Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 31/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 14
journal: Dz.U. 2007 nr 155 poz 1095
law: Ustawa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski Protokolant : Katarzyna Leśniowska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 5 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do zasiłku oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a i b, art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. nr 69 poz. 415 ze zm.), dalej ustawa, oraz art. 145 § 1 pkt 5, art. 151 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po wznowieniu postępowania Prezydent W. orzekł o:

- uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...]orzekającej o uznaniu K. B., dalej skarżąca, z dniem 16 października 2009 r. za osobę bezrobotną z prawem do zasiłku od dnia 24 października 2009 r. do dnia 23 kwietnia 2010 r.

- odmowie uznania skarżącej z dniem 16 października 2009 r. za osobę bezrobotną

- odmowie przyznania skarżącej prawa do zasiłku od dnia 24 października 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. jako osoba bezrobotna w dniu 16 października 2009 r. z prawem do zasiłku od dnia 24 października 2009 r. do 23 kwietnia 2010 r. Wskazał, że w dniu rejestracji skarżąca złożyła oświadczenie, w którym podała m.in. że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Następnie ustalił, po złożeniu przez skarżącą wniosku z dnia 18 sierpnia 2011 r. o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej, że w dacie rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy we W., tj. w dniu 16 października 2009 r., posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 11 czerwca 2002 r. nr[...] prowadzony przez Prezydenta W. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 21 października 2011 r. organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją własną z dnia 26 października 2009 r. Podał, że w dniu 29 listopada 2011 r. skarżąca oświadczyła, że działalność gospodarcza nie była przez nią prowadzona i nie odprowadzała składek do żadnego z urzędów, w tym również do urzędu skarbowego. Wyjaśniła, że do dnia złożenia oświadczenia, tj. do dnia 29 listopada 2011 r. nie wykreśliła działalności gospodarczej, ponieważ nie sądziła, że to jest istotne. Organ I instancji uznał zatem, że skarżąca nie spełniła przesłanki, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, do nabycia statusu osoby bezrobotnej od dnia 16 października 2009 r. i uzyskania prawa do zasiłku.

Od decyzji organu I instancji skarżąca złożyła odwołanie. W uzasadnieniu podniosła, że składając oświadczenie w dniu rejestracji, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, była przekonana o prawdziwości tego stwierdzenia. Dodała, że działalność gospodarcza nigdy nie została faktycznie podjęta.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania skarżącej, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., za bezrobotnego - uznawało się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-d, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej bądź, jeśli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do pojęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem szkół dla dorosłych lub szkół wyższych w systemie wieczorowym albo zaocznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Podał, że na podstawie akt sprawy ustalono, że skarżąca posiada zaświadczenie Prezydenta W. z dnia 11 czerwca 2002 r. o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, z terminem jej rozpoczęcia od dnia 1 lipca 2002 r. oraz że w dniu rejestracji złożyła nieprawdziwe oświadczenie, w którym podała, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Zatem w dniu rejestracji. tj. w dniu 16 października 2009 r. skarżąca jako osoba posiadająca zarejestrowaną działalność gospodarczą, nie spełniała wymogów do uznania jej za osobę bezrobotną. Zatem zasadna jest odmowa uznania skarżącej za osobę bezrobotną od dnia 16 października 2009 r. i w konsekwencji odmowa przyznania prawa do zasiłku.

Wyjaśnił, że zarzut skarżącej zawarty w odwołaniu, iż faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, pomimo posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, nie mógł wpłynąć na zmianę bądź uchylenie zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze powyższe organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając:

1) wydanie decyzji z naruszeniem prawa oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.;

- obrazę art. 7 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez nierozważenie interesu społecznego i słusznego interesu skarżącej w wyniku pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z powodu formalnego posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej oraz błędne uznanie, że fakt niewykonywania działalności nie miał wpływu na zmianę lub uchylenie decyzji, z pominięciem celu ustawy, jakim jest łagodzenie skutków bezrobocia i aktywizacja zawodowa bezrobotnych, który to cel w przedmiotowej sprawie został osiągnięty;

- obrazę art. 8 k.p.a. i art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania i obowiązku należytego informowania stron, na skutek udzielenia skarżącej w toku postępowania nieprawdziwej informacji, iż ustalenie organu, że faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej, doprowadzi do pozytywnego załatwienia sprawy, w sytuacji gdy następnie wydano decyzję pozbawiającą skarżącą statusu bezrobotnej;

- obrazę art. 7 k.p.a., 8 k.p.a. i 9 k.p.a. w zw. z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. (Dz. U. z 2004 r. nr 262, poz. 2607), poprzez powołanie się w uzasadnieniu decyzji na złożone w dniu rejestracji oświadczenie skarżącej, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji gdy obowiązujący wzór oświadczenia brzmi "Nie prowadzę pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesiłem". Oświadczenie o innej niż obowiązująca treść nie może pociągać dla skarżącej negatywnych skutków.

