Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 202/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie w części
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 59 § 1, § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Sędziowie WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Karolina Orłowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 25 września 2019r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. umarza postępowanie sądowe wywołane skargą w zakresie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...]; II. uchyla zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...]


UZASADNIENIE

sygn. akt I SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] listopada 2018 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec T. J. (dalej: skarżącej).

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] przyjął do egzekucyjnej realizacji wystawione przez W. M. tytuły wykonawcze z: [...] października 2015 r. (nr [...]), [...] kwietnia 2016 r. (SW/23/2016), [...] sierpnia 2016 r. (SW/56/2016), [...] stycznia 2017r. (SW/1/2017), [...] lipca 2017 r. (19/2017) oraz [...] stycznia 2018 r. (3/2018). W celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi o numerach [...], [...], [...], [...] i [...], organ pierwszej instancji zawiadomieniem z [...] lutego 2018 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku Spółdzielczym w [...]

Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej podnosząc, że egzekucja prowadzona na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] [...], [...] i [...] narusza art. 8 § 1 pkt 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Do zarzutów dołączyła kserokopię umowy z [...] grudnia 2017 r. o udzielenie wsparcia finansowego zawartej pomiędzy uczestnikiem projektu a beneficjentem.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...], gdyż zostały one wniesione z uchybieniem terminu do ich złożenia. Postanowienie to stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji.

W postanowieniu z [...] czerwca 2018 r. w sprawie stanowiska wierzyciela, W. M. uznał zarzuty za uzasadnione w części dotyczącej zajęcia rachunku bankowego w kwocie [...]zł, obejmującego środki przekazane na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2017 r., pochodzące z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa L. na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 9 R. Pracy, Działanie 9.3 Rozwój przedsiębiorczości oraz uznał zarzuty za nieuzasadnione w zakresie zajęcia rachunku bankowego w kwocie [...]zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] lipca 2018r. odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...] Wskutek zażalenia skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w przedmiocie zarzutów w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...], [...], [...] i umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe, utrzymał natomiast zaskarżone postanowienie w części dotyczącej tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...]. Co do tytułów nr [...], [...] i [...] wskazano, że organ egzekucyjny w ostatecznym postanowieniu odmówił już wszczęcia postępowania w zakresie zarzutów. Co do tytułu [...] podniesiono natomiast, iż skarżąca nie objęła go zarzutami w postępowaniu egzekucyjnym.

Postanowienie to (w zakresie utrzymującej w mocy postanowienie organu I instancji, czyli co do tytułów nr [...] i [...]) zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. skarżąca zwróciła się do organu egzekucyjnego o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o umorzenie tego postępowania co do zajęcia rachunku bankowego oraz zwrot kwot wyegzekwowanych z rachunku bankowego na rachunek organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że transze wypłacane przez Fundację nie mają charakteru refundacji, a otrzymane wsparcie dzieli się zgodnie z umową na dwie części: bezzwrotną i wsparcie pomostowe. Nadto skarżąca, w przypadku negatywnej decyzji organu egzekucyjnego, na podstawie art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosła o wyrażenie przez organ egzekucyjny zgody na dokonywanie wypłat z zajętego rachunku bankowego kwot odpowiadających wszystkim transzom przekazywanym na ten rachunek przez Fundację z uwagi na jej ważny interes.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2018 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] października 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] w dniu [...] listopada 2018 r. wydał kolejne postanowienie, którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

We wniesionym zażaleniu skarżąca zwróciła się o uchylenie powyższego postanowienia i umorzenie postępowania w całości. Zarzuciła naruszenie art. 187 w związku z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienie ustaleń jedynie w oparciu o jego fragment, co skutkowało uznaniem, że wsparcie pomostowe udzielone przez Fundację [...] ma charakter refundacji wydatkowanych środków w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika, że dotacja udzielona była w formie zaliczki jako bezzwrotne wsparcie oraz wsparcie pomostowe. Nadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. przesłanka zastosowania przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego - zajęcia wierzytelności stanowiącej bezzwrotną dotację pochodzącą z programów finansowanych z udziałem środków z budżetu UE.

