Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 579/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: par. 2, par. 3 ust. 4, par. 5 ust. 1, 2, 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 15 art. 26, art. 47 ust. 1-2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady  (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich  (EFRROW)
article: par. 1 ust. 1, 5, par. 2, par. 4
journal: Dz.U. 2010 nr 39 poz 211
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12 ust. 1, art. 14 ust. 1-2, art. 23 ust. 1-2, art. 58, art. 75 ust. 1-2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 19 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Dnia 24 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant specjalista– Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2013 rok. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z dnia [...]. o odmowie przyznania B.P. pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

B.P. złożył w dniu 15 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w treści którego ubiegał się m.in. o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 31,57 ha. Do wniosku dołączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanych do płatności działek. Z uwagi na stwierdzone w toku kontroli administracyjnej nieprawidłowości dotyczące zgłoszonej we wniosku powierzchni działek rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 52, organ I instancji wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień. W dniu 21 sierpnia 2013 r. strona złożyła formularz korekty wniosku, w treści którego zmniejszyła powierzchnię deklarowaną do płatności na działce ewidencyjnej nr 52. W dniach od 9 do 12 grudnia 2013 r. w gospodarstwie rolnym rolnika przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrola na miejscu obejmująca weryfikację kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności gruntów oraz weryfikację przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności. W wyniku tej kontroli stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem:

- DR7, tj. stwierdzona uprawa należy w całości do innej grupy upraw, na działce rolnej G1,

- DR13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej na działkach rolnych: B – powierzchnia deklarowana 0,40 ha, powierzchnia stwierdzona 0,29 ha, C – powierzchnia deklarowana 0,49 ha, powierzchnia stwierdzona 0,40 ha, I/I1 – powierzchnia deklarowana 9,85 ha, powierzchnia stwierdzona 8,95 ha, M – powierzchnia deklarowana 0,22 ha, powierzchnia stwierdzona 0,11 ha, O/O1 – powierzchnia deklarowana 0,51 ha, powierzchnia stwierdzona 0,45 ha, Z/Z1 – powierzchnia deklarowana 0,45 ha, powierzchnia stwierdzona 0,22 ha, Ł/Ł1 – powierzchnia deklarowana 2,03 ha, powierzchnia stwierdzona 1,95 ha,

- DR13, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest mniejsza od powierzchni stwierdzonej, na działce rolnej J/J1, przy czym powierzchnia zadeklarowana wynosiła 0,30 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona w toku kontroli wyniosła 0,37 ha,

- DR18, tj. zaniechano prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych: A, D, E, K/K1, L, N, NN, P, PP,

- DR22, tj. działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną), na działkach rolnych: B i C,

- DR52, tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania, na wszystkich zgłoszonych przez wnioskodawcę działkach rolnych.

Ponadto, zgodnie z treścią raportu z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, kontrola działek rolnych Ł/Ł1 i H/H1 przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny (DR23) oraz identyfikację granic działki rolnej H/H1 przeprowadzono na podstawie danych GIS (DR37).

W toku weryfikacji przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności stwierdzono nieprawidłowości oznaczone kodem:

- N.03.1, tj. stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie, na działce rolnej G na powierzchni 2,00 ha,

- N.04.1, tj. stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, na działkach rolnych B na powierzchni 0,29 ha oraz C na powierzchni 0,23 ha.

Po rozpoznaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. wydał w dniu [...] decyzję o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności ONW.

O powyższej decyzji B.p. odwołał się. Podał, że większość łąki była skoszone. Na działce K zasiał łubin pastewny, który był zjadany przez zwierzynę leśną. Zaorał z zamiarem zasiewu gorczycy, ale zachorował, w związku z tym można to potraktować jako ugór a nie odłóg. Jednocześnie strona wyjaśniła, że w sierpniu 2012 r., podczas zakupu ogumienia do rozsiewacza nawozów, w biurze firmy handlowej psy poszarpały mu nogę. Rany zagoiły się w końcu roku 2013. Natomiast w maju 2013 r. doznał urazu ręki i głowy. Leczenie trwało do końca listopada 2013 r. W styczniu 2013 r. wnioskodawcy spalono stodołę. Zbiór i wypas udostępnił innym rolnikom.

