Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1892/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 par. 1 i 3, art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13l ust. 1, art. 13k ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.
article: art. 2 pkt 33, art. 80a, art. 80b,  art. 80c ust. 1, art. 100a, art. 100g, art. 100ah ust. 1, art. 80c ust. 1 pkt 16, art. 100ah ust. 1 pkt 2, art. 80c ust. 4, art. 100ah ust. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD"), działając na podstawie art. 104 w zw. z art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. - dalej kpa), art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13k ust. 4, ust. 6 pkt 1, ust. 9 oraz art. 13l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2068 ze zm. - zwanej dalej udp), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 890 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, ze zm.), nałożył na A. S. (dalej: "skarżąca") karę pieniężną w wysokości 1 500 złotych.

Okoliczności faktyczne sprawy przedstawiają się następująco:

W dniu [...] grudnia 2018 r. urządzenie kontrolne:

- numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] - węzeł [...];

- o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] - węzeł [...];

- o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...]. o godzinie [...], na odcinku drogi krajowej nr [...] - węzeł [...],

- o numerze identyfikacyjnym [...] pod numerem ewidencyjnym [...], o godzinie [...]. na odcinku drogi krajowej nr [...] - węzeł [...]

(wskazanym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej) zarejestrowało przejazd pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...].

W toku przeprowadzonej kontroli stacjonarnej ustalono, że w kontrolowanym pojeździe nie znajduje się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczania opłat elektronicznych, a ponadto wskazany pojazd nie został zarejestrowany w krajowym systemie elektronicznego poboru opłat.

Na podstawie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (dalej: CEPiK) ustalono, że właścicielem kontrolowanego pojazdu samochodowego w dniu odnotowania naruszenia była A. S. a dopuszczalna masa całkowita (DCM) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 3 570 kg, w tym pojazdu samochodowego – 2 820 kg, zaś przyczepy - 750 kg).

Pismem z 17 kwietnia 2019 r. GITD zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, pouczając jednocześnie o treści art. 10 § 1 kpa. Skarżąca nie skorzystała z prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznając sprawę GITD uznał, że zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedlał opisany powyżej stan faktyczny. Za bezsporną organ uznał okoliczność, że zespół pojazdów o ww. numerach rejestracyjnych, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, poruszał się w dniu [...] grudnia 2018 r. po płatnym odcinku drogi krajowej, zaś z informacji pochodzących z systemu elektronicznego poboru opłat jednoznacznie wynikało, że za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna, ponieważ użytkownik nie posiadał podpisanej umowy z operatorem systemu. Podkreślił ponadto, że w chwili dokonania naruszenia nie istniała możliwość realizacji obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp poza krajowym systemem elektronicznego poboru opłat, a więc bez wykorzystania urządzenia pokładowego viaBox. Powyższe, zdaniem organu, potwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Odwołując się do treści art. 13 ust. 1 pkt 3 udp organ podniósł, że korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1990 ze zm.; dalej prd), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony.

Organ nadmienił, że decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczania opłat elektronicznych mają charakter decyzji związanych. Rozstrzygając sprawą nie ma zatem możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny. Wysokość nakładanych kar pieniężnych za konkretne naruszenia została wyraźnie oznaczona w art. 13k ust. 1 i 3 udp, a organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania ich wysokości ze względu na okoliczności sprawy.

Rozpoznając sprawę organ nie znalazł przesłanek do zastosowania przepisów art. 189e i art. 189f § 1 k.p.a.

Reasumując stwierdził, że poczynione w sprawie ustalenia dawały podstawę do zastosowania względem strony sankcji w postaci kary pieniężnej w wysokości 1 500 złotych.

Na powyższą decyzję skarżąca, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu w przedmiotowej sprawie ze względu na brak możliwości zastosowania w stosunku do skarżącej zawartego w tym przepisie trybu oraz norm prawnych, co wynika z faktu, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu samochodowego nie przekracza 3,5 tony.

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestiach,

- art. 107 § 3 w zw. z art. 8 kpa przez pominięcie wskazania, którym dowodom organ dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym odmówił mocy dowodowej wraz ze wskazaniem przyczyny, a także poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Wskazując powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie na podstawie art. 106 ust. 3 p.p.s.a., pełnomocnik skarżącej wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z polisy ubezpieczeniowej nr [...] dotyczącej pojazdu - przyczepy o numerze rejestracyjnym [...], na okoliczność wykazania, że masa całkowita kontrolowanego pojazdu samochodowego wraz z przyczepą nie przekraczała, dopuszczalnej masy 3,5 tony. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca nie podważała ustaleń organu w zakresie braku w kontrolowanym pojeździe urządzenia pokładowego viaBox. Wskazywała natomiast, że nie miała obowiązku jego posiadania, bowiem poruszała się zespołem pojazdów, którego masa całkowita nie przekraczała 3,5 tony. Podkreślała, że w jej ocenie, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie błędnych ustaleń faktycznych, bowiem określając DMC pojazdu organ oparł się na danych z CEPiK, które zgodnie z raportem NIK z 2017 r. nie są miarodajne i nie dają gwarancji co do ich prawdziwości. Wskazała, że dane dotyczące kontrolowanego pojazdu, zawarte z CEPiK, są sprzeczne z danymi zawartymi w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz z opisem przedmiotu ubezpieczenia zawartego w polisie ubezpieczeniowej pojazdu nr [...].

