Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SAB/Rz 6/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdza przewlekłe prowadzenie postępowania nie mające charakteru rażącego naruszenia prawa
Orzeczono o wymierzeniu grzywny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1, art. 154 § 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Jarosław Szaro Asesor WSA Jacek Boratyn Protokolant - specjalista Beata Janczewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 sierpnia 2017r. spraw ze skarg Spółki "A" z siedzibą w P. na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy F. postępowań podatkowych w sprawach: - określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012r., - określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013r. 1) stwierdza, że Wójt Gminy F. dopuścił się przewlekłego prowadzenia wyżej opisanych postępowań, przy czym nie miało to miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2) wymierza Wójtowi Gminy F. dwukrotnie grzywnę w kwotach po 3000 (słownie: trzy tysiące) złotych, 3) zasądza od Wójta Gminy F. na rzecz Spółki "A" z siedzibą w P. kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, 4) nakazuje ściągnąć kwotę 100 (sto) złotych od Wójta Gminy F. tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

I SAB/Rz 6/17

UZASADNIENIE

Analiza pisma "A" Spółka jawna (dalej: Spółka) z dnia [...] czerwca 2017r., przy uwzględnieniu treści akt administracyjnych przekazanych przez organ podatkowy wraz z odpowiedzią na skargę (pismo z dnia [...] lipca 2017r.), pozwoliła w sposób uprawniony stwierdzić, że Spółka wniosła dwie skargi, a mianowicie: - na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012r. oraz – na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013r.; dwukrotnie wnioskując o wymierzenie organowi grzywny.

Powyższą uwagę Sąd uczynił albowiem organ - Wójt Gminy - przekazując wspomniane pismo procesowe Spółki z dnia [...] czerwca 2017r. ocenił, że zawiera ono jedną skargę. Takie stanowisko organu mogło być spowodowane tym, że Spółka w omawianym piśmie zaakcentowała, że chodzi o przewlekłe prowadzenie sprawy po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. – sygn. akt I SA/Rz 252/15.

Tym wyrokiem, prawomocnym od dnia [...] lipca 2015r., a doręczonym Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu (dalej: Kolegium) w dniu [...] lipca 2015r., zaś przekazanym przez Kolegium Wójtowi Gminy – [...] lipca 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2014r.: nr [...] w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012r. oraz nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013r., a także poprzedzające te decyzje – decyzje Wójta Gminy z dnia [...] października 2014r. nr [...] i nr [...]. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd, między innymi, wyłożył i wskazał że "zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej" (art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 84r. o podatku rolnym – Dz.U. z 2013r. poz. 1381 ze zm.; dalej: u.p.r. i art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych – Dz.U. z 2010r. nr 95, poz. 613 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) jest pojęciem zakresowo węższym od ustawowego pojęcia "gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej" (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Dla przyjęcia, że "grunt jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej" niezbędne jest ustalenie aby na tym gruncie przedsiębiorca faktycznie prowadził działalność gospodarczą, wykonywał czynności wchodzące w zakres prowadzonej przez niego działalności. Sąd dalej wskazał, że organy w uzasadnieniach swoich rozstrzygnięć odwoływały się tylko i wyłącznie do okoliczności związanych z posiadaniem spornej nieruchomości przez Spółkę. Odnośnie działki nr [...] pominęły ustalenia i rozważania dotyczące okoliczności związanych z zajęciem przez Spółkę tej nieruchomości dla prowadzenia działalności gospodarczej. W żaden sposób nie wyjaśniły również, na jakiej podstawie Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości odnośnie działki o nr [...]. Sąd zawarł takie wytyczne, że ponownie rozpatrując sprawę organy zobowiązane są do uwzględnienia powyżej zaprezentowanego stanowiska odnośnie wykładni wskazanych przepisów. Ponadto Sąd wyjaśnił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym preferowany i akceptowany jest pogląd, że w takim układzie postępowania, jak w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym podstawą wydania decyzji odnośnie do wniosku o stwierdzenie nadpłaty jest uprzednie wydanie decyzji w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania. Taka decyzja stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia nadpłaty, co więcej obowiązkiem organu podatkowego jest właśnie w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego odniesienie się do argumentacji podatnika, że wysokość podatku wykazana w zeznaniu (deklaracji) "pierwotnie" złożonej jest zawyżona lub podatek w ogóle nie wystąpił. Dysponując decyzją określającą zobowiązanie organ podatkowy dokonuje wyłącznie rachunkowego porównania określonego w tej decyzji podatku z podatkiem wykazanym w korekcie zeznania (deklaracji) i w zależności od wyniku takiej operacji rozstrzyga kwestię zasadności wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W decyzji rozstrzygającej postępowanie z wniosku o stwierdzenie nadpłaty organ nie ma możliwości kwestionowania ani też pomijania wysokości podatku wynikającego z decyzji określającej wysokość zobowiązania (art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa - Dz.U. z 2012r. poz. 749 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa).

