Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 927/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi H. C., J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami związanymi z usunięciem pojazdu z parkingu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent M. B. (zwany dalej "Prezydentem"), działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz.U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), art. 130a ust. 1, 2 i 5c ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2020 r., poz. 110 z późn. zm., zwanym dalej "Prawem o ruchu drogowym"), art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) oraz pkt 1 i 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] obciążył H. C. oraz J. W. (Skarżących) opłatą w wysokości [...] zł powstałą w wyniku usunięcia na parking strzeżony pojazdu marki Toyota o numerze rejestracyjnym GD 351SP.

W uzasadnieniu decyzji Prezydent podniósł, iż przedmiotowa opłata związana jest z usunięciem pojazdu marki Toyota o nr rej. GD 351SP na mocy dyspozycji wydanej [...] grudnia 2019 r. przez funkcjonariusza Straży Miejskiej w B., na podstawie art. 130a Prawo o ruchu drogowym, z powodu pozostawienia tego pojazdu na ul. [...] w B. w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Usunięty pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym w B. przy ul. [...]. Pojazd został odebrany z parkingu strzeżonego [...] grudnia 2020 r. przez H. C. na podstawie zezwolenia nr [...] Straży Miejskiej w B.. Na potwierdzeniu odbioru pojazdu Skarżąca potwierdziła, że została poinformowana o obowiązku uiszczenia opłaty za usunięcie i przechowywanie pojazdu w kwocie [...]zł.

W związku z tym, że pomimo wezwania opłata nie została zapłacona, Prezydent wszczął postępowanie w niniejszej sprawie. W. opłaty ustalono na podstawie pkt 1 i 2 załącznika do uchwały nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie na parkingach strzeżonych pojazdów usuniętych z dróg oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. z 2018 r. poz. 6217).

Prezydent wskazał, że poprzednio wydana w niniejszej sprawie decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] maja 2020 r., nr [...]. Prezydent wydał obecną decyzję (tj. datowaną na [...] czerwca 2020 r.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, stosując się do wytycznych organu odwoławczego.

Prezydent wyjaśnił ponadto, że na podstawie art. 130a ust. 1 pkt 5 Prawa o ruchu drogowym (zwanym także w skrócie "p.r.d.") pojazd jest usuwany z drogi w przypadku pozostawienia go w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Pojazd taki, zgodnie z art. 130a ust. 5c p.r.d., umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym. Na terenie M. B., na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 130a ust. 6 p.r.d., została określona wysokość kosztów usuwania i przechowywania pojazdów w uchwale nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie na parkingach strzeżonych pojazdów usuniętych z dróg oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu. Zgodnie z załącznikiem do ww. uchwały wysokość opłaty za usuniecie pojazdu do 3,5 t wynosi [...] zł, a za przechowywanie na parkingu takiego pojazdu za dobę [...] zł. Z tego względu całkowita należność za usunięcie i przechowywanie pojazdu marki Toyota o nr rej. GD 351SP wynosiła [...] zł. Zgodnie z art. 130a ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem pojazdu ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Jak wynika z danych pojazdu zamieszczonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów właścicielami pojazdu marki Toyota YARIS o nr rej. GD 351SP w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia byli H. C. i J. W..

Prezydent wskazał ponadto, że ww. uchwała nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. nie została unieważniona przez sąd administracyjny, w związku z czym jest obowiązująca.

W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący wnieśli o jej uchylenie, a także zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez WSA w Bydgoszczy skargi na uchwałę nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. (sygn. akt II SA/Bd 147/20). Skarżący zarzucili, że ww. uchwała obarczona jest wadą nieważności i nie powinna stanowić podstawy do orzekania w rozpatrywanej sprawie.

Zdaniem odwołujących, okoliczność, iż na dzień wydania decyzji w stosunku do uchwały nr [...] Sąd jeszcze nie stwierdził nieważności, nie zmienia tego, że została podjęta z taką samą argumentacją jak poprzednie, co wskazuje na jej nieważność ex tunc.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej "Kolegium") po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Kolegium stwierdziło, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy potwierdza ustalony przez organ pierwszej instancji stan faktyczny w sprawie. W ocenie organu odwoławczego Prezydent prawidłowo zastosował wskazane przepisy prawa materialnego i zastosował się do wskazań tut. Kolegium zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2020 r. nr [...].

Kolegium wyjaśniło, że zobowiązanie do zwrotu kosztów związanych z usunięciem z drogi i przechowywaniem pojazdu, jest rodzajem rekompensaty z tytułu podjęcia działań zmierzających do usunięcia pojazdu niewłaściwie zaparkowanego, która nosi pewne cechy odpowiedzialności administracyjnej. Tak jak odpowiedzialność administracyjna, ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy kierującego lub właściciela pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 września 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2539/16, opubl. LEX nr 2375371). Ponadto, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest dopuszczalne "miarkowanie" wysokości tych kosztów. Zostały one ściśle określone w załączniku do uchwały nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. Zdaniem organu z analizy przywołanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym wynika, że nie pozwalają one na jakąkolwiek uznaniowość, w tym na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia lub ukarania za wykroczenie. Obowiązek wydania decyzji o zapłacie tych kosztów powstaje w sytuacji, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie określonych kosztów.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że wniosek o zawieszenie postępowania może złożyć strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, o czym stanowi art. 98 § 1 k.p.a. Postępowanie w niniejsze sprawie wszczęte zostało z urzędu przez Prezydenta, w związku z czym stronie nie przysługuje prawo domagania się zawieszenia tego postępowania. Okoliczność, na którą powołuje się strona, tj. zaskarżenie uchwały nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. do sądu administracyjnego, nie jest okolicznością wskazaną w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., która obliguje organ do zawieszenia postępowania z urzędu. Według tego przepisu organ administracji publicznej obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że istotnym elementem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest istnienie ścisłej zależności (związku przyczynowego) pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Zagadnieniem prejudycjalnym w znaczeniu tego przepisu może być jedynie taka kwestia, która bezwzględnie uzależnia rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego jej rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno zatem zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle - brak rozstrzygnięcia określonego zagadnienia musi uniemożliwiać zakończenie sprawy administracyjnej co do istoty, nie zaś jedynie determinować kierunek wydawanej przez organ administracji publicznej decyzji (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1757/19, opubl. LEX nr 3025648).

