Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2517/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko za nieprawidłowe
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a, art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. e
journal: Dz.U. 2010 nr 51 poz 307
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 1 pkt 1, art. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2009 nr 93 poz 768
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.
article: art. 7 ust.1
journal: Dz.U. 2006 nr 217 poz 1588
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 195, art. 210
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko za nieprawidłowe, 2) stwierdza, że interpretacja indywidualna wskazana w pkt 1 nie może być wykonana w części, w jakiej została uchylona, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz M. K. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. W dniu [...] lutego 2011 r. M. K. (dalej określany jako “Skarżący") złożył do Ministra Finansów wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawił stan faktyczny, z którego wynikało, że A. K. (żona Skarżącego) i jej ojciec M. D. byli współwłaścicielami w udziałach wynoszących po 1/2 każdy z nich w niezabudowanej nieruchomości. Oboje współwłaściciele nabyli swoje udziały na podstawie umowy darowizny sporządzonej w dniu [...] grudnia 1991 roku. Obszar nieruchomości wynosił 15 arów i 11 m². Żona Skarżącego wraz z M. D. byli jedynymi współwłaścicielami całej nieruchomości w częściach ułamkowych, brak było jakiekolwiek wydzielania działek, bądź porozumienia, odnośnie do tego, któremu ze współwłaścicieli jest przynależna określona część nieruchomości.

W dniu [...] grudnia 2005 roku doszło do zawarcia umowy darowizny pomiędzy M. D. oraz obdarowanymi, pozostającymi w związku małżeńskim tj: Skarżącym oraz A. K. Na podstawie umowy darowizny został przekazany przez M. D. z jego udziału, udział wynoszący 1/10 część ww. nieruchomości obojgu małżonkom na wspólność ustawową. W chwili dokonania darowizny wartość całej nieruchomości wynosiła 660.000 złotych, zaś wartość uczynionej darowizny 33.000 złotych. Obdarowani zapłacili również zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 roku ustawy o podatku od spadku i darowizn, podatek w wysokości 2 x 205,90 zł, bowiem dla celów podatkowych kwota darowizny została podzielona po połowie pomiędzy oboje małżonków tzn. podatek został zapłacony od kwot 2 x 16.500 złotych.

Następnie w tym samym dniu dokonano zniesienia bez spłat i dopłat pomiędzy M. D., Skarżącym oraz A. K. współwłasności ww. nieruchomości, w ten sposób, że A. K. nabyła na własność wydzieloną działkę gruntu oznaczoną numerem [...], o obszarze 755 m² do swojego majątku osobistego. Natomiast oboje małżonkowie otrzymali do majątku objętego wspólnością ustawową wydzieloną działkę [...] o obszarze 756 m². M. D. przestał tym samym być współwłaścicielem opisanej nieruchomości.

W dniu [...] czerwca 2010 roku A. K. oraz Skarżący zawarli umowę sprzedaży nieruchomości, na podstawie której za kwotę 1.200.000,00 zł została sprzedana cała nieruchomość o obszarze 756 m² oznaczona numerem [...] będąca do tej chwili w majątkowej wspólności ustawowej małżonków.

Z uwagi na okoliczność, iż zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych ustaw do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy wymienionej w art. 1, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006 r., stosuje się zasady określone w ustawie wymienionej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r., małżonkowie złożyli zgodnie z art. 28 ust. 2a z ostrożności stosowne oświadczenie, iż dochód ze sprzedanej działki zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Jednakże w ocenie strony Skarżącej brak jest obowiązku zapłaty podatku dochodowego, niezależnie od tego na jaki cel zostanie przekazana kwota wynikająca ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej działkę o nr ewid. [...]. Skarżący wskazał, iż udział w niezabudowanej nieruchomości w stosunku do udziału nabytego w drodze darowizny zwiększył się, albowiem w wyniku darowizny dokonanej przez teścia – M. K. uzyskał wraz z żoną A. K. na zasadach wspólności ustawowej udział w nieruchomoąści wynoszący 1/10 części z ½ całości nieruchomości (działki [...] o powierzchni 755 m² i [...] o powierzchni 756 m²), przysługującej Skarżacemu, zaś po zniesieniu współwłasności stał się współwłaścicielem – na zasadach współności małżeńskiej – działki [...].

