Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 463/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Hasła tematyczne: Prawo geologiczne i górnicze
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 9 listopada 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 listopada 2022 roku sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2022 roku nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

IIISA/Po 463/22

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Sądu decyzją z 14 kwietnia 2022 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło w całości decyzję Starosty K. z 14 marca 2022 r. o odmowie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej i zatwierdziło dokumentację hydrogeologiczną, wraz z dodatkiem korygującym zasoby eksploatacyjne ujęcia) , ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu, na działce nr 108 w miejscowości S., gmina K..

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Zakład B. Sp. z o.o. w G. wystąpił w dniu 17 października 2016 r., do Starosty K. z wnioskiem o zatwierdzenie dokumentacji hydrogeologicznej, ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu, na działce nr 108 w miejscowości S., według stanu na sierpień 2018 r.

Starosta K. decyzją z 18 grudnia 2018 r., odmówił zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na ww. działce, opracowanej przez uprawnionych geologów A.B. i P.W. na zlecenie Zakładu B. sp. z o. o. w G., według stanu na sierpień 2018 r.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że wniosek o zatwierdzenie ww. dokumentacji hydrogeologicznej został złożony 17 października 2018 r. Po analizie dokumentacji organ powziął wątpliwości co do prawidłowości parametrów prac geologicznych i danych przyjętych do opracowania dokumentacji; prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu k.; braku wskazania zagrożeń wynikających z eksploatacji ujęcia wodnego na podstawie dokumentacji, w szczególności dla istniejących ujęć wodnych w gminie K. i ich oceny. W związku z tym, zlecono wykonanie ekspertyzy w zakresie przedstawionych wyżej wątpliwości. Ekspertyzę wykonał dr S.D. z H sp. z o.o. w P. Organ I instancji ocenił, że ekspertyza jest spójna, rzetelna oraz daje odpowiedzi na wątpliwości organu, co do prawidłowości wykonania dokumentacji i rzetelności jej wyników. Organ pierwszej instancji przedstawił fragmenty ekspertyzy wykazujące nieprawidłowości przedłożonej z wnioskiem dokumentacji hydrogeologicznej i zagrożenia wynikające z eksploatacji przedmiotowego ujęcia wody, co było podstawą do odmowy zatwierdzenia tej dokumentacji.

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Zakładu B. sp. z o. o. w G. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z 11 lutego 2019 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. orzekło o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i zatwierdzeniu przedmiotowej dokumentacji hydrogeologicznej.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że Starosta nie wskazał podstaw, dla których odmówił wiarygodności dokumentacji złożonej przez inwestora, np. nie określił, jakie przepisy (np. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej; Dz. U. z 2016 r., poz. 2033; dalej: rozporządzenie) narusza dokumentacja, czym naruszył art. 93 ust. 3 p.g.g. Decyzja organu I instancji nie zawiera wskazania podstawy prawnej, co narusza art. 107 § 1 pkt 4 K.p.a. Zdaniem SKO, starosta powinien zastosować art. 93 ust. 5 p.g.g., czyli nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Nie miał natomiast podstaw do zlecenia z urzędu odrębnej ekspertyzy. Organ pierwszej instancji naruszył także art. 10 § 1 K.p.a., gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, co powoduje konieczność uchylenia decyzji.

Na wskazaną wyżej decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Prokurator Okręgowy w O.

Prawomocnym wyrokiem z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19 WSA w Poznaniu uchylił obie decyzje wydane w sprawie.

