Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5105/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33, art. 37 ust. 1, art. 43 ust. 1 i 2, art. 61 ust. 8 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 września 2016 r. sygn. akt III SA/Po 756/16 w sprawie ze skargi [A.] w M. na informację Zarządu Województwa W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od [A.] w M. na rzecz Zarządu Województwa W. 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 września 2016 r., III SA/Po 756/16, po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] (dalej: skarżąca), na informację Zarządu Województwa [...] (dalej: Zarząd) z [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego, stwierdził, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na dokonanie oceny, przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Zarząd.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie w ramach [...] Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020, Europejskiego Funduszu Społecznego, Oś Priorytetowa 8 "Edukacja", Działanie 8.1. "Ograniczenie i zapobieganie przedwczesnemu kończeniu nauki szkolnej oraz wyrównanie dostępu do edukacji przedszkolnej i szkolnej", Poddziałanie 8.1.1. "Edukacja przedszkolna", przystępując do konkursu nr [...], celem realizacji projektu pt. "Nowe miejsca wychowania przedszkolnego w Gminie [...]".

Pismem z 16 maja 2016 r., Urząd Marszałkowski Województwa [...] poinformował skarżącą, że wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia ogólnego kryterium formalnego nr 7 "Dokonanie prawidłowego wyboru partnera do projektu (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie)". Z uwagi na negatywną ocenę wniosku nie został on skierowany do kolejnego etapu oceny formalno-merytorycznej. Wskazano także, że wniosek posiada i inne uchybienie, które podlegałoby jednak uzupełnieniu i pozostaje bez wpływu na odrzucenie wniosku.

W proteście skarżąca podniosła, że spełniła kryterium prawidłowego wyboru partnera, dokonując jego wyboru zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. poz. 217; dalej: ustawa wdrożeniowa), a jedynie przy oświadczeniu nr 6 do wniosku zaznaczyła "Nie dotyczy" zamiast "Tak", co stanowi oczywistą omyłkę pisarską, która powinna pozostawać bez wpływu na ocenę formalno-merytoryczną wniosku.

Zarząd pismem z 27 czerwca 2016 r., orzekł o nieuwzględnieniu protestu.

W uzasadnieniu wskazano, że w ramach kryterium nr 7, które zawarte zostało w regulaminie konkursu nr [...] (dalej: Regulamin konkursu), weryfikacji podlega to, czy wnioskodawca – w przypadku projektu partnerskiego – prawidłowo dokonał wyboru partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej, co jest weryfikowane w oparciu o pkt II i VIII wniosku o dofinansowanie.

Skarżąca została poinformowana o uzyskaniu oceny negatywnej, ponieważ nie spełniła kryterium nr 7. W oświadczeniu dotyczącym wyboru partnera zgodnie z art. 33 ustawy zaznaczyła "Nie dotyczy". Zgodnie z pkt 7.16 Regulaminu konkursu wnioskodawca jest zobowiązany do wybrania w pkt VIII wniosku o dofinansowanie opcji "Tak" przy wszystkich oświadczeniach, których listę i treść zawiera załącznik nr 8.18 do regulaminu. Wyjątek stanowi m.in. oświadczenie dotyczące wyboru partnera, gdy projekt nie jest realizowany w partnerstwie, gdzie przy przedmiotowym oświadczeniu należy wybrać opcję "Nie dotyczy".

Skarżąca wskazała we wniosku (pkt 2.3. "Partnerstwo w ramach projektu"), że realizuje projekt w partnerstwie, w związku z tym nie jest objęta powyższym wyjątkiem i zobowiązana była do wybrania w pkt VIII wniosku opcji "Tak" przy wszystkich oświadczeniach. Zdaniem Komisji Odwoławczej zaznaczenie opcji "Nie dotyczy" w pkt VIII wniosku świadczy o tym, że projekt nie jest realizowany w partnerstwie. Potwierdza to dokonaną ocenę projektu pod względem zgodności ze wskazanym kryterium nr 7.

Sąd wyrokiem z 21 września 2016 r. uwzględnił skargę skarżącej.

Na wstępie Sąd zacytował treść przepisów art. 37 ust. 1 i art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy i wskazał, że istota kontrolowanej sprawy sprowadza się do oceny czy w zastosowanej procedurze badania wniosku instytucja zasadnie uznała, iż wniosek skarżącej nie spełnił kryterium formalnego nr 7 określonego w Regulaminie konkursu.

