Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3063/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 145, art. 151, 184, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 104, art. 105 par. 1, art. 19, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 22b ust. 1 ust. 2, art. 21 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [A.] sp. z o.o. z siedzibą w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 145/15 w sprawie ze skargi [A.] sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [A.] sp. z o.o. z siedzibą w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 czerwca 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 145/15 oddalił skargę P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [..] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia [..] stycznia 2015 r. w przedmiocie płatności bezpośrednich.

Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy:

W dniu [..] maja 2013 r. R. spółka z o.o. złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w S. wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Z kolei 31 maja 2013 roku (data nadania) do ww. organu złożone zostały formularze zmiany do wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013. Następnie w dniu 2 lipca 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. wezwał stronę do usunięcia braku formalnego wniosku z dnia 15 maja 2013 roku w związku z podpisaniem wniosku oraz deklaracji pakietów rolnośrodowiskowych przez osobę nieupoważnioną do reprezentowania spółki. Kolejnymi pismami organ wzywał stronę do usunięcia innych braków wniosku, na które strona odpowiadała. W dniu [..] lipca 2013 r. wpłynęła korekta wniosku oraz załączniki graficzne podpisane przez osobę upoważnioną do reprezentacji podmiotu R. spółka z o.o.

W dniu [..] maja 2014 roku do Biura Powiatowego ARiMR w [..] wpłynęło pismo, w którym reprezentant P. spółka z o.o. złożył wyjaśnienia na piśmie, informując jednocześnie o przejęciu w całości spółki R. sp. z o.o. przez p. sp. z o.o. Do wyjaśnień została dołączona m.in. informacja z KRS potwierdzająca informację o połączeniu się spółek.

W dniu 19 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek na rok 2013 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych "w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego" po podmiocie R. spółka z o.o., złożony przez P. spółka z o.o. Wraz z wnioskiem złożona została kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego W. w W., XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego nr WA.XIV [...] z dnia [...] lutego 2014 r. potwierdzającego przejęcie spółki oraz oświadczenie następcy prawnego rolnika.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zawiadomieniem z dnia [..] czerwca 2014 r. przekazał zgodnie z właściwością miejscową przedmiotowy wniosek Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B.

W związku z rozbieżnościami pomiędzy określonym we wniosku celem jego złożenia, a dołączonymi obligatoryjnymi załącznikami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do P. wezwanie z dnia 25 lipca 2014 r. do usunięcia braków formalnych. Jednocześnie wskazał, iż następca prawny winien jednoznacznie określić postępowania, co do których wyraża wolę wstąpienia. Ponadto spółka została pouczona, iż nieusunięcie w terminie braków formalnych wskazanych w wezwaniu spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części.

Pismem z dnia 17 września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż wniosek podmiotu P. spółka z o.o. o wstąpienie do toczącego się postępowania w miejsce R. spółka z o.o. został pozostawiony bez rozpoznania w zakresie postępowania dla płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z powodu nieusunięcia braków formalnych, ponieważ wnioskodawca zaznaczył pole dotyczące przyznania jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego, natomiast jako załącznik dołączono kopię postanowienia sądu dotyczącą przejęcia podmiotu R. spółka z o.o. przez wnioskodawcę. tj. dotyczący zaistniałego następstwa prawnego; wnioskodawca – następca prawny nie złożył dokumentu potwierdzającego zaistnienie następstwa prawnego albo kopii tego dokumentu poświadczonej za zgodność z oryginałem przez notariusza albo potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez upoważnionego pracownika ARiMR, natomiast we wniosku zaznaczono, że załączono taki dokument.

