Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 676/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1505
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa t.j.
article: par. 5 ust. 5, par. 5 ust. 8 pkt 11, par. 13v ust. 1, par. 13v ust. 2 pkt 1, par. 13v ust. 4, par. 13v ust. 6, par. 13v ust. 8, par. 13v ust. 11, par. 13v ust. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 lipca 2022 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 13 listopada 2020 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 czerwca 2020 r., wydaną na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (tj.: Dz.U. z 2019 r., poz. 1505) w związku z § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) – dalej jako: "rozporządzenie", Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu wniosku Z. S. z dnia 13 listopada 2019 r. o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczy nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy, przyznał Z. S. pomoc finansową o wartości brutto 23.387,50 zł, stanowiącej równowartość 5.251,61 euro oraz odmówił udzielenia pomocy finansowej w pozostałej części objętej wnioskiem.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że gospodarstwo rolne wnioskodawcy było ubezpieczone w okresie od dnia 6 lipca 2019 r. do dnia 5 lipca 2020 r., natomiast dzień wystąpienia szkód został określony w protokole nr [...], dołączonym do wniosku, na dzień 1 czerwca 2019 r. Zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3. Wobec powyższego płatność może być udzielona w części.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. S. zarzucił organowi pierwszej instancji błędną interpretację przepisów. Wyjaśnił, że susza w gminie T. występowała w okresie całej wegetacji roślin, natomiast data szkody wpisana w protokole wynika z zastosowanego oprogramowania i wszystkim rolnikom wpisano datę między 1.06.2019 r. a 30.06.2019 r. Jego ubezpieczenie było zgodne z przepisami, gdyż zostało objęte dopłatami państwa. Skarżący wyjaśnił, że wniosek o szacowanie złożył, gdy stwierdził wystąpienie suszy, a od błędnego ustalenia daty przez komisję złożył odwołanie i oczekuje odpowiedzi.

Decyzją z dnia 13 listopada 2020 r. nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z dnia 13 listopada 2019 r. Z. S. zwrócił się do organu pierwszej instancji o udzielenie pomocy finansowej oświadczając, że posiada ubezpieczenie co najmniej 50% powierzchni upraw rolnych w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, co najmniej od jednego z ryzyk: suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi, lawiny. Wnioskodawca wniósł o udzielenie pomocy finansowej do powierzchni 74,82 ha upraw rolnych (z wyłączeniem użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi oraz do powierzchni 18,73 ha wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi. Nadto wnioskodawca oświadczył, że wszystkie dane podane we wniosku oraz w załącznikach do niego są prawdziwe i zgodne ze stanem faktycznym. Do wniosku załączył poświadczoną za zgodność z oryginałem umowę ubezpieczenia nr [...] upraw rolnych z dnia 5 lipca 2019 r. zawartą z A (A) na okres ubezpieczenia od 6 lipca 2019 r. do 5 lipca 2020 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z myśl § 13v ust. 13 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Przepis § 13v ust. 13 rozporządzenia w swoim literalnym brzmieniu, ustalając przesłankę pomniejszenia pomocy, odnosi się do samego faktu ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody. Zgodnie z § 5 ust. 8 pkt 11 rozporządzenia data wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 jest określona w protokole oszacowania szkód. W myśl § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 rozporządzenia dzień wystąpienia szkody jest dniem, w którym szkoda faktycznie została stwierdzona przez Komisję, a następnie została zatwierdzona przez wojewodę. Wobec powyższego to Komisja ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej stwierdza datę wystąpienia szkód w protokole, która jest wiążąca dla organów przyznających pomoc finansową. Stosownie do pkt. 3 protokołu nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego datą wystąpienia szkód jest dzień 1 czerwca 2019 r. Oznacza to, że organ I instancji zgodnie z przepisami rozporządzenia prawidłowo wskazał w uzasadnieniu decyzji, że datą wystąpienia szkód jest dzień 1 czerwca 2019 r., czyli dzień, w którym szkoda faktycznie została stwierdzona przez Komisję, a następnie zatwierdzona przez wojewodę. Tym samym zarzut strony odnośnie stwierdzenia w protokołach innym rolnikom różnych dat wystąpienia szkody nie jest zdaniem organu odwoławczego zasadny.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że § 13v ust. 13 rozporządzenia odnosi się do okresu trwania ubezpieczenia, czyli okresu ubezpieczenia wskazanego w dokumencie. Tym samym okres trwania ubezpieczenia determinuje fakt ubezpieczenia upraw. Data rozpoczynająca okres ubezpieczenia, która jest równocześnie datą objęcia strony ochroną, jest wskazana w dokumencie ubezpieczenia. Zgodnie z polisą nr [...] okres ubezpieczenia rozpoczyna się 6 lipca 2019 r. a kończy 5 lipca 2020 r., a zatem w dniu 1 czerwca 2019 r., tj. w dniu wystąpienia szkód co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym strony z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Organ I instancji prawidłowo zatem zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia pomniejszył pomoc, bowiem to treść przepisów rozporządzenia determinuje dzień wystąpienia szkód, wykluczając jakąkolwiek uznaniowość organu przyznającego pomoc finansową.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję Z. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił organowi błędną argumentację stanowiącą podstawę odmowy przyznania pomocy finansowej. Skarżący wskazał, że dniem wystąpienia szkody jest dzień, w którym szkoda faktycznie została stwierdzona przez komisję. Komisja natomiast przeprowadziła w dniu 7 sierpnia 2019 r. oszacowanie szkód na miejscu, natomiast data ukazana na stronie 2 protokołu dotyczy wystąpienia zjawiska atmosferycznego, jakim jest susza. Susza nie trwała jeden dzień, jak sugeruje ARiMR, lecz było kilka okresów potwierdzonych w komunikatach Instytutu B w P.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a." sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Skarga nie jest zasadna.