Organ odwoławczy zaznaczył, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] zastosował dopuszczalny środek egzekucyjny, stosownie do przepisów art. 1a pkt 12 lit. a. ustawy egzekucyjnej, a zajęte rachunki bankowe nie są rachunkami wyodrębnionymi w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 ustawy egzekucyjnej. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wsparcie pomostowe udzielane przez Fundację "[...] ma charakter refundacji wydatkowanych środków i nie podlega wyłączeniu spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 ustawy egzekucyjnej. Prowadzenie egzekucji z rachunku bankowego, na który wpływają te kwoty jest zatem dopuszczalne. Na poparcie tego stanowiska organ odwoławczy wskazał zapisy regulaminu przyznawania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, Oś Priorytetowa 9 R. Pracy, Działanie 9.3 Rozwój przedsiębiorczości. W szczególności zwrócił uwagę na postanowienia pkt III ust. 7 Zasad wydatkowania, dokumentowania i rozliczenia środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu "Od pomysłu do działania", zgodnie z którymi warunkiem wypłaty kolejnych rat wsparcia pomostowego jest udokumentowanie przez uczestnika projektu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz udokumentowanie poniesienia wydatków zaplanowanych we wniosku o przyznanie wsparcia pomostowego.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wskazanie przez Fundację w piśmie z [...] maja 2018 r., iż skarżąca winna ponosić 70% wydatków nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż skarżącą obowiązuje umowa z [...] grudnia 2017 r., z której wynika iż wkład własny uczestnika projektu wynosi [...] zł, co stanowi 6,52% wartości przyznanej dotacji (§ 2 ust. 4 umowy).

Na podstawie akt egzekucyjnych Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie występują również inne przesłanki określone w art. 59 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej.

T. J. we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynienie ustaleń jedynie w oparciu o jego fragment, co skutkowało uznaniem, że wsparcie pomostowe udzielone skarżącej przez Fundację "[...]" ma charakter refundacji wydatkowanych środków i nie podlega wyłączeniu spod egzekucji na podstawie art. 8 § 1 pkt 15 ustawy egzekucyjnej, bowiem postanowienia umowy z dnia [...] grudnia 2017 r. zawartej przez skarżącą o udzieleniu wsparcia finansowego stanowią, że warunkiem wypłaty kolejnych rat wsparcia pomostowego na rzecz skarżącej było udokumentowanie przez nią opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, co potwierdza treść pkt III ust 7 Zasad wydatkowania, dokumentowania i rozliczania środków finansowych na rozwój przedsiębiorczości w ramach projektu "Od pomysłu do działania" w sytuacji, gdy powyższa procedura jest typową dla rozliczenia zaliczek, których otrzymanie uzależniane jest właśnie od złożenia, po podpisaniu umowy o dofinansowanie, wniosku o przekazanie środków w ramach zaliczki, a następnie, zgodnie z terminami określonymi w umowie o dofinansowanie, od przedstawienia kolejnych wniosków o płatność, w których wykazuje się wydatki poniesione ze środków przekazanych w ramach poprzednich zaliczek, co potwierdza całość materiału dowodowego zebranego w sprawie;

