Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1828/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1; art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J.M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm, dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia Pana J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] kwietnia 2020 r., nr [...],w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, utrzymał ww. postanowienie organu wojewódzkiego w mocy.

Do wydania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej także "GINB" bądź "organem II instancji") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez ten organ.

Podaniem z [...] grudnia 2019 r., uzupełnionym pismem z [...] stycznia 2020 r., J. M.(zwany dalej także "wnioskodawcą" lub "skarżącym") wniósł o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], w sprawie udzielenia J. G. i M. O. pozwolenia na użytkowanie budynku przedszkola na działce nr [...] w miejscowości [...], gmina [...]. Wniosek ten J.M. złożył "w związku z wydaniem uzasadnienia do wyroku NSA sygn. akt II OSK 2552/17 z dnia 9 stycznia 2019 r., którego treść w anonimowej formie została opublikowana (...) dopiero pod koniec listopada 2019 r." Wnioskodawca stwierdził, że wyroku z uzasadnieniem nie otrzymał ani on, ani jego pełnomocnik.

Pismem z [...] marca 2020 r. [...]WINB wezwał wnioskodawcę do sprecyzowania żądania poprzez wskazanie daty, kiedy dokładnie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania oraz podania tych okoliczności.

W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z [...] marca 2020 r. skarżący stwierdził, że o okolicznościach tych dowiedział się z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2019 r., opublikowanego na początku grudnia 2019r. W jego ocenie wyrok stanowi o zaistnieniu przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję).

Postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r., nr [...], znak: [...],[...]WINB odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], uchylającą w całości własną decyzję z [...] listopada 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2008 r., nr [...], odmawiającą udzielenia J. G. i M. O. pozwolenia na użytkowanie budynku przedszkola na działce nr [...] w m. [...], gmina [...] i udzielającą inwestorom pozwolenia na użytkowanie ww. inwestycji pod warunkiem wykonania tarasów zewnętrznych oraz zadaszenia od strony elewacji frontowej - północnej oraz bocznej - wschodniej, w terminie do 31 sierpnia 2009 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wojewódzki wskazał, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony z niewątpliwym uchybieniem terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.

Na powyższe postanowienie organu wojewódzkiego J. M. złożył w ustawowym terminie zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Rozpatrując wniesione zażalenie, organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie wznowieniowe składa się w istocie z dwóch etapów. Pierwszym z nich jest tzw. etap wstępny (wyjaśniający), w trakcie którego organ bada wyłącznie kwestię formalnej dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną. Na tym etapie ocenie winno podlegać tylko to, czy zachowano termin do wniesienia żądania i czy wnoszący żądanie wskazał przesłankę wznowienia określoną przepisem art. 145 § 1 k.p.a. Dopiero po stwierdzeniu formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania, właściwy organ może merytorycznie badać przesłanki wznowieniowe określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a., a następnie wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a. W przeciwnym przypadku organ odmawia wznowienia postępowania, w oparciu o przepis art. 149 § 3 k.p.a.

Zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

GINB wskazał, że J. M. wnosząc o wznowienie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...]WINB z [...] kwietnia 2009 r., uchybił ww. jednomiesięcznemu terminowi do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania.

Skarżący twierdzi bowiem, że o wskazywanej przez siebie okoliczności (tj. uzasadnieniu wyroku NSA z 9 stycznia 2019 r.) dowiedział się w grudniu 2019 r. z internetowej bazy orzeczeń sądów administracyjnych, gdyż wyrok ten nie został doręczony ani jemu, ani jego pełnomocnikowi. Według GINB, twierdzenie to jednak nie odpowiada prawdzie, gdyż jak ustalono w sekretariacie WSA w Warszawie, skarżący był obecny osobiście i z pełnomocnikiem podczas ogłoszenia ww. wyroku przez NSA wraz z podaniem jego zasadniczych motywów (kopia protokołu rozprawy znajduje się w aktach sprawy). Z kolei pismo z 2 kwietnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2552/17, przekazujące ten wyrok wraz z uzasadnieniem zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 4 kwietnia 2019 r., co zostało potwierdzone na zwrotnym potwierdzeniu odbioru (kopia w aktach sprawy).

