Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 869/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej K. S. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: Minister, organ) decyzją

z [...] stycznia 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 8a ustawy z 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej

i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020 r. poz. 723; dalej ustawa zaopatrzeniowa), po rozpatrzeniu wniosku K. S. (dalej: funkcjonariusz, skarżąca) odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy

art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie sprawy.

Funkcjonariusz wnioskiem z [...] grudnia 2019 r. (data wpływu do organu - [...] grudnia 2019 r.) wystąpiła do Ministra o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy

z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówczesny Dz.U. z 2019 r.

poz. 288 ze zm.).

W uzasadnieniu złożonego wniosku funkcjonariusz wskazała, że służba pełniona przez nią od dnia [...] stycznia 1984 r. na stanowisku telefonistki w Wydziale [...] Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej nie była służbą w organach bezpieczeństwa, a została niesłusznie zaliczona do służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. Następnie opisała przebieg swojej ścieżki zawodowej. I tak,

od [...] listopada 1988 r. została delegowana na stanowisko sekretarz-maszynistki

w Wydziale [...] SB Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], a następnie od [...] grudnia 1989 r. do [...] lipca 1990 r. pozostawała w dyspozycji szefa ww. urzędu.

Wnioskująca podniosła, że nigdy nie zgłaszała chęci wstąpienia do Służby Bezpieczeństwa, a zaszeregowanie do Wydziału [...] SB nastąpiło odgórnie. Zaznaczyła, iż w czasie pełnienia służby nie dopuściła się naruszeń prawa, wykonywała powierzone jej obowiązki (stricte administracyjne),

w sposób nienaruszający praw i godności innych osób. Ponadto nie podejmowała żadnych czynności o charakterze przestępczym. Posiadała bardzo dobrą opinię

u przełożonych. Nie mieli oni żadnych uwag do jej postawy etyczno-moralnej,

co skutkowało przyjęciem jej do służby w Policji. Funkcjonariusz wyjaśniła,

że wykonując zadania i obowiązki w Policji, zajmowała różne stanowiska. Od [...] maja 2013 r. do dnia przejścia na emeryturę piastowała stanowisko Naczelnika Wydziału [...] w Komendzie [...] Policji. Podkreśliła, że przez cały okres służby wywiązywała się ze swoich obowiązków

w sposób sumienny i wzorowy, odnosząc znaczące sukcesy, czego odzwierciedleniem są pozytywne opinie służbowe, oceny okresowe, a także licznie otrzymane wyróżnienia i nagrody pieniężne. Zwróciła również uwagę na otrzymane odznaczenia: Brązowy Krzyż Zasługi, Złota i Srebrna Odznaka "Zasłużony Policjant" oraz Złoty i Srebrny Medal "Za Długoletnią Służbę".

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku, Minister, działając na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, wskazaną na wstępie decyzją odmówił wyłączenia stosowania wobec K. S. przepisów art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu ww. decyzji Minister stwierdził między innymi, że zgodnie

z informacją przekazaną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wnioskodawczyni pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] stycznia 1984 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 6 lat i 7 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 34 lata, 4 miesiące i 15 dni.

Ponadto, organ wskazał, że z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...] oraz [...], przekazanych pismem z [...] grudnia 2020 r. (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby wnioskodawczyni nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu

12 września 1989 r. W ocenie ówczesnych przełożonych ww. była funkcjonariuszem odpowiedzialnym i samodzielnym, dobrze przygotowanym do realizacji powierzonych zadań, pogłębiającym swoją wiedzę w ramach samokształcenia. W sposób umiejętny potrafiła kierować powierzonym wydziałem oraz służyć pomocą merytoryczną zarówno podległym pracownikom, jak i policjantom innych komórek i jednostek organizacyjnych garnizonu stołecznego. Minister wskazał, że funkcjonariusz przygotowywała i prowadziła szkolenia z zakresu przestrzegania przepisów

o ochronie informacji niejawnych oraz była autorką wielu pism stanowiących wykładnię obowiązujących przepisów. W trakcie służby ww. za wzorowe i wyjątkowo sumienne wykonywanie obowiązków służbowych była wyróżniona odznaczeniami państwowymi i resortowymi, a także wielokrotnie wyróżniana nagrodami pieniężnymi.