Decyzją z dnia [...] organ Ii instancji utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z dnia [...]

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wskazał, że kontrola na miejscu w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek rolnych, pomiarze powierzchni upraw przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod (w rozpatrywanej sprawie był to pomiar za pomocą urządzenia GPS), odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki tak przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 32 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina. W treści protokołu wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. W punkcie 6 danych z kontroli wskazana została, uwzględniona przy ustalaniu powierzchni działek rolnych, tolerancja pomiaru. Zawarte w protokole z czynności kontrolnych wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do protokołu materiale graficznych i dokumentacji fotograficznej. Na szkicach z pomiaru powierzchni działek, stanowiących załącznik do protokołu, kontrolujący nanieśli granice poszczególnych upraw oraz wskazali miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działkach. Okoliczność, że strona nie była obecny podczas przeprowadzania czynności kontrolnych nie wpływa na wiarygodność dowodu z oględzin, gdyż zgodnie z art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.Urz. UE z 28 stycznia 2011 r., nr L 25, str. 8), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 65/2011, kontrole są przeprowadzane bez uprzedzenia. Jeżeli nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 14 dni. Nieobecność producenta nie wpływa zatem na przebieg czynności kontrolnych oraz na ważność wyników kontroli. Organ I instancji słusznie dopuścił dowód z oględzin, których wyniki utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych i brak jest podstaw do kwestionowania jego mocy dowodowej. Obowiązek utrzymywanie gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzeganie zasad wzajemnej zgodności, ustanowiony został w przepisach prawa wspólnotowego i jest to powiązanie płatności ONW z obowiązkiem spełnienia przez rolnika szeregu określonych wymogów w zakresie dbałości o środowisko, jakości żywności i dobrostanu zwierząt. W treści protokołu z kontroli sporządzonego zgodnie z wymogami art. 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 zamieszczony został szczegółowy opis stwierdzonych nieprawidłowości oraz wskazany został sposób użytkowania poszczególnych działek rolnych (pkt 100 raportu z kontroli) dodatkowo zobrazowany na fotografiach wykonanych w dniu kontroli. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że na działkach rolnych: A, D, E, K, L, N, NN i PP zaniechano prowadzenia działalności rolniczej. W świetle § 1 ust. 1 pkt 1 i 5, § 2 pkt 2, pkt 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 i art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania płatności jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. W przypadku gruntów ornych, które wnioskodawca zgłosił na działkach rolnych K, E, N, NN i PP, na gruncie winna być prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Jak natomiast wynika ze zdjęć wykonanych na działkach w toku czynności kontrolnych, na żadnej z wyżej wymienionych działek w roku 2013 nie była prowadzona działalność rolnicza. Liczne samosiejki sosny widoczne na zdjęciach nr: 99 – 102 i 105 – 107, wykonanych na działce rolnej K, przeczą deklaracji zawartej w treści wniosku, w którym rolnik ubiegał się o przyznanie płatności ONW, wskazując, że na gruncie była w 2013 r. prowadzona uprawa roślin. Podobnie w przypadku pozostałych działek, liczne samosiejki drzew i krzewów oraz niewykoszona roślinność widoczna na zdjęciach nr 22 – 28, wykonanych na działce rolnej E, jak również nieużytki utrwalone na zdjęciach nr 66 – 76 i nr 77 – 84, wykonanych na działkach rolnych N, NN i PP, bezsprzecznie wskazują, że grunty te nie były użytkowane rolniczo. W przypadku łąk, które skarżący zgłosił na działkach rolnych A, D i L, okrywa roślinność winna być koszona i usuwana co najmniej raz w roku w terminie do 31 lipca. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej w toku czynności kontrolnych (działka rolna A – zdjęcia nr 52, 53, 54, 55, 56, 58, 59, 60, 61 i 62, działka rolna D – zdjęcia nr 29 – 37, działka rolna L – zdjęcia nr 87 – 92) wynika, że na działkach tych nie przeprowadzono co najmniej jednokrotnego koszenia roślinności. Działki porasta wysoka niewykoszona roślinność, kilkuletnie krzewy i samosiejki drzew, które jednoznacznie wskazują, że w 2013 r., a zatem w roku, którego dotyczył wniosek, nie były użytkowane rolniczo. Wskazując na powyższe organ drugiej instancji stwierdził, że wykluczenie z płatności działek rolnych A, D, E, K, L, N, NN i PP znajduje uzasadnienie zarówno w zgromadzonym w toku czynności kontrolnych materiale dowodowym, jak i obowiązujących w tym zakresie przepisach prawa.

