Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 128/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2004-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie NSA Małgorzata Gorzeń (spr.) Asesor WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru 1) uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 265 zł (dwieście sześćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

3 I SA/Gd 128/03

U z a s a d n i e n i e

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w przedmiocie uznania za nieprawidłowe zgłoszenia celnego T. K. w zakresie wartości celnej towaru.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej wskazał, że na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 14.01.2002 r. T.K. zgłosił do objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki RENAULT MEGANE wyprodukowany w 1996 r., sprowadzony z Niemiec. Do zgłoszenia celnego załączono między innymi rachunek nr [...] z dnia 07.01.2002 r. opiewający na kwotę 1.380,49 EUR.

Powyższe zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego.

W wyniku przeprowadzonej weryfikacji zgłoszenia celnego Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia 19.09.2002 r. uznał je za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej.

Na podstawie art. 29 Kodeksu celnego wartość celna przedmiotowego samochodu została ustalona na kwotę 2.997,50 EUR.

Strona złożyła odwołanie od decyzji, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz wydanie decyzji wymiarowej przy przyjęciu jako podstawy wymiaru zadeklarowanej wartości transakcyjnej. Decyzji zarzucono rażące naruszenie art. 23 § 7, art. 23 § 1 i art. 29 Kodeksu celnego oraz

art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego.

Po zapoznaniu się z materiałami zgromadzonymi w sprawie Dyrektor Izby Celnej podniósł, co następuje:

Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie było ustalenie wartości celnej używanego samochodu osobowego sprowadzonego przez stronę, a w jej następstwie kwoty wynikającej z długu celnego. Przepis art. 85 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 ustawy. W pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie bowiem do postanowień art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Jak słusznie zauważył Naczelnik Urzędu Celnego , w świetle art. 23 § 7 Kodeksu celnego, organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie chodzi zatem tylko o ich wiarygodność formalną. Tej wiarygodności organ celny nie podważył i nie kwestionował. Wątpliwości organu celnego wzbudziła jedynie materialna wiarygodność przedłożonego przez stronę rachunku w zakresie uwidocznionej w nim ceny transakcyjnej.

Dokumenty określające wartość celną nie będą wiarygodne w sytuacji, gdy podana w nich cena transakcyjna budzi wątpliwości, tzn. gdy w oczywisty sposób nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru lub też jej wysokość budzi poważne wątpliwości co do tego, czy nie została zawyżona względnie zaniżona. Powszechnie bowiem przyjmuje się, że wartość transakcyjna towaru winna odzwierciedlać jego wartość rzeczywistą. Tylko taka wartość jest wartością celną towaru w rozumieniu art. 23 § 1 i art. 85 § 1 ustawy Kodeks celny. Wartość ta jest niezależna od tego czy importer otrzymał nieodpłatnie towar wprowadzony na polski obszar celny, czy też kupił go po wyjątkowo "okazyjnej" z różnych względów cenie. Oceny wiarygodności ceny transakcyjnej można dokonać w oparciu o wynik rewizji, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen na rynku eksportera. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26.03.2001 r. sygn. akt I SA/Ka 2532/99.

Jak wynika z akt sprawy organ celny przyjął zgłoszenie celne, ponieważ odpowiadało ono wymogom formalnym określonym w art. 64 § 1 i § 2 Kodeksu celnego, a następnie przystąpił do jego weryfikacji. Polegała ona na kontroli zgłoszenia celnego, załączonych do niego dokumentów oraz przeprowadzeniu rewizji celnej. Wynik rewizji opisany na odwrocie karty 6 zgłoszenia celnego nie zawiera informacji o brakach czy też uszkodzeniach pojazdu. Z kolei zgodnie z przywołanym wyżej zaświadczeniem o badaniu technicznym pojazd został bezwarunkowo dopuszczony do ruchu.