II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 ust. 1 i 2, art. 72 i art. 73 ustawy, w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego wadliwą wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że skarżąca nie spełnia przesłanek do uznania jej za osobę bezrobotną z uwagi na posiadanie przez nią wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w sytuacji gdy działalność gospodarcza nigdy nie była przez skarżącą wykonywana;

- art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez zastosowanie i powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jako podstawy prawnej przepisu w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., w sytuacji gdy w związku z nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. nr 257 poz. 1725) do zaskarżonej decyzji należało zastosować przepisy nowe.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, że bezspornym jest, że skarżąca nigdy nie rozpoczęła działalności gospodarczej, nie uzyskiwała z niej dochodów, nie odprowadzała składek z tytułu ubezpieczenia zdrowotnego i społecznego, ani należności podatkowych do urzędu skarbowego, co zostało zweryfikowane przez organ w toku postępowania. Podkreślił, że w toku składania wyjaśnień skarżąca otrzymała od pracownika prowadzącego sprawę ustne zapewnienie, że o ile okaże się, że działalność gospodarcza faktycznie nie była wykonywana, sprawa zostanie uznana za wyjaśnioną i zakończoną. Jednocześnie poinformowano skarżącą, że warunkiem powyższego jest wyrażenie przez nią zgody na sprawdzenie przez organ tej okoliczności, m.in. w urzędzie skarbowym. Otrzymawszy takie zapewnienie, skarżąca działając w zaufaniu do organu administracyjnego udzieliła zgody na wystąpienie z zapytaniem do urzędu skarbowego oraz do dnia wydania decyzji pozostawała w usprawiedliwionym przeświadczeniu, że sprawa zostanie załatwiona pozytywnie. Podniósł, że skarżąca uprawniona była do utożsamiania sytuacji posiadania wpisu do ewidencji z sytuacją prowadzenia działalności gospodarczej, tym bardziej, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy w obecnym brzmieniu obowiązuje dopiero od 2007 r., natomiast przed jego nowelizacją stanowił, iż osobą bezrobotną jest osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.

Zaskarżonej decyzji zarzucił obrazę art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a., bowiem w toku postępowania organy, zasłaniając się formalistyczną wykładnią obowiązujących przepisów, nie podjęły nawet próby znalezienia rozwiązania respektującego zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu stron.

Podniósł, że w sprawie należało przede wszystkim mieć na uwadze, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej skarżącej nastąpił przeszło 8 lat wcześniej przed rozpoczęciem procesu rejestracji w urzędzie pracy, który skarżąca zainicjowała w związku z problemami osobistymi i nagłą zmianą jej statusu życiowego. Wskazał, że działalność gospodarcza nigdy nie została rozpoczęta. Natomiast skarżąca rejestrując się w powiatowym urzędzie pracy, miała podstawy do przekonania, że fakt posiadania wpisu nie ma znaczenia oraz że składa w tym zakresie prawdziwe oświadczenie. Wskazał, że skarżąca nie działała z zamiarem pośrednim, ani bezpośrednim wprowadzenia organu w błąd, skoro sytuację posiadania wpisu do ewidencji utożsamiała z sytuacją prowadzenia działalności.

Dodatkowo pełnomocnik skarżącej podniósł, że prawidłowa wykładnia art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy nie może być dokonywana w oderwaniu od celu ustawy i systemu obowiązującego przepisu prawa, którym jest redukcja i łagodzenie skutków bezrobocia.

Zarzucił ponadto naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, poprzez zastosowanie i powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powyższego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do 31 stycznia 2012 r., w sytuacji gdy w związku z nowelizacją wprowadzoną ustawą z dnia 16 grudnia 2010 r. w zaskarżonej decyzji należało zastosować i powołać przepisy nowe. Podniósł, że w rozpoznawanej sprawie ma to znaczenie o tyle istotne, że przepis w obowiązującym brzmieniu dopuszcza nadanie statusu osobie bezrobotnej posiadającej wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jeśli działalność jest zawieszona, co potwierdza słuszność przedstawionej wyżej argumentacji o pierwszeństwie funkcjonalnej i celowościowej wykładni ustawy oraz o powinności brania pod uwagę, czy działalność jest faktycznie wykonywana czy też nie. Zauważył, że przed wejściem w życie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2007 r. nr 176 poz. 1243) wskazany przepis stanowił, że osobą bezrobotną jest osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności. Zatem, mając na uwadze intencje ustawodawcy i cel ustawy, formalistyczna wykładnia doprowadziła do obrazy przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, a w konsekwencji pozostałych przepisów ustawy, tj. art. 71 ust. 1 i 2, art. 72, art. 73.

