Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 65/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i 2, art. 13hc ust. 1, art. 13i ust. 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13l ust. 1 pkt 2, art. 13i ust. 3.
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 80, art. 8.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Skurzyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "GITD"), na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) dalej jako "u.d.p." oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit b, art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) dalej jako "u.t.d.", po rozpozna niu wniosku P. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3 000 zł za przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podał, że w dniu [...] listopada 2011 r., w miejscowości [...], na autostradzie [...], na odcinku węzeł [...] - węzeł [...] został zatrzymany do kontroli mobilnej zespół pojazdów: ciągnik siodłowy marki [...] o nr rej. [...], do którego przypisane było urządzenie viaBox o nr [...] wraz z przyczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował P. S. Organ wskazał, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Następnie organ podkreślił, że kontrola ujawniła, iż kierujący pojazdem nie uiścił opłaty za przejazd w dniu [...] października 2011 r. o godz. 18:28:25, po autostradzie [...], na odcinku [...] (granica państwowa) - węzeł [...] (bramownica nr: [...]). Dodał, że odcinek drogi krajowej, po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] października 2012 r., został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2011 r. Nr 80, poz. 433).

Podkreślił, że stan faktyczny sprawy wynika z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów oraz dokumentacji fotograficznej.

Wobec ustalenia wykonywania przejazdu po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. – decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ nałożył na kierującego zespołem pojazdów P. S. karę pieniężną w wysokości 3 000 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podkreśliła, że dopełniła obowiązków jakie nakłada na nią u.d.p. Podniosła, że na koncie, do którego przypisane zostało urządzenie viaBox, znajdowały się środki pieniężne do uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd w dniu w dniu [...] października 2011 r. o godz. 18:28:25. Nie dała wiary informacjom udzielonym przez firmę K.. z o.o., wskazując na ich sprzeczność. Do wniosku załączyła wydruki salda konta, datowane na [...] i [...] października 2011 r., dla pojazdów przypisanych do konta o numerze [...] wskazujące, że saldo konta na dzień [...] października 2011 r. wynosiło 3820, 95 zł, a na dzień [...] października 2011 r. wynosiło 3404,53 zł.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy, GITD przesłuchał w charakterze świadka Kierownika Centrum Obsługi Klienta w K. Sp. z o.o. R. S., który zeznał, że opłata za sporny przejazd nie została uiszczona z powodu braku środków pieniężnych na koncie użytkownika. Odnośnie zaś do dokumentów załączonych przez stronę do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy świadek stwierdził, że są to wydruki z panelu obsługi klienta na stronie [...].pl, w których kwoty pozostałego salda nie odnoszą się do dat widniejących na dokumencie, lecz do dat z chwili wygenerowania dokumentu. Świadek podkreślił, że data w pozycji pozostałe saldo jest dodawana błędnie i trwają prace nad poprawieniem tej funkcjonalności. Jednocześnie przedstawiciel firmy K. Sp. z o.o. oświadczył, że w dniu [...] października 2011 r., o godzinie. 00:01 stan salda konta wynosił 456, 88 zł, a do godziny 18:28, czyli momentu wygenerowania spornego incydentu operacje zarejestrowane na koncie przewyższały ilość dostępnych środków na koncie. Dodał także, że w czasie wymienionego incydentu system viaTOLL oraz bramownice działały prawidłowo.

Następnie organ wskazał na treść przepisu art. 5 ust. 1 u.d.p., który wymienia rodzaje dróg zaliczanych do dróg krajowych, art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. nakładającego obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej, art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. sankcjonującego przejazd po drodze krajowej bez uiszczenia opłaty elektronicznej, a także przepis art. 13k ust. 4 u.d.p. stanowiący normę kompetencyjną do nakładania kar przez podmioty uprawnione do kontroli, a wymienione w art. 13 l ust. 1 u.d.p. Jednocześnie organ przywołał treść przepisu art. 50 pkt 1 lit. j u.t.d. określającego kompetencje Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., art. 51 ust. 6 lit. b u.t.d., według którego GITD jest organem właściwym w sprawach związanych z kontrolą uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazd po drogach krajowych, a także art. 51 ust. 7 u.t.d. uprawniający GITD do upoważniania w wymienionych sprawach do działania w jego imieniu wojewódzkich inspektorów transportu drogowego. Ponadto organ dodał, że zgodnie z art. 51 ust. 5 u.t.d. czynności związane z realizacją zadań określonych w art. 50 pkt 1 w zakresie określonym w art. 68-75 wykonują inspektorzy Inspekcji, w świetle art. 56 ust. 1 pkt 3 u.t.d. inspektor ma prawo do nakładania i pobierania kar pieniężnych oraz grzywien w drodze mandatów karnych w zakresie określonym w u.d.p., a stosownie do art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W ocenie GITD z całokształtu materiału dowodowego zebranego w rozpatrywanej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że kontrolowany pojazd samochodowy poruszał się po drodze wymienionej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej,

