Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SAB/Wr 26/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
658
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Skarbowego
Treść wyniku: *Stwierdzono bezczynność organu
Powołane przepisy: article: art. 139  par. 1, 2;  art. 125
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Aleksandra Sędkowska (sprawozdawca), Protokolant specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s we W. na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie zwrotu odsetek od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za styczeń 2014 r. I. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; III. zasądza od Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na rzecz skarżącej A Sp. z o.o. we W. kwotę 357,00 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A Sp. z o.o. (dalej: spółka, strona, podatnik, skarżąca) jest bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-P.w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za styczeń 2014 r.

Z akt sprawy wynika, iż spółka złożyła w dniu 10.02.2014 r. do Urzędu Skarbowego W.-P.deklarację dla podatku od towarów i usług VAT-7 za styczeń 2014 r., w której zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 25 dni w wysokości 37. 326 zł.

Organ podjął decyzję o sprawdzeniu zasadności powyższego zwrotu podatku wykazanego w ww. deklaracji, stąd wszczęto wobec strony kontrolę podatkową (upoważnienie z dnia 20 lutego 2014 r.).

Kontrola została zakończona doręczeniem protokołu z kontroli z dnia 26.02.2016 r. W toku kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie objętym kontrolą. Wskazać należy, iż toku tej kontroli została stwierdzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez organ podatkowy (wyrok z dnia 17.09.2015 r. , sygn. I SAB/Wr 11/15).

Organ w dniu 30.03.2016 r. dokonał zwrotu podatku wykazanego w deklaracji za styczeń 2014 r. w wysokości 37.326 zł w raz z odsetkami (naliczonymi na dzień 30.03.2016 r.) w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności lub jego rozłożenia na raty (w kwocie 3.304 zł).

W dniu 19.04.2016 r. wpłynął do organu wniosek strony z dnia 13.04.2016 r. o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości. Strona bowiem wskazała, iż w odniesieniu do okresu, w którym organ pozostawał w zwłoce, winien dokonać wypłaty odsetek w wysokości właściwej dla nadpłaty podatku – stosownie do art. 56 § 1 w zw. z art. 78 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: op) – a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim.

Organ dokonał ponownego przeliczenia odsetek od niezrealizowanego w terminie zwrotu podatku za styczeń 2014 r. i dokonał - w dniu 19.05.2016 r. - zwrotu brakującej kwoty odsetek w wysokości 125,72 zł.

Pismem z dnia 12.09.2016 r. strona wniosła ponaglenie na bezczynność organu w przedmiocie zwrotu odsetek w prawidłowej zdaniem strony wysokości - a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o NBP. Strona wskazała również na naruszenie przez organ art. 140 § 1 op poprzez brak przedłużenia terminu załatwienia sprawy. W ponagleniu tym strona nie zgodziła się z kwotą odsetek wypłaconych przez organ i podniosła, iż po złożeniu do organu wniosku z dnia 13.04.2016 r. w sprawie nie podjęto żadnych czynności.

W dniu 12.10.2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. wydał postanowienie, w którym uznał ponaglenie za bezprzedmiotowe, bowiem organ I instancji załatwił wniosek strony poprzez czynność materialno-techniczną w postaci wypłaty odsetek w prawidłowej wysokości. Jedocześnie jednak Dyrektor Izby Skarbowej we W. zobowiązał Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-P. do rozpatrzenia tegoż ponaglenia jako wniosku strony o zwrot odsetek, z zachowaniem określonych w art. 139 op terminów, zaś w wypadku nie zgodzenia się z żądaną przez stronę kwotą odsetek – zobligował organ I instancji do wydania decyzji o odmowie wypłaty odsetek w żądanej wysokości.

W dniu 24.10.2016 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za styczeń 2014 r., zarzucając naruszenie art. 125 § 1, art. 139 § 1 i 2 i art. 140 § 1 op.

Zarzucając powyższe, strona wniosła o:

- zobowiązanie organu do zakończenia przedmiotowej sprawy i wydania rozstrzygnięcia w wyznaczonym przez sąd terminie,

- stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu sprawy,

- stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

- oraz o przeprowadzenie rozprawy i o zasądzenie na jej rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi strona wskazuje, iż organ nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do załatwienia wniosku strony z dnia 13.04.2016 r. o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości, czym naruszył powołane w skardze przepisy op. Uzasadniała też strona swoje stanowisko odnośnie wysokości odsetek, jakie winien organ wypłacić od dokonanego po terminie zwrotu.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-P. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wskazując jednocześnie, iż dniu 9.11.2016 r. organ ten wydał decyzję, w której określił odsetki od zwróconej kwoty podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r. w łącznej wysokości 3.429,72 zł..

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647; dalej: p.p.s.a.) określają kognicję sądów administracyjnych jako sprawowanie wymiaru sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w przedmiocie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a. Z kolei po myśli art. 134 § 1 tej ustawy, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd w każdym przypadku bada w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Przepisy art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. określają, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania podatkowego, tak jak w przypadku skargi na bezczynność, wniesienie skargi należy poprzedzić ponagleniem do organu podatkowego wyższego stopnia na podstawie art. 141 § 1 op. Skargę taką można wnieść w każdym czasie, po wyczerpaniu przysługujących stronie środków zaskarżenia, ponieważ terminy do wniesienia skargi przewidziane w art. 53 p.p.s.a. nie dotyczą skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca pismem z dnia 12.09.2016 r. złożyła ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 139 op, zatem tryb przedsądowy został w niniejszej sprawie wyczerpany. Stąd, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że wymóg formalny skargi został zachowany.

