Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 611/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17a, art. 116 par. 1, art. 247 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 9b pkt 7
journal: Dz.U. 2004 nr 121 poz 1267
law: Ustawa z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda /spr./ Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M.U. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. za zaległości tej spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r., marzec - listopad 2006 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na rzecz adwokata J.P. prowadzącego Kancelarię Indywidualną w Ł. przy ul. P. 287/5 kwotę 1.200 (tysiąc dwieście) złotych plus należny podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, 3. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł., podjętą na podstawie art. 107 § 1 i § 2 pkt 2, art. 108 § 1, art. 109, art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), zwanej dalej O.p., decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł.-G. z dnia [...] r. nr [...] orzekającą o odpowiedzialności M. U. jako członka zarządu Spółki z o.o. "A" w Ł., za zaległości tej Spółki w podatku od towarów i usług za listopad 2005 r. oraz miesiące od marca do listopada 2006 r., w łącznej wysokości 3.783 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości, w wysokości 1.068 zł oraz za koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 231,40zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Skarbowej podał, że M. U. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zarzucił, że w okresie, w którym powstały zaległości Spółki, za które obciążony został odpowiedzialnością jako osoba trzecia, przebywał w areszcie śledczym, zaś wystawione w tym okresie faktury VAT i deklaracje podatkowe VAT-7 były sporządzane przez nieznaną osobę i w tym zakresie prowadzone było śledztwo pod nadzorem Prokuratury Rejonowej Ł. – G., które wobec niewykrycia sprawcy, zostało umorzone. Zdaniem strony, skoro przebywał w areszcie i nie ustalono osoby, która sporządzała faktury i deklaracje VAT-7, to nie może być na niego przeniesiona odpowiedzialność podatkowa za zobowiązania Spółki, a potwierdzeniem tego miały być załączone do odwołania dokumenty, w tym m.in. kserokopie decyzji umarzających postępowania w sprawach odpowiedzialności M. U. jako członka Spółki za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych oraz kserokopię pisma B. U. - ojca strony z dnia 7 października 2005 r. informujące Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. o aresztowaniu syna.

Dyrektor Izby Skarbowej, nie uwzględniając tego odwołania, przywołał treść art. 116 § 1 i § 2 O.p., zgodnie z którym za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Odwołując się do treści protokołu ze Zgromadzenia Wspólników Spółki z o.o. "A" z dnia 18 lipca 2005 r., na którym podjęto uchwałę o powołaniu M. U. na stanowisko Prezesa Zarządu, organ odwoławczy stwierdził, że strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki w okresie powstania zobowiązań podatkowych, które przerodziły się w zaległości podatkowe będące przedmiotem postępowania. Dalej wskazał, że postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki było bezskuteczne. Podał, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. wystawił tytuły wykonawcze, odrębnie dla każdej zaległości objętej decyzją, a w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęć rachunku bankowego w Banku [...]. W odpowiedzi na zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego uzyskano, jak wywoził organ odwoławczy, odpowiedź o blokadzie konta bankowego i braku środków finansowych. W ramach dokonanych zajęć rachunku bankowego Spółki uzyskano jedynie kwotę 4,08 zł, którą zarachowano na poczet kosztów postępowania egzekucyjnego. Ustalono również, że Spółka, w miejscu wskazanym jako adres prowadzenia działalności gospodarczej, nie prowadzi działalności od lipca 2005 r. W następstwie powyższym ustaleń, jak wywodził organ odwoławczy, Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec Spółki.

W tych okolicznościach organ odwoławczy uznał, że spełnione zostały dwie podstawowe przesłanki odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania Spółki, tj. pełnienie funkcji członka zarządu Spółki w okresie powstania zaległości podatkowych oraz bezskuteczność egzekucji względem Spółki.

