Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 934/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie NSA Izabela Dobosz WSA Mariusz Kotulski Protokolant Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2007 r. sprawy ze skargi L.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej L.C. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r. znak: [...] działając na podstawie art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 z późn. zm.) oraz art. 29 Prawa wodnego (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ) po rozpatrzeniu wniosku o ustalenie naruszenia stosunków wodnych na działce nr "1". stanowiącej własność L.C. i o wypłatę odszkodowania orzekł, że na działce tej nie nastąpiło naruszenie stosunków wodnych. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że pismem z dnia 7.07.2003r. M.C. działając w imieniu L.C. domagał się wybudowania nowej studni w innym miejscu, względnie wypłaty odszkodowania w wysokości umożliwiającej budowę nowej studni. Twierdził, że na działce jego żony L.C. nastąpiło naruszenie stosunków wodnych w wyniku niewłaściwej lokalizacji kanalizacji na tej działce. Po wykonaniu wykopów nastąpił bowiem wypływ dużej ilości ścieków z gruntów wyżej położonych, a odprowadzanych dotychczas przez właścicieli tych gruntów do rowów przydrożnych. Całość tych ścieków spłynęła na działkę nr "1" powodując zanieczyszczenie wody pitnej w studni. Na dowód powyższego przedłożył ekspertyzę jakości wody dokonana przez PSSE w T. (próbkę wody pobrano w dniu 9.06.2003r., zaś raport z badań wykonano w dniu 12.06.2003r.) oraz ocenę jakości wody przeznaczonej do spożycia, dokonaną przez PPIS w T. z dnia 16.06.2003r. Z oceny tej wynika, że woda ze studni jest nieprzydatna do spożycia przez ludzi. Organ I instancji nadto wskazał, iż w dniu 12.06.2003r. zawarto z L.C. ugodę sądową, w której L.C. wyraziła zgodę na wejście na teren działki nr "1" położonej w P. Gmina L., w celu realizacji inwestycji (budowy sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami domowymi na podstawie decyzji [...] z dnia [...].06.2003), a Gmina zobowiązała się, że roboty montażowe korektora sanitarnego o średnicy 200 milimetrów zostaną wykonane metodą przewiertu sterowanego bez naruszania wierzchniego terenu działki do głębokości 2 metro l). Gmina L. zobowiązała się ponadto do wykonania kanalizacji sanitarnej na terenie działki nr "1" w P. bez studni rewizyjnej pod terenem tej działki. L.C. nie wyraziła zgody do włączenia jej gospodarstwa do sieci kanalizacyjnej wsi P., ale zezwolił na wejście na teren swej działki celem wykonania niwelacji przewiertu sterowanego. Gmina L. zobowiązała się zapłacić na rzecz L.C. kwotę 1000 zł (jeden tysiąc złotych) tytułem odszkodowania za wejście w teren w terminie do 7 dni po wykonaniu odcinka kanalizacji na terenie jej działki z ustawowymi odsetkami oraz naprawienia wszelkich szkód wynikających z ewentualnego zanieczyszczenia studni w wyniku awarii kanalizacji na terenie działki, powstałych po wykonaniu przewiertu.