Ponadto organ II instancji wskazał na nieprawidłowości dotyczące zadeklarowana powierzchni działek rolnych większej od powierzchni stwierdzonej. I tak zgodnie z deklaracją wniosku działka rolna B o powierzchni 0,40 ha jest położona na działkach ewidencyjnych nr 96 i 98 zajmując całą ich powierzchnię ewidencyjną, natomiast w wyniku kontroli stwierdzono, że powierzchnia użytkowana rolniczo zajmuje 0,29 ha powierzchni tych działek. Na pozostałym obszarze znajdują się nieużytki zobrazowane na zdjęciach nr 44 i 48, tj. obszar położony w środkowej części działki ewidencyjnej nr 98, oraz nr 49 i 50, tj. nieużytek położony we wschodniej część działek ewidencyjnych nr 96 i 98. Ponadto stwierdzono, że działka rolna B jest niespójna i składa się z dwóch części przedzielonych widoczną na zdjęciu nr 46 polna drogą. Część wschodnia, oznaczona na dołączonym do raportu z kontroli szkicu nr 2 symbolem B1, ma powierzchnię 0,17 ha i obwód 179 m, natomiast część zachodnia, oznaczona na szkicu nr 2 symbolem B2, ma powierzchnię 0,12 ha i obwód 140 m. Działka rolna C ma powierzchnię 0,40 ha i tym samym jej powierzchnia jest o 0,09 ha mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Jak wynika z treści raportu z kontroli oraz dołączonego do raportu szkicu nr 3, działka jest niespójna. Przez wschodnią jej część przebiega polna droga, dzieląc działkę na dwie części. Część oznaczona na szkicu symbolem C1 ma powierzchnię 0,40 ha (we wschodniej części znajduje się obszar nieużytkowany rolniczo, wykluczony z płatności, zobrazowany na zdęciach nr 38 i 39) i obwód 272 m. Część oznaczona symbolem C2 ma powierzchnię 0,05 ha i jako taka nie kwalifikuje się do płatności. Zgodnie z § 2 rozporządzenia ONW podstawę przyznania płatności stanowi działka rolna, której powierzchnia w myśl § 3 ust. 4 tego rozporządzenia nie może być mniejsza niż 0,10 ha. W związku z powyższym obszar oznaczony przez inspektorów terenowych symbolem C2 niespełniający warunku minimalnej powierzchni, nie został uwzględniony przy ustalaniu należnej stronie płatności. Powierzchnia działki rolnej I, położonej w całości na działce ewidencyjnej nr 67, jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (9,85 ha) i wynosi 8,95 ha. Jak wynika ze szkicu z pomiaru powierzchni tej działki (szkic nr 18 i szkic nr 20) w toku czynności kontrolnych zmierzona została cała powierzchnia użytków rolnych położonych na działce ewidencyjnej nr 67. Wzdłuż wyznaczonych w toku kontroli granic działki wykonane zostały zdjęcia obrazując ich przebieg (zdjęcia nr 108, 110 – 116, 119, 121 – 123, 126, 128 – 130) i potwierdzające prawidłowość ich wyznaczenia. Powierzchnia działki rolnej M, położonej na działce ewidencyjnej nr 46, jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku (0,22 ha) i wynosi 0,11 ha. Jak wynika z treści raportu z kontroli oraz szkicu z pomiaru tej działki (szkic nr 11), mniejsza aniżeli zadeklarowana we wniosku powierzchnia działki wynika z wykluczenia z płatności powierzchni nieużytkowanej rolniczo utrwalonej na zdjęciach nr 94, 95, 96 i 97. Zgodnie z treścią raportu z kontroli obszar użytków rolnych na działce ewidencyjnej nr 56, na której wnioskodawca zgłosił działkę rolna O o powierzchni 0,51 ha, jest mniejszy od zadeklarowanego we wniosku i wynosi 0,45 ha. Ustalone w toku czynności kontrolnych granice uprawy naniesione zostały na dołączony do raportu z kontroli szkic nr 13. Ponadto w toku kontroli działki wykonane zostały zdjęcia obrazujące sposób jej użytkowania (zdjęcie nr 63 i 66) oraz prezentujące położone w granicach działki rolnej O nieużytki (zdjęcie nr 64). Jak wynika z treści raportu z kontroli oraz dołączonego do raportu szkicu z pomiaru powierzchni działki (szkic nr 17), tylko cześć działki rolnej Z, utrwalona na zdjęciach nr 135 i 136, jest użytkowana zgodnie z deklaracją wniosku i kwalifikuje się do płatności. Na pozostałym obszarze znajduje się nieużytek widoczny na zdjęciach nr 137, 138, 139 i 140. W wyniku pomiaru powierzchni działki rolnej Ł stwierdzono, że jej powierzchnia jest mniejsza o 0,08 ha od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 1,95 ha. Ze szkicu z pomiaru powierzchni tej działki (szkic nr 10) wynika, że w północno – wschodniej części działki znajduje się nieużytek widoczny na zdjęciu nr 98. Na pozostałym obszarze działka jest użytkowana zgodnie z deklaracją wniosku (zdjęcia nr 85 i 86).

