Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 136/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 61
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 9, art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędzia WSA Sławomir Pauter Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2016 r. sprawy ze skargi A.W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego A.W. kwotę 1417 (jeden tysiąc czterysta siedemnaście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2015 r, nr [...] Wojewódzki inspektor Transportu Drogowego nałożył na A.W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A.W. S, karę pieniężną w wysokości 2000 złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%. Naruszenie stwierdzono w wyniku przekroczenia dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego.

W dniu [...] sierpnia 2015 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem kierował A.S., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie z miejscowości [...] do miejscowości [...] z ładunkiem artykułów budowlanych (płyt, farb, mas szpachlowych, taśmy narożnikowej) umieszczonych na paletach w imieniu przedsiębiorcy A.W.. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego. Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 11,7 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1t w górę) - przekroczenie o 1,71 (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 17%),

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył A.W., który zarzucił, że organ I instancji nie odniósł się w żaden sposób do zastosowanego współczynnika korygującego ostateczny wynik pomiaru, który nie wynika z powszechnie obowiązującej normy prawnej, pominął kwestię niedysponowania przez organ instrukcją producenta wagi, nieudostępnienia jej kierującemu pojazdem podczas kontroli, Zdaniem skarżącego cała procedura pomiaru nacechowana jest wadliwością, a na poparcie własnego stanowiska zwraca uwagę, że producent na stronie 29 instrukcji obsługi wag zawarł zastrzeżenie, że w zależności od cech konstrukcyjnych, stanu pojazdu i stanu drogi, możliwe są błędy pomiarowe, przekraczające dopuszczalną tolerancję błędu urządzenia. Zdaniem pełnomocnika pomiar nie został przeprowadzony zgodnie z zaleceniami producenta wag, zapisami w instrukcji obsługi wag. Poza tym w ocenie skarżącego strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miała wpływu na powstanie naruszenia, kontrolowany przejazd miał odbywać się po autostradzie A2, lecz kierowca usłyszał drogą radiową o spowolnieniach występujących na autostradzie A2, w wyniku czego samodzielnie zdecydował o zmianie planowanej trasy przejazdu, poprzez zjechanie na drogę nr [...], nie informując przedsiębiorcy. Mając na uwadze zawartą w treści odwołania argumentację strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. b), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 - zwanej dalej prd), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460 - zwanej dalej udp), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał definicje pojazdy nienormatywnego oraz przytoczył przepisy mające zastosowanie w sprawie i ustalenia kontroli utrwalonej protokołem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Organ wskazał, iż droga krajowa nr [...] na odcinkach Droga [...] - [...] (Droga [...]) została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. W ocenie GITD w ustalonym stanie faktycznym należało nałożyć karę pieniężną za brak zezwolenia kategorii VII, które stosowanie do Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy prd jest wydawane na przejazd pojazdu:

- o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w

kategoriach l-VI,

- o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11, 5t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 karę pieniężną ustalono w kwocie 2000 zł. W dniu kontroli ww. pojazdem członowym kierował A.S., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem artykułów budowlanych (płyt, farb, mas szpachlowych, taśmy narożnikowej) umieszczonych na paletach (ładunek podzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony w toku kontroli. Do kontroli kierowca okazał m.in. list przewozowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. i list przewozowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015r. Ponadto podczas kontroli sporządzono dokumentację fotograficzną przeważonego ładunku, Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 2 ust, 35 lit. b ustawy prd ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Zdaniem GITD brak jest w niniejszej sprawie jakichkolwiek wątpliwości co do podzielności przewożonego ładunku.

