Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 3/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 56 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Bożena Pindel, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

D. K., zamieszkała w T. przy ul. [...], zwana dalej zamiennie "stroną" lub "zobowiązaną", wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K., zwanego dalej "organem odwoławczym", Nr [...] z dnia [...] utrzymujące w mocy postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T., zwanego dalej "organem egzekucyjnym", Nr [...] z dnia [...]r. odmawiające zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] z dnia 3 września 2012 r.

Do wydania skarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. Inspektorat w T. wystawił w dniu 3 września 2012 r. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] oraz od [...] do [...] na zaległości strony w składkach na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za lata 2002-2006 i przekazał je do realizacji organowi egzekucyjnemu, który wszczął na ich podstawie postępowanie egzekucyjne wobec zobowiązanej.

Pismem z dnia 10 września 2012 r., określonym jako "Prośba D. K. zamieszkałej T. G. ul. [...] o zawieszenie zagrożonego wszczęcia postępowania egzekucyjnego co do roszczeń w zaległych składkach za Ubezpieczenie Społeczne należne Tamtejszemu Zakł. do czasu prawomocnych rozstrzygnięć przez kompetentne Sądy sporów, jakie toczą się przed Nimi od roku 1995 w jednym przypadku, zaś od roku 2002 w drugim domagając się między innymi uregulowania składek za moje ubezpieczenie społeczne po myśli Art. 296 § 5 o treści: Nie podlega karze, kto przed wszczęciem postępowania karnego dobrowolnie naprawił w całości wyrządzoną szkodę.", strona zwróciła się o zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego do czasu prawomocnych rozstrzygnięć przez właściwe sądy, sporów toczących się pomiędzy zobowiązaną a [...] Zakładem Elektroenergetycznym S.A. w G. i Spółdzielnią Mieszkaniową [...] w T..

Organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] nie wyraził zgody na zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec strony. Uzasadniając swoje stanowisko organ egzekucyjny stwierdził, iż w przypadku zobowiązanej nie wystąpiła żadna z pięciu przesłanek zawieszenia postępowania, które wymienia w swej treści art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a".

W zażaleniu na to postanowienie strona podniosła, że toczące się z jej udziałem postępowania sądowe o naprawienie szkody przez dwóch kontrahentów, uniemożliwiają uregulowanie na bieżąco zaległych zobowiązań na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do czasu zakończenia tych postępowań.

Jako podstawę prawną zażalenia zobowiązana wskazała art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., stanowiący, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach oraz art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., według którego postępowanie umarza się, jeżeli zobowiązanemu nie doręczono upomnień. Ponadto powołała nieistniejący przepis art. 137 pkt 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 137 Kodeksu postępowania administracyjnego regulujący kwestię związaną z cofnięciem odwołania nie ma punktu 7), wskazując, że "...podlega uchybieniu jako nieważność tej decyzji z mocy wyrażonego przepisu prawa". Dalej wywodziła, że owym przepisem jest art. 118 Kodeksu cywilnego stanowiący, że okres przedawnienia dla roszczeń okresowych - miesięcznych wynosi lat trzy oraz art. 117 - że nie można roszczenia przedawnionego dochodzić, chyba że ten przeciwko komu roszczenie przysługuje, zrzeka się skorzystania z przedawnienia. Wskazując na powyższe strona wyjaśniła, że wnosi "nie o umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy Art. 59 § 1 pkt 7 Ustawy z dn. 17. 06. 1966 r., lecz o zawieszenie do czasu spełnienia przez dwóch kontrahentów warunku zawartego w Art. 296 § 5 KK ...". Dodała, że znajduje się obecnie w trudnej sytuacji materialnej i została pozbawiona środków na własne utrzymanie po 30 latach pracy i jeszcze po 8-10 latach Zakład Ubezpieczeń Społecznych przypomniał sobie o rzekomym zadłużeniu i kolosalnych odsetkach. Na koniec nadmieniła, że na wierzycielu ciąży obowiązek upomnienia o każdej zaległości okresowej z powołaniem miesiąca obrachunkowego, niezbędnego dla ustalenia zgodności zawieszenia działalności ze zgłoszeniem do Urzędu Skarbowego.

Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu podkreślił, iż tryb zawieszenia postępowania egzekucyjnego, o co w swym zażaleniu wnioskowała strona, regulowany jest wyłącznie przepisami u.p.e.a., nie zaś przepisami Kodeksu cywilnego, na które powoływała się zobowiązana. Zgodził się z organem egzekucyjnym, że nie zachodzi żadna z przesłanek zawieszenia postępowania wymieniona w art. 56 § 1 u.p.e.a. Wskazał, że bez wpływu zatem na toczące się postępowanie egzekucyjne pozostają spory prowadzone z udziałem zobowiązanej przed sądami powszechnymi, które doprowadzić mają do zaspokojenia roszczeń składkowych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wywiódł, że również bez znaczenia w sprawie dotyczącej zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają zarzuty dotyczące przedawnienia zaległości składkowych, czy niedoręczenia upomnienia, gdyż okoliczności takich nie wymienia art. 56 § 1 ustawy egzekucyjnej. Wskazał, że tego typu argumenty mogą być przesłanką do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, jednak strona wyraźnie zastrzegła w zażaleniu, że nie chodzi jej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ale o jego zawieszenie. Mając powyższe na względzie, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zażalenia.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Zaskarżając w całości wyżej wymienione postanowienie, strona zarzuciła organowi odwoławczemu połowiczne rozstrzygnięcie kwestii spornej, wobec obowiązywania Rozdziału 4 u.p.e.a., o treści: zawieszenie i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zobowiązana przytoczyła treść art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., traktującego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w przypadku niedoręczenia upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu. Powołując przepisy Kodeksu cywilnego, stanowiącego w art. 819, iż roszczenia z tytułu umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem 3 lat, zobowiązana wskazała, że skoro wierzyciel odmówił jej prawa do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, to pragnie skorzystać z przysługującego prawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Wniosła o: 1) umorzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego z mocy art. 59 § 1 pkt 3 (błędnie, winno być: pkt 2) oraz pkt 7 u.p.e.a., nadmieniając że roszczenie wierzyciela obejmuje zaległości w płatnościach składek za lata 2000-2006, 2) orzeczenie o kosztach postępowania według norm procesem przypisanych.

Uzasadniając swoje żądania zaznaczyła, że zwracała się wcześniej do Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w T. o rozliczenie Jej konta, co spotkało się z negatywną odpowiedzią. Poza tym nie wszczęto żadnych środków prawnych w tym okresie, w celu wyegzekwowania rzekomej należności, a obecna sytuacja zobowiązanej nie wskazuje na możliwość spłaty takiego zadłużenia.

Wskazała, że w okolicznościach kiedy art. 819 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że roszczenia z umowy ubezpieczenia przedawniają się z upływem lat 3, a art. 117 § 2 tego Kodeksu wskazuje, że nie można roszczenia przedawnionego dochodzić, to skarga o umorzenie postępowania egzekucyjnego jest uzasadniona, a wniesienie jej stało się koniecznością.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełnym zakresie stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wskazał, że strona w skardze zasadniczo nie zawarła zarzutów dotyczących postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie zawieszenia prowadzonego wobec niej postępowania egzekucyjnego, ale w zasadzie domaga się w niej umorzenia tego postępowania z uwagi na przedawnienie dochodzonych przymusowo zaległości składkowych.

Nie zgodził się z twierdzeniem, że należności uległy przedawnieniu. Wskazał, że strona powołała się na przepis art. 819 Kodeksu cywilnego, który nie znajduje zastosowania w sprawie. Składki bowiem przypadające na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych są należnościami publicznoprawnymi, a nie jak uważa zobowiązana – cywilnoprawnymi; stąd nie podlegają one regulacjom Kodeksu cywilnego, ale ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Kontynuując, stwierdził, że zagadnienie przedawnienia należności z tytułu tych składek zostało unormowane w art. 24 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym składki ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne z zastrzeżeniem ust. 5-5d (przepis w kształcie obowiązującym do 31 maja 2012 r.). Obecnie okres ten wynosi 5 lat, "ale dopiero od 1 czerwca 2012 r. i nadal obowiązuje w tym art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z zastrzeżeniem ustępów 5-5d". W odniesieniu do należności składkowych strony zastosowanie ma art. 24 ust. 5b zawieszający bieg terminu przedawnienia od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom zobowiązanej, czynnością taką było wystosowanie upomnień doręczonych w datach wskazanych w części D tytułów wykonawczych. Ponieważ postępowanie egzekucyjne zmierzające do zaspokojenia zaległych składek, powstałych w latach 2002-2006, nie zostało dotąd zakończone, to trwa nadal zawieszenie biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości składkowych zobowiązanej.