W uzasadnieniu tej decyzji nadto podano, iż pismem z dnia 4 sierpnia 2003 roku Wójt Gminy stwierdził, że brak jest podstaw faktycznych do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Wskazał, iż studnia wnioskodawcy nie spełnia żadnych norm i stanowi zagrożenie dla jej użytkowników. Wnioskodawca nie posiada dokumentacji potwierdzającej wywożenie ścieków komunalnych z działki nr "1" położonej w P. Pismem z dnia 26 listopada 2003 roku M.C. zwrócił się bezpośrednio do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z zażaleniem na nie załatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004 roku (Sygn. Akt [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało zażalenie za uzasadnione i nakazało ustalić jakie istniały stosunki wodne przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej przez Gminę L., czy wskutek wybudowania tej kanalizacji doszło do zmiany stosunków wodnych, a w szczególności zanieczyszczenia wody w studni znajdującej się na działce nr "1" we wsi P., czy do budynku wnioskodawcy doprowadzona jest kanalizacja sanitarna, a także w jaki sposób następuje odprowadzenie ścieków komunalnych z tego budynku. W przypadku, gdy nieruchomość ta wyposażona jest w zbiornik wybieralny (szambo) konieczne jest ustalenie, czy zbiornik ten jest szczelny i czy wybierane są z niego nieczystości. Dopiero takie ustalenia prowadzić mogą do wniosku, że przyczyną zanieczyszczenia wody nie jest budowa kanalizacji, a brak należytego odprowadzania ścieków z budynku mieszkalnego. Organ dodał, iż w dniu 29 marca 2004 roku dokonano z udziałem wnioskodawcy wizji lokalnej na terenie działki nr "1" dokumentując stan faktyczny zdjęciami fotograficznymi, oraz mapą zasadniczą w skali l : 2000 które zaliczono w poczet dowodów. W wyniku oględzin ustalono, że na działce nr "1" w P. zlokalizowane są dwie studnie: jedna położona po strome wschodniej budynku mieszkalnego odległości c-ca 8 mb, mająca podłączony hydrofor, zbudowana z kręgów, składających się z czterech bloczków. Studnia ta jest nieszczelna. Stwierdzono w niej wysoki stan wody oraz występowanie zjawiska przedostawania się wody powierzchniowej i podskórnej bezpośrednio do studni. Ponadto ustalono, ze poprzez bramkę w ogrodzeniu istnieje możliwość zalewania terenu wokół studni przez wody z drogi od strony północno - zachodniej (działka nr "2"), położonej wyżej niż działka siedliskowa nr "1", a tym samym możliwość przedostawania się wody z drogi do studni. M.C. oświadczył, iż studnia od dnia wykonania kanalizacji nie była używana. Jego rodzina jest zmuszona korzystać z wody z sieci wodociągu zbiorowego. Druga studnia położona jest po stronie południowej budynku mieszkalnego. Wykorzystywana jest jako szambo przepływowe, zbierające ścieki z kanalizacji domowej. Wskutek wysokiego stanu ścieków komunalnych w studni, ścieki wylewają się bezpośrednio na grunt, zalewając tereny niżej położone po stronie południowej działki siedliskowej. Studnia wykorzystywana jako szambo przykryta blachą i bezpośrednio połączona z drugą studnią. Organ wskazał, iż na podstawie zebranego w sprawie materiału w postaci raportu badań i oceny jakości wody wydanych przez PP1S w T. w czerwcu 2003 roku, w którym ustalono, że woda w studni była już zanieczyszczona w dniu 9 czerwca 2003 roku, a więc przed wykonaniem kanalizacji oraz na podstawie Faktury Vat z dnia 24 lipca 2001 roku nr [...], zgodnie z którą ustalono, że z szamba położonego na działce nr "1" jednokrotnie wywiezione zostały ścieki.