W ocenie GINB, należało zatem uznać, że skarżący dowiedział się o przedstawianych przez siebie tezach uzasadnienia tego wyroku najpóźniej w dniu 4 kwietnia 2019 r., czyli w dacie doręczenia tego wyroku z uzasadnieniem jego pełnomocnikowi. Tym samym ustawowy termin (z art. 148 § 1 k.p.a.) przewidziany dla złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyn wskazanych w podaniu skarżącego, upłynął z dniem 6 maja 2019 r - tj. z upływem miesiąca od daty dowiedzenia się o ww. okoliczności faktycznej. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie J.M. wniósł dopiero 28 grudnia 2019 r., a więc z niewątpliwym uchybieniem ustawowego terminu.

Jednocześnie organ II instancji zauważył, że powoływany przez skarżącego wyrok NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2552/17, nie mógłby stanowić nowego dowodu lub nowej okoliczności uzasadniającej wznowienie postępowania, tym bardziej gdy nie "istniał" w dniu wydania decyzji ostatecznej przez organ wojewódzki.

Z takim rozstrzygnięciem GINB nie zgodził się J.M., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuca:

- naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, ti.:

art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75, art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ I instancji prawidłowo oraz wyczerpująco przeprowadził postępowanie dowodowe i niedokonanie przez organ II instancji faktycznej oceny koherentności prowadzonego postępowania dowodowego, w tym niezebrania w sprawie dowodów ograniczając się wyłącznie do oceny uprzednio zebranego, niewyczerpującego materiału dowodowego, jak również dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób tendencyjny i wybiórczy oraz niewyprowadzenie z niego oczywistych wniosków,

2. art. 6, art. 7 oraz art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania w sposób opieszały oraz niebudzący zaufania do organów administracji publicznej, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji dopiero po przeszło 36 miesiącach (3 latach) od zgłoszenia przez skarżącego uciążliwości inwestycji zrealizowanej na działce nr ew. [...] Wójtowi Gminy,

3. art. 80 k.p.a. w zw. art. 126 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a., poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego uzasadnienia w przedmiocie postępowania dowodowego i niewskazanie wszystkich faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym w szczególności pominięcie dowodów dostarczonych do Wójta [...], Starosty [...], [...]WINB i GINB o nadal trwających faktach przekraczania dopuszczalnych norm hałasu emitowanego z nieruchomości nr. ew. [...] obręb [...], dopuszczonej do użytkowania,

4. art. 28 k.p.a., poprzez wybiórcze zawiadamianie stron o prowadzonym postępowaniu.

5. art. 79 k.p.a., poprzez nie dochowanie kodeksowych terminów zawiadomień stron o przebiegu prowadzonych postępowań.

6. art. 85 § 2 k.p.a., poprzez niedopuszczenie stron do uczestnictwa w przeglądaniu zgromadzonych akt przez GINB przed wydaniem skarżonego postanowienia bez racjonalnego uzasadnienia, a tym samym nieumożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu co naruszyło w sposób rażący prawo do obrony interesów,

7. art. 145-152 k.p.a., poprzez uchylenie się przez GINB oraz [...]WINB od obowiązku wznowienia postępowania, w związku ze stwierdzonymi okolicznościami uzasadniającymi podjęcie takich działań, również z urzędu, gdy stwierdzone przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu, nie były znane organowi, który udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku, a które skutkowałyby odmową wydania pozwolenia na budowę,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, wobec udowodnionych przesłanek zabraniających emisji hałasu w niej opisanych,

