Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1057/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Po 662/14 w sprawie ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Po 662/14, oddalił skargę S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r., Nr 30, poz. 15, zwanej dalej: u.k.p.), skierował skarżącego, posiadającego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii A, B, B+E, C, C+E, na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z powodu otrzymania informacji o kierowaniu pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Po rozpatrzeniu odwołania S. R. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. utrzymało powyższą decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że do Starostwa Powiatowego w P. w dniu 28 stycznia 2013 r. wpłynął odpis prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2012 r., uznającego skarżącego za winnego prowadzenia pojazdu na drodze publicznej będąc w stanie po użyciu alkoholu. Organ podkreślił, że przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. nie pozostawia organom jakiejkolwiek swobody w podejmowaniu rozstrzygnięcia. Decyzja o skierowaniu na badania lekarskie ma charakter decyzji związanej - organ nie może kierować się uznaniem administracyjnym. Ustalenie przez lekarzy specjalistów, czy u danej osoby istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa ruchu, ochrony jego uczestników, w tym osoby kierowanej na badania.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wywiódł S. R., zarzucając mu naruszenie art. 43 k.p.a. oraz art. 10 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, czego przyczyną był brak skutecznego doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, art. 6 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. poprzez naruszenie zasady praworządności polegające na wydaniu decyzji przez Starostę [...] mimo braku ustawowego upoważnienia do jej wydania oraz art. 2 Konstytucji RP i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p., poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa przejawiające się w tym, iż wobec skarżącego zastosowano sankcje na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w chwili popełnienia przezeń wykroczenia drogowego; a przy tym są to sankcje dalej idące aniżeli te, które obowiązywały w dacie popełnienia przypisanego skarżącemu wykroczenia drogowego. Skarżący wskazał, że zdarzenie drogowe, które stanowiło podstawę do wydania przedmiotowej decyzji miało miejsce dnia 7 listopada 2012 r., a zatem przed wejściem w życie u.k.p., tj. przed dniem 19 stycznia 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd I instancji zwrócił uwagę na to, że zgodnie z art. 139 u.k.p. ustawa ta weszła życie z dniem 19 stycznia 2013 r. Starosta otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. i wszczął postępowanie dnia 6 lutego 2013 r., a zatem już w czasie obowiązywania nowej ustawy. Ponadto art. 135a u.k.p. wskazuje, iż do dnia 3 stycznia 2016 r. skierowanie na badanie lekarskie i badanie psychologiczne w przypadku kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu, następuje na podstawie odpisu wyroku przesłanego przez sąd w trybie art. 182 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, ze zm.), która to norma znalazła odzwierciedlenie w niniejszym stanie faktycznym. Odnosząc się do przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, zwanej dalej: p.r.d.) Sąd wskazał, iż wprawdzie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) tej ustawy nie zawierał dyspozycji kierowania na badania lekarskie kierujących pojazdem jeżeli osoby te kierowały pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, jednak stosując wnioskowanie a maiori ad minus można wysnuć wniosek, iż skoro badaniom takim podlegał kierujący pojazdem po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, to tym bardziej badaniom takim winien podlegać kierujący w stanie po użyciu alkoholu. Dokonane w art. 99 u.k.p. poszerzenie o kierujących w stanie po użyciu alkoholu należy zatem potraktować jako doprecyzowanie zgodne z powyższym wnioskowaniem. Ponadto w ocenie tego Sądu bezsprzecznie wskutek przyjęcia zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej znajduje ona zastosowanie w zakresie proceduralnym, a więc podmiotu kierującego na badania lekarskie, którym obecnie na mocy u.k.p. jest starosta, a w regulacji p.r.d. był nim organ kontroli ruchu drogowego.