Zdaniem Sądu powyższa ocena jest nieprawidłowa. Wynika to z tego, że w ramach kwestionowanego kryterium formalnego, weryfikacji podlega to, czy wnioskodawca w przypadku projektu partnerskiego prawidłowo dokonał wyboru partnera - zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej. Sąd wskazał, że aby stwierdzić niespełnienie tego kryterium przez wnioskodawcę – o ile projekt w ogóle jest realizowany w partnerstwie – konieczne jest wskazanie, że wnioskodawca przy wyborze partnera nie spełnił któregoś z wymogów wynikających z art. 33 ustawy wdrożeniowej. Tymczasem w ramach kontrolowanej sprawy żaden z wymogów ustanowionych w tej regulacji nie jest nawet kwestionowany, a zatem uznanie, że skarżąca wybrała partnera niezgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej, ergo nie spełniła kryterium formalnego nr 7, jest co najmniej przedwczesne.

W ocenie Sądu o niespełnieniu kryterium formalnego nr 7 nie może świadczyć jedynie zaznaczenie przez skarżącą w pkt VIII wniosku "Oświadczenia Wnioskodawcy/Partnera", przy oświadczeniu o wyborze partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej - opcji "Nie dotyczy", zwłaszcza w przypadku, gdy spełnienie wymogów z art. 33 ustawy nie budziłoby żadnych wątpliwości instytucji zarządzającej. Nie budzi wątpliwości, co wynika wprost z Regulaminu konkursu, że wybór partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej podlegać ma weryfikacji w oparciu o pkt II i VIII wniosku o dofinansowanie. Przyjęte rozwiązanie nie może jednak świadczyć o tym, że modyfikacji ulega sam przedmiot tego kryterium. Kryterium to nie stanowi bowiem o tym, że ocenie podlega prawidłowe albo nieprawidłowe wypełnienie poszczególnych pozycji w pkt II i VIII wniosku o dofinansowanie, lecz o tym, że instytucja zarządzająca ocenia wybór partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej, a w ramach kontrolowanej sprawy ocena taka nie została w istocie przeprowadzona. Sąd stwierdził, że stanowisko prezentowane przez organ doprowadziło do absurdalnych wniosków. W orzeczeniu o nieuwzględnieniu protestu wskazano, że zaznaczenie opcji "Nie dotyczy" w pkt VIII wniosku świadczy o tym, że projekt nie jest realizowany w partnerstwie. Choć trafność tej tezy potwierdza brzmienie pkt 7.20 Regulaminu konkursu, z którego wynika, że przy oświadczeniu dotyczącym wyboru partnera należy wskazać opcję "Nie dotyczy" – w przypadku, gdy projekt nie jest realizowany w partnerstwie – to jej przyjęcie powoduje, że kryterium formalne nr 7 w ogóle nie powinno podlegać weryfikacji, skoro odnosi się ono wyłącznie do projektów realizowanych w partnerstwie.

Sąd stwierdził, że skarżąca wskazała we wniosku o dofinansowanie w pkt 2.3 "Partnerstwo w ramach projektu", że projekt realizuje w partnerstwie. Wprawdzie przy oświadczeniu o wyborze partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej zaznaczyła opcję "Nie dotyczy", to już w kolejnej rubryce zawarła oświadczenia w imieniu partnera. Nadto, wniosek zawierał podpis partnera wybranego do realizacji projektu. W tych okolicznościach instytucja zarządzająca winna rozważyć czy błędne wypełnienie opcji przy oświadczeniu dotyczącym wyboru partnera wynikać mogło z oczywistej omyłki. Konieczność ta wynika także z Regulaminu konkursu. Braki formalne lub oczywiste omyłki, które mogą podlegać uzupełnieniu lub poprawie, odwołują się do wymogów zawartych w pkt 4.1.1 Regulaminu konkursu, w tym wymogu wypełnienia wniosku zgodnie z obowiązującą instrukcją. Tymczasem w instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie projektu w ramach WRPO na lata 2014-2020 – w ramach osi priorytetowych współfinansowanych z europejskiego funduszu społecznego (Oś 6, 7, 8) – w pkt VIII. zatytułowanym "Oświadczenia Wnioskodawcy/partnera" wskazano, że przy podanych w tabeli oświadczeniach należy z listy rozwijanej wybrać opcję "Tak/Nie/Nie dotyczy", w zależności o wymogów, jakie ciążą na Wnioskodawcy/partnerze na podstawie Regulaminu konkursu/Wezwania do złożenia wniosku, związanych z realizacją projektu. O tych wymogach stanowi pkt 7.20 Regulaminu konkursu. Wskazano w nim, że wnioskodawca jest zobowiązany do wybrania w pkt VIII wniosku o dofinansowanie opcji "Tak" przy wszystkich oświadczeniach, których listę i treść zawiera załącznik nr 8.20 do Regulaminu konkursu. Wyjątek stanowi m.in. oświadczenie dotyczące wyboru partnera oraz oświadczenie dotyczące obowiązków partnera w zakresie realizacji projektu i wykluczenia z możliwości ubiegania się o dofinansowanie oraz oświadczeń składanych w imieniu partnera – w sytuacji, gdy projekt nie jest realizowany w partnerstwie. Przy przedmiotowym oświadczeniu należy wybrać opcję "Nie dotyczy".