Ponadto organ II instancji wskazał, że na działce rolnej B na powierzchni 0,29 ha oraz na działce rolnej C na powierzchni 0,23 ha rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta. Na działce rolnej G na powierzchni 2,00 ha stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych w terminie. Powyższe uchybienia stanowią naruszenie § 2 pkt 5 rozporządzenia ONW oraz § 1 ust. 1 pkt 5 i § 2 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, nakładających na rolników obowiązek przestrzegania minimalnych norm przez cały rok kalendarzowy, którego dotyczył wniosek. Niewykoszone części łąk położonych na działkach rolnych B i C wskazane zostały na szkicach z pomiaru działek (szkic nr 2 i 3) oraz zobrazowane na fotografiach wykonanych na gruncie w dniu kontroli (zdjęcia nr 40, 41, i 42 wykonane na działce rolnej C oraz zdjęcia nr 43, 45, 47 i 51 wykonane na działce rolnej B). Podobnie materiał dowodowy zgromadzony w toku kontroli działki rolnej G, tj. szkic nr 6 oraz zdjęcia nr 1 – 8, potwierdza, że co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, rolnik nie przeprowadził na tym gruncie koszenia lub innych zabiegów uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Organ odwoławczy ustosunkowując się do zawartej w odwołaniu argumentacji mającej świadczyć o tym, że z przyczyn od niego niezależnych wnioskodawvca nie był w stanie dopełnić podjętych zobowiązań, organ drugiej instancji stwierdził, że w aktach sprawy brak jest dowodów potwierdzających spełnienie warunku, o którym mowa w art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. UE z 23 grudnia 2006 r., nr L 368, str.15), zwanego dalej rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006. Rolnik nie zgłosił na piśmie organowi pierwszej instancji wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej w terminie określonym w tym przepisie. Uczynił to dopiero w odwołaniu, po przeprowadzeniu kontroli na miejscu w toku, której stwierdzono nieprawidłowości. Strona składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca oświadczył, że znane mu są zasady i tryb przyznawania płatności, w tym obowiązki ciążące na wnioskodawcy, wynikające z uczestnictwa w programie pomocowym, takie jak utrzymywanie wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Ponadto rolnik oświadczył, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu. Nie może zatem przerzucać odpowiedzialności za nieprawidłowości stwierdzone na zgłoszonych przez niego we wniosku gruntach na osoby trzecie, które na jego zlecenie użytkowały grunty. Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 5,30 ha, co stanowi 20,1751 % powierzchni stwierdzonej. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 20 % powierzchni stwierdzonej, odmówiono wnioskodawcy przyznania płatności ONW. Zastosowanie pomniejszeń i wykluczeń wynikających ze wskazanych powyżej przepisów wymaga od organu administracji zbadania, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, a których wystąpienie uprawnia organ administracji do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń. W ocenie organu II instancji w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki kontroli na miejscu. Wnioskodawca nie wykazał, że nie jest winien stwierdzonych nieprawidłowości, a zgłosił we wniosku działki, na których nie prowadził działalności rolniczej. Wskazując w treści odwołania, że na zgłoszonych we wniosku działkach była prowadzona działalność rolnicza zgodnie z deklaracją zawartą we wniosku, strona nie przedstawiła dowodów tę okoliczność potwierdzających. Materiał dowodowy zgromadzony w toku czynności kontrolnych jednoznacznie potwierdza stwierdzone nieprawidłowości. W opinii organu drugiej instancji, nie narusza prawa takie postępowanie organu, gdy wobec braku jakichkolwiek dowodów dostarczonych przez stronę na potwierdzenie prawdziwości informacji podanych przez nią we wniosku, organ opiera swoje ustalenia na wynikach oględzin przeprowadzonych na zgłoszonych do płatności działkach rolnych.