Po przeanalizowaniu całości zgromadzonego materiału oraz porównaniu notowań cen tego samego typu samochodów na rynku niemieckim, organ celny zakwestionował wartość celną zadeklarowaną przez stronę, a wynikającą z rachunku załączonego do zgłoszenia celnego. Według dostępnego katalogu "Schwacke liste" ceny adekwatnych modeli kształtowały się na poziomie 4.900 EUR (rubryka EK - notowania zakupu).

O zakwestionowaniu wartości transakcyjnej wskazanej w rachunku zadecydowała więc niska cena - 1.380,49 EUR sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego faktycznej wartości.

Organy celne nie mogą bowiem bezkrytycznie opierać się na cenie wskazanej w dokumentach przedkładanych przez podmioty dokonujące obrotu towarowego z zagranicą. Nie poddanie dokumentów ocenie pod względem ich wiarygodności materialnej stanowiłoby naruszenie zasad postępowania nakazującego organom celnym należyte wyjaśnienie stanu faktycznego.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej, była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno

w art. 25-29 Kodeksu celnego.

Podniósł Dyrektor Izby Celnej, że samochody używane stanowią szczególny rodzaj towaru, Naczelnik Urzędu Celnego , w celu ustalenia jego wartości celnej posłużył się metodą tzw. "ostatniej szansy", przewidzianą w art. 29 Kodeksu celnego. Jego treść mówi, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, 25-28 ustawy, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

1) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

2) Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994 r.,

3) Przepisów tytułu II, działu III Kodeksu celnego - "Wartość celna towarów".

Powołując się na Studium 1.1. - Postępowanie w sprawie ustalania wartości celnej używanych pojazdów samochodowych opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) organ celny w sposób obszerny i szczegółowy wyjaśnił przyczyny, które uniemożliwiły ustalenie wartości celnej na podstawie art. 25-28 Kodeksu celnego.

Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż zdaniem Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) w przypadku ustalania wartości celnej w oparciu o metodę "ostatniej szansy" istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism podających bieżące ceny na rynku importu. Następnie biorąc za punkt wyjścia podaną w katalogu cenę pojazdu tej samej marki, posiadającego te same parametry techniczne oraz wyprodukowanego w tym samym roku, co pojazd będący przedmiotem importu, dokonuje się szczegółowej kalkulacji polegającej na odliczeniu procentowego udziału od wartości bazowej (ustalonej w oparciu o ww. źródła) podatków VAT i akcyzowego (jeżeli obowiązuje) oraz cła.

Kierując się powyższym organ celny ustalił, iż według aktualnego na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego katalogu "Pojazdy Samochodowe, Wartości Rynkowe INFO - EXPERT"

nr 1/2002 średnia cena rynkowa pojazdu o wyżej wymienionych parametrach technicznych w miesiącu importu wynosiła 18.500,00 PLN. Analizując zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wyliczenia wartości celnej organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo pomniejszył wartość katalogową o należne podatki VAT (22%) i akcyzowy (6,4%) pobierane w związku z importem towaru, uzyskując w ten sposób średnią cenę samochodu importowanego na polski obszar celny. Tak ustalona kwota mogła być przyjęta za wartość celną samochodu na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji miał prawo do odmówienia wiarygodności wartości transakcyjnej wskazanej w rachunku załączonym do zgłoszenia celnego, zwłaszcza gdy wyliczona w dalszym postępowaniu wartość znacznie odbiegała od ceny w nim zawartej. Zadeklarowana przez stronę wartość celna (z uwzględnieniem kosztów transportu) wynosiła 1.530,49 EUR, zaś w zaskarżonej decyzji przyjęto kwotę 2.997,50 EUR. Tak więc zakwestionowanie wartości celnej sprowadzonego pojazdu należy uznać za uzasadnione. Ustalona na podstawie art. 29 Kodeksu celnego wartość celna nie może być kwestionowana, gdyż jako wartość wyjściową przyjęto cenę sprzedaży samochodu używanego. Odliczono też należności podatkowe oraz celne pobierane w związku z importem towarów, uzyskując w ten sposób średnią cenę samochodu importowanego na polski obszar celny.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż od ceny rynkowej przedmiotowego pojazdu odliczono cło według stawki autonomicznej 35%, a nie obniżonej, czyli niewątpliwie korzystniej dla importera. Zasadę takiego odliczenia przyjęto mając na względzie jednakowe traktowanie importerów, jak również niemożliwość ustalenia jakim cłem w istocie był obciążony pojazd, którego wartość posłużyła za wyjściową do przeprowadzenia kalkulacji na podstawie art. 29 § 1 Kodeksu celnego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż w postępowaniu celnym prowadzonym przez organ I instancji nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego oraz proceduralnego.

