Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 424/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy /spr./ Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant sekr. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi H.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; o d d a l a s k a r g ę /-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) wstrzymał inwestorom – G. K. i H. K. prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie budynku garażu zlokalizowanego w P. przy ul. [...] – działka nr [...] (punkt I postanowienia) oraz nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia – w terminie 90 dni od doręczenia postanowienia:

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego garażu,

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

- zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu

W uzasadnieniu wskazano, że garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę, budowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Odpis postanowienia doręczono G. K. i H. K. w dniu [...] r.

Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał G. K. i H. K. rozbiórkę przedmiotowego budynku garażu. Wskazał przy tym, że do dnia [...] r. inwestorzy nie wykonali nałożonych na nich obowiązków.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył H. K., który wniósł o jej uchylenie. Wskazał przy tym, że budowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, stan prawny nieruchomości został uregulowany postanowieniem Sądu Rejonowego w Poznaniu z dnia 29 grudnia 2005 r., na mocy którego dokonano zniesienia współwłasności nieruchomości w ten sposób, że na wyłączną własność G. i H. K. przyznano działkę gruntu o powierzchni 300 m², na której znajduje się garaż. Odwołujący nie otrzymał zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości Ina podstawie art. 48ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. prawo budowlane nakazał inwestorom G. i H. K. wykonać rozbiórkę garażu o wymiarach 4,05 m x 8,10 m zlokalizowanego w P. przy ul. [...] (działka [...]). W uzasadnieniu podkreślono, iż w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek dokumentów, do przedłożenia których inwestor został zobowiązany postanowieniem z dnia [...] r. Nie ma możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego, jak również samowoli budowlanej wzniesionej na terenie, w stosunku do którego brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak takiego planu nie może być podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego.

Dalej wskazano, że brak dokładnego określenia przedmiotu rozbiórki w decyzji organu pierwszej instancji spowodował, że organ odwoławczy dokładnie sprecyzował o jaki obiekt budowlany ma podlegać rozbiórce.

Skargę na powyższą decyzję złożył H. K., który wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie

- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego przez uznanie, iż brak jest doprowadzenia przedmiotowego obiektu do pełnej zgodności z przepisami Prawa budowlanego oraz przez niezasadne przyjęcie, iż niezawiniony przez inwestora brak zaświadczenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkuje negatywną konsekwencją dla inwestora w postaci niemożności zalegalizowania samowoli budowlanej w sytuacji, gdy obiekt spełnia wymogi ustawowe, nie utrudnia korzystania z nieruchomości sąsiednich, a nadto jest zgodny z założeniami poprzednio obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego

- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego poprzez nakazanie rozbiórki obiektu budowlanego w sytuacji, gdy zadośćuczynienie obowiązkom nałożonym przez organ w wyznaczonym terminie w toku postępowania legalizacji samowoli budowlanej było obiektywnie niemożliwe

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, iż brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania, w sytuacji, gdy zakłada się, iż jest on nieodzowny dla możliwości przeprowadzenia postępowania w przedmiocie legalizacji samowoli budowlanej.

W uzasadnieniu podkreślono, iż garaż spełnia wszelkie przesłanki, wymagane przepisami prawa dla obiektów tego rodzaju. Brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może ograniczać możliwości inwestycyjnych właściciela nieruchomości. Poza tym wymogiem obiekt spełnia wszelkie inne wymogi przewidziane na mocy obowiązujących przepisów. W związku z tym brak planu miejscowego winien stanowić przesłankę zawieszenia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Organy administracji przeprowadziły w niniejszej sprawie dostatecznie staranne postępowanie rozpoznawcze, materiał dowodowy został oceniony w sposób wystarczająco wnikliwy, a zaskarżona decyzja została przekonująco uzasadniona. Sąd upoważniony jest do stwierdzenia, iż w wyniku kontroli nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nadto nie dopatrzył się z urzędu w zaskarżonej decyzji niczego, co oznaczałoby naruszenie zasad bezstronności, konieczności rozpatrzenia całości dowodów i to bez naruszenia granic oceny swobodnej i niewątpliwej, a w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego. Decyzja zapadła zatem z poszanowaniem zasad przewidzianych w art. 7, 77 § 1 kpa i 107 § 1 k.p.a.