W dniu 18 września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w b. wydał decyzję nr [..] umorzeniu w całości postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na 2013 rok. Jako podstawę rozstrzygnięcia Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wskazał art. 104 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.: dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (Dyrektor Oddziału ARiMR) utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Organ odwoławczy podkreślił, że z danych wniosku o wpis do ewidencji producentów wynika, że siedziba podmiotu P. spółka z o.o. znajduje się na terenie powiatu [..] wobec tego właściwym do wydania decyzji w tej sprawie był Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., gdzie znajduje się siedziba producenta rolnego. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. był organem właściwym wyłącznie do przyjęcia takiego wniosku. Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, iż taki sposób ustalenia właściwości miejscowej (tj. według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika) wskazuje przepis art. 21 §1 pkt 3 k.p.a. oraz przepis art. 22b ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich.

W ocenie organu odwoławczego, rozpatrywanie sprawy głównego wniosku rolnika przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub siedzibę rolnika oraz wniosku tego rolnika, w związku z przejęciem płatności od innego rolnika, przez innego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, doprowadziłoby do sytuacji wydania dwóch (lub nawet więcej w przypadku większej ilości wniosków transferowych, czy przejęcia większej ilości podmiotów) decyzji przez różne organy wobec tego samego rolnika. Podczas rozpatrywania wielu wniosków tego samego rolnika przez różne organy ARiMR, mogłyby one nie wiedzieć nawet o złożeniu wielu wniosków (wniosku głównego i wielu wniosków w związku z wystąpieniem następstwa prawnego) przez tego samego producenta, co mogłoby spowodować np. przyznanie płatności jednemu beneficjentowi w drodze wielu decyzji bez uwzględnienia przepisów dotyczących zmniejszeń płatności wynikających z obowiązujących modulacji poszczególnych rodzajów płatności oraz zmniejszeń lub wykluczeń wynikających z ewentualnie stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności.

Następnie organ odwoławczy przytaczając treść art. 105 § 1 k.p.a. wskazał, że na podstawie informacji pozyskanej z KRS ustalono, iż podmiot R. spółka z o.o. został wykreślony z Rejestru Przedsiębiorstw w dniu 8 kwietnia 2014 r. (data uprawomocnienia wykreślenia z KRS 24 kwietnia 2014 r.). Ponadto z informacji z Krajowego Rejestru Sądowego nr [...] (data wydruku: 4 lutego 2014 r.), wynika, iż podmiot R. spółka z o.o. został przejęty przez podmiot P. spółka z o.o. Połączenie nastąpiło w drodze przeniesienia całego majątku spółki przejmowanej na spółkę przejmującą. Dalej wyjaśnił, iż w związku z rozbieżnościami pomiędzy wskazanym celem złożenia wniosku, a dołączonymi obligatoryjnymi załącznikami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w b. wystosował do strony wezwanie Nr [..] z dnia [...] lipca 2014 roku do usunięcia braków formalnych. Strona nie skorzystała z możliwości usunięcia braków formalnych, wskutek czego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w b. wydał pismo nr [...] w sprawie pozostawienia wniosku o wstąpienie P. spółka z o.o. do toczącego się postępowania bez rozpoznania w części dotyczącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwagi na bezskuteczny upływ terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku określonych w wezwaniu z dnia 25 lipca 2014 r. W związku z powyższym postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe, z powodu braku strony postępowania.

Organ II instancji podkreślił również, że termin na wezwanie strony do usunięcia braku formalnego (art. 64 § 2 k.p.a.) jest terminem ustawowym i nie podlega przedłużeniu. Wobec tego skoro brak formalny nie został usunięty, organ I instancji zgodnie z dyspozycją art. 64 § 2 k.p.a., był zobligowany pozostawić wniosek transferowy P. sp. z o.o. z dnia 19 maja 2014 r. bez rozpoznania.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniosła o stwierdzenie nieważności wydanych w sprawie rozstrzygnięć, zarzucając im naruszenie przepisów o właściwości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasową argumentację i wystąpił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia uznał, że odpowiada ono prawu.

WSA wskazał, że zgodnie z art. 22a ustawy o płatnościach bezpośrednich w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (...) do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tej płatności, płatności te przysługują następcy prawnemu jeżeli grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, (...) były w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego; spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej (...).