Sąd I instancji podkreślił również, że zasada nieretroakcji prawa nie ma charakteru absolutnego, bowiem w wyjątkowych sytuacjach może zostać nadana moc wsteczna aktowi prawnemu, w tym kontekście przywołał wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 grudnia 2007 r., sygn. akt P 43/07 (Lex nr 321915). W tym wyroku Trybunał stwierdził, iż "zasada lex retro non agit, wywodzona z art. 2 Konstytucji, stanowi istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa. Zasada niedziałania prawa wstecz polega na tym, aby nie stanowić prawa, które nakazywałoby stosowanie nowo ustanowionych norm do sytuacji zaistniałych przed wejściem ich w życie. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne jest wtedy, gdy jest to konieczne w celu realizacji wartości konstytucyjnej, ocenionej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji, a także jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa". Ustawa o kierujących pojazdami wraz z ustawą prawo o ruchu drogowym mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, a zatem ochronę zdrowia i życia. Przeciwstawiając powyższe obowiązkowi poddania się badaniu lekarskiemu, które, nie oznacza automatycznie utraty uprawnień do kierowania pojazdami lecz służy stwierdzeniu istnienia lub braku przeciwwskazań do ich prowadzenia, Sąd uznał, iż chronione jest dobro ważniejsze.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł S. R., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji obu instancji oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego wedle norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności polegające na wydaniu decyzji przez Starostę [...] mimo braku ustawowego upoważnienia do jej wydania. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. poprzez nieprawidłowe zastosowanie tego przepisu, mimo iż w dacie popełnienia wykroczenia przypisanego skarżącemu przepis ten nie obowiązywał oraz art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady demokratycznego państwa prawnego oraz wynikających z niej zasady lex retro non agit i zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, polegające na zastosowaniu wobec skarżącego sankcji, którymi nie byłby zagrożony w przypadku zastosowania przepisów poprzednio obowiązujących, a którymi został dotknięty na podstawie przepisów, które nie obowiązywały w chwili popełnienia przezeń wykroczenia drogowego. W uzasadnieniu wskazano, że skoro w dacie popełnienia wykroczenia drogowego, które stanowiło podstawę do skierowania skarżącego kasacyjnie na badania lekarskie, obowiązywał przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. a) p.r.d., to ten właśnie przepis powinien stanowić ewentualną podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie, nie zaś przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p., który wszedł w życie dopiero później. Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił również uwagę na to, że art. 122 ust. 1 pkt 2 lit. a) p.r.d. w ogóle nie przewidywał możliwości skierowania na przymusowe badania lekarskie osób, które, tak jak on, kierowały pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, w świetle analizowanych przepisów, upoważnionym do wydania przedmiotowej decyzji kierującej na badania lekarskie jest inny organ - organ kontroli ruchu drogowego. Tym samym zaskarżona decyzja została wydana przez organ nieuprawniony.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o jej oddalenie. Organ podzielił ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji i wskazał, że w jego ocenie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie miała miejsca.

Przedmiotem postępowania administracyjnego, zakończonego poddaną kontroli sądowej decyzją, było skierowanie skarżącego na badanie lekarskie jako osoby, która kierowała pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Istotne w sprawie okoliczności faktyczne są bezsporne. W dniu 7 listopada 2012 r. skarżący kierował pojazdem (samochodem osobowym) w stanie po użyciu alkoholu. W dniu 11 grudnia 2012 r. wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Poznaniu – Nowe Miasto i Wilda skarżący uznany został za winnego popełnienia powyższego wykroczenia. Odpis tego wyroku jako prawomocnego wpłynął do Starostwa Powiatowego w P. w dniu 28 stycznia 2013 r. Na podstawie tego orzeczenia Starosta [...] decyzją z dnia [...] marca 2013 r. skierował skarżącego na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, skierowanie skarżącego na badanie lekarskie zostało wydane na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami. W myśl tego przepisu starosta wydaje decyzję o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli kierował on pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Istotnym elementem stanu faktycznego w niniejszej sprawie jest ustalenie, że skarżący prowadził pojazd w stanie po użyciu alkoholu w dniu 7 listopada 2012 r., a więc przed dniem 19 stycznia 2013 r., to jest przed wejściem w życie większości przepisów ustawy o kierujących pojazdami, w tym art. 99 (art. 139 ustawy). Zgodnie z art. 125 pkt 10 lit. j) ustawy o kierujących pojazdami, z dniem wejścia w życie tej ustawy uchylony został rozdział 4 w dziale IV Prawa o ruchu drogowym - "Sprawdzanie stanu zdrowia i predyspozycji psychicznych do kierowania pojazdami". Zatem w dniu, kiedy skarżący popełnił wykroczenie polegające na prowadzeniu pojazdu w stanie po użyciu alkoholu, obowiązywał jeszcze przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa o ruchu drogowym, według którego badaniu lekarskiemu podlegał kierujący pojazdem skierowany przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Zatem przepis ten nie obejmował sytuacji, kiedy kierujący pojazdem był w stanie po użyciu alkoholu. Przepisy Prawa o ruchu drogowym (podobnie jak przepisy ustawy o kierujących pojazdami) nie zawierają własnych definicji "stanu po użyciu alkoholu" i "stanu nietrzeźwości". Stany te zatem należy odróżniać i definiować zgodnie z art. 46 ust. 2 i 3 z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 1356 z późn. zm.), według których stan po użyciu alkoholu zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi od 0,2‰ do 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 mg do 0,25 mg alkoholu w 1 dm³, natomiast stan nietrzeźwości zachodzi, gdy zawartość alkoholu w organizmie wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi powyżej 0,5‰ alkoholu albo obecności w wydychanym powietrzu powyżej 0,25 mg alkoholu w 1 dm³. Zatem stan nietrzeźwości jest wyższym stopniem upojenia alkoholem niż stan po użyciu alkoholu.

Ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera przepisów przejściowych regulujących stosowanie art. 122 Prawa o ruchu drogowym i art. 99 ustawy o kierujących pojazdami do stanów faktycznych mających miejsce przed wejściem w życie art. 99 ustawy o kierujących pojazdami. Brak przepisu przejściowego regulującego jakie należy stosować przepisy do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów, nie oznacza istnienia "luki normatywnej", gdyż owa pozorna luka powinna zostać wypełniona w drodze wykładni przez organy stosujące prawo. Przy tym nie może być regułą automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i nie zakończonych lub zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r. w sprawie I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006/3/71; SIP Lex nr 182508, uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r. w sprawie FPK 11/97, ONSA 1998/1/10). W tym zakresie kierować należy się poszanowaniem zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa i podstawowej zasady prawa międzyczasowego, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit), sprowadzającej się w istocie do zakazu stosowania nowo ustanowionych uregulowań do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie tych norm, z którymi to zdarzeniami prawo nie wiązało dotąd skutków prawnych przewidzianych nowymi unormowaniami. Sytuacja, w której prawo działa wstecz, jest niezgodna z wynikającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego.

Należy tu jednak zauważyć, że zasada niedziałania prawa wstecz nie ma charakteru absolutnego i w wyjątkowych sytuacjach może zostać nadana moc wsteczna aktowi prawnemu. W wyroku z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie P 43/07 (SIP Lex nr 321915) Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zasada lex retro non agit, wywodzona z art. 2 Konstytucji, stanowi istotny składnik zasady zaufania obywateli do państwa. Zasada niedziałania prawa wstecz polega na tym, aby nie stanowić prawa, które nakazywałoby stosowanie nowo ustanowionych norm do sytuacji zaistniałych przed wejściem ich w życie. Odstępstwo od tej zasady dopuszczalne jest wtedy, gdy jest to konieczne w celu realizacji wartości konstytucyjnej, ocenionej jako ważniejsza od wartości chronionej zakazem retroakcji, a także jeżeli przemawia za tym konieczność realizacji innej zasady konstytucyjnej, a realizacja tej zasady nie jest możliwa bez wstecznego działania prawa (zob. np. wyroki TK z 5 listopada 2002 r., sygn. P 7/01, OTK ZU nr 6/A/2002, poz. 80 i powołane tam orzeczenia; z 7 lutego 2006 r., sygn. SK 45/04, OTK ZU nr 2/A/2006, poz. 15 oraz z 5 września 2007 r., sygn. P 21/06)". Jak wcześniej podniesiono kwestia przyznania pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady.

W niniejszej sprawie normy prawne wynikające z przepisów zarówno art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa o ruchu drogowym jak i z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami mają charakter mieszany, bowiem regulują zarówno materię proceduralną jak i materialnoprawną. Regulacja procesowa dotyczy formy skierowania na badanie lekarskie (decyzja administracyjna) oraz organu kierującego (poprzednio organ kontroli ruchu drogowego, obecnie starosta). Natomiast regulacja materialnoprawna dotyczy podmiotów, które mogły oraz mogą być skierowane na badanie lekarskie oraz przesłanek tego skierowania. Można bez obawy naruszenia jakichkolwiek zasad konstytucyjnych dopuścić, że w zakresie regulacji proceduralnej zastosowanie ma zasada bezpośredniego działania ustawy nowej. Oznacza to, że kompetencję do skierowania strony na badanie lekarskie ma od dnia 19 stycznia 2013 r. wyłącznie starosta, także w takim przypadku, kiedy okoliczności faktyczne stanowiące przesłankę skierowania na badanie lekarskie miały miejsce przed dniem 19 stycznia 2013 r. Dlatego zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. przez wydanie decyzji przez Starostę mimo ustawowego upoważnienia do jej wydania, jest oczywiście niezasadny.

