Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2580/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 154 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Miernik WSA Tomasz Szmydt Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia oraz zmiany decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania M. R., decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

Decyzja Wojewody została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta [...][...] sierpnia 2006 r., nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] - zajętą pod drogę - i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Przedstawiając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydent [...] umorzył postępowanie z wniosku I. T., M. R., A. O. i T. J. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...], zajętą pod drogę. Orzeczenie o umorzeniu postępowania odszkodowawczego uzasadniono tym, iż wnioskodawcy nie byli stronami w tym postępowaniu, ponieważ w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości. Postępowanie powyższe prowadzone było na podstawie art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zm.), zgodnie z którym odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne przysługuje tylko tej osobie, która udokumentuje, iż była ich właścicielem w dniu wejścia w życie ustawy, tzn. w dniu 31 grudnia 1998 r. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. wskazując, że w dniu wejścia w życie ww. art. 73 ustawy współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości byli H. P., J. T., T. T., A. G. oraz I. T. i to oni powinni ubiegać się o ustalenie odszkodowania. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1158/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. O., T. J., M. R. oraz H. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r.

W dniu 10 marca 2009 r. M. R. wystąpił do Prezydenta [...] o uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej tego organu z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 154 § 1 i 2 k.p.a., załączając do akt sprawy "umowę przelewu". Umowa ta zawarta została w dniu [...] grudnia 2008 r. pomiędzy J.T. i T. T. a M. R., a w jej treści strony oświadczyły, iż w ramach notarialnej umowy sprzedaży z dnia [...] marca 2000 r. dokonały również zbycia prawa do odszkodowania za działkę zajętą pod pod ul. [...].

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Prezydent [...] odmówił zmiany własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2006 r. Organ wskazał, że z wnioskiem o odszkodowanie w terminie wskazanym w art. 73 ust. 4 ww. ustawy z 13 października 1998 r., czyli w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., może wystąpić tylko właściciel nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Zdaniem organu interes społeczny lub słuszny interes strony nie przemawiają za zmianą decyzji umarzającej postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] – w wyniku rozpatrzenia odwołania M. R. od decyzji Prezydenta z dnia [...] kwietnia 2010 r. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji zarzucając, że organ nie zbadał, czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą decyzji, a także nie uwzględnił zmiany wykładni sądów administracyjnych w kwestii osoby uprawnionej do złożenia wniosku o ustalenie odszkodowania w trybie art. 73 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Prezydent [...] ponownie odmówił, w trybie art. 154 k.p.a., uchylenia oraz zmiany ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną - ulicę [...] , oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...]. Organ wskazał, że zawarta po dacie wydania ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. umowa przelewu roszczenia o odszkodowanie nie może być powodem zmiany lub uchylenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Podkreślił, że roszczenie o odszkodowanie nigdy nie przysługiwało J. T. i T.T., bowiem nie złożyli oni wniosków o odszkodowanie w terminie określonym w art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., nie mogli zatem scedować roszczenia na M.R.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. R. podnosząc, iż nie wystąpił wcześniej o odszkodowanie, ponieważ nabywając nieruchomość w dniu 17 marca 2000 r. nie był poinformowany o zajęciu części nieruchomości pod drogę. Ponownie zwrócił uwagę na zmianę wykładni art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego zarzuty podniesione w odwołaniu są zasadne. Wojewoda [...] wskazał, że podstawą prawną decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. był przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, z którego wynika, że odszkodowanie z tytułu zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną przysługuje tylko tej osobie, która potwierdzi swoje prawo własności do gruntu objętego wnioskiem na dzień 31 grudnia 1998 r. i wykaże, że utraciła to prawo z dniem 1 stycznia 1999 r. W niniejszej sprawie wnioskodawcy nie byli współwłaścicielami gruntu zajętego pod drogę publiczną na dzień 31 grudnia 1998 r., lecz nabyli go po tej dacie. Ten stan faktyczny, zdaniem organu odwoławczego, należy więc odnieść do zmiany wykładni sądów administracyjnych w kwestii osoby uprawnionej do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania w trybie ww. art. 73 ww. ustawy, z uwzględnieniem wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w składzie siedmiu sędziów, z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. I OPS 3/09 LEX nr 534304, w którym wyprowadzono wniosek, że uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r., może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła w formie aktu notarialnego umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r., i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Wobec tego, w ocenie Wojewody [...] decyzja organu pierwszej instancji nie jest właściwa, albowiem podane w niej przyczyny odmowy uchylenia oraz zmiany decyzji ostatecznej Prezydenta z dnia [...] sierpnia 2006 r. nie omawiają przesłanek "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony" w kontekście aktualnej wykładni sądów administracyjnych w kwestii osoby uprawnionej do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] złożyło Miasto [...]. Zdaniem strony skarżącej nie sposób uwzględnić stanowiska zawartego w zaskarżonej decyzji, wskazującego na zmianę wykładni sądów administracyjnych w kwestii osoby uprawnionej do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., gdyż zmiana orzecznictwa w tym zakresie nastąpiła dopiero w 2010 r., tj. po uprawomocnieniu się decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania.

Wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r. Sygn. akt I SA/Wa 769/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Sąd wskazał, że "istota postępowania prowadzonego w trybach nadzwyczajnych określonych w art. 154 i 155 k.p.a. sprowadza się do zbadania czy w ustalonych okolicznościach faktycznych i prawnych dotychczasowej decyzji, zostały spełnione szczególne przesłanki wymienione w tych przepisach - tzn., czy interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za zmianą lub uchyleniem decyzji. Ponadto tryby te mogą mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne. Ich zastosowanie w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne (zob. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt 607/10). Pogląd ten od wielu lat jest utrwalony w orzecznictwie jak i piśmiennictwie i sprowadza się do stwierdzenia, iż w trybie art. 154 k.p.a. nie mogą być uchylane lub zmieniane tzw. decyzje związane, przy wydaniu których przepisy prawa nie pozwalają organom na swobodne uznanie i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa (glosa S. Jędrzejewskiego do wyroku NSA z dnia 21 marca 1995 r., SA/Po 2119/94, OSP 1996, nr 4, poz. 77)". W konsekwencji, kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd doszedł wówczas do przekonania, iż Wojewoda [...] nie dokonał oceny decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. w kontekście dopuszczalności jej zmiany lub uchylenia w nadzwyczajnym trybie postępowania określonym w art. 154 kpa. W konsekwencji, Sąd wskazał, że rzeczą organu odwoławczego - przy ponownym rozpoznaniu sprawy - będzie więc analiza czy decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest decyzją wydaną w warunkach luzu decyzyjnego czy też decyzją związaną bowiem art. 154 k.p.a. nie może mieć zastosowanie w odniesieniu do decyzji które zostały wydane na podstawie przepisów niedających właściwemu organowi żadnego luzu decyzyjnego (wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, Lex nr 211853). Ponadto Sąd stwierdził, że organ winien także mieć na względzie, iż postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. nie może zmierzać do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., I OSK 586/06, Lex nr 320845) ani nie może prowadzić do kontroli i weryfikacji decyzji ostatecznej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał na brzmienie przepisu art. art. 154 k.p.a. stwierdzając, iż jego konstrukcja powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny, lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 k.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy, żadna ze stron nie nabyła prawa. Dodatkowo, zgodnie z poglądem prezentowanym w orzecznictwie, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a., nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Wojewoda wyjaśnił, że słuszny interes strony w rozumieniu art.154 § 1 k.p.a., musi być interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, nie może być sprzeczny z wyraźnym brzmieniem przepisu ustawy. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 154 k.p.a. uwarunkowana jest zaprowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

Następnie, Wojewoda [...] (wykonując zalecenia Sądu wynikające z ww. wyroku) podniósł, że pierwszym i podstawowym warunkiem zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. jest to, żeby przepis szczególny nie sprzeciwiał się takiemu rozstrzygnięciu, czyli w przedmiotowej sprawie jest to art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872). Wskazana ustawa określa, że za grunty zajęte pod drogi publiczne odszkodowanie przysługuje tylko tej osobie, która udokumentuje, iż była ich właścicielem w dniu wejścia w życie ustawy tzn. w dniu 31 grudnia 1998 r. Po to jednak, żeby właściciel mógł się skutecznie powoływać na swój status, konieczne jest wcześniejsze wydanie przez wojewodę ostatecznej decyzji stwierdzającej nabycie przez jednostki samorządu terytorialnego lub Skarb Państwa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności tej nieruchomości zajętej pod drogę. Rozstrzygnięcie przez organ I instancji w przedmiocie ustalenia odszkodowania za zajętą pod ul. [...], mogło nastąpić więc dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji przez Wojewodę [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 o stwierdzeniu nabycia przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod ul. [...]. Z przepisu art. 73 ust. 1 ww. ustawy wynika, że decyzja taka ma charakter deklaratoryjny i jedynie poświadcza stan prawny ustalony w dniu wejścia w życic tej ustawy. Natomiast, decyzja odszkodowawcza nie ma charakteru tzw. decyzji uznaniowej, gdyż organ w chwili jej wydawania zobowiązany był jedynie do stwierdzenia, że zachodził określony stan faktyczny, z którym przepis ustawy wiązał określony skutek prawny.

