Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 476/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.G. na pismo Wojewody z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działanie Burmistrza postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 2 sierpnia 2013r. S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] w sprawie rozpoznania złożonej do Wojewody skargi na działanie Burmistrza.

Na podstawie analizy treści skargi oraz akt administracyjnych i sądowych sprawy ustalono następujący stan faktyczny w sprawie:

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. (data wpływu do Urzędu Wojewódzkiego) S.G. zwrócił się Wojewody ze ,,skargą na Urząd Miasta" zarzucając jego pracownikom poniżające traktowanie i odmowę przyznania mieszkania oraz bezprawne wymeldowanie go w dniu [...] kwietnia 1997 r. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...]. Zdaniem skarżącego organ nie dopełnił obowiązku sprawdzenia wiarygodności oświadczenia o wymeldowaniu z dnia [...] marca 1996 r. Jak podał skarżący druk wymeldowania został zmieniony, ktoś po własnoręcznym podpisaniu go przez skarżącego, skreślił wskazane na druku miejsce pobytu "[...]" i dopisał w tym miejscu "[...]". Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż oświadczenie zawierające zgodę na jego wymeldowanie pochodzi z daty [...] marca 1996 r. natomiast wymeldowanie nastąpiło dopiero w dniu [...] kwietnia 1997 r., kiedy złożone zostało zgłoszenie.

Wojewoda udzielił skarżącemu odpowiedzi w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. znak: [...] stwierdzając bezzasadność skargi. Wojewoda nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniach podjętych w 1997 r. przez pracowników Urzędu Miasta. Oświadczenie złożone zostało w dniu 24 marca 1997 r. a przez urzędnika przyjęte zostało w dniu 4 kwietnia 1997 r. Ponadto Wojewoda stwierdził, iż wpisanie nowego miejsca pobytu nie oznacza, iż skarżący został w nim zameldowany i nie ma wpływu na dokonania wymeldowania. Nie ulega natomiast wątpliwości, iż pod zgłoszeniem widnieje podpis skarżącego.

Następnie w dniu 29 maja 2013 r. S.G. złożył do Wojewody pismo zatytułowane ,,Skarga". Analiza treści w/w pisma wskazuje, iż S.G. zawarł w nim po pierwsze: skargę na niezgodne z prawem działanie Burmistrza w przedmiocie sposobu załatwienia przez pracowników Urzędu Miasta jego sprawy związanej z wymeldowaniem z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] oraz po drugie: wniosek o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w formie decyzji administracyjnej, która to czynność zdaniem skarżącego dokonana została w sposób bezprawny.

W treści skargi S.G. wskazał, iż nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody wyrażonym w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. Zdaniem skarżącego wymeldowanie nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż pomimo tego, że druk wymeldowania został zmieniony, ktoś po własnoręcznym podpisaniu go przez skarżącego, skreślił wskazane na druku miejsce pobytu "[...]" i dopisał w tym miejscu "[...]". Ponadto skarżący podtrzymał twierdzenie, iż oświadczenie zawierające zgodę na jego wymeldowanie pochodzi z daty [...] marca 1996 r. natomiast wymeldowanie nastąpiło dopiero w dniu [...] kwietnia 1997 r., kiedy złożone zostało zgłoszenie.

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] maja 2013 r. dotyczącą działania Burmistrza działający z upoważnienia Wojewody Dyrektor Wydziału Spraw Obywatelskich, Cudzoziemców i Cyfryzacji Urzędu Wojewódzkiego wydał pismo z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Jednocześnie Wojewoda nie przekazał wniosku S.G. w zakresie wydania decyzji w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania organowi właściwemu do jego rozpoznania.

W piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. znak: [...] Wojewoda poinformował S.G., iż po przeprowadzeniu w powyższej sprawie postępowania wyjaśniającego nie dopatrzył się w mającej miejsce w 1997 r. działalności Burmistrza i podległych mu pracowników nieprawidłowości. Ze zgłoszenia wymeldowania z pobytu stałego wynika, iż było ono wypełnione w dniu [...] marca 1997r., natomiast przez urzędnika zostało przyjęte w dniu [...] kwietnia 1997 r. Oznacza to, że pomiędzy wypełnieniem zgłoszenia a jego przyjęciem upłynęło zaledwie kilka dni, a nie jak podniósł skarżący, ponad rok. Z uwagi na upływ ponad 16 lat od zgłoszenia wymeldowania z miejsca pobytu stałego nie było możliwe ustalenie, kto dokonał wpisu dotyczącego miejsca nowego pobytu stałego. Niewątpliwie jest ono wpisane innym charakterem pisma, jednakże wpisanie nowego miejsca pobytu nie oznacza, że skarżący został w nim zameldowany, jak również nie ma wpływu na dokonanie wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Zdaniem Wojewody z pism skarżącego nie wynika, aby kwestionował on opuszczenie lokalu w [...], a jedynie fakt wpisania innym charakterem pisma nowego miejsca pobytu w [...]. Tym samym skarżący potwierdził, iż spełnione zostały wymagania niezbędne do dokonania wymeldowania z dotychczasowego miejsca stałego pobytu. Ponadto jak zauważył Wojewoda nie ulega wątpliwości, czego skarżący również nie kwestionuje, iż pod zgłoszeniem wymeldowania widnieje jego własnoręczny podpis. Dodatkowo Wojewoda wyjaśnił, iż zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, ma na celu potwierdzenie faktu pobytu danej osoby w lokalu, a także przytoczył i omówił przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczące zameldowania.

