Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 160/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107  1 i 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 32 ust. 2 pkt 2
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 9 października 2020 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży na rzecz S. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrot kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] grudnia 2019 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję wydaną w przedmiocie odmowy S. O.(dalej: "skarżący") przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Z zaskarżonej decyzji oraz z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący [...] lipca 2013 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na działkę nr [...] położoną na terenie powiatu siemiatyckiego, gm. N., obręb A. (dalej: "działka nr [...]) oraz na działkę [...] położoną na terenie powiatu siemiatyckiego, gm. N., obręb [...] (dalej: "działka nr [...]"). We wniosku zobowiązał się do prowadzenia uprawy leśnej przez okres 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności. Postanowieniami z [...] września 2013 r. i z [...] października 2013 r. Kierownik BP ARiMR w B. stwierdził spełnienie warunków do przyznania pomocy na zalesianie w odniesieniu do działek odpowiednio [...] i [...]. Skarżący w grudniu 2013 r. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Za 2013 rok skarżący otrzymał płatności z tytułu wsparcia na zalesianie płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez okres 5 lat, premii zalesieniowej płatnej corocznie przez okres 15 lat do obydwu działek. W 2014 r. skarżący nie złożył wniosków o pomoc, z kolei za 2015 rok skarżący otrzymał premię zalesieniową oraz jednolitą płatność obszarową w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ze względu na kwalifikowanie się gruntów rolnych, do których została przyznana pomoc na zalesianie, do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zmieniono stawkę premii zalesieniowej.

W 2015 r. i w 2016 r. skarżący uzyskał płatności zalesieniowe (premia pielęgnacyjna i zalesieniowa). Następnie złożył wnioski kontynuacyjne na rok 2017. W dniu [...] lutego 2018 r. Biuro Powiatowe weszło w posiadanie aktu notarialnego z [...] maja 2015 r. Rep. A nr [...], na mocy którego skarżący sprzedał działkę nr [...] synowi – S. O. zaś działkę nr [...] – żonie M.O. Decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...], a następnie (po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy) decyzjami z [...] marca 2019 r., nr [...] Kierownik BP ARiMR w B. odmówił skarżącemu wypłaty pomocy na zalesianie na 2017 rok w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW 2007 – 2013 do działek nr [...] i [...]. Organ uznał, że brak jest podstaw do wypłaty skarżącemu pomocy na zalesianie na rok 2017, gdyż na dzień złożenia wniosku nie był on właścicielem zalesionego gruntu. W decyzji odnoszącej się do działki nr [...] organ przyjmując, że skarżącemu, który przeniósł własność tej działki na rzecz żony nie przysługuje pomoc na zalesianie, podkreślił, że pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Decyzje o odmowie skarżącemu przyznania pomocy na zalesianie na 2017 rok stały się prawomocne (fakt bezsporny).

Skarżący [...] marca 2017 r. złożył też do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej płatności na zazielenienie i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) do działek rolnych o powierzchni łącznej 10,05 ha na rok 2017. Do jednolitej płatności obszarowej zgłosił działkę nr [...] jak też działkę rolną nr ewid. [...].

Decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] Kierownik BP ARiMR w B. odmówił skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego argumentując, że na dzień 31 maja 2017 r. nie był on w posiadaniu gruntów objętych obszarem zatwierdzonym i nie był związany zobowiązaniem wynikającym z zalesiania gruntu. Organ powołał się na decyzje z [...] marca 2019 r. nr [...]. odmawiające skarżącemu wypłaty pomocy na zalesianie na rok 2017. Stwierdził, że pomoc na zalesianie gruntów rolnych przyznawana jest rolnikowi do gruntów stanowiących własność lub współwłasność tego rolnika albo własność jego małżonka, zaś deklarowane działki nie stanowiły własności producenta, stąd nie było możliwe wypłacenie płatności na zalesianie. Organ wywiódł, że obszar zalesiony kwalifikuje się do JPO jeżeli: (-) obszar ten zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych odpowiednio w tytułem III oraz IV a rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (-) obszar ten jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43, ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 (-) rolnik jest związany zobowiązaniem wynikającym z zalesienia gruntu zgodnie z przepisami wskazanymi w pkt 2. Zarówno w przypadku płatności bezpośrednich, jak i pomocy na zalesianie, obowiązuje ta sama definicja rolnika, czyli każdy rolnik ubiegający się o pomoc na zalesianie musi spełniać tę definicję. Wskazano, że w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów zalesionych Agencja nie weryfikuje, czy dany rolnik, poza posiadaniem obszaru zalesionego, prowadzi działalność rolniczą na gruntach rolnych czy posiada zwierzęta. Organ przyjął jednak, że skarżący nie był posiadaczem zadeklarowanych w wniosku działek rolnych (nr [...] i [...]).