Zdaniem organu budowa kanalizacji nie była przyczyną zmiany stosunków wodnych na działce nr "1". Nie zostały spełnione przesłanki naruszenia stosunków wodnych określone w art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne /Dz.U. Nr 115, póz. 1229 z p. zm./. Zgodnie z treścią art. 29 prawa wodnego do naruszenia stosunków wodnych na gruncie dochodzi w przypadku zmiany kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej, zmiany kierunku odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich, odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Tymczasem przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, zdaniem organu l instancji nie wykazało, aby budowa kanalizacji sanitarnej spowodowała zmiany spływu wód opadowych i ze źródeł tak na działce nr "3" - droga , jak również na działce nr "1" stanowiącej własność L.C. Nie ustalono również by Wójt Gminy L., - inwestor budowy kanalizacji lub ktokolwiek inny odprowadzał ścieki na przedmiotową działkę. Ustalono wręcz, że budowa kanalizacji spowodowała prawidłowy odbiór ścieków do kanalizacji sanitarnej i ich transport na oczyszczalnie w celu dezaktywacji. Jeśli zaś w istocie nastąpiło zalanie studni ściekami z gruntów wyżej położonych (czego nie stwierdzono w czasie wizji lokalnej), odprowadzanych dotychczas przez właścicieli tych gruntów do rowów przydrożnych, to prowadzona inwestycja nie mogła zmienić stanu wód na gruncie, gdyż taki stan istniał już przed wykonaniem inwestycji i był on tolerowany przez właściciela działki. Zatem, prowadzona inwestycja nie miała wpływu na stan wody w studni wnioskodawcy, gdyż sposób odprowadzenia wód opadowych i ścieków nie uległ zmianie. Data wykonania badania wody nie potwierdza, że przed wykonaniem kanalizacji woda w studni nie miała zanieczyszczeń pochodzących ze ścieków komunalnych. W żadnym też przypadku nie mogło dojść do zanieczyszczenia wody w studni w czasie budowy kanalizacji, gdyż kanalizacja budowana była zgodnie z wydanym zezwoleniem. Ponadto wykonanie kanalizacji na działce nr "1" nastąpiło w późniejszym terminie, po dacie badania jakości wody przez wnioskodawcę. W trakcie postępowania ponad wszelką wątpliwość stwierdzono, że posesja w P. nr [...] /działka nr "1"/ korzysta z wody z wodociągu wiejskiego, zużywając wodę w ilościach odpowiadających normalnemu zużyciu w gospodarstwie domowym rodziny 5 do 8 osobowej, posiadającej standardowe odbiorniki wody: kuchnia, łazienka, we. Odprowadzenie ścieków komunalnych następuje do pośredniego zbiornika (studzienka), a następnie do studni, wykorzystywanej jako zbiornik na ścieki - szambo. Szambo to jest nieszczelne, znajduje się w nim woda źródlana, podskórna i powierzchniowa. Ścieki te spływają powierzchnią gruntu na stronę południową działki nr "1" w P. Organ wskazał, iż skoro doszło do zmiany stosunków wodnych na działce nr "1" w P. z winy inwestora Gminy L. to brak jest podstaw faktycznych i prawnych do ustalenia i wypłaty odszkodowania z tego tytułu.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył M.C., działającej w imieniu L.C. Zaskarżył wskazaną decyzję w całości. Zarzucił jej sprzeczność z obowiązującym prawem oraz wniósł ojej uchylenie oraz przekazanie organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Organ l instancji wydał zaskarżoną decyzję wyłącznie na ustaleniach własnych, bez udziału biegłego do spraw stosunków wodnych oraz w oparciu o bezpodstawne założenia, iż woda w studni była już zanieczyszczona przed wykonaniem kanalizacji na działce nr "1", tj. przed 9 czerwca 2003 roku. Zarzucił, iż organ l instancji nie ustalił, jakie stosunki wodne istniały przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej na działce nr "1". Wskazał, iż ustalenie tego faktu wymagało wiadomości specjalnych. Tymczasem organ l instancji nie skorzystał z pomocy biegłego. Dodał, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji świadomie pominięto fakt, iż istniejące na przedmiotowej działce szambo usytuowane jest znacznie poniżej studni i w związku z tym brak jest możliwości zanieczyszczania studni przez ścieki domowe. Dlatego też bezprzedmiotowe są ustalenia w zakresie wywożenia nieczystości zarówno przed, jak i po fakcie