- art. 138 § 1 k.p.a poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji z dnia z dnia [...] listopada 2018 r., mimo iż zostało ona wydana z rażącym naruszeniem przepisów tj. art. 187 w zw. z art. 191 O.p. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przeprowadzenie wybiórczej analizy pism skierowanych do organu pierwszej instancji przez fundację oraz przez bank, co skutkowało bezzasadnym stwierdzeniem, że dotacja udzielona skarżącej przez fundację ma charakter refundacji wydatkowanych przez nią środków, a co za tym idzie okoliczności z art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sprawie nie zachodzą.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że organ doszedł do błędnego wniosku, iż wsparcie pomostowe ma charakter refundacji wydatkowanych środków. Środki, otrzymywane przez skarżącą zgodnie z umową dzielą się na bezzwrotną dotację - płatną po ukończeniu przez beneficjenta bloku szkoleń oraz po wniesieniu przez niego zabezpieczenia w formie weksla in blanco (§ 4 ust 3 umowy) do wykorzystania zgodnie z harmonogramem rzeczowo-finansowym inwestycji stanowiącym część biznesplanu (§ 1 ust 4 umowy) i wsparcie pomostowe - udzielone na pokrycie obligatoryjnych opłat, w szczególności składek ZUS. Pierwszą transzę wsparcia skarżąca otrzymała w dniu podpisania umowy - w celu opłacenia pierwszej składki (§ 5 ust 2 umowy), a następne otrzymywała comiesięcznie po udokumentowaniu pokrycia składki z poprzedniej transzy (§ 5 ust. 3). Środki otrzymywane w transzach w ramach projektu nie mogły być bowiem przeznaczane na inne kategorie wydatków niż zatwierdzone we wniosku o udzielenie wsparcia pomostowego.

Jak zaznaczono w uzasadnieniu skargi, mechanizm rozliczania wsparcia pomostowego polega na tym, że skarżąca otrzymuje kolejne transze o ile wykaże, że poprzednie - otrzymane jako zaliczki - zostały wydatkowane zgodnie z przeznaczeniem - w tym przypadku na pokrycie składek ZUS. Dla porównania refundacja (części lub całości wydatków) następuje dopiero po poniesieniu wydatków kwalifikujących się do wsparcia, przy czym najpierw wydatki związane z realizacją projektu są ponoszone ze środków własnych beneficjenta, a później dopiero zwracane, czyli refundowane ze środków europejskich w określonej wysokości i w oparciu o określone dokumenty. Ta sytuacja nie miała miejsca w omawianym przypadku, bowiem pierwsza składka została pokryta z pierwszej transzy środków unijnych przekazanych po podpisaniu umowy przez skarżącą, a kolejne składki były pokrywane z kolejnych transz.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona, co powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Rozważania w sprawie rozpocząć należy jednak od oceny prawnoprocesowej czynności dyspozytywnej, podjętej przez skarżącą w piśmie z dnia [...] września 2019r. W piśmie tym skarżąca cofnęła skargę w części dotyczącej tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...] Wskazała, że w zakresie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] postępowanie w sprawie zarzutów jest w toku, a organ pozostaje związany rozstrzygnięciem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt I SA/Lu [...]. W zakresie tytułu nr [...] nie złożono natomiast zarzutów.

W tych okolicznościach skarżąca poparła zarzuty i wnioski skargi wyłącznie co do tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...] Podniosła, że – wobec treści postanowienia organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2018 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów odnoszących się do tych właśnie tytułów wykonawczych – nie sposób uznać za zasadne argumentów organu, iż wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego mógł i powinien zostać rozpoznany w równolegle toczącym się postępowaniu w sprawie zarzutów, co pozostawałoby w zgodzie z zasadą ekonomiki procesowej.

Mając na względzie fakt cofnięcia skargi w części, czemu nie sprzeciwił się pełnomocnik organu, a Sąd nie stwierdził istnienia przesłanek niedopuszczalności cofnięcia wskazanych w art. 60 p.p.s.a., na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w części objętej czynnością dyspozytywną strony umorzono postępowanie sądowe.

Przechodząc natomiast do merytorycznej oceny skargi w zakresie której aktualnie ona dotyczy wskazać trzeba, że przedmiotem kontroli jest prawidłowość postanowienia organu w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego co do tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...]