Naczelnik Urzędu Celnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż kwestionując wartość celną porównał cenę wskazaną na rachunku załączonym do zgłoszenia celnego z notowaniami adekwatnego modelu samochodu na rynku niemieckim wynikającymi z katalogu "Schwacke liste". Dowodem potwierdzającym zasadność zakwestionowania wiarygodności ceny uwidocznionej na rachunku załączonym do zgłoszenia celnego jest wynik kalkulacji przeprowadzonej przez organ celny, który potwierdził zaniżenie wartości celnej zadeklarowanej przez stronę. Nie można więc przychylić się do stwierdzenia odwołującego, iż Naczelnik Urzędu Celnego naruszył art. 23 § 7 Kodeksu celnego.

Kolejny zarzut dotyczący naruszenia art. 29 Kodeksu celnego przez przyjęcie go jako podstawy do obliczenia wartości celnej Dyrektor Izby Celnej również uznał za nietrafny. Sposoby ustalenia wartości celnej określone w art. 23-29 Kodeksu celnego są ujęte sekwencyjnie i wymagają eliminacji poszczególnych sposobów, aż do dojścia do sposobu "ostatniej szansy" określonego w art. 29 Kodeksu celnego, który to sposób znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie. Prawidłowe posłużenie się tą metodą wymaga po pierwsze wskazania konieczności eliminacji metod poprzednich, po drugie zastosowania wyliczenia wedle kryteriów wskazanych w samym art. 29 Kodeksu celnego, co też uczynił organ

I instancji.

Za chybiony uznał również Dyrektor Izby Celnej zarzut braku merytorycznego podważenia wartości transakcyjnej pojazdu. Dyrektor Izby Celnej zgadza się z twierdzeniem, iż zastosowanie przepisu art. 23 § 7 Kodeksu celnego wymaga uzasadnienia. W niniejszej sprawie nie uchybiono temu obowiązkowi. Przepis ten upoważnia organy celne do odmowy przyjęcia w takim przypadku wartości transakcyjnej jako wartości celnej towaru (por. wyroki NSA z dnia 27.10.1999 r. sygn. akt SA/Sz 1688/98 oraz z dnia 25.05.2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2124/98 Wokanda 2002/2/33). Uprawnia on organy celne do oceny przedłożonych dokumentów pod względem formalnym, ale również daje możliwość badania wiarygodności dokumentów pod względem merytorycznym w sytuacji, gdy z uzasadnionych przyczyn wysokość podanej ceny transakcyjnej budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości. Należy podkreślić, że rezultat badania wiarygodności ceny wynikającej z dokumentów nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Badanie wiarygodności ceny transakcyjnej może jedynie doprowadzić do ustalenia, iż jest ona niewiarygodna w aspekcie ustalenia wartości celnej. Określenie innej wartości celnej aniżeli wartość transakcyjna nie jest tożsame ze stwierdzeniem, że wykazana przez stronę cena była w rzeczywistości wyższa; oznacza jedynie odrzucenie wartości transakcyjnej jako podstawy wymiaru cła (por. wyrok NSA z dnia 20.02.2001 r. sygn. akt I SA/Łd 14/00 ONSA 2002/2/76). Jak wynika z treści art. 191 Ordynacji podatkowej, w zw. z art. 262 ustawy Kodeks celny, organ celny rozstrzyga sprawę na podstawie przekonania opartego na swobodnym uznaniu określonych dowodów za wiarygodne, innych natomiast za niewiarygodne. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny wynika, iż materialna wiarygodność załączonego do zgłoszenia celnego rachunku została zakwestionowana z uwagi na fakt, iż "nie odzwierciedla wartości rzeczywistej towaru".

Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 marca 2001 r.

(sygn. akt I SA/Ka 2532/99) ocena wiarygodności ceny transakcyjnej jest możliwa w szczególności w oparciu o wynik rewizji celnej, oględzin towaru, badania technicznego oraz danych dotyczących kształtowania się cen na rynku eksportera.

O zakwestionowaniu wartości transakcyjnej wskazanej w rachunku nr jw. zadecydowała niska cena sprowadzonego pojazdu w stosunku do jego wartości na rynku niemieckim wskazanej w katalogu "Schwacke liste", weryfikacja dokumentów oraz przeprowadzona rewizja celna.

Naczelnik Urzędu Celnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wykazał, że zadeklarowana przez stronę cena sprowadzonego pojazdu marki RENAULT MEGANE (1.380,49 EUR) znacznie odbiegała od ceny adekwatnych modeli na rynku eksportera według dostępnego katalogu "Schwacke liste" nr 1/2002, kształtującej się na poziomie 4.900 EUR.

W wyniku przeprowadzonej rewizji celnej funkcjonariusz celny nie odnotował żadnych widocznych uszkodzeń ani braków pojazdu, a z załączonego do zgłoszenia celnego zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu wynika, iż pojazd został bezwarunkowo dopuszczony do ruchu.

W świetle treści art. 23 § 7 Kodeksu celnego i powyższych argumentów, Naczelnik Urzędu Celnego miał podstawy do odmowy uznania za wartość celną zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej.

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik strony zarzucił również, iż organ celny, podważając wiarygodność dokumentów (a w szczególności cenę transakcyjną), nie wziął pod uwagę faktu, że sprowadzony pojazd był samochodem powypadkowym (liczne wgniecenia, poniszczony lakier), co miało wpływ na ustaloną cenę transakcyjną.

Wobec powyższego Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił, iż rozporządzeniem z dnia 08.03.2001 r. Minister Środowiska zmienił rozporządzenie w sprawie klasyfikacji odpadów (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 204). W wyniku tej nowelizacji jako odpad zostały zakwalifikowane pojazdy wycofane z eksploatacji - nie zarejestrowane lub niezdolne do ruchu. W dniach 12 i 15 marca 2001 r. Minister Finansów zmienił rozporządzenie w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 197) oraz rozporządzenie w sprawie określania urzędów celnych, w których są dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego w zależności od rodzaju towarów, procedur celnych, którymi mogą być obejmowane towary w poszczególnych urzędach celnych (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 198). Przepisy te weszły w życie w dniu 24 marca 2001 r. i zostały wprowadzone w celu wyeliminowania importu samochodów znacznie uszkodzonych i nadmiernie zużytych.

W związku z tym służby celne podjęły działania mające na celu zapewnienie przestrzegania wprowadzonych w życie przepisów. W świetle powyższych regulacji przy zastosowaniu metody "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej nie ma wskazania do odliczenia od "uśrednionej" wartości rynkowej z katalogu stopnia uszkodzenia pojazdu, gdyż uszkodzone pojazdy nie mogą być objęte procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.

Wyjaśnić nadto należy, że jak wyżej wspomniano, ceny katalogowe są cenami średnimi, a więc do ich określenia posłużyły nie tylko ceny aut w dobrym stanie, ale też zużytych ponadprzeciętnie skorodowanych czy wręcz uszkodzonych. Ustalenie zaś wartości celnej metodą "ostatniej szansy" poprzez odliczenie od wartości rynkowej pojazdu tej samej marki i rocznika z katalogu danin publicznoprawnych w odniesieniu do używanych samochodów następuje z uwzględnieniem wszystkich czynników cenotwórczych i zapewnia jednakowe traktowanie wszystkich importerów pojazdów używanych.