Podniósł ponadto, że treść złożonego przez skarżącą w dniu rejestracji oświadczenia, iż nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, różni się od treści obowiązującego wzoru oświadczenia bezrobotnego - załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. wydanego na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy - wzór karty rejestracyjnej. Podał, że w części C powyższego wzoru zatytułowanej "Oświadczenie bezrobotnego" w pkt 7 zawarte jest oświadczenie: "Nie prowadzę pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesiłem". Treść powyższego oświadczenia jest zatem zgodna ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie i z sytuacją skarżącej. Natomiast treść oświadczenia podpisanego przez skarżącą, na który organ powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodna z obowiązującym wzorem. Zatem, oświadczenie to nie może powodować dla skarżącej negatywnych skutków, albowiem godziłoby w wyrażoną w art. 8 i 9 k.p.a. zasadę pogłębiania zaufania i obowiązku należytego informowania stron o ich prawach i obowiązkach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W ocenie Sądu skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji należało mieć przede wszystkim na uwadze to, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu postępowania administracyjnego z urzędu.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania sprawy i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. Skoro instytucja ta stanowi odstępstwo od zasady z art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wadliwość ta musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wyliczone w przepisach prawa procesowego.

W postępowaniu zwykłym głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego sprawy administracyjnej. Natomiast w postępowaniu nadzwyczajnym przedmiotem postępowania jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Postępowanie to ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym.

Powołany jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. określa, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we W. jako osoba bezrobotna w dniu 16 października 2009 r. z prawem do zasiłku od dnia 24 października 2009 r. do dnia 23 kwietnia 2010 r. Po złożeniu wniosku z dnia 18 sierpnia 2011 r. o dotację na rozpoczęcie działalności gospodarczej, w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 11 czerwca 2002 r., z datą rozpoczęcia działalności od dnia 1 lipca 2002 r. nr [...], prowadzony przez Prezydenta W. Potwierdziła to również skarżąca w toku postępowania, podając że działalność gospodarcza nie była przez nią prowadzona oraz, że na dzień złożenia oświadczenia, tj. 29 listopada 2011 r. nie wykreśliła jej, sądząc, że nie jest to istotne.

Zasadnie zatem organ I instancji uznał, że w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., uzasadniająca wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

Jednocześnie prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r., nadanym ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 176, poz. 1243). Zauważyć wprawdzie należy, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji przytoczył prawidłowe brzmienie tego przepisu, lecz błędnie wskazał okres jego obowiązywania, bowiem podał, że obowiązuje do dnia 31 stycznia 2012 r. Stanowi to niewątpliwie uchybienie organu, jednak w przedmiotowej sprawie, tej nieprawidłowości nie można utożsamiać z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Podkreślić należy, że nie każde naruszenie przepisów procedury administracyjnej powoduje konieczność uchylenia decyzji przez sąd, a jedynie takie, które mogło w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy.

Istotą postępowania wznowionego jest powrót sprawy do postępowania zwykłego, co oznacza, że wydanie decyzji następuje tak, jakby sprawa nie była jeszcze rozstrzygana w danej instancji. To zaś oznacza, że przy postępowaniu wznowionym należy stosować przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, zgodnie z zasadą legalizmu określoną w art. 6 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odstępstwo od tej zasady będzie miało miejsce jedynie w odniesieniu do decyzji deklaratoryjnych, to jest decyzji stwierdzających wyłącznie skutek prawny, który nastąpił z mocą ex tunc. Stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie statusu bezrobotnego należy zaliczyć właśnie do decyzji deklaratoryjnych, gdyż decyzja organu stwierdza jedynie fakt uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, potwierdzając, że danej osobie przysługuje taki status wywołując skutek prawny wstecz, to jest od momentu, w jakim stan prawny zaistniał. W związku z powyższym, w rozpoznawanej sprawie należało zastosować przepisy obowiązujące w dacie wydania decyzji objętej wznowieniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 528/10, lex 745254).

Zatem stwierdzić należy, że organy obu instancji zasadnie oceniły sytuację skarżącej na podstawie przepisów obowiązujących w dacie złożenia przez nią wniosku o przyznanie statusu osoby bezrobotnej, a zatem na dzień 16 października 2009 r.