W związku z powyższym Skarżący zadał pytanie:

- czy po stronie Skarżącego powstaje obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 roku, w przypadku sprzedaży działki [...] w przeciągu 5 lat od jej nabycia w trybie nieodpłatnego zniesienia współwłasności?

W opinii Skarżącego, termin "nabycie" w rozumieniu art. 10 pkt. 8 a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 roku, nie dotyczy jego sytuacji. Uzyskanie przez Skarżącego własności działki [...] nie powoduje powstania po stronie Skarżącego obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2006 roku w sytuacji jej zbycia w ciągu 5 lat od dnia nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości.

W ocenie Skarżącego ze względu na to iż, stał się współwłaścicielem nieruchomości na podstawie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności, termin "nabycie" w rozumieniu art. 10 pkt 8 a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 roku, nie znajduje wobec niego zastosowania i tym samym nie jest on obowiązany do zapłaty podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości [...], mimo dokonania sprzedaży przed upływem 5 lat od jej nabycia, które nastąpiło w wyniku nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

2. W interpretacji indywidualnej z dnia [...] maja 2011 r. Minister Finansów stanowisko Skarżącego uznał za prawidłowe w zakresie opodatkowania nieodpłatnego zniesienia współwłasności i nieprawidłowe w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W uzasadnieniu interpretacji organ podatkowy przytoczył treść art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a, lit. c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm. dalej ,,u.p.d.o.f.’’), a także art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. z 2009 r. Dz. U. Nr 93, poz. 768 dalej u.p.s.d.), wskazał również na kodeksową definicję współwłasności określonej w art. 195 Kodeksu cywilnego.

Mając powyższe na uwadze stwierdził, że zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia, wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość, która po dokonanym podziale przekracza udział jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał W związku z powyższym zniesienie współwłasności nieruchomości w sytuacji Skarżącego zaliczane będzie do kategorii nabycia, a ponieważ nastąpi nieodpłatnie to nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym lecz podatkiem od spadków i darowizn bowiem zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

Organ odnosząc się do kwestii zbycia działki [...] w przeciągu 5 lat od dnia nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości, stwierdził, że w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości istotne jest określenie daty jej nabycia, aby stwierdzić czy mamy do czynienia ze źródłem przychodu podlegającym opodatkowaniu.

Minister Finansów wyjaśnił, że w sprawie datą nabycia działki [...] jest 2005 r. bowiem zarówno transakcje darowizny jak i zniesienia współwłasności zostały dokonane w tym samym roku.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że odnosząc datę nabycia przedmiotowej nieruchomości do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a u.p.d.o.f. przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości będzie stanowił źródłoprzychodu podlegające opodatkowaniu.

Organ podatkowy wskazał ponadto, że ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217 poz. 1588 ze zm.) zmieniono m.in. zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)- c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.

Organ podkreślił, że Skarżący w złożonym wniosku wskazał, że wraz z żoną złożył z ostrożności procesowej oświadczenie, iż dochód ze sprzedaży działki zostanie przeznaczony na cele mieszkaniowe.

Wobec powyższego organ stwierdził, że przychód uzyskany ze zbycia działki nr [...] stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, chyba że zostanie wydatkowany na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust.1 pkt 32 lit. a) lub e) u.p.d.o.f.

3. Skarżący wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa przez zmianę interpretacji i uznanie jego stanowiska za prawidłowe.