Ustosunkowując się do argumentów odwołania Dyrektor Izby stwierdził, że z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki nie uwalnia strony pobyt w areszcie śledczym, bowiem na skutek aresztowania strona nie utraciła zdolności do czynności prawnych. Powołując wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 lipca 2008 r., l SA/Kr 954/07, wywiódł, iż pojęcie "pełnienia obowiązków członka zarządu" należy rozumieć jako posiadanie formalnych uprawnień członka zarządu w konkretnym okresie, niezależne od faktycznego prowadzenia interesów Spółki i posiadanych możliwości w tym zakresie. Za taką wykładnią przemawia wykładnia językowa art. 116 § 2 Op, przepis ten nie odwołuje się do wykonywania obowiązków, a jedynie do ich pełnienia, co w przypadku funkcji zarządzających stanowi odpowiednik określenia zajmować stanowisko. Niezależnie od tego, jak podniósł organ, celem tej normy jest istnienie odpowiedzialności członka zarządu o charakterze odszkodowawczym, gdzie podstawą odpowiedzialności jest sam fakt bycia członkiem zarządu. Przesłanka ta na gruncie wykładni systemowej winna być ustalona w oparciu o obiektywnie istniejące kryteria – spełnienie formalnych warunków pełnienia funkcji członka zarządu. Pełnienie funkcji członka zarządu jest bowiem funkcją dobrowolną, wymagającą zgody osoby powołanej na to stanowisko (art. 19a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, Dz. U. Nr 10, poz. 22 ze zm.), a członek zarządu może zrezygnować z tej funkcji w każdym czasie (art. 202 § 5 ksh i art. 369 § 6). Charakter prawny funkcji członka zarządu oznacza nie tylko obowiązek wykonywania czynności zarządzających, ale też zwiększony zakres odpowiedzialności, w tym odpowiedzialności za skutki działań kierowanej Spółki, a więc i skutki działań osób w tej Spółce zatrudnionych. Jest to zakres odpowiedzialności wykraczający poza charakterystyczny dla stosunku pracy, gdzie pracownik odpowiada jedynie za skutki swoich działań i to w ograniczonym zakresie, a nie skutki działań podmiotu, w którym jest zatrudniony. Następnie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż nie można wywodzić zwolnienia z odpowiedzialności za zobowiązania Spółki, z biernej postawy członka zarządu, bowiem osoby powołane do kierowania Spółką uniknęliby, jak wywodził WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 października 2007 r., l SA/Kr 139/06, odpowiedzialności za zobowiązania Spółki tylko dlatego, że aktywnie nie uczestniczyli w zarządzaniu Spółką. Przepis art. 116 § 2 Op jedynie doprecyzowuje czasowe granice odpowiedzialności członków zarządu, a nie ma na celu ograniczenie zakresu podmiotowego do tych, którzy faktycznie pełnili funkcje członka zarządu. Bierna postawa członka zarządu nie tylko nie pozwala na uwolnienie się przez zarządcę od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, ale wręcz przeciwnie uniemożliwia mu wykazanie jednej z przesłanek uwalniających od odpowiedzialności. W ocenie organu, pogląd wyrażony w powyższym orzeczeniu jest adekwatny do rozpatrywanej sprawy, gdyż M. U., będąc prezesem Spółki i jej udziałowcem, do dnia wydania zaskarżonej decyzji nie podjął żadnych działań dotyczących organów Spółki. Wskazuje to, zdaniem organu odwoławczego, na wyjątkową bierność strony w zakresie prowadzenia spraw Spółki. Nawiązując do powyższych ocen Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że rzekome podrobienie deklaracji podatkowych Spółki za miesiące od września 2005 r. do lipca 2006 r., co do którego Prokuratura Rejonowa umorzyła postępowanie z powodu niewykrycia sprawcy, świadczy na niekorzyść strony.

Ustosunkowując się do załączonych do odwołania decyzji umarzających postępowania w sprawach odpowiedzialności strony za zaległości Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2005 i 2006, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził że postępowania w tych sprawach umorzono ze względów właściwych tylko dla podatku dochodowego, a nie ze względów naruszenia przepisów regulujących odpowiedzialność podatkową osób trzecich, bądź powodów wskazanych w odwołaniu.