zanieczyszczenia studni. Nie jest bowiem możliwe, by jakakolwiek ciecz popłynęła pod górę i zanieczyściła studnię. Do zanieczyszczenia studni doszło wyłącznie wskutek wykonania na przedmiotowej kanalizacji w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami gospodarki wodnej. Budowa kanalizacji spowodowała zmianę spływu wód opadowych w kierunku istniejącej studni, a do zanieczyszczenia doszło wskutek zbyt bliskiego prowadzenia wykopów w pobliżu studni. Powołany przez organ l instancji art. 29 prawa wodnego nie może mieć w tej sprawie zastosowania, albowiem to nie właściciel gruntu dokonał zmian, lecz powstały one wskutek nieprawidłowego prowadzenia inwestycji przez organ l instancji. Dlatego też w tym przypadku organ l instancji nie powinien samodzielnie, bez pomocy odpowiedniego biegłego czynić ustaleń na swoją korzyść i stwierdzać, że do zmiany stosunków wodnych nie doszło. Złożona przez skarżącego ekspertyza w sposób jednoznaczny wskazuje, że zanieczyszczenie nie nastąpiło wskutek wód opadowych, jak to sugeruje organ l instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98. poz. 1071). art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115. poz. 1229 z późn. zm.) oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.) i § 1 pkt 6 lit c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003r. Nr 198. poz. 1925) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania. Organ odwoławczy wskazał na dyspozycję art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (Dz.U. z 2001 r. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), w myśl którego właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł -ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jak stanowi art. 29 ust.3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt (burmistrz lub prezydent miasta) może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Organ wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie kluczowym dla rozstrzygnięcia o zasadności żądań strony jest ustalenie, czy na skutek wybudowania kanalizacji sanitarnej na działce nr "1" w P. doszło do zmiany stosunków wodnych, która to zmiana spowodowała zanieczyszczenie wody pitnej znajdującej się w studni. Wskazał, iż w dniu 9 czerwca 2003 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pobrał próbki wody ze studni znajdującej się na działce nr "1" w P. i po przeprowadzeniu badań pobranych prób w ocenie jakości wody przeznaczonej do spożycia z dnia 16 czerwca 2003 roku., stwierdził nieprzydatność wody do spożycia przez ludzi. W dniu 12 czerwca 2003 roku, a więc już po pobraniu przez Inspektora Sanitarnego prób wody przed Sądem Rejonowym w T. w sprawie o sygn. [...] Wójt Gminy L. i L.C. zawarli ugodę na mocy której L.C. m.in. wyraziła zgodę na wejście na teren działki nr "1" w celu realizacji inwestycji budowy sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami domowymi. Dopiero po zawarciu ugody nastąpiło wykonanie kanalizacji sanitarnej. Porównanie zatem daty pobrania prób wody z datą zawarcia ugody i późniejszego wykonania kanalizacji, pozwala na stwierdzenie, iż nie jest możliwym aby do zanieczyszczenia wody w studni znajdującej się na działce nr "1" w P. doszło na skutek budowy kanalizacji sanitarnej, bowiem kanalizacja ta wykonana została później, już po stwierdzeniu, iż woda w studni nie jest przydatna do spożycia przez ludzi. Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu argumentów organ odwoławczy wskazał, iż z dokumentów przedłożonych przez odwołującego się wynika, że studnia zanieczyszczona była przed wybudowaniem kanalizacji sanitarnej i w związku z tym dla ustalenia daty zanieczyszczenia studni nie jest konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Jeżeli chodzi o możliwość zanieczyszczenia wody przez odprowadzane do drugiej studni ścieki, to woda która napływa do studni z reguły wypływa ze źródeł podziemnych do których to źródeł mogą przedostawać się zanieczyszczenia znajdujące się w studni do której odprowadzane są ścieki. Regułą bowiem jest, iż do studni nie wpływają wody powierzchniowe będące wynikiem opadów deszczu, lecz wody podziemne do których mogą przedostawać się zanieczyszczenia z tej drugiej studni.

