Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1356/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1-2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7-9, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 20 ust. 1, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1, par. 11 ust. 1 pkt 2, par. 44
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 8 ust. 6
journal: Dz.U. 1972 nr 27 poz 192
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2010 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [..] czerwca 2010 r. nr [...], znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez D. G. jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty P. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. odmawiającą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. P. w zakresie podziału działki nr [...] z obrębu [...] na podstawie wykazu zmian gruntowych wykonanego w ramach opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2009 r. pod nr [...].

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, iż wnioskiem z dnia [...] lutego 2009 r. D. G. zwróciła się do organu ewidencyjnego o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegającej na sprostowaniu oznaczeń całej nieruchomości KW Nr [...] i nieruchomości "[...]" poprzez ujawnienie działki nr [...] w celu jej odłączenia i założenia księgi wieczystej załączając wykaz zmian gruntowych nr [...].

W kolejnych pismach z dnia [...] i [...] grudnia 2009 r. wnioskodawczyni sprecyzowała swoje żądanie domagając się, aby w decyzji określono, iż działka nr [...] leży w obszarze KW Nr [...] i KW "[...]", ponieważ bez tego oznaczenia nie może być wykonany wyrys z mapy ewidencyjnej, potrzebny dla założenia księgi wieczystej. Załączyła do akt kopię postanowienia Sądu Rejonowego W. – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2007 r. oddalającego jej wniosek o odłączenie działki nr [...] z KW nr [...] i założenie dla niej nowej księgi wieczystej.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. - wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Starosta P. odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków m. P. w zakresie podziału działki nr [...] z obrębu [...] na podstawie wykazu zmian gruntowych wykonanego w ramach opracowania geodezyjnego i kartograficznego przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2009 r. pod nr [...]. Podniósł, że

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

działka nr [...] została nadana na współwłasność J. D. i D. G. decyzją nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] lipca 1985 r. i na jej podstawie osoby te posiadają tytuł prawny do ww. nieruchomości. Przedłożona dokumentacja geodezyjna z rozliczeniem działek hipotecznych nie może być uwzględniona przez organ ewidencyjny, nie stanowi ona podstawy do ujawnienia w operacie ewidencyjnym. Ewidencja służy odzwierciedleniu aktualnego stanu prawnego, a nie ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznych związanych z własnością gruntów.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. G. podniosła, iż wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów był wynikiem wykonania polecenia Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych, który w postanowieniu z dnia [...] maja 2007 r. wskazał, iż konieczne jest dokonanie opisanego sprostowania. Zaskarżona decyzja zamyka skarżącej drogę do wywiązania się z zaleceń Sądu, a co za tym idzie do założenia księgi wieczystej dla działki nr [...].

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, iż działka nr [...] o powierzchni [...]m2 położona przy ul. [...] w P. powstała w wyniku podziału dokonanego w trybie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 27, poz. 192) i na podstawie art. 8 ust. 6 tej ustawy została -decyzją nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] lipca 1985 r. -nadana na współwłasność J. D. i D. G.. Załączony do akt wydruk wypisu z rejestru gruntów potwierdza, że dane ewidencyjne dotyczące ww. działki zgodne są z wymienioną wyżej decyzją. Z akt sprawy, ani z przedłożonego opracowania nie wynika, aby po dacie wydania ww. decyzji zaszły jakieś zmiany w stanie prawnym lub faktycznym działki, zatem jej dane ewidencyjne należy uznać za aktualne.

Odnosząc się do argumentacji odwołania organ zauważył, iż nie jest prawdą, że przedłożony wykaz zmian gruntowych przedstawia aktualny stan prawny i faktyczny nieruchomości. Przykładem na to jest nie tylko działka nr [...] ale również działki o nr [...], [...] i [...], które według załączonych badań hipotecznych

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

uregulowane są w księgach wieczystych założonych w latach 1889 - 1999 na podstawie wniosków zawartych w sporządzonych aktach notarialnych, natomiast w wykazie zmian gruntowych po stronie "stan nowy" każda z nich wykazana została jako dwie działki o różnym stanie prawnym, wydzielone po granicach dawnych nieruchomości hipotecznych.

Końcowo organ odwoławczy zauważył, że ewidencja gruntów nie służy do wykazywania danych obrazujących historię stanów prawnych i faktycznych gruntów. Dane takie mogą być treścią mapy do celów prawnych, która łącznie z aktualnym wypisem i wyrysem z operatu ewidencyjnego dla działek położonych w granicach danych nieruchomości hipotecznych byłaby dokumentacją stanowiącą załącznik do wniosku wieczystoksięgowego. Zaznaczył, iż zgodnie z przepisami ustawy stanowiącej podstawę prawną decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] lipca 1985 r, obowiązek wykazania w księgach wieczystych nowego stanu prawnego ciążył na organie ds. gospodarki nieruchomościami.