W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy podał, że strona nie wskazała okoliczności uwalniających ją od odpowiedzialności, o których stanowi art. 116 § 1 O.p.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej strona wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Decyzji tej zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych w oparciu, o które zaskarżona decyzja została wydana i rażące naruszenie prawa.

W uzasadnieniu podniosła, że "w okresie objętym zdarzeniem gospodarczym" przebywał w areszcie śledczym. Okoliczność ta nie została przez organ w żaden sposób podważona. Skarżący podniósł, że jako osoba pozbawiona wolności nie był w stanie złożyć wniosku o upadłość Spółki, ponieważ przepisy art. 22, art. 23 i nast. ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) obligują wnioskodawcę do zachowania szeregu wymogów formalnych, których nie mógł spełnić nawet przy dołożeniu przez niego należytej staranności.

Według skarżącego, organ podatkowy nie uwiarygodnił, że zdarzenie gospodarcze objęte zaskarżoną decyzją, w oparciu o które ustalono odpowiedzialność skarżącego miało faktycznie miejsce. Skarżący stwierdził, że faktura została podpisana przez osobę podającą się za skarżącego, co zostało ustalone w toku postępowania. Mimo to organ zaniechał rozważenia wątpliwości, czy w związku z takim stanem faktycznym powstał po stronie skarżącego obowiązek podatkowy. Skarżący podniósł, że w analogicznej sprawie Sąd Najwyższy ocenił, że wystawienie faktury która nie odzwierciedla rzeczywistej sprzedaży nie rodzi zatem obowiązku podatkowego (wyrok z dnia 1 marca 2004 r. sygn. akt V KK 248/03). W ocenie skarżącego wyjaśnienie tej kwestii jest bardzo istotne, albowiem odpowiedzialność skarżącego jako osoby trzeciej ma charakter akcesoryjny. Jeżeli zatem w stosunku do Spółki skarżącego nie powstał obowiązek podatkowy, to tym samym nie zaistniały podstawy odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zobowiązania Spółki. Zdaniem skarżącego, organ podatkowy nie ustalił, czy wystawcą faktury był skarżący lub ktokolwiek kto działał w imieniu i na rzecz Spółki skarżącego. Skarżący oświadczył, że faktura została wystawiona przez osobę trzecią – przestępcę. Podniósł również, że organ podatkowy nie ustalił bezspornie że miało miejsce wydanie towaru.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie skargi, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną przez M. U. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. przenoszącą na niego jako członka zarządu odpowiedzialność za zobowiązania Spółki, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, z przyczyn jednakże innych niż w niej wskazano, w sprawie doszło bowiem do naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej Op, w szczególności zaś art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 15 § 1 i art. 17a.

Stosownie do powołanych przepisów w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym i są obowiązane zebrać i w sposób wszechstronny rozpoznać cały materiał dowodowy, jak również przestrzegać z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

Analiza wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, iż postępowanie dowodowe prowadzone jest na zasadzie oficjalności. Organ podatkowy obowiązany jest bowiem z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i podejmować wszelkie niezbędne działania, jakie są konieczne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym (wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 7 kwietnia 2009r., I SA/Wr 430/08, LEX nr 503178, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 30 czerwca 2008r., I SA/Wr 244/08, LEX nr 481288). W ramach tego obowiązku mieści się również zbadanie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla ustalenia właściwości miejscowej organu w sprawie. Jedną z fundamentalnych zasad każdego postępowania jest wszak przestrzeganie właściwości przez organy, a naruszenie tej właściwości stanowi kwalifikowana wadę postępowania skutkującą stwierdzeniem nieważności aktu administracyjnego na podstawie art. 247 § 1 pkt 1 Op, a więc wyeliminowaniem tego aktu z obrotu prawnego od daty jego wydania. Organy podatkowe muszą kontrolować swoją właściwość do prowadzenia spraw z zakresu prawa podatkowego aż do chwili ich zakończenia (por. A. Kabat [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, CH. Beck 2009, s. 130 i n., wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2008r., I FSK 200/07, LEX nr 462893). Rozstrzygnięcie zagadnienia właściwości miejscowej organów podatkowych jest podstawowym i wstępnym zagadnieniem w każdym stadium postępowania (por. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 1999r., I SA/Łd 1066/97, "Poradnik VAT" 2000, z. 7, s. 49 czy wyrok SN z dnia 29 maja 1991r., III ARN 17/91).