Sąd przytoczył istotne, z punktu widzenia rozpoznania przedmiotowych spraw, elementy uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. dla dostarczenia argumentacji, że Spółka wniosła dwie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego zmierzające do określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012r. i 2013r.

Procesową konsekwencją powyższego było rozdzielenie – na podstawie art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) skarg (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I WSA w Rzeszowie z dnia [...] sierpnia 2017r. – I SAB/Rz 6/17).

Sąd na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] sierpnia 2017r. – na podstawie art.111 § 2 P.p.s.a. postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SAB/Rz 6/17 i I SAB/Rz 8/1 i prowadzić je pod sygn. I SAB/Rz 6/17.

Zanim Sąd przejdzie do oceny podniesionych w skargach zarzutów jest zobowiązany wskazać, że w odpowiedzi na skargę (odnoszącej się w istocie do obu skarg) zawarty był wniosek o odrzucenie skargi. Wniosek ten jako najdalej idący, bo jego uwzględnienie spowodowałoby że skargi nie zdołały skutecznie uruchomić postępowania sądowoadministracyjnego wymaga odniesienia się w pierwszej kolejności.

Organ motywując ten wniosek wskazał, że Spółka nie wniosła ponaglenia do organu podatkowego wyższego stopnia – Samorządowego Kolegium Odwoławczego– (art. 140 Ordynacji podatkowej), zaś z art. 52 § 1 P.p.s.a. wynika, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a stosownie do § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziane w ustawie. Spółce przysługiwał środek zaskarżenia na przewlekłe postępowanie w postaci ponaglenia. Spółka nie skorzystała z tego środka, a skoro tak, to skarga winna być odrzucona na podstawie art. 52 § 2 w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Wniosek o odrzucenie skarg nie jest uprawniony.

Z mocy art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

Skarżąca Spółka skierowała do Wójta Gminy pismo z dnia [...] maja 2017r. zatytułowane "wezwanie do wykonania wyroku" i pismo to zostało doręczone organowi [...] czerwca 2017r. O treści pisma nie przesądza jego tytuł. Z analizy treści tego pisma wynika, że Spółka zarzuca przewlekle prowadzenie postępowania przez organ podatkowy pierwszej instancji. Obowiązkiem więc organu – Wójta Gminy było postąpienie zgodnie z art. 170 § 1 w zw. z art. 168 § 1 (pierwsza część przepisu definiująca, co należy rozumieć pod pojęciem "podania") Ordynacji podatkowej, a więc bezzwłoczne przekazanie ponaglenia organowi właściwemu tj. Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu. Zauważenia wymaga, że ostatni akapit pisma z dnia [...] maja 2017r. werbalnie wskazywał na zamiar wniesienia skargi "na niewykonanie prawomocnego wyroku", ale organ posiada wiedzę że wniesienie skargi na niewykonanie wyroku jest przewidziana przez art. 154 § 1 P.p.s.a. w sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania. Taka sytuacja nie wystąpiła w tych postępowaniach. Jak już jednak Sąd wspomniał wyżej analiza treści pisma wskazuje w sposób łatwy do zidentyfikowania go jako ponaglenia na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ pierwszej instancji. Dodać należy, że Spółka występuje bez profesjonalnego pełnomocnika, i – w odróżnienia od sytuacji gdy wydawany jest akt i obowiązkiem organu jest pouczenie strony o przysługującej skardze, terminie i trybie jej wniesienia do sądu administracyjnego – w wypadkach bezczynności organu lub prowadzenia przez niego w sposób przewlekły postępowania organ taki nie jest ustawowo zobowiązany do pouczenia strony o możliwości wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania i warunkach skutecznego jej wniesienia. W tej sytuacji należy przyjąć, że Spółka wniosła ponaglenia w rozumieniu art. 141 § 1 Ordynacji podatkowej.