Sama instytucja zarządzająca zauważa, że skoro skarżąca we wniosku o dofinansowanie wskazała, że realizuje projekt w partnerstwie to nie jest objęta powyżej wskazanym wyjątkiem i zobowiązana była do wybrania w pkt VIII wniosku o dofinansowanie opcji "Tak" przy wszystkich oświadczeniach. W ocenie Sądu instytucja dochodzi jednak do nieprawidłowego przekonania, że błędne wskazanie w takich okolicznościach opcji "Nie dotyczy" przy oświadczeniu dotyczącym wyboru partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej przesądza o niedokonaniu prawidłowego wyboru partnera i niespełnieniu kryterium formalnego nr 7. Instytucja zarządzająca winna w tych okolicznościach sięgnąć do art. 43 ustawy wdrożeniowej i ocenić czy błędne wypełnienie takiego oświadczenia nie stanowi, biorąc pod uwagę całokształt wniosku o dofinansowanie, oczywistej omyłki, która winna podlegać uzupełnieniu w tym trybie. Dokonując oceny wniosków instytucja musi bowiem zapewnić przejrzystość stosowanej procedury, a weryfikacja wniosku powinna być dokonywana w oparciu o jednoznaczne postanowienia Regulaminu konkursu.

Reasumując, Sąd stwierdził, że interpretacja zasad dokonywania wyboru projektu nie mogła zostać uznana za prawidłową, a analiza dokumentacji nie została dokonana w sposób rzetelny, co stanowi o naruszaniu art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Dodatkowo naruszeniu art. 37 ust. 1 świadczy również i to, że instytucja zarządzająca mimo, iż dostrzegła we wniosku błąd formalny – polegający na tym, że w pkt 10.1 wniosku o dofinansowanie brakuje pieczęci skarżącej, który bezspornie winien podlegać uzupełnieniu, przeszła do oceny formalno-merytorycznej wniosku, choć z postanowień Regulaminu konkursu jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do oceny formalno-merytorycznej wszelkie braki formalne lub oczywiste omyłki winny podlegać uzupełnieniu lub poprawie.

Sąd stwierdził, że rozpatrując sprawę ponownie instytucja będzie miała na uwadze wyrażone w uzasadnieniu wskazania i dokona oceny wniosku rozważając czy błędne wskazanie opcji "Nie dotyczy" przy oświadczeniu o wyborze partnera zgodnie z art. 33 ustawy wdrożeniowej, nie stanowi oczywistej omyłki, która winna podlegać poprawieniu w trybie art. 43 ustawy wdrożeniowej zważywszy, że skarżąca dokonała wyboru partnera do projektu.

Skargą kasacyjną Zarząd Województwa [...] zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz zasądzenia kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu orzeczeniu – w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) – zarzucono naruszenie:

1. prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię: art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z punktami 4.2.1 i 7.20 Regulaminu konkursu, poprzez przyjęcie, że – w sytuacji, w której Regulamin jednoznacznie przewidywał, że warunkiem sine qua non spełnienia kryterium nr 7 jest oświadczenie wnioskodawcy o określonej treści, – to stwierdzenie jego niespełnienia w sytuacji niezłożenia oświadczenia wymaga dodatkowo bezpośredniego stwierdzenia zaistnienia konkretnego naruszenia art. 33 ustawy wdrożeniowej; w konsekwencji błędne przyjęcie, że rozstrzygnięcie o niespełnieniu kryterium formalnego na podstawie samego braku wymaganego oświadczenia narusza art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej;

2. prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 43 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez przyjęcie, że odnosi się do elementów Wniosku, które podlegają ocenie w ramach kryterium określonych w Regulaminie konkursu, podczas gdy przepis ten odnosi się jedynie do wymogów formalnych, które co do zasady nie są kryteriami;

3. prawa materialnego, poprzez błędne zastosowanie art. 43 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, polegające na przyjęciu, że przepis ten ma zastosowanie do korekty oświadczenia wnioskodawcy zawartego we wniosku, które podlega ocenie w zakresie spełnienia kryterium formalnego będącego jednym z warunków przyznania dofinansowania;

4. prawa materialnego, poprzez niezastosowanie wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 z dnia 31 marca 2015 r. (Wytyczne), które w sprawie należy zastosować zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, nadającym im walor wykładni autentycznej tego aktu;

5. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy – art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy wdrożeniowej, poprzez nieumorzenie postępowania sądowego bezprzedmiotowego z uwagi na zasadność uprzednio formułowanych zarzutów.

Argumentację zarzutów organ przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Skarżąca w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu kasacyjnym wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie została oparta na obu podstawach wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W takiej sytuacji należy jako pierwszy, co do zasady, rozpoznać zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania.

W ramach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, skarżący kasacyjnie sformułował zarzut naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy wdrożeniowej, poprzez nieumorzenie postępowania sądowego bezprzedmiotowego z uwagi na zasadność sformułowanych zarzutów.

Zarzut ten nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Wskazać należy, że przepis art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy wdrożeniowej stanowi, że umorzenie postępowania w sprawie następuje w przypadku, gdy z jakichkolwiek przyczyn jest ono bezprzedmiotowe.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela wskazywany w doktrynie pogląd, że przy interpretacji komentowanego przepisu użyty w nim zwrot "w sprawie" należy odnosić wyłącznie do sprawy sądowej. Za taką wykładnią przemawia to, że przepis ten został skonstruowany wyłącznie dla celów postępowania przed sądem administracyjnym, o czym świadczy miejsce jego umieszczenia w tekście oraz brak określenia relacji rozstrzygnięcia sądu do rozstrzygnięcia odwoławczego (por. J. Jaśkiewicz; Zasady realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020. Komentarz.; LEX/el. 2014 nr 208524). Bezprzedmiotowość, o której mowa w tym przepisie, ma charakter następczy, co oznacza, że przesłanka umorzenia postępowania sądowego może powstać wyłącznie po wszczęciu postępowania sądowego. W zakresie art. 61 ust. 8 pkt 3 ustawy wdrożeniowej mieszczą się obie przesłanki wymienione w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Należy do nich również zaliczyć następcze powstanie przeszkody procesowej – odpadnięcie dodatniej lub zaistnienie ujemnej przesłanki procesowej w postaci niedopuszczalności drogi sądowej albo powagi rzeczy osądzonej. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi także wtedy, gdy w toku postępowania sądowego przestał istnieć przedmiot zaskarżenia albo gdy skarżący został wybrany do dofinansowania, jego projekt został skierowany do właściwego etapu oceny bądź uzyskał dofinansowanie.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w niniejszej sprawie nie zaszła żadna z wymienionych przesłanek, a zatem brak było podstaw, aby Sąd I instancji, nawet w przypadku niepodzielania zarzutów skarżącej, miał podstawy do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Tym samym merytoryczne rozpoznanie skargi przez Sąd I instancji w formie wyroku było właściwe.

Przechodząc do oceny zarzutów materialnych sformułowanych na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny za usprawiedliwione uznaje zarzuty naruszenia art. 43 ust. 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w sposób opisany w skardze kasacyjnej.

Przypomnieć należy, że u podstaw sporu legła negatywna ocena projektu z uwagi na niespełnienie przez skarżącą Fundację kryterium formalnego nr 7 "Dokonanie prawidłowego wyboru partnera do projektu (jeśli projekt jest realizowany w partnerstwie)". Poprawność tej właśnie oceny była przedmiotem kontroli WSA w Poznaniu. Zaskarżonym wyrokiem Sąd I instancji, przywołując treść art. 43 ustawy wdrożeniowej, a także odwołując się do art. 41 ust. 2 pkt 4 tej ustawy i postanowień Regulaminu konkursu, stwierdził, że organ dokonał wadliwej interpretacji ustawy w tym zakresie i naruszył zasadę rzetelności, wynikającą z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego poglądu.