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...] uchylił ją i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wskazując, że w sprawie nie wyjaśniono szczegółowo kwestii posiadania działek zadeklarowanych we wniosku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. decyzją z [...] września 2019 r., nr [...] odmówił skarżącemu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017, uznając, że w związku z prawomocnymi decyzjami nr [...] o odmowie wypłaty pomocy na zalesianie skarżący nie jest już związany zobowiązaniem z tytułu zalesienia gruntów. Przyjęto, że obszar zalesiony kwalifikuje się do JPO jeżeli (-) zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych odpowiednio w tytule III oraz IV a rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (-) jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43, ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 (-) rolnik jest związany zobowiązaniem wynikającym z zalesienia gruntu zgodnie z przepisami wskazanymi w pkt 2. Poza przyjęciem, że skarżący nie jest już związany zobowiązaniem z tytułu zalesienia gruntów organ uznał, że skarżący nie spełnia warunków uznania go za rolnika (art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia (UE) nr 1307/2013), gdyż nie prowadzi działalności rolniczej w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c tego rozporządzenia. Organ przyjął natomiast, że skarżący na dzień 31 maja roku składania wniosku był posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku. Z uwagi jednak na brak związania zobowiązaniem wynikającym z zalesienia gruntu i niespełnienia warunków uznania za rolnika organ przyjął, że skarżący nie spełniał warunków do przyznania płatności do gruntów oznaczonych jako grupa upraw JPO-L.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. decyzją z [...] grudnia 2019 r., nr [...] (będącą przedmiotem kontroli sądu) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ przytoczył przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – Dz. U. z 2017 r., poz. 278 - (art. 8 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1); przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1307/2013" (art. 32 ust. 2 lit. b) oraz przepis §4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2016 r., poz. 153 ze zm.).

Następnie organ wskazał, że skarżący [...] maja 2015 r. sprzedał zalesioną działkę ewidencyjną nr [...] położoną w obrębie A., gm. N., powiat s., synowi – S. O. (akt not. Rep. A nr [...]) zaś działkę ew. nr [...] – żonie M. . (akt not. Rep. A nr [...]) i zaznaczył, że skarżący z żoną od [...] sierpnia 2008 r. pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej. Poprzez tę sprzedaż, zdaniem organu, skarżący nie spełnił wymogu z §4 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., a w związku z tym Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzjami z [...] marca 2019 r., nr [...] odmówił mu wypłaty pomocy na zalesianie na 2017 rok, co – w ocenie organu - spowodowało wygaśnięcie zobowiązania rolnika w rozumieniu art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 1307/2013.

Mając to na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że deklarowane przez skarżącego grunty nie spełniają dyspozycji z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dotyczącej definicji "kwalifikujących się hektarów" i z tego względu wnioskowana płatność nie mogła zostać przyznana.

Organ uznał za niezasadne zarzuty odwołania. Zaznaczył, że przepis art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy zawiera ograniczenie ciążącej na organie zasady informowania wynikającej z art. 9 k.p.a. Wskazał, że skarżący w toku postępowania nie zwracał się do organu o udzielenia pouczenia co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków. Stwierdził, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a producent, który chce skorzystać z przywilejów dopłat jest zobowiązany dostosować się do precyzyjnych i sformalizowanych wymogów i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku podnosząc, że organ nie wziął pod uwagę faktu, że działka nr [...] stała się własnością małżonki skarżącego, a do gruntów stanowiących własność małżonka przysługuje pomoc na zalesianie. Zdaniem skarżącego spełnia on przesłanki do przyznania płatności obszarowej a organ pominął fakt, że jest on posiadaczem nieruchomości, do których składał wniosek o dopłaty bezpośrednie.