W takim przypadku następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne (art. 22a ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Do wniosku następca prawny dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji (art. 22a ust. 5 ustawy o płatnościach bezpośrednich).

Następca prawny składa wniosek do tego kierownika biura powiatowego Agencji, do którego rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności lub wsparcia, o których mowa w ust. 1 (art. 22a ust. 6 ustawy o płatnościach bezpośrednich). Przepis ten wskazuje jedynie organ, do którego należy złożyć wniosek, nie zaś organ który jest właściwy do rozpatrzenia sprawy z tego wniosku.

WSA wskazał również, że właściwość organu ARiMR w sprawie wniosku o przyznanie płatności w sytuacji następstwa prawnego określa przepis art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, zgodnie z którym właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika. Nadto przepis art. 22b ust. 1 tej ustawy stanowi, iż w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowy wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej oraz płatności do pomidorów, złożył również za ten rok kalendarzowy wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 2 lub art. 22a ust. 3, wnioski te są rozpatrywane łącznie przez kierownika biura powiatowego Agencji, o którym mowa w art. 5 ust. 2.

W ocenie Sądu I instancji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. zasadnie przekazał zgodnie z właściwością miejscową Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B. wniosek P. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej za 2013 r. w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego po podmiocie R.

Sąd I instancji przypomniał, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. pod rygorem z art. 64 § 2 k.p.a. wystosował do skarżącej wezwanie Nr [...] z dnia [..] lipca 2014 r. do usunięcia braków formalnych stwierdzonych we wniosku (transferowym) z dnia 10 maja 2014 r. W sposób precyzyjny i jednoznaczny wyjaśnił czego dotyczyły ww. braki. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż następca prawny winien prawidłowo określić (wskazać) postępowania, do których wyraża wolę wstąpienia, a organ nie może się domyślać, które postępowania wnioskodawca ma na myśli. W interesie wnioskodawcy leży prawidłowe wskazanie postępowań w taki sposób, aby organ mógł je właściwie zidentyfikować (k. 298 akt administracyjnych). Zdaniem Sądu I instancji za nieuzasadnione należało uznać zarzuty dotyczące wadliwości wezwania z dnia 25 lipca 2014 r., a ponieważ nie usunięto braków formalnych poprzez dostarczenie wymaganych dokumentów w zakresie potwierdzenia następstwa prawnego oraz jednoznacznego wskazania trybu administracyjnego jakiego domagała się skarżąca, zasadnie wniosek transferowy został pozostawiony bez rozpoznania.

Ponadto Sąd I instancji wskazał, że słusznie Dyrektor Oddziału ARiMR uznał, że podmiot R. sp. z o.o. będący stroną toczącego się postępowania przestał istnieć, a jego następca prawny – P. sp. z o. o. (skarżąca) wskutek nieusunięcia braków formalnych wniosku z dnia 19 maja 2014 r. nie wyraził woli wstąpienia do toczącego się postępowania w zakresie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W związku ze wskazanymi powyżej okolicznościami oraz mając na względzie dyspozycję art. 105 § 1 k.p.a., w ocenie WSA, należało stwierdzić bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z powodu braku strony.

P. Sp. z o.o. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniosła o jego uchylenie w całości, rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. i uchylenie zaskarżonych aktów obydwu instancji albo o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Spółka wyrokowi zarzuciła:

1. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:

art. 145 punkt 1 litera "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1 i 106 § 3 uppsa oraz w związku z art. 64 § 2 i 105 § 1 kpa poprzez jego nieuprawnione nie zastosowanie i brak uchylenia skarżonych aktów administracyjnych w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów;

art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1 i 106 § 3 uppsa oraz w związku z art. 64 § 2 i 105 § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów;

art. 151 uppsa związku z art. 141 § 4 i 106 z art. 133 § 1 i 106 § 3 uppsa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów, przeprowadzenia przez Sąd dowodów oraz nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów pominięcia przeprowadzonych dowodów przy rozstrzygnięciu;

art. 145 punkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1 i 134 uppsa w związku z art. 156 § 1 punkt 1 kpa poprzez jego nieuprawnione nie zastosowanie i brak stwierdzenia nieważności skarżonych aktów administracyjnych w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia właściwości miejscowej;

art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1 i 134 uppsa w związku z art. 156 § 1 punkt 1 kpa poprzez jego nieuprawnione zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji zasadności podniesionych w skardze zarzutów naruszenia właściwości miejscowej;

art. 141 § 1 uppsa poprzez brak zapewnienia przez uzasadnienie skarżonego orzeczenia możliwości jego kontroli, ze względu na lapidarność i nie wyjaśnienie podstaw i motywów kluczowych dla rozstrzygnięcia ustaleń Sądu;

art. 64 § 2 kpa poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia za uzasadnione w sytuacji wadliwości wezwania i braku spełnienia przesłanki źródła braków podania w innych przepisach prawa (źródła prawa obowiązującego) a także przy braku koniecznych cech precyzji i jasności samego wezwania;

art. 50 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy wyjaśnienie wątpliwości treści wniosku strony winno nastąpić właśnie w trybie przewidzianym w artykule 50 § 1 kpa zamiast w art. 64 § 2 kpa;

art. 105 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie;

j. art. 19 kpa w związku z art. 22b ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie i naruszenie przepisów o właściwości miejscowej;

k. art. 22b ust. 1 i 2 ustawy o .płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe niezastosowanie i naruszenie odrębne rozpoznanie wniosku strony wbrew zasadzie łącznego rozpoznawania wniosków transferowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła. Granice skargi kasacyjnej są wyznaczone przez zawarte w niej podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten uprawniony jest bowiem jedynie do zbadania, czy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty polegające na naruszeniu przez wojewódzki sąd administracyjny konkretnych przepisów prawa materialnego, czy też procesowego w rzeczywistości zaistniały. Nie ma on natomiast prawa badania, czy w sprawie wystąpiły inne, nie podniesione przez skarżącego naruszenia prawa, które mogłyby prowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku. Zakres kontroli wyznacza zatem sam autor skargi kasacyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Jak wynika z niezakwestionowanego stanu sprawy spółka z o.o. r. wnioskiem złożonym dnia [...] maja 2013 w Biurze Powiatowym ARiMR w S. wystąpiła o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2013. W dnu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynęło pismo P. sp. z o.o. informujące między innymi o przejęciu w całości spółki R. przez spółkę P.

W dniu 19 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w S. wpłynął wniosek na rok 2013 o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych "w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego" po podmiocie R. spółka z o.o., złożony przez P. spółka z o.o. Wraz z wnioskiem złożona została kopia postanowienia Sądu Rejonowego dla Miasta Stołecznego Warszawy w Warszawie, XIV Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego nr[..] z dnia [..] lutego 2014 r. potwierdzającego przejęcie spółki oraz oświadczenie następcy prawnego rolnika.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w s. zawiadomieniem z dnia 23 czerwca 2014 r. przekazał zgodnie z właściwością miejscową przedmiotowy wniosek Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w B.

W związku z rozbieżnościami pomiędzy określonym we wniosku celem jego złożenia, a dołączonymi obligatoryjnymi załącznikami Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował do P. wezwanie z dnia 25 lipca 2014 r. do usunięcia braków formalnych. Jednocześnie wskazał, iż następca prawny winien jednoznacznie określić postępowania, co do których wyraża wolę wstąpienia. Ponadto spółka została pouczona, iż nieusunięcie w terminie braków formalnych wskazanych w wezwaniu spowoduje pozostawienie wniosku o przyznanie płatności bez rozpoznania w całości lub w części.

Pismem z dnia 17 września 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania wobec nieuzupełnienia braków formalnych, a decyzją z dnia [..] września 2014 r. na podstawie art. 104 i 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich umorzył postepowanie w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2013 rok.

