Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 134/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 120,  art. 122, art. 123 par. 1, art. 124,  art. 210 par. 1,  art. 180,  art. 181 par. 1,  art. 187 par. 1, art. 188,  art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1,  art. 2 ust. 6, art. 15 ust. 1,  art. 15 ust. 2, art. 19 ust. 1,  art. 43  ust. 1 pkt 2,  art. 43 ust. 2 pkt 2, art. 113 ust. 1, art. 113 ust. 9,
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., Nr[...] , działając m.in. na podstawie art. 21 § 1 pkt 1, § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1, § 3, § 4, art. 63 § 1, art. 165 § 1, § 2, § 4, art. 207, art. 210 § 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p.", art. 5, art. 7 ust.1, art. 15 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 16a, art. 29 ust. 1, art. 30 ust. 1 pkt 3, art. 41 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 99 ust. 1, art. 103 ust. 1, art. 109 ust. 3, ust. 4 i ust. 8 pkt 2, art. 113 ust. 1, ust. 9 i ust. 13 pkt 1 lit. b, art. 120 ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 10 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz.1054 ze zm.) - dalej: "ustawa o VAT", określił X.Y. zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2007 r. w wysokości [...]zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że przeprowadzona u podatnika X.Y kontrola i postępowanie podatkowe za lata 2005-2009 wykazały, że w okresie objętym kontrolą podatnik dokonał osobiście szeregu transakcji sprzedaży samochodów używanych, które nabył uprzednio za granicą i sprowadził do kraju. Organ podatkowy ustalił że podatnik w latach 2005-2009 nabył 9 samochodów osobowych, z których 8 sprzedał.

Poszczególne transakcje przedstawiały się następująco:

- "[...]", rok produkcji 1992, data nabycia [...] sierpnia 2005 r., cena zakupu [...]euro, data sprzedaży [...] października 2005 r., cena sprzedaży [...]zł;

- "[...]", rok produkcji 1991, data nabycia [...] sierpnia 2005 r., cena zakupu [...]euro, data sprzedaży [...] listopada 2005 r., cena sprzedaży [...]zł;

- "[...]", rok produkcji 2002, data nabycia [...] kwietnia 2006 r., cena zakupu [...]euro, samochód zakupiony na cele osobiste;

- "[...]", rok produkcji 2003, data nabycia [...] czerwca 2006 r., cena zakupu [...]euro, data sprzedaży [...] lutego 2007 r., cena sprzedaży [...]zł;

- "[...]", rok produkcji 2005, data nabycia [...] czerwca 2007 r., cena nabycia [...]euro, data sprzedaży [...] sierpnia 2007 r., cena sprzedaży [...]zł – będący przedmiotem niniejszej sprawy;

- "[...]", rok produkcji 2004, data nabycia [...] października 2007 r., cena nabycia [...]euro, sprzedany [...] listopada 2008 r., cena sprzedaży[...] zł;

- "[...]", rok produkcji 1998, data nabycia [...] stycznia 2008 r., cena nabycia [...]euro, data sprzedaży [...] lutego 2008 r., cena sprzedaży [...]zł;

- "[...]", rok produkcji 2002, data nabycia [...] maja 2008 r., cena nabycia [...]euro, data sprzedaży [...] czerwca 2008 r., cena sprzedaży [...]zł;

- "[...]", rok produkcji 2006, data nabycia [...] października 2009 r., cena nabycia[...] euro, data sprzedaży [...] kwietnia 2010 r., cena sprzedaży [...]zł.

Organ I instancji stwierdził, że powyższe samochody były nabywane w sposób częstotliwy z zamiarem dalszej odsprzedaży ze znacznym zyskiem, a czynności wykonywane przez podatnika odpowiadają definicji działalności gospodarczej i podatnika zawartej w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Uzasadniając tak sformułowaną tezę organ I instancji wskazał na następujące okoliczności:

- szeroki rozmiar podejmowanych działań w zakresie nabycia i sprzedaży pojazdów,

* ilość nabytych pojazdów w swoim imieniu i na własny rachunek,

* zły stan techniczny pojazdów w dniu ich nabycia,

* niska cena nabywanych pojazdów,

* fakt sprzedaży ze znacznym zyskiem niektórych pojazdów po dokonaniu w nich niezbędnych napraw,

- podejmowanie działań w zakresie sprzedaży pojazdów za pośrednictwem komisów samochodowych, portali internetowych, świadczące o prowadzeniu zorganizowanej działalności handlowej,

- krótkotrwały okres posiadania pojazdów,

- posiadanie jednocześnie większej ilości samochodów.

