Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1961/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 § 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędziowie: NSA Jerzy Rypina, NSA del. Zbigniew Romała (sprawozdawca), Protokolant Julia Chudzyńska, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 872/09 w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 872/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 2 listopada 2009 r.

w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Pismem z dnia 3 lutego 2009 r. M.S. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w dniu 23 lipca 2008 r. przez Ministra Finansów.

Zdaniem dłużnika dotychczasowy przebieg egzekucji nasuwa wniosek, że okazała się ona bezskuteczna. Czynności egzekucyjne pozwoliły na ustalenie, że dłużnik nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości oraz ruchomości, które mogłyby stanowić przedmiot egzekucji. M.S. podał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w kwocie 1.126 zł brutto (a więc

w wysokości wolnej od potrąceń), które otrzymuje w firmie "Z.".

W tej sytuacji, zdaniem dłużnika, zachodzą przesłanki określone w art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) – dalej jako "u.p.e.a.", warunkujące możliwość umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

w L. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Pismem z dnia 11 sierpnia 2009 r. M.S. ponownie wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. z wnioskiem o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu podtrzymano argumentację zaprezentowaną we wniosku

z dnia 3 lutego 2009 r., wskazując dodatkowo, że w chwili obecnej dłużnik nie posiada żadnego majątku, nie pracuje i nie posiada żadnych dochodów. Zarzucono również, że dokonane przez organ egzekucyjny potrącenie kwoty 500 zł z tytułu umowy zlecenia wykonanego przez dłużnika na rzecz Z.U.P.T. "[...], było bezzasadne.

Postanowieniem z dnia 10 września 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego

w L. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że w dniu 1 sierpnia 2008 r. przyjął do realizacji ww. tytuły wykonawcze z dnia 23 lipca 2008 r., obejmujące nieuregulowane należności z tytułu podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych, cła, podatku obrotowego od importu oraz kosztów egzekucyjnych, na łączną kwotę należności głównych 54.709,20 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Po nadaniu w dniu

4 sierpnia 2008 r. tym tytułom klauzuli o ich skierowaniu do egzekucji, w dniu

11 sierpnia 2008 r. poborcy skarbowi sporządzili w obecności zobowiązanego protokół o stanie majątkowym, a w dniach 23 października 2008 r. i 26 maja 2009 r. zastosowano środki egzekucyjne w postaci zajęć praw majątkowych dłużnika – wynagrodzenia za pracę i wierzytelności pieniężnej. Naczelnik podał, że w wyniku zastosowanych środków egzekucyjnych wyegzekwowana została kwota w wysokości 711,13 zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. przyznał, że sytuacja majątkowa dłużnika jest trudna, jednakże okoliczność ta nie przesądza o tym, iż w przyszłości nie może ona ulec zmianie i że będzie możliwość realizacji zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi. Tym samym umorzenie postępowania egzekucyjnego (toczącego się od roku) na tym etapie Naczelnik uznał za przedwczesne.

W wyniku wniesionego na powyższe postanowienie zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał je w mocy.

W uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 listopada 2009 r. organ odwoławczy, opierając się na treści art. 59 § 2 u.p.e.a., wskazał, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie podniósł, że dla oceny, czy sytuacja taka w przedmiotowej sprawie ma miejsce, należy odwołać się do definicji pojęcia wydatków egzekucyjnych, którymi zgodnie z art. 64b u.p.e.a. są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem egzekucji, szczegółowo wymienione w tym przepisie.

Zdaniem organu odwoławczego ani stan faktyczny sprawy, ani też dotychczasowy przebieg prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie uprawnia do stwierdzenia, że nie uzyska się w nim kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Dyrektor zwrócił uwagę, że organ egzekucyjny nie podejmował i nie jest wiadomym, czy w przyszłości podejmie czynności, które wiązać się będą

z powstaniem wydatków enumeratywnie wymienionych w treści ww. przepisu. Wprawdzie przepis ten wskazuje, co w szczególności należy zakwalifikować do wydatków egzekucyjnych, jednakże we wniosku z dnia 11 sierpnia 2009 r.

o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ani też w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, dłużnik nie wskazał, by którekolwiek z wymienionych

w tym przepisie lub innych wydatków powstał lub mógł powstać. Nie można zatem uznać, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uda się pobrać od zobowiązanego kwoty przewyższającej hipotetyczne wydatki egzekucyjne.

