Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1820/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 153; art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 i 3; art. 170; art. 141 par 4; art. 174 pkt 2; art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 7; art. 15; art. 77; art. 138 par 1 pkt 2; art. 105 par 1;
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 6 ust. 2; art. 3 pkt 50; art. 46 ust. 4 pkt 2; art. 46 ust. 4a; art. 11
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 46 ust 4 pkt 2
journal: Dz.U. 2003 nr 207 poz 2016
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r.  - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz /spr./ Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Konrad Młynkiewicz po rozpoznaniu w dniu 26 października 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych Stowarzyszenia "K." z siedzibą w W. i Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 29/11 w sprawie ze skarg Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G., Stowarzyszenia "K." z siedzibą w W. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 29/11, oddalił skargi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G., Stowarzyszenia "K" [...] z siedzibą w W. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Burmistrz Miasta N. w decyzji z dnia [...] marca 2009 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "Modernizacja lotniska [...] w celu jego przystosowania do obsługi przewoźników niskokosztowych". Przedsięwzięcie to przewidziane jest do realizacji w miejscowości N. na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] z obrębu [...]. Charakterystykę całego przedsięwzięcia organ pierwszej instancji przedstawił w załączniku nr 1 do decyzji.

Odwołania od powyższej decyzji wniosły Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G. oraz Stowarzyszenie "K." z siedzibą w W., wnosząc jednocześnie o uchylenie postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 roku, sprostowanego postanowieniem z dnia [...] października 2008 roku oraz postanowienia Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 roku, uzgadniających planowaną inwestycję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu powyższych odwołań, decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Skargi na powyższą decyzję wniosły Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G. oraz Stowarzyszenie "K." z siedzibą w W.

Wyrokiem z dnia 26 listopada 2009 roku, sygn. akt: IV SA/Wa 1493/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2009 roku. Sąd zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie art. 77 § 1 i art. 10 § 1 k.p.a. WSA w Warszawie nie podzielił stanowiska organu II instancji, że zarzuty podniesione w stosunku do zaskarżonych postanowień organów uzgadniających: Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 r. oraz Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 r. stanowią w istocie powtórzenie zarzutów sformułowanych pod adresem decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. Zdaniem Sądu brak pełnego odniesienia się do argumentów skarżących nie pozwala na pełne skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji. Ponadto WSA wskazał, że wyjaśnienia wymaga podniesiona w skargach okoliczność braku odniesienia się na etapie postępowania odwoławczego do planowanego do ustanowienia obszaru ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "[...]"

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekając ponownie w sprawie, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r.

Oceniając wpływ inwestycji na planowany do ustanowienia obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "[...]", jak również na zgłoszone do Komisji Europejskiej (w dniu 30 października 2009 r.) obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "[...]", "[...]", "[...]" i "[...]" organ uznał, że sporządzony w sprawie Aneks do raportu stanowi wystarczającą podstawę do uzgodnienia inwestycji przez Wojewodę M., a następnie ustalenia przez Burmistrza Miasta N. warunków realizacji przedsięwzięcia. Organ wskazał, że zakres terytorialny badań przyrodniczych oraz przyjęta metodyka ich wykonania wykazują, że autorzy Aneksu do raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadzili, zgodnie z zasadą przezorności, szeroko zakrojone analizy uwzględniające wpływ planowanego przedsięwzięcia nie tylko na obszary Natura 2000 obowiązujące w trakcie prowadzenia badań, ale także na inne obszary cenne przyrodniczo, w których zawierają się wskazane wyżej zgłoszone w dniu 30 października 2009 r. obszary ochrony siedlisk przyrodniczych.

Za niezasadny SKO uznało zarzut odnoszący się do postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 r., dotyczący braku wskazania zasad postępowania z odpadami. W ocenie organu postanowienie określa zasady postępowania z odpadami, które jest zgodne z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

W ocenie Kolegium Aneks do raportu oddziaływania na środowisko w stopniu wystarczającym rozważa kwestię oddziaływań towarzyszących (skumulowanych), natomiast przyszłe inwestycje będą podlegały koniecznej procedurze wpływu na środowisko przed uzyskaniem zgody na ich realizację.

Zdaniem organu odwoławczego ocena oddziaływania hałasu na populację nietoperzy bytujących w zespole fortów [...] została przeprowadzona z uwzględnieniem wiedzy krajowej i światowej w tej materii.

Odnosząc się do kwestii oddziaływania pól elektromagnetycznych Kolegium wskazało, że przeprowadzone obliczenia rozkładu promieniowania elektromagnetycznego wykazały, iż w miejscach dostępnych dla ludzi nie występują obszary o ponadnormatywnym poziomie promieniowania.

Rozważając zagadnienie lokalizacji lotniska SKO zwróciło uwagę, że realizacja inwestycji w tej konkretnie lokalizacji wynika z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013, Programu rozwoju sieci lotnisk i lotniczych urządzeń naziemnych przyjętego uchwałą Nr 86/2007 Rady Ministrów z dnia 8 maja 2007 r. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć EURO 2012 (Dz. U. Nr 192, poz. 1385 ze zm.). Dlatego też warianty perspektywicznego rozwoju dotyczyły wyłącznie tego konkretnego terenu.

W ocenie Kolegium brak jest celowości analizowania oddziaływania lotniska na etapie jego likwidacji, gdyż sam proces likwidacji (wyburzenie budynków, zerwanie nawierzchni pasa startowego) nie niósłby za sobą znaczących zagrożeń dla środowiska.

Zdaniem organu kwestia oceny bezpieczeństwa lotów oceniana jest na etapie stosowania odpowiednich procedur lotniczych a nie w postępowaniu środowiskowym.

Podsumowując SKO w W. wskazało, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, zwłaszcza wobec nie stwierdzenia w działaniu organu pierwszej instancji uchybień bądź naruszeń obowiązujących przepisów prawa, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji. Podobnie też naruszenia przepisów prawa nie dopatrzono się w postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 roku, sprostowanym postanowieniem z dnia [...] października 2008 roku oraz postanowieniu Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 roku, uzgadniających planowaną inwestycję.

Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G., Stowarzyszenie "K." z siedzibą w W. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w Ś.

W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o ich oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając zaskarżonym wyrokiem skargi wskazał, że organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1493/09 zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a..

Zdaniem Sądu nie są trafne zarzuty podniesione w skargach, że z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., wynika wprost obowiązek uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji organu pierwszej instancji. Sąd w uzasadnieniu wyroku podkreślił brak pełnego odniesienia się przez organ do istotnych dla sprawy argumentów podniesionych w odwołaniach przez strony, co nie jest równoznaczne z obowiązkiem uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. W ramach prowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. pismem z dnia [...] lipca 2010 r. zwróciło się do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska by uzyskać informację o zgłoszonych obszarach ochrony siedlisk przyrodniczych Natura 2000. W dniu 30 października 2009 r. do Komisji Europejskiej zgłoszone zostały następujące obszary "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]".

Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem inwestorów z dnia [...] grudnia 2006 r. (k.1, t. I). Wcześniej udzielono pełnomocnictwa do złożenia wniosku, więc nie jest zasadny zarzut zawarty w skardze Stowarzyszenia "K." z siedzibą w W. W dacie wszczęcia postępowania obowiązywały przepisy działu V i VI ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, regulujące zasady udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie ochrony środowiska i postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. W trakcie postępowania administracyjnego, prowadzonego w niniejszej sprawie, w życie weszły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008, Nr 199, poz.1227 - dalej ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku). Ustawa ta zawiera przepisy przejściowe, zastrzegające, że do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, przepisy dotychczasowe (art. 153 ust. 1). Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku weszła w życie w listopadzie 2008 r., a więc gdy postępowanie w niniejszej sprawie było już w toku. Sąd wskazał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo przyjęły, iż zastosowanie znajdują przepisy dotychczasowe.

Lokalizacja spornego przedsięwzięcia została wskazana w Regionalnym Programie Operacyjnym Województwa M. 2007 - 2013, przygotowanym w oparciu o rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, str. 25). Sąd zwrócił uwagę, że w prognozie oddziaływania na środowisko projektu Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa M. 2007-2013 (dokument dostępny na stronie internetowej www.mazovia.pl), w części dotyczącej oceny wpływu na środowisko projektu uruchomienia lotniska komunikacyjnego poprzez modernizację istniejącej infrastruktury oraz budowę nowej, związanej z obsługą samolotów i pasażerów na terenie byłego lotniska wojskowego w M., przeprowadzonej z uwzględnieniem kryteriów określonych w dyrektywie 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z 21.07.2001, str. 30), wskazano, że zakres przedmiotowy i terytorialny (bliskość obszaru Natura 2000) projektu zmusza do realizacji inwestycji z zachowaniem szczególnej ostrożności i dbałości o środowisko naturalne.