Organ I instancji za niewiarygodne uznał twierdzenia podatnika, że samochody nabywane za granicą przeznaczone były dla potrzeb własnych podatnika i jego rodziny. Stwierdził, że w kontrolowanym okresie X.Y prowadził zorganizowaną działalność gospodarczą w zakresie handlu pojazdami samochodowymi, która w myśl art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Powołując się na treść przepisu art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. b ustawy o VAT, organ I instancji stwierdził, że z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, tj. obrót wyrobami akcyzowymi (samochody osobowe) podatnika nie dotyczy zwolnienie podmiotowe, wynikające z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT. Dodatkowo wskazał, że mimo ciążącego obowiązku podatnik nie dokonał rejestracji w zakresie podatku od towarów i usług, nie składał deklaracji dla potrzeb rozliczeń w VAT oraz nie dokonywał obliczenia i wpłat należnego VAT, czym naruszył art. 96 ust. 1, art. 99 ust. 1 i art. 103 ust. 1 ustawy o VAT.

Podatnik w dniu [...] sierpnia 2007 r. dokonał sprzedaży na rzecz Z.A. samochodu osobowego marki "[...]", rok produkcji 2005, numer nadwozia[...], za kwotę [...]zł. Pojazd ten podatnik nabył w dniu [...] czerwca 2007 r. na terenie [...] za kwotę[...] euro. Organ I instancji przesłuchał w charakterze świadka Z.A., który potwierdził nabycie powyższego pojazdu. Stwierdził, że jego nabycie nastąpiło w celu jego dalszej odsprzedaży w realizacji prowadzonej działalności gospodarczej, zatem obrót w wysokości [...]zł podlega opodatkowaniu VAT według stawki 22%. Organ zwrócił uwagę, że zakup pojazdu został dokonany za granicą od osoby fizycznej nie będącej podatnikiem podatku od wartości dodanej i pojazd ten był samochodem używanym, stąd w celu opodatkowania transakcji dostawy tego pojazdu winna mieć zastosowanie procedura opodatkowania marży na zasadach określonych w przepisie art. 120 ust. 4 ustawy o VAT.

W odwołaniu podatnik wniósł o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. przepisów powołanych w sentencji decyzji, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie i błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania, poprzez sprzeczność ustaleń organu I instancji z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W uzasadnieniu odwołania podatnik, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych stwierdził, że sprzedaż majątku osobistego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podkreślił, że sprzedane przez niego samochody były jego własnością prywatną i nie zostały zakupione celem dalszej odsprzedaży.

Dyrektor Izby Skarbowej w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr[...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W powodach rozstrzygnięcia stwierdził, że czynność sprzedaży w dniu [...] sierpnia 2007 r. samochodu osobowego marki "[...]", nr [...], za kwotę [...]zł, w świetle pozostałych transakcji nosi znamiona dostawy realizowanej w ramach działalności gospodarczej, które podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Organ II instancji podniósł, że okoliczności działań podejmowanych przez podatnika, a w szczególności częstotliwość dokonywanych transakcji nabycia i zbycia samochodów, krótkotrwały okres ich użytkowania oraz posiadanie jednocześnie większej ilości pojazdów, nie są działaniami typowymi w przypadku zakupu samochodów na cele osobiste. Wręcz przeciwnie świadczą o prowadzeniu działalności w zakresie handlu samochodami używanymi. Mimo braku rejestracji działalności gospodarczej były zorganizowane i świadczą o ukierunkowaniu na osiągnięcie zysku, bez ponoszenia dodatkowych kosztów wynikających z rejestracji działalności gospodarczej oraz systematycznym poszukiwaniu nabywców. Czynności zakupu i sprzedaży samochodów miały charakter powtarzalny, a zysk pojawił się w związku i na skutek kontynuacji określonych czynności noszących znamiona działalności gospodarczej. Odnosząc się do podniesionych zarzutów naruszenia prawa procesowego, organ uznał je za bezpodstawne, wskazując, że organ podatkowy I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie.