Oceniając sytuację materialną dłużnika pod kątem oceny zdolności do uregulowania ciążących zadłużeń Dyrektor Izby Skarbowej w W. uznał, że jest ona zmienna. Zgodził się ze stanowiskiem organu egzekucyjnego, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w aktualnym stanie faktycznym byłoby przedwczesne. W okresie roku prowadzenia egzekucji dłużnik uzyskiwał dochody, z których prowadzona była skuteczna egzekucja. Złożenie prośby o umorzenie postępowania egzekucyjnego argumentowanego brakiem dochodów i źródeł majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie skutecznej egzekucji, w jedenastym dniu od daty utraty ostatniego ze źródeł dotychczasowych dochodów nie pozwala na uznanie, iż niemożność prowadzenia skutecznej egzekucji cechuje się elementem trwałości, a sytuacja dłużnika jest trwale zła i nie rokuje

w najbliższym czasie możliwości poprawy.

Zdaniem Dyrektora aktualność ww. stanowiska znajduje potwierdzenie

w fakcie, że z posiadanych przez organ egzekucyjny informacji wynika, iż dłużnik został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w spółce "[...]" (w dniu 28 października 2009 r. organ egzekucyjny sporządził i przesłał do tej spółki zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą).

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia w zaskarżonym rozstrzygnięciu nowych okoliczności, tj. utraty z dniem 1 lipca 2009 r. źródła dochodu

(wg oświadczenia z dnia 3 sierpnia 2009 r.) Dyrektor zauważył, że w treści uzasadnienia postanowienia ten argument został przez organ egzekucyjny przytoczony i uwzględniony, co znalazło wyraz w uznaniu aktualnej sytuacji materialnej skarżącego za trudną i stanowi o niezasadności tego zarzutu. Natomiast w warunkach, gdy wykazany został brak ustawowych przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego, wszelkie rozważania na temat prawidłowości posłużenia się w przedmiotowej sprawie instytucją "uznania administracyjnego" uznał za bezcelowe.

Na powyższe postanowienie organu odwoławczego M.S., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata [...], wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie go w całości jako wydanego z naruszeniem prawa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów u.p.e.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 59 § 2, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania ze względu na fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stan faktyczny i prawny przedstawiony przez skarżącego we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie budzi wątpliwości. Zdaniem strony skarżący spełnił wszystkie przesłanki określone

w art. art. 59 § 2 i 4 u.p.e.a. Podkreślono, że we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z dnia 11 sierpnia 2009 r. wykazano jego zasadność, gdyż: dotychczasowa egzekucja okazała się bezskuteczna, zobowiązany nie posiada żadnego majątku w tym nieruchomości oraz ruchomości, które stanowić by mogły skuteczny przedmiot egzekucji, nie posiada również żadnych źródeł utrzymania. Zaznaczono, że na potwierdzenie tych okoliczności do wniosku o umorzenie postępowania dłużnik złożył stosowne dokumenty.

Przyznano, że skarżący był zatrudniony w spółce "[...]", ale otrzymywał z tego tytułu najniższy dochód. Obecnie skarżący nie pracuje w tej firmie, a zatem jego sytuacja jest bardzo trudna, a nawet podjęcie przez niego zatrudnienia w tej spółce za kwotę 1.276 zł tej jego złej sytuacji majątkowej w sposób istotny nie zmieniło. A zatem mając na uwadze dyspozycję art. 59 § 2 u.p.e.a. organ powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne przeciwko skarżącemu.

Odnosząc się do stwierdzenia organu, że sytuacja majątkowa skarżącego jest zmienna, ponieważ podjął zatrudnienie, strona podniosła, że jego sytuacja majątkowa nie stwarza widoków na skuteczną egzekucję, bowiem minął ponad rok od wszczęcia egzekucji, a w wyniku zastosowania środków egzekucyjnych wyegzekwowano kwotę w wysokości zaledwie 711,13 zł.

Zdaniem strony skarżącej mając powyższe na uwadze organy powinny powołać się na uznanie administracyjne i skorzystać z niego w taki sposób, aby

w sposób odpowiedni wyważyć interesy przeciwstawnych stron interesu obywatela

z interesami publicznymi. Podkreślono, że organ egzekucyjny działający na podstawie przepisów prawa materialnego, przewidujący uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu egzekucyjnego, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W ocenie strony oczywistym jest, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny nie wziął pod uwagę słusznego interesu obywatela.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 872/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.

Biorąc pod uwagę ustalony w toku postępowania stan faktyczny oraz przepisy normujące okoliczności uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego

(art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a.) Sąd pierwszej instancji stanął na stanowisku, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających umorzenie tego postępowania.