Organ odwoławczy stwierdził, że z powyższego wynika brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, jednakże zaakcentował, iż przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a regulujący tę materię art. 56 u.p.e.a. (nie powołany przez zobowiązaną w skardze), w żadnym z 5 punktów nakazujących obligatoryjne zastosowanie tej instytucji, nie wymienia przypadku braku doręczenia upomnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Postępowanie zakończone w administracyjnym toku instancji, zaskarżonym postanowieniem, toczyło się na wniosek strony, w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Organy orzekające w sprawie nie znalazły podstaw do zawieszenia tego postępowania. Strona w skardze nie kwestionowała braku przesłanek zawieszenia postępowania, lecz stwierdziła, że postępowanie należało umorzyć ze względu na upływ terminu przedawnienia należności i nie doręczenie upomnień. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, a w dalszej części uzasadnienia będzie przytaczany wyłącznie w zakresie niezbędnym dla oceny prawidłowości subsumcji.

Sąd stwierdza, że z treści pisma strony z dnia 10 września 2012 r. wynika, że zobowiązana zwróciła się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny prawidłowo ustalił przedmiot postępowania. Treść wniosku była jednoznaczna; nie można więc zarzucić organowi, że nie wyjaśnił rzeczywistej woli strony. Również na etapie zażaleniowym strona jednoznacznie twierdziła, że nie wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego, lecz o jego zawieszenie. Zasadnie przeto organ odwoławczy uznał za prawidłową kwalifikację przedmiotową postępowania dokonaną przez organ egzekucyjny i orzekł w przedmiocie zawieszenia postępowania.

Sąd stwierdza, że prawidłowo organy obydwu instancji uznały, że w sprawie brak podstaw do zawieszenia postępowania. Zgodnie bowiem z art. 56 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu:

1. w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2. w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3. w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4. na żądanie wierzyciela;

5. w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Z akt sprawy wynika, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi.

Zasadnie organ odwoławczy wywiódł, że przesłanka wymieniona w punkcie 5: postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w innych przypadkach przewidzianych w ustawach, nie znajduje zastosowania w sprawie, ponieważ brak przepisu szczególnego stanowiącego podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do przedmiotowych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodzić się trzeba z organem, że niewątpliwie nie są takimi przepisami szczególnymi przepisy Kodeksu cywilnego czy Kodeksu karnego.

Organ stwierdził także, że prowadzenie przez stronę postępowań przed sądami powszechnymi nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu ich zakończenia i to niezależnie od przedmiotu tych postępowań. Z takim twierdzeniem również trzeba się zgodzić. Sąd wskazuje, że w pełnym zakresie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sąd Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2101/10, dotyczący odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w zakresie przesłanek zawieszenia postępowania. NSA wywiódł, że: "Przepis art. 18 upea istotnie odsyła do stosowania przepisów k.p.a., jednak należy zwrócić uwagę na zakres i sposób stosowania przepisów k.p.a. Odpowiednie stosowanie regulacji k.p.a. oznacza bowiem, iż niektóre z jego postanowień znajdą zastosowanie wprost, inne stosować należy z modyfikacjami, a jeszcze inne w ogóle nie będą miały zastosowania. Przepisy k.p.a. na gruncie postępowania egzekucyjnego mogą być zatem stosowane jedynie uzupełniająco w przypadkach, gdy regulacja upea okaże się niekompletna. Tak więc, skoro upea zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia, wskazane w przepisach art. 56 upea, to brak jest podstaw do stosowania w zakresie instytucji zawieszenia postępowania egzekucyjnego przepisów art. 97 k.p.a. Wzmiankować co prawda wypada, że w treści art. 56 § 1 pkt 5 upea znajduje się odesłanie do przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego zawartych w innych ustawach, jednak celem ustawodawcy było odesłanie do uregulowań szczególnych, nie zaś k.p.a. Tak więc, ( ... ), przepisy upea w ogóle nie dopuszczają możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego związanego z egzekwowanym obowiązkiem". Oznacza to, że przywołana przez stronę okoliczność, że przed sądami powszechnymi toczą się z jej udziałem postępowania, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Ustawodawca nie zezwolił bowiem na zawieszenie postępowania egzekucyjnego w administracji z takiej przyczyny; toczące się postępowania cywilne nie wpływają na przebieg postępowania egzekucyjnego w administracji i niezależnie od ich przedmiotu nie stanowią przesłanki czasowej niedopuszczalności prowadzenia tego postępowania.

