Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3178/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w N. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2013 r. na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości K. zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy marki [...] o n-rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S.B., który wykonywał transport drogowy z ładunkiem piasku suszonego, w imieniu i na rzecz M.P. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: M. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...].

Podczas kontroli stwierdzono, iż przedmiotowy pojazd członowy poruszając się drogą wojewódzką nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk osi na drodze, na której dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych. Nadto został przekroczony rzeczywisty nacisk potrójnej osi nie napędowej, gdzie zgodnie § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32 poz. 262) nie może przekroczyć 24 t. Kontrolowany pojazd przekroczył również dopuszczalną masę całkowitą zespołu pojazdów, która zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2003 r. Nr 32 poz. 262) winna wynosić 40 ton. Jednocześnie, w niniejszej sprawie z uwagi na zarejestrowanie pojazdów po 13 marca 2003 r. nie znajdował zastosowania § 53 ust. 3 wyżej wskazanego rozporządzenia, który stanowił, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem 13 marca 2003 r. może wynosić 42 tony.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu - 9,85 t (po odjęciu błędu w wysokości

2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,85 t - przekroczenie

o 23,13%,

- rzeczywisty nacisk potrójnej osi nie napędowej - 24,2 1 (po odjęciu błędu

w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,2 t - przekroczenie o 0,83%,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 41,05 t - przekroczenie o 1,05 t - przekroczenie o 2,63%,

- podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nałożył na "T." spółkę z o. o. z siedzibą w N., karę pieniężna w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

Pismem z dnia [...] marca 2014 r. strona wniosła odwołanie podnosząc, że nie ponosi odpowiedzialności z tytułu przekroczenia dopuszczalnych wartości bowiem kierowca S.B. został poinformowany o narzuconej przez zarząd spółki trasie przejazdu pojazdem załadowanym. Jak podkreśla strona, narzucona trasa przejazdu obejmuje w całości tylko odcinki drogi krajowej, a nie wojewódzkiej co poważnie wpływa na wartość kary jak i stopień naruszenia, gdyż na drodze krajowej nr 62 obowiązuje wyższy dopuszczalny nacisk osi napędowej. Zdaniem strony, organ I instancji bazował tylko i wyłącznie na zeznaniach kierowcy nie biorąc pod uwagę przesłanej przez spółkę dokumentacji z ustaleń i wydanych kierowcy poleceń. Strona podkreśla, że nie kwestionuje poprawności ważenia, nie kwestionuje również, że do wykroczenia drogowego doszło zarówno ze względu na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, jak i dopuszczalnych nacisków pojedynczej osi napędowej.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 64 ust 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust, 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm. – zwanej dalej udp), § 3, 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. Nr 32 poz. 262), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego

z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej

w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji.

Organ wskazał, iż zgodnie z przepisem art. 41 ust. 3 udp, drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1, drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jednocześnie droga wojewódzka nr [...] nie została wymieniona w załączniku 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa

i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 101. Organ wskazał, iż w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną należało nałożyć jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do prd jest wydawane na przejazd pojazdu po wyznaczonej trasie wskazanej w zezwoleniu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych

w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg

o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy - Prawo o ruchu drogowym karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII- w pozostałych przypadkach.

Organ podkreślił, że miejsce ważenia w miejscowości K. legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] września 2012 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli aktualnymi świadectwem legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P. z terminem ważności do 31 marca 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono dwukrotnie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...]. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie następującego materiału dowodowego: protokołu kontroli [...], dowodów rejestracyjnych pojazdów, wypisu z licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, zaświadczania o zatrudnieniu S.B. wydanego na podstawie art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, dokumentu WZ, prawa jazdy kierowcy, wydruku z tachografu cyfrowego oraz oświadczenia kierowcy. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd. Organ II instancji zważył, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kara pieniężna została nałożona zgodnie z prawem.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Organ wskazał ponadto, że w rozpatrywanym przypadku przewożono piasek suszony, niemniej jednak nie znajdzie zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem rzeczywista masa całkowita zespołu pojazdów przekraczała dopuszczalne wartości. Istotnym w tym względzie jest fakt naruszenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Jak wynika z dokumentu WZ przewożono piasek suszony w ilości 27,30 t. Zatem kierowca miał wiedzę,biorąc chociażby pod uwagę masę własną zespołów pojazdu wskazaną w dowodach rejestracyjnych,

że załadowany pojazd jest nienormatywny. Przedstawione przez stronę dokumenty

w postaci protokołu z zebrania spółki celem zaplanowania przewozu piasku na trasie S. –B., listy obecności na tym zebraniu, nagany dla kierowcy S.B. oraz jego oświadczenia odnoszą się jedynie do kwestii kategorii drogi jaką winien się kierowca poruszać. Należy zauważyć, iż samo przeszkolenie kierowcy nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności, gdyż jako pracodawca powinien kontrolować swoich pracowników w przestrzeganiu przepisów.