WSA we Wrocławiu podał, że skarżący powołuje w skardze przede wszystkim okoliczności związane ze swoją trudną sytuacją finansową (nie posiada źródeł utrzymania), które jednak nie stanowią podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, albowiem w art. 59 u.p.e.a. zawarto zamknięty katalog przesłanek uzasadniających umorzenie tego postępowania. Organ egzekucyjny nie może zatem wydać postanowienia o umorzeniu w razie, gdy żadna z tych przesłanek nie wystąpi. Zdaniem Sądu treść art. 59 u.p.e.a. nie zawiera żadnej przesłanki odnoszącej się do stanu majątkowego zobowiązanego. Niemniej, oceniając ten aspekt sytuacji skarżącego w kontekście powoływania się w skardze oraz uprzednio w toku postępowania na element świadczący o bezskuteczności egzekucji – tj. na przesłankę z art. 59 § 2 u.p.e.a. – Sąd pierwszej instancji podzielił stanowisko organów, że w świetle ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego przepis ten nie znajdzie zastosowania.

Sąd podkreślił, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, iż zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone.

Dalej WSA we Wrocławiu zwrócił uwagę, że umorzenie postępowania na gruncie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, gdyż zaistnienie przesłanki ustawowej jedynie uprawnia organ prowadzący postępowanie do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, lecz nie nakłada w tej mierze żadnego obowiązku.

Zdaniem Sądu podnoszona przez skarżącego trudna sytuacja materialna mogłaby skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, pod tym jednak warunkiem, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że dotychczas w postępowaniu egzekucyjnym wobec skarżącego dokonano jedynie zajęcia wierzytelności

z wynagrodzenia za pracę, w związku z czym nie zostały poniesione żadne koszty (wydatki) egzekucyjne, co organ wyczerpująco uzasadnił. Organ egzekucyjny podkreślił, że na podstawie obecnie posiadanych informacji majątkowych nie może stwierdzić, iż w prowadzonym postępowaniu nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny wskazał nadto, że nie została dotąd wyczerpana w całości droga poszukiwania majątku zobowiązanego. Jak trafnie bowiem podano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – sytuacja materialna skarżącego, zaistniała zaledwie podczas jednego roku od wszczęcia egzekucji, nie oznacza bynajmniej, że w ogóle nie będzie on w stanie osiągać żadnych dochodów, czy też nigdy nie wejdzie w posiadanie mienia podlegającego egzekucji. Skarżący wykonywał zatrudnienie w ramach stosunku pracy oraz świadczył usługi na podstawie zawartej umowy zlecenia. Z jego twierdzeń oraz dowodów, które przedłożył, nie można żadną miarą wywnioskować, że został pozbawiony możliwości jakiegokolwiek zatrudnienia i zarobkowania. Przeciwnie – świadczą one jedynie

o przejściowych trudnościach i nie mogą być oceniane jako definitywnie niezmienny stan, który pozwalałby na zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a.

WSA we Wrocławiu podkreślił, że na tle art. 59 § 2 u.p.e.a. organowi egzekucyjnemu pozostawiono swobodę prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania. Ustawodawca użył tu zwrotu "może być umorzone", co oznacza, że po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego nawet wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zdaniem Sądu pierwszej instancji z przywołanego przepisu wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje tylko i wyłącznie w sytuacjach, gdy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpi przeszkoda

o charakterze trwałym, która powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania stało się niemożliwe lub niecelowe. Zatem istotą umorzenia jest przerwanie prowadzonego postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Umorzenie postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danym konkretnym przypadku zaistniałym w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Skargę kasacyjną od ww. wyroku wywiódł skarżący M.S., reprezentowany przez pełnomocnika – adwokata [...], wnosząc o uchylenie go w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie – w przypadku stwierdzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny jedynie zarzutu naruszenia prawa materialnego – uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako "P.p.s.a.", zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów u.p.e.a., które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 59 § 2, poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdy tymczasem skarżący spełnił wszystkie przesłanki z ww. artykułu,

2. naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 145 § 1 lit. c), poprzez przyjęcie przez WSA we Wrocławiu, że materiał dowodowy zebrany przez organy obu instancji był wystarczający do wydania postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i dokonania ich prawidłowej kontroli sądowej stopniu wystarczającym na oddalenie skargi.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powtórzono argumentację zaprezentowaną w skardze na postanowienie organu odwoławczego, zarzucając, że Sąd pierwszej instancji nie ustosunkował się do zastrzeżeń skarżącego w kwestii błędów organów obu instancji w przedmiocie swobody z korzystania z prawa tzw. uznania administracyjnego.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasową argumentację.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 P.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.

W myśl art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew przekonaniu autora skargi kasacyjnej przepis art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) jest – na co słusznie zwrócił uwagę Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną – przepisem procesowym, regulującym postępowanie egzekucyjne w administracji, a nie przepisem prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II FSK 1506/07, LEX nr 863800).

Zarzut skargi należało zatem sformułować i uzasadnić (art. 176 P.p.s.a.)

w świetle przesłanki z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. i powiązać z zarzutami naruszenia skarżonym wyrokiem przepisów regulujących postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oceniał zaskarżone postanowienie odwoławczego organu egzekucyjnego pod względem zgodności z prawem – również procesowym, na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w ramach granic zakreślonych przez P.p.s.a.