Za nietrafne Dyrektor Izby Celnej uważa również zarzuty dotyczące naruszenia przez Dyrektora Urzędu Celnego w Słupsku przepisów art. 120, 121, 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego.

Sformułowana bowiem w art. 120 ww. ustawy zasada stanowi, iż organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Zaskarżona decyzja nr jw. została wydana przez organ celny na podstawie przepisów prawa, o czym świadczą powołane w jej podstawie prawnej przepisy prawa proceduralnego oraz materialnego. Nie można więc mówić o zastosowaniu prawa powielaczowego, co sugeruje pełnomocnik.

Organ celny nie naruszył również zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie zawartej w art. 121 Ordynacji podatkowej. Prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów administracyjnych wymaga od nich jedynie przestrzegania przepisów procesowych oraz prawidłowego stosowania przepisów prawa materialnego ze szczególnym uwzględnieniem zasady bezstronności w postępowaniu, co w niniejszej sprawie bez wątpienia miało miejsce.

Organ celny kierował się zasadą prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 Ordynacji podatkowej, która stanowi, iż w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Przepis nakłada na organ obowiązek podjęcia wszelkich kroków, które doprowadzą do dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, aby uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów.

Zaskarżona decyzja została wydana po zgromadzeniu oraz dokonaniu oceny całokształtu materiału dowodowego. Organ celny prawidłowo ocenił ten materiał, nie przekraczając przy tym granicy swobodnej oceny dowodów, będącej jedną z zasad postępowania administracyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł T.K.. Zarzucając decyzji:

1) rażące naruszenie art. 29 Kodeksu celnego przez posługiwanie się danymi bez sprawdzenia jakich samochodów dane te dotyczą,

2) rażące naruszenie art. 121, 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 262 Kodeksu celnego przez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do organów celnych,

skarżący wniósł o jej uchylenie.

W uzasadnieniu skargi T.K. podniósł, że meritum sporu sprowadza się do prawidłowego określenia wartości celnej sprowadzonego przez skarżącego samochodu osobowego RENAULT MEGANE. Zdaniem organów skarżący przedstawił w zgłoszeniu celnym zaniżone dane służące do określenia wartości celnej, w konsekwencji czego organ celny wszczął postępowanie i określił wartość celną na podstawie art. 29 Kodeksu celnego.

W trakcie postępowania skarżący wyjaśnił, iż wpływ na niższą cenę miała okoliczność, że przedmiotowy samochód był samochodem powypadkowym. To, że wartość samochodu powypadkowego, pomimo jego naprawy i doprowadzenia do stanu zdatnego do ruchu, jest niższa od wartości podobnego samochodu ale bez wypadkowego zauważył trafnie SN w uchwale z dnia 12 października 2001 r. (sygn. akt III CZP 57/01). Wskazał skarżący, że cena naprawionego powypadkowego samochodu na rynku niemieckim jest z reguły co najmniej o połowę niższa niż cena samochodu bez wypadkowego. W związku z powyższym cenę przedmiotowego pojazdu należy porównywać do cen samochodów powypadkowych, a nie jak tego dokonano w skarżonej decyzji, do samochodów bez wypadkowych.

Dalej powołując się na wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej organ celny stwierdził, że jedyną z możliwych do zastosowania metod określenia wartości celnej w przedmiotowej sprawie jest metoda "ostatniej szansy". Jednak dokonując określenia wartości celnej tą metodą organ celny zapomina już o dalszych wyjaśnieniach, a w szczególności

o pkt 23 wyjaśnień, zgodnie z którym: "Można oprzeć się na katalogach lub wyspecjalizowanych czasopismach podających bieżące ceny na rynku kraju importu dla używanych pojazdów samochodowych, jeśli takie istnieją. W takim przypadku należy uwzględnić stan pojazdu i wszystkie elementy wpływające na jego wartość (na przykład, nadzwyczajne zużycie, naprawy, remonty, akcesoria) w porównaniu z wartością typowego pojazdu służącego za punkt odniesienia".