W skardze podatnik X.Y wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...]. Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzucił naruszenie przepisów ustawy o VAT, poprzez błędne zakwalifikowanie sprzedaży majątku prywatnego do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej oraz naruszenie przepisów postępowania oraz sprzeczność ustaleń organu I instancji z zebranym materiałem dowodowym. W uzasadnieniu skargi podtrzymał zarzuty i argumentację podniesioną uprzednio w odwołaniu, kwestionując tezę o prowadzeniu przez niego działalności gospodarczej. Zdaniem podatnika, organy nie działały zgodnie z prawem i nie odniosły się do powołanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych, a powołanie się przez organ na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] października 2012 r., o sygn. akt I SA/Po 595/12 w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r., uznano, z uwagi na jego nieprawomocność, za przedwczesne.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...]wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko i argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia, czy dokonana przez skarżącego w sierpniu 2007 r. sprzedaż samochodu osobowego "[...]", nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym, jak twierdzi skarżący podatnik, czy też, jak wywodzą organy podatkowe, w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.

Zdaniem sądu rację w tym sporze przyznać należało organom podatkowym, które zebrały wyczerpujący materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Organy nie naruszyły art. 120 O.p. bowiem działały praworządnie tj. na podstawie przepisów prawa i w granicach prawa. Zaskarżona decyzja nie narusza też art. 121 O.p. Zasada zaufania wyrażona w tym przepisie nie może być rozumiana jako konieczność wydawania decyzji sprzecznych z prawem. O naruszeniu tego przepisu nie może stanowić podjęcie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez podatnika, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Organy obu instancji nie naruszyły także zasady wynikającej z przepisu art. 124 O.p. i art. 210 § 1 O.p., bowiem szczegółowo uzasadniły jakimi przesłankami kierowały się podejmując rozstrzygnięcie i ustosunkowywały się do argumentów podnoszonych przez podatnika w trakcie postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczono wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonano na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania oceny, czy dana okoliczność została udowodniona. Organy podatkowe wyjaśniły również podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, które w przedmiotowej sprawie znalazły zastosowanie.

Organy stosownie do art. 180 O.p. dopuściły mieszczące się w granicach prawa dowody, które zgodnie z art. 188 O.p. mogły się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Przepis art. 181 § 1 O.p. dopuszcza wprost jako dowód materiały zgromadzone m.in. w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Zgodne z prawem było więc postanowienie z dnia [...] października 2012 r. o włączeniu do akt postępowania odwoławczego pisma Ministerstwa spraw Wewnętrznych Departament Ewidencji Państwowych i Teleinformatyki z dnia [...] października 2012 r., nr [...].Organ sporządził na podstawie zgromadzonych dokumentów tabelaryczne, czytelne zestawienie zakupów samochodów oraz sprzedaży. Przedstawił także w sposób obiektywny i niebudzący wątpliwości sądu ścisłą chronologię poszczególnych wydarzeń.

Decyzja nie narusza także art. 122 w zw. z art. 187 § 1 O.p., skoro zdaniem sądu organy podatkowe podjęły wszelkie działania niezbędne w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy zebrały w sprawie wyczerpujący materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie stanu faktycznego, który został zebrany w sposób kompletny, a dowody są legalne, a więc zgodne z prawem. Podatnik miał zapewniony czynny udział w postępowaniu. Sąd podkreśla, że podatnik miał stosownie do art. 123 § 1 O.p. zagwarantowane prawo zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy. Pismami z dnia [...] maja 2012 r. i z dnia [...] października 2012 r. wyznaczono skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Był też informowany wielokrotnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i był zawiadamiany o przesłuchaniach poszczególnych świadków (pisma z dnia [...] października 2010 r., z dnia [...] października 2010 r., z dnia [...] listopada 2010 r., z dnia [...] listopada 2010 r., z dnia [...]czerwca 2012 r. i z dnia [...] sierpnia 2012 r.).

W opinii sądu organ odwoławczy przekonywująco, szczegółowo i wyczerpująco przedstawił przeprowadzony zgodnie z wymogami art. 191 O.p. przebieg procesu oceny zebranych dowodów. Organ odwoławczy motywując swoje stanowisko trafnie powołał się na okoliczność, że w okresie 2005-2009 podatnik sprzedając używane samochody, które zostały wcześniej nabyte rzekomo na cele użytku własnego, prowadził w istocie działalność gospodarczą polegającą na obrocie samochodami. Działania te były bowiem ukierunkowane na dokonywanie czynności noszących cechy działalności gospodarczej, były zamierzone celowe i nakierowane na osiągnięcie przychodu.

