie niniejszej, w ocenie WSA Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie uchybił powyższemu. Nie ulega wątpliwości, że skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu udziału w walce z reakcyjnym podziemiem ( bandami ) w okresie od [...] lutego 1946r. do [...] grudnia 1947r. Zgodnie z art. 25 ust 1 ustawy z 24 stycznia 1991r. o kombatantach osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia, z zastrzeżeniem ust. 2.

Ustawodawca dalej wskazał, co wynika z ust 2 pkt 2 w.w przepisu, iż pozbawia się uprawnień kombatanckich m,in osoby:

które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Okoliczności, o których mowa w w. wymienionym przepisie strona nie wykazała.

W ocenie Sądu brak jest w sprawie zatem dowodów wskazujących na to, że skarżący zachował je z innych tytułów.

Postępowanie administracyjne, jak zasadnie przyjęły organy nie wykazało by skarżący prowadził działalność kombatancką bądź inną z nią równorzędną. W toku postępowania zarówno przed ZBoWiD jak i weryfikacyjnego prowadzonego z poszanowaniem reguły czynnego udziału strony w tym postępowaniu, skarżący w żadnym miejscu i na żadnym jego etapie nie powoływał się na jakakolwiek działalność konspiracyjną, a zarzuty podniesione dopiero w skardze jakoby działał wraz z członkami swojej rodziny – ojcem i siostrą w jak wskazał "czynnościach organizacji Armii Krajowej" nie znajdują jakiegokolwiek potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wykazane dołączoną do skargi publikacją okoliczności działalności konspiracyjnej rodziny skarżącego- wyłącznie jego ojca i siostry, nie stanowią dowodu na taką działalność samego skarżącego zwłaszcza, że nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym w tym przesłanym z IPN między innymi wywiadzie z [...] sierpnia 1949r. dotyczącym działalności okupacyjnej i powojennej skarżącego oraz członków jego rodziny.

Materiał dowodowy, na który składają się również dokumenty dotyczące skarżącego w postępowaniu przed ZBoWiD, w tym deklaracja członkowska, dowodzi, iż sam skarżący wskazywał, wyłącznie że w okresie od 1946 do 1949 r., będąc członkiem ORMO brał udział w walkach zbrojnych z reakcyjnym podziemiem. Ubiegający się o członkostwo w ZBoWiD w żadnym punkcie nie wskazuje innego uczestnictwa w działalności okupacyjnej i powojennej aniżeli udział w organizacji ORMO i organach MO. Powyższe potwierdza również zaświadczenie Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych w Warszawie z 10 lipca 1984r. wystawione przez Naczelnika Wydziału Kadr, jak również dokumenty, o które organ rozpatrujący sprawę zwrócił się do IPN, a w szczególności Raport skarżącego z 10 maja 1984r do Szefa Stołecznego Urzędu Spraw Wewnętrznych, w którym szczegółowo opisuje swoją działalność powojenną jako członka ORMO w zakresie ujawniania rozpracowywania i likwidacji podziemnych organizacji politycznych.

W świetle powyższego przyjąć należy, iż Kierownik Urzędu prawidłowo zebrał dowody i przeprowadził postępowanie wyjaśniające w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności ustalenia czy wobec R.C. zachodzą przesłanki uzasadniające pozbawienie go uzyskanych na mocy uprzednio obowiązujących przepisów uprawnień kombatanckich.

W ocenie Sądu skoro zatem jak prawidłowo ustalił organ administracji jedynym tytułem na podstawie którego skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie była działalność w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", zaskarżona decyzja, pozbawiająca zainteresowanego tych uprawnień, w świetle art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy odpowiada prawu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

7