Przechodząc do zarzutów podniesionych w skargach to Spółka wskazała na wykładnię prawa i wytyczne zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt I SA/Rz 252/15 i podniosła, że organ pierwszej instancji wydał trzy decyzje pierwszoinstancyjne odnośnie 2012r. i trzy decyzje pierwszoinstancyjne odnośnie 2013r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskutek rozpatrzenia spraw po wniesieniu odwołań, uchyliło te decyzje i sprawy przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium w uzasadnieniach swoich decyzji stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie przedstawił dowodu, że działka nr [...] była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej, a także że organ pierwszej instancji nie wykonał wytycznych Sądu zawartych w opisywanym kilkakrotnie wyroku z dnia 5 maja 2015r. W ocenie Spółki działania podejmowane przez Wójta Gminy były działaniami pozornymi i nie zmierzały do rzeczywistego załatwienia sprawy. Wydawane przez niego decyzje, trzykrotnie nie uwzględniały wskazań oraz oceny WSA w Rzeszowie – wiążących. Wezwanie organu do wykonania wyroku (pismo z dnia [...] maja 2017r.) spowodowało jedynie wezwanie wspólników Spółki na przesłuchanie, które miało miejsce [...] czerwca 2017r. i ograniczyło się do zadania jednego pytania. Spółka dodała, że okoliczność odnośnie prowadzenia działalności gospodarczej na przedmiotowej działce była znana organowi już w chwili uprawomocnienia się wyroku WSA w Rzeszowie, gdyż gmina była stroną powodową – przed Sądem Okręgowym w [.] I C [.] /12, a później przed Sądem Rejonowym w [.] I C [.] /12.

Sąd przed przystąpieniem do oceny przedstawionych zarzutów w kontekście czy organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania jest obowiązany wskazać, że z bezczynnością organu mamy do czynienia, jeśli w prawnie ustalonym terminie organ, mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub innego aktu albo nie dokonał stosownej czynności, niezależnie, czy w tym okresie w ogóle nie realizował żadnych działań czy też podjął je, ale nieskutecznie (P.Gołaszewski "Bezczynność organów administracji publicznej jako przedmiot skargi do sądu administracyjnego (aspekty prawno-procesowe)" - "Przegląd sądowy" 2009, Nr 6, s.80-81, a także wyrok WSA we Wrocławiu z 26 kwietnia 2010r. II SAB/Wr 2/10). Kluczowe dla stwierdzenia "bezczynności" jest więc niezałatwienie sprawy w terminie - i to niezależnie od tego, jakie były tego powody i w jakim stopniu organ wykazywał się aktywnością podczas prowadzonego postępowania, którego jednak nie zakończył (Paweł Kornacki "Intertemporalne aspekty orzekania sądu administracyjnego w przedmiocie skargi na przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej". Zeszyty naukowe sądownictwa administracyjnego Nr 5 z 2011r., oraz cytowany już wyrok WSA we Wrocławiu z 26 kwietnia 2010r.).

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności to, czy bezczynność organu została spowodowana zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinny zostać podjęte (dokonane).

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu bądź nie dokonał stosownej czynności. Fakt, że organ nie załatwił sprawy w terminie i nie zawiadomił skarżącego o przyczynach niedotrzymania terminu oraz nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy, pozwala określić te zaniedbania jako bezczynność (Zbigniew Kmieciak "Przewlekłość postępowania administracyjnego" – Państwo i Prawo 6/2011 oraz powołane tam wyroki: wyrok WSA w Warszawie z 22 marca 2006r. IV SAB/Wa 158/05 i wyrok WSA w Warszawie z 27 czerwca 2008r. VI SAB/Wa 36/08 oraz wyrok NSA z 4 marca 2003r. I SAB/Łd 23/02).