W kwestii nieprawidłowego wykonania kanalizacji sanitarnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż M.C. może zwrócić się ze stosownym podaniem do organów nadzoru budowlanego (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T.) i w podaniu tym wykazywać nieprawidłowości, które - w jego ocenie -miały miejsce przy budowie kanalizacji.

Na decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył M.C. działając w imieniu L.C. Zaskarżył decyzję w całości i wniósł o jej uchylenie i nakazanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wskazał, iż w jego ocenie zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu l instancji wydane zostały, mimo, iż nie wyjaśniono wszelkich okoliczności sprawy. W sposób niezgodny z zasadami prawidłowego rozumowania oceniono ujawnione fakty w sprawie. Stwierdził, iż dla ustalenia zasadności roszczeń L.C. nie było wystarczające tylko zbadanie, czy na skutek budowy kanalizacji na działce nr "1" nastąpiła zmiana stosunków wodnych, lecz konieczne było ustalenie czy wskutek budowy kanalizacji we wsi P. doszło do naruszenia stosunków wodnych, co spowodowało zanieczyszczenie wody pitnej w studni. Skarżący z faktu zmiany kierunku odpływu wód na okolicznych działkach wywiódł skutek w postaci zanieczyszczenia studni. Ograniczenie się zarówno przez organ l jak i II instancji do ustaleń, czy wybudowanie kanalizacji na działce nr "1" zmieniło stosunki wodne nie wyjaśniło wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Skarżący nie zgodził się z ustaleniami organu odwoławczego, iż skoro próbka wody pobrana została w dniu 9 czerwca 2003 roku, zaś wejście na grunt nastąpiło po zawarciu ugody sądowej 12 czerwca 2003 roku, to woda nie mogła być skażona w związku z budową kanalizacji. Należało, zdaniem odwołującego się uwzględnić, czego nie uczyniły organy orzekające w przedmiotowej sprawie, stan zaawansowania prac przy budowie sieci kanalizacyjnej. Prace na okolicznych nieruchomościach przy budowie tejże sieci prowadzone były już od 2002 roku. Zasypywano fosy, wykonywano przekopy. Już wówczas zmieniono stosunki wodne na terenie wsi P. i działki nr "1". Faktem jest, iż od 2002 roku trwały spory L.C. z inwestorem. Skarżąca nie zezwalała bowiem na wejście na jej grunt. Natomiast na okolicznych nieruchomościach prace trwały i były mocno zaawansowane. Fakt, iż prace na gruncie L.C. prowadzone były po 12 czerwca 2003 roku nie oznacza, iż inne działania, na sąsiednich gruntach, wcześniej nie były prowadzone i że skażenie wody w studni nie było wynikiem budowy kanalizacji. Skarżący wskazał, iż przez kilkanaście lat cała rodzina C. bez przeszkód korzystała ze studni. Woda nadawała się do spożycia, nie powodowała problemów zdrowotnych członków rodziny. Studnia ta utrzymywana była w należytym stanie, właściciele o nią dbali, wykonywali czynności konserwujące i oczyszczające studnię (wyłożenie wapnem dna studni, nawiezienie kamienia płukanego dla lepszej filtracji wody). Uzasadnionym jest, zatem stwierdzenie, iż skażenie nastąpiło w wyniku budowy kanalizacji. Już w lipcu 2002 roku wyburzono most. pod którym płynęły zanieczyszczenia i następnie zasypano fosę, tak, że stała się ona niedrożna i powstało zlewisko, od którego zaczęto kopać wykop w kierunku domu skarżącej. W ten sposób zmieniono kierunek spływu wód opadowych, dodatkowo sprowadzono wody ścieków, które w wyniku spadku wykopu i ukształtowania terenu zlewały się w kierunku studni. Taki stan trwał przez kilka miesięcy. W toku postępowania administracyjnego nie wzięto w sposób należyty pod uwagę właściwego ukształtowania terenu wokół nieruchomości nr "1" w P. Dom i studnia położone są bowiem w niecce. W ocenie skarżącego, aby stwierdzić, iż woda w studni zatruwana jest przez ścieki z szamba koniecznym było zasięgnięcie opinii biegłego. Skarżący wskazał, iż niemożliwym było zatrucie wody przez ścieki z szamba, gdyż szambo położone jest poniżej studni i oddziela je dom skarżącej. Szambo i studnia to dwa oddzielne zbiorniki, nie ma dowodów, by łączył je jakiś podziemny ciek wodny. Jeśli zaś nawet by wystąpił wyciek z szamba, to woda wylewała by się na zewnątrz zbiornika, a następnie w dół, a nie pod górę, w stronę studni.