Do skargi załączono kserokopię polisy nr [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W działaniu organu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Podejmując to rozstrzygnięcie organ dochował zadość regułom postępowania administracyjnego przewidzianym w art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a.

Na wstępie podkreślić należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 3 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych w rozumieniu art. 2 pkt 33 prd, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Przy określaniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, sumuje się dopuszczalną masę całkowitą pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (oznaczone w pozycji F.2 dowodu rejestracyjnego). Stosownie do treści art. 13k ust. 1 udp za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wymierza się karę pieniężną w wysokości 500 złotych – w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy, a w pozostałych przypadkach – 1 500 złotych.

W sprawie bezsporne jest, że w należącym do skarżącej zespole pojazdów - poddanym kontroli drogowej w dniu [...] grudnia 2018 r. - nie znajdowało się urządzenie pokładowe viaBox służące do uiszczenia opłaty elektronicznej. Przedmiotem sporu jest natomiast prawidłowość ustaleń organu, w zakresie określenia DMC kontrolowanego zespołu pojazdów, będących podstawą do zastosowania względem skarżącej sankcji w postaci kary pieniężnej.

Jak wynika z akt sprawy ustalenia w zakresie dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów organ oparł o dane pozyskane z CEPiK. Zdaniem skarżącej dane te nie są miarodajne i nie dają gwarancji ich prawdziwości.

Rozpoznając sprawę Sąd nie podziela subiektywnego stanowiska skarżącej i wskazuje, że zgodnie z dyspozycją art. 80a i 100a prd, w celu ograniczenia negatywnych zjawisk społecznych w obrocie pojazdami, a także upowszechnienia dostępu do danych zawartych w państwowej ewidencji, utworzona została centralna ewidencja pojazdów (CEP) i centralna ewidencja kierowców. Wskazane ewidencje prowadzi minister właściwy do spraw informatyzacji w systemie informatycznym. Dane tam gromadzone obejmują m.in. informacje o pojeździe, datę rejestracji pojazdu, dane właściciela (posiadacza pojazdu), informacje o ubezpieczeniu OC, informacje o kierowcy (art. 80b i art. 100g prd). Dane te przekazują w różnym trybie i terminach zobowiązane do tego instytucje, np. organy zajmujące się rejestracją pojazdów, stacje kontroli pojazdów czy Policja (art. 80ba i 100g prd). Dane zgromadzone w ewidencji udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, podmiotom wskazanym w art. 80c ust. 1 i art. 100ah ust. 1 prd (w tym Inspekcji Transportu Drogowego art. 80c ust. 1 pkt. 16 i art. 100ah ust. 1 pkt 2 prd). Dane udostępniane są w postaci elektronicznej za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 80c ust. 4 i art. 100ah ust. 3 prd).

Wskazując powyższe uznać należy, że GITD prowadząc postępowanie administracyjne w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej - stwierdzonego w dniu [...] grudnia 2018 r. podczas przejazdu pojazdu samochodowego o numerze rejestracyjnym [...] (rodzaj: samochód ciężarowy) poruszającego się wraz z przyczepą/naczepą o numerze rejestracyjnym [...] – działał zgodnie z prawem i nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego.

Realizując nałożony przez ustawodawcę obowiązek kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (art. 13l ust. 1 udp) organ miał prawo uwzględnić, w ramach materiału dowodowego, dane uzyskane automatycznie z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (v. k. 2, 4, 6 i 8 akt administracyjnych). Dane te, zdaniem Sądu, były wystarczające do określenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Z danych zawartych w CEPiK jednoznacznie wynika, że DMC skontrolowanego samochodu ciężarowego pozostającego w dyspozycji skarżącej, przekraczała 3,5 t. Słusznie zatem GITD stwierdził, że korzystając z drogi publicznej w dniu [...] grudnia 2018 r. skarżąca naruszyła obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości 1 500 zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

Wbrew zarzutom skargi Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przez organ żadnego z wymienionych w skardze przepisów w stopniu mogącym zaważyć na treści podjętego rozstrzygnięcia i jego ocenie przez Sąd. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez art. 107 § 1 kpa, w szczególności zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne - stosownie do wymogów art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny sprawy opisany w decyzji nie wymaga dodatkowych ustaleń, jest jednoznaczny, natomiast uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawy prawne zaskarżonej decyzji.

Oddalając wniosek dowodowy skarżącej, Sąd uznał, że jego uwzględnienie nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania pełnej oceny legalności zaskarżonej decyzji GITD.

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.