Natomiast pojęcie: "przewlekłe prowadzenie postępowania" należy wypełniać takimi stanami faktycznymi, które nie są zawarte w pojęciu "bezczynność" organu. Będą to zatem przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (J.Drachal, J.Jasielski, R.Stankiewicz "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J.Borkowski w: B.Adamiak, J.Borkowski :"Kodeks postępowania administracyjnego", Komentarz, Warszawa 2011, str. 238); pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować więc będzie niesprawność działań organu. "Przewlekłością" będzie też stan, w którym organ administracyjny albo w sposób bezzasadny "przedłuża" termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 K.p.a., powołując się na przyczyny niezależne od niego uniemożliwiające zachowanie terminu podstawowego, albo gdy bieg terminu jest zatrzymany.

Zatem kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania objęła brak należytego zaangażowania organu administracyjnego w załatwienie sprawy indywidualnej.

Prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt I SA/Rz 252/15 wraz z aktami postępowania administracyjnego został zwrócony organowi pierwszej instancji w dniu [...] lipca 2015r.

Z przedłożonych w przedmiotowych sprawach przez organ akt administracyjnych wynika, że:

1) odnośnie 2012r.:

- Wójt Gminy postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r. nr [...] wszczął z urzędy postępowanie wobec skarżącej Spółki w sprawie określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości, które zostało doręczone Spółce [...] sierpnia 2015r.,

- organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] października 2015r. nr [...], wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego i postanowienie to zostało doręczone Spółce,

- decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] Wójt Gminy określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 35 404,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy wskutek wniesienia odwołania przez Spółkę, decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy z [...] listopada 2015r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium, między innymi, wskazało że organ pierwszej instancji powołał się tylko i wyłącznie na okoliczności związane z posiadaniem spornej nieruchomości przez skarżącą Spółkę i na tej podstawie twierdzi, że działka nr [...] jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast organ pierwszej instancji nie przedstawił dowodu, że działka ta była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie wyjaśniono również na jakiej podstawie Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości odnośnie działki o nr [...], której właścicielem jest B. O.

- Wójt Gminy pismem z [...] czerwca 2016r. nr [...] wezwał Spółkę do złożenia w terminie 7 dni wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących rekultywacji działki nr [...]. Spółka skierowała do organu pismo z dnia [...] czerwca 2016r. będące odpowiedzią na wezwanie,

- organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...], określił Spółce wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za 2012 rok w kwocie 35 404,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem przez Spółkę odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2016r., decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...], uchyliło decyzję z dnia [...] sierpnia 2016r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, między innymi, że uznało materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy za niekompletny i nieobrazujący pełnego stanu faktycznego. Powołało się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt I SA/Rz 252/15 i przytoczyło fragmenty uzasadnienia tego wyroku. Wskazało, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych sprawy,

- Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...], wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego,

- Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...], określił Spółce wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości w 2012r. w kwocie 35 404,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2017r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, między innymi, że organ pierwszej instancji wymierzając podatek od działki nr [...] po raz kolejny ograniczył się wyłącznie do okoliczności związanych z posiadaniem spornej nieruchomości przez Spółkę, a co jest niewystarczającą przesłanką do opodatkowania tej nieruchomości podatkiem od nieruchomości. Kolegium wskazało na art. 153 P.p.s.a. i przypomniało treść wyroku I SA/Rz 252/15. Organ pierwszej instancji nie dokonał stosownych ustaleń,

- pismami z dnia [...] maja 2017r. organ pierwszej instancji wezwał wspólników Spółki – B. O. i K. O. na przesłuchanie w dniu [...] czerwca 2017r. w siedzibie organu. Z protokołów przesłuchań strony wynika, że w trakcie przesłuchania zadano jedno pytanie kiedy Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w postaci wydobycia i wywozu kruszywa naturalnego z działki [...]. K. O. zeznała, że stało się to w lutym 2012 roku po otrzymaniu postanowienia Sądu Okręgowego w [.] o zabezpieczeniu powództwa Gminy przeciwko Spółce, tak samo zeznał B. O..

2) odnośnie 2013r.:

- organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] października 2015r. nr [...], wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego i postanowienie to zostało doręczone Spółce,

- decyzją z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] Wójt Gminy określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2013r. w kwocie 26 478,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy wskutek wniesienia odwołania przez Spółkę, decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], uchyliło decyzję Wójta Gminy z [...] listopada 2015r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium, między innymi, wskazało że organ pierwszej instancji odwołał się tylko i wyłącznie do okoliczności związanych z posiadaniem spornej nieruchomości przez skarżącą Spółkę i na tej podstawie twierdzi, że działka nr [...] jest związana z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast organ pierwszej instancji nie przedstawił dowodu, że działka ta była zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Nie wyjaśniono również, na jakiej podstawie Spółka jest podatnikiem podatku od nieruchomości odnośnie działki o nr [...], której właścicielem jest B. O.

