Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 419/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Przeciwdziałanie alkoholizmowi
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 i ust. 12 pkt 5, art. 11 ust. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Wójt Gminy U., działając na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ust. 12 pkt 5 i art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jedn. Dz.U. z 2007r., Nr 70, poz. 473 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie z dniem 31 stycznia 2010 roku zezwolenia Nr [...] z dnia [...] udzielonego B. D. na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18% przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podniósł, iż strona skarżąca nie uiściła w ustawowym terminie, to jest do dnia 31 stycznia 2010 roku I raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 18%. Stosownie natomiast do treści art. 18 ust. 12 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, zezwolenie wygasa w przypadku niedokonania opłaty za korzystanie z zezwolenia w wysokości określonej w art. 11 1 ust. 2 i 5, w terminach, o których mowa w art. 11 1 ust. 7.

Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Podniósł, iż dokonana w dniu 1 lutego 2010 roku opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych została wniesiona w terminie, zgodnie z art. 57 § 4 k.p.a, który stanowi, iż w przypadku, gdy koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień. Tożsame z powyższym przepisem brzmienie ma także art. 115 k.c., który stanowi, ze jeżeli koniec terminu do wykonania czynności przypada na dzień uznany ustawowo za wolny od pracy, termin upływa dnia następnego. Pełnomocnik wskazał, iż dzień "31 stycznia 2010 roku"., przypadał w niedzielę, a więc w dzień uznany ustawowo za wolny od pracy. O tym, czy czynność prawna została wykonana w terminie decydują przepisy art. 57 § 4 k.p.a. i pomocniczo art. 115 k.c. W związku z powyższym dokonując opłaty w dniu 1 lutego 2010 roku, skarżąca dokonała jej z zachowaniem terminu, a decyzja stwierdzająca wygaśnięcie zezwolenia została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z treścią art. 18 ust. 12 pkt. 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4, lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 w terminach, o których mowa w art. 111 ust. 7. Oznacza to, że niewykonanie obowiązków wynikających z art. 11 1 ust. 4 lub z art. 111 ust. 2 i 5 oraz art. 11 1 ust. 7 powołanej ustawy, powoduje, że organ wydający zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest zobowiązany do stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca nie dokonała w terminie do dnia 31 stycznia 2010 roku wpłaty I raty opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Wpłata została dokonana w dniu 1 lutego 2010 roku, a więc po upływie określonego w art. 11 1 ust. 7 terminu. Termin, o którym mowa w powołanym przepisie należy do terminów prawa materialnego, do którego nie ma zastosowania art. 57 § 4 k.p.a, odnoszący się do terminów prawa procesowego. Uchybienie natomiast terminowi prawa materialnego zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem sądów administracyjnych powoduje skutek w postaci wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Bez znaczenia jest również fakt, czy opóźnienie było spowodowane działaniem niezawinionym strony oraz to jakie były przyczyny zaistniałego opóźnienia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik strony skarżącej podniósł zarzut naruszenia art. 57 § 4 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż przepis ten nie ma zastosowania do obliczania terminów prawa materialnego przewidzianych w art. 11 1 ust. 7 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podtrzymując dotychczasową argumentację pełnomocnik podniósł, iż przyjmując stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy, że art. 57 § 4 k.p.a. nie ma zastosowania przy obliczaniu terminów prawa materialnego, "sankcjonujemy sytuację, w której strony nie mają równego dostępu do instytucji publicznych wybiórczo stosując przepisy k.p.a."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga B. D. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości I przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U. nr 70 z 2007r. poz.473 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.111 ust.1 wymienionej ustawy w celu uzyskania dodatkowych środków na finansowanie zadań określonych w art.41 ust.1 gminy pobierają opłatę za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, o których mowa w art.18.

W myśl art.111 ust.7 cytowanej ustawy opłata o której mowa w ust.1 wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

Zgodnie z treścią art.18 ust.1 i 12 pkt.5 ustawy z 26 października 1982r. zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży wygasa w przypadku niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art.111 ust.4 lub niedokonania opłaty w wysokości określonej w art.111 ust.2 i 5 w terminach, o których mowa w art.111 ust.7.