Sąd odstępuje od prowadzenia dalszych rozważań dotyczących zasad stosowania instytucji zawieszenia postępowania, ponieważ, jak wyżej wskazano organy prawidłowo rozstrzygnęły w tym zakresie, a jak wynika z treści skargi, strona zaakceptowała twierdzenia organów dotyczące braku prawnej możliwości zawieszenia toczącego się w stosunku do niej postępowania egzekucyjnego i w tym zakresie nie ma sporu.

Trzeba się natomiast odnieść do twierdzeń strony zawartych w skardze, koncentrujących wokół tezy, że w sytuacji, gdy organ nie znalazł podstaw do zawieszenia postępowania, winien był je umorzyć. Strona podkreśliła, że egzekwowane należności uległy przedawnieniu (z powołaniem się na przepisy kodeksu cywilnego), a przedawnionego roszczenia dochodzić nie można. Strona przywołała więc przesłankę umorzenia zawartą w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.: postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, ponieważ przedawnienie zobowiązania jest wygaśnięciem obowiązku z innego powodu, w rozumieniu tego przepisu. Nadto wskazała, że postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli zobowiązanemu nie doręczono upomnienia w sytuacji, gdy taki obowiązek ciążył na wierzycielu. Strona przywołała więc przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a.: postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu.

Sąd wskazuje, że art. 59 § 1 u.p.e.a. obliguje organ do umorzenia postępowania w przypadku wystąpienia wymienionych w nim zdarzeń (ustawodawca użył określenia "Postępowanie egzekucyjne umarza się"). Jest zatem obowiązkiem organu sprawdzenie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności, mogących skutkować koniecznością umorzenia postępowania i podejmowanie (także z urzędu - art. 59 § 4 u.p.e.a.) rozstrzygnięć adekwatnych do stanu sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2009 r., sygn. akt II FSK 653/08).

We wniosku o zawieszenie postępowania strona takich okoliczności nie podnosiła. Podniosła je dopiero na etapie zażaleniowym, jednocześnie zastrzegając, że nie wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że nie ma podstaw do kwalifikowania wniosku strony jako wniosku o umorzenie postępowania, a organy prawidłowo ten wniosek zakwalifikowały. Natomiast obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenie, czy wskazane przez stronę w zażaleniu okoliczności, stanowią przesłankę umorzenia postępowania z urzędu. Organ odwoławczy takiej analizy nie dokonał.

Sąd stwierdza, że opisane zaniechanie stanowi naruszenie przepisów postępowania – art. 59 § 1 w związku z § 4 u.p.e.a., ale naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, z powodów, które zostaną niżej podane. Z tego względu Sąd nie znalazł podstaw do usunięcia zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego.

Sąd stwierdza, że zasadnie organ odwoławczy wywodził – chociaż dopiero ustosunkowując się do treści skargi - że należności egzekwowane od strony, obejmujące składki na ubezpieczenia społeczne za lata 2002 do 2006, nie uległy przedawnieniu (jak wynika z akt sprawy wskazane przez stronę w skardze dodatkowo, składki za lata 2000 i 2001, nie są objęte przedmiotowym postępowaniem egzekucyjnym).

Po pierwsze, ma rację organ twierdząc, że do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie stosuje się przepisów Kodeksu cywilnego. Przepisy regulujące zasady przedawnienia takich należności zostały zamieszczone w ustawie. Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie są należnościami wynikającymi z umowy ubezpieczenia i przywołane przez stronę przepisy art. 819 oraz 117 i 118 Kodeksu cywilnego nie znajdują do nich zastosowania.