Ponadto "Modernizacja Portu Lotniczego w M." wskazana została w pkt 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 12 października 2007 r. w sprawie wykazu przedsięwzięć Euro 2012.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że jest uprawniony i zobowiązany do zbadania legalności aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tejże sprawy. Aktami wydanymi w granicach sprawy o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia są postanowienia uzgodnieniowe podjęte w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. oraz postanowienie Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 r.

W tym kontekście Sąd nie uwzględnił wniosku Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G. zawartego w skardze o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność z Konstytucją RP art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, gdyż Sąd nie jest związany tym wnioskiem. Zgodnie z brzmieniem art. 193 Konstytucji RP, od uznania Sąd zależy, czy rozstrzygnięcie danej sprawy wymaga przedstawienia pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Sąd w tej sprawie nie powziął wątpliwości uzasadniających wystąpienie z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego.

Sąd wskazał, że podstawową kwestią, wyznaczającą ramy postępowania uzgodnieniowego, prowadzonego na podstawie art. 48 ustawy Prawo ochrony środowiska jest to, że uzgodnienie dokonywane przez właściwy organ odbywać się może tylko i wyłącznie w granicach kompetencji tego organu, a przedmiotem uzgodnienia nie jest raport oddziaływania na środowisko, lecz warunki realizacji przedsięwzięcia. W rozpoznawanej sprawie organy administracji (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. oraz Wojewoda M.) dokonały uzgodnienia zawierając katalog warunków, które zostały uwzględnione przez organ (Burmistrza Miasta N.) określający środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Odnosząc się do postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2008 r. Sąd podkreślił, że organ współdziałający określił w postanowieniu warunki, które znalazły się w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Na państwowym wojewódzkim inspektorze sanitarnym spoczywał w szczególności obowiązek weryfikacji ustaleń sporządzonego raportu w zakresie oddziaływania higienicznego i zdrowotnego na środowisko. Raport jest dokumentem, który podlegał ocenie, a sporządzenie go nie zwalnia organu uzgadniającego od czynienia własnych w tym zakresie ustaleń, zmierzających do weryfikacji przedstawionych danych.

Raport wraz z przedłożonymi aneksami stanowił podstawowy element materiału dowodowego. Sąd wskazał, że jeśli dokonana w raporcie analiza i określone na jej podstawie zalecane rozwiązania, organ uznał za prawidłowe i konieczne ze względów higieniczno-zdrowotnych, to konkretne zalecenia, uwarunkowania i uwagi umieścił bezpośrednio w postanowieniu. Zarówno strony postępowania uzgodnieniowego, jak i organ administracyjny właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach muszą wiedzieć, bezpośrednio z osnowy postanowienia, jakie warunki należy umieścić w przyszłej decyzji środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, odnośnie rozwiązań projektowych dla planowanego przedsięwzięcia, jego realizacji i eksploatacji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. zgłosił m.in. następujące środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia (niezbędne opracowanie analizy porealizacyjnej, która potwierdzi konieczność utworzenia i określi granice i sposób zagospodarowania obszaru ograniczonego użytkowania wokół lotniska, bezwzględne przestrzeganie uzgodnionych i zatwierdzonych procedur startów i lądowań /zmiana procedur będzie skutkować zmianą zasięgu uciążliwości/, obowiązek kontrolnych pomiarów akustycznych, zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 23 stycznia 2003 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem, portem (Dz.U. Nr 35, poz.308), zaprojektowanie uzdatniania wody, obowiązek odprowadzania ścieków powstających na lotnisku do kanalizacji prowadzącej do oczyszczalni ścieków w N., obowiązek deponowania odpadów pochodzących z planowanego przedsięwzięcia na składowisku odpadów innym niż w Z.

Kwestia odpadów pochodzących z planowanego przedsięwzięcia również została szczegółowo przedstawiona w raporcie oddziaływania na środowisko (aneks grudzień 2007, pkt 9.8). Autorzy raportu przyjęli składowanie odpadów komunalnych i podobnych do komunalnych, a także przemysłowych innych niż niebezpieczne na gminnym składowisku odpadów w Z. Jednakże art. 87 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. ustawy Prawo lotnicze zabrania w otoczeniu lotniska, czyli w odległości 5 km od jego granic, budowy lub rozbudowy obiektów budowlanych, które mogą stanowić źródło żerowania ptaków. W związku z konieczną zmianą lokalizacji wysypiska, odpady pochodzące z planowanego przedsięwzięcia będą deponowane na nowym miejscu, którego zarządzającym będzie nadal dotychczasowy odbiorca odpadów i zarządzający składowiskiem w Z.

Ponadto Sąd wskazał, że muszą być zachowane wszystkie procedury ustanowione przez przepisy prawa w zakresie gospodarowania odpadami. Zasady postępowania z odpadami wynikają z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.

W toku procedury wymagane są uzgodnienia dokonywane również z wyspecjalizowanym organem ochrony środowiska - w rozpatrywanym przypadku z wojewodą (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska). Przepisy nie określają szczegółowo, co ma być przedmiotem uzgodnienia, w szczególności nie wynika z ich treści, aby miał być nim projekt decyzji. W tej sytuacji, organ uzgadniający rozstrzyga kierując się ogólnie zakresem swojej kompetencji oraz informacjami zawartymi we wniosku inwestora (art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska) oraz zgromadzonym materiałem dowodowym, w szczególności informacjami zawartymi w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 48 ust. 3 pkt 2 wskazanej ustawy) oraz innymi opracowaniami i dokumentami czy analizami, o ile zostaną zgromadzone lub sporządzone dla celu postępowania.

Oceniając postanowienie Wojewody M. z dnia [...] listopada 2009r., uzgadniające środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, Sąd wskazał, że na wniosek Wojewody M. przedstawiony raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko w zakresie wpływu planowanego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 został uzupełniony aneksem do raportu we wskazanym zakresie. W rozdziale 7 aneksu przedstawiono szczegółową charakterystykę obszarów Natura 2000 oraz innych obszarów cennych przyrodniczo.

Procedura prowadząca do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi gwarancję, że inwestycja realizowana z zachowaniem wymagań określonych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na obszary Natura 2000 nie wpłynie negatywnie na te obszary.

W powyższym kontekście Sąd nie zgodził się z zarzutem dotyczącym naruszenia przepisów dotyczących ochrony sieci obszarów "Natura 2000", w związku z planowaniem działań inwestycyjnych na terenach obszaru "[...]". Sąd podzielił stanowisko organu administracji, że sformułowany w art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zakaz ingerencji (będący odzwierciedleniem norm prawa wspólnotowego - stosownych przepisów dyrektywy nr 1992/43/WE), dotyczy wyłącznie znaczącego oddziaływania na obszary Natura 2000. W świetle art. 6 ust. 2 dyrektywy nr 1992/43/WE obowiązkiem państw członkowskich jest podjęcie odpowiednich działań w celu uniknięcia na obszarach Natura 2000 pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków.

Odnosząc się do zawartego w skargach zarzutu dotyczącego braku uwzględnienia przy ustalaniu środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia na planowany do ustanowienia obszar ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 o nazwie "[...]" Sąd wskazał, że obszar ten został zgłoszony do Komisji Europejskiej w dniu [...] października 2009r. Zdaniem skarżących ta okoliczność powodowała konieczność uchylenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzji organu pierwszej instancji celem sporządzenia raportu oddziaływaniu na środowisko w tym zakresie.

W ramach prowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. ustaliło ponadto, że w dniu [...] października 2009 r. zgłoszone zostały do Komisji Europejskiej również inne obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000: "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]".

Mając na względzie, że przeprowadzenie przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności, nie można organowi zarzucić nieprawidłowości działania w zakresie oceny oddziaływania inwestycji na obszar "[...]".

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż ingerencja nie będzie miała charakteru znaczącego z punktu widzenia celu ustanowienia powyższych obszarów. W raporcie, a przede wszystkim w aneksie sporządzonym na wniosek Wojewody M. zawarto informacje o szczegółowo przeprowadzonej inwentaryzacji stanowisk gatunków ptaków, dla celu ochrony których utworzono poszczególne obszary, wskazano katalog przewidywanych oddziaływań (pkt 13.3.1 aneksu, tom I). Wobec stopnia szczegółowości analizy, nie budzą wątpliwości zawarte konkluzje (pkt 14-1, tom I).