Ponadto twierdzenie organów, jakoby dane prezentowane w katalogu "Eurotax" były cenami średnimi i do ich określenia posłużyły nie tylko ceny aut w dobrym stanie, ale też zużytych ponad przeciętnie, skorodowanych czy wręcz uszkodzonych świadczy o tym, że organ celny posługuje się ww. katalogiem nie zdawał sobie sprawy jakich samochodów dotyczą prezentowane ceny. Zgodnie z wyjaśnieniami autorów katalogu prezentowane w nim ceny dotyczą samochodu modelowego o dobrym stanie technicznym. W przypadku jakichkolwiek odstępstw od normy autorzy katalogu zalecają stosowanie odpowiednich wskaźników korygujących, czego w powyższej sprawie nie uczyniono.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z dnia 17.08.2004 r. zgłosił się do sprawy pełnomocnik skarżącego radca prawny, podtrzymując dotychczasowe stanowisko skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem

1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) i art. 134 § 1 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W Kodeksie celnym przyjęto zasadę, według której wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przewozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego. Zasada ta odnosi się też do używanych pojazdów samochodowych, zwłaszcza do tych, których import następuje bezpośrednio po sprzedaży. W punkcie 6 Studium 1.1., dotyczącym postępowania wobec używanych pojazdów samochodowych, stanowiącego część Wyjaśnień dotyczących wartości celnej (Dz.U. z 1999 r. Nr 80, poz. 908), czytamy bowiem "Jako że import następuje bezpośrednio po sprzedaży cena faktycznie zapłacona lub należna zgodnie z transakcją powinna stanowić podstawę ustalenia wartości transakcyjnej za każdym razem, kiedy spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1 Porozumienia".

Będzie zatem ona mieć zastosowanie także w niniejszej sprawie, bowiem po pierwsze import nastąpił bezpośrednio po sprzedaży, po drugie spełnione są zalecenia i warunki Artykułu 1 Porozumienia (kupujący nie jest ograniczony w dysponowaniu lub użytkowaniu towaru, sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość nie może być ustalona w odniesieniu do towarów, dla których ustalona jest wartość celna, jakakolwiek część przychodów z jakiejkolwiek dalszej sprzedaży, dyspozycji lub użytkowania towarów przez kupującego nie przypada bezpośrednio czy też pośrednio sprzedającemu, kupujący i sprzedający nie są powiązani).

Odstępstwo od zasady, że wartością celną towarów jest wartość transakcyjna rozumiana jako cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny skorygowana według zasad określonych w art. 30 i art. 31 Kodeksu celnego, przewiduje art. 23 § 7 Kodeksu celnego. Według tego przepisu wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny z uzasadnionych przyczyn zakwestionował wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego, albo gdy nie zostaną one przedstawione przez zgłaszającego.

Interpretując ten przepis należy przede wszystkim wyjaśnić, czy pod użytym w art. 23 § 7 Kodeksu celnego pojęciem "wartość transakcyjna" należy rozumieć, jak wynikać by to mogło z art. 23 § 1 Kodeksu celnego, cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny. W ocenie Sądu w tym przypadku nie chodzi o cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar, lecz o cenę zadeklarowaną. Taka tylko bowiem może być poddawana w wątpliwość w razie zakwestionowania dokumentów lub informacji albo w przypadku braku dokumentów.