W analizowanych materiałach nie stwierdzono kar dyscyplinarnych. Jednocześnie organ poinformował, że w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów potwierdzających udział ww. funkcjonariusz w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia - jednakże charakter zadań wykonywanych przez wymienioną wskazuje na możliwość zaistnienia sytuacji stwarzających takie zagrożenie.

Powołując się następnie na brzmienie przepisu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, Minister wskazał, że przepis ten w pierwszym rzędzie nakłada

na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, Minister wskazał

w szczególności, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim

w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Stwierdził, że rzeczywistą wolą projektodawcy było pozostawienie uznaniowego charakteru ww. przepisu, pozwalającego w wyjątkowych sytuacjach wyłączyć ograniczenia w zakresie uprawnień emerytalno-rentowych wprowadzonych

w stosunku do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa.

Dokonując analizy drugiej z przesłanek formalnych, Minister wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę

o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Uznał, w oparciu o wykładnię językową, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy – przyjętych

na siebie obowiązków.

Zdaniem Ministra rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości ani pod kątem jakościowym, ani z punktu widzenia moralności i honoru funkcjonariusza służb publicznych. Dlatego też stwierdził, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, przez co należy rozumieć nie tylko podejmowanie i nienaganną realizację zadań obligatoryjnych, ale także wykazywanie inicjatywy zarówno w zakresie takich właśnie zadań, jak i poprzez gotowość do realizacji obowiązków dodatkowych.

Przy czym zaznaczenia wymaga, jak podał organ, że zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia

i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że

w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy.

W konkluzji Minister przyjął, że zadaniem organu jest stwierdzenie, czy

w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać

za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r. nawet z narażeniem zdrowia i życia nie wystarczą

do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.

Przechodząc do analizy przedmiotowej sprawy Minister wskazał, że całkowity okres służby funkcjonariusza wynosi 34 lata, 4 miesiące i 15 dni. W sytuacji, w której służba ww. pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 6 lat i 7 miesięcy, to zdaniem organu nie można mówić tutaj o krótkotrwałej służbie pełnionej na rzecz totalitarnego państwa. W ocenie Ministra przedmiotowy okres służby

na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Ponad sześcioipółletni okres wykonywania zadań i obowiązków nie może być uznany za tymczasowy. Funkcjonariusz mogła w sposób kompleksowy zapoznać się ze specyfiką pełnionej służby. W ocenie organu powyższe potwierdza również wnikliwa analiza niniejszej sprawy, która bezsprzecznie dowiodła, iż zakończenie wskazanego okresu pełnienia przez ww. służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z jej woli, lecz

z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi

w Polsce.

W ocenie organu w niniejszej sprawie bezspornym jest, że nie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

W kontekście analizy wystąpienia w przedmiotowej sprawie szczególnego przypadku, Minister podkreślił, że wnioskodawczyni przystąpiła do pracy w Wydziale [...] Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] i została wdrożona do zadań stricte związanych ze Służbą Bezpieczeństwa, poznając jednocześnie charakterystykę ww. formacji. Wnioskodawczyni nie podjęła niezwłocznego działania mającego na celu usunięcie jej z etatu Służby Bezpieczeństwa i kontynuowała pracę w charakterze funkcjonariusza. Zatem pozostając na etacie, była częścią ww. formacji: w 1984 r. zdała egzamin

na podoficera, a w 1985 r. odbyła roczne szkolenie i doskonalenie zawodowe,

a następnie została mianowana funkcjonariuszem w służbie stałej.

Jak podał organ, z dokumentacji przekazanej przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że ww. była członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej od dnia

[...] października 1983 r. (raport z dnia [...] października 1984 r., karta 0039) oraz Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (opinia służbowa z dnia [...] listopada 1988 r., karta 0006).