2. art. 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy [...] (Uchwała Rady Gminy nr [...]) zabraniającego negatywnego odziaływania w postaci hałasu przekraczającego obowiązujące normy dla terenów mieszkaniowych a emitowanego z działki nr. Ew [...] w [...], zabudowanej przedszkolem niepublicznym "[...] przeznaczonego do obsługi 140 dzieci.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonego rozstrzygnięcia lub zmianę i stwierdzenie nieważności skarżonego postanowienia GINB, jak również poprzedzającego postanowienia [...]WINB w całości, w celu rozpatrzenia merytorycznego wniosku o wznowienie postępowania i unieważnienie pozwolenia na użytkowanie uciążliwego obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu skargi jej autor podnosi przede wszystkim, że zaskarżone postanowienia naruszają prawo, ponieważ w postępowaniu organów nadzoru budowlanego ([...]WINB i GINB) jak i Starosty Powiatowego w [...] skrzętnie omijano meritum skargi (przekroczenia dopuszczalnego hałasu) jakim jest uciążliwe oddziaływanie wspomnianego obiektu, a skupiano się na prowadzeniu jedynie czynności w kierunku rzekomego przekroczenia terminu 30 dni od czasu "dowiedzenia się" na złożenie skuteczne skargi.

Skarżący wskazuje, że uzasadnienie wyroku NSA sygn. akt II OSK 2552/17 z 9 stycznia 2019 r. nie dotarło do kancelarii prawnej reprezentującego go pełnomocnika, a powoływane przez organy zwrotne potwierdzenie odbioru zawiera jedynie nieczytelną parafkę osoby, która nie była uprawniona do odbioru korespondencji sądowej.

Skarżący podnosi, że dopiero nocą w dniu 3 grudnia 2019 r., otworzył stronę internetową z wyrokami NSA i odnalazł tam zanonimizowaną wersję pisemnego uzasadnienia oczekiwanego wyroku. Zaraz po tym - pismem z 28 grudnia 2019 r. wniósł o zainicjowanie wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie.

J. M. nie zgadza się również ze stwierdzeniami organów, że uczestnicząc osobiście w rozprawie przed NSA w dniu 9 stycznia 2019 r. słyszał zarówno on, jak i jego pełnomocnik decyzję Sądu. Trzymając się obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady pisemności i uczestnicząc w wielu rozprawach sądowo-administracyjnych w związku z rażąco naruszającą obowiązujące prawo inwestycją, będącą przedmiotem niniejszej sprawy, spotykał istotne różnice między sentencjami głoszonymi słownie, a tymi które znajdowały się później w pisemnych uzasadnieniach.

Ponadto skarżący podnosi, że organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w żaden sposób nie wykazał podstaw dowodowych na jakich oparł wydane rozstrzygnięcie. W szczególności w żadnym miejscu nie odniósł się do kluczowej dla sprawy dokumentacji wykazującej przekroczenie dopuszczalnych wskaźników hałasu na działce nr ew. [...], na której zrealizowana została inwestycja zatwierdzona decyzją organu powiatowego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu o wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Na samym wstępie wypada także wyjaśnić, że sprawa została rozpatrzona w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym do rozpoznania w trybie uproszczonym może być skierowana sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie [...]WINB nie naruszają prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W postępowaniu administracyjnym wyróżnia się trzy zasadnicze tryby postępowania nadzwyczajnego: postępowanie w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 i nast. k.p.a.), postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 i nast. k.p.a.) oraz postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej (art. 154, 155 i 161 k.p.a.). Przedmiotem administracyjnego postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu zwykłym. Weryfikacja rozstrzygnięć na drodze administracyjnej oraz na drodze postępowania przed sądami administracyjnymi oparta jest na zasadzie konkurencyjności, bo od podmiotów legitymowanych do wniesienia skargi zależy wybór drogi weryfikacji. Mimo dopuszczenia tej konkurencji, ustawodawca przyznaje pierwszeństwo drodze administracyjnej.

