Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2358/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA /del./ Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: ref.st. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2002 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do momentu uzyskania prawomocności wyroku, 3. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej na rzecz skarżącego A. B. kwotę 600 zł /słownie: sześćset/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2358/02

U z a s a d n i e n i e

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] października 2002 r. Nr [...], wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania A. B. od decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w sprawie mianowania na stanowisko służbowe, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołał się na przepisy art. 11a ust. 2 pkt 1 i art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /jt. Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230/ oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaś w uzasadnieniu decyzji podał, że odwołał A. B. ze stanowiska Komendanta Miejskiego PSP w P. i przekazał go do dyspozycji Komendanta Miejskiego PSP w R. – decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...], która została utrzymana w mocy przez Komendanta Głównego PSP /decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]/. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] A. B. mianowany został na stanowisko Dyżurnego Operacyjnego w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym i Spraw Obronnych w tym Miejskiego Stanowiska Kierowania Komendy Miejskiej PSP w R., z uposażeniem w wysokości 3,614 zł. Przekazanie A. B. do dyspozycji Komendanta Miejskiego PSP w R. obligowało do mianowania na stanowisko służbowe w Komendzie Miejskiej PSP, zgodnie z posiadanymi przez niego kwalifikacjami ogólnymi i zawodowymi. Zamianowanie na stanowisko Dyżurny Operacyjny w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym i Spraw Obronnych w tym Miejskiego Stanowiska Kierowania Komendy Miejskiej PSP w R. jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa i regulaminem organizacyjnym Komendy Miejskiej PSP w R. Integralną częścią decyzji o mianowaniu strażaka na stanowisko służbowe jest angaż określający uposażenie, które w myśl art. 89 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków do uposażenia. Strażacy otrzymują dodatki do uposażenia o charakterze stałym /dodatek za stopień, dodatek służbowy/ ustalone w stawkach miesięcznych /art. 87 w/w ustawy/. Zgodnie z art. 89 ust. 2 cyt. ustawy tylko Komendant Główny PSP w przypadkach szczególnie uzasadnionych może zezwolić na zachowanie przez strażaka przeniesionego na stanowisko służbowe zaszeregowane do niższej grupy uposażenia zasadniczego prawa do zaszeregowania należnego na poprzednio zajmowanym stanowisku; w tym przypadku takiej zgody nie było. Uposażenie przyznane bryg. mgr inż. A. B. spełnia wszystkie wymogi przewidziane obowiązującymi funkcjonariuszy pożarnictwa przepisami prawa, tzn.

1/ uposażenie zasadnicze zachowane zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230/.,

2/ dodatek za posiadany stopień służbowy – przyznany zgodnie z zał. Nr 3 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 94, poz. 575 ze zm./,

3/ dodatek służbowy – przyznany zgodnie z § 5 w/w rozporządzenia.

Nadto wyjaśniono, że art. 105 ust. 1 cyt. ustawy w sposób jasny i wyczerpujący określa sytuacje, w których prawo do uposażenia pozostaje bez zmian, a także stwierdza, że uwzględnia się powstałe w tym okresie zmiany /choroba, urlop, zwolnienie od zajęć służbowych/ mające wpływ na prawo do uposażenia, zarówno na korzyść jak i niekorzyść strażaka. Nie można więc powoływać się na podstawę prawną czerpiąc jedynie korzystne dla siebie "unormowania". A. B. otrzymał uposażenie zgodnie z zajmowanym stanowiskiem w ustawowym terminie, stąd też nie zostały naruszone postanowienia art. 90 ust. 1 cyt. ustawy, jak też art. 91 ust. 1 stanowiącego, że zmiana uposażenia następuje z dniem zaistnienia okoliczności uzasadniających tę zmianę /w tym przypadku z dniem mianowania na stanowisko służbowe/. Bezzasadny jest zarzut odwołania dotyczący naruszenia art. 38 cyt. ustawy, bowiem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania /po odwołaniu ze stanowiska Komendanta Miejskiego A. B. nie został przeniesiony na niższe stanowisko służbowe tylko przekazany do dyspozycji Komendanta Miejskiego PSP w R., który zobowiązany był do zamianowania strażaka na stanowisko służbowe zgodnie z obowiązującymi przepisami/. Bezzasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Trwałość stosunku służbowego jest chroniona ustawowo, przy czym po odwołaniu ze stanowiska strażak w myśl obowiązujących przepisów musi być zamianowany. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 107 k.p.a., a gdyby nawet przyjąć, że w wydanej decyzji istnieją braki, to nie powoduje to jej dyskwalifikacji /np. wyrok NSA z 20.07.1981 r. SA 1163/81, OSPiKA 1982, z. 9 – 10, poz. 169/. Zarzut odwołania o naruszeniu art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /j.t. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854/ jest bezzasadny, gdyż w aktach osobowych brak jest jakichkolwiek informacji o przynależności A. B. do związku zawodowego i sprawowanej w nim funkcji. Z pisma /data wpływu 30.04.2002 r./ Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność" przy Komendzie Miejskiej PSP w R. wynika, że 19 kwietnia 2002 r. odbyły się wybory Zarządu i Komisji Rewizyjnej w/w organizacji związkowej i jednocześnie nie wynika, że A. B. jest członkiem tej organizacji związkowej w tym Komisji Rewizyjnej. Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność" jest jedyną organizacją związkową działającą przy Komendzie Miejskiej PSP w R.