Stosownie zatem do treści tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w okresie pomiędzy dniem 26 października 2007 r. a dniem 31 stycznia 2011 r., a więc w dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy, za bezrobotnego uważało się osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a - e i g lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub szkole wyższej w systemie wieczorowym, zaocznym lub eksternistycznym, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przy jednoczesnym spełnieniu warunków, o których mowa w lit. a - k wskazanego przepisu. Jednym z tych wymogów był brak przesłanki negatywnej w postaci posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo w postaci podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (lit. f omawianego przepisu).

Tym samym stwierdzić należy, że z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy wynika, iż sam fakt posiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, bez względu na to, czy działalność ta jest prowadzona (nawet w sytuacji niepodlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego), stanowi przesłankę uzasadniającą pozbawienie takiej osoby statusu bezrobotnego. W przepisie tym wymienione są dwa niezależne od siebie warunki, których spełnienie pozwala na uznanie osoby za osobę bezrobotną. Pierwszym jest nieposiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a drugim niepodleganie – na podstawie odrębnych przepisów – obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Przy czym dla utraty statusu bezrobotnego wystarczy niespełnienie jednego z tych warunków.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r., uzyskanie przez osobę bezrobotną wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powoduje utratę statusu bezrobotnego bez względu na okoliczność, czy działalność ta została rzeczywiście podjęta. Oznacza to, że skarżąca uzyskując wpis do ewidencji działalności gospodarczej przestała spełniać kryteria osoby bezrobotnej określone w ustawie. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że negatywną przesłanką statusu bezrobotnego nie jest faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej, ale posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1256/10, lex nr 744959, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 688/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 549/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 120/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wskazać również należy, że organ administracji nie dysponuje w tym względzie możliwością zastosowania uznania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżącej, odmienne rozumienie tego unormowania nie było w niniejszej sprawie możliwie.

Jakkolwiek warto odnotować, że w orzecznictwie pojawił się pogląd aprobujący wykładnię systemową i celowościową wskazanego przepisu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2298/11 - dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Wykładnia ta sprowadza się do konieczności odczytywania tej regulacji w powiązaniu z treścią art. 14 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r., nr 155, poz. 1095 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 marca 2009 r. (to jest po wejściu w życie zmiany wprowadzonej do jej art. 14 na mocy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. z 2009 r., nr 18, poz. 97). Przepis ten Sąd poddał analizie, bowiem obowiązywał on także w dacie rejestracji skarżącej jako osoby bezrobotnej. Na mocy zmienionego art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Jednak w myśl dodanego przepisu art. 14 ust. 3, przedsiębiorca miał prawo we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej określić późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej, niż dzień złożenia wniosku. O ile przedsiębiorca z tego prawa skorzystał i określił we wniosku o wpis późniejszy dzień podjęcia działalności gospodarczej, domniemanie wynikające z takiego wpisu oznaczało, że przedsiębiorca podejmie wykonywanie działalności gospodarczej z dniem określonym we wniosku. W konsekwencji domniemanie to wskazuje na uzyskanie statusu przedsiębiorcy z dniem określonym we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej. Posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, nie może być wówczas rozumiane inaczej, niż posiadanie wpisu w charakterze przedsiębiorcy, od dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia wykonywania działalności gospodarczej. Z takiego wpisu wynika również domniemanie, że do dnia określonego we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej osoba wpisana nie podjęła działalności gospodarczej – nie jest przedsiębiorcą. Zatem uchylenie decyzji pozbawiającej statusu osoby bezrobotnej jest możliwa, jeśli mimo wpisu do działalności, osoba z dniem wydania decyzji o uznaniu za bezrobotnego nie podjęła jeszcze działalności gospodarczej, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności wskazała datę późniejszą jej podjęcia niż data wpisu do ewidencji działalności. Osoba wpisana do ewidencji działalności gospodarczej nie mogła w rozważanym stanie prawnym wykazywać, że mimo nadejścia dnia wskazanego we wniosku jako dzień podjęcia działalności gospodarczej, działalności tej faktycznie nie wykonuje (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 2298/11, publ. Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W sprawie powyższe rozważania nie mają wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, bowiem skarżąca w dniu 11 czerwca 2002 r. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej, z datą jej rozpoczęcia 1 lipca 2002 r., a zatem jeszcze przed dniem rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy, tj. przed dniem 16 października 2009 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi, wskazać należy, że nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącej, kiedy zarzuca naruszenie art. 7 art. 8 i art. 9 k.p.a. Stwierdzić należy, że skarżąca została zapoznana z treścią obowiązujących wówczas przepisów dotyczących statusu osób bezrobotnych. W oświadczeniu bezrobotnego z dnia 16 października 2010 r. podała, że nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, co potwierdziła własnoręcznym podpisem (pkt 10 oświadczenia), a wpis taki bezspornie posiadała. W dniu 10 listopada 2009 r. została pouczona o obowiązku zawiadomienia o okolicznościach powodujących utratę statusu osoby bezrobotnej, z jednoczesną utratą prawa do zasiłku, w tym również o konieczności zgłoszenia uzyskania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Nie sposób zatem uznać za przekonującą argumentację skarżącej o nieprawidłowych pouczeniach udzielanych w tym zakresie przez pracowników Powiatowego Urzędu Pracy. Bez znaczenia jest również czy skarżąca uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej bezpośrednio przed rejestracją w Powiatowym Urzędzie Pracy, czy kilka lat wcześniej. Organ administracyjny nie bada przy tym, czy osoba rejestrująca się działała świadomie, czy też wprowadziła w błąd organ rozmyślnie. Wskazać również należy, że karta rejestracyjna bezrobotnego podpisana przez skarżącą w dniu 16 października 2009 r., jest zgodna ze wzorem karty rejestracyjnej stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz. U. nr 2004 nr 262 poz. 2607), wydanej na podstawie art. 33 ust. 5 ustawy i obowiązującej w dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy.