W piśmie z 24 września 2020 r. wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego zarzucił skarżonej decyzji naruszenie:

- §4 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowych warunków (...) w zw. z art. 32 ust. 2 lit. b tiret (ii) Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez jego błędną wykładnię skutkującą niewłaściwym zastosowaniem polegającą na przyjęciu, że przeniesienie przez skarżącego własności działki nr [...] na rzecz żony M. O. spowodowało przerwanie zobowiązania zalesieniowego skarżącego, podczas gdy przeniesienie własności między małżonkami nie jest relewantne w aspekcie ciągłości (istnienia) zobowiązania zalesieniowego; a także

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 140 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, a w szczególności poprzez brak wskazania w treści uzasadnienia, z jakich przyczyn organ uznał, że przeniesienia własności działki nr [...] na rzecz żony spowodowało przerwanie zobowiązania zalesieniowego skarżącego.

Pełnomocnik wskazał, że skarżący sprzedał działkę nr [...] na rzecz żony, a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że skarżący kontynuował zobowiązanie zalesieniowe. Brak jest podstaw do uznania, że zobowiązanie skarżącego w odniesieniu do działki nr [...] wygasło.

Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Przedmiotem sporu jest to, czy skarżącemu przysługuje do zgłoszonych działek rolnych płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 r.

Postępowanie w przedmiocie płatności dla rolników toczy się w oparciu o przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2096) dalej k.p.a. Stosownie do art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne. Zgodnie zaś z § 3 powołanego artykułu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, zarówno stronie, jak i sądowi administracyjnemu kontrolującemu zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu. "Uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie" (J. Borkowski (w:) Komentarz, 1996, s. 488). W uzasadnieniu faktycznym organ administracji publicznej powinien dokładnie wskazać podstawę faktyczną rozstrzygnięcia. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe i jakie wywiódł z nich skutki prawne. NSA w Poznaniu w wyroku z 23 lutego 1988 r., SA/Po 1317/87 stwierdził, że: "Wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu się, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną".

Podzielając powyższe poglądy sąd uznał, że w sprawie, w której, co należy podkreślić, stan faktyczny pozostaje bezsporny - niedostatecznie wyjaśniony został wpływ programu zalesieniowego i warunków jego realizacji na płatności JPO. Nie tłumaczy tego wystarczająco uzasadnienie decyzji organu. Przede wszystkim jednak organy nie wyjaśniają wystarczająco, na jakiej podstawie przyjmują, że skarżący nie jest związany zobowiązaniem wynikającym z zalesienia gruntu, do czego je obliguje powołany już art. 107 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ posługuje się pojęciem "wygaśnięcia zobowiązania rolnika" nie wskazując podstawy prawnej takiego "wygaśnięcia" ani tego, z jakim dokładnie faktem organ wiąże "wygaśnięcie zobowiązania rolnika" ani też z jaką datą to "wygaśnięcie" nastąpiło.

Organ słusznie wskazuje, że zgodnie z art. 8 ust.1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu [...] maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W sprawie organy nie kwestionowały spełnienia warunków z pkt 3 i 4 powołanego przepisu, a ponadto ostatecznie w toku postępowania ustaliły, że skarżący na dzień [...] maja roku składania wniosku (2017) był posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku – zatem spełniony został również warunek wskazany w pkt 2.

Zgodzić się trzeba z organami, że warunkiem uzyskania płatności obszarowej jest, zgodnie z przytoczonym przepisem, nie tylko posiadanie działki rolnej przez rolnika, ale też, aby działka ta była położona na gruntach będących "kwalifikującymi się hektarami".