Inaczej przedstawia się rzecz w zakresie regulacji materialnoprawnej. Zachodzi bowiem różnica dotycząca przesłanki skierowania na badanie lekarskie. W obydwu stanach prawnych przesłanką było i jest kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu. Nowością normatywną w obecnym stanie prawnym jest przesłanka w postaci kierowania pojazdem po użyciu alkoholu. Co prawda kierowanie na badanie lekarskie jest nałożeniem na stronę obowiązku, nie przewidzianego w ustawie w czasie zachowania strony, które miałoby stanowić przesłankę nałożenia tego obowiązku a dodatkowo poddanie się takiemu obowiązkowi jest odpłatne, zaś zaniechanie wywołuje negatywne skutki w postaci wydania przez starostę decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami, to jednak zachodzą istotne racje, które w świetle tego co wskazano wyżej umożliwiają i zarazem usprawiedliwiają zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów obowiązujących w dniu wydania zaskarżonej decyzji tj. zastosowanych przez organy administracji przepisów ustawy o kierujących pojazdami.

Przede wszystkim należy podkreślić, że zarówno nieobowiązujący art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b) Prawa o ruchu drogowym jak i obowiązujący art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy o kierujących pojazdami nie są przepisami karnymi. Postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego związanego z prowadzeniem pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub nietrzeźwości. Skierowanie na badania lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu nie ma charakteru dodatkowej kary za popełniony czyn, lecz ma na celu orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Dlatego uznać należy, że w niniejszej sprawie nie miała zastosowania zasada nulla poena sine lege, obowiązująca w prawie karnym. Jak już wskazano, obowiązująca ustawa o kierujących pojazdami nie zawiera przepisów intertemporalnych rozstrzygających jakie przepisy należy stosować do zdarzeń powstałych pod rządami starego prawa. W takiej sytuacji, jak to trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze należało zastosować zasady ogólne sformułowane w przepisach proceduralnych. Zgodnie z treścią art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Przywołany przepis wprowadza zasadę bezpośredniego działania ustawy nowej w przypadku braku przepisów przejściowych (intertemporalnych). Powyższa wykładnia znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo NSA w wyroku z 8 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 389/11 trafnie stwierdził, że "skoro organ administracji publicznej obowiązany jest działać na podstawie i w granicach przepisów prawa, to – wydając w konkretnej sprawie administracyjnej decyzję - musi przy tym stosować przepisy prawa materialnego i procesowego obowiązujące w dacie jej wydania. Tylko tego rodzaju postępowanie może bowiem być uznane za legalne. Późniejsza zatem ewentualna zmiana przepisów, będących podstawą rozstrzygnięcia administracyjnego, pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości decyzji wydanej wcześniej (pod rządami poprzednio obowiązującego aktu)". Dlatego należało zastosować w niniejszej sprawie przepisy obowiązujące w dniu wydania przez organ zaskarżonej decyzji w sprawie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Takie stanowisko jest usprawiedliwione celem regulacji dotyczącej kierowania kierowców na badania lekarskie. Należy bowiem powtórzyć za Sądem pierwszej instancji, że ustawa o kierujących pojazdami wraz z ustawą prawo o ruchu drogowym mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa uczestników ruchu drogowego, a zatem ochronę ich zdrowia i życia. Przeciwstawiając powyższe obowiązkowi poddania się badaniu lekarskiemu, które, co należy podkreślić, nie oznacza automatycznie utraty uprawnień do kierowania pojazdami, lecz służy stwierdzeniu istnienia lub braku przeciwwskazań do ich prowadzenia, stwierdzić należy, iż chronione jest dobro ważniejsze. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego bezpieczeństwo w ruchu drogowym i związana z nim ochrona zdrowia i życia jego uczestników jest niewątpliwie dobrem ważniejszym od dolegliwości związanych z badaniem zdrowia kierowców, co do których, co prawda na podstawie zachowań sprzed wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami, zachodzą wątpliwości, co do tego czy nie będą zagrożeniem dla innych uczestników ruchu drogowego. Mając powyższe wywody na względzie za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty naruszenia art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.k.p. oraz art. 2 Konstytucji RP.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.