W art. 27 § 7 Kodeksu celnego nie chodzi zatem o ustalenie przez organ celny rzeczywistej wartości towaru, lecz o wykazanie fałszu formalnego lub intelektualnego przedstawionych dokumentów. Taka interpretacja jest zgodna z Porozumieniem w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu z 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483), gdyż w opinii nr 2.1. Komitetu Technicznego Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej do Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf i Handlu z 1994 r. (Dz.U. Nr 80, poz. 908 ze zm.) wyjaśniono, że sam fakt, iż jakaś cena jest niższa od aktualnych cen rynkowych na identyczne towary nie stanowi wystarczającego powodu, by ją odrzucić z punktu widzenia Artykułu 1 Porozumienia. Powołanie się przy tym na Artykuł 17 Porozumienia, który stanowi, że nic w niniejszym Porozumieniu nie będzie interpretowane jako ograniczenie lub poddawanie w wątpliwość praw administracji celnych do satysfakcjonującego je upewnienia się o prawdziwości i dokładności jakiegokolwiek oświadczenia, dokumentu czy deklaracji, przedłożonych dla celów wartości celnej, wskazuje, że organy celne mają w takiej sytuacji jedynie prawo badać, czy dokumenty i oświadczenia złożone w celu ustalenia wartości celnej są prawdziwe. Na problem prawdziwości zgłoszonej ceny zakupu, a więc wartości transakcyjnej, wskazuje się też w powołanym już Studium 1.1., gdzie w punkcie 24 pisze się, że jedną z podstawowych trudności jakie mogą pojawić się w przypadku importu używanych pojazdów jest trudność praktyczna, dotycząca problemu zbierania danych o faktach niezbędnych przy ustalaniu wartości transakcyjnej, ponieważ zakupom czynionym przez osoby fizyczne nie zawsze towarzyszy wystawianie faktury handlowej, a często poprzestaje się na wystawieniu zwykłego pokwitowania, pisemnej notatki lub wręcz na porozumieniu ustnym. W takich przypadkach, według tego Studium, administracja celna musi sprawdzić prawdziwość zgłoszonej ceny zakupu. W art. 23 § 7 Kodeksu celnego chodzi więc o sprawdzenie prawdziwości zgłoszonej ceny a nie o ustalenie wartości towaru sprowadzonego na polski obszar celny.

W niniejszej sprawie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że wartość transakcyjną zakwestionowano w wyniku analizy dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego oraz notowań cen typu samochodów na rynku niemieckim, publikowanych w katalogu "Schwacke liste". A zatem podstawą zakwestionowania wartości transakcyjnej były ceny publikowane w ww. katalogu, który to katalog i zawarte w nim dane został przyjęty jako dowód uzasadniający zakwestionowanie ceny transakcyjnej. Wobec powyższego dowód ten winien być dołączony do akt w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nim stronie i Sądowi.

Ponadto w treści uzasadnienia winna się znajdować ocena tego dowodu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia - dokonana przez organ (art. 210 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego).

W aktach sprawy brak tego dowodu w postaci umożliwiającej zapoznanie się z nim, również uzasadnienie decyzji nie zawiera oceny tego dowodu. Nie można bowiem przyjąć, iż kserokopia jednej strony w języku niemieckim jest przedstawieniem dowodu spełniającym wymogi przepisów prawa.

Powyższe uchybienia powodują, że ocena legalności zaskarżonej decyzji już na etapie kwestionowania wartości transakcyjnej jest niemożliwa dla Sądu jak i dla strony. Uniemożliwiają stronie właściwą obronę jej prawa, Sądowi kontrolę legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającego jej wydanie postępowania, ponieważ "Schwacke liste" nie jest powszechnie uznanym aktem prawnym i wymaga tłumaczenia na język polski, który jest językiem urzędowym w niniejszej sprawie.

Zastosowanie art. 23 § 7 Kodeksu celnego wiąże się bowiem zawsze z koniecznością uzasadnienia przyczyn zakwestionowania ceny transakcyjnej przez wykazanie niewiarygodności przedstawionych dokumentów lub informacji służących do określenia wartości celnej.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Nadto, wobec uwzględnienia skargi, na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zasądził od organu (którym stosownie do art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. Nr 41, poz. 365 - jest właściwy dyrektor izby celnej) na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, przyjmując, stosownie do art. 205 § 2 tej ustawy, że na koszty te w niniejszej sprawie składa się wpis sądowy oraz wynagrodzenie pełnomocnika.

Wobec uwzględnienia skargi Sąd stwierdził też, na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Ponownie rozpatrując sprawę organy administracji celnej uwzględnią powyższe wskazania, co do zakresu postępowania dowodowego.

Z tych wszystkich względów na mocy powołanych przepisów orzeczono jak

w sentencji.