Przenosząc powyższe rozważania n grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż organy podatkowe obowiązane były w pierwszej kolejności wykazać swoją właściwość miejscową w stosunku do Spółki "A" poprzez podanie okoliczności, tj. konkretnych danych wskazujących na właściwość miejscową organu dla podatnika, tj. Spółki zoo "A", które pozwoliłyby Sądowi, kontrolującemu zaskarżoną decyzję na ocenę jej legalności z punktu widzenia przesłanki właściwości miejscowej. Zgodnie bowiem z art. 17a Op, organem podatkowym właściwym miejscowo w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest organ podatkowy właściwy dla podatnika, płatnika lub inkasenta. Analiza załączonych do akt sprawy nie pozwala jednakże doszukać się jakichkolwiek danych, pozwalających na ocenę okoliczności, tj. zmiana właściwości miejscowej organów podatkowych dla Spółki zoo "A", jak i momentu, z którym owa zmiana nastąpiła. Ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...]r, nr [...], wynika jedynie, iż organem właściwym dla tej Spółki w okresie od 1 stycznia 2004r. do 31 grudnia 2006r. był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł., a zdarzeniem powodującym zmianę właściwości miejscowej była okoliczność utraty przez Spółkę statusu podatnika, o którym mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 ustawy z dnia 21 czerwca 1996r. o urzędach i izbach skarbowych (tj. Dz.U. z 2004r., Nr 121, poz. 1267), zwanej dalej ustawą o urzędach i izbach skarbowych. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika też, iż organem właściwym miejscowo dla tej Spółki przed tym zdarzeniem był też Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B.. Z pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego Ł. – G. z dnia [...]r. znak [...] i pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z dnia [...]r., znak [...] wynika z kolei, iż organy te nie uznawały się za właściwe miejscowo do załatwienia tej sprawy wskutek czego ten ostatni wystąpił o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W załączonych aktach brak jest jednakże jakichkolwiek danych pozwalających na ocenę kwestii właściwości miejscowej w niniejszej sprawie, a więc i ocenę prawidłowości wskazanego wyżej postanowienia. Co istotniejsze okoliczności te nie zostały także wyjaśnione przez organ podatkowy pomimo zobowiązania przez Sąd w dniu 4 grudnia 2009r. podczas rozprawy sądowej. Jak bowiem wynika z protokołu tej rozprawy organ zobowiązał się w terminie 3 dni do dostarczenia danych niezbędnych do oceny wskazanej kwestii, pomimo upływu tego terminu dane te nie zostały jednakże doręczone, ale nie zostały one przedstawione także pomimo przepublikowania przez Sąd ogłoszenia orzeczenia w tej sprawie na dzień 23 grudnia 2009r. W dniu 21 grudnia 2009r. pismem znak [...] organ, powołując się na treść znanego Sądowi z akt sprawy postanowienia z dnia [...]r., ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż właściwym w sprawie miejscowo do 31 grudnia 2006r. był Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł.. To zaś oznacza, iż organ podatkowy odwoławczy nie wykonał zarządzenia Sądu z dnia 4 grudnia 2009r. Treść nadesłanego pisma w żaden bowiem sposób nie zawierała danych pozwalających Sądowi na skontrolowanie legalności mającego kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie postanowienia z dnia [...]r. nr [...] rozstrzygającego spór kompetencyjny między Naczelnikiem [...] US Ł. – G. a Naczelnikiem [...] Urzędu Skarbowego w Ł.. Wyjaśnienie tych okoliczności, stosownie do powołanych wyżej art. 122 i art. 187 § 1 Op, ma istotne znaczenie, bowiem nawet same organy podatkowe miały, na co wskazuje przywołane wyżej postanowienie z dnia [...]r., wątpliwości co do właściwości miejscowej. Opisana wyżej postawa organu odwoławczego