a za kontrolowany przejazd nie została uiszczona opłata, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. Organ dodał także, że strona postępowania administracyjnego została w niniejszej sprawie ustalona prawidłowo, gdyż jest nią osoba, która kierowała kontrolowanym pojazdem samochodowym, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. Ponadto wskazał, że ustawodawca nie przewidział okoliczności umożliwiających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązków określonych w art. 13k ust. 1 u.d.p. co oznacza w ocenie organu, że jakiekolwiek fakty wskazujące na przyczyny nieuiszczenia opłaty elektronicznej nie mają wpływu na treść decyzji administracyjnej, bowiem prawo nie wiąże z nimi żadnego skutku prawnego. Organ wywodził, że wszystkie decyzje w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za przejazd po drodze krajowej z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej mają charakter decyzji związanych, co oznacza, że rozstrzygając sprawę organ nie ma możliwości wydania decyzji o innej treści niż ta, którą przewidują przepisy prawa, o ile zaistniał określony w tych przepisach stan faktyczny.

Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dokonując oceny zeznań przedstawiciela firmy K. Sp. z o.o. – organ stwierdził, że skoro z przedstawionych przez stronę dokumentów wynika, że do konta, do którego przypisano urządzenie viaBox o powołanym numerze, przyporządkowanych było 10 pojazdów samochodowych, to za zasadne uznać należy w ocenie GITD twierdzenie przesłuchanego przedstawiciela firmy K. Sp. z o.o., zgodnie z którym stan salda konta w dniu [...] października 2011 r. na godz. 00:01 wynosił 456, 88 zł, a do godziny 18:28, czyli momentu wygenerowania incydentu operacje zarejestrowane na koncie przewyższały ilość dostępnych środków na koncie. Cytując zeznania świadka odnośnie do nieprawidłowości w dacie widniejącej na dokumentach przedstawionych przez stronę co do kwot pozostałego salda, a także co do operacji związanych z opłatami za przejazd, które zdaniem świadka odnoszą się do operacji zarejestrowanych na koncie w danym dniu i nie są równoznaczne z uiszczeniem opłaty za przejazd - organ stwierdził, że argumenty strony nie znajdują odzwierciedlenia w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy.

Zdaniem organu z protokołu przesłuchania świadka (przedstawiciela K. Sp. z o.o.) w sposób niebudzący wątpliwości wynika bowiem, że za sporny przejazd nie została uiszczona opłata elektroniczna. Wywodził, że K. Sp. z o.o. jest podmiotem odpowiedzialnym za obsługę krajowego systemu poboru opłat, co oznacza, że ustalenia tego organu co do nieuiszczenia opłaty za rzeczony przejazd uznać należy za wiarygodny dowód w sprawie.

Uzasadniając nieuwzględnienie żądania strony co do przeprowadzenia dowodów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że z pisma K. Sp. z o.o. oraz protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] września 2012 r. wynika bezspornie, że opłata za przedmiotowy przejazd nie została uiszczona.

W konkluzji organ stwierdził, że w ustalonym stanie faktycznym - strona wykonując przejazd była obowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., wobec zaś niedopełnienia tego obowiązku podlega karze pieniężnej w wysokości 3 000 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GITD z dnia [...] października 2012 r. P. S. (zwany dalej "skarżącym") zaskarżonej decyzji zarzucił:

• naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 10, 77, 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania administracyjnego wskutek czego musi on ponieść odpowiedzialność za zaniedbania dotyczące nieprawidłowego działania systemu poboru opłat, a także przez brak nadzoru państwa nad prywatnym operatorem, któremu nie wiadomo dlaczego GITD tak bardzo ufa pomimo poświadczania nieprawdy w dokumentach;

• naruszenie art. 13 lit. i pkt 4a u.d.p., który jednoznacznie określa obowiązki kierowcy korzystającego z systemu elektronicznego poboru opłat, a których to obowiązków jako kierowca w żaden sposób nie naruszył, przez co nie podlega on karze.