W skardze na powyższą decyzję D. G. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty P. nr [...] z dnia [...] marca 2010 r, nadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U. z 2000 r, nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej powoływanej jako: "k.p.a."] oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.).

W motywach skargi wskazała, iż - jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] maja 2007 r. - konieczne jest sprostowanie oznaczenia całej nieruchomości poprzez ujawnienie działki nr [..], do czego należy przedstawić wyrys z mapy ewidencyjnej i wypis z rejestru gruntów ze stosowną klauzulą. Mając powyższe na względzie skarżąca zleciła uprawnionemu geodecie wykonanie operatu zmian gruntowych przedmiotowej nieruchomości, który został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] lutego 2009 r. pod nr [...]. Operat przedstawia aktualny stan prawny i faktyczny nieruchomości, zaś jego wprowadzenie pozwoliłoby skarżącej na złożenie stosownej dokumentacji do Sądu o założenie księgi wieczystej dla działki, której jest współwłaścicielką.

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

Skarżąca podkreśliła, iż celem jej wniosku jest jedynie dokonanie stosownych aktualizacji i ujednolicania danych zawartych w ewidencji gruntów z rzeczywistym stanem prawnym. Wskazała, iż w księgach wieczystych istnieje niezgodność pomiędzy stanami faktycznymi i prawnymi nieruchomości z tego względu, że opisy nieruchomości nie odzwierciedlają aktualnych danych z ewidencji gruntów i budynków, a dla niektórych nieruchomości, objętych starą księgą wieczystą, prowadzone są prawdopodobnie podwójne księgi wieczyste, wobec założenia nowych i braku skorygowania zapisów w starej księdze wieczystej. Skoro podstawą oznaczenia nieruchomości w księdze wieczystej są dane z ewidencji gruntów, to zgodność stanu prawnego i faktycznego można osiągnąć tylko poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów, zgodnie ze stanem rzeczywistym, a następnie poprzez odpowiednie wpisy w księgach wieczystych.

Skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja zamyka jej drogę do wywiązania się z zaleceń Sądu, a w konsekwencji do założenia dla działki nr [...] nowej księgi wieczystej. Organy administracyjne orzekające w sprawie zakwestionowały wniosek skarżącej, jednocześnie jednak nie wskazały właściwego trybu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo wskazał, iż w sprawie niniejszej zasadniczą kwestią jest aktualizacja i sprostowanie treści ksiąg wieczystych w związku z niedopełnieniem obowiązków w tym zakresie przez właścicieli nieruchomości oraz organy administracji. Dane wykazane w przedłożonym operacie geodezyjnym nie świadczą o potrzebie aktualizacji ewidencji gruntów, mogą być natomiast treścią mapy dla celów prawnych stanowiącej załącznik do wniosku wieczystoksięgowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), sprowadzają się do

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i granicami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem niezależnie od treści zarzutów zawartych w skardze Sąd bada, czy organy prawidłowo rozstrzygnęły sprawę w granicach żądania określonego przez stronę.

Rozpoznając sprawę we wskazanym zakresie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, a podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją było wprowadzenie zmian do ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działki nr [...] położonej przy ul. [...] w P..

Kwestię prowadzenia ewidencji regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz

klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli

zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych

technicznych;

lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W ewidencji gruntów wykazuje się także:

1) właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne

osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich

części;

2) miejsce zamieszkania lub siedzibę osób wymienionych w pkt 1;

3) informacje o wpisaniu do rejestru zabytków;

4) wartość nieruchomości.

5) Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

Możliwość wpisania danego prawa do ewidencji uzależniona została od potwierdzenia jego istnienia dokumentami, o których mowa w § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem prawa osób i jednostek organizacyjnych do nieruchomości uwidacznia się w ewidencji na podstawie:

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów z awartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub

przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących

użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia oraz, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować (v. wyroki NSA z dnia 10 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 1907/01, LEX nr 156364 oraz z dnia 19 marca 2003 r., sygn. akt II SA 1018/02, LEX nr 156374). Wynika stąd, że organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ustanowić ani wyinterpretować.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ww. ustawy oraz § 44 ww. rozporządzenia, prowadzenie ewidencji gruntów i budynków należy do zadań starosty i polega m.in. na utrzymaniu operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu danymi, dokumentami i materiałami źródłowymi. Oznacza to, że organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Jego zadaniem jest zatem odzwierciedlenie w rejestrze gruntów aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, a więc potwierdzenie stanu prawnego nieruchomości zaistniałego wcześniej (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1998 r., sygn. akt II SA 725/97, LEX nr 41837).