W miejscu ważenia sporządzono w dniu [...] sierpnia 2015 r. protokół kontroli z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...]. Wagi te w dniu kontroli miały ważne świadectwa legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar z datą ważności do [...] grudnia 2016 r, Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach, co wynika z oświadczenia kierującego pojazdem zawartego w protokole kontroli, jak i zapoznał się z instrukcją ważenia pojazdów, czego dowodem jest jego podpis. Kontrola nacisków osi, rzeczywistej masy całkowitej to czynności stricte techniczne, polegające na wjeździe poszczególnymi osiami pojazdu na parę wag SAW 10C/1I w wyniku czego następuje odczytanie wyników pomiaru. Zdaniem organu trudno wymagać od kontrolującego inspektora, aby podczas kontroli udostępniał kierowcy instrukcję obsługi wag, umożliwiając mu zapoznanie się w jej pełną treścią. Takie postępowania powodowałby obstrukcję kontroli drogowej. Tym samym inspektorzy informują kierowcę o zasadach kontroli, a w odmiennym przypadku kierowca ma możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli, czego jak wynika w niniejszym przypadku kierowca nie uczynił. Zatem stwierdzić należy, że kierowca nie miał wątpliwości o zasadach kontroli.

Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w pełny sposób odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny.

Jak już wyżej stwierdzono w wyniku czynności kontrolnych stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Ujawniony nacisk wynosił 11,7 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) co stanowiło przekroczenie dopuszczalnej wartości o 1,7 t. Reguła odjęcia tolerancji 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę wynikała z zarządzenia nr 28/2014 Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Zarządzenia wewnętrzne nie stanowią powszechnie obowiązującego źródła prawa, lecz są wydawane w stosunku do kontrolujących inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego, celem usprawnienia przebiegu czynności kontrolnych. Poprzez odjecie ww. błędu pomiaru nacisk na pojedynczej osi napędowej wynosił 11,41. Organ odwoławczy zaznaczył, iż powyższa tolerancja odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę została wprowadzona na korzyść stron postępowania, gdyż rzeczywisty wynik pomiaru może powodować nałożenie wyższej kary pieniężnej. Brak zastosowania ww. tolerancji spowodowałby, że kara pieniężna w niniejszej sprawie wynosiłaby 5000 złotych.

Odnosząc się do zarzutu strony, która wróciła uwagę na możliwe błędy pomiarowe przekraczające dopuszczalną tolerancję błędu urządzenia, organ ll instancji podał, iż w pkt 2.3 instrukcji obsługi wag SAW 10C/I1 wskazano wartości błędów na drogach o pochyleniu wzdłużnym lub poprzecznym. Wartości te odnoszą się jedynie do pojazdu dwuosiowego z punktem ciężkości na wysokości 2,5 m (niekorzystne), przy średnim rozstawie kół 1,6 m i rozstawie osi 3 m. Odchyłki będą niniejsze gdy punkt ciężkości leży niżej (normalnie 1,2 - 2 m) lub gdy rozstaw osi jest większy (normalnie 4-5 m). Poza tym wskazana tabela nie przewiduje błędów na stanowisku nachylenia mniejszym jak 1 % nachylenia wzdłużnego, poprzecznego, podczas gdy spadek podłużny na miejscu kontroli wynosił mniej niż 1 % spadku podłużnego i 1,5 % spadku poprzecznego.

Tymczasem kontroli poddano pięcioosiowy pojazd członowy. Poza tym w tabeli znajdują się zarówno wartości tolerancji wyrażone w a więc gdy należy odjąć daną wartość, jak i wartości "+" a więc dotyczącej dodania wartości procentowej do wyniku pomiaru. Organy Inspekcji Transportu Drogowego odejmują od pomiaru 2 % zaokrąglone do 0,1 t w górę (w przypadku wag służących do pomiarów statycznych), która to wartość jest wyższa niż wartość wynikająca z instrukcji obsługi wag, przy zachowaniu spadku podłużnego nie przekraczającego 1 % spadku podłużnego i 2 % w przypadku spadku poprzecznego.

Organ odwoławczy zaznaczył, iż tabela odchyłek (+ / -) zawarta w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, dotyczy dopuszczalnych błędów granicznych wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej wagi, a więc dopuszczalnych błędów jakie występują podczas tych czynności. Powyższe rozporządzenie określa wymagania, zakres, sposób i metody dla wag poddawanych sprawdzeniu. Nie wskazuje ono natomiast wielkości tolerancji jaką należy odejmować od uzyskanego wyniku podczas wykonywania pomiaru na miejscu kontroli. Określone błędy graniczne wskazań wag nieautomatycznych dotyczą wartości jaka maksymalnie może wykazać waga podczas legalizacji, aby właściwy organ wydał świadectwo legalizacji wagi.