Minister podkreślił, że ZSMP powstała w 1976 r. i zrzeszała ludzi w wieku

od 15 do 35 lat. Narodziła się z połączenia Związku Młodzieży Socjalistycznej, Związku Socjalistycznej Młodzieży Wiejskiej i Socjalistycznego Związku Młodzieży Wojskowej. Głównym zadaniem była indoktrynacja młodzieży i przygotowanie jej do przyszłej kariery w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR). ZSMP był masową, ideowo-wychowawczą organizacją młodzieży. ZSMP działał do 1990 r. pod ideowym kierownictwem PZPR. Głównymi celami i zadaniami Związku, wynikającymi ze statutu ZSMP, było: mobilizowanie młodzieży do pracy na rzecz kraju, upowszechnianie ideologii marksizmu-leninizmu oraz krzewienie oświaty i kultury. Opierając się na własnej bazie i kadrze, a także współpracując z wyspecjalizowanymi instytucjami i organizacjami, ZSMP realizował zadania ideowo-wychowawcze poprzez działalność kulturalną, turystyczną, sportową i rekreacyjną. W całokształcie działalności ZSMP ważne miejsce zajmowała praca ideologiczna, młodzież zapoznawano z podstawami marksizmu-leninizmu oraz programami PZPR.

Opierając się na opisie zawartym w Encyklopedii PWN, dotyczącym Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Minister wskazał, że PZPR dążyła

do przekształcenia ustroju politycznego, gospodarki i instytucji społecznych Polski według rozwiązań wprowadzonych w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) poprzez m.in.: stosowanie terroru jako podstawowej metody rządzenia (Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego), likwidację własności prywatnej

w gospodarce (kolektywizacja rolnictwa, przejęcie przez administrację państwową wszystkich przedsiębiorstw prywatnych), rozbudowę systemu biurokratycznych instytucji państwowych i organizacji społeczno-politycznych ściśle podporządkowanych partii komunistycznej (zasada tzw. transmisji polityki partii do wszystkich środowisk), połączonej z likwidacją organizacji niezależnych, samorządu terytorialnego i zawodowych, szybką rozbudową przemysłu, głównie ciężkiego, nastawionego w znacznej mierze na produkcję zbrojeniową, indoktrynację ideologiczną społeczeństwa, przede wszystkim młodzieży, wprowadzenie doktryny realizmu socjalistycznego w kulturze, podporządkowanie państwu Kościołów i innych związków wyznaniowych.

W świetle powyższego, w ocenie Ministra, nie sposób zakwestionować fakt, by przynależność do Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej oraz członkostwo

w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej nie była zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro wnioskodawczyni przystąpiła do PZPR, to niewątpliwie identyfikowała się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jej aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa

w strukturach Służby Bezpieczeństwa, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.

Ponadto Minister wskazał, że sformułowane przez wnioskodawczynię argumenty dotyczące zaangażowania w realizowanie zadań i obowiązków podczas pełnienia służby w Policji, a także wskazanie na otrzymanie przez nią nagród, wyróżnień oraz awansów nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie w kontekście braku zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra z [...] stycznia

2021 r. nr [...], zaskarżając ją w całości.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów,

a mianowicie:

1) prawa procesowego, w postaci:

a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa. poprzez m.in. przemilczenie faktów z przebiegu służby skarżącej odnoszących się do wykonywanych przez nią zadań, a mianowicie tego, iż skarżąca nigdy nie zgłaszała chęci wstąpienia do Służby Bezpieczeństwa, zaszeregowanie skarżącej na stanowisku [...] w Wydziale [...] nastąpiło odgórnie - do służby tej została bowiem skierowana, nigdy nie wstępowała do niej dobrowolnie, ani na własny wniosek; jednocześnie zmiana stanowiska nie wiązała się ze zmianą zakresu obowiązków skarżącej - nigdy nie wykonywała żadnych czynności wchodzących w zakres działań Służby Bezpieczeństwa; organ błędnie przyjął, że postawa skarżącej świadczyła

o świadomym i aktywnym uczestnictwie w strukturach Służby Bezpieczeństwa oraz że skarżąca identyfikowała się z realizowanymi przez ustrój panujący w Polsce przed 1990 r., zadaniami i funkcjami oraz, że jej aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych i standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, a tym samym uznanie, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej;

b) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. w zw. z art. 107 § 3 Kpa. poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu dowodów, które organ dopuścił i faktów które organ uznał za udowodnione, co doprowadziło do niemożności skontrolowania decyzji pod względem tego, czy w sposób wyczerpujący zebrał on materiał dowodowy i dokonał jego prawidłowej oceny pod kątem zaistnienia przesłanek zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w tym zwłaszcza przesłanki wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku;

c) art. 107 § 3 Kpa. poprzez zaniechanie wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji

w zakresie zaistnienia przesłanki krótkotrwałości służby przed 1990 rokiem, rzetelności służby i wystąpienia szczególnie uzasadnionego przypadku,

co doprowadziło do niemożności poddania decyzji kontroli w tym zakresie;