Wniósł o:

• uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania;

• ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że firma, w której pracuje, bezspornie uiściła opłatę, a okoliczność tę potwierdza pismo firmy K. z dnia [...] grudnia 2011 r. (nr ref. K.) uznane przez GITD za poświadczenie nieprawdy.

Dowodami na okoliczność uiszczenia opłaty za sporny przejazd - jak dalej skarżący wskazywał - są również salda konta firmowego na dzień [...] października 2011 r., które wynosiło 3 820,95 zł oraz na dzień [...] października 2011 r., które wynosiło 3 404,53 zł, a którym organ odmówił wiarygodności z uwagi na zeznania przedstawiciela K. co do tego, że system w zakresie stanu sald błędnie działa. Oznacza to zdaniem skarżącego, że system poświadcza nieprawdę w dokumentach, a poświadczanie nieprawdy przez jedynego operatora systemu nie może skutkować dla niego negatywnymi skutkami, ponieważ tylko w ten sposób może on kontrolować, czy pieniądze są na koncie, czy ich nie ma. Podkreślił, że nie może tak być, by to on ponosił konsekwencje niesprawnego działania - zbudowanego ze środków publicznych systemu, a nie jego operator.

Skarżący podniósł również, że w piśmie urzędowym GITD przyznał na podstawie danych firmy K., że opłata za przejazd w dniu [...] października

2011 r. została uiszczona.

Dodał także, że dowodem na uiszczenie opłaty jest również szczegółowy wykaz dla pojazdu potwierdzający wniesienie opłaty w dniu [...] października 2011 r. o godzinie 18:28, z którego bezspornie w ocenie skarżącego wynika, że opłata o wskazanej godzinie i minucie dla tego pojazdu została uiszczona.

Podkreślał, że GITD winien był w jego sprawie zwrócić się do Urzędu Kontroli Skarbowej celem wyjaśnienia, czy faktycznie opłata za sporny przejazd została pobrana i zaksięgowana, skoro nota obciążeniowa wydana przez GITD bezspornie potwierdza wniesienie opłaty, a firmowe konto zostało obciążone za wskazany przejazd. Skarżący zarzucał, że w toku postępowania GITD nie odniósł się do tego żądania, które w jego ocenie wskazałoby bezspornie, że do uiszczenia opłaty za dany przejazd doszło. Dodał także, że bezskutecznie wnosił o wyjaśnienie przyczyn, dla których organ przychylił się do pisma operatora z dnia [...] stycznia 2012 r., a nie do pisma z dnia [...] grudnia 2012 r.

W konkluzji skarżący podkreślił, że w dniu kontroli uiścił opłatę za sporny przejazd po drogach krajowych i urządzenie viaBox potwierdziło prawidłowość uiszczenia tej opłaty w pojeździe który prowadził, jak również w systemie, do którego dostęp ma jego firma.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę z punktu widzenia powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja GITD z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej (opłaty elektronicznej). Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6. Natomiast jej wysokość ustala się jako iloczyn liczby kilometrów przejazdu i stawki tej opłaty za kilometr dla danej kategorii pojazdu, według art. 13ha ust. 2 u.d.p.

Należy podkreślić, że przepisy u.d.p. przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i (art. 13hc ust. 1 u.d.p.).

Zasadą jest, że pobranie opłaty następuje poprzez urządzenie na potrzeby pobierania tych opłat instalowane w pojeździe samochodowym. Obowiązek oferowania takowego urządzenia spoczywa na podmiotach pobierających opłaty z wykorzystaniem systemów elektronicznego poboru, zgodnie z art. 13i ust. 3 u.d.p.