W skardze zarzucono, iż organy administracji publicznej nie zadały sobie trudu merytorycznego zbadania sprawy i nie rozpoznały jej istoty. Stwierdzenie, że ze studzienki położonej niżej ścieki zalewają studnię położoną wyżej, wymagało by wnikliwego naukowego uzasadnienia. Zdaniem skarżącego, do skażenia studni doszło w wyniku budowy kanalizacji, ponieważ zmieniono bieg spływu ścieków odprowadzanych do przydrożnego rowu. Stan ten utrzymywał się przez kilka miesięcy, następnie wybudowano kanalizację z kolektorem głównym w odległości nie większej niż 1 m od przedmiotowej studni, zmieniając przy tym planowany jej przebieg. Właściwe rozpoznanie sprawy wymaga wiadomości specjalnych, a w tej sprawie oparto się wyłącznie na domniemaniach niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Tym samym doszło do jawnego naruszenia artykułu 7 kpa, a wydanie decyzji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej. Zaniechanie podjęcia czynności procesowych (w szczególności powołania biegłego) zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wskazało, iż twierdzenia zawarte w skardze są nieuzasadnione. Na skutek wybudowania kanalizacji sanitarnej na działce nr "1" w P. nie doszło do zmiany stosunków wodnych, powodującej zanieczyszczenie wody pitnej w studni. Świadczy o tym fakt, że w dniu 9 czerwca 2003 roku Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny pobrał próbki wody ze studni znajdującej się na działce nr "1" w P. i po przeprowadzeniu badań stwierdził nieprzydatność wody do spożycia przez ludzi. W dniu 12 czerwca 2003 roku, a więc już po pobraniu przez Inspektora Sanitarnego prób wody przed Sądem Rejonowym w T. w sprawie o sygn. [...] Wójt Gminy L. i L. C. zawarli ugodę na mocy której L.C. wieź wyraziła zgodę na wejście na teren działki nr "1" w celu realizacji inwestycji budowy sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączami domowymi. Dopiero po zawarciu ugody nastąpiło wykonanie kanalizacji sanitarnej. Porównanie zatem daty pobrania prób wody z datą zawarcia ugody i późniejszego wykonania kanalizacji, pozwala na stwierdzenie, iż nie jest możliwym aby do zanieczyszczenia wody w studni znajdującej się na działce nr "1" w P. doszło na skutek budowy kanalizacji sanitarnej, bowiem kanalizacja ta wykonana została później, już po stwierdzeniu, iż woda w studni nie jest przydatna do spożycia przez ludzi. Organ odwoławczy dodał, że twierdzenie, iż do zanieczyszczenia wody może dochodzić na skutek nieopróżniania szamba i wylewania się zanieczyszczeń wprost na powierzchnie działki, jest uzasadnione oświadczeniem M.C. wieź złożonym na rozprawie w dniu 29 marca 2004 roku, iż od 2002 roku zbiornik na ścieki nie był opróżniany. Doprowadziło to do przelania się ścieków, które w dniu rozprawy wypływały na teren nieruchomości. Nie jest zatem wykluczone, że nieopróźnianie szamba przez tak długi okres, przy jednoczesnym regularnym korzystaniu z wody, spowodowało wyciek podziemny ścieków, które pomimo różnicy w terenie pomiędzy szambem a studnią mogły ciekami podziemnymi napłynąć do studni i spowodować jej zanieczyszczenie. Zwrócić należy również uwagę, że jak wynika z badania prób wody ze studni przeprowadzonego przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidemiologiczną w T. w dniu 9 czerwca 2003 roku woda zanieczyszczona jest przez bakterie z grupy coli, a te z kolej są bateriami znajdującymi się z reguły w ściekach komunalnych. Twierdzenia zatem, że do zanieczyszczenia studni doszło na skutek budowy kanalizacji w innej części wsi Pawęzów stoi w sprzeczności z badaniem wody. które to badanie wykazało inne zanieczyszczenie niż te, które pochodzić mogą z rowów przydrożnych czy fos.