w niniejszej sprawie, sprowadzająca się do zignorowania zarządzenia Sądu, jak się wydaje, jest wynikiem błędnego założenia tego organu, iż Sąd jest, tak jak organ podatkowy, związany ostatecznym i prawomocnym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] rozstrzygającym spór kompetencyjny. Organ zdaje się jednakże zapominać, iż postanowienie to, jako wydane w granicach sprawy przeniesienia odpowiedzialności na członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki "A", podlega kontroli sądu administracyjnego (art. 134 § 1 ppsa), co oznacza, iż nie jest ono wiążące dla sądu administracyjnego. Aby zatem Sąd miał rzeczywistą możliwość kontroli tego postanowienia musi posiadać odpowiednie dane dotyczące okoliczności faktycznych, które jak już wskazano nie wynikają w żaden sposób z akt sprawy. Jest to istotne o tyle, że uzasadnienie tego postanowienia zostało sporządzone, pomimo jego obszerności, dość lakonicznie, poza odwołaniem do art. 5 ust. 9b pkt 7 ustawy o urzędach i izbach skarbowych nie zawiera ono bowiem żadnych danych istotnych z punktu widzenia tego przepisu, jak i nie wskazuje litery tego przepisu, który, zdaniem organu, ma zastosowanie w stosunku do Spółki. Tymczasem stosownie do tego przepisu, wyznaczenie terytorialnego zasięgu działania określonego urzędu skarbowego zgodnie z ust. 9a następuje w przepisach określonych na podstawie ust. 9c i może dotyczyć w szczególności osób prawnych lub jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, które: a) w ostatnim roku podatkowym osiągnęły przychód netto, w rozumieniu przepisów o rachunkowości, ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego albo b) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego, biorą udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwami położonymi za granicą lub w ich kontroli, albo posiadają udział w kapitale takich przedsiębiorstw albo c) są zarządzane bezpośrednio lub pośrednio przez nierezydenta w rozumieniu przepisów prawa dewizowego lub nierezydent dysponuje co najmniej 5% głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, albo d) jako rezydenci w rozumieniu przepisów prawa dewizowego jednocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym w rozumieniu innych ustaw lub w jego kontroli albo posiadają jednocześnie udział w kapitale takich podmiotów. Pomimo nie wskazania, który z tych punktów organ stosował przy ustalaniu właściwości miejscowej organu dla podatnika można jednakże domniemywać, iż Dyrektor Izby Skarbowej, powołując w uzasadnieniu tego postanowienie art. 5 ust. 9a pkt 7 wskazanej ustawy, miał na uwadze lit.a tego przepisu. Dla ustalenia właściwości miejscowej na gruncie tego przepisu istotne znaczenie ma zaś wartość przychodu netto w ostatnim roku podatkowym ze sprzedaży towarów, wyrobów i usług o równowartości co najmniej 5 mln euro przeliczanego według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na koniec roku podatkowego. Ustalenie tej wartości oraz roku podatkowego, w którym wartość ta nie przekroczyła równowartości 5 mln euro, a więc momentu, z którym następuje zmiana właściwości miejscowej organu podatkowego, możliwe jest na podstawie danych wynikających z dokumentacji podatkowej Spółki. W załączonych do skargi aktach administracyjnych znajdują się zaś wyłącznie faktury VAT – 7 za niektóre miesiące 2005 i 2006r., wynikających z tych faktur kwot nie można jednakże w okolicznościach wynikających z akt sprawy automatycznie utożsamiać z wartością przychodu netto Spółki. Przede wszystkim dlatego, że z faktur tych wynika jedynie wartość dostawy towaru/świadczonej usługi i podatku, a wartość dostawy nie jest tożsama z przychodem Spółki. Nadto w niniejszej sprawie przedmiotem orzeczenia o odpowiedzialności strony skarżącej za zobowiązania Spółki był wyłącznie