Odnosząc się zaś do stanowiska M. R. wskazującego na zmianę wykładni sądów administracyjnych w kwestii osoby uprawnionej do złożenia wniosku o wypłatę odszkodowania w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., organ odwoławczy stwierdził, że zmiana interpretacji przepisów prawa nie może stanowić podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, gdyż taka przesłanka nie wynika z brzmienia art. 154 ani art. 155 k.p.a. Gdyby zmiana prawa lub jego interpretacji miała być podstawą do zmiany decyzji ostatecznej w powyższych trybach, to sytuacji kiedy przepisy prawa zmieniają się często, wszystkie decyzje administracyjne podlegałyby ciągłym zmianom i praktycznie nie można by mówić w takiej sytuacji o trwałości decyzji ostatecznych.

W konsekwencji, organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji, uznając jego bezprzedmiotowość wobec braku możliwości prowadzenia postępowania administracyjnego w tej sprawie w trybie art. 154 § 1 k.p.a

Na decyzję organu drugiej instancji M. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, kwestionującej prawidłowość rozstrzygnięcia.

Skarżący zarzucił naruszenie art.73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną oraz art. 6, 7, 8, 9, 77 §1 i 80 w zw. z art. 154 1 k.p.a. poprzez błędną wykładnię tych norm prawnych i niewłaściwe ich zastosowanie.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że bezsporne jest, iż w sytuacji faktycznej i prawnej sprawy zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące zmianę decyzji ostatecznej, albowiem: 1) decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. Prezydenta [...], która ma być zmieniona lub uchylona w trybie art.154 1 i 2 k.p.a. jest ostateczna; 2) żadna ze stron wskazanej decyzji nie nabyła prawa, 3) za zmianą decyzji przemawia interes społeczny i słuszny interes strony.

Skarżący stwierdził, że teza organu jakoby art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 r. określał iż za grunty zajęte pod drogi publiczne odszkodowanie przysługuje tylko tej osobie, która udokumentuje, iż była ich właścicielem w dniu wejścia w życie tej ustawy, a więc w dniu 31 grudnia1998 r., nie wynika z tego przepisu. M. R. stwierdził, że decyzja Wojewody [...] wydana w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z 1998 r. jest z dnia 10 grudnia 2005 r, a więc w dniu jej wydania właścicielem wpisanym do księgi wieczystej wywłaszczonego pod drogę gruntu był skarżący, a wobec tego ma prawo o ubieganie się o odszkodowanie za zajęcie mojej nieruchomości i odnośny wniosek złożyłem w przepisanym przez ustawę w terminie. Zdaniem skarżącego, zmiana interpretacji przepisów prawa uzasadnia jego słuszny interes oraz jest w zgodzie z interesem społecznym, który wyraża się również w tym, by obowiązujące w Polsce prawo było należycie i jednolicie interpretowane oraz było równe dla wszystkich obywateli. W ocenie strony skarżącej również norma wynikająca z art. 73 ust. 4 cyt. ustawy z 1998 r. będąca materialno-prawną podstawą do wydania decyzji odszkodowawczej w niniejszej sprawie, jest normą uznaniową a nie związaną. Dowodzi tego zmiana na przestrzeni lat 2000-2007 wykładni pojęcia "właściciel" zawartego w tym przepisie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] jest zgodna z prawem, tym samym skarga M. R. jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Na wstępie należny wskazać, że sprawa będąca przedmiotem niniejszego postępowania była już przedmiotem rozstrzygania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 769/13 uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2012 r., nr [...] odmawiającą uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nr [...] orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2006 r. została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2007 r., na którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I Sa/Wa 1158/07, oddalił skargę.

