Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 477/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 10, art. 108
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie WSA Izabela Kucznerowicz WSA Karol Pawlicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie zajęcia części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z [...] marca 2021 r., po rozpatrzeniu odwołania M. R., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] sierpnia 2020 r., zezwalającą na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości gruntowych oznaczonych w ewidencji gruntów jako działka numer [...], położonej w obrębie K., gmina K., stanowiących własność skarżącego, na rzecz E. Sp. z o.o. z siedzibą w P. , celem założenia i przeprowadzenia przez nieruchomości przewodów i urządzeń kablowej linii nn 0.4 kV zasilanej ze stacji transformatorowej K. nr [...] obwód [...] w miejscu skrzyżowania z projektowaną, napowietrzną linią elektroenergetyczną WN 110 kV relacji P. - M. , polegające na posadowieniu jednego (1) słupa kablowego oraz ułożeniu podziemnej linii kablowej o długości ok. [...] m, a także na jej funkcjonowaniu po wybudowaniu, na części nieruchomości w pasie terenu o szerokości [...] m i powierzchni [...] m˛ ([...] m długości podziemnej linii kablowej x 0,5 m szerokości terenu nieruchomości = [...] m˛), zgodnie z załącznikiem graficznym (mapą), stanowiącą integralną część decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji wyjaśnił, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] marca 2020 r., Spółka wystąpiła do Starosty, w trybie przepisu art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 ze zm., dalej u.g.n.), o wydanie decyzji administracyjnej w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej działkę numer ewidencyjnym [...], położoną w obrębie K., gmina K., będącą własnością skarżącego. Jednocześnie wnioskodawca wystąpił o wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. zezwalającej na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości z rygorem natychmiastowej wykonalności, po wydaniu decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z ww. nieruchomości. Zgodnie z treścią wniosku Spółka zamierza zrealizować przedsięwzięcie polegające na budowie napowietrznej linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV relacji P. - M. . Prace na przedmiotowej nieruchomości mają polegać na posadowieniu jednego słupa kablowego oraz ułożeniu podziemnej linii kablowej. Planowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego linii elektroenergetycznej 110 kV P. - M. na odcinku położonym w gminie K., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy K. z [...] marca 2019 r. Strony prowadziły rokowania, jednak skarżący nie udzielił odpowiedzi na kierowane do niego pisma, zatem nie doszło do zawarcia jakiegokolwiek porozumienia. Tym samym Starosta decyzją z [...] sierpnia 2020 r. ograniczył sposób korzystania z części nieruchomości.

Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Wojewody z [...] marca 2021 r. Wojewoda stwierdził, że decyzja organ I instancji odpowiada prawu. Dokonując bowiem wszechstronnej oceny przedstawionych we wniosku argumentów odnoszących się do wzrastającego zapotrzebowania na energię elektryczną i znaczenia przebudowania istniejących linii dla prawidłowego funkcjonowania sieci elektroenergetycznej, a w konsekwencji działania państwa i całej gospodarki, Wojewoda uznał, że w sprawie zostały spełnione przesłanki, sformułowane w art. 124 ust. 1a u.g.n.

Odnosząc się natomiast do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, organ II instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż warunek dotyczący rokowań został spełniony. W tym kontekście zarzut naruszenia przepisów art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 124 ust 1 i ust.3 u.g.n. w zw. z art. 140 k.c. należało uznać za bezzasadny. Przebieg inwestycji determinują zapisy planu miejscowego, a organ orzekający w niniejszej sprawie pozostaje bez wpływu na jego treść. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124 u.g.n. gdyż decyzja z [...] sierpnia 2020 r. wraz z załącznikiem graficznym w sposób wystarczający określa zakres ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. W tym kontekście na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia przepisów art. 7, 8, 11 i 77 k.p.a., gdyż w ocenie organu odwoławczego Starosta w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy w niniejszej sprawie. Wobec powyższego kompletny materiał dowodowy umożliwiał wydanie decyzji administracyjnej na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, zarzucając im naruszenie:

- art. 124 ust. 1 i ust. 3 u.g.n. w zw. z art. 140 k.c. poprzez wydanie decyzji bez przeprowadzenia stosownych rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n., co do warunków zajęcia nieruchomości na cele budowy infrastruktury, a tym samym bezprawnej ingerencji w prawo własności przysługujące stronom. Skoro bowiem warunek negocjacji nie został spełniony, to tym samym organ powinien odmówić wydania wnioskowanej decyzji,

- art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust 3 u.g.n. poprzez brak zrównoważenia interesu wnioskodawcy i właściciela nieruchomości poprzez niekorzystne usytuowanie infrastruktury, co prowadzi do pozbawienia możliwości racjonalnego zagospodarowana prawie całej przedmiotowej nieruchomości,

- art. 104 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 124 u.g.n. ze względu na naruszenie obowiązku wskazania w sposób precyzyjny zakresu w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo, a w szczególności nieprecyzyjnie określa obszar zajęty posługując się pojęciem "około [...] metrów"

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepełne zbadania stanu faktycznego i bezkrytyczne podejście do dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę, w szczególności w zakresie dokumentującym przebieg negocjacji pomiędzy skarżącym a wnioskodawcą.

- art. 10 k.p.a. przez organ drugiej instancji, ponieważ w sprawie nie doszło do zawiadomienia strony o zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym i nie zapewniono stronie w tym zakresie możliwości złożenia wniosków dowodowych, zapoznania się z aktami a przez to nie zapewniono stronie możliwości uczestnictwa w postępowaniu,

W uzasadnieniu skarżący rozwinął argumentację zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I z 30 czerwca 2021 r., wydanego w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.).

Na wstępie wskazać należy, że podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n., w myśl którego w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, o której mowa w ust. 1. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Jak wskazuje się w orzecznictwie, wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 124 ust. 1a zdanie pierwsze u.g.n. przesądza o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, zaś wydanie decyzji o zezwoleniu pociąga za sobą skutek przewidziany w zdaniu drugim tego ustępu, to jest nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (zob. wyrok NSA z 08 marca 2017r., sygn. akt I OSK 1354/15). Ponadto konstrukcja przepisu art. 124 ust. 1a u.g.n. wskazuje, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest zależna od decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Warunkiem jej wydania jest bowiem uprzednie wydanie decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 tej ustawy. Z łącznego odczytania norm zawartych w art. 124 ust. 1 i ust. 1a u.g.n. wynika, że w przypadku postępowań dotyczących wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oraz zezwolenia na jej niezwłoczne zajęcie ustawodawca w sposób wyczerpujący uregulował nie tylko przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, ale także wyraźnie określił, która z kolejno wydawanych po sobie decyzji może zostać opatrzona takim rygorem (zob. wyrok WSA w Opolu z 06 sierpnia 2020r., sygn. akt II SA/Op 117/20).

W niniejszej sprawie wydana została uprzednia decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości (decyzja Starosty [...] z [...] sierpnia 2020r., utrzymana w mocy decyzją Wojewody z [...] marca 2021 r.). Ponownie podkreślić należy, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa własności nieruchomości, przy czym dla zastosowania ww. przepisu znaczenie ma tylko fakt samego wydania decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., nie zaś jej ostateczność, wykonalność czy prawidłowość (zob. wyrok NSA z 22 sierpnia 2019r., sygn. akt I OSK 2533/17).

Za niezasadne należało zatem uznać zarzuty skarżącego, które w swej istocie odnoszą się do decyzji wydawanej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. Skarżący bowiem wyraźnie odnosi się do kwestii rokowań czy ograniczenia prawa, które to kwestie pozostają poza zakresem niniejszej sprawy.

Mając natomiast na uwadze zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. podkreślenia wymaga, że organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dostrzegając utrwalony w orzecznictwie pogląd zwrócić jednak należy uwagę, że zarzut naruszenia ww. przepisu może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, na stronie stawiającej zarzut spoczywa zatem ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 11 stycznia 2013 r., II GSK 1142/11; z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11; wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., IV SA/Po 1109/12; w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013 r., II SA/Rz 622/12 i inne). W sprawie skarżący nie wykazał takiego związku, zatem naruszenie art. 10 k.p.a., Sąd ocenił jako pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Z tych wszystkich wyżej wskazanych powodów Sąd, nie stwierdziwszy przesłanek do usunięcia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, orzekł o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).