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z dnia [...] czerwca 1966r. (w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie) zawiera zespół norm określających postępowanie egzekucyjne i środki przymusu stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego jego obowiązku o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Postępowanie egzekucyjne to cały zespół czynności organów egzekucyjnych i innych podmiotów tego postępowania, podejmowanych w celu wykonania obowiązków wynikających z aktów poddanych egzekucji administracyjnej. Z chwilą wszczęcia postępowania egzekucyjnego pomiędzy podmiotami tego postępowania powstaje stosunek procesowy, w ramach którego organ orzeka o uprawnieniach i obowiązkach wierzyciela i zobowiązanego (wyrok NSA z dnia [...] stycznia 1999 r., sygn. akt III SA [...], ONSA [...]/20). Zainicjowanie postępowania egzekucyjnego następuje w okolicznościach wskazanych w art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Przepis ten stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonywania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Uregulowanie to nie pozostawia zatem organowi wyboru, nakładając na niego prawny obowiązek podjęcia odpowiednich działań w celu wszczęcia egzekucji, w przypadku zaistnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie. Organ przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd [...]). Niewykonanie wymagalnego obowiązku nakłada zatem na wierzyciela obowiązek zainicjowania działań zmierzających do jego wyegzekwowania. W przypadku obowiązku o charakterze pieniężnym, niewywiązanie się z niego przez dłużnika oznacza brak dokonania płatności w terminie (wyrok NSA z dnia [...] listopada 2010 r., sygn. akt II FSK [...]).

Niniejszym sporem objęta jest ocena, czy w sprawie zaistniała podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko skarżącej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych. Skarżąca utrzymywała bowiem, że zastosowano wobec niej niedopuszczalny środek egzekucyjny, bowiem zajęciu podlegały należące do niej środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, nie podlegające ex lege egzekucji.

Zgodnie ze wskazanym w podstawie rozstrzygnięcia przez organ przepisem art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:

1. jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,

2. jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,

3. jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisów prawa,

4. gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,

5. jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,

6. w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,

7. jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu,

8. jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania,

9. na żądanie wierzyciela,

10. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W myśl art. 59 § 2 ustawy, umorzenie może nastąpić w przypadkach stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Skarżąca domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. twierdząc, ze zastosowany wobec niej środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, w świetle art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. (zajęto bowiem środki nie podlegające egzekucji administracyjnej). Zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego oznacza, że w postępowaniu egzekucyjnym zastosowano pozaprawny środek, czyli taki, którego nie przewidują przepisy u.p.e.a. lub np. zastosowano środek egzekucyjny określony w tej ustawie, ale w sytuacji, gdy jego zastosowanie nie było dopuszczalne (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia z dnia [...] grudnia 2018 r. I SA/Po [...]).

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, organ egzekucyjny stanął na stanowisku, że wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego złożony odrębnie i równolegle ze zgłoszeniem zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji powoduje, że te same okoliczności uzasadniające oba środki są oceniane odrębnie. W ocenie organu powoduje to istotne zakłócenie zasady ekonomii procesowej. Konstatacja ta w odniesieniu do tytułów wykonawczych nr [...], [...] i [...] jest całkowicie błędna zważywszy na fakt, że w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (10 stycznia 2019 r.) w obrocie prawnym było ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2018 r., w którym uchylił on postanowienie organu egzekucyjnego w części dotyczącej tych właśnie tytułów wykonawczych (oraz [...]) i umorzył postępowanie wywołane wniesionymi zarzutami w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Oznacza to, że nie toczyło się równoległe postępowanie, w którym mógłby zostać skutecznie rozpoznany wniosek o umorzenie egzekucji, co w oczywisty sposób dyskredytuje stanowisko organu.

Nadto organ wskazał, że wniosek jest niezasadny merytorycznie, bowiem zajęte rachunki bankowe nie są rachunkami wyodrębnionymi w rozumieniu art. 8 § 1 pkt 15 ustawy egzekucyjnej, zaś wsparcie pomostowe udzielone przez Fundację [...] ma charakter refundacji wydatkowanych środków i nie podlega wyłączeniu spod egzekucji na podstawie wskazanego przepisu.