Sąd uznał za zasadny zarzut skargi braku odniesienia się przez organ odwoławczy do sporządzonej ekspertyzy zleconej przez organ pierwszej instancji. Jak wskazał Sąd, organ, czyli także organ odwoławczy, ma obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). Do materiału dowodowego należy także wspomniana ekspertyza. WSA ocenił, że organ pierwszej instancji był uprawniony, na podstawie art. 75 § 1 K.p.a., do powołania tego dowodu, zaś odniesienie się do jego treści jest tym bardziej konieczne, gdyż organ odwoławczy - pomijając wyrażone w niej zastrzeżenia wobec przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznej - jednocześnie tę dokumentację zatwierdził, stwierdzając jedynie lakonicznie, że jest ona spójna, jednoznaczna, rzetelna i spełnia wymogi określone w przepisach. Nie wyłącza to swobodnej oceny tego dowodu przez organ odwoławczy (art. 80 K.p.a.), czyli treść ekspertyzy nie wiąże tego organu, ale ta ocena musi być dokonana, a tego zabrakło. Nie ma przy tym znaczenia charakter ekspertyzy (czy jest ona dokumentem prywatnym), gdyż stanowi ona część materiału dowodowego, do którego organ odwoławczy powinien był się odnieść, tym bardziej że ekspertyza ta stanowiła dla organu pierwszej instancji jedyny dowód, na podstawie którego uznał on, że przedłożona mu dokumentacja hydrogeologiczna jest wadliwa i nie może być zatwierdzona. Jednocześnie Sąd uznał za zasadne uchylić również decyzję organu pierwszej instancji, gdyż organ ten nie uzasadnił, dlaczego nie zastosował art. 93 ust. 5 p.g.g. Przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 (m. in. dokumentacją hydrogeologiczną - art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g.), a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Decyzja ta określa termin przedłożenia dodatku do dokumentacji geologicznej. Powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji, dostrzegając na podstawie ekspertyzy, że jego zdaniem przedłożona mu do zatwierdzenia dokumentacja jest w pewnym zakresie wadliwa, mógł rozważyć skorzystanie z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g., co mogło skutkować ewentualną sanacją dokumentacji i możliwością jej zatwierdzenia. Organ pierwszej instancji nie skorzystał z tej możliwości, ale nie wskazał dlaczego, co narusza art. 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 K.p.a. Przepis art. 93 ust. 5 p.g.g. może być zastosowany nie tylko w przypadku zatwierdzonej już dokumentacji hydrogeologicznej, gdyż nakaz zmiana dokumentacji, o której mowa w art. 93 ust. 5 p.g.g. dotyczy przedstawionej przez stronę dokumentacji, która jest jeszcze niezatwierdzona.

Ponownie rozpoznając wniosek Starosta K., decyzją z 06 lipca 2020 r. nr [...], wydana na podstawie art. 88 ust. 2 pkt 2, art. 93 ust. 2 oraz 3, art. 156 ust. 1 pkt. 3 i art. 161 ust. 2 pkt. 2 p.g.g. odmówił zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej, ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu", na działce nr 108 w miejscowości S., gm. K.., wg. stanu na sierpień 2018 roku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przeanalizował dokumentację i ekspertyzę sporządzoną dla potrzeb postępowania. Organ przedstawił swoją ocenę prawidłowości parametrów prac geologicznych i prawidłowości danych przyjętych do opracowania dokumentacji, przedstawił swoją ocenę prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu k., wskazał zagrożenia wynikające z eksploatacji ujęcia w S.

Nadto wskazał, że korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 93 ust 5 p.g.g. nie może żądać przedstawienia dodatkowych informacji niezwiązanych z dokumentacją i niejako żądać całkowicie innej dokumentacji, niezwiązanej z realizowaną przez inwestora inwestycją. Ocenił, że w związku z powyższym oraz wobec faktu, iż nakazanie zmiany dokumentacji dotyczyć by musiało zmiany zadeklarowanego zużycia wody dla tej inwestycji, a ta określona zgodnie z "Bilansem wód ..." byłaby niewystarczająca dla obsługi planowanej działalności (ubój zwierząt), art. 93 ust 5 p.g.g. nie może w niniejszej sprawie znaleźć zastosowania.

Zakładu B. sp. z o. o. w G., ponownie wniósł odwołanie od wskazanej wyżej decyzji, zarzucając naruszenie art 89 ust. 1 i 2, art, 90, art. 93 ust. 3 p.g.g., art. 107 § 3 K.p.a. i art. 153 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. — prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), Zdaniem odwołującego, Starosta nie skorzystał (w sensie – nie uruchomił) z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g. i to pomimo wskazań zawartych w uzasadnieniu prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19.