Jak stanowi art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Ustanawiając zasady, na jakich dokonuje się wybór projektów do dofinansowania, ustawodawca nie wprowadził definicji normatywnych pojęć przejrzystości, rzetelności, bezstronności i równego dostępu, jednak nie budzi żadnych wątpliwości ich językowe znaczenie. Szczegółowy przekaz w tym zakresie został zawarty w wydanych przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju, na podstawie art. 5 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy wdrożeniowej, Wytycznych mających zastosowanie do trybów wyboru projektów na lata 2014 – 2020. Dokument ten, adresowany do instytucji uczestniczących w realizacji programów operacyjnych (art. 5 ust. 2 ustawy), znajduje zastosowanie do wszystkich trybów wyboru projektów na lata nim określone i stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, służy m.in. zapewnieniu "jednolitości sposobu realizacji programów operacyjnych i prawidłowości realizacji zadań i obowiązków określonych ustawą". W nakreślonym Wytycznymi sposobie realizacji programów operacyjnych mieści się jednolitość pojmowania, wprowadzonych art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawowych zasad, na jakich przeprowadzany jest wybór projektów do dofinansowania. Sama zawartość semantyczna pojęcia rzetelności nie powinna budzić większych wątpliwości i należy je odczytywać jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami. W tak rozumiane pojęcie rzetelności wpisuje się, określona w rozdziale 4 pkt 1 lit. b) Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju, zasada rzetelności, którą kieruje się właściwa instytucja podczas procesu wyboru projektów; zasada ta wyraża się obowiązkiem zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu, przy czym we wskazanym punkcie Wytycznych znajduje się doprecyzowanie reguł oceny projektów służących respektowaniu owej zasady.

Sąd I instancji dopatrzył się naruszenia zasady rzetelności określonej art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w niedopełnieniu obowiązku wynikającego z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy i pozbawieniu przez to wnioskodawcy prawa do usunięcia oczywistej omyłki. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że błędny ten pogląd jest wynikiem wadliwej oceny, iż zawarte w pkt VIII ppkt 6 wniosku oświadczenie co do dochowania nałożonego art. 33 ustawy wdrożeniowej sposobu wyboru partnera może zostać uznane za oczywistą omyłkę i z tego powodu na podstawie art. 43 ustawy wdrożeniowej podlegać korekcie.

Nie da się przy tym nie dostrzec, że Sąd I instancji, podkreślając przyjętą Regulaminem konkursu różnicę pomiędzy etapem weryfikacji formalnej wniosku, a etapem oceny formalnej wniosku, nie był dość konsekwentny w rozróżnieniu przypisanych obu etapom: wymogów formalnych kontrolowanych na pierwszym etapie i kryteriów formalnych służących, tak jak kryteria merytoryczne, właściwej ocenie wniosku.