Sąd uznał za słuszne zawarte w uzasadnieniu decyzji stanowisko organu, że nie było potrzeby sporządzania w sprawie nowego raportu dotyczącego zagadnienia ochrony obszarów Natura 2000. Pomimo zróżnicowania kategorii oddziaływań na obszary Natura 2000 w związku z realizacją przedmiotowego przedsięwzięcia (inne na gatunki chronione, inne na ich siedliska, a jeszcze inne na tzw. korytarze ekologiczne zapewniające integralność konkretnego obszaru lub jego łączność z innymi) ocena wpływów zawarta w raporcie oddziaływania na środowisko oraz w aneksie została przeprowadzona prawidłowo i zawiera wszystkie powyższe elementy. Przeprowadzona ocena ma charakter kompleksowy. Mówiąc o oddziaływaniach na obszar Natura 2000, Sąd zwrócił uwagę, że zgodnie z postanowieniami art. 33 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody takie same reguły znajdują zastosowanie zarówno do obszarów Natura 2000 już wyznaczonych, jak i do obszarów proponowanych, mających znaczenie dla Wspólnoty. Obszary "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" zostały zgłoszone jako obszary proponowane dnia [...] października 2009 r., a więc biorąc pod uwagę niniejsze postępowanie – na etapie międzyinstancyjnym. Ponieważ w praktyce nie jest możliwe precyzyjne ustalenie, ani wytyczenie żadnych administracyjnych granic odgórnie przesądzających, że przedsięwzięcie usytuowane w odległości np. 10 km od obszaru Natura 2000 jeszcze na chronione składniki środowiska przyrodniczego oddziałuje, a położone dalej już nie, sporządzony w niniejszej sprawie raport oddziaływania na środowisko oraz w aneks odnosi się również pośrednio do powyższych obszarów, mając na względzie przyczyny wyznaczania obszarów Natura 2000 (siedliska i gatunki priorytetowe objęte ochroną).

Sąd nie uznał za zasadne zarzutów dotyczących braku dokonania przedrealizacyjnej inwentaryzacji żerowania nietoperzy i w tym zakresie uzupełnienia materiału dowodowego. W aneksie do raportu, tom I, wskazano środki minimalizujące negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, m.in. dotyczące ochrony nietoperzy i ich siedlisk. Szczegółowo wskazano obowiązki inwestora w tym zakresie. Wskazanie obowiązku dokonania monitoringu przedrealizacyjnego nie jest jednoznaczne z tym, że wyniki tego monitoringu muszą znaleźć się w decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań.

W ocenie Sądu nie jest też trafny zarzut odnośnie wadliwego sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Sporządzony przez inwestora raport nie stanowi dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 k.p.a., nie korzysta więc z domniemania zgodności jego treści ze stanem faktycznym. Zakres weryfikacji informacji zawartych w raporcie przez organ prowadzący postępowanie musi być adekwatny do okoliczności sprawy takich jak m.in. ocena fachowości opracowania, jego szczegółowości, potwierdzonych urzędowo kwalifikacji autorów raportu, stopnia skomplikowania sprawy oraz zakresu kwestionowania przez uczestników postępowania przedłożonych danych. Raport jest oceniany przez organ wydający decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania, a uczestnicy postępowania mają możliwość zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących tego dowodu. Zastrzeżenia te jednak nie mogą być gołosłowne, lecz powinny być poparte np. ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje na wady raportu. Sąd podkreślił, że w trakcie postępowania żadna z organizacji składających skargę nie wnosiła zastrzeżeń do raportu.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że nietrafny jest również zarzut podniesiony w skardze Stowarzyszenia "K." z siedzibą w W., a dotyczący naruszenia § 6 pkt 1, 4 i 11 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz.U. Nr 220, poz. 2237). Sąd zwrócił uwagę na zapisy § 10 powyższego rozporządzenia wskazującego sposoby ochrony gatunków dziko występujących zwierząt i wskazał, iż należy interpretować zapisy rozporządzenia w kontekście obowiązków nałożonych na inwestora, a zawartych w aneksie. Dlatego istnieje obowiązek dokonania analizy przewidywanych oddziaływań na środowisko w rejonie planowanego przedsięwzięcia, aby wskazać środki minimalizujące negatywny wpływ przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze. Wskazano ewentualne metody ograniczenia prawdopodobieństwa zderzeń ptaków ze statkami powietrznymi polegające m.in. na bieżącym dostosowaniu operacji lotniczych do przelotów ptaków, usunięciu bazy pokarmowej ptaków, usunięciu źródeł wody z terenu lotniska oraz organizację alternatywnych żerowisk.

Sąd podkreślił, że określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia" nie mogą być na dalszych etapach procesu inwestycyjnego modyfikowane.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skargach, Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie wobec prawidłowego rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i prawidłowo sporządzonego uzasadnienia. Wobec odniesienia się organu drugiej instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach, Sąd uznał je za prawidłowe i trafne, bez konieczności powtarzania argumentacji w uzasadnieniu wyroku.

Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o oddaleniu skarg.

Od powyższego wyroku skargi kasacyjne wnieśli: Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G. i Stowarzyszenie "K." z siedzibą w W.

Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w G. zaskarżyło wyrok w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że SKO w W. zastosowało się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1493/09), podczas gdy SKO w W., wydając decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. (sygn.[...]), wbrew wskazaniom WSA w Warszawie zawartych w ww. wyroku, nie rozpoznało wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. (znak: [...]), a podniesionych przeciwko postanowieniom uzgodnieniowym: Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. (znak: [...]) oraz Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 r. (znak: [...]);

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że SKO w W. zastosowało się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1493/09), podczas gdy SKO w W., wydając decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. (sygn.[...]), nie rozpoznało wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. (znak: [...]), a podniesionych przeciwko postanowieniom uzgodnieniowym: Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2008 r. (znak: [...]) oraz Wojewody M. z dnia [...] listopada 2008 r. (znak:[...]);

3) art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewłaściwe sporządzenie przez WSA w Warszawie uzasadnienia zaskarżonego wyroku z uwagi na to, że we wskazanym uzasadnieniu nie został właściwie przedstawiony stan sprawy przyjęty przez WSA w Warszawie, a ponadto nie została w sposób właściwy przedstawiona i omówiona podstawa prawna zastosowana przez WSA w Warszawie;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) (dalej: "Prawo o ustroju sądów administracyjnych") w powiązaniu z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: "KPA") przez błędne przyjęcie, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy SKO w W. nie rozpoznało całej sprawy "od nowa", lecz ograniczyło się wyłącznie do omówienia zarzutów skarżących, podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, oraz do szczegółowego omówienia niektórych (nie wszystkich) zagadnień, na które w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. zwrócił uwagę WSA w Warszawie;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w powiązaniu z art. 7 oraz art. 77 KPA przez błędne przyjęcie, że SKO w W. podjęło wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz zebrało i rozpatrzyło cały materiał dowodowy w sprawie, podczas gdy ocena oddziaływania na obszary "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]" winna była zostać dokonana oddzielnie od oceny oddziaływania inwestycji na obszary chronione omówione w Raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonym przez [...] sp. z o.o., albowiem są to różne obszary chronione, tak pod względem obszaru, jak i przedmiotu ochrony, przez co istniała konieczność sporządzenia dodatkowego raportu dotyczącego określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych, dla których jest projektowany do objęcia ochroną obszar Natura 2000 "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]";

6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w powiązaniu z art. 138 § 1 pkt 2 KPA w zw. z art. 105 § 1 KPA przez błędne przyjęcie, że SKO w W. właściwie postąpiło nie uchylając postanowienia organu pierwszej instancji i nie umarzając postępowania w sprawie wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody w zakresie, w którym dotyczyło budowy ogrodzenia przyszłego portu lotniczego, podczas gdy SKO w W. winno było ww. postanowienie uchylić i postępowanie w tym zakresie umorzyć, albowiem stało się ono w tym zakresie bezprzedmiotowe;

7) 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w powiązaniu z art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r.) przez błędne przyjęcie że SKO w W. nie naruszyło prawa wydając decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. w sytuacji, gdy decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody została wydana w dniu [...] marca 2009 r. przez organ pierwszej instancji, a zatem po zgłoszeniu spółki M. Port Lotniczy "[...]" wykonywania robót budowlanych polegających na ogrodzeniu terenu przyszłego portu lotniczego, przyjętym przez Starostwo Powiatowe w N. w dniu [...] czerwca 2008 r., co stało w sprzeczności z treścią art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r,);

8) art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w powiązaniu z art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r.) polegające na niestwierdzeniu przez WSA w Warszawie nieważności decyzji SKO z dnia [...] listopada 2010 r., mimo że decyzja ta utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody, która to decyzja została wydana z naruszeniem art. 46 ust. 4a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r.), a więc została wydana z naruszeniem przepisów o ochronie środowiska, i przez to była nieważna na mocy art. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r.).