Po drugie, z treści tych przepisów oraz z okoliczności udokumentowanych w aktach sprawy wynika, że do przedawnienia nie doszło. Sąd nie podzielając poglądów organu dotyczących terminów zmiany zasad przedawnienia, zawartych w odpowiedzi na skargę, stwierdza jednak, że konkluzja o braku przedawnienia jest prawidłowa, z powodów, które zostaną poniżej zaprezentowane.

Zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 5 lat, a w przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Z kolei zgodnie z ust. 5 cyt. przepisu, bieg przedawnienia przerywało odroczenie terminu opłacenia należności z tytułu składek, rozłożenie spłaty tych należności na raty i każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia tych należności, jeżeli o czynności tej został zawiadomiony dłużnik.

Od 1 stycznia 2003 r. wskazany termin przedawnienia uległ wydłużeniu do lat 10, a ze względu na brak przepisów intertemporalnych oraz zasadę natychmiastowego działania prawa, ten wydłużony termin przedawnienia znajdował zastosowanie do wszystkich należności, które do dnia 31 grudnia 2002 r. nie uległy przedawnieniu.

Kolejna zmiana okresu przedawnienia została wprowadzona od 1 stycznia 2012 r., stosownie do nowelizacji ustawy, dokonanej ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. Nr 232, poz. 1378), zwanej dalej "ustawą nowelizującą". Zgodnie z art. 11 pkt 1a ustawy nowelizującej – co do zasady - należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie pięciu lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Natomiast przepisy intertemporalne ustawy nowelizującej zamieszczone w art. 27 ust. 1 i 2 stanowią, że do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. (ust. 1). Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2).

Przepis art. 24 ust. 5b ustawy stanowi, że bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Jak wynika z akt sprawy w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym czynnością przerywającą bieg terminu przedawnienia było doręczenie upomnień, które nastąpiło w dniach: 18 sierpnia 2003 r., 2 grudnia 2005 r., 22 marca 2006 r., 19 maja 2006 r., 4 lipca 2006 r., 16 października 2006 r., 29 listopada 2006 r. Z przytoczonych przepisów prawnych oraz dat doręczenia upomnień wynika, że do przedawnienia nie doszło przed doręczeniem upomnień, doręczenie upomnień zawiesiło bieg terminów przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a stan zawieszenia biegu przedawnienia trwał w dacie orzekania organu odwoławczego, ze względu na pozostawanie postępowania egzekucyjnego w toku.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że okoliczności podniesione przez stronę jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nie występują i pomimo uchybienia proceduralnego organu polegającego na zaniechaniu zbadania wskazanych okoliczności pod kątem obowiązku umorzenia postępowania z urzędu, rozstrzygnięcie w sprawie nie mogło być inne. Nie zachodzi bowiem przesłanka umorzenia postępowania wymieniona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. – należności nie wygasły z innego powodu, ponieważ nie uległy przedawnieniu. Nie zachodzi również przesłanka umorzenia postępowania wymieniona w art. 59 § 1 pkt 7, ponieważ upomnienia zostały doręczone we wskazanych wyżej terminach. Jak wyżej wywiedziono w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Zasadnie więc organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia postępowania nie mogło być inne, a jak wyżej wykazano, w sprawie nie wystąpiła żadna z opisanych przez stronę przesłanek umorzenia postępowania, którą organ winien byłby uwzględnić z urzędu.

Jednocześnie Sąd wskazuje stronie, że okoliczność, iż zaskarżone postanowienie zostało pozostawione w obrocie prawnym, nie tamuje w żaden sposób możliwości złożenia przez stronę wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego i powołania w tym wniosku wszelkich okoliczności, których wystąpienie - jej zdaniem – winno skutkować umorzeniem tego postępowania. Jeżeli strona taki wniosek złoży, zainicjuje on nowe postępowanie mające na celu rozpoznanie przesłanek umorzenia postępowania, z poszanowaniem toku instancji.

Powodów wyżej wskazanych Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., a zatem skargę - w oparciu o art. 151 tej ustawy – oddalił.