Wśród nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego jedynie wznowienie postępowania i stwierdzenie nieważności są instytucjami, w ramach których uruchamiana jest kontrola w celu eliminacji rozstrzygnięć obarczonych kwalifikowanymi wadami proceduralnymi i materialnymi. Właśnie ta kontrola, dokonywana w trybach nadzwyczajnych, stanowi tę graniczną płaszczyznę, która styka się z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Sąd dokonując kontroli zaskarżonych aktów, z urzędu bada występowanie okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 k.p.a. oraz poprawność procesową w oparciu o art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. Zamknięty katalog wad procesowych i materialnych stanowi dla sądu punkt odniesienia w sprawowanej przezeń kontroli. Takie unormowanie nie umniejsza znaczenia trybów nadzwyczajnych postępowania administracyjnego. Dzięki rozwiązaniom ustawowym, konkurencja istniejąca między tymi instytucjami a postępowaniem przed sądem administracyjnym nie doprowadza do sytuacji, w której postępowanie kontrolne będzie się toczyło dwutorowo - przed organem administracji publicznej i przed sądem. Artykuł 56 p.p.s.a. nie wyłącza drogi sądowej. Ostateczne rozstrzygnięcia w trybach nadzwyczajnych mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, a on dokonuje wówczas kontroli całości postępowania. Niepomyślny przebieg postępowania administracyjnego jest podstawą do podjęcia zawieszonego postępowania sądowego.

Katalog przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, wynikający z art. 145 § 1 k.p.a. oraz art. 145a § 1 k.p.a. i art. 145b § 1 k.p.a., jest w zasadzie zamknięty (por. wyrok NSA z dnia 11 września 1998 r., sygn. akt II SA 966/98, LEX 41299), aczkolwiek – mimo braku wyraźnego odesłania – trzeba się liczyć z możliwością jego modyfikacji przepisami szczególnymi rangi ustawowej w odniesieniu do określonej kategorii spraw.

Większość przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego można zakwalifikować jako uchybienia procesowe uznane przez ustawodawcę za poważne i uzasadniające powtórzenie czynności jurysdykcyjnych w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Ale niektóre z nich wymykają się spod takiej kwalifikacji i mogą być postrzegane jako naruszenie prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.) albo jako okoliczności w pewnym sensie zewnętrzne, niezależne od organu administracji (art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.). W każdym przypadku chodzi jednak o to, że konkretyzacja normy materialnej przebiegała, obiektywnie rzecz ujmując, nieprawidłowo i jej efekt jest, a przynajmniej może być wadliwy i wymaga weryfikacji. W ramach ogólnej charakterystyki przyczyn wznowienia postępowania w doktrynie zwraca się także uwagę na możliwość ich sprowadzenia do braku obiektywności organu administracji i braku dostatecznych informacji w sprawie (zob. C. Martysz [w:] G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan, Kodeks..., t. 2, s. 273 i powołana tam literatura). Wyliczone enumeratywnie podstawy wznowienia postępowania klasyfikowane są jako ciężkie, kwalifikowane naruszenia przepisów postępowania, a to z tego względu, że otwierają zastrzeżenia co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Nie ma przy tym znaczenia, czy stanowi to naruszenie przepisów prawa procesowego przez organ administracji publicznej, czy też z uwagi na obowiązujące przepisy prawa procesowego, w tym szczególnie zasadę prawdy obiektywnej, ustalony stan faktyczny sprawy, będący podstawą faktyczną rozstrzygnięcia decyzją ostateczną.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie, podanie o wznowienie postępowania administracyjnego wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in. czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 k.p.a. Złożenie podania w terminie jest jedną z okoliczności dopuszczalności wznowienia postępowania. Kwestia ta badana jest przez organ z urzędu. Niedopełnienie obowiązku zachowania terminu skutkuje odmową wznowienia postępowania (vide: wyroki NSA: z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 1677/15; z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt II OSK 550/15; opubl. Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach - CBOSA). Uznaje się wręcz, że przystąpienie do rozpoznania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustawowego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. przewidującego, że tylko wniosek złożony w terminie należy uznać za dopuszczalny (vide wyroki: WSA w Poznaniu z 12 kwietnia 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 1095/16; WSA w Opolu z dnia 30 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 54/17; opubl. CBOSA).

Zgodnie z treścią art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe znaczenie ma zatem kwestia wykazania przez skarżącego dochowania ustawowego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym względzie wymaga podkreślenia, że ciężar dowodu dochowania terminu spoczywa na stronie (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2445/15; z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2101/14; opubl. CBOSA).