Uzasadnienie ww. zarzutu w formie, w jakiej zostało przedstawione, w istocie sprowadza się do polemiki z oceną stanu faktycznego sprawy dokonaną przez organy egzekucyjne obu instancji, uznaną przez Sąd pierwszej instancji za mieszczącą się w granicach prawa.

Odnosząc się natomiast do sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przepisów postępowania w pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 145 § 1 P.p.s.a. składa się z następujących jednostek redakcyjnych: punktów i liter. Pełnomocnik strony skarżącej wskazał zaś na naruszenie art. 145 § 1 lit. c). Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd kasacyjny, nie zajmuje się konkretyzowaniem zarzutów i ustalaniem rzeczywistej woli skarżącego; te obowiązki leżą w gestii pełnomocnika strony wnoszącej skargę kasacyjną.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej naruszenie ww. przepisu polegało na przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, że materiał dowodowy zebrany przez organy obu instancji był wystarczający do wydania postanowienia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego i dokonania ich prawidłowej kontroli sądowej stopniu wystarczającym na oddalenie skargi.

Zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W ślad za Sądem pierwszej instancji należy stwierdzić, że orzekające

w sprawie organy prawidłowo oceniły, iż w świetle ustalonego w toku postępowania stanu faktycznego ww. przepis nie mógł znaleźć zastosowania. Wypada bowiem podkreślić, że generalną regułą egzekucji administracyjnej jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. Organ egzekucyjny jest zobowiązany do podjęcia wszelkich środków przewidzianych

w ustawie, by ten cel zrealizować. Zasadniczo nie jest też w tym zakresie ograniczony terminem. Oznacza to, że zastosowanie art. 59 § 2 u.p.e.a. wymaga stwierdzenia, że zobowiązany nie posiada środków przewyższających wydatki egzekucyjne oraz że stan ten ma charakter definitywny, czyli w świetle obiektywnych okoliczności nie ma podstaw do uznania, że w przyszłości środki takie zostaną przez zobowiązanego zgromadzone.

Prawidłowo również WSA we Wrocławiu podkreślił, że umorzenie postępowania na gruncie art. 59 § 2 u.p.e.a. jest fakultatywne, gdyż zaistnienie przesłanki ustawowej jedynie uprawnia organ prowadzący postępowanie do podjęcia takiego rozstrzygnięcia, lecz nie nakłada w tej mierze żadnego obowiązku.

Należy również wskazać, że unormowania u.p.e.a. gwarantują zobowiązanemu ochronę, gdyż egzekucja administracyjna nie może zagrażać egzystencji zobowiązanego, co wynika z przepisów art. 8–10 u.p.e.a. Wobec tego osiąganie znikomego dochodu może być przeszkodą w skutecznym prowadzeniu czynności egzekucyjnych, nie uzasadnia ono jednak umorzenia postępowania. Ani niskie dochody, ani ich brak, nie przesądza o tym, że w przyszłości zobowiązany nie osiągnie żadnych innych dochodów, bądź nie zostanie ujawniony jego nowy majątek podlegający egzekucji.

Z akt sprawy wynika, że postępowanie egzekucyjne jest dopiero

w początkowej fazie, co uzasadnia dalsze jego prowadzenie, które ewentualnie doprowadzi do ustalenia, czy istnieje przesłanka uzasadniająca jego umorzenie. Na obecnym etapie postępowania wniosek taki nie jest jednak uprawniony. Należy wskazać, że dotychczas w postępowaniu egzekucyjnym wobec skarżącej dokonano zajęcia wierzytelności z wynagrodzenia za pracę i wierzytelności pieniężnej,

w wyniku czego wyegzekwowano kwotę 711,13 zł. Natomiast umorzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a. może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy brak jest jakiegokolwiek majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Podkreślenia wymaga także to, że na tle art. 59 § 2 u.p.e.a. organowi egzekucyjnemu pozostawiono swobodę prowadzenia egzekucji lub umorzenia postępowania. Ustawodawca użył tu zwrotu "może być umorzone", co oznacza, że po stronie organu nie istnieje obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego nawet wówczas, gdy zostanie stwierdzone, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Z przywołanego przepisu wynika, że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje tylko i wyłącznie w sytuacjach, gdy w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpi przeszkoda o charakterze trwałym, która powoduje, że dalsze prowadzenie postępowania stało się niemożliwe lub niecelowe.

W niniejszej sprawie prawidłowo organy przyjęły – a w ślad za nimi Sąd pierwszej instancji – że nie zaistniały ustawowe przesłanki z art. 59 § 2 u.p.e.a. warunkujące umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Uznając, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił ją.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).[pic]