Sąd stwierdza, że prawidłowa, zgodna z art. 191 O.p., jest dokonana przez organ odwoławczy ocena materiału dowodowego. Ocenie podlegał każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej ze sobą więzi. Podstawę rozstrzygnięcia organów stanowiła całość zebranego materiału dowodowego, a nie pojedyncze fakty. Na prawidłowość dokonanej oceny materiału dowodowego wskazuje fakt, że wyciągnięte na jego podstawie wnioski mają logiczne uzasadnienie. To z kolei, że określone dowody ocenione zostały niezgodnie z intencją skarżącego nie oznacza jeszcze, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 191 O.p. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. W opinii sądu organ odwoławczy właściwie rozważył całość zebranego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu rozstrzygnięcia bardzo szczegółowo wyjaśnił czym kierował się rozstrzygając sprawę, jakim dowodom odmówił wiarygodności, a jakim dał wiarę. Podatnik w opinii sądu nie przedstawił argumentów mogących prowadzić do konkluzji, że ocena dowodów przeprowadzona przez organy podatkowe nie korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Podatnik zaprezentował jedynie własną ocenę materiału dowodowego, wskazując zarazem wnioski, które w jego ocenie należy z nich wyprowadzić. W opinii sądu konkluzje podatnika nie prowadzą do podważenia końcowego stanowiska organów podatkowych obu instancji.

Analiza czynności dokonywanych przez skarżącego potwierdza, że ciągłość, zarobkowy i zorganizowany charakter działań nie był jedynie czynnością incydentalną, niezorganizowaną, o niezarobkowym charakterze. Działania podatnika były wręcz nastawione na osiąganie zysku. Podatnik dokonywał w istocie w latach 2005-2009 szeregu powtarzalnych czynności sprzedaży samochodów, uzyskując z tego tytułu znaczne zyski. Sąd podkreśla, że zorganizowanie działalności polegało na pewnym ciągu powtarzalnych czynności, polegających na zbieraniu środków na nabycie samochodu, wyszukaniu samochodu, którego sprzedaż przyniesie potencjalnie zysk, nabyciu samochodu, znalezieniu nabywcy oraz samej sprzedaży w stosunkowo w jak najkrótszym czasie w celu zdobycia kapitału na kolejny obrót innymi samochodami. Podatnik w 2005 r. zbył dwa samochody po około dwóch miesiącach od ich nabycia, po czym nabył w 2006 r. ponownie dwa samochody (jeden – po ok. 5 miesiącach od sprzedaży poprzedniego, drugi po ok. 6 miesiącach). Drugi z nowo nabytych samochodów był następnie przedmiotem sprzedaży po ok. 9 miesiącach po nabyciu. W 2007 r. nabył kolejne dwa samochody - jeden z nich sprzedał jeszcze w 2007 r. (niecałe 3 miesiące po nabyciu), a drugi w 2008 r. W 2008 r. skarżący sprzedał dodatkowo dwa inne samochody nabyte ok. miesiąc przed zbyciem. Także w 2009 r. skarżący nabył samochód, który następnie sprzedał po ok. 6 miesiącach od zakupu. Samochody nabywano po bardzo korzystnych cenach, co niewątpliwie musiało wiązać się z analizą rynku, cenami na nim panującymi, przeszukaniem najkorzystniejszych ofert. Podatnik podejmował przy tym aktywne działania w zakresie sprzedaży pojazdów za pośrednictwem komisów samochodowych i portali internetowych.

Podatnik do zakupu w 2007 r. samochodu "[...]" zaangażował środki w wysokości [...] euro, a następnie sprzedał go ze znacznym zyskiem po upływie nieco ponad 2 miesięcy od jego nabycia. Zdaniem sądu zasadnie organy uznały, mając na uwadze całokształt czynności podejmowanych przez podatnika, w pewnym ciągłym okresie czasowym, że zamiarem podatnika nie było włączenie tego pojazdu i korzystanie w ramach majątku prawnego, lecz modernizacja, ewentualnie remont i sprzedaż ze znacznym zyskiem. Okolicznością notoryjną jest, że wartość samochodów spada wraz z upływem czasu od daty ich produkcji i wzrostem liczby przejechanych kilometrów. Tymczasem analiza transakcji dokonanych przez podatnika wskazuje, że podatnik w sposób profesjonalny stale sprzedawał samochody z zyskiem. I tak w sierpniu 2007 r. dokonał sprzedaży samochodu "[...]" za kwotę [...]zł, mimo zakupienia go za cenę tylko [...] euro (czyli [...]zł), osiągając zysk z tego tytułu w kwocie [...]zł.

Organy podatkowe prawidłowo wywiodły, że podejmowane przez podatnika czynności w powiązaniu z poprzedzającymi je działaniami jednoznacznie wskazują na zorganizowany charakter działalności oraz zamiar wykonywania czynności w sposób powtarzalny dla celów zarobkowych. Zasadnie organy stwierdziły, że w każdym przypadku, gdy działalność podatnika przybierze charakter zorganizowany, zarobkowy, ciągły - stanie się działalnością gospodarczą.