W świetle art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., Nr 270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zwrot "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu wiąże ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną praną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie i na sądzie, może zaś być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Te ostatnie - w niniejszej sprawie nie wystąpiły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ww. wyroku z dnia 30 stycznia 2014 r., powołując się na orzecznictwo sądowe oraz doktrynę, wskazał, że tryb postępowania z art. 154 § 1 k.p.a. może mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do decyzji opartych o uznanie administracyjne, a wobec tego zastosowanie go w stosunku do decyzji związanych jest niedopuszczalne i ta okoliczność powinna być brana pod uwagę w pierwszej kolejności. Czyli, Sąd podkreślił, że interes społeczny lub słuszny interes strony, o których mowa w art. 154 § 1 k.p.a., może przemawiać za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, tylko w przypadku decyzji uznaniowych, kiedy przy wydaniu ich organ nie jest ściśle związany przepisami prawa. W konsekwencji, Sąd wówczas stwierdził, że rolą organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy ma być analiza czy decyzja wydana na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) jest decyzją uznaniową czy też decyzją związaną.

W ocenie Sądu rozpoznającego obecnie przedmiotową sprawę, Wojewoda [...] powyższej analizy dokonał, prawidłowo konstatując, że decyzja wydana w trybie art. art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest decyzją związaną. Uznanie natomiast, że decyzja odszkodowawcza z dnia [...] sierpnia 2006 r. jest decyzją związaną spowodowało, że należało uchylić decyzję organu pierwszej instancji i postępowanie przed tym organem umorzyć, tj. uznać za bezprzedmiotowe albowiem powstała trwała, nieusuwalna przeszkoda w kontynuacji tego postępowania.

Podzielając stanowisko organu odwoławczego, należy wskazać, że przepis art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego artykułu odszkodowanie wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Odszkodowanie zaś za tak przejęte nieruchomości zajęte pod drogi ustalone jest i wypłacane przez właściwego starostę na wniosek właściciela złożony w okresie od 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r., po upływie tego okresu roszczenie wygasa, o czym stanowi ust. 4 powołanego przepisu.

W świetle przytoczonej regulacji ustawowej należy stwierdzić, że z wywłaszczeniem, które nastąpiło w dacie 1 stycznia 1999 r., co jest potwierdzane decyzją deklaratoryjną właściwego organu, ustawa powiązała powstanie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa własności z tym tylko zastrzeżeniem, że realizacja tego roszczenia została odroczona i ograniczona w czasie oraz uzależniona od złożenia wniosku w ustawowym terminie - do dnia 31 grudnia 2005 r.

Konstrukcja ww. art. 73 ust. 4 wskazuje, iż zakodowana w nim norma prawna ma charakter związany, co implikuje, że jeżeli zachodzą przesłanki, określone w przepisie art. 73 ust. 1 i 3, to organ musi podjąć decyzję określoną przepisem prawa. Zatem, decyzja wydawana w trybie tego przepisu ma charakter decyzji związanej. A skoro tak, wzruszenie decyzji w trybie art. 154 k.p.a. nie jest możliwe. Tym samym, nie można podzielić argumentu skarżącego, że o charakterze decyzji z dnia [...] sierpnia 2006 r., tj., o tym że jest ona "uznaniowa" a nie "związana", świadczy tylko zmiana na przestrzeni lat wykładni pojęcia "właściciel" zawartego w art. 73 ust. 4 ww. ustawy.

W sprawie bezsporne jest, że M.R. w dniu 31 grudnia 1998 r. nie był właścicielem nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], a więc zgodnie z obowiązującą wówczas wykładnią przepisu art. 73 ust. 4 nie był podmiotem uprawnionym do zgłoszenia żądania o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną. Mógł bowiem to uczynić wyłącznie właściciel na dzień 31 grudnia 1998 r. Zmiana wykładni przepisów, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, nie jest podstawą do zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej w trybie przepisu art. 154 k.p.a.

W konsekwencji, Sąd uznał, że Wojewoda [...] rozpatrujące przedmiotową sprawę prawidłowo przeprowadził postępowanie i wydał rozstrzygnięcie zgodnie z prawem, nie naruszając reguł procesowych w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze wszystkie wskazane wyżej okoliczności Sąd, na mocy art. 151 ustawy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------

9