Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1807/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 44
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1807/09 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2010 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Beata Cieloch, Sędzia: WSA Piotr Głowacki (spr.), Sędzia: WSA Ewa Michna, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2010 r., sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w T., na interpretację indywidualną Ministra Finansów, z dnia 7 września 2009 r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych, I. uchyla zaskarżoną indywidualną interpretację, II. określa, iż zaskarżona interpretacja nie może być wykonana, III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457, 00 zł. (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

We wniosku z dnia 15 czerwca 2009r. Wspólnota Mieszkaniowa w T .zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zwolnienia od podatku opłat wnoszonych przez właścicieli lokali użytkowych - członków Wspólnoty.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca zarządza majątkiem swoich członków w takim zakresie, w jakim wchodzi on w skład nieruchomości wspólnej, na podstawie ustawy o własności lokali. W skład nieruchomości wchodzą lokale o powierzchni użytkowej ogółem 3708,65 m2; w tym lokale mieszkalne o powierzchni 3488,05 m2 oraz lokale użytkowe o powierzchni 220,60 m2, których właścicielem jest osoba prawna spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Części wspólne nieruchomości nie są przypisane do powierzchni mieszkalnej czy użytkowej tylko, do całości nieruchomości. Na koszty nieruchomości wspólnej składają się. w szczególności: wydatki na remonty i bieżącą konserwację, opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę, ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publiczno prawne, wydatki na utrzymanie porządku i czystości, wynagrodzenie zarządcy. Na pokrycie kosztów zarządu właściciele lokali mieszkalnych i użytkowych wpłacają zaliczki w formie bieżących opłat na utrzymanie nieruchomości wspólnej, utrzymanie własnych lokali w zakresie dostawy mediów i opłaty na fundusz remontowy, współdziałają w zarządzie nieruchomością wspólną. Za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiadają proporcjonalne do posiadanych udziałów.

Wnioskodawca zadał następujące pytanie:

Czy opłaty wnoszone przez właścicieli lokali użytkowych - członków wspólnoty mieszkaniowej z tytułu utrzymania nieruchomości wspólnej, utrzymania własnych lokali w zakresie dostawy mediów do lokali i opłaty na fundusz remontowy korzystają ze zwolnienia opodatkowania dochodów na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem wnioskodawcy, wpłacone zaliczki w formie bieżących opłat przez właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych - członków wspólnoty mieszkaniowej na utrzymanie w/w części nieruchomości winny być zwolnione na podstawie w/w art. 17 ust. 1 pkt 44, ponieważ opłaty te, oraz pokrywane z nich koszty służą części wspólnej nieruchomości zapewniając sprawne jej funkcjonowanie. Nie mają one charakteru zarobkowego i służą tylko do pokrycia bieżących kosztów związanych z utrzymaniem części wspólnych nieruchomości.

Interpretacją indywidualną z dnia 7 września 2009r. znak:[...], Minister Finansów, na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) uznał stanowisko przedstawione we wniosku za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód, bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 cyt. ustawy - wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych; towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Z przepisu wynika zatem, że dla zwolnienia muszą być spełnione dwa warunki. Dochody muszą być uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, a także dochody te muszą być przeznaczone na utrzymanie zasobów mieszkaniowych. Warunki muszą być spełnione łącznie. Istotny dla zwolnienia jest nie tylko cel na jaki ma być przeznaczony dochód (to jest cel związany z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych), ale również źródło pochodzenia tego dochodu. Dochody zwolnione z podatku dochodowego mogą pochodzić wyłącznie z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. A zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegać będzie dochód osiągnięty z innej działalności niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, bez względu na cel, na jaki zostanie przekazany. Za "zasoby mieszkaniowe" należy rozumieć nie tylko lokale mieszkalne, ale również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego, lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego Korzystania z mieszkań przez mieszkańców jak również ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego oraz zapewniające sprawne jego funkcjonowanie oraz administrowanie. Do zasobów tych należą zatem, oprócz lokali mieszkalnych, także tego rodzaju pomieszczenia jak np. garaże, strychy, sutereny. Natomiast istotą lokali użytkowych jest ich niemieszkalne przeznaczenie, co oznacza iż nie można ich zaliczyć do zasobów mieszkaniowych.

Zatem tylko wpłaty uiszczane przez właścicieli lokali mieszkalnych na poczet utrzymania nieruchomości wspólnej oraz własnych lokali mieszkalnych mogą być zaliczane do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Natomiast przychody pochodzące z wpłat dotyczących lokali użytkowych nie.

Pismem z dnia 21 września 2009r. wnioskodawca wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

Organ podatkowy pismem z dnia 15 października 2009r. znak [...]udzielił odpowiedzi na w/w wezwanie, stwierdzając brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

Wspólnota Mieszkaniowa w T. złożyła skargę na powyższą interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:

- błędną wykładnię art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych polegającą na przyjęciu, że tylko wpłaty uiszczane przez właścicieli lokali mieszkalnych mogą być zaliczane do przychodów z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, natomiast przychody pochodzące z wpłat dotyczących lokali użytkowych nie mogą być uznane za takie przychody;

- naruszenie art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej przez brak wyjaśnienia wszystkich wątpliwości i rozbieżności w celu ustalenia prawidłowej, jednoznacznej i bezspornej interpretacji pojęcia "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" zawartego w art. 17 ust. 1 pkt .44 w/w ustawy;

- naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego koniecznych do załatwienia sprawy oraz zasady poszanowania prawa i zasady zaufania do organów podatkowych z art. 120 i art. 121 Ordynacji podatkowej).