Z wymienionych przepisów wynika, iż podmiot, któremu udzielono zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest zobowiązany do uiszczenia opłaty w terminach do 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego. W przypadku niedokonania takiej opłaty w wymaganych terminach zezwolenie wygasa.

W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma kwestia czy skarżąca uiściła opłatę w wymaganym terminie. Termin do uiszczenia opłaty upływał bowiem w niedzielę 31 stycznia 2010r. zaś B. D. zapłaciła ją w dniu 1 lutego 2010r.

Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest wyjaśnienie charakteru prawnego terminu, o którym mowa w art.111 ust.7 ustawy z 26 października 1982r. a mianowicie, czy jest to termin prawa materialnego, czy też termin procesowy.

W polskim systemie prawa wyróżnia się terminy prawa materialnego oraz terminy procesowe. Do pierwszej grupy należą takie terminy, w których następuje ukształtowanie praw lub obowiązków obywatela w tym m.in. praw i obowiązków w zakresie sprzedaży napojów alkoholowych. Z kolei terminy procesowe oznaczają okresy przewidziane do dokonania określonych czynności procesowych przez podmioty postępowania (np. termin do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji). O charakterze terminu decyduje treść przepisu i wynikająca z niej funkcja, którą przepis ten ma spełniać oraz jego istota. Upływ terminu materialnego wywołuje co do zasady skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym przy czym skutek prawny musi bezpośrednio wynikać z treści przepisu. W przypadku terminów procesowych ich przekroczenie wywołuje skutki w zakresie prawa procesowego (np. brak możliwości wniesienia odwołania od decyzji) a nie w zakresie prawa materialnego. Terminy materialnoprawne są nieprzywracane podczas gdy do terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art.58-59 kpa).

Analiza przepisu art.18 ust.12 i art.111 ust.7 ustawy z 26 października 1982r. wskazuje, iż w razie nieuiszczenia opłaty w wymaganym terminie z mocy prawa wygasa zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Przepisy ustawy przewidują zatem określony skutek w zakresie prawa materialnego gdy opłata nie zostanie uiszczona w zakreślonym terminie. Oznacza to, iż terminy do uiszczenia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych są terminami materialnoprawnymi a więc są one nieprzywracane i nie stosuje się do nich przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Pogląd, iż termin zakreślony dla wniesienia opłaty jest terminem zawitym prawa materialnego a jego upływ powoduje skutki materialnoprawne w postaci wygaśnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 marca 2009r. w spr. II GSK 817/08 (Lex nr 519797), z 17 lutego 2010r. w spr. II GSK 384/09 (niepublikowany) i z 27 października 2009r. w spr. II GSK 81/09 (niepublikowany), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 12 listopada 2008r. w spr. III SA/Łd 57/08 (niepublikowany) i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 24 marca 2010r. w spr. II SA/Po 950/08 (niepublikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych wyrokach.

W rozpoznawanej sprawie termin do uiszczenia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych upływał skarżącej w dniu 31 stycznia 2010r. zaś B. D. uiściła opłatę w dniu 1 lutego 2010r. czyli po upływie wymaganego terminu. Nie ma znaczenia okoliczność, iż w dniu 31 stycznia 2010r. była niedziela. Termin, o którym mowa w art.111 ust.7 ustawy z 26 października 1982r. jest terminem prawa materialnego i jego upływ skutkuje wygaśnięciem zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych bez względu na to czy termin ten przypada na dzień roboczy czy też na dzień wolny od pracy. Decyzja o wygaśnięciu zezwolenia ma charakter deklaratoryjny a więc stwierdzający określony skutek prawny przewidziany w przepisach ustawy.

Niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze, iż organy administracji naruszyły przepis art.57 § 4 kpa. Termin do uiszczenia opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest terminem prawa materialnego i nie mają do niego zastosowania przepisy rozdziału 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy art.57-59 kpa mają zastosowanie jedynie do terminów procesowych.

Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. B. D. nie uiściła opłaty, o której mowa w art.111 ust.1 ustawy z 26 października 1982r., w terminie do dnia 31 stycznia 2010r. W związku z czym z mocy prawa wygasło zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę B. D.

a.ł.