Zarzuty skargi kasacyjnej zmierzają przede wszystkim do wykazania, że brak było podstaw do pozostawienia wniosku transferowego bez rozpatrzenia, oraz że decyzja o umorzeniu postępowania została wydana przez organ niewłaściwy miejscowo, co powinno prowadzić do stwierdzenia jej nieważności, których to uchybień w postępowaniu organów administracji Sąd I instancji nie zauważył naruszając w ten sposób przepisy art.145§1 pkt 1 lit.c, pkt 2 i art.151 p.p.s.a.

Formułując zarzuty naruszenia właściwości miejscowej i umorzenia postępowania przez organ niewłaściwy miejscowo czyli przez Kierownika Biura Powiatowego w B. skarżący zarzucił naruszenie art. 19 k.p.a. w związku z art. 22b ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzut ten jest nieuprawniony.

Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich właściwość miejscową kierownika biura powiatowego Agencji ustala się według miejsca zamieszkania lub siedziby rolnika.

W myśl art. 22b ust.1 tej ustawy w przypadku gdy rolnik, który złożył za dany rok kalendarzowy wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej (...), złożył również za ten rok kalendarzowy wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 2 lub art. 22a ust. 3 (dot. następstwa prawnego z wyłączeniem spadkobrania), wnioski te są rozpatrywane łącznie przez kierownika biura powiatowego Agencji, o którym mowa w art. 5 ust. 2.

Stosownie do art. 22b ust.2 ww. ustawy w przypadku gdy rolnik, który za dany rok kalendarzowy złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej (...), złożył za dany rok kalendarzowy również wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 2 lub art. 22a ust. 3, do kierownika biura powiatowego Agencji innego niż kierownik, o którym mowa w art. 5 ust. 2, kierownik, do którego został złożony wniosek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 2, art. 22 ust. 2 lub art. 22a ust. 3, przekazuje ten wniosek wraz z aktami sprawy, w celu łącznego rozpoznania wniosków złożonych przez tego rolnika, do kierownika, o którym mowa w art. 5 ust. 2, zawiadamiając o tym rolnika na piśmie.

W rozpoznanej sprawie wystąpiła sytuacja przewidziana w art. 22b ust. 2, w której R. złożyła wniosek o przyznanie płatności do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w s., następnie została przejęta przez spółkę P., która złożyła do tego samego organu wniosek transferowy w celu wstąpienia do postępowania w przedmiocie płatności zawnioskowanych przez przejętą spółkę. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przekazał wniosek wraz z aktami sprawy do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B., jako właściwego miejscowo dla spółki P. Jest okolicznością niekwestionowaną, że P. złożyła również wniosek "własny" o przyznanie płatności bezpośredniej za 2013 r. Przekazanie wniosku do Biura Powiatowego ARiMR w B. było zatem zgodne z art. 22b ust. 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie ww. przepisu art. 22b ust. 2 o przekazaniu wniosku wraz z aktami w celu łącznego rozpoznania wniosków, nie daje podstawy do przyjęcia, jak wskazuje skarżący, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR do którego złożono wniosek transferowy powinien przed przekazaniem go zgodnie z właściwością, dokonać kontroli formalnej wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR właściwy dla pierwotnego wniosku, w zakresie wniosku transferowego jest uprawniony tylko do jego przyjęcia i przekazania zgodnie z właściwością. Do oceny wniosku pod względem formalnym oraz do ewentualnego wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku właściwy będzie Kierownik Bura Powiatowego ARiMR, któremu przekazano wniosek, a więc właściwy dla spółki przejmującej. Przepisy ustawy o płatnościach nie regulują sytuacji, w której wniosek spółki przejmującej nie został uzupełniony w terminie, w efekcie czego pozostawiono go bez rozpatrzenia. Ponieważ na takim etapie sprawa jest już rozpoznawana przez organ właściwy miejscowo dla spółki przejmującej, za prawidłowe należy uznać stanowisko, zgodnie z którym ten organ wyda decyzję o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego.