4. W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

5. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył interpretację indywidualną w części stwierdzającej, iż stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku jest nieprawidłowe i wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej interpretacji Skarżący zarzucił naruszenie materialnego prawa podatkowego tj. art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie w interpretacji indywidualnej, iż termin nabycie w brzmieniu art. 10 ust. 1 pkt. 8 u.p.d.o.f. obowiązującym na dzień 31 grudnia 2006 r. znajduje zastosowanie do stanu faktycznego opisanego przez Skarżącego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej; tym samym Skarżący zobowiązany jest do zapłaty podatku dochodowego w przypadku zbycia przez niego i jego małżonkę wchodzącej do ich majątku wspólnego działki w przeciągu 5 lat od dnia nieodpłatnego zniesienia współwłasności, w wyniku którego działka ta weszła do majątku wspólnego Skarżącego oraz jego małżonki, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powołanego przepisu prowadzi do wniosku, iż nie doszło do "nabycia" w rozumieniu tego przepisu, co wyłącza obowiązek zapłaty przez Skarżącego podatku dochodowego w przypadku zbycia przez Skarżącego i jego małżonkę wchodzącej do ich majątku wspólnego działki w przeciągu 5 lat od dnia nieodpłatnego zniesienia współwłasności.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że istotą współwłasności w częściach ułamkowych jest, iż poszczególnym współwłaścicielom przysługuje określony ułamkowo udział we współwłasności nieruchomości, którym można swobodnie rozporządzać. Nieruchomość pozostająca we współwłasności jest niepodzielna i każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy, a nie wyłącznie do jej oznaczoną wielkością udziału części. Każdy ze współwłaścicieli uprawniony jest do współposiadania rzeczy wspólnej oraz korzystania z niej w takim zakresie, w jakim da się pogodzić ze współposiadaniem z tej rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli.

W przypadku dokonania podziału fizycznego nieruchomości wspólnej nie musi on odpowiadać wielkości udziałów, jakie pierwotnie przysługiwały poszczególnym współwłaścicielom tak jak to miało miejsce w stanie faktycznym będącym przedmiotem oceny organu podatkowego.

Skarżący wskazał, że w wyniku zniesienia współwłasności w dniu [...] grudnia 2005 roku doszło do przesunięcia z majątku osobistego A. K. do majątku wspólnego małżonków – A. K. i Skarżącego. Natomiast do majątku wspólnego małżonków nie weszła jakakolwiek wartość majątkowa z majątku M. D., bowiem z jego majątku doszło do przysporzenia jedynie w majątku osobistym A. K.

Charakter zniesienia współwłasności pomiędzy A. K., M. K. oraz M. D. nie daje organowi podatkowemu żadnych podstaw dla arbitralnego stwierdzenia, z którego majątku doszło do przysporzenia w majątku wspólnym A. K. oraz M. K. Istniejąca przed dokonaniem podziału współwłasność w częściach ułamkowych "idealnych" nie daje możliwości stwierdzenia, z którego konkretnie majątku (A. K. czy M. D.) doszło do przysporzenia w majątku wspólnym A. K. oraz Skarżącego, w wyniku czego wydzielono przynależną do tego majątku działkę [...].

W ocenie Skarżącego z chwilą dokonania zniesienia współwłasności nastąpił skutek równoznaczny z włączeniem wartości udziału wchodzącego do majątku osobistego A. K. do majątku wspólnego małżonków (tym samym wartość działki [...] zawierała się w wartości udziału obojga małżonków powiększonej o część wartości udziału należącego do A. K.). Skarżący dodał, że takie włączenie do majątku wspólnego małżonków nic jest "nabyciem" nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

Ponadto Skarżący podkreślił, że wspólność ustawowa wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną (art. 196 § 1 K.c.). Ten typ współwłasności charakteryzuje się tym, że: jest to współwłasność bezudziałowa; żaden z małżonków, w czasie jej trwania, nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego. Założenie, iż przy sprzedaży działki [...] do majątku wspólnego Skarżącego oraz A. K. wszedł przychód podlegający opodatkowaniu, będzie oznaczać, iż równym stopniu zostanie obciążony Skarżący oraz A. K. Takie przyjęcie jest krzywdzące dla A. K., zwłaszcza, iż w ocenie Skarżącego nie ma wątpliwości, co do braku powstania po jej stronie obowiązku podatkowego w zaistniałym stanie faktycznym.