Stosownie do treści art. 32 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia nr 1307/2013, "kwalifikujący się hektar" oznacza:

a) wszelkie użytki rolne gospodarstwa rolnego, w tym obszary, które w dniu 30 czerwca 2003 r. nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej w państwach członkowskich przystępujących do Unii w dniu 1 maja 2004 r., które w momencie przystąpienia zdecydowały się na stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej lub - w przypadku gdy obszar wykorzystuje się także do prowadzenia działalności pozarolniczej - wykorzystywane w przeważającym zakresie do prowadzenia działalności rolniczej; lub

b) każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który:

(i) nie jest już zgodny z definicją "kwalifikującego się hektara" na mocy lit. a) w wyniku wdrożenia dyrektywy 92/43/EWG, dyrektywy 2000/60/WE oraz dyrektywy 2009/147/WE;

(ii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013; lub

(iii) w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest obszarem odłogowanym zgodnie z art. 22, 23 i 24 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999, art. 39 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 28 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

W sprawie organy kwestionują spełnienie ostatniej przesłanki tego przepisu tj. art. 32 ust. 2 pkt 2 lit b tiret (ii). Zastosowanie tej regulacji wymaga jednak, zdaniem sądu, wyjaśnienia przez organ, jak interpretować i zastosować w realiach tej sprawy zapis "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony".

W tym miejscu należy odnotować to, że z akt sprawy wynika, że skarżący w lipcu 2013 r. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na działkę nr [...] oraz na działkę [...]. We wniosku zobowiązał się do prowadzenia uprawy leśnej przez okres 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności. Postanowieniami z [...] września 2013 r. i z [...] października 2013 r. Kierownik BP ARiMR w B. stwierdził spełnienie warunków do przyznania pomocy na zalesianie w odniesieniu do działek odpowiednio [...] i [...]. Skarżący w grudniu 2013 r. złożył oświadczenie o wykonaniu zalesienia zgodnie z planem zalesienia. Za 2013 rok skarżący otrzymał płatności z tytułu wsparcia na zalesianie płatnego jednorazowo po wykonaniu zalesienia, premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez okres 5 lat, premii zalesieniowej płatnej corocznie przez okres 15 lat do obydwu działek. Z bezspornych ustaleń stanu faktycznego wynika też, że [...] maja 2015 r. skarżący sprzedał działkę nr [...] synowi – S. O. zaś działkę nr [...] – żonie M. O..

Oceniając przedstawione okoliczności stanu faktycznego organ przyjmuje, że skarżący na dzień [...] maja roku składania wniosku o płatność obszarową na 2017 rok był posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku, ale nie prowadził działalności rolniczej i nie był już związany zobowiązaniem wynikającym z zalesiania gruntu. Uzasadniając brak związania zobowiązaniem zalesieniowym organ w zaskarżonej decyzji przedstawia dwutorowe wyjaśnienie, bo z jednej strony wskazuje, że skarżący z żoną od [...] sierpnia 2008 r. pozostają w ustroju rozdzielności majątkowej i poprzez sprzedaż w 2015 r. działki nr [...] skarżący nie spełnił wymogu z §4 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r., a następnie wskazuje, że w związku z tą sprzedażą Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. decyzjami z [...] marca 2019 r., nr [...] odmówił mu wypłaty pomocy na zalesianie na 2017 rok, co spowodowało wygaśnięcie zobowiązania rolnika w rozumieniu art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 1307/2013.

W pierwszej kolejności sąd zauważa, że przepis art. 32 ust. 2 lit. b) rozporządzenia 1307/2013 definiuje, czym jest "kwalifikujący się hektar". Powołany przepis nie posługuje się jednak pojęciem "wygaśnięcie zobowiązania rolnika", lecz sformułowaniem "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika". Jeśli, zdaniem organu, niespełnienie przesłanek tego przepisu skutkuje wygaśnięciem zobowiązania rolnika, to powinien skarżącemu wyjaśnić, z czego to wynika.

Po drugie, organ nie wyjaśnił, jak interpretuje sformułowanie "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika" i co powoduje, że "odnośnie zobowiązania danego rolnika ustają". Znaczenie mogą tu mieć różne fakty. Zauważyć raz jeszcze trzeba, że skarżący w 2013 roku podjął zobowiązanie wieloletnie, zobowiązując się do prowadzenia uprawy leśnej przez okres 15 lat. Ponadto ustalono w sprawie, że jest posiadaczem spornych działek nr [...] i [...]. Niewątpliwie nie jest już ich właścicielem, gdyż w 2015 r. dokonał ich sprzedaży. Właścicielem jednej z nich jest jednak jego małżonka. Ponadto organ wydał decyzje odmawiające skarżącemu płatności leśnych na 2017 rok. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, a powinno wynikać jednoznacznie, jaki w tych okolicznościach fakt spowodował, że w danym okresie "nie mają już zastosowania odnośne zobowiązania danego rolnika".