W dniu 2 sierpnia 2013r. S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013r. znak: [...], kwestionując jego zasadność i zgodność z prawem. Skarżący ponowił zarzuty podniesione we wcześniejszych pismach skierowanych do Wojewody dotyczące kwestii jego wymeldowania w sposób naruszający prawo. Skarżacy podniósł również m.in., iż podpis na druku wymeldowania złożył, zanim inna osoba dokonała na nim skreślenia i wpisania innego miejsca pobytu. Tym samym zgłoszenie wymeldowania zostało sfałszowane, Urząd Miasta nie powinien był temu dokumentowi nadać biegu, ale dokument przyjęto i w ten sposób pozbyto się skarżącego z dotychczasowego miejsca zameldowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Organ zwrócił też uwagę, że w sprawie nie wydał żadnej decyzji administracyjnej.

W wyniku rozpoznania złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 30 września 2013 r., sygn. akt II SA/Go 732/13 odrzucił skargę S.G.. Sąd stwierdził, iż będące przedmiotem skargi pismo informujące o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie przewidzianym w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi określonego w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) aktu prawnego podlegającego kognicji sądów administracyjnych. Sąd wskazał, że w postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzja czy postanowienie aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Postanowienie stało się prawomocne z dniem 14 listopada 2013 r. w związku z czym tutejszy Sąd przesłał organowi odpis prawomocnego postanowienia wraz z uzasadnieniem jednocześnie zwracając organowi akta administracyjne sprawy, obejmujące zarówno zaskarżone pismo Wojewody, jak i poprzedzającą je skargę z dnia [...] maja 2013 r. (k. 84). Następnie, na skutek złożonego przez ustanowionego dla skarżącego z urzędu adwokata (na podstawie postanowienia Referendarza Sądowego z dnia 6 listopada 2013 r.), postanowieniem z dnia 21 marca 2014 r., tutejszy Sąd przywrócił skarżącemu termin do wniesienia skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej od postanowienia z dnia 30 września 2013 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił mu naruszenie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., polegające na odrzuceniu skargi na rozstrzygnięcie Wojewody, podczas gdy zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach innych niż decyzje czy postanowienia, dotyczących aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt II OZ 143/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż brak było podstaw do stwierdzenia, że złożona przez S.G. skarga dotyczy sprawy nie należącej do właściwości sądu administracyjnego, zauważając, iż sąd pierwszej instancji wydał zaskarżone postanowienie nie dysponując aktami administracyjnymi sprawy, w szczególności wszczynającym przedmiotowe postępowanie administracyjne pismem skarżącego z dnia [...] maja 2013r. skierowanym do Wojewody oraz zaskarżonym do Sądu pismem Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...]. Zdaniem NSA Sąd I instancji nie mógł ustalić o co dokładnie wnosił skarżący, jak i stwierdzić, czy w sprawie wydane zostało przez organ jakiekolwiek orzeczenie, a jeżeli tak to jakie dokładnie orzeczenie lub czynność organu zostały zaskarżone.

Mając na uwadze wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego tutejszy Sąd wystąpił do Wojewody o ponowne nadesłanie akt administracyjnych do sprawy, wcześniej zwróconych organowi w dniu 23 grudnia 2013 r. wraz z odpisem prawomocnego postanowienia (k. 84 i 85). Pomimo zatem zawartego w uzasadnieniu postanowienia stwierdzenia NSA o braku w sprawie akt sprawy, stwierdzić należy, iż Sąd w chwili orzekania postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. dysponował aktami administracyjnymi sprawy, w tym zarówno zaskarżonym pismem organu z dnia [...] lipca 2013 r., jak i poprzedzająca go skargą z dnia [...] maja 2013 r. Za powyższym przemawia dodatkowo fakt, iż w stanie faktycznym objętym postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. Sąd odwołał się szczegółowo do treści zarówno skargi S.G. z dnia [...] maja 2013 r., jak i odpowiedzi organu na tę skargę (pismo z dnia [...] lipca 2013 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę miał na uwadze fakt, iż uprzednio w sprawie orzekał Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 września 2013 r. o odrzuceniu skargi. Zgodnie z treścią art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wskazać należy jednak, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie Sąd nie został przez NSA związany żadną oceną prawną, gdyż jak wynika z treści postanowienia z dnia 27 maja 2014 r. NSA jedynie ograniczył się do stwierdzenia braku akt administracyjnych w sprawie, zobowiązując jednocześnie Sąd I instancji do wezwania organu do nadesłania akt administracyjnych sprawy. Tym samym NSA nie dokonał oceny merytorycznej sprawy i nie zawarł w postanowieniu żadnej oceny prawnej. Zawarte w postanowieniu NSA wskazania zostały przez tutejszy Sąd wykonane.