Decyzją z 25 września 2020 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wskazując na art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., ponownie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i zatwierdziło dokumentację hydrogeologiczną, ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z otworów neogenu, na działce nr 108 w miejscowości S., gmina K.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że decyzja podlegała uchyleniu chociażby z tego względu, że Starosta nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku WSA, wydając ponownie decyzję o takiej samej treści, z pominięciem prawomocnego wyroku WSA w Poznaniu z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w całości podtrzymał argumentację przytoczoną w swojej decyzji z 11 lutego 2019 r. Wskazano, że niniejszym dodatkowo realizując wytyczne sądowe: 1. ocena prawidłowości parametrów prac geologicznych i prawidłowości danych przyjętych do opracowania "Dokumentacji...", 2. ocena prawidłowości przyjętego bilansu wodnego z uwzględnieniem znanych zasobów wodnych na terenie powiatu k., 3. wskazania zagrożeń wynikających z eksploatacji ujęcia w S., organ ocenił, że załączona do wniosku dokumentacja hydrogeologiczna, ustalająca zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr 108 w miejscowości S.", nie narusza przepisów rozporządzenia. Zdaniem organu, że autorzy dokumentacji wykonali niezbędne badania i obliczenia, zgodnie z decyzją Starosty K. z 20 marca 2017 r. zatwierdzającą projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych z utworów neogeńskich w miejscowości S. Wykonana ekspertyza, stanowiąca podstawę odmowy zatwierdzenia przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznych, wskazała nieprawidłowości w zakresie wykonanych badań i obliczeń, w tym brak powołania się na aktualne opracowania regionalne, dokumentujące zasoby dyspozycyjne oraz nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia próbnego pompowania, które jest podstawą dalszych obliczeń w tym określenia współczynnika filtracji, który to rzutuje na zakres oddziaływania ujęcia wód podziemnych poprzez wielkość promienia leja depresji. Niemniej jednak, sposób prezentacji wyników pompowania oraz obliczeń załączony w przedmiotowej dokumentacji nie jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033). Należy mieć na uwadze, że dostępna literatura branżowa przedstawia różne sposoby i możliwości określania współczynnika filtracji, a autor w dokumentacji przedstawia obliczenia wybraną przez siebie metodą. Nie jest to niezgodne z zapisami przywołanego powyżej rozporządzenia. W przypadku braku powołania się w dokumentacji hydrogeologicznej na aktualne opracowania regionalne dla analizowanego regionu należy przywołać fakt, że jest praktyką Starostwa Powiatowego w K. w przypadku wydawania decyzji odmownej zatwierdzenia projektów robót geologicznych, jako argument podawania opracowania "Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych (powiaty: r., k., j., p.), woj. Wielkopolskie - powiat k.", które nie jest opracowaniem przywołującym aktualne dane. W ocenie SKO zarówno obliczenia będące podstawą wyników przedstawionych w przedmiotowej dokumentacji hydrogeologicznej jak i wyniki w ekspertyzie nie naruszają przepisów rozporządzenia. Wskazują tylko na różne podejścia i sposoby obliczeń autorów opracowania. Należy rozważyć możliwość zmniejszenia dokumentowanych zasobów eksploatacyjnych zgodnie z dostępnymi zasobami dyspozycyjnymi, określonymi w aktualnych opracowaniach regionalnych. Starosta K., działający jako organ administracji geologicznej na podstawie art. 50 § 1 K.p.a., mając wiedzę podpartą ekspertyzą, powinien wnieść o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji wynikającą z konieczności dostosowania dokumentacji do wymagań określonych w rozporządzeniu, w celu rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem SKO, wydaje się oczywistością, że w przypadku kiedy organ administracji geologicznej ma świadomość nieodpowiedniego wykonania części badań i obliczeń, powinien wezwać do uzupełnienia dokumentacji zgodnie z zapisami ekspertyzy.