Kierujący pojazdem samochodowym wyposażonym w urządzenie na potrzeby pobierania opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p. jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zasady wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania reguluje wydane na podstawie art. 40a ust. 5 u.d.p. rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 kwietnia 2011 r. w sprawie wnoszenia opłat elektronicznych i ich rozliczania oraz przekazywania opłat elektronicznych i kar pieniężnych na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego (Dz. U. Nr 91, poz. 524) dalej jako "rozporządzenie z 30 kwietnia 2011 r.". Według § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia: przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną użytkownik: 1. zawiera umowę z pobierającym opłatę elektroniczną dotyczącą korzystania z dróg krajowych lub ich odcinków objętych opłatą elektroniczną w formie pisemnej; 2. odbiera od pobierającego opłatę elektroniczną urządzenie; 3. instaluje urządzenie w pojeździe; 4. wnosi przedpłatę - w przypadku wybrania formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 czyli w formie przedpłaty; 5. ustanawia zabezpieczenie oraz przekazuje pobierającemu opłatę elektroniczną dokument potwierdzający jego ustanowienie - w przypadku wybrania przez użytkownika formy wnoszenia opłaty elektronicznej, o której mowa w § 5 ust. 2 pkt 2 czyli płatności okresowej za zabezpieczeniem.

Wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty następuje przed rozpoczęciem korzystania z sieci dróg krajowych objętych opłatą elektroniczną, w kwocie nie mniejszej niż pozwalająca na odbycie planowanego przejazdu w całości, w myśl § 7 ust. 1 rozporządzenia z 30 kwietnia 2011 r. Przez wniesienie opłaty elektronicznej w formie przedpłaty rozumie się wpływ środków na rachunek bankowy, na który wnoszona ma być opłata elektroniczna, określony w umowie między użytkownikiem a pobierającym opłatę, zgodnie z § 7 ust. 2 cytowanego rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną bez uiszczenia tej opłaty - wymierza się karę pieniężną w wysokości 3 000 złotych. Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 (art. 13k ust. 4 u.d.p.). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 u.d.p. - do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że kierujący zespołem pojazdów, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 t, poruszał się po drodze krajowej wyszczególnionej w załączniku Nr 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej,

a opłata elektroniczna miała być uiszczona w formie przedpłaty.

Sporne natomiast jest, czy podczas przejazdu w dniu [...] października 2011 r. po autostradzie [...], na odcinku [...] – węzeł [...] na odcinku, na którym pobierana jest opłata elektroniczna, zarejestrowanym o godz. 18:28:25 przez bramownicę kontrolną [...] znajdowały się na rachunku bankowym pobierającego opłatę środki pozwalające na jej pobranie za wskazany przejazd.

Zdaniem skarżącego na koncie znajdowały się takie środki, co znajduje w jego ocenie potwierdzenie w piśmie K. Sp. z o.o. z dnia [...] grudnia 2011 r., saldzie firmowego konta na dzień [...] października 2011 r., które wynosiło 3820,95 zł, saldzie tego konta na dzień [...] października 2011 r., które wynosiło 3404,53 zł, a także w szczegółowym wykazie dla skontrolowanego pojazdu potwierdzającym wniesienie opłaty w dniu [...] października 2011 r. o godz. 18:28.

W ocenie zaś organu z protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r., dowodów rejestracyjnych skontrolowanego zespołu pojazdów, dokumentacji fotograficznej oraz protokołu przesłuchania świadka – przedstawiciela K. Sp. z o.o. z dnia [...] września 2012 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że skarżący nie uiścił opłaty za rzeczony przejazd w dniu [...] października 2011 r.

Zdaniem Sądu materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie nie przedstawia pełnej sekwencji, składających się na sprawę uiszczenia opłaty elektronicznej czynności, które pozwoliłyby na jednoznaczne stwierdzenie, czy opłata elektroniczna za sporny przejazd rzeczywiście została poniesiona, czy też do realizacji rzeczonego obowiązku przez skarżącego nie doszło.

Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Stosownie do tej zasady, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (np. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). W wyroku z dnia 23 listopada 1994 r., III ARN 55/94, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 Sąd Najwyższy podkreślił, że: "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)". Przy czym z zasadą prawdy obiektywnej ściśle wiąże się zawarta w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która określa wyraźnie to, co implicite jest zawarte w zasadzie praworządności. Z zasady wyrażonej w art. 8 k.p.a. wynika bowiem przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań (por. Jaśkowska Małgorzata, Wróbel Andrzej, Komentarz do art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego /Dz.U.00.98.1071/, [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III).

Przenosząc te rozważania natury ogólnej na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organ dokonując ustaleń co do okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze w niniejszej sprawie nie sprostał stawianym wyżej wymogom.