Waga podlegając legalizacji jest badana pod względem tych "błędów'", natomiast wynik pomiaru nacisku pokazywany na wyświetlaczy podczas ważenia jest już po odjęciu tych "błędów granicznych".

Tym samym skoro wagi użyte do kontroli legitymowały świadectwami legalizacji, to musiały spełniać ww. obwarowania prawne podczas kontroli metrologicznej.

Warto również pamiętać, że tolerancja 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, jest odejmowana poza "dopuszczalnym błędem" odejmowanym przez wagę automatycznie podczas pomiaru.

W dalszej części uzasadnienia organ przytoczył orzecznictwo dotyczące możliwości zastosowania wag typu SAW 10C/II do wyznaczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, nacisków osi wielokrotnych oraz podał zasady ważenia ww. urządzeniem. Pojazd został ważony przy pomocy dwóch wag umieszczonych w dole fundamentowym. Wyniki pomiarów poszczególnych osi zostały sumowane w wyniku

czego otrzymano naciski na osiach, osiach wielokrotnych oraz masę całkowitą pojazdu. Kierowca podczas kontroli nie wskazywał na wystąpienie jakichkolwiek wątpliwości, został pouczony o zasadach kontroli nacisków osi, dmc pojazdu. Odnosząc się do argumentacji dotyczącej samodzielnej decyzji kierowcy o wjeździe na drogę krajową nr 92, organ zaznaczył, iż zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. O tym, że pojęcia podmiot wykonujący przejazd nie można utożsamiać z kierowcą pojazdu świadczą przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) - np. art. 92, który określa przypadki, w jakich kierowca podlega karze grzywny (ale nie karze pieniężnej nakładanej w drodze decyzji administracyjnej). Ustawodawca w treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, nie określił kierującego pojazdem jako stronę postępowania administracyjnego, lecz wskazał jasno, że stroną postępowania administracyjnego jest podmiot wykonujący przejazd. Podmiotem wykonującym przejazd jest zaś ten na rzecz kogo jest on wykonywany. Za działalność przedsiębiorstwa zawsze ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowców), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Zgodnie bowiem z zasadą ryzyka pracodawcy (tzw, ryzyko osobowe) to pracodawca obciążony jest skutkami niewłaściwego doboru pracowników i zmuszony jest ponosić straty wynikłe w skutek ich niezaradności braku należytego przygotowania do pracy.

Według art. 140aa ust. 4 prd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1.okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2.rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W rozpatrywanym przypadku nie przewożono ładunku sypkiego, ani drewna. Przedmiotem przewozu były artykuły budowlane (płyty, farby, masy szpachlowe, taśmy narożnikowe) umieszczone na paletach.

Następnie organ odwoławczy przywołał definicje pojęcia "należytej staranności" zawartej w kodeksie cywilnym oraz "braku wpływu" posługując się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo Sądów Administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 oraz art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Strona pismami z dnia [...] sierpnia 2015 r., [...] września 2015 r. złożyła wyjaśnienia, które w ocenie GITD nie stanowią dowodów świadczących, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz nie miała wpływu na powstanie naruszenia nie przedstawiła.

Podmiot wykonujący przejazd posiadając wiedzę na temat ładunku, który podjął się przetransportować powinien był przedsięwziąć kroki, aby pojazd był normatywny na drodze po której wykonuje przejazd. Sposób doboru określonych środków celem zachowania normatywności pojazdu (stworzenie własnych procedur, szczegółowa organizacja pracy, kształtowanie stosunków zobowiązaniowych z pozostałymi uczestnikami obrotu prawnego, ustalanie trasy przejazdu) jest kwestią indywidualną. Ustawodawca nie narzuca w tym względnie gotowych rozwiązań. Z tych względów, to w gestii podmiotu wykonującego przejazd jest takie zorganizowanie przejazdu i czynności towarzyszących przejazdowi, aby mając na względzie treść wynikających z przepisów prawa obowiązków nie narazić samego siebie na sankcje administracyjne, które są konsekwencją ich naruszenia.