Opisaną decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A. B., zarzucając jej:

1/ obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie, a w szczególności art. 33 ust. 3, 89, 91, 105 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230/, art. 30 ust. 21, 32 ust. 2, 38 § 1 w zw. z art. 42 § 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych /Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm./,

2/ naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 61 § 4, 107, 130 § 1 i 2 k.p.a., w szczególności poprzez niezawiadomienie skarżącego o wszczęciu postępowania, natychmiastowe wykonanie decyzji,

3/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji polegający na przyjęciu, że skarżący nie jest członkiem związku zawodowego i w związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Według skarżącego organ I instancji wbrew postanowieniom art. 33 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej nie określił rodzaju mianowania na stanowisko. W związku z przeniesieniem na inne stanowisko zaszeregowane do niższej stawki uposażenia zasadniczego, zgodnie z art. 89 powyższej ustawy winien zachować prawo do stawki uposażenia pobieranego na poprzednio zajmowanym stanowisku, do czasu uzyskania wyższej stawki uposażenia wg stanowiska służbowego co też nie nastąpiło. Taki stan rzeczy narusza art. 91 ust. 1 cyt. ustawy. Wbrew art. 105 w/w ustawy i mimo pozostawania skarżącego na zwolnieniu lekarskim obniżono mu wysokość należnych świadczeń. Skarżący jest członkiem Komisji Rewizyjnej Zakładowej Organizacji Związkowej NSZZ "Solidarność" działającej przy Komendzie Wojewódzkiej PSP, zatem obniżenie wysokości jego uposażenia wymaga zgody właściwego statutowo organu tej organizacji związkowej. Wymóg ten nie został spełniony, co rażąco narusza art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych. Organy obu instancji rażąco naruszyły art. 30 ust. 21 powyższej ustawy. Nadto wydana w pierwszej instancji decyzja nie zawiera wszystkich obligatoryjnych składników m.in. podania okoliczności faktycznych uzasadnienia, zaś jej lakoniczne uzasadnienie praktycznie pozbawia możliwości merytorycznego ustosunkowania się do decyzji. Powyższe narusza art. 107 § 1 i 3 oraz art. 7 i 8 k.p.a. Organ I instancji nie zawiadomił też o wszczęciu postępowania w sprawie, co narusza art. 61 § 4 k.p.a., oraz wykonał decyzję przed jej uprawomocnieniem się a nawet jej doręczeniem, co z kolei rażąco narusza art. 15, 16 oraz 130 § 1 i 2 k.p.a. Organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania, a tym samym naruszył art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. również naruszył w ten sposób, że uznał za prawidłową decyzję organu I instancji pomimo braku wskazanej w niej podstawy prawnej i faktycznej, chybionym też jest powołanie się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 1981 r.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W pismach przygotowawczych z dnia 5 i 15 lutego 2003 r. oraz 17 marca 2003 r. skarżący podtrzymał dotychczasowe zarzuty skargi. Nadto zwrócił uwagę, że decyzja z dnia [...] czerwca 2002 r. o odwołaniu go ze stanowiska Komendanta Miejskiego PSP nie jest prawomocna – wniesiona przez niego skarga do NSA nie została rozpatrzona – brak więc przesłanek do mianowania go na inne stanowisko służbowe, a także ustalenia uposażenia. Komendant Miejski PSP dysponuje wykazem pracowników będących członkami organizacji związkowej przy Komendzie Wojewódzkiej PSP i na tej podstawie pobiera z wynagrodzenia składkę, przekazywaną na konto Komisji Zakładowej "Solidarności" przy tej Komendzie. Skarżący poddał również w wątpliwość kompetencje p.o. Komendanta Miejskiego PSP do mianowania na stanowisko służbowe.

