Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2816/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 4
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 121, 122, 180, 187 par. 1, 191, 192, 200 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

I SA/ Wr 2816/01 WYROK W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA - Andrzej Szczerbiński (sprawozdawca), Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz, Asesor WSA - Katarzyna Radom, Protokolant - Edyta Luniak, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za rok 2001 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...], II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] nr [...], którą z powołaniem się na art. 207 i 210 Ordynacji podatkowej oraz przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. nr 9, poz. 31 ze zm.) ustalono Z. L. podatek od nieruchomości za 2001r. w kwocie [...], w tym od [...] m2 budynku według stawki [...] za 1 m2 budynków pozostałych w kwocie [...] oraz za [...] m2 gruntów według stawki [...] za 1 m2 gruntów pozostałych w kwocie [...]. Stwierdzono, że podatnik nabył w 1993r. zdewastowany budynek koszarowy po byłej Armii Radzieckiej w Ś. przy ul. W. [...] usytuowany na działkach nr [...] i [...] o powierzchni [...] m2 i dotychczas nie wykonał w nim żadnych robót adaptacyjno-remontowych w celu przystosowania go do celów mieszkalnych, nie uzyskał też decyzji organu nadzoru budowlanego o zmianie sposobu użytkowania budynku. Powoływanie się na to, że Z. L. mieszka wraz z córką w niewielkiej części budynku byłych koszar nie uzasadniało zaliczenia go do kategorii budynków mieszkalnych i opodatkowania niższą stawką podatku przewidzianą dla takich budynków, zatem właściwe było opodatkowanie go wyższą stawką przewidzianą dla budynków pozostałych. Stwierdzono też, że wyrokiem z dnia [...] sygn. [...]Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Z. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok 1998 od budynku i gruntu położonego w Ś. przy ul. W. [...], przy czym stan faktyczny i prawny sprawy był wówczas taki sam, jak obecnie.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. L. wniósł o uchylenie decyzji, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia, że kupił budynek jako mieszkalny i od 1994r. mieszkał w nim z córką. Korzystali z pokoi mieszkalnych, kuchni, przedpokoju, łazienki, piwnic itd. Dodał też, że od [...] budynek nie jest już jego własnością, gdyż sprzedany został w tym dniu na przetargu komorniczym w Sądzie Rejonowym w Ś.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe argumenty i stwierdzając, że Z. L. przestał być właścicielem nieruchomości dopiero w dniu [...], zatem zobowiązany jest do opłacania podatku od nieruchomości za cały 2001 rok. Podniesiono, że Naczelny Sąd Administracyjny oddalił już skargi podatnika w sprawie podatku od nieruchomości, ostatnio wyrokiem z dnia 19 grudnia 2001r. w sprawie sygn. I SA/Wr 1788/99, dotyczącym podatku za rok 1999. Przesłano też następnie odpis z księgi wieczystej nr [...] prowadzonej w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Ś. z [...].

Ponieważ skarga w rozpoznawanej sprawie wniesiona została przed dniem [...], a postępowanie do tego czasu nie zostało zakończone, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271) podlegała rozpoznaniu przez właściwy Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Niezależnie od kwestii zakwalifikowania budynku pokoszarowego w Ś. przy ul. W. [...] z punktu widzenia opodatkowania go stawkami podatku od nieruchomości jak za budynek mieszkalny czy też należący do tak zwanych pozostałych, która była już przedmiotem rozważań w tym samym stanie faktycznym i prawnym odnośnie wymiaru podatku od nieruchomości za lata 1998 i 1999 w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołanych wyżej, sąd mając na uwadze treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mógł pominąć faktu, iż z akt postępowania administracyjnego przesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że nie wyjaśniono i nie rozważono należycie sprawy własności opodatkowanej nieruchomości w roku podatkowym 2001, którego dotyczy zaskarżona decyzja.

O dawna w orzecznictwie nie jest kwestionowane, że wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, o czym stanowi art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 ze zm.). Jednakże w sytuacji, gdy podatnicy wykazują, że rzeczywisty stan własnościowy dotyczący opodatkowanej nieruchomości jest inny, organy podatkowe winny ten fakt wyjaśnić i uwzględnić (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1994 roku sygn. akt III SA/1685/93, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" z 1999r. nr 2, poz. 67).