W skardze na powyższą decyzję B.P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zdaniem skarżącego błędnie zakwalifikowano działkę nr 279 o powierzchni 2 ha jako odłóg. Na działce był zasiany rzepak ozimy, który nie został skoszony na skutek zbyt dużej wilgotności gleby. Zbiór był nieopłacalny. Odnośnie działek nr 67 i 74 o powierzchni 10,91 i 0,43 ha skarżący stwierdził, że w całości były obsiane rzepakiem, pszenicą i żytem. Stwierdzona różnica w powierzchni 1 ha stanowiła pomyłkę przy pomiarze lub "czeski błąd". Nigdy nie było drogi przebiegającej między działkami nr 67, 74 i 75. Działki nr 93/1 i 94/1 były wykoszone w całości, zaś działki nr 96, 98, 101 i 104 były wykoszone w około 75 %. Z uwagi na zły stan rzepaku na skutek przymrozków w kwietniu 2013 r. zamierzał go zaorać i posiać kukurydzę, lecz z uwagi na niekorzystne warunki (zbyt duże nawodnienie gleby i zastoiska wodne) nie mógł wykonać żadnych prac.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w dniu 24 października 2014 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę. Protokół kontroli otrzymał w styczniu albo lutym 2014 r. Nie składał zastrzeżeń do protokołu kontroli, ponieważ nie rozumiał jego treści, a kontrolujący poinformowali go tylko o drobnych uchybieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012.270.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w A. z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Spór w sprawie dotyczy prawidłowości przeprowadzenia kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym skarżącego, w wyniku których stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni zgłoszonych do płatności działek oraz nieprawidłowości w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły m.in. następujące przepisy:

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013

- rozporządzenia Rady (WE) nr 73 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005., (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE. L. z 2009 r. nr 30, poz. 16);

- rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE.L nr 316 z 2009r. poz.65 ze zm.)

- rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2010 r., nr 39, poz. 211 ze zm.).

Zgodnie z treścią § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) (uchylony)

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)(5), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".

W świetle powyższych regulacji organy prawidłowo przyjęły w rozpoznawanej sprawie, że jednolita płatność ONW może być przyznana do powierzchni działek rolnych faktycznie użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o płatność.

W myśl § 3 ust. 4 wymienionego rozporządzenia powierzchnia działki rolnej lub jej części deklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW nie może być mniejsza niż 0,1 ha.

