Postanowienie WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 533/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu
Powołane przepisy: article: art. 6 art. 134 art. 140 § 1 art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 października 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Agnieszka Karyś-Adamczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]2013 r. p o s t a n a w i a 1. zwolnić K.W. od uiszczenia wpisu sądowego od skargi z 1 września 2016 r.; 2. oddalić wniosek K.W. w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

W sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K.z [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za [...]2013 r. K. W. złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika.

W złożonym wniosku skarżący wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką w wieku 17 lat. Jako posiadany majątek wykazał stację paliw o pow. 0,05ha wartości 200 tys. zł, samochód ciężarowy "Cysterna" – rok prod – 1992, samochód ciężarowy Fiat "Doblo" rok prod 2004, żona, z którą ma rozdzielność majątkową posiada budynek mieszkalny i gospodarczy. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego przez skarżącego z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 1500 zł netto miesięcznie oraz z otrzymywanej przez żonę renty w kwocie 880 zł netto miesięcznie. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wykazał energię elektryczną – 500 zł, śmieci+woda 100 zł, podatki – 300 zł, koszty leczenia 200 zł, remonty i CO – 250 zł, szkoła dziecka – 250 zł, pozostałe wydatki – żywność, ubrania – 110 zł.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał na chorobę żony, która wiąże się ze stałą opieką, co umożliwia prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza – stacja benzynowa usytuowana w sąsiedztwie domu. Ponadto skarżący dołączył kopie zestawień operacji na koncie bankowy za okres od 1 czerwca 2016 r. do 19 sierpnia 2016 r., kopię decyzji KRUS dokumentującej wysokość pobieranej przez żonę renty rolniczej, kopię orzeczenia lekarskiego o niezdolności do pracy żony skarżącego oraz kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, kopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego żony skarżącego – od 9 lutego 2016 r. do 29 kwietnia 2016 r.

Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:

Stosownie do art. 245 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016.718), dalej jako "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, które obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu; lub w zakresie częściowym, obejmującym m.in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i rodziny.

Wniosek strony skarżącej, która wnosi jednocześnie o zwolnienie z kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika należało w pierwszej kolejności rozpatrywać w kontekście przesłanki zawartej w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. całkowitego przyznania prawa pomocy. W tym zakresie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, którego domaga się strona skarżąca, jak już wcześniej podkreślono ma charakter wyjątkowy i jest stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem – przykładowo do takich osób można zaliczyć osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku czy osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia.

Bezspornie do takiej grupy społecznej skarżący nie należy, bowiem ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jest właścicielem nieruchomości oraz majątku ruchomego wraz z żoną posiadają stałe źródło dochodu, skarżący nie wykazuje, aby ponosił nadzwyczajne wydatki, posiadał jakiekolwiek zadłużenia, czy zobowiązania kredytowe, których nie jest w stanie spłacić. Powyższe świadczy o tym, że pomimo powoływania się przez skarżącego na problemy finansowe jak również problemy zdrowotne żony sytuacja materialna skarżącego jest stabilna i że posiada on dostateczne środki na zapewnienie sobie minimum egzystencji.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności uznano, że rozpatrywany wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika zasługuje na częściowe uwzględnienie poprzez zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy wykazana przez skarżącego sytuacja materialna uzasadnia jedynie przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, orzekający zobligowany był do wyboru jakiego zakresu będzie dotyczyć przyznane prawo pomocy. Orzekając o zakresie i rodzaju przyznanej pomocy skarżącemu wzięto pod uwagę czynności warunkujące skuteczne wniesienie skargi. Z art. 220 § 1 p.p.s.a. wynika, że skuteczne wniesienie skargi warunkuje wniesienie wpisu. Zdaniem orzekającego dla realizacji prawa strony skarżącej do sądu istotne znaczenie ma zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. Nie znaleziono natomiast przesłanek do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie oraz w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Taka sytuacja nie zachodzi w przypadku skarżącego.

Ponadto, podkreślić należy, że ustanowienie w toku postępowania przed sądem administracyjnym I instancji pełnomocnika z urzędu powinno mieć charakter zupełnie wyjątkowy. Sąd bowiem obowiązany jest czuwać nad tym, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 ustawy p.p.s.a.). Skarga dla Sądu ma wyłącznie walor niewiążącej informacji o wadliwości aktu, czy działania (zaniechania) organu, bowiem Sąd z urzędu zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa jakie stwierdzi badając daną sprawę. Sąd także ocenia, czy organy administracyjne zastosowały wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 ustawy p.p.s.a.). Wskazane uregulowania gwarantują, że niezależnie od fachowości formułowanych przez wnioskodawcę zarzutów, czy braku jego zaangażowania w postępowanie sądowoadministracyjne (skarżący nie ma obowiązku uczestniczenia w posiedzeniach Sądu) akt będący przedmiotem zaskarżenia zostanie wszechstronnie przez Sąd zbadany pod względem jego zgodności z prawem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2005 r., sygn. akt OZ 1134/04).

Ponadto, ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na wyżej opisane gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 ustawy p.p.s.a. (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08). Przy czym podkreślić należy, że ustanowienie pełnomocnika, na tym etapie postępowania, nie jest warunkiem skutecznego wniesienia i rozpoznania skargi. Stanowisko, że dla oceny udzielenia prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika ma znaczenie etap postępowania sądowo-administracyjnego potwierdził NSA w postanowieniu z dnia 19 maja 2011r. sygn akt II GZ 245/11 (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, art. 245 § 1, § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a , orzeczono jak w sentencji postanowienia.