Przed podejmowaniem zaskarżonej decyzji nie dołączono do akt aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, dotyczącego nieruchomości zabudowanej w postaci działek nr [...] i [...] przy ul. W. [...] w Ś. Jako pierwsze dokumenty włączono jednak do akt akty notarialne z dnia [...] i [...], z których wynika, że Z. L. sprzedał najpierw udział wynoszący 1/10 części w swojej nieruchomości zabudowanej budynkiem koszarowym małżonkom R. i Z. L., a w drugim z tych terminów taki sam udział A. L. Jak wynika z przekazanego przez organ odwoławczy odpisu z księgi wieczystej nr [...], o którym była mowa wyżej, wymienieni zbyli swoje udziały w dniu [...]. Z. K. i J. M., wspólnikom spółki cywilnej, którzy nabyli je na prawach współwłasności łącznej, o czym wpisu dokonano w księdze wieczystej w dniach [...] i [...]. W dniu [...] wpisano też, że wymienieni wspólnicy są współwłaścicielami również pozostałych 8/10 części nieruchomości, należących wcześniej do skarżącego Z. L.

W tej sytuacji stwierdzić należy, że adresatami zaskarżonej decyzji, a wcześniej uczestnikami postępowania administracyjnego, winni być wszyscy współwłaściciele nieruchomości. Art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) mówi bowiem, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób, niż małżonkowie – których dotyczy regulacja z art. 2 ust. 3 oraz z zastrzeżeniem ust. 5, dotyczącego ustanowionej odrębnej własności lokali – obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub współposiadaczach. Jak na to zwracał uwagę wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny, skoro obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach nieruchomości, to uczestnikami postępowania i adresatami decyzji ustalającej wysokość podatku od tej nieruchomości za dany okres winni być wszyscy współwłaściciele, bez względu na to, czy i w jaki sposób wywiązują się z ciążących na nich zobowiązań podatkowych (np. wyrok z dnia 13 października 2000r. sygn. I SA/Gd 399/00, Lex nr 46439, wyrok z dnia 18 maja 2001r. sygn. I SA/Kr 1487/00, "Przegląd Orzecznictwa Podatkowego" z 2002r. nr 3, poz. 101). W decyzji wymiarowej nie należy też ustalać sposobu wykonania zobowiązania przez poszczególnych właścicieli, skoro odpowiadają oni za całość należnego podatku od nieruchomości do czasu jego uregulowania solidarnie, to jest na zasadach określonych w art. 366 K.c.

Okoliczności te nie były brane pod uwagę w postępowaniach sądowych zakończonych wyrokami, o których była mowa wyżej, a w badanej sprawie winny być wyjaśnione bym bardziej, że w aktach znalazły się informacje o współwłasności opodatkowywanej nieruchomości, zatem fakt ten musiał być znany organowi rozstrzygającemu sprawę. W toku postępowania organy podatkowe winny przestrzegać reguły, iż wydanie decyzji należy poprzedzić pełnym wyjaśnieniem i rozważeniem okoliczności faktycznych, przy czym obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego spoczywa na organie administracji, jeśli nie chce on narazić się na zarzut naruszenia w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów art. 121, 122, 180, 187 § 1, 191, 192 i art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej. Naruszenie tych przepisów, a w konsekwencji również art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych, spowodować musiało uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na podstawie art. 152 tej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego nie orzekano, bowiem skarżący był od nich zwolniony.

Na koniec zauważyć należy, że orzeczenie nie może być uważane za wydane na niekorzyść skarżącego w rozumieniu art. 134 § 2 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., skoro jego tylko zaskarżoną decyzją uznano za zobowiązanego do zapłaty podatku, z pominięciem solidarnie odpowiedzialnych wspólników spółki cywilnej, o których była mowa i który byli już jej współwłaścicielami przez cały rok podatkowy 2001. Wada ta zresztą mogłaby być rozważana nawet jako skutkująca stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu.

W ponownym postępowaniu należy uwzględnić wszystkich współwłaścicieli nieruchomości przy ul. W. [...] w Ś. w roku podatkowym, solidarnie odpowiedzialnych za całość należnego od niej podatku od nieruchomości.