Z treści § 5 tego rozporządzenia płatności ONW obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika. Stosownie ww. § 5 ust. 1 wniosek o przyznanie płatności ONW, poza elementami podania określonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, zawiera:

1) numer identyfikacji podatkowej (NIP) lub numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON), jeżeli został nadany, a w przypadku osoby fizycznej również numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (PESEL), natomiast jeżeli osoba ta nie posiada obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości;

2) numer identyfikacyjny nadany zgodnie z ustawą z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76, z późn. zm.);

3) oświadczenie o:

a) powierzchni działek ewidencyjnych,

b) sposobie wykorzystywania działek rolnych;

4) oświadczenia i informacje, jakie powinny być zawarte we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 i Nr 214, poz. 1349, z 2009 r. Nr 20, poz. 105 oraz z 2010 r. Nr 36, poz. 197), określone w przepisach wydanych na podstawie art. 25 ust. 6 tej ustawy, niewymienione w pkt 1-3;

5) oświadczenia i zobowiązania związane z płatnością ONW;

6) informację o załącznikach dołączonych do wniosku.

Stosownie zaś do § 5 ust. 2 ww. rozporządzenia wniosek o przyznanie płatności ONW składa się co roku do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę rolnika, w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. We wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik wskazuje wszystkie działki ewidencyjne, na których znajdują się grunty rolne będące w jego posiadaniu, także te, do których nie ubiega się o przyznanie płatności ONW (§ 5 ust. 3 powołanego roporządzenia).

Zgodnie zaś z § 5 ust. 3a ww. rozporządzenia do wniosku o przyznanie płatności ONW rolnik dołącza materiał geograficzny:

1) o którym mowa w art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009,

2) na którym zaznaczył:

a) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa,

b) znajdujące się w obrębie działki rolnej:

- drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, z późn. zm.),

- rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

- oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2

- chyba że równocześnie ubiega się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a do wniosku o przyznanie tej płatności dołączył wymagany tymi przepisami materiał graficzny (materiał geograficzny).

Zgodnie z załącznikiem VII do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 minimalna powierzchnia przypadającego na gospodarstwo obszaru kwalifikującego się, o której mowa w art. 124 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 wynosi 1 ha.

Zgodnie z treścią art.12 ust. 1 rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 pojedynczy wniosek zawiera wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w szczególności:

a) tożsamość rolnika;

b) system lub systemy pomocy, których dotyczy wniosek;

c) identyfikację uprawnień do płatności zgodnie z systemem identyfikacji i rejestracji przewidzianym w art. 7 do celów systemu płatności jednolitej;

d) szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana;

e) oświadczenie rolnika, że jest świadomy warunków przedmiotowych systemów pomocy.

W myśl art. 14 ust.1 wymienionego rozporządzenia po wygaśnięciu terminu składania pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne lub indywidualne uprawnienia do płatności można dodać do pojedynczego wniosku, pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach odnośnych systemów pomocy. Zmian dotyczących użytkowania lub systemu pomocy odnośnie do poszczególnych działek rolnych lub odnośnie do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeśli poprawki, o których mowa w akapicie pierwszym i drugim mają związek z jakimikolwiek dokumentami uzupełniającymi lub umowami, które należy przedłożyć, dozwolone są również stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów.

Zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

W myśl art. 23 ust. 2 wymienionego rozporządzenia z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, określonym w art. 14 ust. 2, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2.

Zgodnie z treścią art. 19 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie dostarczają, między innymi drogą elektroniczną, z góry ustalone formularze sporządzone w oparciu o obszary określone w poprzednim roku oraz materiały graficzne wskazujące położenie takich obszarów, oraz, w stosownych przypadkach, umiejscowienie drzew oliwnych. Państwo członkowskie może zdecydować, że wniosek o pomoc ma zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli:

1) w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata;

2) w przypadku łąk i pastwisk zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania:

a) płatności dla obszarów NATURA 2000 oraz związanych z wdrażaniem Ramowej Dyrektywy Wodnej,

b) program rolnośrodowiskowy

- okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.

Natomiast w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 - okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw (§ 1 ust. 5 rozporządzenia).

W myśl § 2 ww. rozporządzenia uznaje się, że grunt był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca: 1) koszeniu lub 2) innym zabiegom zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.