Skarżący, będący producentem rolnym , w którego gospodarstwie rolnym wystąpiły szkody w uprawach, we wniesionej skardze na przedmiotową decyzję zakwestionował zasadność przyznania mu pomocy finansowej w niepełnej wysokości.

Postępowanie dotyczące udzielania przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pomocy finansowej producentowi rolnemu , w którego gospodarstwie rolnym w uprawach rolnych w 2019 r. wystąpiły szkody, normują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) , zwanego dalej "rozporządzeniem".

Zgodnie z § 13v ust. 1 rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

1. któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2. w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

3. będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej – w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Na podstawie § 13v ust. 4 rozporządzenia, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Zgodnie z § 13v ust. 6 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1. kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2. informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

W myśl § 13v ust. 7 rozporządzenia wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy.

Zgodnie z § 13v ust. 8 rozporządzenia wysokość stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, będzie uzależniona od wielkości szkód powstałych na powierzchni danej uprawy, o których mowa w ust. 1 pkt 2, lub od obsady posiadanych przez producenta rolnego zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie na powierzchnię wieloletnich użytków zielonych w gospodarstwie rolnym tego producenta.

Zgodnie natomiast z § 13v ust. 13 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1 , pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym , z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych , nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa 2 ust. 1 pkt 3.

Z przytoczonych przepisów wynika, że przyznanie pomocy oraz jej wysokość uzależniona jest od spełnienia określonych przepisami warunków.

Wysokość pomocy uzależniona jest od posiadania ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Gdy brak jest stosownej umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody, następuje pomniejszenie pomocy.

Organy nie kwestionowały, że skarżącemu - co do zasady - wnioskowana pomoc przysługuje i pomoc taka została mu przyznana , jednak w pomniejszonej wysokości z uwagi na spełnienie przesłanek z § 13v ust. 13 rozporządzenia.

Istotne było zatem w niniejszej sprawie ustalenie okresu trwania ubezpieczenia, wynikającego z polisy oraz ustalenie daty powstania szkody.

Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że Wójt Gminy zwrócił się do Wojewody pismem z dnia 17 lipca 2019 r. o powołanie Komisji Gminnej ds. oszacowania szkód w gospodarstwach rolnych i działach produkcji rolnej spowodowanych okresem wystąpienia niekorzystnego zjawiska atmosferycznego – suszy - na terenie Gminy T. - od dnia 1 maja do 30 czerwca 2019 r. ( pismo Wojewody z dnia 13 listopada 2019 r. ). Wojewoda na skutek tego wniosku powołał pismem z dnia 31 lipca 2019 r. Komisję Gminną, która miała oszacować szkody powstałe przez suszę w gospodarstwach rolnych na terenie Gminy T. we wskazanym okresie. Komisja ta oszacowała szkody w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniu 7 sierpnia 2019 r. na skutek zgłoszenia przez niego szkody do Wójta Gminy w dniu 12 lipca 2019 r.

W protokole nr [...] sporządzonym w dniu 3 września 2019 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego – suszy - w/w komisja sporządzająca w/w protokół wskazała, że dniem powstania szkody jest dzień 1 czerwca 2019 r. W dniu 12 listopada 2019 r. Wojewoda potwierdził adnotacją na protokole wystąpienie szkód powstałych w wyniku suszy w gospodarstwie rolnym skarżącego.

Skarżący do wniosku o udzielenie pomocy finansowej , który złożył w dniu 13 listopada 2019 r. w Biurze Powiatowego ARiMR dołączył w/w protokół.

Skarżący pismem z dnia 3 lutego 2020 r. domagał się korekty protokołu wskazując, że w czerwcu 2019 r. nie miał tak wielkich strat, jak w lipcu 2019 r.

Wojewoda poinformował skarżącego i organ, że nie jest możliwe przyjęcie przez Wojewodę korekty protokołu, polegającej na wpisaniu w nim dnia 12 lipca 2019 r. jako dnia powstania szkody.

Niesporne było, że pomoc finansowa w niniejszej sprawie wnioskowana była przez skarżącego z uwagi na szkody dokonane przez suszę. Susza zdefiniowana została w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 477). Zgodnie z tym przepisem pojęcie to oznacza szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb.

Powołana przez Wojewodę na skutek wniosku Wójta Gminy komisja szacowała szkody spowodowane okresem suszy w jednym z sześciodekadowych okresów, obejmującym - w niniejszym przypadku - okres od 1 maja do 30 czerwca 2019 r. Wskazana przez komisję w protokole data powstania szkody - 1 czerwca 2019 r. - mieści się w tym przedziale czasowym. Mimo podejmowanych przez skarżącego działań zmierzających do zmiany treści protokołu poprzez wskazanie w nim innej daty powstania szkody Wojewoda nie dokonał zatwierdzenia korekty protokołu, w którym wpisana miała być data wskazywana przez skarżącego – 12 lipca 2019 r. ( niesporne).

Skarżący do wniosku o udzielenie pomocy finansowej z dnia 13 listopada 2019 r. dołączył polisę, zgodnie z którą okres wymaganego przepisami rozporządzenia ubezpieczenia rozpoczął się w dniu 6 lipca 2019 r., a zakończył w dniu 5 lipca 2020 r. Tym samym , skoro skarżący nie podważył skutecznie ustalonego w protokole szkody dnia 1 czerwca 2019 r. jako dnia wystąpienia szkody, w dniu tym, jak prawidłowo ustaliły organy , co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego , z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk , o których mowa § 2 ust.1 pkt 3 rozporządzenia.

W tym miejscu zauważyć należy, że susza jest zjawiskiem o charakterze długotrwałym, wobec czego również powstawanie szkody na skutek suszy nie ogranicza się do pojedynczego dnia. W przeciwieństwie np. do gradu szkody wywołane suszą powstają przez wiele dni, a moment, w którym można je zaobserwować, jest późniejszy niż początek niekorzystnego zjawiska pogodowego. Wskazanie w protokole szacowania szkody przez komisję powołaną do szacowania szkód spowodowanych okresem suszy w okresie od 1 maja do 30 czerwca 2019 r. - jako dnia powstania szkody dnia 1 czerwca 2019 r. - należy ocenić zatem jako prawidłowe, bowiem następstwa tej suszy trwały także w okresie późniejszym.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu organy prawidłowo udzieliły pomocy finansowej skarżącemu w pomniejszonej wysokości, uwzględniając treść § 13v ust. 13 rozporządzenia.

Mając na uwadze powyższe Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając naruszenia przez organy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.