Jak wynika z treści wniosku z dnia 28 grudnia 2019 r. oraz kolejnych pism z 31 stycznia 2020 r. i 23 marca 2020 r. (w aktach sprawy), jako podstawę żądania wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...]WINB z [...] kwietnia 2009r., nr [...], skarżący wskazuje ujawnienie rzekomo nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i dowodów, nieznanych organowi, który wydał ostateczną decyzję (przesłanka z art. 145 pkt 5 k.p.a.). Okoliczności tę mają stanowić ustalenia zamieszczone w "materiale dowodowym będącym w posiadaniu organu ukazującym w sposób rażący niezgodność zrealizowanej inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i ustawy prawo ochrony środowiska poprzez uciążliwe emitowanie hałasu ponad dopuszczalne normy", a który to materiał nie mógł być wzięty pod uwagę przez NSA z uwagi na związanie podstawami skargi kasacyjnej. W powoływanym przez skarżącego wyroku z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2552/17, NSA rzeczywiście wskazał, że nie można skutecznie podważyć oceny dokonanej przez Sąd I instancji, gdyż zarzuty skargi "nie zostały skierowane przeciwko materiałowi dowodowemu, który stanowił dokument GUNB z dnia [...] czerwca 2014 r. "Podsumowanie wyników kontroli z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego"." Według skarżącego, o istnieniu tego rodzaju "nowych" okoliczności i dowodów dowiedział się on po zapoznaniu z treścią uzasadnienia ww. wyroku NSA, czego dokonał dopiero w dniu 3 grudnia 2019 r.

Należy wobec tego zauważyć, że powołany wyżej dokument w postaci "Podsumowania wyników kontroli z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego" z dnia [...]czerwca 2014 r. oraz wynikające z niego ustalenia były przedmiotem analizy dokonanej już w decyzji GINB z [...] maja 2016 r., znak: [...], w kwestii odmowy stwierdzenia nieważności decyzji [...]WINB z [...] kwietnia 2009r., nr [...]. Uwagę na to zwrócił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 9 czerwca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1577/16 (zob. str. 23 i 24), cytując za organem II instancji, że "Dokument GUNB z [...].06.2014 r., znak: [...]- "Podsumowanie wyników kontroli z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego" (liczący 30 stron), nie pozwala ustaleniom [...] WINB, w oparciu o które wydano decyzję Nr [...]z dnia [...].04.2009 r., zarzucić rażącego naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa."

Tym samym, treść i ustalenia wynikające z powołanej dokumentacji musiały być już wówczas znane przynajmniej pełnomocnikowi skarżącego, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie. W tej sytuacji twierdzenie, że o rzeczonych przesłankach wznowienia postępowania skarżący dowiedział się z uzasadnienia wyroku Sądu II instancji, należy uznać za całkowicie nieuprawnione.

Skarżący jest ponadto w błędzie przyjmując, że o ujawnieniu tego rodzaju nowych i istotnych dla sprawy okoliczności może świadczyć samo tylko wskazanie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2552/17, na brak możliwości skutecznego podważenia oceny dokonanej przez Sąd I instancji, z uwagi na to, że zarzuty skargi kasacyjnej "nie zostały skierowane przeciwko materiałowi dowodowemu, który stanowił dokument GUNB z dnia [...] czerwca 2014 r. "Podsumowanie wyników kontroli z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego". Powyższe oznacza bowiem jedynie, że ocena przedmiotowego materiału dowodowego nie mogła być dokonywana przez Sąd II instancji. Stanowisko NSA nie oznacza natomiast, że okoliczności wynikające z tego materiału dowodowego są nowe i mają istotne znaczenie dla sprawy, a w konsekwencji by uzasadnienie wyroku NSA świadczyło o wystąpieniu podstawy do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Poza tym, dokonując oceny zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postepowania w przedmiotowej sprawie, w kontekście wskazywanych przez niego przesłanek, na których opiera on swoje żądanie, nie można pominąć faktu, że powoływane przez wnioskodawcę "Sprawozdanie z pomiaru hałasu" na działce objętej inwestycją, wskazujące na przekroczenie dopuszczalnych norm, zostało sporządzone na jego zlecenie w dniu [...] października 2017 r. Okoliczności wynikające z powyższego opracowania były zatem znane skarżącemu już wiele lat temu.