Zdaniem organu odwoławczego mając na uwadze powyższe regulacje prawne oraz treść zgłaszanych przez stronę wyjaśnień w przedmiotowej sprawie nie zachodzi możliwość uwolnienia się podmiotu wykonującego przejazd od odpowiedzialności, gdyż brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć. Nie wystarczy jedynie zakwestionować swojej odpowiedzialności. To podmiot wykonujący przejazd przecież decyduje o wyborze trasy, czy zachowaniu się na drodze podczas wykonywania przejazdu i musi on uwzględniać w swych rachubach bezpieczeństwo zarówno kierowcy, wykonującego transport jak i innych uczestników ruchu. Obowiązujące przepisy prawne obciążają podmiot wykonujący przejazd, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych norm, a co za tym idzie to podmiot wykonujący przejazd ma obowiązek podjęcia odpowiednich starań, w tym zapewnić sobie środki do tego, aby móc weryfikować wielkość ładunku przed rozpoczęciem przejazdu tak, aby nie dochodziło do przekroczenia dopuszczalnych parametrów, bądź wystąpić i uzyskać stosowne zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego, jeżeli przepis nie stoi na przeszkodzie.

Zdaniem organu odwoławczego wskazane w zebranym materiale dowodowym okoliczności popełnienia zarzucanego naruszenia, tj. wykonywania przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%, było okolicznością, na którą strona miała wpływ, a przy realizacji przejazdu nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z kontrolowanym przejazdem.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, A.W., który wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącego i jego pełnomocnika oraz wstrzymanie wykonania decyzji przez Sąd oraz przez organ.

Strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego - "kpa", poprzez utrzymanie przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji, albowiem organ ten prowadząc postępowanie dopuścił się naruszenia szeregu przepisów postępowania, które to naruszenia powielił w swojej decyzji organ II instancji, a mianowicie:

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez uznanie za dowód wyników użycia wag do pomiaru nacisku osi niezgodnie ze wskazaniami producenta wagi,

- art. 7 , 77 § 1, 80 w zw, z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zarówno przez organ i II instancji wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności poprzez niezgromadzenie przez organ rozpoznający sprawę stosownej dokumentacji, potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych, jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta użytych wag, a także poprzez zaniechanie ustalenia czy skarżący jako przewoźnik dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i czy zaszła okoliczność braku wpływu na powstanie naruszenia,

- art. 6 kpa poprzez utrzymanie przez organ II instancji w mocy wadliwej decyzji

organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r,, - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem i polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.").

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia.

Zdaniem Sądu kluczową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest możliwość ważenia pojazdów mających 4 lub więcej osi przy użyciu stanowiska składającego się z dwóch wag typu SAW 10.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że kontrolowany pięcioosiowy pojazd członowy został zważony jedną parą wag typu SAW 10. W ocenie Sądu przeprowadzone przez organy administracji postępowanie wyjaśniające nie doprowadziło w sposób niepodważalny do ustalenia, że przeprowadzone jedną parą wag typu SAW 10 ważenie pojazdu członowego było zgodne z procedurą zawartą w instrukcji wag wskazanego typu i odzwierciedlało w sposób niewątpliwy zastaną w momencie kontroli sytuację, która znalazła odbicie w protokole kontroli.

Podkreślić trzeba, że ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych zastrzeżeń w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Wyniki kontroli utrwalone w protokole kontroli stanowią bowiem kluczowy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony, a to oznacza, iż w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego

znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) - "k.p.a." zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, by mogło zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia nakładającego karę, musi dowieść w sposób bezsprzeczny naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (vide m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11, opubi. LEX nr 1170283). W tym miejscu wskazać należy, że z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej przepisem art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, że organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten ustanawia zasadę swobodnej oceny dowodów. Jej istota sprowadza się do zapewnienia organowi prowadzącemu postępowanie możliwości badania sprawy i do swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Niemniej należy wyraźnie wskazać, iż zasada ta nie oznacza jednak, że organ administracji uprawniony jest do oceny dowodów według dowolnych kryteriów, gdyż zgodnie z utrwalonym stanowiskiem nauki swoją ocenę w tej mierze obowiązany jest oprzeć na przekonujących podstawach i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji (tak m.in.: B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 410 i cyt. tam poglądy doktryny; podobnie: Cz. Martysz /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz i A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I, Zakamycze 2005, s. 723).

