Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1668/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 184
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art 17 ust 1, art 17 ust 5 pkt 2, art 133 § 1 i 2, art 27
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch sędzia del. WSA Monika Nowicka Protokolant Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt II SA/Ol 728/09 w sprawie ze skargi G. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia (...) 2009 r. nr Rep. (...) w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 728/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...), oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: w dniu (...) kwietnia 2009r. G. J. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad mężem M. J. Do wniosku dołączono orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności Mirosława Jeznacha.

Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. działając z upoważnienia Wójta Gminy K. decyzją z dnia (...) maja 2009r., na podstawie art. 17 i art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), § 7 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne(Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.) oraz § 7, § 8, i § 9 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2006 r. w spawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. Nr 130, poz. 903), odmówił G. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad mężem.

Organ wskazał, że małżonek nie ma prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad drugim niepełnosprawnym małżonkiem, gdyż zgodnie z art. 130 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny małżonka względem drugiego małżonka powstaje dopiero po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji. Ponadto zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. decyzją z dnia (...) czerwca 2009 r. utrzymało w mocy wskazaną wyżej decyzję.

Na tę decyzję G. J. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wskazując, że mąż jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, nie ma obu kończyn górnych i wymaga jej stałej opieki.

Wyrokiem z dnia 25 września 2009 r., sygn. akt II SA/Ol 728/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylając decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w E. z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...), oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazał, że wyrokiem z dnia 18 lipca 2008r. sygn. akt P 27/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Wskazano, że chociaż wyrok ten odnosi się do treści art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych sprzed nowelizacji tego przepisu dokonanej ustawą z dnia 17 października 2008r., to zdaniem Sądu pierwszej instancji, wywody tam zawarte pozostają nadal aktualne dla właściwej interpretacji przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w przedmiocie nabywania uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych, w tym do właściwego odczytywania ograniczeń wynikających z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a tej ustawy.

Sąd zauważył, że w ocenie Trybunału wybranie spośród osób zobowiązanych do alimentacji jedynie rodziców i przyznanie wyłącznie tej grupie prawa do świadczenia narusza konstytucyjną zasadę równości i sprawiedliwości społecznej, pojmowaną nie w aspekcie socjalno-ekonomicznym, lecz odnoszącą się do społecznego poczucia sprawiedliwości, godząc dodatkowo w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną, wyrażone w art. 18 Konstytucji RP. Wskazano, że nawiązując do wcześniejszego wyroku z dnia 15 listopada 2006r. sygn. akt P 23/05 Trybunał zwrócił uwagę na okoliczność, iż świadczenie pielęgnacyjne nie tylko stanowi formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji (materialnej i faktycznej), ale także zdejmuje z Państwa i jego organów obowiązek zapewnienia opieki osobom jej potrzebującym w formach zorganizowanych i zinstytucjonalizowanych. Z uwagi na te oceny zawarte w wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. akt P 27/07) ustawodawca w ostatniej nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych poszerzył krąg osób, które nabyły uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wobec konieczności sprawowania opieki nad innymi osobami poza dziećmi, wobec których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli osoby te legitymują się między innymi orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zaznaczył, iż z ugruntowanego już orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że także małżonek należy do kręgu osób obciążonych powinnością o cechach obowiązku alimentacyjnego, co łączy się z prawem ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W tej sytuacji Sąd uznał, że rozważenia wymaga jedynie brak spójności pomiędzy rozszerzonym kręgiem podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a nadal pozostającym w niezmienionym brzmieniu zapisem art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis ten należy interpretować w taki sposób, iż osoba sprawująca opiekę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, o którym mowa w art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, traci prawo do świadczenia z uwagi na zawarcie przez osobę wymagającą opieki związku małżeńskiego, jako że obowiązek sprawowania opieki obciążać będzie wówczas przede wszystkim małżonka, który w takiej sytuacji uzyska prawo do ubiegania się o świadczenie w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W związku z tym Sąd stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym, zmienionym na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. (sygn. akt P 27/07), okoliczność, iż skarżąca wystąpiła o świadczenie z uwagi na sprawowanie opieki nad małżonkiem nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku pozostawania w związku małżeńskim.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E., wnosząc o jego uchylenie w całości i oddalenie skargi, względnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że wskazany przepis prawa, jako niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej w jego brzmieniu przed nowelizacją zawartą w art. 1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 223 poz. 1456) i obowiązującym od dnia 2 stycznia 2009 r., daje organom administracji publicznej swobodę w stosowaniu norm bezwzględnie obowiązujących sformułowanych na gruncie art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i możliwość określaniu kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, według uznania organu;

2) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 Nr 139 poz. 992 z późn.zm) i przyjęcie, że wskazany przepis sformułowany w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości może być pominięty przez organy administracji publicznej w procesie stosowania prawa, mimo że Trybunał Konstytucyjny nie oceniał jego zgodności z konstytucją RP;

3) art. 6 K.p.a., poprzez przyjęcie, że organy pomocy społecznej w toku wydawania decyzji administracyjnych mogą odstąpić od stosowania powszechnie i bezwzględnie obowiązujących norm prawa;

4) prawa procesowego poprzez uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy powinna była ona zostać oddalona na podstawie art. 151 tej ustawy, z uwagi na treść bezwzględnie obowiązującego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych, wykluczającego możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim lub sprawa powinna być zawieszona przed Sądem, który w przypadku uznania przepisu za niezgodny z Konstytucją powinien wystąpić z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego na podstawie art. 193 Konstytucji RP oraz art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997r. o Trybunale Konstytucyjnym.

Autor skargi kasacyjnej uznał, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 września 2009 roku narusza prawo uwzględniając skargę strony i przyjmując, że działający w imieniu Wójta Gminy K., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. są organami uprawnionymi do tego, aby w procesie stosowania prawa dokonać oceny zgodności z Konstytucją RP bezwzględnie obowiązującego przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych oraz pominąć jego treść w toku podejmowania decyzji administracyjnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nieuzasadnione jest stanowisko Sądu pierwszej instancji wskazujące na potrzebę innego, niż literalne odczytanie treści przepisu zawartego w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten jest sformułowany w sposób jasny, jednoznaczny i nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych, aby go zrozumieć i stosować w toku wydawania decyzji. Przepis ten powinien być, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, odczytywany i interpretowany przez pryzmat art. 17 ust. 1, którego niezgodność z Konstytucją stwierdzona była wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., bowiem przeczy temu następny wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 lipca 2008r. Wskazano, że mimo, iż Trybunał wcześniej orzekł o niezgodności z Konstytucją art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, to jednocześnie uznał, iż wskazane w dalszej redakcji art. 17 ustawy przesłanki negatywne, wymagają odrębnej oceny, którą zawarł z kolei w wyroku z dnia 22 lipca 2008 r. w sprawie P 41/07. Podkreślono, że Trybunał wskazał wyraźnie, iż wymienione przesłanki negatywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego mają charakter rozłączny i każda z nich przesądza o przeszkodzie w uzyskaniu prawa do tego świadczenia.

Skarżący kasacyjnie organ uznał, że skoro przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego nie była inna przesłanka negatywna uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, w tym przesłanka zamieszczona w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy, to żaden organ administracji publicznej nie ma możliwości odstąpienia od stosowania bezwzględnie obowiązującego przepisu prawa bez naruszenia zasady wynikającej dla tych organów z treści art. 6 K.p.a.

Wskazano, że Sąd pierwszej instancji w okolicznościach, w których uznał przepis za niekonstytucyjny, o czym świadczy między innymi odwołanie się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 27/07, winien wykorzystać instytucję pytania prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zaś uznać że niekonstytucyjność przepisu jest tożsama z wątpliwością prawną, którą można usunąć w drodze interpretacji normy prawnej.

Podniesiono, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy o świadczeniach rodzinnych formułuje przesłankę negatywną przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i nie ma na to w żadnym razie wpływu stan prawny powstały na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008r. w sprawie P 27/07.

Autor skargi kasacyjnej zwrócił także uwagę, iż w wyniku nowelizacji prawa, która dokonana została w art. 1 pkt 8 lit a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 223, poz. 1456), art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z art. 17 ust. 2b tej ustawy, osobami uprawnionymi do świadczenia pielęgnacyjnego są także krewni w linii prostej i rodzeństwo, a nie tylko wcześniej wymienieni rodzice dzieci oraz ich opiekunowie faktyczni.

W związku z tym uznano, że przeszkoda w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego G. J. (żonie) nie leży w zbyt wąsko określonej grupie osób uprawnionych do uzyskania takiego świadczenia a w treści wyraźnie sformułowanego przepisu prawa określającego cechę osoby, nad którą sprawowana jest opieka.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto o obie podstawy z art. 174 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji należy najpierw zbadać zasadność zarzutów naruszenia przepisów postępowania, gdyż tylko wtedy, gdy stan faktyczny został prawidłowo ustalony, lub nie został podważony, można przejść do badania zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zauważyć, że można zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt lit. c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko wówczas, gdy Sąd ten stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mimo to Sąd ten nie spełnił dyspozycji tej normy prawnej i nie uchylił zaskarżonej decyzji. Jeżeli zaś Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów i uchylił zaskarżoną decyzję, to nie można stwierdzić, że naruszył prawo.