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżony wyrok WSA w Warszawie jest drugim wyrokiem sądowym zapadłym w przedmiotowym postępowaniu. W pierwszym wyroku, tj. w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r., uchylającym zaskarżoną decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że błędne było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wedle którego zarzuty podniesione przez strony skarżące w stosunku do postanowień uzgadniających wydanych w toku postępowania stanowiły jedynie powtórzenie zarzutów sformułowanych pod adresem decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. Zdaniem WSA w Warszawie, strony skarżące sformułowały w odwołaniach od decyzji organu I instancji zarzuty dotyczące rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu uzgodnieniowym, które wskazywały zarówno na naruszenie zasad postępowania administracyjnego, jak również naruszenie prawa materialnego. Zarzuty te, zdaniem WSA w Warszawie, nie zostały przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze należycie rozpatrzone, a istotne dla stron argumenty zostały przez SKO pominięte, przez co pełne skontrolowanie przez WSA w Warszawie legalności zaskarżonej decyzji nie było możliwe. Sąd wyraźnie zaznaczył, że musi on "dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienia do wszystkich argumentów stron", aby móc ocenić decyzję SKO w sposób prawidłowy. Z tego też powodu WSA w Warszawie zawarł w przywołanym orzeczeniu jasne wytyczne co do postępowania prowadzonego przez SKO wskutek ponownego rozpoznania sprawy - wskazówki te zostały zacytowane przez autora skargi kasacyjnej.

WSA w Warszawie jasno polecił SKO ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i argumentów stron zawartych w odwołaniu od postanowień uzgodnieniowych wydanych w toku postępowania pierwszoinstancyjnego, a zatem wszystkich zarzutów i argumentów dotyczących naruszenia przez te organy: (i) prawa procesowego, oraz (ii) prawa materialnego. SKO miało się zatem odnieść do wszystkich zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta N., a dotyczących zagadnień związanych z postanowieniami wydanymi przez organy uzgodnieniowe, nie zaś odnieść się tylko do tych zarzutów i argumentów, które w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. WSA w Warszawie wymienił szczegółowo jako najbardziej istotne.

Tymczasem, analiza decyzji SKO w W. z dnia [...] listopada 2010 r. prowadzi do konkluzji, że organ ten nie odniósł się do wszystkich zarzutów podniesionych przez skarżącego wobec postanowień organów uzgadniających.

Skarżący wskazał, że zarówno art. 153 p.p.s.a., jak i art. 170 p.p.s.a., prowadzą jednoznacznie do wniosku, że wytyczne zawarte przez sąd w wyroku uchylającym decyzję i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania organowi prowadzącemu postępowanie administracyjne, wiążą nie tylko ten organ, lecz również sądy rozpoznające środki zaskarżenia wniesione w późniejszych fazach postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę od decyzji SKO w W. z dnia [...] listopada 2010 r., obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę zarówno ocenę prawną, jak i wskazówki co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., tymczasem w sposób niedopuszczalny i niezgodny z rzeczywistością stwierdził, że "wobec odniesienia się organu drugiej instancji do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniach, Sąd uznaje je za prawidłowe i trafne, bez konieczności powtarzania argumentacji w uzasadnieniu wyroku".

Z uwagi na powyższe stwierdzenie WSA w Warszawie w ocenie skarżącego uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zawarł w zaskarżonym wyroku w sposób właściwy przytoczenia stanu sprawy ani pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu dokonanie należytej merytorycznej kontroli zaskarżonego wyroku.

Zdaniem skarżącego, w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadne jest twierdzenie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie rozpoznało całej sprawy "od nowa", lecz ograniczyło się wyłącznie do - dosyć obszernego - omówienia zarzutów skarżących, podniesionych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, oraz - rozpoznając sprawę już po wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r. - do szczegółowego omówienia niektórych zagadnień, na które w wyroku z dnia 26 listopada 2009 r. zwrócił uwagę WSA w Warszawie.

Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie uchylił decyzji SKO w W. z dnia [...] listopada 2010 r., mimo że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podjęło wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz nie zebrało i nie rozpatrzyło całego materiału dowodowego w sprawie, błędnie przyjmując, że ocena oddziaływania na obszar "[...]" dokonana została w ramach oceny oddziaływania inwestycji na Dolinę [...] oraz innych obszarów chronionych, przedstawionej w Raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonym przez [...] sp. z o.o. oraz aneksie do tego raportu, przez co nie było konieczności sporządzenia dodatkowego raportu dotyczącego określenia oddziaływania przedsięwzięcia w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych, dla których jest projektowany do objęcia ochroną obszar Natura 2000 "[...]", albowiem nie ma potrzeby dublowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia raportów dotyczących tego samego zagadnienia ochrony obszarów Natura 2000.

Błędne jest stanowisko SKO w W. - zaaprobowane przez WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku - że obszar specjalnej ochrony Natura 2000 "[...]" został - jak wszystkie inne obszary wymienione na stronie 8 uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] listopada 2010 r. - "ustanowiony na mocy dyrektywy siedliskowej, a zatem przedmiotem ich ochrony są siedliska zlokalizowane w granicach tych obszarów oraz powiązania między nimi".

Skarżący powołał art. 5 ustawy o ochronie przyrody w brzmieniu z dnia wydania decyzji SKO w W. ([...] listopada 2010 r.), zgodnie z którym obszar specjalnej ochrony ptaków i specjalny obszar ochrony siedlisk to są dwa różne pojęcia zdefiniowane.

Wobec powyższego OSO "[...]" jest obszarem specjalnej ochrony ptaków, wyznaczonym do ochrony populacji dziko występujących ptaków, nie zaś specjalnym obszarem ochrony siedlisk wyznaczonym w celu trwałej ochrony siedlisk przyrodniczych lub populacji zagrożonych wyginięciem gatunków roślin lub zwierząt.

Różnice w przedmiocie ochrony oraz w zakresie ochrony OSO "[...]" i obszaru "[...]" powodują, że niedopuszczalne jest ich traktowanie jako tożsamych obszarów ochrony, nawet jeśli jeden obszar pod względem geograficznym zawiera się w drugim. Niedopuszczalne jest zatem stwierdzenie zawarte na str. 30 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie, że skoro pod względem geograficznym obszar "[...]" położony jest "w dużej części" w obrębie OSO "[...]", obszarów chronionego krajobrazu - N. i W., oraz wymienionych w wyroku WSA rezerwatów przyrody, to dla celów wydania decyzji w przedmiotowej sprawie wystarczające było szczegółowe omówienie ww. obszarów w aneksie do Raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzonego przez [...] sp. z o.o., i nie było konieczności sporządzenia raportu dotyczącego obszaru "[...]". (Uwagi powyższe odnoszą się odpowiednio do wymienionych w decyzji SKO z dnia [...] listopada 2010 r. i Wyroku WSA z dnia 4 kwietnia 2011 r. obszarów: "[...]", "[...]", "[...]" oraz "[...]".).

Bezpodstawne jest zatem przyjęcie przez WSA w Warszawie (a pierwotnie przez SKO w W.), że z powodu tego, iż Raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko sporządzony przez [...] sp. z o.o. i aneks do tego raportu obejmują obszary Natura 2000 i inne obszary cenne przyrodniczo, które geograficznie zawierają w sobie m. in. obszar "[...]" (oraz inne wymienione obszary, tj.: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]"), nie ma potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie (tj. sporządzenia dodatkowych raportów o oddziaływaniu inwestycji na środowisko) ani uwzględnienia w tej analizie konkretnie obszaru "[...]" (oraz innych wymienionych obszarów, tj.: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]").

WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 kwietnia 2011 r. zaaprobował stanowisko SKO w W. wyrażone w decyzji z dnia [...] listopada 2010 r., że nie można podzielić stanowiska skarżącego odnośnie do bezprzedmiotowości decyzji w zakresie, w jakim ustala ona środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację już zrealizowanego ogrodzenia portu lotniczego. Zdaniem SKO w W. - zaaprobowanym przez WSA w Warszawie -"obowiązujące przepisy prawa nie zakazują wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody dla inwestycji zrealizowanej."

Skarżący podniósł, iż w świetle art. 46 ust. 4a Prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r., wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - prawo budowlane. Treść art. 46 ust. 4b tej ustawy wskazuje jednoznacznie na to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody musi zostać wydana przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych.

Tymczasem, w dniu [...] czerwca 2008 r. Starostwo Powiatowe w N. przyjęło zgłoszenie spółki M. Port Lotniczy "[...]" wykonywania robót budowlanych polegających na ogrodzeniu terenu przyszłego portu lotniczego. Zgłoszenie to złożone zostało zatem przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody. Mimo to, decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody została wydana w dniu [...] marca 2009 r. przez organ pierwszej instancji, która to decyzja została utrzymana w mocy decyzjami SKO w W. [...] września 2009 r. oraz [...] listopada 2010 r.

Wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody stało się niedopuszczalne, albowiem postępowanie, w zakresie, w którym dotyczyło budowy ogrodzenia przyszłego portu lotniczego, stało się bezprzedmiotowe.

Co więcej, skoro wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody po (a nie przed) zgłoszeniem wykonywania robót budowlanych było niezgodne z art. 46 ust. 4a Prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r., to decyzja wydana w ten sposób była nieważna na mocy art. 11 Prawa ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dniu 14 listopada 2008 r., przez co Wojewódzki Sąd Administracyjny - dokonując kontroli decyzji SKO z dnia [...] listopada 2010 r. - winien był stwierdzić nieważność tej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a..