Stosownie do treści art. 48 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003 Nr 207, poz. 2016 ze zm.) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten można jednak zastosować dopiero wówczas, gdy w następstwie czynności właściwego organu administracji publicznej, o których mowa w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nie zaistnieją przesłanki uzasadniające zalegalizowanie obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę

W myśl art. 48 ust. 2, jeżeli budowa:

1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

Zgodnie z ust. 3 art. 48 Prawa budowlanego w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. (art. 48 ust. 4)

Zgodnie z art. 3 pkt 1 i art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane na ustawienie garażu wymagane było pozwolenie na budowę i tego obowiązku nie wyłączają przepisy art. 29 i 30 Prawa budowlanego. Należy podzielić ustalenie leżące u podstaw zaskarżonej decyzji administracyjnej w niniejszej sprawie, iż H. K. i G. K. postawili przedmiotowy obiekt bez uzyskania takiego pozwolenia.

Brak takiego pozwolenia powodował, że organy administracji – na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 – zobowiązane były do sprawdzenia możliwości zalegalizowania obiektu, a w przypadku niespełnienia wymaganych przesłanek określonych w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego – do nakazania jego rozbiórki.

Pierwszym i podstawowym warunkiem możliwości zalegalizowania samowolnie wybudowanego albo będącego w budowie obiektu lub jego części jest (art. 48 ust. 2) jego zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeśli obszar, na którym znajduje się obiekt objęto planem albo, w przypadku jego braku – ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Bezsporne jest, że do chwili wydania decyzji nie przedłożono istniejącego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (bowiem taki plan nie został uchwalony). Brak było także ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym niemożliwe było przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego i – zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego – należało nakazać rozbiórkę.

Podnoszona przez skarżącego kwestia, iż budynek spełnia wymóg z art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, to jest, nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, wobec kategorycznego brzmienia art. 48 Prawa budowlanego była przy tym bez znaczenia. Po pierwsze - jak wynika z akt administracyjnych – inwestorzy nie przedłożyli żadnych dokumentów – w tym oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego.

Po wtóre, o czym była mowa, legalizacja samowoli budowlanej warunkowana jest spełnieniem przesłanki zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo – w przypadku braku takiego planu – ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie – mimo wezwania – dokumenty z których wynikałaby taka zgodność nie zostały przedstawione.

Nie mogła mieć przy tym znaczenia dla treści rozstrzygnięcia okoliczność, że G. i H. K. z przyczyn od siebie niezależnych nie mogli przedstawić zaświadczenia o zgodności zabudowy z planem miejscowym. Skarżący nie kwestionował w istocie, iż teren na którym zrealizował obiekt nie był przeznaczony pod nową zabudowę a jedynie wyrażali oczekiwanie na uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania. Wskazywana przez skarżącego okoliczność możliwości uchwalenia takiego planu nie ma jednak wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w zakresie orzeczenia o przymusowej rozbiórce.

O konieczności rozbiórki decyduje konkretny przepis prawa, a nie uznanie organu budowlanego i to niezależnie od subiektywnego przekonania skarżącego o nieracjonalności decyzji rozbiórkowej, czy też możliwego uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego.

Kwestia ewentualnego zawieszenia postępowania do czasu uchwalenia planu miejscowego także nie mogła mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia. Organy administracji wydając decyzję opierały się na istniejącym stanie faktycznym oraz na obowiązujących przepisach prawnych. W sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 97 § 1 k.p.a., w szczególności rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji nie było zależne od uprzedniego zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Organy dysponowały dostatecznym materiałem dowodowym do ustalenia stanu faktycznego. Przewidywana możliwość uchwalenia planu miejscowego nie stanowi przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę (niezależnie od tego, w jakim stadium opracowania znajduje się nowy plan). Uchwalenie bowiem nowego planu zagospodarowania przestrzennego nie rozstrzyga zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu. Z uchwaleniem planu zagospodarowania przestrzennego wiąże się zmiana stanu prawnego w zakresie dotyczącym prawa miejscowego, zagadnieniem wstępnym zaś jest rozstrzygnięcie o charakterze prejudycjalnym, wydane w konkretnej sprawie przez inny organ administracji lub sąd (por. wyrok NSA z 24 września 1987 r., IV SA 502/87, ONSA 1988/1/10). Marginalnie zauważyć należy, iż konieczność zawieszenia postępowania przewiduje art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) jednak sytuacja taka dotyczy postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy a więc do czasu uchwalenia planu miejscowego. Kwestia ta pozostawała poza granicami niniejszego postępowania (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270) Sąd skargę oddalił.

/-/ B.Drzazga /-/ E.Brychcy /-/ St.Małek

MK