Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1906/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

J. G. (dalej: strona, skarżąca) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...] lipca 2019 r., nr [...], którą, po rozpoznaniu wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] maja 2019 r., nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.500 zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 189a § 2, art. 189e i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2068, z późn. zm., dalej u.d.p.) oraz zał. nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 890), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58, z późn. zm., dalej u.t.d.).

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

W dniu [...] sierpnia 2018 r. o godzinie [...]urządzenie kontrolne (bramownica [...]) zarejestrowało na odcinku drogi krajowej nr [...] –[...] przejazd pojazdu samochodowego, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony (numer rejestracyjny [...]), należącego do skarżącej. Wskazany odcinek drogi krajowej został wymieniony w zał. 1 pkt 13 lit. b do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych (...).Incydentowi nadano numer [...].

Z włączonego w poczet materiału dowodowego pisma Biura Krajowego Systemu Poboru Opłat z [...] marca 2019 r. wynika, że opłata elektroniczna za ww. przejazd nie została uiszczona z uwagi na brak środków na koncie użytkownika. Użytkownik (strona) był informowany o niskim stanie salda od dnia [...] lipca 2018 r. od godziny [...] za pośrednictwem sygnalizacji urządzeń pokładowych viaBox zainstalowanych w pojazdach. Konto użytkownika zostało zasilone [...] sierpnia 2018r. o godzinie [...] kwotą 200 zł, wpłaconą gotówką w punkcie dystrybucji. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Strona wymieniła urządzenie viaBox o numerze [...][...] października 2018 r. o godzinie [...]. Urządzenie to zostało sklasyfikowane jako funkcjonalne.

Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego, GITD decyzją z [...] maja 2019 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 1 500 zł za wykonywanie przejazdu po drodze krajowej wymienionej w załączniku nr 1 do ww. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych (...), z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona podniosła, że wymieniła urządzenie viaBox dopiero w dniu [...] października 2018 r., ponieważ pojazd uległ awarii i nie był wykorzystywany do jazdy, a do dnia [...] sierpnia 2018 r. urządzenie wysyłało jeden sygnał dźwiękowy i nie było podstaw do informowania podczas doładowania o jakichkolwiek problemach technicznych. Jako dowód załączyła kopię zestawienia transakcji dziennych za przejazdy w okresie 31 sierpnia - 11 października 2018 r. Ponadto wniosła o przeprowadzenie dowodu z wymienionego urządzenia viaBox na okoliczność podnoszonego zarzutu, że urządzenie to było niesprawne.

Rozpoznając sprawę ponownie, GITD wspomnianą decyzją z [...] lipca 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyjaśnił, że z włączonych w poczet materiału dowodowego dokumentów: zapisu ewidencyjnego z systemu elektronicznego poboru opłat, ww. pisma Biura Krajowego Systemu Poboru Opłat (BKSPO) oraz z załączonego do niego wykazu wynika, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o nr rejestracyjnym [...] w dniu [...] sierpnia 2018 r. po drodze ekspresowej [...] o godz. [...] nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłat był brak środków na koncie użytkownika. Nadto, z pisma BKSPO wynika, że operator systemu nie odnotował nieprawidłowości w jego funkcjonowaniu, ani działaniu bramownic w dniu przejazdu. Umowa zawarta z użytkownikiem (stroną) nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu. Użytkownik doładował konto [...] sierpnia 2018 r. o godzinie [...], tj. po zarejestrowanym incydencie.

Odnosząc się do zarzutów strony, dotyczących niesprawnego urządzenia viaBox, GITD wyjaśnił, że podczas wymiany ww. urządzenia [...] października 2018 r. zostało ono sklasyfikowane jako funkcjonalne, co oznaczało, że nawiązywało poprawnie komunikację z urządzeniem programującym OPS w punkcie dystrybucji Viatoll. Komunikacja pomiędzy urządzeniem viaBox, a stacją programowania OPS odbywa się na analogicznej zasadzie, jak komunikacja urządzenia viaBox z bramownicą. Z wykazu opłat wynika również, że urządzenie nr [...] cały czas łączyło się z punktem poboru opłat. Środki pieniężne z konta strony pobierane były płynnie, aż do ich wyczerpania. Powyższe oznacza, że urządzenie viaBox o ww. numerze było sprawne technicznie.

GITD nie stwierdził również zaistnienia przesłanek pozwalających na umorzenie postępowania administracyjnego lub odstąpienie od nałożenia kary,

o których mowa w art. 189e k.p.a. i art. 189f § 1 pkt 1 i 2 k.p.a.

J. G. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc że organ bezpodstawnie uznał urządzenie viaBox nr [...] za sprawne, choć winien przekazać je do ekspertyzy.

W odpowiedzi na skargę GITD podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ w zaskarżonej decyzji nie można dopatrzyć się naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) lub c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.), obligowałyby Sąd do uchylenia tego aktu. Nie zachodzą także w kontrolowanym postępowaniu wady kwalifikowane, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji ani podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowił przepisy art. 13k ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13ha ust. 1 i art. 13k ust. 4 u.d.p. Z przepisów tych wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat elektronicznych za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów, niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Przejazd bez uiszczenia opłaty w pełnej wysokości, sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 1 500 złotych. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 u.d.p. jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i ww. ustawy (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat (viaBox), instalowane w pojeździe samochodowym. W myśl art. 13I ust. 1 u.d.p., do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego

w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Okoliczności faktyczne stanowiące hipotezę powyższych przepisów, w ocenie Sądu, zostały wykazane przez GITD w sposób nie budzący wątpliwości. Skarżąca nie negowała bowiem ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, tj. zarejestrowanego przez urządzenie kontrolne (bramownicę) w dniu [...] sierpnia

2018 r. o godzinie [...] przejazdu należącego do niej pojazdu o nr rejestracyjnym [...] na odcinku drogi krajowej nr [...] – [...], zarzucając jedynie nieuwzględnienie podnoszonego przez nią nieprawidłowego działania urządzenia viaBox.