Tak w nauce, jak i orzecznictwie podkreśla się, iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie należy zauważyć, że organy administracji, wydając decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej, pominęły w swych rozważaniach kwestię prawidłowości przeprowadzonego ważenia jedną parą wag typu SAW 10 C/ll w kontekście liczby osi ważonego pojazdu.

Jednocześnie podkreślić należy, iż ani świadectwo homologacji ani Instrukcja obsługi wag SAW 10 nie określają w sposób jednoznaczny, że przy pomocy stanowiska z jedną parą wag można ważyć pojazdy o liczbie osi większej niż trzy ani też, że przy użyciu wskazanych wag można ustalać masę całkowitą ważonego pojazdu.

Do akt administracyjnych nie załączono instrukcji obsługi przedmiotowych wag, natomiast ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji ponownej tych wag, nie wynika, czy mogą być one wykorzystywane do ważenia masy całkowitej pięcioosiowego pojazdu. Wskazanych wątpliwości nie usuwa także uzyskana przez wagi ocena zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi są wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzy osiowych oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn, akt II GSK 1333/13, opubl. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji, kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, co do prawidłowości pomiaru, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę.

Ponieważ ww. instrukcja ta nie została załączona przez organy do akt sprawy, strona skarżąca została pozbawiona możliwości odniesienia się do stanowiska zajętego przez organ. Także Sąd nie mógł dokonać oceny prawidłowości stanowiska organu w tym względzie, a co za tym idzie legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Powyższe kwestie są niezwykle istotne bowiem, jeżeli ważenia dokonano przy użyciu urządzeń do tego nieprzeznaczonych uzyskane parametry nie mogą stanowić podstawy do nakładania sankcji. W myśl art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na kanwę niniejszej sprawy, powołanie się przez organ na znane mu z urzędu zapisy instrukcji producenta wag, mające przy tym kluczowe znaczenie dla uznania przez organ prawidłowości dokonanego ważenia pojazdu, bez zawiadomienia o tym strony i bez umożliwienia jej wypowiedzenia się w tym zakresie, stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego.

Zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy, jak i wyjaśnienia organu zawarte w zaskarżonej decyzji, nie pozwalają na ustalenie zasadniczej w sprawie kwestii, czy stwierdzone naruszenie, tj. przekroczenie nacisku na pojedynczej osi napędowej zostało ustalone przy użyciu prawidłowych urządzeń. Podniesione przez Sąd wątpliwości mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też organ rozpoznając ponownie sprawę, uzupełni materiał dowodowy o stosowne dokumenty, w szczególności o instrukcję obsługi producenta użytych w niniejszej sprawie wag oraz wyjaśni kwestię zgodności z przepisami mierzenia nacisku na ww. pojedynczą oś napędową pojazdu pięcioosiowego przy użyciu jednej pary wag typu SAW 10 C/U.

Bezspornie, poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 ustawy prd wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, iż w toku ponownie przeprowadzonego postępowania organy wyjaśnią sporne w niniejszej sprawie kwestie, dokonają wszechstronnej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego.

Sąd jednocześnie za wadliwe uznaje stanowisko strony skarżącej, że zastosowanie tolerancji 2% wynikającej z zarządzenia nr 28/2014 Głównego inspektora Transportu

Drogowego z dnia 17 września 2014 r. w sprawie zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego spowodowała, iż pomiar ważenia trzeba uznać za nieprawidłowy, w głównej mierze dlatego, że jest to tolerancja na korzyść strony.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.