Wobec powyższego za pozbawione usprawiedliwionych podstaw należało uznać zarzuty naruszenia art.19 k.p.a. w związku z art. 22b ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich. W konsekwencji nieuzasadnione są też zarzuty naruszenia wskazanych przepisów p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji jako wydanych z naruszeniem właściwości miejscowej.

Nieuzasadnione są też zarzuty nieuprawnionego zastosowania przez organy ARiMR art. 64 § 2 k.p.a., zgodnie z którym jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Nie ma racji skarżący zarzucając, że nie było podstaw do wzywania spółki p. do uzupełnienia wniosku transferowego, ponieważ braki tego wniosku nie wynikały z przepisów ustawy ale z zarządzeń Prezesa ARiMR w sprawie wzoru wniosku lub instrukcji wypełniania wniosku. Skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku transferowego między innymi przez wyjaśnienie podstawy złożenia tego wniosku, we wniosku zaznaczył bowiem pole "przekazanie gospodarstwa" a złożone dokument wskazywały na zaistnienie następstwa prawnego. Wyjaśnienie podstawy złożenia wniosku transferowego jest okolicznością istotną i wynika z przepisów ustawy o płatnościach, inne są bowiem przesłanki przyznania płatności obszarowych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego (art. 21 ustawy o płatnościach), inne w przypadku zaistnienia następstwa prawnego (art. 22a ustawy o płatnościach). Również obowiązek udokumentowania następstwa prawnego poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego jego zaistnienie albo poprzez złożenie kopii tego dokumentu potwierdzonej za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji wynika wprost z przepisu ustawy o płatnościach bezpośrednich (art. 22a ust. 5) i w tym zakresie organ uprawniony był do wezwania do uzupełnienia wniosku. Organ rozpoznający sprawę miał więc podstawy do zastosowania art. 64 ust. 2 k.p.a. (a nie do wzywania do złożenia wyjaśnień i dokumentów w trybie art. 50 ust. 1 k.p.a.) i po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia wniosku, pozostawienia go bez rozpoznania. Skarżący kasacyjnie nie wykazał, że wezwanie do usunięcia braków było sformułowane w sposób nieprecyzyjny czy niezrozumiały.

Wobec prawidłowego pozostawienia bez rozpoznania wniosku transferowego spółki P. i wobec faktu, że pierwotny wnioskodawca spółka r. przestała istnieć, zarzut naruszenia art. 105 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie jest nieuzasadniony.

WSA prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nieopisanie przyczyn nieuwzględnienia dowodów przeprowadzonych w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. WSA istotnie nie odniósł się w uzasadnieniu wyroku do dopuszczonego na rozprawie dowodu z pisma z dnia 2 sierpnia 2014 r., wniosku o płatność na rok 2011, postanowienia Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy XVI Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 14 lutego 2014 r. dot. połączenia spółek oraz potwierdzenia nadania dokumentów. Ten brak uzasadnienia nie miał jednak wpływu na rozstrzygnięcie, ani też na możliwość oceny motywów Sądu I instancji, ponieważ załączony wniosek (korekta) o przyznanie płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej (..) dotyczy płatności za 2011 r., a więc w sposób oczywisty pozostaje bez związku z rozpoznaną sprawą.

Zarzut nieodniesienia się przez WSA w uzasadnieniu wyroku do znajdującego się w aktach administracyjnych niewypełnionego i niepodpisanego wzoru formularza wezwania do uzupełnienia braków jest co najmniej niezrozumiały. Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lapidarność uzasadnienia uniemożliwiającą w ocenie skarżącego kasacyjnie kontrolę wyroku. Wadliwość uzasadnienia orzeczenia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego orzeczenia, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną, co jednak nie miało miejsca w rozpoznanej sprawie.

Z wyżej wyłożonych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.