W świetle ustaleń poczynionych przez organ II instancji, Sąd podziela jednocześnie stanowisko organów, że nawet gdyby uznać, iż o ujawnieniu ww. przesłanek do wznowienia postępowania skarżący dowiedział się dopiero z uzasadnienia wyroku NSA z 9 stycznia 2019 r., to brak jest podstaw aby przyjąć, że wniosek w tym zakresie został przez niego złożony z zachowaniem ustawowego terminu.

Przede wszystkim jak trafnie wskazuje GINB, ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji zawierającej uzasadnienie wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2552/17, wynika jednoznacznie, że ww. przesyłka została doręczona na adres kancelarii profesjonalnego pełnomocnika skarżącego. Wbrew zarzutom skargi, na zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje data odbioru ("04.04.19") i czytelny podpis osoby, które odebrała przesyłkę. Skarżący nie wykazał natomiast, ażeby jego pełnomocnik kiedykolwiek kwestionował prawidłowość sposobu doręczenia ww. wyroku NSA.

Rację ma przy tym organ II instancji podnosząc, że w orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie przyjmuje się, że strona o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania dowiaduje się w tym samym dniu, w którym wiedzę o niej powziął ustanowiony w sprawie pełnomocnik (por. wyroki NSA z dnia 22 listopada 2018 r., sygn. akt II OSK 219/18; z dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt II OSK 1333/18; dostępne na CBOSA). Słusznie uznały zatem organy, że skarżący dowiedział się o treści uzasadnienia wyroku NSA najpóźniej w dniu 4 kwietnia 2019r., kiedy to korespondencja zawierająca to rozstrzygnięcie została doręczona jego pełnomocnikowi.

W sytuacji, gdy skarżący złożył podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją [...]WINB z [...] kwietnia 2009 r., nr [...], dopiero w dniu [...] grudnia 2019 r., prawidłowo organy administracji stwierdziły, że skarżący uchybił terminowi wskazanemu w art. 148 § 1 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania w sprawie.

W tym stanie rzeczy, nie może odnieść zamierzonego skutku także ta część argumentacji skargi, w której podnoszone są zarzuty "uchylenia się przez organy od obowiązku wznowienia postępowania, w związku ze stwierdzonymi okolicznościami uzasadniającymi podjęcie takich działań, również z urzędu". Sąd zobowiązany jest w tym względzie podkreślić, że kontroli w niniejszej sprawie poddane zostały orzeczenia organów odmawiające wszczęcia postępowania nadzwyczajnego na wniosek skarżącego z uwagi na niedochowanie wymogów formalnych do złożenia takiego podania (niezachowanie ustawowego terminu jego wniesienia). Uznając, że skarżący nie wykazał dochowania terminu do zainicjowania tego rodzaju postępowania, tutejszy Sąd doszedł do przekonania, że rozstrzygnięcia organów nie mogły być inne. Poza kontrolą Sądu w rozpoznawanej sprawie pozostaje natomiast kwestia zasadności ewentualnego wszczęcia przez te organy, postępowania w sprawie nieprawidłowości podnoszonych przez skarżącego z urzędu. W przypadku gdy norma prawa materialnego pozwala organowi na działanie z urzędu, wówczas podanie osoby zainteresowanej może stanowić dla organu jedynie źródło informacji co do możliwości podjęcia postępowania administracyjnego z urzędu. Nie jest jednak możliwe domaganie się od organu prowadzenia postępowania z urzędu, gdy organ sam nie dostrzega ku temu przesłanek (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Ol 1161/16).

Zdaniem Sądu, GINB ocenił sprawę w sposób właściwy, wobec czego, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia, co zarzucono w skardze. Wobec ustalenia, że zachodzą przeszkody formalne wykluczające możliwość wznowienia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie rozpoznanej ostateczną decyzją [...]WINB, organy – wbrew argumentacji przedstawionej w skardze – nie były uprawnione do merytorycznego badania zarzutów strony dotyczących przebiegu procedury administracyjnej, która doprowadziła do wydania tej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku przedszkola na działce nr [...]w m. [...], gmina [...].

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.