Za niewyjaśnioną w niniejszej sprawie uznać należy zasadniczą kwestię występowania w dacie i godzinie spornego przejazdu na koncie przypisanym użytkownikowi drogi środków finansowych wystarczających na pokrycie opłaty za tenże przejazd. W szczególności nie stanowi o dostatecznym wyjaśnieniu tej kwestii powoływanie się przez organ na gołosłowne twierdzenia przedstawiciela operatora odpowiedzialnego za obsługę krajowego systemu poboru opłat co do braku środków finansowych na koncie użytkownika w sytuacji przeciwstawienia im przez skarżącego wydruków ze strony operatora systemu, z których wynika, że w dniu [...] i [...] października 2011 r. na koncie użytkownika znajdowały się środki wystarczające na pokrycie opłaty oraz znajdujących się w aktach administracyjnych dwóch pism K. z o.o. z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz z dnia [...] stycznia

2012 r., z których pierwsze wskazuje, że sporna opłata została uiszczona, a drugie tej informacji przeczy.

Twierdzenie przedstawiciela operatora o wadliwie działającej funkcjonalności systemu polegającej na generowaniu dokumentów z panelu obsługi klienta na stronie viaTOLL.pl z błędną datą w pozycji pozostałe saldo, na które to dokumenty powołuje się skarżący nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Skoro bowiem przedstawione przez skarżącego dokumenty istotnie wskazywałyby błędną datę w pozycji pozostałe saldo, to dążąc do wyjaśnienia sprawy należałoby pozyskać inne, z których wynikałoby rzeczywiste saldo konta użytkownika w dacie i godzinie spornego przejazdu. Wprawdzie przedstawiciel operatora systemu zeznał do protokołu przesłuchania, że [...] października 2011 r. o godz. 00:01 stan salda konta wynosił 456,88 zł, a do godziny 18:28 operacje zarejestrowane na koncie przewyższały ilość dostępnych środków na koncie, jednakże świadek jednocześnie nie wskazał skąd czerpie tę wiedzę, a do akt nie złożył, wbrew zapewnieniom złożonym do protokołu przesłuchania, dokumentów mających potwierdzać te okoliczności. Zatem uznanie zeznań w zakreślonym przedmiocie przez organ za zasadne - z uwagi na ilość przyporządkowanych do konta pojazdów samochodowych w ocenie Sądu godzi zarówno w zasadę prawdy obiektywnej, jak i swobodnej oceny dowodów. Wszak pamiętać należy, że z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot kary administracyjnej szczególnego znaczenia nabiera respektowanie wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, a przeprowadzone przez właściwy organ postępowanie administracyjne, aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych obowiązującymi przepisami (por. np. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 317/11, LEX nr 1170283).

Zdaniem Sądu w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonych decyzji o nałożeniu kary pieniężnej organ nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości wszystkich istotnych okoliczności, które uzasadniałyby nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przejazd bez uiszczenia tejże opłaty, a w szczególności nie uzyskał niebudzących wątpliwości dowodów co do braku uiszczenia spornej opłaty. W ocenie Sądu takimi dowodami mogłyby na przykład być dokumenty księgowe Spółki K. (jako podmiotu obsługującego system poboru opłat), w tym przedstawiające sekwencje zdarzeń od ostatniego uznania rachunku wierzyciela (Spółki K. – umowa pre-pay) – czyli uzupełnia konta dłużnika przez wskazanie wszystkich kolejnych ściągnięć opłat z tego rachunku ze wskazaniem z jakiego tytułu dana opłata była ściągana, aż do wykazania stanu konta w chwili spornego przejazdu. Spółka K. co prawda nie jest stroną tego postępowania, jednak dysponując pieniędzmi użytkowników dróg wpłacanymi na konta pre-pay z pewnością dochowywać musi szczególnej staranności w poborze opłat i księgowym rejestrowaniu tytułów, z mocy których opłaty są ściągane.

Zatem wydając przedmiotowe decyzje organ administracji drogowej dopuścił się przede wszystkim - mogącej mieć zasadniczy wpływ na ostateczny wynik sprawy - obrazy przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegającej na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącego.

Naruszenie wspomnianych przepisów mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zaskarżonej decyzji GITD z dnia [...] października 2012 r. oraz poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r.

Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę GITD uwzględni zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.