W ocenie Skarżącego przysporzenie w majątku wspólnym małżonków zostało dokonane z udziału, który pozostawał w majątku osobistym A. K. dłużej niż 5 lat przed zbyciem działki [...]. Oznacza to, iż kwota uzyskana ze sprzedaży działki [...] w żadnej mierze nie może być postrzegana jak przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

7.1. Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 .) – określanej dalej jako "p.p.s.a.", w tym również interpretacji indywidualnych poddanych kontroli sądowej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4a) p.p.s.a. sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego, który miał zastosowanie w chwili orzekania w sprawie.

W myśl art. 146 tej ustawy sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności.

Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

7.2. Mając na względzie powołane kryteria skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy Skarżący jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od sprzedaży działki o nr ewid. [...] ( powstałej w wyniku zniesienia współwłasności i wydzieleniu jej z nieruchomości, której żona Skarżącego była współwłaścicielem posiadającym udział ½ części nieruchomości ) w przypadku dokonania sprzedaży przed upływem 5 lat od jej nabycia poprzez nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości.

Zdaniem strony skarżącej ze względu na to, że stał się współwłaścicielem nieruchomości na podstawie umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności termin ,,nabycie" w rozumieniu art. 10 pkt 8a) u.p.d.o.f. nie znajduje wobec niego zastosowania.

Natomiast w ocenie Ministra Finansów przychód uzyskany ze zbycia działki nr [...] stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, chyba że zostanie wydatkowany na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) ustawy.

W pierwszej kolejności podzielić należy stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji, iż skoro nabycie prawa nastąpiło przed 1 stycznia 2007r. to zastosowanie będą miały przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r. Wprost stanowi o tym art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588), zgodnie z którym do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do 31 grudnia 2006r. stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a" u.p.d.o.f źródłem przychodów jest odpłatne zbycie nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane - w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. "a-c" - przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. , a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nie podlega opodatkowaniu.

Z powyższego wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma ustalenie daty nabycia , przy czym termin "nabycie" oznacza każde przeniesienie na nabywcę własności rzeczy lub prawa w ramach umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności rzeczy oznaczonej co do tożsamości.

Jednym ze sposobów nabycia na własność nieruchomości lub prawa jest ich nabycie w drodze zniesienia współwłasności.

Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego. Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz.93 z późn. zm.) dalej ,,K.c." jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności.

Zgodnie z art. 195 K.c. współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielenie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), z którymi mogą swobodnie rozporządzać.

Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

Zgodnie z art. 210 i nast. K.c., każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać sie zniesienia współwłasności.

Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas jeżeli nabyte na własność mienie mieści się w ramach udziału, jaki przypadałby współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat.

Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Nie zmienia tego fakt, że zniesienie współwłasności dokonuje się bez spłat i dopłat. Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części nieruchomości nabytej w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności .

Wobec powyższego dla celów podatku dochodowego bieg terminu pięcioletniego dla części udziału w nieruchomości nabytego ponad udział we współwłasności należy liczyć od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie w drodze zniesienia współwłasności.

W związku z powyższym celem oceny w niniejszej sprawie czy w wyniku zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku po stronie Skarżącego ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności, istotne jest stwierdzenie czy doszło do przesunięcia udziału posiadanego w nieruchomości przez żonę Skarżącego w ramach majątku odrębnego do majątku wspólnego małżonków.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że żona Skarżącego była współwłaścicielem nieruchomości o powierzchni 15 arów i 11m² 1991r. ( na podstawie umowy darowizny ), z której została wydzielona działka nr [...], a jej udział wynosił ½,.

Ponadto w dniu [...] grudnia 2005 r. doszło do zawarcia umowy darowizny pomiędzy darczyńcą– współwłaścicielem nierchomości oraz obdarowanymi tj. Skarżącym oraz jego małżonką, w wyniku której został przekazany z udziału dotychczasowego współwłaściciela- darczyńcy udział wynoszący 1/10 części nieruchomości obojgu małżonkom.