Prokurator Okręgowy w O. ponownie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie stanu faktycznego niezgodnie z regułami procedury administracyjnej, w szczególności poprzez nienależytą ocenę dowodu w postaci ekspertyzy do dokumentacji hydrogeologicznej przedłożonej przez inwestora i podjęcie decyzji w sposób dowolny; oraz naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 93 ust. 3 p.g.g. w zw. z § 5 ust. 1 pkt. 4, 5 ,7, 9-11 oraz 15 i w zw. z § 1 ust. 2 pkt 2 i 6 Rozporządzenia, które miało wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że przedłożona dokumentacja hydrogeologiczna jest prawidłowa, podczas gdy w istocie nie odpowiada ona wymaganiom prawa.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 maja 2021 r. wydanym w sprawie o syg. akt IIISA/Po 11/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję SKO z 25 września 2020 r. i poprzedzającą ją decyzję Starosty K. z dnia 06 lipca 2020r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu, realizując wytyczne wskazane w wyroku Sądu z dnia 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19, organ zobowiązany był rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.). W ocenie Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, organ odwoławczy nie wypełnił wskazań zawartych w ww. wyroku. Ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, który legł u podstaw decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną, organ odwoławczy, co wynika z uzasadnienia decyzji, ograniczył do stwierdzenia, że dokumentacja została sporządzona przez osoby ze stosownymi uprawnieniami oraz, że autorzy dokumentacji wykonali niezbędne badania i obliczenia, zgodnie z decyzją Starosty z dnia 20.03.2017r. zatwierdzającą projekt robót geologicznych na wykonanie ujęcia wód podziemnych.

Ponadto, jak ocenił Sąd, zatwierdzając dokumentację hydrologiczną organ nie odniósł się do sporządzonej ekspertyzy, zleconej przez organ pierwszej instancji, pomijając wyrażone w niej zastrzeżenia wobec przedłożonej dokumentacji hydrogeologicznej.

Jednocześnie, Sąd uznał za zasadne uchylić również decyzję organu pierwszej instancji, gdyż organ ten nie uzasadnił, dlaczego nie zastosował art. 93 ust. 5 p.g.g. Jak wskazał Sąd, przepis ten stanowi, że w przypadku stwierdzenia istotnych różnic między dokumentacją geologiczną, o której mowa w art. 88 ust. 2 pkt 1-3 (m. in. dokumentacją hydrogeologiczną - art. 88 ust. 2 pkt 2 p.g.g.), a stanem rzeczywistym, w tym warunkami zagospodarowania wód podziemnych, właściwy organ administracji geologicznej może, w drodze decyzji, nakazać zmianę dokumentacji geologicznej, a w razie potrzeby - wykonanie dodatkowych prac geologicznych. Decyzja ta określa termin przedłożenia dodatku do dokumentacji geologicznej. Powyższe wskazuje, że organ pierwszej instancji, dostrzegając na podstawie ekspertyzy, że jego zdaniem przedłożona mu do zatwierdzenia dokumentacja jest w pewnym zakresie wadliwa, mógł rozważyć skorzystanie z trybu wskazanego w art. 93 ust. 5 p.g.g., co mogło skutkować ewentualną sanacją dokumentacji i możliwością jej zatwierdzenia. Jednocześnie, jak wskazał Sąd, z akt administracyjnych nie wynika, aby organ realizując wytyczne Sądu, podjął jakiekolwiek czynności na podstawie art. 93 ust. 5 p.g.g. Zawarte zaś w uzasadnieniu decyzji stanowisko organu w tym zakresie, w istocie nie stanowi wyjaśnienia przyczyn braku podjęcia działań, na podstawie wskazanego przepisu, a jest wyłącznie oceną dokumentacji przedłożonej przez stronę do wniosku.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta K. decyzją z 14 marca 2022 r. wydaną na podstawie art. 88 ust. 2 pkt 2, art. 93 ust. 3, art. 94 ust 1 pkt 3,4,5 i 6 art. 156 ust. 1 pkt 3 i art. 161 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm., dalej: p.g.g.), oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.), odmówił zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr 108 w miejscowości S. , gmina K, powiat k. , według stanu na grudzień 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w wyniku ponownej analizy dokumentacji i w oparciu o sporządzoną dla potrzeb niniejszego postępowania ekspertyzę, organ ponownie stwierdził, że przedłożona dokumentacja jest wadliwa i wymaga uzupełnienia. Mając na uwadze wskazania zawarte w ww. wyroku Sądu, organ skorzystał z trybu wskazanego w ust 5 art. 93 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i w dniu 6 września 2021 r. wydał decyzję nr [...] nakazującą Zakładowi B. sp. z o. o. zmianę dokumentacji hydrogeologicznej poprzez przedłożenie dodatku do dokumentacji.

W dniu 29 grudnia 2021 r. do organu wpłynął dodatek do dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr 108 w miejscowości S., dotyczący skorygowania zasobów eksploatacyjnych ujęcia.