Z kolei zgodnie z § 4 tego rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Należy przy tym podkreślić, że to obowiązkiem producenta rolnego jest podanie faktycznych powierzchni użytkowanych rolniczo i utrzymywanych zgodnie z normami. Składany przez niego wniosek o płatności winien być prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Dane zadeklarowane w tym zakresie przez producenta rolnego we wniosku podlegają natomiast stosownej weryfikacji, w szczególności za pomocą kontroli administracyjnej czy kontroli na miejscu. W sytuacji stwierdzenia przez organ administracyjny rozpoznający wnioski o dopłaty, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni spełniającej warunki do dopłaty, ulegają one, w zależności od wielkości stwierdzonej różnicy, zmniejszeniu lub nie zostają w ogóle przyznane.

Zdaniem sądu w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały wnikliwej oceny zgodności wniosku skarżącego z powyższymi wymaganiami prawnymi i prawidłowo uznały (po przeprowadzeniu kontroli działek na miejscu i sporządzeniu odpowiedniej dokumentacji fotograficznej), że grunty zadeklarowane przez skarżącego nie uprawniały go do otrzymania wnioskowanej przez niego płatności ONW, a sam wniosek zawierał szereg nieprawidłowości, których konsekwencją było zawyżenie powierzchni zadeklarowanej we wniosku (31,57 ha) w stosunku do powierzchni stwierdzonej (26,27 ha). Nieprawidłowości te szczegółowo zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji.

Organ stwierdził, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych B, C, I, M O, Z, Ł jest większa od powierzchni stwierdzonej, zaś dokonany w toku czynności kontrolnych pomiar tych działek jest prawidłowy.

Ponadto organ szczegółowo i wyczerpująco wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola wykazała, że na działce B i C rolnik nie przeprowadził w terminie na łąkach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie były wypasane na nich zwierzęta, a także na działce G rolnik nie przeprowadził w terminie na gruntach ugorowanych koszenia lub innych zabiegów uprawowych. Na działkach A,D, E, K, L, N, NN i PP zaniechano prowadzenia działalności rolniczej, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, na której widoczne są liczne samosiejki drzew i krzewów oraz niewykoszona roślinność. Dokumentacja fotograficzna sporządzona przez inspektorów terenowych wskazuje więc, że nie są to obszary, na których prowadzona jest działalność rolnicza, lecz są to grunty zaniedbane.

W ocenie sądu powyższe ustalenia organów są prawidłowe, a strona skarżąca nie podważyła ich skutecznie w toku prowadzonego postępowania administracyjnego. Wskazać należy w tym miejscu na przepis art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Stosownie do ust. 2 powyższego przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Według zaś ust. 3 powołanego przepisu strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przy czym podkreślić należy, że chodzi tu przede wszystkim o dowody wskazane we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę. Organy administracji publicznej nie mają natomiast obowiązku działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Powyższe nie oznacza jednak, że w przypadku, gdy wnioskodawca zgłasza zastrzeżenia, nie podpisuje protokołu kontroli i kwestionuje dokonane w trakcie kontroli ustalenia organ nie powinien rozważyć potrzeby dokonania ponownej kontroli na miejscu, w celu zweryfikowania dokonanych ustaleń. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 7 ustawy, w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie z czynności kontrolnych, może w terminie 14 dni od doręczenia raportu zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych. Nie może przy tym budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy organy kwestionują dane zadeklarowane przez producenta rolnego we wniosku i załączonych przez niego dokumentach, ustalenia w tym zakresie winny być dokonane na podstawie rzetelnego materiału dowodowego. Analiza materiału dowodowego oraz dokonane ustalenia faktyczne, jak i ich ocena prawna winny przy tym znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie z prawa zgłoszenia na piśmie umotywowanych zastrzeżeń co do ustaleń zawartych w raporcie kontroli skarżący nie skorzystał. Nie kwestionował wyników czynności kontrolnych weryfikujących powierzchnię poszczególnych działek rolnych oraz stwierdzających zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na wskazanych działkach. Zaskarżona decyzja czyni zaś zadość ww. wymogom. Uzasadnienie faktyczne decyzji wyjaśnia okoliczności sporne, a materiał dowodowy, na którym oparły się organy jest wystarczający do dokonania jednoznacznych ustaleń w zakresie mającej zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia powierzchni faktycznie rolniczo użytkowanej przez skarżącego oraz powierzchni niekwalifikującej się do płatności.