- Wójt Gminy, pismem z [...] czerwca 2016r. nr [...], wezwał Spółkę do złożenia w terminie 7 dni wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących rekultywacji działki nr [...]. Spółka skierowała do organu pismo z dnia [...] czerwca 2016r. będące odpowiedzią na wezwanie,

- organ pierwszej instancji, decyzją z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...], określił Spółce wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 26 478,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem przez Spółkę odwołania od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] sierpnia 2016r., decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...], uchyliło decyzję z dnia [...] sierpnia 2016r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, między innymi, że uznało materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy za niekompletny i nieobrazujący pełnego stanu faktycznego. Powołało się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. sygn. akt I SA/Rz 252/15 i przytoczyło fragmenty uzasadnienia tego wyroku. Wskazało, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił całokształtu okoliczności faktycznych sprawy,

- Wójt Gminy, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...], wyznaczył Spółce siedmiodniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału dowodowego,

- Wójt Gminy, decyzją z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...], określił Spółce wysokość zobowiązania podatku od nieruchomości za 2013r. w kwocie 26 478,00zł,

- Kolegium, po rozpatrzeniu sprawy w związku z wniesieniem odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2017r., decyzją z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...], uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, między innymi, że organ pierwszej instancji wymierzając podatek od działki nr [...] po raz kolejny ograniczył się wyłącznie do okoliczności związanych z posiadaniem spornej nieruchomości przez Spółkę, a co jest niewystarczającą przesłanką do opodatkowania tej nieruchomości podatkiem od nieruchomości. Kolegium wskazało na art. 153 P.p.s.a. i przypomniało treść wyroku I SA/Rz 252/15. Organ pierwszej instancji nie dokonał stosownych ustaleń,

- pismami z dnia [...] maja 2017r. organ pierwszej instancji wezwał wspólników Spółki – B. O. i K. O. na przesłuchanie w dniu [...] czerwca 2017r. w siedzibie organu. Z protokołów przesłuchań strony wynika, że w trakcie przesłuchania zadano jedno pytanie - kiedy Spółka zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w postaci wydobycia i wywozu kruszywa naturalnego z działki [...]. K. O. zeznała, że stało się to w lutym 2012 roku po otrzymaniu postanowienia Sądu Okręgowego w [.] o zabezpieczeniu powództwa Gminy przeciwko Spółce, tak samo zeznał B. O.

Przywołany przez Sąd powyżej przebieg postępowań podatkowych w sprawie określenia Spółce wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2012 i 2013 wskazuje, że organ zignorował – wbrew prawnemu obowiązkowi (art. 153 P.p.s.a.) – wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 maja 2015r. odnośnie 2012 i 2013 roku. Nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie niezbędnym do prawidłowego rozpatrzenia sprawy, przy przyjęciu obowiązującej go wykładni prawa materialnego i procesowego, wynikającego z cytowanego wyroku. Jednoznacznym potwierdzeniem tej tezy jest stanowisko Kolegium wyrażone w trzech decyzjach uchylających w całości kolejno wydawane decyzje przez organ pierwszej instancji, co wynika z przytoczenia przez Sąd tylko krótkich fragmentów uzasadnień decyzji wydanych przez organ odwoławczy. Mimo więc formalnego zakończenia postępowania poprzez wydawanie decyzji przez organ pierwszej instancji należy ocenić, że postępowanie było prowadzone w sposób przewlekły. Organ nie prowadził żadnego postępowania dowodowego istotnego z punktu rozpatrzenia spraw.