Stowarzyszenie "K." z siedzibą w W. zaskarżyło wyrok w całości, zarzucając, że został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. polegającym na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uchylił zaskarżonej decyzji ani nawet nie poczynił ustaleń w zakresie tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z dnia [...] listopada 2010r.:

1) z naruszeniem przepisu art. 153 p.p.s.a. wyrażającym się w tym, że pomimo wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 26 listopada 2009 r. SKO nadal pominęło w wydanej przez siebie decyzji np. kwestię pozytywnego określenia miejsca gromadzenia odpadów (444,0 t/rok odpadów komunalnych - str. 59 decyzji I instancyjnej) czy zarzutów dotyczących rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu uzgodnieniowym,

2) z naruszeniem przepisów art. 6, 8, 9 i 105 § 1 KPA w zw. z art. 46 ust. 4 pkt. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (POŚ) wyrażającym się w tym, że została ona w ogóle wydana, pomimo że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia stało się bezprzedmiotowe, albowiem M. Port Lotniczy "[...]" Sp. z o.o. uzyskał we wrześniu 2009 r. decyzję o pozwoleniu na budowę, co wobec treści przepisu art. 46 ust. 4 pkt 2 POŚ wskazującego, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem pozwolenia na budowę - czyni postępowanie w tej sprawie bezprzedmiotowym (str. 13 pkt 5 decyzji SKO),

3) z naruszeniem przepisów art. 53 w zw. z art. 32 POŚ w zakresie w jakim SKO nie zapewniło udziału społeczeństwa w procesie wydawania przez siebie decyzji z dnia [...] listopada 2010r., zwłaszcza że uzupełniło postępowanie dowodowe co do istotnych kwestii (dotyczących oddziaływania przedsięwzięcia na nowo zgłoszone obszary Natura 2000),

4) z naruszeniem przepisów art. 15 w zw. z art. 136 KPA w zakresie w jakim SKO zdecydowało o uzupełnieniu we własnym zakresie postępowania dowodowego co do nowo zgłoszonych obszarów ochrony ("[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]") podczas gdy winno było uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia w tym zakresie pełnego postępowania dowodowego (dodatkowy raport), przez uprawniony do tego organ (organ I instancji) przy zapewnieniu zasady dwuinstancyjności i przy zagwarantowanym ustawą udziale społeczeństwa (art. 53 i 32 POŚ),

4) w której stwierdziło, że w sposób prawidłowy został przeanalizowany wpływ przedsięwzięcia na nowo zgłoszone obszary ochrony siedliskowej: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" podczas gdy decyzja w tym zakresie narusza przepis art. 7 i 77 KPA i art. 56 ust. 2 pkt 2 POŚ a sporządzony na jej potrzeby raport narusza przepis art. 52 ust. 1 pkt 5 POŚ ponieważ nie zawiera konkretnego odniesienia się do przedmiotu ochrony każdego z tych obszarów; analiza obszarów zbliżonych co do położenia lub charakterystyki oraz przeprowadzona uprzednio analiza obszaru w którym wskazane nowe obszary się zawierają nie jest wystarczająca dla oceny oddziaływań przedsięwzięcia na te konkretne obszary i na konkretnie chronione w nich walory, zwłaszcza że uprzednio sporządzone raporty odnoszą się głównie do ptaków (uprzednio istniejące już obszary utworzone są na podstawie Dyrektywy Ptasiej) z pominięciem ssaków, ryb, płazów i bezkręgowców (nowo zgłoszone obszary ochrony są utworzone na podstawie Dyrektywy Habitatowej),

5) z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 pkt. 2 KPA w zw. z art. 56 ust. 2 pkt 2 POŚ w zakresie w jakim SKO stwierdziło, że decyzja I instancyjna jest prawidłowa i zgodna z przepisami podczas gdy w decyzji Burmistrza brak jest w ogóle odniesienia się do ochrony zabytków (fort [...]), tak na etapie realizacji jak i eksploatacji inwestycji,

6) z rażącym naruszeniem przepisu art. 135 ust. 4 POŚ w zakresie w jakim SKO w swojej decyzji uznało, że w przypadku tej inwestycji możliwe jest utworzenie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) w czasie funkcjonowania inwestycji i że planuje się utworzenie OOU "po uruchomieniu lotniska i przeprowadzeniu monitoringu" oraz uznało za całkowicie niezrozumiały zarzut dotyczący sprzeczności pkt 7 decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia [...] marca 2009 r. z pkt 6 tej decyzji i ze wskazanym przepisem, podczas gdy decyzja I instancji w pkt 7 str. 12 akapit 2 i 3 oraz w pkt 10 na str. 60 mówi o tym, że porealizacyjna analiza wykonana w okresie 12-18 miesięcy po oddaniu lotniska do użytkowania potwierdzi konieczność utworzenia wokół lotniska strefy ograniczonego użytkowania (czyli że dopiero wówczas konieczność ustanowienia tej strefy będzie rozważana) a pkt 6 decyzji powołuje się na art. 135 ust. 4 POŚ, który wskazuje, że przed ustanowieniem OOU nie można wydać w ogóle pozwolenia na użytkowanie obiektu ani rozpocząć jego użytkowania, co skutkować winno konstatacją, że decyzja jest niewykonalna od dnia jej wydania (art. 156 § 1 pkt 5 KPA) i stwierdzeniem jej nieważności,

7) z naruszeniem przepisu art. 47 pkt 1 lit. a POŚ, w której stwierdziło, że kwestia bezpieczeństwa lotów (oddziaływania inwestycji na ludzi) nie jest przedmiotem raportu wobec czego sporządzony raport nie spełnia wymogów z art. 52 ust. 1 pkt 5 POŚ - nie wskazuje oddziaływań inwestycji na ludzi w żadnej jej fazie realizacyjnej, w tym na bezpieczeństwo lotów i okoliczności te pominięto także w decyzji organu I instancji,

8) z naruszeniem przepisu art. 7, 77 i 80 KPA w zakresie w jakim SKO uznało przedłożony raport oddziaływania na inwestycji na środowisko wraz z aneksami za prawidłowy i kompletny, a w konsekwencji - utrzymało w mocy decyzję I instancji, podczas gdy raport ten został sporządzony z naruszeniem przepisów art. 52 ust. 1 pkt 3, 5, 6, ust. 1 lit "b" oraz art. 52 ust. 3 POŚ, gdyż nie zawiera wskazań oddziaływania inwestycji na ludzi, zawiera niepełne wskazania oddziaływań inwestycji na rośliny i zwierzęta (brak dokładnych analiz nowo zgłoszonych obszarów ochrony stricte pod kątem ich przedmiotu ochrony), nie zawiera prawidłowo wskazanego "wariantu "O", analizy dotyczącej wykorzystania kruszyw, oraz oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko na etapie jego likwidacji,

9) z naruszeniem zasady przezorności, zakładającej że każdą wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące, czy nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska przyjmując, że będzie ono znaczące, natomiast wątpliwość, czy dane działania pogorszą integralność obszaru Natura 2000, czy nie odniosą takiego skutku - przyjmując, że pogorszą integralność, itd. Zasada ta wymaga, aby wszelkie prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia,

10) z naruszeniem przepisów art. 7, 8, 9 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 KPA polegającym na tym, że organ II instancji przy wydawaniu swojej decyzji nie odniósł się do treści odwołań złożonych przez skarżących ( w tym mojego Mocodawcę) w sposób jasny, pełny, konkretny i rzeczowy co faktycznie uniemożliwia stwierdzenie, że odwołanie "K." zostało rozpoznane a sprawa ponownie całościowo rozpatrzona, a co m.in. stało się przedmiotem złożonych skarg,

- przepisu art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. polegającym na:

1) tak ogólnikowym sformułowaniu tej części uzasadnienia wyroku, która odnosi się do zarzutów postawionych w skardze (str. 33 akapit 2 uzasadnienia), które uniemożliwia prześledzenie i skontrolowanie toku rozumowania Sądu, a co sprawia, że wręcz narzuca się stwierdzenie, że sprawa ta nie została przez Sąd zbadana tak pod kątem zasadności zarzutów postawionych w skargach, jak i pod kątem prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego, a co prowadzi do wniosku, że wyrok ten nie nadaje się do kontroli instancyjnej,

2) faktycznym nie przeprowadzeniu samodzielnej analizy i nie odniesieniu się do zarzutów podnoszonych w złożonych skargach (12stron), przynajmniej w znacznej części a poprzestaniu w głównej mierze na przedstawieniu procedury wydawania decyzji (21 stron),

3) ograniczeniu analizy zarzutów niemal wyłącznie do powtarzania sformułowań

zawartych w decyzji SKO z dnia [...] listopada 2010r.