W związku z tym uznać należy, że zarzuty skargi kasacyjnej o naruszeniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, są nieuzasadnione.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Naczelny Sąd pragnie podkreślić, że istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom zdolnym do pracy, ale rezygnującym z niej po to, aby opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Przepis art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, regulujący prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, zastąpił art. 27 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej, który regulował prawo do zasiłku stałego. Oba wskazane przepisy dotyczą tej samej materii, a mianowicie prawa do pomocy ze strony państwa dla osoby zdolnej do pracy, lecz niezatrudnionej i niewykonującej innej pracy zarobkowej z powodu konieczności sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w sytuacji, gdy na osobie tej ciąży obowiązek alimentacyjny. Zatem w istocie rzeczy w obu przypadkach mamy do czynienia z taką samą normą prawną.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05, normę zawartą w art. 27 ust. 1, 2, i 3 ustawy o pomocy społecznej – w zakresie, w jakim uniemożliwia nabycie prawa do zasiłku stałego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny – uznał, za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Natomiast w wyroku z dnia 18 lipca 2007 r., sygn. P 27/07, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim uniemożliwia nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym osobie zdolnej do pracy, niezatrudnionej ze względu na konieczność sprawowania opieki nad innym niż jej dziecko niepełnosprawnym członkiem rodziny, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał zwrócił uwagę między innymi na okoliczność, że co prawda orzeczenie o niekonstytucyjności dotyczy wyłącznie art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ale do organów stosujących przepisy tej ustawy należeć będzie ocena skutków stwierdzenia niekonstytucyjności zaskarżonego art. 17 ust. 1 ustawy w konfrontacji z innymi przesłankami określającymi prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Trybunał szczególną uwagę zwrócił tu na znaczenie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy dla sprawy, w której zapadł w/w wyrok, a w którym to stanie faktycznym o świadczenie pielęgnacyjne wystąpił współmałżonek – analogicznie, jak w niniejszej sprawie.

W konsekwencji wydania wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, w art. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 233, poz. 1456) dokonano nowelizacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który – w dacie orzekania przez organy w niniejszej sprawie – przewidywał już, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także opiekunowi faktycznemu dziecka (w tym ostatnim przypadku z zastrzeżeniami jak poprzednio). Nowela ta nie uchyliła natomiast przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a omawianej ustawy.

W związku z tym należało dokonać wykładni omawianych przepisów w taki sposób, aby umożliwić najpełniejsze urzeczywistnienie norm, zasad i wartości konstytucyjnych. Tym samym, skoro przepis art. 17 ust. 1 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych został uznany za niezgodny z Konstytucją we wskazanym wyżej zakresie, to w takim zakresie nie może on mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Wobec tego Sąd, rozstrzygający sprawę w pierwszej instancji, był uprawniony do dokonania wykładni art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zgodzie z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nadając mu normatywną treść, określoną już w powołanych wyżej wyrokach Trybunału Konstytucyjnego. Dokonana w ten sposób wykładnia nie narusza przy tym w żaden sposób art. 6 k.p.a. nakazującego organom działanie na podstawie przepisów prawa.

Wskazać należy, iż art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, gdy osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim. Przepis ten zatem wprowadza ograniczenie nie w odniesieniu do osoby uprawnionej, ale osoby nad którą ma być sprawowana opieka. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 i 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obowiązek alimentacyjny rodziców względem dziecka istnieje do czasu, w którym dziecko jest już w stanie utrzymać się samodzielnie (chyba, że pozostaje w niedostatku). Obowiązek natomiast alimentacyjny między małżonkami a nawet obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa, wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka ( art. 130 k.r. i o. ).

Z tego powodu ustawodawca ustalił, iż zawarcie związku małżeńskiego przez osobę wymagająca opieki powodowało, że rodzice dziecka, tracąc - z tą chwilą - obowiązek alimentacyjny względem niego, tracili jednocześnie prawo do pobierania na nie świadczenia pielęgnacyjnego. Obowiązek opieki nad taką osobą przechodził bowiem na współmałżonka, który – z mocy art. 27 k. r. i o. miał od tego momentu między innymi obowiązek zaspakajania potrzeb nowopowstałej rodziny.

Oznacza to, że omawiane przepisy były ze sobą powiązane.

W związku z tym należy, uznać, że okoliczność, iż w niniejszej sprawie G. J. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym mężem, a nie nad własnym dzieckiem, nie może być podstawą do odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W konsekwencji należy stwierdzić, że brak jest uzasadnienia dla zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów błędnej wykładni art. 17 ust. 1 i ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 6 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.