Zarzuty podniesione w skardze nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie słusznie zastosowano art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy, w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 26 października 2007 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. W świetle tego unormowania, w kształcie uwzględniającym wspomniany stan prawny, okolicznością wykluczającą uzyskanie statusu bezrobotnego było już samo posiadanie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i to bez względu, czy działalność ta była faktycznie prowadzona, czy też nawet podjęta. W tej sytuacji trudno uznać za zasadne powoływanie przez pełnomocnika skarżącej tez orzeczeń sądowoadministracyjnych, bowiem rozstrzygnięcia te zapadły na tle odmiennych stanów faktycznych i prawnych.

Bezsporne jest, że skarżąca w dniu 11 czerwca 2002 r. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej nr [...], z datą jej rozpoczęcia od dnia 1 lipca 2002 r. W świetle powyższego skarżąca, rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu 16 października 2009 r. i co więcej - również w całym okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych - nie spełniała wymogu, od którego obowiązujące w tym czasie przepisy uzależniały uzyskanie statusu bezrobotnego, a co za tym idzie - nabycie prawa do zasiłku, będącego świadczeniem przysługującym w świetle art. 71 ustawy wyłącznie osobie bezrobotnej. Ujawniona okoliczność w sprawie dawała zatem podstawę do wznowienia postępowania, a następnie uchylenia decyzji uznającej skarżącą za osobę bezrobotną i przyznającej jej prawo do zasiłku.

Zważywszy wszystkie przedstawione wyżej okoliczności skład orzekający w sprawie uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Odnosząc się natomiast do wniosku o zbadanie konstytucyjności art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy przez Trybunał Konstytucyjny trudno się zgodzić z poglądem przedstawionym w tym wniosku, że przepis ten miałby stać w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 65 ust. 5 Konstytucji. Pełnomocnik skarżącej zarzuca formalistyczną wykładnię art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy definiującego bezrobotnego. Tymczasem przepis ten w dacie orzekania organu w postępowaniu dotyczącym uznania skarżącej za bezrobotną i przyznania jej zasiłku był sformułowany w sposób jasny niebudzący kłopotów interpretacyjnych. Tym samym wykładnia językowa, jaką zastosowały organy w sprawie nie budzi wątpliwości Sądu. Trzeba dodać, że zmiana w definicji tego pojęcia prawnego (bezrobotny) została argumentowana trudnościami, jakie istniały w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w rozumieniu tej kategorii prawnej. Jest ona kategorią centralną w ustawie. Nie sposób sobie wyobrazić ten akt prawny pozbawiony ustawowego wyjaśnienia co należy rozumieć pod pojęciem "osoba bezrobotna". Można podzielić pogląd zawarty w piśmie, że tego rodzaju akt prawny, jak ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, powinna przyczyniać się do zwalczania bezrobocia, jednakże nie może to odbywać się poza określonym porządkiem prawnym, poza porządkowaniem kwestii związanych z bezrobociem. To natomiast czyni ustawa normując m.in. tę zasadniczą kwestię jaką jest zdefiniowanie osoby bezrobotnej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.