Strona w zawiadomieniu z dnia [...] listopada 2013 r. została pouczona o treści art. 140aa ust. 4 prd. W piśmie z dnia [...] listopada 2013 r. złożyła stosowne wyjaśnienia, które w ocenie organu odwoławczego nie stanowią dowodów wyłączających jej odpowiedzialność z tytułu powstałego naruszenia.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. "T." sp. z o.o. z siedzibą w N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, zarzucając naruszenie:

- art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia w postępowaniu administracyjnym przekazanego materiału dowodowego i bezpodstawne zakwestionowanie jego znaczenia w postępowaniu administracyjnym

- art 9 ustawy z dnia 2 lipca 2004r o swobodzie działalności gospodarczej poprzez przekroczenie uprawnień organu drugiej instancji w ocenie wpływu zawartości przedstawionego materiału dowodowego na obciążenie odpowiedzialnością za wykroczenie drogowe wykryte podczas kontroli drogowej, oraz brak poszanowania interesów przedsiębiorcy.

Wobec powyższych zarzutów strona wniosła o jej uchylenie jako niezgodnej

z prawem oraz zasądzenie na rzecz strony skarżonej kosztów postępowania w tym ewentualnych kosztów zastępstwa w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym według norm przepisanych.

W uzasadnieniu spółka podniosła, że Zarząd spółki T. podczas zebrania zorganizowanego w siedzibie spółki dnia [...].10.2013r. wydał wytyczne odnośnie organizacji przewozów na trasie S. – B. – S., tak by zminimalizować przestoje wynikające z utrudnień w ruchu na [...] (budowa węzła drogowego z [...]) i jednocześnie zapewnić zgodny z przepisami przejazd pojazdem z ładunkiem. W wytycznych wydanych kierowcy było jednoznacznie i precyzyjnie określone jakimi trasami i kiedy ma się on poruszać by uzyskać kompromis pomiędzy największą wydajnością pracy (ograniczyć do minimum przestoje wynikające

z utrudnień drogowych), a przestrzeganiem przepisów. Zatem nie ulega wątpliwości, że spółka podjęła działania mające na celu uniknięcie głównego z zarzucanych

w postępowaniu administracyjnym wykroczeń. Żaden z prowadzących postępowanie organów nie podjął działań mających na celu zbadanie dowodów przedstawionych

w prowadzonym postępowaniu przedstawionych przez Zarząd Spółki.

W ocenie skarżącej spółki przedstawione materiały dowodowe są dowodem,

na dołożenie należytej staranności podczas wykonywania przewozu drogowego

na trasie S. – B., gdyż podczas narady opisanej w protokole

z zebrania doszło do kluczowych dla w/w przewozu ustaleń, a kierowca wykonujący przewóz zobowiązał się pisemnie do realizacji przewozu zgodnej z ustaleniami. Zatem niewłaściwy dobór trasy przewozu jest wynikiem złej, niezgodnej z wytycznymi i nakazami wydanymi przez Zarząd, decyzji kierowcy i on tylko i wyłącznie jest odpowiedzialny za podjęcie tej złej decyzji. Zatem Spółka - jako przewoźnik - dołożyła wszelkich starań, tzn. uczyniła wszystko czego można od niej rozsądnie wymagać, by uniknąć głównego z zarzucanych jej wykroczeń drogowych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd

w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż w niej wskazane. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu należy na wstępie podkreślić, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję administracyjną związany był rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania

i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. Naczelny Sąd Administracyjny

w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań

i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak

i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać

i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Warto w tym miejscu przypomnieć treść zasad ogólnych rządzących postępowaniem administracyjnym.

Zgodnie z art.7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego dopuścił się naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania - poprzez niewyjaśnianie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektor Transportu Drogowego utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na skarżącą spółkę kary pieniężnej w wysokości 15000 (słownie: piętnaście tysięcy) złotych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

W wyniku zmierzenia i zważenia pojazdu członowego organ I instancji stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu - 9,85 t (po odjęciu błędu w wysokości

2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,85 t - przekroczenie

o 23,13%,

- rzeczywisty nacisk potrójnej osi nie napędowej - 24,2 1 (po odjęciu błędu

w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 0,2 t - przekroczenie o 0,83%,

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 41,05 t - przekroczenie o 1,05 t - przekroczenie o 2,63%.

Powyższego pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na osie, w niniejszej sprawie dokonano za pomocą wag nieautomatycznych SAW 10C/II. Zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji.

W aktach administracyjnych brak jest podstawowych dokumentów, mających zasadnicze znaczenie dla wyjaśnienia kwestii poprawności przeprowadzonych

w toku kontroli pomiarów. Chodzi tu o świadectwo homologacji i instrukcję użytkowania wag SAW 10 C/II, opracowaną przez producenta. W związku z tym nietrafne są wywody zawarte w zaskarżonej decyzji zmierzające do wykazania, że organy wyjaśniły wszystkie istotne okoliczności sprawy i rzetelnie przedstawiły motywy wydanych decyzji. Podkreślenia przy tym wymaga, że protokół kontroli ma walor dokumentu urzędowego i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Niewątpliwie nie jest to jednak jedyny dowód, który należy przeprowadzić w postępowaniu w sprawie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Zachodzi potrzeba ponownej oceny wyników ważenia uzyskanych przy użyciu wag do pomiarów statycznych opisanych w załączniku do protokołu kontroli. Wyjaśnienia wymaga bowiem dopuszczalność użycia wagi SAW 10 C/II do pomiaru dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu oraz nacisku na osie, a w konsekwencji poprawności uzyskanych wyników ważenia stanowiących podstawę nałożenia kary pieniężnej.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponieważ powyższa okoliczność ma decydujące znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie, w tej sytuacji ustosunkowanie się przez Sąd do pozostałych zarzutów skargi uznać należy za przedwczesne.

Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.