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w piśmie przygotowawczym z dnia 5 marca 2003 r. uznał zarzuty skarżącego za bezzasadne. Wyraził nadto pogląd, iż skarżący nie mógł będąc komendantem być równocześnie członkiem organizacji związkowej, tym bardziej nie mógł pełnić w niej funkcji przewodniczącego komisji rewizyjnej. Powoływanie się więc na ochronę przysługującą działaczom związkowym z art. 32 ust. 2 ustawy o związkach zawodowych jest pozbawione zasadności, nie zachodzi też potrzeba rozważania zarzutu dotyczącego naruszenia art. 30 tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia, a tym samym kontroli Sądu – zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U.Nr 152, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która dokonywana jest pod względem zgodności z prawem – jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2002r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...], którą to decyzją ostatnio wymieniony organ orzekł o mianowaniu bryg. mgr inż. A. B.– z dniem 1 września 2002 r. – na stanowisko: Dyżurny Operacyjny w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym i Spraw Obronnych, w tym Miejskiego Stanowiska Kierowania Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w R. Odrębnym zaś pismem organ ten ustalił skarżącemu uposażenie na zmienionym stanowisku służbowym, stosownie do postanowień rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 1997 r. w sprawie uposażenia strażaków Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. Nr 94, poz. 575 ze zm./.

Z powołanych wyżej decyzji wynika, że organy administracji orzekające w sprawie wywiodły swoje kompetencje do orzekania w materii określonej tymi decyzjami z przepisu art. 32 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1230 ze zm./. Zgodnie z brzmieniem art. 32 ust. 1 pkt 3 powyższej ustawy do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzania pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszania w czynnościach służbowych albo zwalniania ze służby, z zastrzeżeniem art. 47 ust. 1, właściwi są przełożeni w komendzie powiatowej /miejskiej/ wraz z jednostkami ratowniczo-gaśniczymi – komendant powiatowy /miejski/. Ustęp 2 tego artykułu stanowi zaś, że od decyzji, o których mowa w ust. 1, strażakowi służy odwołanie do wyższego przełożonego; jest nim w stosunku do komendanta powiatowego /miejskiego/ Państwowej Straży Pożarnej – Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej /art. 11a ust. 2 cyt. ustawy/.

W realiach rozpoznawanej sprawy mianowanie skarżącego na stanowisko służbowe określone decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] nastąpiło po uprzednim odwołaniu skarżącego ze stanowiska Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. i przekazaniu do dyspozycji Komendanta Miejskiego PSP w R. Odwołanie to zostało dokonane decyzją Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] – z dniem [...]czerwca 2002 r. – a która przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej została utrzymana w mocy /decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...]/. W istocie więc decyzja o odwołaniu skarżącego z dotychczasowego stanowiska stanowiła podstawę dla podjęcia decyzji w sprawie mianowania /na stanowisko określone decyzją kwestionowaną w skardze/ i była ona eksponowana w uzasadnieniu decyzji wydanej w pierwszej instancji, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Niekwestionowaną okolicznością jest, że skarżący A. B. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę również na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] lipca 2002 r. w przedmiocie odwołania ze stanowiska Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w R. Wyrokiem z dnia 28 października 2003 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA 2695/02 została uchylona zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...], na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm./.

W rezultacie więc oznacza to sytuację, której dotyczy art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a który w swej treści jako podstawę wznowienia postępowania wymienia to, że "decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione". Niewątpliwie bowiem jest, że decyzja o odwołaniu skarżącego z dotychczasowego stanowiska wchodziła w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji.

Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi oczywiście wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzję i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych /vide W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne. Zarys systemu, W-wa 1962, s. 234/.

Z mocy zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ decyzja podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W tej sytuacji na podstawie powołanych wyżej przepisów prawa w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu.

Ewentualne zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie mianowania skarżącego na inne stanowisko służbowe, jak również ustalenie związanego z tym uposażenia wymaga uprzedniej decyzji organu wyższego stopnia w przedmiocie odwołania skarżącego z dotychczasowego stanowiska. W związku z powyższym Sąd zwolniony jest od merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji oraz zasadności zarzutów zawartych w skardze, bowiem taka ocena byłaby co najmniej przedwczesna.

Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł po myśli art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/, zaś o kosztach postępowania sądowego zgodnie z art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.