W oparciu o powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. sąd uchyla akt administracyjny w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest uzasadniona i skutkuje uchyleniem zaskarżonej interpretacji, ponieważ organ wydający interpretację dopuścił się w kontrolowanym postępowaniu naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy dochód, z tytułu wnoszonych przez właścicieli lokali użytkowych opłat na utrzymanie nieruchomości wspólnej, utrzymanie własnych lokali w zakresie dostawy mediów do lokali i opłat na fundusz remontowy, korzysta ze zwolnienia na podstawie wskazanego art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z treścią tego przepisu wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi - w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych z innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi. Przepis wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają dochody uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, które nie zostały przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych oraz innej działalności niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi, nawet wówczas, gdy zostaną przeznaczone na utrzymanie tych zasobów mieszkaniowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji "zasoby mieszkaniowe" oraz "gospodarka zasobami mieszkaniowymi". Konieczne jest zatem ustalenie znaczenia tych pojęć w języku potocznym, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego, w tym z uwzględnieniem specyfiki wspólnot mieszkaniowych. Wykładnia językowa pojęcia "gospodarka zasobami mieszkaniowymi" wskazuje, że gospodarka taka obejmuje dysponowanie i zarządzanie zgromadzonymi pomieszczeniami (lokalami) mieszkalnymi, mająca zapewnić prawidłowe funkcjonowanie takich lokali mieszkalnych. Natomiast przez "zasoby mieszkaniowe", którymi "gospodaruje" wspólnota mieszkaniowa, rozumieć należy nie tylko lokale mieszkalne, ale także użytkowe, jak również pozostałe pomieszczenia i urządzenia wchodzące w skład budynku mieszkalnego lub znajdujące się poza nim, których istnienie jest niezbędne dla prawidłowego korzystania z mieszkań przez mieszkańców oraz ułatwiające im dostęp do budynku mieszkalnego, jak również zapewniające jego sprawne funkcjonowanie oraz administrowanie, tj.: dźwigi osobowe i towarowe, aparaty do wymiany ciepła, kotłownie i hydrofornie wbudowane, klatki schodowe, strychy, piwnice, komórki.

Z charakteru prawnego wspólnoty mieszkaniowej unormowanej przez przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903, ze zm.), wynika iż ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową (art. 6). Ustawa zatem nie rozróżnia właścicieli lokali mieszkalnych jak i użytkowych – zarówno jeden jak i drugi rodzaj posiadanego lokalu uprawnia do statusu członka wspólnoty. W myśl art. 3 ust. 1, w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali, przy czym nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (art. 3 ust. 2). Zatem poza lokalami mieszkalnymi i użytkowymi, stanowiącymi odrębną własność, w skład nieruchomości wchodzą również części nieruchomości użytkowane wspólnie, tj. grunty i inne części budynku oraz urządzenia, które służą ogółowi właścicieli lokali. Właściciele lokali użytkowych są również obowiązani do ich utrzymywania. Zasadniczym źródłem przychodów wspólnoty mieszkaniowej - zgodnie z art. 15 - są zatem zaliczki wnoszone przez członków w formie bieżących opłat na pokrycie kosztów zarządu. Określając prawa i obowiązki właścicieli lokali ustawa o własności lokali w art. 12 ust. 1 stanowi, że właściciel lokalu ma prawo do współkorzystania z nieruchomości wspólnej zgodnie z jej przeznaczeniem. Zgodnie z ust. 2 tego artykułu pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków związanych z jej utrzymaniem, a w części przekraczającej te potrzeby przypadają właścicielom lokali w stosunku do ich udziałów. W takim samym stosunku właściciele lokali ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach". Ponadto zgodnie z art. 12 ust. 3 uchwała właścicieli może ustalić zwiększenie obciążenia z tego tytułu właścicieli lokali użytkowych, jeżeli uzasadnia to sposób korzystania z tych lokali. Właściciele lokali (mieszkalnych i użytkowych) uczestniczą w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej - art. 13 ust. 1. Przykładowe koszty zarządu nieruchomością wspólną wskazuje art. 14 ustawy, a na ich pokrycie właściciele lokali uiszczają zaliczki w formie bieżących opłat (art. 15 ust. 1).

Z powyższych przepisów wynika, iż także właściciele lokali użytkowych ponoszą wydatki i ciężary związane z utrzymaniem nieruchomości wspólnej. Związane z lokalami mieszkalnymi, użytkowymi i wyżej określonymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami opłaty (zaliczki), płacone przez właścicieli tych lokali oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią więc przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpowiednio art. 12 i art. 15 ust 1, z uwzględnieniem art. 16 ust. 1 ustawy). Z w/w art. 12 i art. 15 ustawy o własności lokali wynika, że zaliczki wnoszone przez członków w formie bieżących opłat są przeznaczane na pokrycie kosztów zarządu oraz wydatków i ciężarów związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej w części nie znajdującej pokrycia w pożytkach i innych przychodach.

Gospodarkę zasobami mieszkaniowymi o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w ocenie Sądu, należy w rozpatrywanej sprawie rozumieć zatem jako działania mające na celu utrzymanie zarówno lokali mieszkalnych jak i użytkowych. Również wnoszone przez właścicieli lokali użytkowych opłaty na utrzymanie nieruchomości wspólnej, utrzymanie własnych lokali w zakresie dostawy mediów do lokali i opłat na fundusz remontowy należy uznać za dochody wspólnoty mieszkaniowej przeznaczone na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Podobne stanowisko wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 kwietnia 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1596/08 opubl. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach - www.nsa.gov.pl).

Zatem przy udzieleniu ponownej interpretacji przepisów prawa podatkowego Minister Finansów dokonać wykładni art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w oparciu o powyższe wskazania.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" p.p.s.a.

O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. z 2003r, Nr 212, poz. 2075).