Rozpoznając skargę, sąd zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 7 kpa organy administracji publicznej winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do załatwienia jej mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosowanie zaś do nakazu wynikającego z art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Reguły te w rozpatrywanym przypadku nie w pełni były przestrzegane.

W szczególności istotną dla sprawy okolicznością faktyczną było ustalenie czy w odniesieniu do nieruchomości skarżącej zaistniał zmiana stosunków wodnych na gruncie. Okoliczność ta jest istotna z punktu widzenia przesłanek określających w powoływanym przez organy administracji przepisie art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18.07.2001r. Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 z późn. zm.). Należało zatem ustalić jak pierwotnie ukształtowane tam były stosunki wodne oraz czy i w jakim zakresie stosunki te uległy zmianie, a nadto - jeżeli zmiany takie wystąpiły - jaka była ich przyczyna.

Okoliczności te nie zostały w sposób należyty i jednoznacznie wyjaśnione. Organy administracji ograniczyły zakres swych ustaleń jedynie do następstw prac wykonanych na działce skarżącej przy budowie kanalizacji sanitarnej we wsi P. To ograniczenie było nieuzasadnione. Zmiana stosunków wodnych mogła bowiem być następstwem także robót budowlanych wykonywanych w pobliżu działki skarżącej lub mogła mieć inną jeszcze przyczynę. Dla dokładnego wyjaśnienia sprawy niezbędne było, jak wyżej podkreślono, ustalenie pierwotnego stanu stosunków wodnych na nieruchomości skarżącej a następnie ustalenie czy i w jakim zakresie zaistniały zmiany tych stosunków w okresie wskazywanym przez skarżącą. Ustalenie tych okoliczności winno być na wszelkich dostępnych środkach dowodowych wskazywanych zarówno przez strony jak i poszukiwanych przez organ administracji prowadzący postępowanie. Wprawdzie organ I instancji przyjął w wydanej decyzji, że zmiana stosunków wodnych na gruncie skarżącej nie wystąpiła. Ten brak zmiany wiązał jedynie z faktem wcześniejszego zanieczyszczenia wody w studni na działce nr "1", które miało miejsce jeszcze przed wykonaniem na tej nieruchomości robót budowlanych związanych z kanalizacją wsi P. Nie jest to wystarczające, skoro nie ustalono jak stosunki te kształtowały się wcześniej i czy w ogóle nastąpiły tu zmiany oraz jaka była ich przyczyna. Ograniczenie ewentualnych przyczyn zmian jedynie do prac inwestycyjnych na nieruchomości skarżącej nie było uzasadnione. Doprowadziło to do naruszenia zasad określonych w wyżej powołanych przepisach art. 7 kpa i art. 77 par. 1 kpa.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy wadliwość ta powinna zostać usunięta, poprzez przeprowadzenie wszelkich koniecznych dowodów, potrzebnych do wyjaśnienia sprawy w tym zakresie.

Z uwagi na tę wadliwość, zaskarżona decyzja nie mogła zostać uznana za zgodną z prawem. Z tych też przyczyn orzeczono jak w sentencji wyroku, na podstawie przepisów art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.