Kryterium formalne określone w pkt 7 Regulaminu konkursu brzmiało: "Dokonano prawidłowego wyboru partnera do projektu" i jak wynika z jego treści odnosiło się wyłącznie do projektów realizowanych w partnerstwie. Jak słusznie podkreśla skarżący kasacyjnie organ, o spełnieniu tego kryterium decydowało nie tylko wskazanie w pkt II wniosku, że projekt jest realizowany w partnerstwie ze wskazaniem partnera (pkt 2.3.1.), lecz również wypełnienie obowiązku określonego w pkt VIII w zakresie kryterium 7 złożenia oświadczenia o dokonaniu wyboru partnera zgodnie z zasadami określonymi art. 33 ustawy wdrożeniowej. Oznacza to, że zgłaszając do dofinansowania projekt realizowany w partnerstwie i chcąc spełnić kryterium formalne z pkt VIII ppkt 6 wniosku, wnioskodawca zobowiązany był nie tylko oznaczyć partnera, lecz udzielić twierdzącej odpowiedzi co do zachowania ustawowych zasad wyboru partnera. Tylko taka odpowiedź, wobec zerojedynkowego sposobu oceny spełniania kryterium formalnego, skutkować mogła przyznaniem punktu i tym samym mieć wpływ na ostateczną ocenę wniosku. Uzasadnione w tym stanie rzeczy jest twierdzenie, że nie jest możliwe w odniesieniu do tego kryterium zastosowanie art. 43 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i dopuszczenie skorygowania oświadczenia złożonego w zakresie partnerstwa. Innymi słowy, na zupełne i jednoznaczne oświadczenie wnioskodawcy w odniesieniu do warunku przewidzianego art. 33 ustawy wdrożeniowej, kształtujące ostateczny wynik oceny formalnej wniosku, składa się oświadczenie o treści określonej wnioskiem w pkt VIII ppkt 6 wraz z odpowiedzią w rubryce zatytułowanej "występuje". Stąd nie ma racji Sąd I instancji, który nie przydając tak rozumianemu w zakresie spełnienia kryterium formalnego nr 7 oświadczeniu należytego waloru, stwierdził, że jedynie omyłkowo wypełniono rubrykę. Potraktowanie złożonego błędnie czy pomyłkowo, jak twierdzi wnioskodawca, oświadczenia o zgodności wyboru partnera z zasadami określonymi art. 33 ustawy wdrożeniowej w kategoriach oczywistej omyłki i dopuszczenie do korekty oznaczałoby prawo do wycofania się wnioskodawcy z oświadczenia określonej treści na rzecz oświadczenia odmiennego treściowo i prowadziłoby do istotnej modyfikacji wniosku, na co nie przyzwala art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej (uzupełnienie wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienie w nim oczywistej omyłki nie może prowadzić do jego istotnej modyfikacji). Oznacza to, że prawo do sprostowania oczywistej omyłki wyznacza ewentualny wpływ tych zmian na treść wniosku, przy czym wpływ istotny przekreśla dopuszczalność naprawy wniosku. Dodać jeszcze należy, że już samo pojęcie "oczywistej omyłki" nie może odnosić się do kwestii zasadniczych dla treści wniosku o dofinansowanie, objętych kryteriami czy to formalnymi czy merytorycznymi. Przykłady dopuszczalnych uzupełnień wniosków lub ich poprawy, które nie stanowią istotnej modyfikacji wniosku zostały przykładowo wymienione w pkt 2.5.9. Regulaminu konkursu (dostarczenie brakujących stron, załącznika, brak czytelnego podpisu) i ich charakter wskazuje, że nie mogą dotyczyć samej zmiany treści wniosku. Tak więc wezwanie do uzupełnienia wniosku może dotyczyć wyłącznie braków formalnych wniosku odnoszących się do jego poprawności (składników wniosku), nie może dotyczyć uzupełnienia treści merytorycznych. Ponadto byłoby to sprzeczne z ideą konkursu, gdzie premiowane winny być wnioski najlepiej sporządzone i najlepiej wpisujące się w cel danego programu.

Należy przyznać słuszność skarżącemu kasacyjnie, który zarzuca Sądowi I instancji, że w sposób niezgodny z brzmieniem tego Regulaminu ocenił przesłanki mające znaczenie dla spełnienia kryterium formalnego nr 7. Jak stanowi bowiem art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej, regulamin konkursu określa w szczególności kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia. Regulamin w sposób jasny i klarowny dzieli ocenę wniosku na trzy etapy – wstępny tzw. weryfikacji formalnej, oceny formalnej i oceny merytorycznej, zastrzegając, że tylko na etapie weryfikacji formalnej istnieje możliwość dokonywania korekty wniosku.

Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się ze skarżącym kasacyjnie, że przeprowadzone postępowanie nie naruszało, jak uznał Sąd I instancji, art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i przyjętej tym przepisem zasady rzetelności, nie naruszało też art. 43 ust. 1 tej ustawy. Brak wezwania skarżącego wnioskodawcy do poprawienia oczywistej omyłki znajdował podstawę w charakterze błędu, który z uwagi na art. 43 ust. 2 ustawy wdrożeniowej oraz poprawnie i jednoznacznie sformułowane zapisy Regulaminu konkursu i Wytycznych Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie mógł zostać zakwalifikowany jako oczywista omyłka podlegająca korekcie. Z omówionych względów brak było podstaw do uwzględnienia skargi; zastosowana przez organ procedura nie stała w sprzeczności ani z przepisami ustawy, ani z postanowieniami Regulaminu konkursu, co zarzucono w skardze do WSA w Poznaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje także, że zbieżne stanowisko jak w niniejszej sprawie, wyraził także w podobnej sprawie pod względem faktycznym i prawnym NSA w wyroku z 30 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 4701/16 (dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Uznając zasadność skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 188 p.p.s.a. rozpoznał skargę, orzekając o jej oddaleniu na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 64 tej ustawy.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 203 pkt 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804 ze zm.).