Zasadnicze znaczenie przy ponownym rozpoznaniu sprawy miało ustalenie rodzaju zaskarżonego aktu prawnego i dokonanie przez Sąd oceny czy mieści się on w w/w katalogu aktów prawnych podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Analiza treści skargi oraz zawartych w aktach administracyjnych sprawy pozostałych pism skarżącego wskazuje, iż skierowana do Sądu skarga S.G. dotyczyła pisma Wojewody z dnia [...] lipca 2013r., będącego w istocie rozstrzygnięciem organu co do skargi wniesionej przez skarżącego w trybie przepisów działu VIII kpa, czyli trybie skargowym, na działalność Burmistrza w kwestii dotyczącej sposobu załatwienia jego sprawy związanej z wymeldowaniem z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...].

Sad stwierdził, iż przedmiotowa skarga podlegała odrzuceniu. Przyczynę odrzucenia skargi stanowiło niedochowanie jednego z podstawowych warunków formalnych umożliwiających merytoryczne rozpoznanie skargi, a polegające na złożeniu skargi od aktu nie objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonym w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a.

W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne,

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjny, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej,

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego,

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 a.

Poza katalogiem w/w spraw zgodnie z treścią § 3 cyt. przepisu sądy administracyjne orzekają jedynie w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, stosując przy tym środki określone w tych przepisach.

Będące przedmiotem zaskarżenia pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r. wydane zostało w toku postępowania skargowego. Postępowanie w sprawie skarg i wniosków znajduje uregulowanie w dziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej zwana kpa, przepisy art. 227 – 240 kpa). Podkreślić należy, iż w postępowaniu skargowym, nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, wobec czego nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Zgodnie z treścią art. 227 kpa przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, według art. 229 pkt 2 kpa organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności organów wykonawczych jednostek samorządu terytorialnego oraz kierowników powiatowych służb, inspekcji, straży i innych jednostek organizacyjnych w sprawach należących do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej - wojewoda lub organ wyższego stopnia (zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm., dalej zwana w skrócie uel, organy gminy wykonują zadania określone w ustawie o ewidencji ludności jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej).

W myśl art. 237 § 3 kpa o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 kpa. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (G. Łaszczyca, Cz. Marzysz, A. Matan, Kodeks postepowania administracyjnego t.II, Zakamycze 2005, s.544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji, a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz Warszawa 2006, s.29-30) Zawiadomienie z art. 238 § 1 kpa nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności.

W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, że tryb ,,ogólnoskargowy" (art. 221-240 kpa) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z

art. 227 kpa jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (wyrok NSA z dnia

1 grudnia 1998 r. IISA 1636/97, LEX nr 37138, postanowienie NSA z dnia 21 listopada 2000 r., III SAB 108/99, LEX nr 48017, postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 25 lipca 2005 r. I SA/Rz 117/05, opubl. OwSS 2006/1/26 LEX nr 165846). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999r r. III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001, nr 1, poz. 27, LEX nr 40203, wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11, postanowienie NSA z dnia 1 marca 2010 r., II OSK 478/09).

Stąd w świetle przytoczonych okoliczności należało uznać, że będące przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie pismo Wojewody z dnia [...] lipca 2013 r., będące rozpatrzeniem skargi na Burmistrza w trybie art. 237 kpa, nie jest objęte kognicją sądów administracyjnych, wobec czego w myśl art. art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu.

Dodać należy, iż odrzucenie skargi, bez względu na podstawę prawną oznacza, iż sąd nie dokonuje merytorycznej oceny zasadności skargi, a jedynie ogranicza się do zbadania dopuszczalności jej wniesienia i oceny jej wymogów formalnych.

Na marginesie Sąd informuje, iż w odniesieniu do złożonego przez skarżącego do organu - Wojewody w piśmie z dnia [...] maja 2013 r. wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej wymeldowania go, wydane zostało przez tutejszy Sąd w tej samej dacie postanowienie sygnalizujące w stosunku do organu – Wojewody. W postanowieniu tym Sąd poinformował organ o istotnym naruszeniu prawa w zakresie przekazania w/w wniosku organowi właściwemu do jego rozpoznania. Postanowienie to ma na celu zobligowanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego i rozpoznania wniosku skarżącego o anulowanie czynności materialno-technicznej w postaci wymeldowania.