4) nie odniesieniu się w ogóle do szeregu zarzutów podniesionych w skargach (np. konieczności określenia miejsca składowania odpadów, bezprzedmiotowości decyzji na zasadzie art. 46 POŚ, kwestii opcji "O", kruszyw, uzupełniania postępowania dowodowego przez SKO),

- przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9, 11 i 77 § 1 KPA wyrażającym się w nie wyjaśnieniu w toku postępowania sądowego a także nie wzięciu pod uwagę i nie rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy a w szczególności tego, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając decyzję z dnia [...] listopada 2010r. nie wyjaśniło w żaden sposób okoliczności istotnych z punktu widzenia prawidłowości wydanej decyzji a podnoszonych w złożonych odwołaniach, w szczególności:

1) funkcjonowania w obrocie prawnym dwóch ostatecznych postanowień Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. datowanych [...] marca 2006 r. i [...] października 2008 r. (wraz z postanowieniem prostującym datowanym [...] października 2008 r.),

2) odmiennej powierzchni inwestycji wskazanej według charakterystyki przedsięwzięcia i określonej tam na 302 ha 7603 m2 (pkt 2 str. 57 decyzji I instancyjnej) przy wskazaniu jej lokalizacji na działkach [...] i [...] z obrębu [...], podczas gdy analiza danych pochodzących z ewidencji gruntów oraz zawartych w we wniosku wskazuje, że łączna powierzchnia działek [...] i [...] wynosi 292,83 ha (art. 56 ust. 2 pkt 1 POŚ),

3) w zakresie nie wyjaśnienia podstawy na jakiej stwierdzono, że inwestycja nie będzie w żaden sposób oddziaływać na obszary "[...]", "[...]" i "[...]" (str. 9 decyzji SKO, linie 6-10 od góry), gdyż są one położone w odległości 5- 9 km od inwestycji,

4) jak należy rozumieć sprzeczność pomiędzy tym, że za wnioskodawcę uznane zostało Przedsiębiorstwo Państwowe "P." a jako podstawę prawną decyzji pierwszoinstancyjnej wskazano m.in. przepis art. 46a ust. 7a POŚ mówiący o tym, iż "W przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 7 pkt 4, realizowanego przez gminę decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na którego obszarze właściwości przedsięwzięcie jest realizowane."

- przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. polegającym na tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010r., pomimo że istniały ku temu podstawy:

1) na zasadzie przepisu art. 11 POŚ, albowiem zaskarżona decyzja naruszała przepisy tej ustawy,

2) na zasadzie przepisu art. 156 § 1 pkt 5 KPA, albowiem zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję niewykonalną od chwili jej wydania (w zakresie momentu i sposobu ustanowienia strefy ograniczonego użytkowania).

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania w tym zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż WSA winno było zastanowić się nad tym, czy merytoryczna decyzja SKO jest jeszcze w ogóle potrzebna. Skoro bowiem w myśl przepisu art. 46 ust. 4 pkt. 2 POŚ - decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia winna zostać wydana przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, to w chwili obecnej wydaje się ona być zupełnie bezprzedmiotową albowiem pozwolenie na budowę zostało wydane już we wrześniu 2009r. Należało więc, w ocenie skarżącego, rozważyć czy decyzja SKO nie powinna zostać uchylona z zaleceniem umorzenia postępowania na zasadzie przepisu art. 105 § 1 KPA.

W przypadku jednak stwierdzenia, że zarzut sformułowany w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie - WSA winien był zastanowić się nad kwestią stwierdzenia nieważności decyzji SKO na zasadzie art. 11 POŚ i pod tym kątem w sposób szczegółowy i wyczerpujący przeanalizować zarzuty postawione tej decyzji.

WSA nie dokonał oceny decyzji SKO pod kątem wypełnienia przez nią wymagań z art. 153 p.p.s.a. - nie dokonał bowiem rzetelnego sprawdzenia, w tym także na podstawie zarzutów zawartych w skargach, czy SKO zastosowało się do wskazań co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA z dnia 26 listopada 2009r. Co więcej, niektóre z wytkniętych uchybień WSA w składzie orzekającym na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2011 r. powieliło. Skarżący wskazał na kwestię miejsca składowania odpadów. W decyzji I instancyjnej określone jest ono negatywnie, tzn. poprzez stwierdzenie gdzie odpady nie będą składowane/wywożone. WSA orzekając w dniu 26 listopada 2009r. wskazało, że konieczne jest odniesienie się przez SKO do zarzutu, że miejsca takiego nie wskazano konkretnie. Tymczasem na str. 27 zaskarżonego wyroku znów mamy do czynienia ze stwierdzeniem, że odpady pochodzące z planowanego przedsięwzięcia będą gromadzone "na składowisku odpadów innym niż w Z." na "nowym miejscu" i nadal nie ma informacji gdzie zatem konkretnie będą składowane i co to będzie za "nowe miejsce".

Nadal także rzeczowej analizy, ani w decyzji SKO ani w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie znalazły zarzuty dotyczące sposobu procedowania przy wydawaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. i Wojewodę M. postanowień uzgodnieniowych, które nie podlegały odrębnemu zaskarżeniu i które zostały zaskarżone w odwołaniu od decyzji Burmistrza. Ani SKO ani WSA nawet nie poruszyły kwestii, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. wydane w tej sprawie (datowane [...] marca 2006 i [...] października 2008), że postanowienie Wojewody M. zostało wydane po uzupełnieniu postępowania dowodowego, bez zapewnienia możliwości wypowiedzenia się stron co do uzupełnionego materiału dowodowego czy też, że postanowienie Wojewody nie uwzględnia oddziaływania na inne gatunki zwierząt niż ptaki i nietoperze.

SKO w sposób rażący naruszyło szereg przepisów uzupełniając we własnym zakresie postępowanie dowodowe. SKO, jako organ II instancji - co do zasady uprawnione do uzupełnienia postępowania dowodowego nie było jednak uprawnione do przeprowadzania postępowania dowodowego w zakresie wymagającym udziału społeczeństwa (art. 32 POŚ). Zdaniem skarżącego - jeśli w ocenie SKO zaistniała potrzeba przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego co do nowo zgłoszonych obszarów ochrony - to czynności w tym zakresie był władny przeprowadzić tylko organ I instancji, co skutkować winno uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej przez SKO. SKO nie tylko pozbawiło społeczeństwo uprawnienia do udziału w postępowaniu, doprowadziło także do tego że w tym bardzo istotnym zakresie decyzja naruszyła zasadę dwuinstancyjności. Działanie takie naruszyło również przepis art. 2 dyrektywy 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003.

Skarżący podniósł, że nie ma żadnych wątpliwości, że obszary specjalnej ochrony ptaków oceniane w raporcie nie są zawsze tożsame obszarowo z nowo zgłoszonymi specjalnymi obszarami ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000 ("[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]"). Co więcej, obszary oceniane w raporcie dotyczą wyłącznie ochrony ptaków i ich siedlisk. Tymczasem obszary nowo zgłoszone na podstawie Dyrektywy Habitatowej (a nie Dyrektywy Ptasiej) także znacząco różnią się między sobą przedmiotem ochrony w nich obowiązującej - w jednym chronione są siedliska konkretnych owadów, w innym konkretnych ssaków czy też ryb lub wielorakich siedlisk stworzonych przez szatę roślinną. Nie można więc na podstawie raportu sporządzonego wyłącznie dla obszarów ptasich oceniać oddziaływań inwestycji na obszary zupełnie inne, w szczególności w zakresie przedmiotu ochrony i to nawet przy założeniu że uprzednio sporządzony raport, zgodnie z zasadą przezorności, w pewnym zakresie wykracza poza ramy obszarów znanych w dacie jego sporządzania. A za zupełnie już pozbawione podstaw należy uznać stwierdzenie SKO, powtórzone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że na nowe obszary o nazwach: "[...]", "[...]" i "[...]" inwestycja nie będzie oddziaływała w ogóle, bo są położone w odległości 5-9 km od lotniska. Poczynienie takiej konstatacji winno zostać poprzedzone dokonaniem jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie (badania, opinie), a ustaleń takich niestety w niniejszym postępowaniu zabrakło.