Skarżąca spółka wniosła skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-P. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku strony o zwrot odsetek w prawidłowej wysokości od nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wynikającej ze złożonej deklaracji za styczeń 2014 r. Strona wskazywała, iż w odniesieniu do okresu, w którym organ pozostawał w zwłoce, winien dokonać wypłaty odsetek w wysokości właściwej dla nadpłaty podatku – stosownie do art. 56 § 1 w zw. z art. 78 § 1 op – a więc w wysokości 200 % podstawowej stopy oprocentowania kredytu lombardowego, ustalonej zgodnie z przepisami o Narodowym Banku Polskim. Żądanie strony było wiec skonkretyzowane.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zastosowaną przez organ formą prawną rozpoznania wniosku spółki był – w ocenie organu - zwrot brakującej kwoty odsetek (dokonany w dniu 19.05.2016 r.), jednak w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty, a nie w wysokości wskazywanej przez stronę.

Zdaniem Sądu, skoro organ nie zgadzał się w wnioskiem strony odnośnie wysokości żądanych odsetek, winien był wydać w tym zakresie rozstrzygnięcie odpowiedniej treści. Podkreślenia wymaga fakt, iż dopiero w dniu 9.11.2016 r. organ wydał decyzję, w której określił stronie wysokość odsetek od nieterminowego zwrotu podatku, stąd dopiero od tego momentu strona otrzymała procesową możliwość kwestionowania wysokości przysługujących jej odsetek.

Wskazać w tym miejscu należy, że istotą i celem postępowania ze skargi na bezczynność jest doprowadzenie do załatwienia w formie procesowej sprawy administracyjnej bez przesądzania o sposobie (treści) załatwienia. Zgodnie bowiem z treścią art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.

Z bezczynnością organu mamy zaś do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podejmuje żadnych czynności lub wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub też nie podejmuje przewidzianej prawem czynności.

Kluczową zatem w niniejszej sprawie jest kwestia, czy wniosek Strony skarżącej z dnia 13.04.2016 r. zobowiązywał organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w sprawie. Strona bowiem wnioskiem domagała się dokonania czynności materialno-technicznej w postaci zwrotu odsetek. Jednakże istotne w sprawie jest to, iż Strona żądała zwrotu odsetek w określonej wysokości. Organ wiedząc o istocie żądania strony dokonał jedynie wypłaty części odsetek wynikających z błędnego wyliczenia ich wysokości, jednak pozostając przy stanowisku, że ich wysokość powinna być liczona na innych zasadach, niż żądała tego strona, a w konsekwencji ich wysokość nie odpowiadała żądaniu strony wynikającemu z przedmiotowego wniosku. Do czasu zatem wydania w dniu 9 listopada 2016 r. decyzji w przedmiocie określenia wysokości przysługujących stronie odsetek, organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku strony z 13.04.2016 r., czym uchybił przepisom art. 139 § 1 i 2 oraz art. 125 op. Skoro bowiem strona żądała odsetek w innej wysokości, niż wynikała z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, organ winien był wydać w rozpoznaniu jej wniosku odpowiednie rozstrzygnięcie, np. odmawiające lub określające przysługującą jej kwotę odsetek (jak to zresztą uczynił).

Sąd mając powyższe na uwadze, ma uprawnienie do stwierdzenia bezczynności Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-P..

Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność ta nie ma charakteru rażącego. Otrzymany 19.05.2016 r. przez spółkę zwrot odsetek w kwocie wynikającej z prawidłowego ich przeliczenia dowodzi bowiem, iż organ podjął próbę rozpoznania spornego wniosku spółki, choć nie był to sposób odpowiadający zakresowi żądania spółki.

Zdaniem Sądu zarzucenie organowi kwalifikowanej postaci bezczynności – a zatem rażącej -wymagało wykazania, że organ w okolicznościach sprawy nie rozpoznał w ogóle wniosku w dacie podejmowania wyroku w sprawie bezczynności. Skoro zaś w tej dacie - co nie budzi wątpliwości - spółka w odpowiedzi na wnioski z 13.04.2016 r. otrzymała zwrot odsetek, jednak nie w oczekiwanej przez siebie wysokości, przy czym aż do daty złożenia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie organ – wobec milczenia strony – mógł pozostawać w przekonaniu, iż żądanie strony wyczerpane zostało przez wypłatę tychże odsetek, to brak jest podstaw do stwierdzania przez Sąd iż bezczynność organu miała charakter rażący. Należy bowiem wskazać , iż rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji, sąd jedynie kontroluje, czy w sprawie zaistniał stan bezczynności, tzn. czy organ podjął określone czynności i załatwił sprawę na danym etapie postępowania czy też nie (tak np. T. Woś, Komentarz do art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex 5 lipca 2012 r.) a nie czy sprawa została załatwiona zgodnie z oczekiwaniami strony.

Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ podatkowy ustawowych obowiązków, w tym także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (np. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12).

Wszystkie te okoliczności uzasadniały w ocenie Sądu wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a., a ponadto orzeczenia o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Dół formularza