W ocenie Sądu, organ powinien dokonać wykładni kluczowego dla rozstrzygnięcia tej sprawy sformułowania "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika" i – jeżeli uzna, że nie jest ona spełniona - wskazać jednoznacznie, czy brak jej spełnienia wiąże z faktem sprzedaży działek przez skarżącego (co miało miejsce w roku 2015), czy też z faktem wydania decyzji odmawiających przyznania płatności zalesieniowych na 2017 rok.

Ustalenie tej kwestii na gruncie tej sprawy jest niezwykle istotne, gdyż w pierwszej sytuacji stwarza to możliwość, aby na gruncie niniejszej sprawy badać wpływ sprzedaży działek na istnienie zobowiązania leśnego rolnika, w drugiej zaś sytuacji oznacza to, że w tym postępowaniu kwestii tej badać nie można – organ jest wówczas "związany" wydanymi w sprawie, prawomocnymi decyzjami odmawiającymi płatności na zalesianie na 2017 rok". Kwestii tej – kluczowej dla rozstrzygnięcia- organ w swojej decyzji nie przedstawił w sposób jednoznaczny.

Jeśli organ przyjmie i prawidłowo uzasadni pierwszy wariant, stwarza to podstawę do przeanalizowania podstawowego w niniejszej sprawie zarzutu, że w wyniku sprzedaży działka nr [...] stała się własnością małżonki skarżącego, a do gruntów stanowiących własność małżonka przysługuje pomoc na zalesianie. Zgodnie §4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne" pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów stanowiących własność lub współwłasność tego rolnika albo własność jego małżonka".

Organ zauważa wprawdzie, że działkę nr [...] skarżący sprzedał swojej żonie, a jednocześnie w sposób jednoznaczny przyjmuje, że w odniesieniu do tej działki nie przysługuje zobowiązanie leśne, ani też płatność obszarowa. Wskazuje przy tym na fakt istnienia pomiędzy małżonkami ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Podkreślić należy, że dla przyjęcia, że działka stanowi własność małżonka bez znaczenia jest to, jaki ustrój małżeński jest pomiędzy małżonkami. Innymi słowy - jeżeli dana działka stanowi własność małżonka, to nie zmienia tego fakt pozostawania małżonków w ustroju rozdzielności majątkowej małżeńskiej. W sprawie rażące jest jednak to, że w sytuacji, gdy na każdym etapie postępowania, chociaż jest to praktycznie jedyna i zasadnicza kwestia podnoszona przez skarżącego, organ poza powtarzaniem zdania, że "odwołujący z żoną Panią M. O. od dnia [...].08.2008 r. mają ustanowiony ustrój rozdzielności majątkowej" nie wyjaśnia, z czego wywodzi istotność tego faktu a następnie podsumowuje, że odwołanie "nie zawiera żadnych wyjaśnień i argumentów mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie".

Sąd podkreśla raz jeszcze, że bez względu na to, jak zapis "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika" zostanie przez organy zinterpretowany, winno to zostać prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione. Skarżący powinien wiedzieć, dlaczego organ w taki sposób interpretuje dany przepis. Wyczerpujące uzasadnienie tej kwestii stwarza też drogę do sądowej kontroli decyzji, z której powinno jasno wynikać, jak organ interpretuje zapis "w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika".

Z powyższych przyczyn sąd uznał, że organ naruszył art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając to na uwadze sąd, z mocy art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r, poz. 2325) orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

Ponownie rozpatrując sprawę, organ wyda decyzję uwzględniającą powyższe wskazania Sądu. W niespornym stanie faktycznym sprawy organ jednoznacznie i z powołaniem się na przepisy prawa sprawy wyjaśni, czy skarżącemu przysługuje płatność obszarowa na 2017 rok.