Zarówno w odwołaniach od decyzji Burmistrza jak i w złożonych skargach wskazywano na liczne usterki złożonego przez wnioskodawcę raportu. Skoro więc, jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny - raport jest dokumentem prywatnym podlegającym ocenie na zasadzie art. 80 KPA, to winien on zostać poddany krytycznej ocenie przez organ I instancji, a wobec zarzutów skierowanych do sposobu procedowania w tym zakresie przez Burmistrza i SKO, zawartych odpowiednio w odwołaniach i skargach - także przez WSA. Tymczasem do dziś nie wiadomo:

- w jakim terminie i w jaki sposób ma zostać ustanowiona strefa ograniczonego użytkowania wokół inwestycji - już decyzja Burmistrza jest w tym zakresie wewnętrznie sprzeczna, co więcej jest sprzeczna z przepisem art. 135 ust. 4 POŚ a w konsekwencji niewykonalna, co winno skutkować stwierdzeniem jej nieważności, tak na zasadzie przepisu art. 11 POŚ jak i przepisu art. 156 § 1 pkt. 5 KPA. Skoro bowiem zgodnie z art. 135 ust. 4 POŚ OOU winien zostać ustanowiony przed rozpoczęciem użytkowania lotniska a decyzja Burmistrza uzależnia jego utworzenie i granice od pomiarów wykonanych po upływie 12 miesięcy od rozpoczęcia użytkowania lotniska - w efekcie obszaru tego nie da się utworzyć, co więcej, nie da się bez jego utworzenia rozpocząć eksploatacji lotniska;

- w jaki sposób inwestycja będzie oddziaływała na zabytki - fort [...], bo pomimo że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jako obligatoryjny element powinna zawierać określenie konieczności ochrony zabytków - to ani żadna z wydanych decyzji ani też wyrok WSA do tej kwestii się nie odnoszą;

- w jaki sposób przedsięwzięcie będzie oddziaływało na ludzi: zarówno okolicznych mieszkańców jak i pasażerów ( a to przykładowo w kontekście możliwych kolizji samolotów z ptakami), bo pomimo, że raport obowiązkowo winien był objąć tą kwestię - w obu decyzjach stwierdzono, że jest to kwestia stosowania odpowiednich procedur lotniczych, zaś WSA zupełnie zarzuty w tej kwestii pominął;

- jak powinien wyglądać wariant "O" i w jaki sposób oddziaływałby na środowisko; w tym zakresie WSA zupełnie zaniechało przeprowadzenia jakiejkolwiek analizy sformułowanego zarzutu a SKO w swojej decyzji (str. 12) wariant "O" określiło jako m. in. wykorzystanie terenu lotniska dla organizowania wyścigów samochodowych, co było niezgodne z ówczesnym rzeczywistym czyli "zerowym" sposobem zagospodarowania lotniska;

- jakie byłoby oddziaływanie przedsięwzięcia na etapie likwidacji, gdyż SKO (str. 13 decyzji), za Burmistrzem stwierdziło, że dokonywanie takich ustaleń jest bezcelowe;

- czy i jak wyglądało będzie wykorzystywanie kruszyw z terenów objętych ochroną, w szczególności ich pozyskiwanie z dna Wisły. W uzasadnieniu decyzji Burmistrza wskazano, że "zakłada się jednakże że kruszywo nie będzie pozyskiwane z obszarów chronionych". Nie wiadomo jednak na jakiej podstawie założenie takie uczyniono. W swojej decyzji SKO stwierdziło zaś, że ewentualny zakaz eksploatacji kruszyw "stałby w sprzeczności z udzielonymi koncesja i zezwoleniami", co jest cokolwiek zdumiewającym skwitowaniem postawionego zarzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny kwestią tą nie zajął się wcale, pomimo że dotyczył jej zarzut podniesiony przez skarżącego w skardze;

- jaka jest faktyczna powierzchnia inwestycji;

- kto faktycznie jest wnioskodawcą, inicjatorem tego postępowania: jak wynika bowiem z treści decyzji I instancji: wiosek w zakresie jej wydania złożyło PP "P." ale już jako podstawę prawną decyzji Burmistrz wskazał przepis art. 46 a ust. 7a POŚ zakładający, że inwestycję realizuje gmina.

Skarżący podniósł, że burmistrz, będąc organem prowadzącym postępowanie i dokonującym oceny dowodów, w tym także raportu winien był zbadać ten dokument nie tylko z punktu widzenia prawdziwości zawartych w nim informacji ale przede wszystkim pod kątem jego kompletności i formalnej zgodności z przepisami POŚ, czego nie uczynił, a co nie zostało uznane za nieprawidłowe przez SKO i WSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazując w uzasadnieniu motywy swojego rozstrzygnięcia ustosunkował się tylko do wybranych zarzutów zawartych w złożonych skargach. Część istotnych zarzutów pominął, do części ustosunkował się w sposób zbiorczy wskazując że nie zasługują na uwzględnienie i jednocześnie kwitując decyzję SKO w ten sposób, że odniosła się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniach, co przecież nie jest zgodne z rzeczywistością. Taki sposób procedowania nie może budzić aprobaty, albowiem nie pozwala ocenić przesłanek jakimi kierował się Sąd przy wydawaniu zaskarżonego wyroku i sprawia, że niemożliwe jest poddanie wyroku kontroli instancyjnej.

Uczestnicy postępowania M. Port Lotniczy "[...]" Spółka z o.o. w N. oraz Przedsiębiorstwo Państwowe "P." wnieśli o oddalenie skarg kasacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

Autorzy obu skarg kasacyjnych w pierwszej kolejności zarzucili Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 153 p.p.s.a., wiążąc naruszenie tego przepisu z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tak Sąd pierwszej instancji, jak i SKO nie uchybił wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1493/09. W wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wobec nieustosunkowania się organu odwoławczego do zarzutów kierowanych w stosunku do postanowień wydanych w trybie uzgodnieniowym, na które nie przysługiwało zażalenie, uznał, że jest to brak istotny uniemożliwiający pełne skontrolowanie zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał do jakich zarzutów nie ustosunkował się organ odwoławczy, konkludując, że kontrola sądowa jest możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ. Wskazania co do dalszego postępowania dotyczyły sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy, wskazując, że w postępowaniu odwoławczym równie istotne jest rozważenie argumentów podnoszonych przez strony w stosunku do postanowień uzgodnieniowych, które nie podlegały odrębnemu zaskarżeniu. Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. objęło rozpoznaniem również kwestie dotyczące postanowień wydanych w trybie uzgodnieniowym przez Wojewodę M. i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. Zatem organ odwoławczy nie naruszył wskazań co do dalszego postępowania i tym samym nie naruszył art. 153 p.p.s.a. W konsekwencji również Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia niniejszego przepisu. Natomiast kwestia, czy rozstrzygnięcie organu jest zgodne z prawem i jak należy ocenić stanowisko organu co do poszczególnych zagadnień poruszanych przez strony postępowania nie mieści się w regulacji art. 153 p.p.s.a., gdyż jest to zagadnienie dotyczące merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wytyczne WSA w Warszawie kwestii merytorycznych nie dotyczyły.

W konsekwencji powyższego za niezasadny należało uznać postawione przez Ogólnopolskie Towarzystwo [...] oraz Stowarzyszenie "K." zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Brak jest podstaw, aby uznać za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 170 p.p.s.a. sformułowany w skardze kasacyjnej Ogólnopolskiego Towarzystwa [...]. Godzi się wskazać, że istota art. 170 p.p.s.a. dotyczy co do zasady związania rozstrzygnięciem zawartym w sentencji orzeczenia i nie dotyczy jego motywów. Z całą pewnością art. 170 p.p.s.a., regulujący prawomocność materialną, nie może być utożsamiany, jak w gruncie rzeczy czyni to skarżące Towarzystwo, z regulacją zawartą w art. 153 p.p.s.a., dotyczącą związania wskazaniami co do dalszego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., wbrew zarzutowi Ogólnopolskiego Towarzystwa [...], rozpoznało całą sprawę od nowa. Z uzasadnienia decyzji, która stanowiła przedmiot kontroli Sądu pierwszej instancji, wynika, że poza omówieniem kwestii wynikających z wytycznych zawartych w wyroku Sądu, o czym była mowa wyżej, organ odwoławczy rozpatrzył całą sprawę. Specyfika postępowania środowiskowego powoduje, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego musi również odnosić się do zarzutów stawianych decyzji organu pierwszej instancji. Jednakże z treści decyzji SKO nie wynika, aby odnosząc się do zarzutów stron organ jednocześnie nie rozpatrzył ponownie sprawy. Z tych względów zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 15 k.p.a., zawarty w skardze kasacyjnej Ogólnopolskiego Towarzystwa [...], nie jest zasadny.

Przechodząc do oceny postawionych w obu skargach kasacyjnych zarzutów naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. trzeba zauważyć, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać wszystkie niezbędne elementy określone w niniejszym przepisie, podane w sposób pozwalający stwierdzić, że sąd dokonał oceny sprawy odnosząc się do wszystkich kwestii podlegających badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że Sąd winien się odnieść do kwestii istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku czyni zadość temu wymogowi, co oznacza, że wyrok nadaje się do kontroli instancyjnej. Brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do wszystkich zarzutów zawartych w skardze, wobec skoncentrowania się na kwestiach mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, sam w sobie nie stanowi uchybienia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżący nie wykazali, jaki wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji lotniska [...] miał brak odniesienia się Sądu pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skarg i co więcej, że był to wpływ istotny.

Przechodząc do oceny zarzutów odnoszących się do oceny przez Sąd pierwszej instancji prawidłowości postępowania dowodowego w tym do wyjaśnienia przez organ stanu faktycznego należy odnotować, że Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji zobligowany był do oceny, czy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dysponował materiałem opisującym wszystkie elementy przyrodnicze środowiska, objęte zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia.