podatek wynikający z faktur, który nie został odprowadzony o budżetu Skarbu Państwa. Nie można też wykluczyć sytuacji, w której kwoty wynikające z faktur odzwierciedlają tylko część obrotów Spółki, tym bardziej, iż wystawienie faktury na świadczoną usługę czy dostawę towaru nie jest obligatoryjne. Doświadczenie życiowe Sądu dowodzi też, iż często faktury VAT nie są wystawiane dla indywidualnych podmiotów (konsumentów). Dla przyjętej przez Sąd oceny zaskarżonej decyzji istotne znaczenie ma też okoliczność, iż wartość przychodu netto, o którym mowa w przywołanym przepisie art. 5 ust. 9b lit.a ustawy o izbach i urzędach skarbowych, winna być ustalona zgodnie z art. 5a ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy na podstawie zatwierdzonego sprawozdania finansowego za ostatni rok podatkowy. Sprawozdanie takie zaś nie zostało załączone ani do akt administracyjnych, ani na skutek zarządzenia Sądu z dnia 4 grudnia 2009r. Istotne znaczenie dla kwestii ewentualnej zmiany właściwości Spółki "A", a w konsekwencji i właściwości w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na skarżącego za zobowiązania tej Spółki, ma też nie wynikająca z akt, ani też nie wyjaśniona przez organ okoliczność momentu, z którym ewentualna zmiana właściwości mogłaby nastąpić. Na podstawie akt sprawy nie sposób ustalić ani wartości przychodu Spółki ani w 2005, ani w 2006r. Tymczasem w myśl art. 5a ust. 1 pkt 2 wskazanej ustawy, dla podatników, o których mowa w art. 5 ust. 9b, zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego na właściwego wyłącznie w zakresie określonych kategorii podatników następuje z dniem 1 stycznia drugiego roku następującego po roku, w którym nastąpiło przekroczenie kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 9b pkt 7 lit. a - w przypadku podatników wymienionych w tym przepisie. A contrario rozumując ten przepis zmiana właściwości wskutek utraty statusu wymienionego w art. 5 ust. 9a ustawy podmiotu następuje wedle tych samych zasad. To zaś oznacza, iż w świetle załączonych akt administracyjnych nie jest tak oczywista, jak twierdzi Dyrektor Izby Skarbowej w piśmie z dnia 21 grudnia 2009r., okoliczność zmiany właściwości miejscowej w stosunku do Spółki "A", zwłaszcza w sytuacji braku jakichkolwiek danych co do wartości przychodów tej Spółki w latach, poprzedzających ową zmianę właściwości. Kwestia właściwości miejscowej budzi wątpliwości także dlatego, iż chociażby w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z dnia 31 marca 2006r. organ egzekucyjny stwierdza jedynie, iż Spółka pod adresem w Ł. przy ul. [...] nie prowadzi żadnej działalności przynajmniej od lipca 2005r., z załączonych do akt administracyjnych faktur VAT – 7 za listopad 2005 i poszczególne miesiące 2006r. wynika zaś, iż Spółka prowadziła jednakże działalność gospodarczą.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ odwoławczy powinien zatem wyjaśnić kwestię podstawy zmiany właściwości w świetle treści art. 5 ust. 9a ustawy o izbach i urzędach skarbowych, w tym ewentualnej wartości przychodu netto Spółki, która skutkuje zmianą właściwości miejscowej organów podatkowych dla Spółki na gruncie pkt 7 lit.a tegoż przepisu, a także zbadać moment, z którym następuje ewentualna zmiana właściwości miejscowej w świetle art. 5a tej ustawy. Wskazane uchybienia, jako mieszczące się w przesłance nieważności decyzji, o której stanowi powołany wyżej przepis art. 247 § 1 pkt 1 Op, Sąd uznał za istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę uwzględnił. O wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu orzekł na podstawie 250 tej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit.a i § 6 pkt 4 tego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji zaś na podstawie art. 152 tej ustawy.

t.n.