Wprawdzie, Ordynacja podatkowa nie zawiera ustawowej definicji przewlekłego prowadzenia postępowania, ale to ustawowe pojęcie zostało już gruntownie rozważone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i w doktrynie, a dodać należy, że ustawodawca wprowadził definicję tego pojęcia do Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – obwiązujący od 1 czerwca 2017r. – art. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017r. – Dz.U. poz. 935). Wprawdzie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego - co do zasady - nie mają zastosowania do spraw podatkowych, ale analiza definicji przewlekłego prowadzenia postępowania zawarta w tej ustawie uprawnia do stwierdzenia, że jest to definicja o charakterze generalnym i uwzględnia postulaty wynikające z doktryny i orzecznictwa. Definicja ta ma takie brzmienie, że przewlekłość zachodzi, gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Nie ulega wątpliwości, że przedmiotowe postępowania odnośnie 2012 i 2013 roku mogło być załatwione w okresie krótszym, gdyż organ pierwszej instancji nie wykonywał wytycznych wynikających z prawomocnego wyroku WSA i wydawał kolejne decyzje, które były powieleniem poprzedniego, nieuprawnionego stanowiska organu. Właśnie instytucja przewlekłego prowadzenia postępowania wypełnia tę lukę nienależytego działania organów, które nie mogło być skutecznie zwalczane poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, gdy skarga była przewidziana przez ustawę tylko dla bezczynności, a bezczynność nie występuje jeśli organ wyda decyzję, chociażby wadliwą. Dodać należy, że odnośnie 2012r., z omawianego wielokrotnie wyroku WSA wynika, że w tym zakresie Sąd uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy określenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2012r. nakazał w pierwszej kolejności odnośnie tego roku podatkowego wszcząć postępowanie w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania i decyzja w tym przedmiocie będzie determinowała treść decyzji w przedmiocie nadpłaty w tym podatku za ten rok podatkowy. Niemniej jednak Sąd stwierdza, że w zakresie wszczętego i prowadzonego postępowania, co do określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2012 rok organ pierwszej instancji również dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Kolegium odwoławcze uchylając kolejne decyzje organu pierwszej instancji wskazywało na niezbędny zakres postępowania dowodowego oraz wykładnię przepisów. Organ pierwszej instancji ignorował wskazania WSA i Kolegium.

W tej sytuacji skargi zasługiwały na uwzględnienie, gdyż organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). Jednocześnie Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że przewlekłe prowadzenie postępowań podatkowych miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wymierzył organowi dwukrotnie grzywnę po 3 000zł, a to na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. (na wniosek strony zawarty w skargach). Z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2017r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2016r. (M.P. 2017 poz. 183) wynika, że przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2016r. wyniosło 4 047,21zł. Powołane przepisy upoważniają Sąd do nałożenia grzywny w przypadku stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. W ocenie Sądu wysokość wymierzonych grzywien jest adekwatna w stosunku do stwierdzonych uchybień. Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki kwotę 100zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, które ograniczyły się do równowartości uiszczonego wpisu przez Skarżącą (art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.). Ponadto Sąd nakazał ściągnąć od organu kwotę 100zł tytułem nieuiszczonego wpisu od skargi. Jak już wyżej wspomniano w uzasadnieniu (Przewodniczący Wydziału rozdzielił skargi zawarte w jednym piśmie procesowym i wobec tego wystąpiła sytuacja z art. 223 § 2 w zw. z art. 200 P.p.s.a.).

Końcowo Sąd jest zobowiązany odnieść się do wniosku organu o umorzenie postępowania wobec załatwienia spraw "na dzień przekazywania skargi do Sądu". Mianowicie chodzi o decyzje Wójta Gminy z dnia [...] lipca 2017r. nr nr [...] i [...], którymi określono Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości: za rok 2012 w kwocie 22 071,00zł i za rok 2013 w kwocie 18 478,00zł oraz o decyzję z dnia [...] lipca 2017r. nr [...], którą stwierdzono wobec Spółki nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 13 333,00zł.

Wniosek Spółki o umorzenie postępowania sądowego z powodu bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 161 § 1 P.p.s.a. jest nieuzasadniony.

Art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Załatwienie sprawy przez organ przed przekazaniem do Sądu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania nie oznacza, że postępowanie wywołane tą skargą stało się bezprzedmiotowe. Wystarczającym jurydycznym argumentem dla wskazania zasadności stanowiska Sądu jest odwołanie się do art. 149 § 1 P.p.s.a. Analiza jednostek redakcyjnych tego artykułu (punkty 1), 2) i 3)) uprawnia do stwierdzenia, że Sąd uwzględnia skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, nawet gdy określony akt został wydany (art. 149 § 1 pkt 3).