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

W świetle powyższych założeń uznać należy, że zasadnie organy obu instancji odmówiły wprowadzenia żądanej zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na "sprostowaniu oznaczenia nieruchomości objętej KW [...] oraz nieruchomości "Dobra Ziemskie C. lit. A - ½ dz. 2" poprzez ujawnienie działki nr ewid. [...] w celu jej odłączenia i założenia księgi wieczystej".

Jak wynika z akt sprawy, działka o nr [...] (obręb [...]) o pow. [...] ha położona przy ul. [...] w P. powstała w wyniku podziału dokonanego w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. nr 27, poz. 192). Decyzją Naczelnika Miasta i Gminy w P. z dnia [...] lipca 1985 r., wydaną na podstawie art. 8 ust. 6 ww. ustawy, działka ta została nadana na współwłasność w częściach równych (po ½ części) J. D. i D. G.. Wydruk wypisu z rejestru gruntów potwierdza, że dane ewidencyjne dotyczące ww. działki zgodne są z wymienioną wyżej decyzją. Z akt sprawy nie wynika, aby po dacie wydania ww. decyzji zaszły jakiekolwiek zmiany w stanie prawnym lub faktycznym działki. Przyjąć zatem należy, że dane ewidencyjne dotyczące przedmiotowej działki są aktualne. Skoro - jak podkreślono powyżej - utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności należy do zadań starosty - zasadnie organ odwoławczy uznał, że rozstrzygnięcie o odmowie dokonania zmiany w ewidencji gruntów jest prawidłowe. Tym samym zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne jest nieuzasadniony.

Słuszne jest również stanowisko organów orzekających, zgodnie z którym przedłożona przez wnioskodawczynię dokumentacja geodezyjna (Wykaz zmian gruntowych nieruchomości KW [...] i nieruchomości [...] - ½ dz. 2 oraz Badania hipoteczne) nie stanowi podstawy do ujawnienia w operacie ewidencyjnym. Rejestr ewidencji gruntów i budynków nie służy bowiem ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznych związanych ze stanem własności gruntów. Jego zadaniem jest odzwierciedlenie aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości.

Z załączonej dokumentacji geodezyjnej wynika, co zauważa sama skarżąca, że w księgach wieczystych istnieje niezgodność pomiędzy stanem faktycznym i

Sygn. akt IV SA/Wa 1356/10

prawnym wykazanych tam nieruchomości, ponieważ dane te nie odzwierciedlają aktualnych danych zawartych w ewidencji gruntów. Nadto, jak wykazano w operacie technicznym wykazu zmian gruntowych, dla niektórych nieruchomości prowadzone są podwójne księgi wieczyste wobec założenia nowych ksiąg wieczystych i braku skorygowania zapisów w starej księdze wieczystej (np. działka nr ewid. [...], [...]), przy czym każda z tych działek została wykazana jako dwie działki o różnym stanie prawnym, wydzielone po granicach dawnych nieruchomości hipotecznych. Objęta wnioskiem działka nr [...] - jak wynika z ww. operatu - znajduje się w obszarze nieruchomości KW [...] oraz nieruchomości "[...]". Nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż dla usunięcia powyższych rozbieżności konieczne jest wprowadzenie żądanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przeciwnie, dane zamieszczone w ww. dokumentacji geodezyjnej wskazują na brak podstaw do aktualizacji ewidencji gruntów, natomiast ewentualna "aktualizacja" i uzgodnienie treści ksiąg wieczystych stanowi całkowicie odrębne zagadnienie, które nie jest przedmiotem oceny Sądu w kontrolowanej sprawie. Na marginesie już tylko Sąd zauważa, iż dane zawarte w przedłożonej przez skarżącą dokumentacji geodezyjnej mogą stanowić treść mapy dla celów prawnych będącej załącznikiem do wniosku o założenie dla przedmiotowej nieruchomości księgi wieczystej.

W konkluzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Nie doszło do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), czy też informowania stron (art. 9 k.p.a.). Orzekając w sprawie organy działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.).

Mając na względzie wszystko powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.