Elementem postępowania wyjaśniającego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest raport, opracowywany na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonego przedsięwzięcia. Raport jest dokumentem prywatnym inwestora i stanowi dowód w postępowaniu administracyjnym. Jako dowód jest oceniany przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony mają, wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia miarodajności raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wobec tego zastrzeżenia stron postępowania do raportu nie mogą być gołosłowne i sprowadzać się do samej negacji nie popartej rzeczowymi argumentami, wynikającymi np. z ekspertyzy, która w sposób udokumentowany wskazywałaby na wady raportu. W szczególności rzeczowa argumentacja oparta na stosownej ekspertyzie winna mieć miejsce w sytuacji, kiedy w postępowaniu, tak jak w rozpoznawanej sprawie, jako strony aktywny udział biorą organizacje ekologiczne, a więc podmioty specjalizujące się w działaniach na rzecz ochrony środowiska. W rozpoznawanej sprawie, jak słusznie zaznaczył Sąd pierwszej instancji, żadna z organizacji ekologicznych nie złożyła dowodów, które w sposób fachowy wskazałyby na wady raportu. Sam negatywny stosunek skarżących do planowanej inwestycji jako takiej nie może zastąpić merytorycznej dyskusji, której służy postępowanie w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Organ wydając zaskarżoną decyzję dysponował raportem oddziaływania na środowisko, uzupełnionym w toku postępowania aneksami. Raport ten został przedłożony, wraz z pozostałymi wymaganymi dokumentami, organom uzgadniającym. Na podstawie tych dokumentów, w tym raportu, organy do których się zwrócono o uzgodnienie rozstrzygnęły kwestię, czy dane przedsięwzięcie nie wiąże się z nadmiernym zagrożeniem dla środowiska, czy podjęte zostały niezbędne kroki w celu zminimalizowania szkodliwego wpływu przedsięwzięcia na środowisko i czy nie zachodzą określone prawem przesłanki uniemożliwiające podjęcie określonej działalności na terenie objętym zamierzeniem inwestycyjnym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności raport oddziaływania na środowisko pozwalał na rozstrzygnięcie sprawy. Trzeba mieć na względzie, że organ zachowując zasadę przezorności, określoną w art. 6 ust. 2 Prawa ochrony środowiska jednocześnie musiał mieć na względzie zasadę zrównoważonego rozwoju, zdefiniowaną w art. 3 pkt 50 niniejszej ustawy. W świetle art. 3 pkt 50, przez zrównoważony rozwój rozumie się taki rozwój społeczno-gospodarczy, w którym następuje proces integrowania działań politycznych, gospodarczych i społecznych, z zachowaniem równowagi przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych, w celu zagwarantowania możliwości zaspokajania podstawowych potrzeb poszczególnych społeczności lub obywateli zarówno współczesnego pokolenia, jak i przyszłych pokoleń. Treść zacytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że w ramach zasady zrównoważonego rozwoju mieści się nie tylko ochrona przyrody, ale i troska o rozwój społeczny i cywilizacyjny, związany z koniecznością budowania stosownej infrastruktury (zob. też wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt K 23/05, OTK-A 2006/6/62).

Jak wynika z ustaleń organu, zaakceptowanych przez Sąd pierwszej instancji, nowozgłoszone do Komisji Europejskiej obszary ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000, zawierają się w obszarach poddanych analizie w raporcie złożonym w postępowaniu administracyjnym. Należy mieć na względzie, że zakres raportu w przypadku inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko przede wszystkim zależy od tego jaki element jest tym, który może być powodem powstania zagrożeń w środowisku. W rozpoznawanej sprawie trzeba zwrócić uwagę na okoliczność, że planowana inwestycja dotyczy modernizacji lotniska. W lokalizacji objętej wnioskiem znajduje się określona infrastruktua, pozostała po opuszczeniu lotniska przez jednostkę wojskową. Jak wynika z treści raportu oddziaływania na środowisko najistotniejszym czynnikiem oddziałującym negatywnie na środowisko będzie ruch statków powietrznych. Oddziaływanie to ma istotne znaczenie z uwagi na znajdujące się w zasięgu oddziaływania siedliska lęgowe ptaków oraz siedlisko nietoperzy. Kwestia ta została szeroko omówiona w raporcie. Jednocześnie jak wynika z raportu inne oddziaływania nie będą miały znaczącego wpływu na tereny cenne przyrodniczo w tym na obszary Natura 2000 r. Zatem skoro ruch statków powietrznych jest elementem, który może być powodem powstania zagrożeń w środowisku i kwestia ta została poddana analizie w raporcie oddziaływania na środowisko, zaś pozostałe strony postępowania nie podważyły miarodajności raportu, to Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że organ dysponował materiałem dowodowym, pozwalającym na określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na modernizację lotniska [...]. W realiach rozpoznawanej sprawy nie zachodziła konieczność uzupełnienia materiału dowodowego poprzez sporządzenie raportu oddziaływania na nowozgłoszone do Komisji Europejskiej obszary sieci Natura 2000.

Wobec powyższego za niezasadne należało uznać zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. postawiony w skardze kasacyjnej Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] oraz analogiczny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., wywiedziony przez Stowarzyszenie [...] "K.".

Brak jest podstaw usprawiedliwiających zarzuty skarżących dotyczące, ogólnie rzecz ujmując, bezprzedmiotowości postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na modernizacji lotniska [...]. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt rozpoczęcia realizacji inwestycji nie czyni bezprzedmiotowym postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację określonego przedsięwzięcia. Literalne brzmienie art. 46 ust. 4 pkt 2 i art. 46 ust. 4a Prawa ochrony środowiska wskazuje, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 46 ust. 4 pkt 2), a także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (art. 46 ust. 4a). Jednakże, aby odczytać prawidłowe znaczenie normy prawnej należy sięgnąć do wykładni systemowej i celowościowej. Decydujące znaczenie z punktu widzenia celu jakiemu służy postępowanie środowiskowe ma rozstrzygnięcie o warunkach środowiskowych jakie muszą zostać spełnione celem umożliwienia podjęcia określonej działalności. Określenie tych uwarunkowań jest celowe nawet po rozpoczęciu realizacji inwestycji.

Nadto trzeba stwierdzić, że w realiach rozpoznawanej sprawy Ogólnopolskie Towarzystwo [...] nie wykazało jaki istotny związek widzi pomiędzy zgłoszeniem wykonania robót budowlanych polegających na ogrodzeniu terenu przyszłego portu lotniczego z inwestycją, której dotyczyło postępowanie środowiskowe. Z twierdzeń zawartych w skardze kasacyjnej nie wynika, że zgłoszenie to dotyczyło ogrodzenia docelowego, a nie tymczasowego ogrodzenia terenu.

Natomiast uszło uwadze Stowarzyszenia [...] "K.", że decyzja organu pierwszej instancji zaopatrzona została w rygor natychmiastowej wykonalności, co umożliwiało dalszą realizację przedsięwzięcia bez oczekiwania na ostateczną decyzję organu odwoławczego.

Z powyższych względów za niezasadne należało uznać zarzuty: Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] wskazujące na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a.; art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 46 ust. 4a Prawa ochrony środowiska. Tym samym brak jest podstaw do dopatrywania się nieważności zaskarżonej decyzji i zarzucać naruszenie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 11 Prawa ochrony środowiska. Dodatkowo trzeba wskazać, że nieważność decyzji sąd stwierdza na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., a nie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., co również czyni zarzut naruszenia ostatniego z wskazanych przepisów bezpodstawnym.

Wyżej przedstawione okoliczności wskazują także na bezzasadność zawartego w skardze kasacyjnej Stowarzyszenia [...] "K." zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Odnosząc się jeszcze do skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] "K." trzeba wskazać, że nie do końca czyni ona zadość wymogom stawionym temu środkowi odwoławczemu. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że skarga kasacyjna wnoszona jest od wyroku sądu. W związku z tym zarzuty winny odnosić się jednoznacznie do zaskarżonego rozstrzygnięcia. Tymczasem omawiana skarga kasacyjna została tak skonstruowana, że zarzuty w znacznej części zostały sformułowane w sposób wskazujący, że odnoszą się do decyzji SKO i decyzji organu I instancji, a nie wprost do wyroku Sądu. W konsekwencji mnożąc różnorodność uchybień, jakich zdaniem tego skarżącego dopuściły się organy obu instancji, strona nie wykazała czy i jaki wpływ zarzucane uchybienia mogły mieć na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów przez sąd administracyjny i naruszenie to musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie istotny wpływ mogły mieć wyłącznie takie uchybienia przepisom postępowania, w wyniku których można by stwierdzić, że gdyby nie wystąpiły to niemożliwe byłoby ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji, bądź uwarunkowania te byłyby co do istoty inne. Tego omawiana skarga kasacyjna nie wykazała.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.