Dalej organ wyjaśnił, że w kwietniu 2021 r. zlecił firmie H. Sp. z o.o. , Biuro w P. wykonanie aktualizacji bilansu wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych powiatu k.. Jak wskazał organ, ww. firma wykonała już w 2007 r. podobny bilans i organ wydając decyzje geologiczne bazował na tym dokumencie, Jednakże z uwagi na to, że organy wyższej instancji uznawały dokument ten za nieaktualny, Starosta zlecił wykonanie aktualizacji.

Dokonując zatem ponownej oceny, organ uwzględnił bilans wód sporządzony dla powiatu k. w 2021 r.( str. 4 decyzji ) i wskazał , że z przedstawionego bilansu wodnoenergetycznego wynika, że zasoby wody z ujęcia w S. wód użytkowych bezbarwnych przekraczają istniejące rezerwy wód o 18,95m³/h. Na terenie powiatu k., a w szczególności na terenie gminy K. nie istnieją żadne dające się wykorzystać rezerwy zasobowe wody pitnej. Organ stwierdził zatem , że eksploatacja przedmiotowego ujęcia wody w prognozowanej wielkości zmieni aktualnie istniejący układ krążenia wód i wpłynie na ukierunkowanie i prędkość przepływu wód o większej barwie od południa rejonu K. i sąsiednich. Przekroczenie wartości eksploatacji powyżej dostępnych zasobów dyspozycyjnych będzie stanowić poważne zagrożenie dla jakości wód dopływających do przedmiotowego ujęcia wody w S. z rejonu K. w zakresie dopływu wód silnie zabarwionych. Aktualnie dokumentowane ujęcie w S. położone jest w strefie brzeżnej występowania wód zabarwionych, którego barwa ulegać będzie zwiększeniu w trakcie eksploatacji. Eksploatacja przedmiotowego ujęcia wody w prognozowanej wielkości może również wpłynąć na zasoby aktualnych ujęć wody w powiecie i jego sąsiedztwie, głownie na zmianę ich jakości, gdyż obszar wpływu będzie znaczny ( 25, 6 km² ).

Planowane ujęcie wody stanowi zatem zagrożenie dla istniejących ujęć wody w tym rejonie, w szczególności dla zasobów eksploatowanego ujęcia wody pitnej przez K. Usługi Komunalne, zaopatrującego w wodę mieszkańców gminy K.. Interes mieszkańców powiatu k., w tym gminy K. i zapewnienie im ciągłości dostaw wody pitnej jest celem nadrzędnym Starosty, w realiach postępującej suszy i braku dostępnych zasobów wody pitnej.

Zakład B. sp. z o. o. w G. wniósł odwołanie od ww. decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. ww. decyzją z 14 kwietnia 2022 r. nr [...] orzekło o uchyleniu ww. decyzji organu I instancji i zatwierdzeniu dokumentacji hydrogeologicznej wraz z dodatkiem korygującym zasoby eksploatacyjne ujęcia, ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu, na działce nr 108 w miejscowości S., gmina K.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w całości podtrzymuje swoje stanowisko i argumentację przestawioną w decyzji z dnia 11 lutego 2019 r. i 25 września 2020 r. Organ ponownie stwierdził, że dokumentacja hydrologiczna , której autorami są P.W. i A.B nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033).

Ekspertyza, stanowiąca podstawę odmowy zatwierdzenia przedłożonej dokumentacji wskazała nieprawidłowości w zakresie wykonanych badań i obliczeń, w tym brak powołania się na aktualne opracowania regionalne dokumentujące zasoby dyspozycyjne oraz nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia próbnego pompowania, które jest podstawą dalszych obliczeń, w tym określenia współczynnika filtracji, który to rzutuje na zakres oddziaływania ujęcia wód podziemnych poprzez wielkość promienia leja depresji. Niemniej jednak, sposób prezentacji wyników pompowana oraz obliczeń załączony w przedmiotowej dokumentacji nie jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033).

Dalej organ wskazał, że praktyką Starostwa Powiatowego jest powoływanie się na opracowanie "Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych 9...0, który nie jest opracowaniem przywołującym aktualne dane.

Organ stwierdził również, że Starosta K. powinien wnieść o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji, w przypadku, kiedy ma świadomość nieodpowiedniego wykonania części badań i obliczeń.

Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie wyjaśnił, dlaczego pomimo zmiany dokumentacji, ponownie jej nie zatwierdził oraz że twierdzenia organu nie zostały poparte żadnymi obliczeniami.

Prokurator Okręgowy w O. ponownie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu i domagając się uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucił naruszenie: art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

- brak oceny dowodu w postaci bilansu wód podziemnych 9...0 wykonanego w 2021r. i podjęcie decyzji w sposób dowolny;

-nienależytą ocenę dowodu w postaci ekspertyzy wykonanej przez dr S.D. z grudnia 2018 r.;

-brak należytego uzasadnienia zajętego stanowiska

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, m.in., poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika natomiast, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.), ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Uregulowanie zawarte w art. 153 P.p.s.a., który ma charakter bezwzględnie obowiązujący, oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania.

Przedmiotem kontroli Sądu w przedmiotowej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 14 kwietnia 2022 r. nr [...], którą SKO uchyliło w całości decyzję Starosty K. z 14 marca 2022 r. o odmowie zatwierdzenia dokumentacji hydrogeologicznej i zatwierdziło dokumentację hydrogeologiczną, wraz z dodatkiem korygującym zasoby eksploatacyjne ujęcia) , ustalającą zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu, na działce nr 108 w miejscowości S., gmina K.

Przede wszystkim, po raz kolejny należy wskazać, że w ponownie prowadzonym postępowaniu , realizując wytyczne wskazane w ww. wyrokach Sądu z dnia z 03 grudnia 2019 r., III SA/Po 560/19 i z dnia 11 maja 2021 r. syg. akt IIISA/Po 11/21, organ odwoławczy zobowiązany był rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.).

W kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę nie wykonało wytycznych zawartych w ww. wyrokach Sądu, co stanowi naruszenie przepisu 153 P.p.s.a.,jak i ww. przepisów postępowania, uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po pierwsze, organ wskazał, że praktyką Starostwa Powiatowego jest powoływanie się na opracowanie "Bilans wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych 9...0, który nie jest opracowaniem przywołującym aktualne dane.

Powyższe jest niezrozumiałe w świetle wyjaśnień organu I instancji, który wskazał w swojej decyzji, że w kwietniu 2021 r. zlecił firmie H Sp. z o.o. , Biuro w P. wykonanie aktualizacji bilansu wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych powiatu k. Jak wskazał organ, ww. firma wykonała już w 2007 r. podobny bilans i organ wydając decyzje geologiczne bazował na tym dokumencie. Jednakże z uwagi na to, że organy wyższej instancji uznawały dokument ten za nieaktualny, Starosta zlecił wykonanie aktualizacji.

Dalej organ stwierdził, że Starosta K. powinien wnieść o uzupełnienie przedłożonej dokumentacji, w przypadku, kiedy ma świadomość nieodpowiedniego wykonania części badań i obliczeń. W kontrolowanej sprawie, organ I instancji mając na uwadze wskazania zawarte w ww. wyroku Sądu, skorzystał z trybu wskazanego w ust 5 art. 93 ustawy Prawo geologiczne i górnicze i w dniu 6 września 2021 r. i wydał decyzję nr [...] nakazującą Zakładowi B. sp. z o. o. zmianę dokumentacji hydrogeologicznej poprzez przedłożenie dodatku do dokumentacji. W dniu 29 grudnia 2021 r. do organu wpłynął dodatek do dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne ujęcia wód podziemnych z utworów neogenu na działce nr 108 w miejscowości S., dotyczący skorygowania zasobów eksploatacyjnych ujęcia.