W tej sytuacji nie zasługuje na uwzględnienie wniosek skarżącego o przesłuchanie wskazanych przez niego w skardze świadków. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że w sytuacji, gdy nieprawidłowości w zakresie powierzchni kwalifikującej się do płatności stwierdzone zostały przez inspektorów terenowych w ramach kontroli na miejscu, co zostało jednocześnie zobrazowane za pomocą dokumentacji fotograficznej, okoliczności tych nie są w stanie podważyć zeznania świadków, mających potwierdzić wykonywanie na spornych działkach określonych zabiegów agrotechnicznych. Należy bowiem podkreślić, że w świetle § 2 rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem" - istotne jest nie samo podejmowanie zabiegów agrotechnicznych, ale ich efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności. Skoro zatem w wyniku kontroli stwierdzono, że w niniejszej sprawie efekt ten był niewystarczający, ponieważ stwierdzono nieużytki, bez znaczenia dla powyższej oceny pozostawały podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące podejmowanych zabiegów agrotechnicznych.

Kontrole działek były dokonywane bez obecności strony zgodnie z prawem krajowym i wspólnotowym, gdyż nie jest to wymagane w przypadku, gdy dokonywane są pomiary działek. Raporty pokontrolne zostały przekazane drogą pocztową wnioskodawcy, co sam potwierdził na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. i na co wykazuje treść protokołu oraz pisma z dnia 9 stycznia 2014 r. (kopię raportu przekazano rolnikowi). Informacja o 14-dniowym terminie do złożenia zastrzeżeń do protokołu kontroli została w nim zawarta w odpowiedni sposób. Skarżący nie wniósł uwag w przepisanym terminie, ani do dnia wydania decyzji I instancji. Z tego względu należało przyjąć, że producent nie kwestionował wyników kontroli działek do tego momentu. Na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. skarżący oświadczył, że nie składał zastrzeżeń do protokołu kontroli, ponieważ nie rozumiał jego treści. Powyższe nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w raporcie zamieszczony jest opis znaczenia kodów pokontrolnych w zakresie kwalifikowalności. Uważne zapoznanie się z ww. kodami umożliwiało rolnikowi sprawdzenie jakie nieprawidłowości zostały stwierdzone w trakcie czynności kontrolnych.

Podnoszone przez skarżącego w odwołaniu okoliczności dotyczące niemożności wypełnienia swoich zobowiązań zasadnie organ odwoławczy uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Stosownie bowiem do treści art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 75 ww. rozporządzenia przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość.

Jednocześnie wskazać należy, że zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) - Dz.U.UE.L.2006.368.15 - państwa członkowskie mogą uznać w szczególności następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, w których nie będą wymagać częściowego lub pełnego zwrotu pomocy otrzymanej przez beneficjenta:

a) śmierć beneficjenta;

b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;

c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;

d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;

e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.

Przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności art. 47 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Skarżący nie zgłosił na piśmie do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we właściwym terminie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, które dawałyby podstawę do uznania, że z przyczyn niezależnych nie wykonał swoich zobowiązań. A zatem podnoszone przez stronę argumenty pozostają bez wpływu na wynik postępowania kontrolnego. Również udostępnienie zbioru i wypasu zwierząt innym rolnikom, którzy nie wywiązali się ze swoich zobowiązań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Podejmując bowiem powyższe działania rolnik działał na własne ryzyko.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma więc możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

Stosownie do treści art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej. Skoro w rozpoznawanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną przez skarżącego a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 5,30 ha, co stanowi 20,1751% powierzchni stwierdzonej, a więc przekroczyła 20 %, prawidłowo organ odmówił przyznania płatności ONW.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd oddalił skargę.

U.K.