Kolegium podkreśliło, że będąca podstawą niniejszego rozstrzygnięcia uchwała nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. obowiązuje w stosunku do ustalania wysokości opłat za czynności związane z usuwaniem pojazdów w 2019 roku. Organy orzekające w sprawie są związane postanowienia ww. uchwały i nie mają kompetencji do odmowy jej zastosowania w niniejszej sprawie. Brak jest także podstaw do uznania, że fakt zaskarżenia ww. uchwały do sądu administracyjnego stanowi okoliczność wskazaną w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., która obliguje organ do zawieszenia postępowania z urzędu.

W skardze do Sądu H. C. i J. W. wnieśli o zmianę decyzji organu odwoławczego poprzez uchylenie decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] r. ewentualnie o uchylenie decyzji organu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

Zdaniem Skarżących decyzja organu odwoławczego jest wadliwa z uwagi na nieuwzględnienie, że decyzja Prezydenta z [...] czerwca 2020 r., nr [...] r. została wydana na podstawie uchwały Rady M. B. Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r., która to uchwała wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Bd 147/20 została uznana za nieważną.

Skarżący wskazali też, że podobnie było z poprzednio wydanymi uchwałami Nr [...] i nr Nr L/1050/17 dotyczącymi tej samej materii, które zostały wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Bd 722/19 i z dnia [...] lutego 2020 r. sygn. akt II SA/Bd 723/19 uznane za nieważne z uwagi na rażące naruszenie przepisów art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym.

Przedmiotowa uchwała Nr [...] stanowiąca podstawę zaskarżonej decyzji w ocenie Skarżących nie uwzględnia ponoszonych przez M. B. rzeczywistych kosztów usuwania pojazdów z drogi i ich parkowania na parkingu strzeżonym, a przynajmniej nie wynika to z jej uzasadnienia. Rada M. B. ustalając wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na parkingach strzeżonych kierowała się kryteriami nieprzewidzianymi w ustawie, nie biorąc w ogóle pod uwagę kosztów usuwania pojazdów z dróg i przechowywania tych pojazdów na parkingach strzeżonych oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Kalkulacja kosztów w tym zakresie nie znalazła odzwierciedlenie w treści uzasadnienia przedmiotowej uchwały i nie jest na tyle czytelna, aby poddawała się weryfikacji. Z uzasadnienia uchwały nie wynika, by przeanalizowano koszty usuwania i przechowania pojazdów na terenie M.. Uzasadnienie przedmiotowej uchwały nie zawiera w swej treści umotywowania przyjęcia przez Radę M. stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym i przyjętych przez organ kryteriów i ma charakter lakoniczny.

Uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 147/20 uchwały Rady M. B. Nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., za nieważną w przekonaniu Skarżących powoduje, że uchwała ta od daty jej wydania była nieważna, co umknęło Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu, a zatem decyzja Prezydenta została wydana bez podstawy prawnej, albowiem skutek unieważnienia uchwały działa ex tunc.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Należy zauważyć, że w przedmiotowej sprawie nie są kwestionowane okoliczności faktyczne sprawy ani wynikająca z przepisów Prawa o ruchu drogowym podstawa prawna obciążenia Skarżących opłatą w wysokości [...] zł powstałą w wyniku usunięcia na parking strzeżony pojazdu marki Toyota o numerze rejestracyjnym GD 351SP. W tym zakresie także Sąd nie dostrzega naruszeń prawa.

Skarżący kwestionują natomiast prawidłowość zaskarżonej decyzji wyłącznie ze względu na zapadły [...] lipca 2020 r. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Bydgoszczy w sprawie sygn. akt II SA/Bd 147/20, w którym stwierdzono nieważność uchwały Rady M. B. Nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., będącej podstawą prawną zaskarżonej decyzji Kolegium

Zarzut ten jest niezasadny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rzeczywiście w sprawie sygn. akt II SA/Bd 147/20 wyrokiem z dnia [...] lipca 2020 r., stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady M. B. z dnia [...] listopada 2018 r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie na parkingach strzeżonych pojazdów usuniętych z dróg oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia, a następnie odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wyrok ten jednakże zapadł już po wydaniu w sprawie decyzji organu I instancji a w chwili orzekania organu II instancji był nieprawomocny (i pozostaje nadal nieprawomocny w chwili orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie). Oznacza to, że orzekające w sprawie organy były związane postanowieniami ww. uchwały i nie miały kompetencji do odmowy jej zastosowania w niniejszej sprawie. Stwierdzenie przez sąd administracyjny nieważności określonego przepisu uchwały rady powiatu daje bowiem podstawę do przyjęcia, że przepis uchwały, którego stwierdzenie nieważności dotyczy, należy traktować jakby nigdy nie został uchwalony, jednak wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność określonego przepisu uchwały rady powiatu, musi istnieć w momencie orzekania przez właściwy organ administracji, a ponadto posiadać przymiot prawomocności.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, Sąd oddalił skargę.