Oceniając powyższe stanowisko konicznym jest przywołanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] marca 2019 r. sygn. akt I SA/Lu [...] i oceny prawnej dokonanej przez Sąd w tym rozstrzygnięciu. Jakkolwiek w dacie wydania zaskarżonego postanowienia w obrocie prawnym istniało wyłącznie ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2018 r., w którym rozstrzygnął on o zarzutach, to jednak – zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. – Sąd jest związany prawomocnym orzeczeniem wydanym w sprawie I SA/Lu [...]. W sprawie tej uchylono punkt II postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] października 2018 r. i podniesiono, że w odniesieniu do środków pochodzących z płatności w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich otrzymywanych w formie zaliczki, nie ma wymogu ulokowania ich na wyodrębnionym rachunku bankowym. W ocenie Sądu, organ egzekucyjny zaprezentował w tym względzie wykładnię art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. odmienną od przyjętej w orzecznictwie sądowym, ale też nie przedstawił żadnych argumentów przemawiających za zasadnością jego stanowiska. Sąd nie zaakceptował też stanowiska organu co do sporu o charakter transz pomocy pomostowej wypłacanych skarżącej – refundacja czy zaliczka. Podkreślono, że istotne w tej mierze są postanowienia umowy z dnia [...] grudnia 2017 r. o udzielenie wsparcia finansowego, w tym § 5 i § 2 ust. 6, z których wynika, że transze pomocy pomostowej były wypłacane na pokrycie przyszłych wydatków. O powyższym świadczą też pisma PFWRG (z dnia [...] maja 2018 r. i kolejne: z 12 i [...] czerwca 2018 r.), z których jasno wynika, że warunkiem wypłaty pierwszej raty wsparcia było podpisanie umowy o udzielenie wsparcia finansowego, zaś kolejnych rat – udokumentowanie przez uczestnika projektu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne oraz udokumentowanie poniesienia wydatków zaplanowanych we wniosku o przyznanie wsparcia pomostowego. Przedmiotowe wsparcie wypłacane było na zasadzie częściowej refundacji, czyli po poniesieniu minimum 70% wydatków przez uczestnika projektu. Fundacja posłużyła się w piśmie pojęciem "refundacja", ale jednocześnie podkreśliła, że wypłacanie skarżącej transz pomocy pomostowej służyło sukcesywnemu ich wydatkowaniu na umówione cele.

Sąd podkreślił we wskazanym orzeczeniu, że organ egzekucyjny zaniechał obowiązku jednoznacznego wyjaśnienia, jaki w rzeczywistości był charakter wypłacanych skarżącej transz pomocy pomostowej, a więc czy stanowiły one refundację wydatków, czy też były wypłacane zaliczkowo na poczet przyszłych wydatków. W tym zakresie błędnie zinterpretowano zarówno zapisy umowy, jak i wyjaśnienia składane przez instytucję finansującą (fundację), a nadto nie odtworzono w sposób prawidłowy stanu faktycznego. W tych warunkach Sąd stwierdził istotne naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Powyższa ocena pozostaje zatem wiążąca także w niniejszej sprawie, bowiem organ kierował się w niej identyczną argumentacją, przy tożsamym stanie faktycznym. Postępowanie sądowe dotyczyło co prawda innych tytułów wykonawczych (SW/1/2017, [...]), jednak były one objęte tym samym postępowanie egzekucyjnym, a ocena dokonana przez Sąd odnosi się do zastosowanych w tym postępowaniu środków egzekucyjnych. Ta okoliczność została podkreślona przez skarżącą w piśmie z dnia [...] września 2019 r., do którego dołączyła kopię wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu [...].

Podobnie zatem jak we wskazanej sprawie, organ będzie zobowiązany do szczegółowej analizy materiału dowodowego i ewentualnego rozważenia jego uzupełnienia, by następnie ocenić, na ile może znaleźć zastosowanie art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a., a więc na ile miesięcznie wypłacane transze pomocy pomostowej mają formę zaliczki. W tym względzie organ nie może poprzestać wyłącznie na przytoczeniu brzmienia tego przepisu i bezrefleksyjnym przywołaniu fragmentów pism PFWRG, które – jak sam wskazał – nie prowadziły do jednoznacznych ustaleń.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Skarżąca nie zawarła w skardze wniosku o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, nie stawiła się też na rozprawę. Wobec powyższego Sąd nie zawarł rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w wyroku.