Następnie w tym samym dniu dokonano zniesienia bez spłat i dopłat pomiędzy współwłaścicielem-darczyńcą, Skarżącym oraz jego małżonką współwłasności ww. nieruchomości, w ten sposób, że żona Skarżącego nabyła na własność wydzieloną działkę gruntu o nr [...] o pow. 755 m², natomiast małżonkowie otrzymali do majątku objętego wspólnością ustawową wydzielona działkę [...] o pow. 756 m².

Należy wskazać, że w skardze Skarżący wskazuje, iż w wyniku zniesienia współwłasności w dniu [...] grudnia 2005r. doszło do przesuniecia z majątku osobistego A. K. ( żony skarżącego ) z udziału ½ do majątku wspólnego małżonków. Natomiast do majątku wspólnego małżonków nie weszła jakakolwiek wartość majątkowa z majątku darczyńcy, bowiem z jego majątku doszło do przsporzenia jedynie w majątku osobistym A. K.

Ponadto Skarżący stwierdził w skardze, że wraz z dokonaniem zniesienia wspólwłasności nastapił skutek równoznaczny z włączeniem wartości udziału wchodzącego do majątku osobistego żony Skarżącego do majątku wspólnego małżonków. Tym samym wartość działki [...] zawierała się w wartości udziału obojga małżonków powiększonej o część wartości udziału należacego do A. K.

Jednakże we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej, w opisie stanu faktycznego brak jest informacji pozwalających na stwierdzenie czy żona Skarżącego dokonała przesunięcia posiadanego udziału w nieruchomości do majątku wspólnego małżonków, inaczej mówiąc czy wolą małżonków było rozszerzenie dotychczasowej wspólności majątkowej o posiadany przez żonę Skarżącego od 1991r. udział w nieruchomości, co uniemożliwia dokonania oceny jaki był udział Skarżącego w momencie zniesienia współwłasności nieruchomości.

W związku z powyższym w ocenie Sądu, Minister Finansów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie miał obowiązek zastosować instytucję z art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. i wezwać stronę o uzupełnienie stanu faktycznego poprzez wskazanie czy małżonkowie rozszerzyli wspólność majątkową małżeńską o posiadany od 1991r. przez A. K. udział w nieruchomości.

7.3. Ponadto należy wskazać, że wydając interpretację indywidualną Minister Finansów nie uwzględnił treści art. 21 ust.1 pkt 32 lit. d ( w brzmieniu obowiązującym przed 1 stycznia 2007 r. ) zgodnie, z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i prawa majątkowych określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit.a)-c), z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a w całości-jeżeli ich nabycie nastąpiło w drodze darowizny.

Jak wyżej wskazano Skarżący wraz z małżonką otrzymał w drodze darowizny udział wynoszący 1/10 w udziale wynoszącym ½ przysługującym M. D.

We wniosku o udzielnie interpretacji Skarżący wskazał ponadto, iż obdarowani zapłacili podatek od spadków i darowizn.

Zdaniem Sądu na gruncie prawa podatkowego nabycie udziału w nieruchomości w drodze darowizny nie można w przedstawionym stanie faktycznym rozumieć w sposób tożsamy z nieodpłatnym zniesieniem współwłasności. Ustawodawca bowiem w ustawie z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn, nowelizując art. 1 tejże ustawy od dnia 1 stycznia 2003r. wprowadził rozróżnienie na pojęcie "darowizny" oraz "nieodpłatnego zniesienia współwłasności" – por. art. 1 pkt 1 oraz pkt 4 tejże ustawy.

W związku z powyższym nieprawidłowe było stwierdzenie Ministra Finansów, że przychód uzyskany ze sprzedaży działki stanowi źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, chyba że zostanie wydatkowany na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) lub e) bez uwzględnienia zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości odpowiadajacej udziałowi nabytemu na podstwie umowy darowizny, zgodnie z treścią art. 21 ust.1 pkt 32 lit. d) u.p.d.o.f.

7.4. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. Sąd uchylił interpretację w części uznającej stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe.

Zakres, w jakim uchylona w części interpretacja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a., o kosztach postępowania sądowego orzeczono, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.