Wbrew temu , co stwierdził organ odwoławczy, organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, dlaczego pomimo zmiany dokumentacji, organ ponownie jej nie zatwierdził. Jak wskazał organ w uzasadnieniu decyzji, eksploatacja przedmiotowego ujęcia wody w prognozowanej wielkości zmieni aktualnie istniejący układ krążenia wód i wpłynie na ukierunkowanie i prędkość przepływu wód o większej barwie od południa rejonu K. i sąsiednich. Przekroczenie wartości eksploatacji powyżej dostępnych zasobów dyspozycyjnych będzie stanowić poważne zagrożenie dla jakości wód dopływających do przedmiotowego ujęcia wody w S. z rejonu K. w zakresie dopływu wód silnie zabarwionych. Aktualnie dokumentowane ujęcie w S. położone jest w strefie brzeżnej występowania wód zabarwionych, którego barwa ulegać będzie zwiększeniu w trakcie eksploatacji. Eksploatacja przedmiotowego ujęcia wody w prognozowanej wielkości może również wpłynąć na zasoby aktualnych ujęć wody w powiecie i jego sąsiedztwie, głownie na zmianę ich jakości, gdyż obszar wpływu będzie znaczny ( 25, 6 km² ). Planowane ujęcie wody stanowi zatem zagrożenie dla istniejących ujęć wody w tym rejonie, w szczególności dla zasobów eksploatowanego ujęcia wody pitnej przez K. Usługi Komunalne, zaopatrującego w wodę mieszkańców gminy K.. Interes mieszkańców powiatu k., w tym gminy K. i zapewnienie im ciągłości dostaw wody pitnej jest celem nadrzędnym Starosty, w realiach postępującej suszy i braku dostępnych zasobów wody pitnej.

Ponadto, wbrew stanowisku organu odwoławczego, twierdzenia jak i wyliczenia zawarte w uzasadnieniu organu I instancji wynikają ze sporządzonej na zlecenie organu I instancji ekspertyzy jak i bilansu wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wykonanego przez H Sp. z o.o. , Biuro w P. w 2021 r.

W świetle powyższego, Sąd stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wbrew wytycznym zawartym w ww. wyrokach, wydając zaskarżoną decyzję, nie wypełniło zawartych tam wskazań.

Nie stanowi bowiem wystarczającej i nie budzącej wątpliwości, tak strony skarżącej jak i Sądu, ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który legł u podstaw decyzji zatwierdzającej dokumentację hydrogeologiczną, sprowadzająca się do stwierdzenia, że dokumentacja hydrologiczna nie narusza przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033).

Organ I instancji, uzasadniając decyzję odmawiającą zatwierdzenia przedłożonej przez stronę skarżąca dokumentacji, wskazał na konkretne argumenty poparte wyliczeniami wskazanymi w ekspertyzie oraz sporządzonym przez firmę H Sp. z o.o. Biuro w P., w kwietniu 2021 r., bilansie wód podziemnych w obrębie struktur wodonośnych wraz z oceną ich udokumentowania, wykorzystania oraz określeniem rezerw zasobowych powiatu k.

Obowiązkiem organu odwoławczego jest zatem odniesienie się do zawartych tam twierdzeń i argumentów , które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Nie jest bowiem wystarczającym stwierdzenie, że przedłożona dokumentacja jest zgodna z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrogeologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej (Dz. U. 2016 poz. 2033). Samo przywołanie przepisów prawa bez szczegółowego odniesienia do okoliczności konkretnej sprawy nie stanowi rozpoznania sprawy zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów, których naruszenie strona skarżąca skutecznie podnosi.

Co należy jeszcze raz podkreślić, w toku postępowania administracyjnego organ ma obowiązek zbadania całokształtu okoliczności sprawy, w tym rzetelnego rozpatrzenia materiału dowodowego i jego oceny. Sąd w ww. wyrokach., wskazując na uchybienia w prowadzonym przez organ postępowaniu, zwrócił uwagę na konieczność rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz odzwierciedlenia tego w uzasadnieniu decyzji, które winno zawierać, m. in., wskazanie przyczyn, dla których jakiemuś dowodowi odmówił organ wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a.).

Wobec powyższego, Sąd uznał, że brak wykonania wytycznych Sądu, a w konsekwencji brak rzetelnego rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego powoduje, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Ponieważ zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny Sądu dopiero wówczas, gdy stan faktyczny, stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji, został ustalony w sposób prawidłowy, w kontrolowanej sprawie, z uwagi na powyższe tj. brak w sprawie istotnych ustaleń, niezbędnych dla wydania decyzji, ocena Sądu w tym zakresie nie jest możliwa.

Rozpoznając ponownie sprawę organ związany będzie wskazaną wyżej oceną prawną jak i oceną zawartą w ww. wyrokach Sądu.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz 1270, ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.