2) prawa materialnego, w postaci:

a) art. 8a ust. 1 pkt. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędną wykładnię, zgodnie

z którą pojęcie "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." powinno być rozpatrywane jedynie w ujęciu bezwzględnym jako długość okresu służby na rzecz państwa totalitarnego, podczas gdy "krótkotrwałą służbę" należy rozumieć również

w sposób względny, tj. jako stosunek czasu służby przed 31 lipca 1990 r. do całego okresu służby, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że służba uznana za pełnioną

na rzecz państwa totalitarnego przez skarżącą nie była krótkotrwała pomimo prawidłowego ustalenia, że trwała jedynie 6 lat i 7 miesięcy wobec 34 lat, 4 miesięcy

i 15 dni całkowitego czasu służby;

b) art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędną wykładnię, zgodnie

z którą pod pojęciami "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków (...) szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" rozumieć należy wykonywanie obowiązków

"na najwyższym poziomie" i że zagrożenie dla zdrowia i życia nie może być normalnym następstwem służby, podczas gdy prawidłowo wyłożony przepis należy rozumieć w ten sposób, że rzetelne wykonywanie zadań stanowi zwykły, podstawowy wzorzec pełnienia służby oraz że narażenie życia lub zdrowia może stanowić także normalne następstwo służby.

Wobec powyżej przedstawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra z [...] stycznia 2021 r. w całości

i zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107, zwana dalej: "P.u.s.a.") i art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z uwagi wyłącznie na zgodność z prawem wydanych decyzji postanowień czy aktów administracyjnych. Sąd, zgodnie z art. 134 P.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, z zastrzeżeniem art. 57a.

W zaskarżonej decyzji Minister zawarł argumenty na uzasadnienie odmowy wyłączenia stosowania w stosunku do skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej i doszedł do wniosku, że nie spełnia on przesłanki o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, a jego przypadek nie jest "szczególnie uzasadniony". Organ dokonując oceny stanu faktycznego w niniejszej sprawie powołał się również na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego

wskazując ,że przy ocenie tego typu spraw należy mieć na uwadze stanowisko NSA zawarte orzeczeniach dotyczących art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, jednak w ocenie Sądu nie zastosował się do przedstawionej wykładni uwzględniając jedynie stanowisko NSA zawarte w orzeczeniu z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt IOSK 1895/19 gzie wskazano, że ""(...) ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę »szczególnie uzasadnionych przypadków«, którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia."

W powyższym wyroku NSA stwierdził ponadto , że " przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten, objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa", jest w istocie osobą, która angażowała się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i którego prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego". Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie w pełni podziela powyższe stanowisko.

Użyty w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej zwrot "ze względu na" ukierunkowuje zatem na pewne istotne okoliczności mogące mieć znaczenie dla ustalenia zaistnienia "szczególnie uzasadnionych przypadków", którymi to okolicznościami są: krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

Ustawodawca nie ograniczył się do wskazania kryteriów "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", lecz kryteria te powiązał z przesłanką "szczególnie uzasadnionych przypadków", a zatem wyraźnie wyodrębnił przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", co w konsekwencji nie daje podstaw do przyjmowania, że wprowadził do tekstu ustawy nieostry zwrot "szczególnie uzasadnionych przypadków" po to tylko, by utożsamić go z kryteriami "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", skoro skutek taki mógłby osiągnąć rezygnując z odwoływania się do "szczególnie uzasadnionych przypadków". Ponadto "krótkotrwała służba przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" nie stanowią oddzielnych samoistnych przesłanek, ponieważ przez zwrot "ze względu na" dookreślają one treść "szczególnie uzasadnionych przypadków", ułatwiając obalenie domniemania służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. W konsekwencji brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie możliwości spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków", lecz wymaga zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed dniem 31 lipca 1990 r.", bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma - z punktu widzenia aksjologicznych podstaw demokratycznego państwa prawnego - żadnych konotacji negatywnych. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (szerzej na ten temat w powołanych wyrokach).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy

wskazać ,że Organ w zaskarżonej decyzji przyjął ,że służba skarżącej na rzecz totalitarnego państwa nie była służbą krótkotrwałą. Jednak zgodnie z wyżej przedstawiona wykładnią nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest kwestia charakteru służby pełnionej na rzecz totalitarnego Państwa, gdyż niespełnienie przesłanki krótkotrwałości służby nie wyłącz możliwości zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Organ odstąpił od oceny tego, czy w okresie od dnia [...] stycznia 1984 r. do 31 lipca 1990 r. wymieniona realizowała zadania charakteryzujące totalitarny ustrój, czy też zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej, tj. na rzecz państwa jako takiego w ramach służby publicznej.

Jak wyjaśnił NSA w powołanym wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19, należy poddać wszechstronnemu zbadaniu sprawę określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego.

Powyżej wskazane okoliczność niewątpliwie należało ocenić, czego organ nie uczynił, przez pryzmat szczególnie uzasadnionego przypadku.

W tym miejscu warto podkreślić ,że w zaskarżonej decyzji jasne jest stanowisko organu, co do oceny rzetelności służby skarżącej. Organ przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazał, że z informacji udzielonych przez Komendanta Głównego Policji wynika, iż skarżąca po 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość rzetelność jego służby. W ocenie przełożonych była funkcjonariuszka odpowiedzialna ,samodzielną, dobrze przygotowana do realizacji powierzonych zadań, pogłębiająca swoja wiedzę w ramach samokształcenia.

Podkreślenia wymaga również fakt , że organ nie zajął żadnego stanowiska ,co do licznych wyróżnień skarżącej o których mowa w skardze. Skarżąca podniosła również we wniosku, że za swą służbę została odznaczona przez Organy demokratycznej Polski m in. "Brązowym Krzyżem Zasługi" (2002 r. ), Srebrną Odznaką "Zasłużony Policjant" (2004 r. ), Złotą Odznaką "Zasłużony Policjant (2010 r.), Medalem Srebrnym "Za długoletnią służbę" (2011 r. ), Medalem Złotym "Za długoletnią służbę" (2012 r. ) , do czego organ się nie ustosunkował w zaskarżonej decyzji ,a co zdaniem Sądu niewątpliwie wyróżniało skarżącą na tle innych funkcjonariuszy.

Sam fakt przynależności skarżącej do ZSMP i PZPR nie świadczy jeszcze, w ocenie Sądu , o braku zaistnienia po stronie skarżącej szczególnie uzasadnionego przypadku, gdyż przynależność ta nie została w żaden sposób powiązana z kwestią charakteru służby pełnionej na rzecz totalitarnego Państwa. Dopiero w wypadku wykazania ,że przynależność do ZSMP i PZPR (co niewątpliwie w ocenie Sądu nie było chwalebne), miała wpływ na ewentualnie naganną działalność skarżącej w państwie totalitarnym, organ będzie uprawniony do stwierdzenia, że przynależność do ZSMP i PZPR ma wpływ na ocenę możliwości zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Na zakończenie należy odnotować, że w dniu 16 września 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych zagadnienia prawnego w sprawie o sygn. akt III UZP 1/20, podjął uchwałę o następującej treści: Kryterium "służby na rzecz totalitarnego państwa", określone w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, powinno być oceniane na podstawie wszystkich okoliczności sprawy, w tym także na podstawie indywidualnych czynów i ich weryfikacji pod kątem naruszenia podstawowych praw i wolności człowieka.

Poczynione uwagi prowadzą do wniosku, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał błędnej wykładni przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji nie przeprowadził rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy i w ten sposób naruszył art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Organ będzie zobowiązany dokonać wnikliwej oceny ponad 6- letniej służby skarżącej, ocenić charakter służby oraz warunki jej pełnienia, a następnie rozważyć czy w świetle zaprezentowanej przez Sąd wykładni art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, w sprawie mamy do czynienia ze szczególnie uzasadnionym przypadkiem, pozwalającym pozytywnie załatwić wniosek strony. Uzasadnienie decyzji powinno być wyczerpujące, tak aby strona nie miała wątpliwości, dlaczego Minister rozstrzygnął w taki, a nie w inny sposób.,

W tym stanie rzeczy Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a.