Należy podzielić stanowisko GITD, że w systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viaBox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a u.d.p., jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych

o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych nie wskazuje, by ujawnione przez GITD naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat, czy też jednostki pokładowej viaBox. Natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby ustaleniom poczynionym przez organ. Z analizy pisma BKSPO z [...] marca 2019 r. w sposób niebudzący wątpliwości wynika zaś, że użytkownik pojazdu o nr rej. [...] (skarżąca) nie składał reklamacji w związku z funkcjonowaniem Elektronicznego Systemu Poboru Opłat (ESPO), k. – 15 akt adm. Skarżąca uczyniła to dopiero 25 marca 2019 r. (pismo KBSPO, k. – 25 akt adm.) czyli już po wszczęciu postępowania w przedmiocie nałożenia kary. Z kolei wymieniony w dniu 11 października 2018 r. transponder viaBox o nr [...] został sklasyfikowany jako funkcjonalny (pismo BKSPO, k. -15 akt adm.), co oznacza, że nawiązywał poprawnie komunikację z urządzeniem programującym OPS w punkcie dystrybucji Viatoll,. Komunikacja pomiędzy urządzeniem viaBox, a stacją programowania OPS bowiem odbywa się na analogicznej zasadzie, co komunikacja urządzenia viaBox z bramownicą. Powyższe zostało w zasadzie potwierdzone przez samą skarżącą, która w toku postępowania administracyjnego, do wyjaśnień zawartych w piśmie z 1 marca 2019 r. załączyła potwierdzenie zwrotu rzeczonego urządzenia, na którym widnieje zapis: "Stan urządzenia pokładowego: Sprawne" (k. 01 akt adm.). Warto odnotować, że skarżąca podjęła działania zmierzająca do wymiany wadliwego w jej ocenie urządzenia dopiero po upływie 1,5 miesiąca od zarejestrowanego naruszenia. Ponadto, z załączonego do pisma BKSPO wykazu opłat (k. 13-14 akt adm.) wynika również, że urządzenie nr [...] cały czas używania przed omawianym incydentem, tj. od [...] października 2016 r. godz. [...] do [...] sierpnia 2018 r. godz. [...] łączyło się z punktem poboru opłat. Środki pieniężne z konta strony pobierane były płynnie, na co wskazuje sekwencja niezakłóconych połączeń z następującymi po sobie bramownicami na płatnych odcinkach dróg krajowych, aż do ich wyczerpania w dniu [...] lipca 2018 r. godz. [...]. Powyższe również oznacza, że urządzenie viaBox było sprawne technicznie. Następnie, dopiero [...] sierpnia 2018 r. konto zostało zasilone kwotą 200 zł w formie gotówki w punkcie dystrybucji, i nie zgłaszano wówczas jakichkolwiek problemów technicznych związanych z jego działaniem. Nadto, jak zaznaczono, w aktach administracyjnych (k. 25) znajduje się odpowiedź Centrum Obsługi Klienta viaTOLL z 8 maja 2019 r. na zgłoszoną [...] marca 2019 r. przez skarżącą reklamację dotyczącą transpondera nr [...], (nr zgłoszenia [...]): "została przeprowadzona dokładna analiza historii statusu urządzenia nr [...], która nie wykazała żadnych nieprawidłowości. Status urządzenia pokładowego viaBOX był spójny ze stanem środków dostępnych na saldzie Umowy. W dn. [...].07.2018, o godz. 00:00 stan salda na Umowie numer [...], wynosił 60,91 PLN, natomiast łączna suma zarejestrowanych transakcji z tego dnia wynosiła 80,91 PLN. Środki zostały w ww. dniu wyczerpane ok godz. [...], a doładowanie na kwotę 200 PLN zrealizowano w dn. [...].08.2018, o godz. [...]".

Tym samym zdaniem Sądu, zarzut nieprawidłowego działania transpondera viaBox nie zasługuje na uwzględnienie, a skarżąca, wykonując przejazd w ustalonym powyżej stanie faktycznym, była zobowiązana do uiszczenia opłaty elektronicznej,

o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p.

Organ także ustalił, że wjazd na omawiany odcinek drogi ekspresowej oraz sama droga były prawidłowo oznakowane w zakresie informacji o obowiązku ponoszenia opłaty elektronicznej (informacja GDDKiA, k. – 39 akt adm.).

W świetle powyższych ustaleń obowiązek skarżącej – uiszczenia opłaty elektronicznej - jako użytkownika drogi krajowej (poruszał się samochód ciężarowy o nr rejestracyjnym [...]) nie został dopełniony. Dlatego też GITD prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nałożył karę pieniężną w wysokości 1.500 zł, stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 u.d.p. Sprawę rozstrzygnięto po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, w zgodzie z art. 77 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd uznał tym samym, że poczynione przez organ administracji ustalenia

w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń.

Z tych wszystkich powodów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.