Zdaniem sądu zebrany, rozpatrywany i oceniony materiał dowodowy dał podstawę do przyjęcia końcowego ustalenia faktycznego, że skarżący w celu dokonania sprzedaży pojazdu marki "[...]", podjął w istocie aktywne i planowe działania w zakresie obrotu samochodami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez handlowców, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie. W związku z powyższym sąd uznaje za miarodajny stan faktyczny sprawy ustalony w zaskarżonej decyzji ostatecznej i przyjmuje go za podstawę swego rozstrzygnięcia. W opinii sądu organ odwoławczy dokonał niewadliwej subsumpcji stanu faktycznego pod powołane w decyzji przepisy prawa i dokonał ustalenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku od towarów i usług za sierpień 2007 r.

Zdaniem sądu nietrafny okazał się zarzut skargi dotyczący błędnej interpretacji art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. Wbrew bowiem wywodom skargi w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęto, że sprzedaż samochodu w sierpniu 2007 r. stanowiła samodzielnie wykonywaną działalność gospodarczą. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Natomiast ust. 2 wyżej cytowanego przepisu stanowi, że: działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Pojęcie podatnika podatku od towarów i usług konstruowane na podstawie art. 15 ust. 1 w związku z ust. 2 ustawy o VAT, poprzez odwołanie się do definicji działalności gospodarczej, obejmuje swym zakresem wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność - w tym rolniczą, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Podkreślenia wymaga, że ustawodawca określił podmiot zobowiązany na tyle szeroko, by w każdym wypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, wykonywanej w sposób niezależny i z zamiarem dokonywania czynności opodatkowanych - mógł on zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przynosi ona żadnych widocznych efektów, co dotyczy także podjęcia czynności przygotowawczych do faktycznego rozpoczęcia danego typu działalności. Należy zatem przyjąć, że w każdym przypadku, gdy działalność m.in. osoby fizycznej przybierze charakter zorganizowany oraz zarobkowy - stanie się działalnością gospodarczą. Działalność handlowa oznacza dokonywanie w sposób zorganizowany zakupów towarów w celu ich odsprzedaży, wskazujący na zamiar kontynuacji tej działalności. Zatem przyjęcie, że dana osoba fizyczna, sprzedając rzeczy ruchome, np. samochody działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą, wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Uznać należy zatem, że działalnością gospodarczą jest działalność mająca charakter zarobkowy, zorganizowany, w ramach której podejmowane są aktywne działania, pozwalające na uczestnictwo w obrocie gospodarczym. W świetle powyższego o tym, czy dokonujący sprzedaży towaru działał w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, a nie w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykonując prawo własności, decyduje stopień jego aktywności i zaangażowanie środków podobnych do wykorzystywanych przez handlowców w ramach prowadzenia działalności gospodarczej. Jedną z cech działalności gospodarczej jest jej ciągłość. Przesłanka ta ma na celu wyeliminowanie z pojęcia działalności gospodarczej przedsięwzięć jednorazowych, względnie podejmowanych sporadycznie.

Pojęcia ciągłości przy interpretacji działalności gospodarczej nie należy rozumieć jako wykonywanie działalności bez przerwy. Istotnym jest bowiem podjęty zamiar powtarzalności określonych czynności celem osiągnięcia dochodu. Nie ulega wątpliwości, że podatnik X.Y taki zamiar powziął, bowiem handel pojazdami prowadził na przestrzeni kilku lat (por. nieprawomocne orzeczenia WSA w Poznaniu o sygn. akt I SA/Po 595/12, o sygn. akt I SA/Po 135/13, o sygn. akt I SA/Po 136/13 i o sygn. akt I SA/Po 137/13). Kupno i sprzedaż samochodu "[...]" w 2007 r. nie były więc zdarzeniami jednorazowymi. Działania takie należy postrzegać w dłuższej perspektywie czasowej, skoro skarżący także w latach poprzednich i następnych dokonywał tych czynności. Podkreślić należy, że wykonywanie działalności gospodarczej może być przez osobę fizyczną w zasadzie w dowolnym momencie rozpoczęte, jak i zakończone, działalność ta może być również przerwana. Z tego też względu fakt sprzedaży tylko pojedynczych samochodów, nie można uznać za okoliczność świadczącą o niepodejmowaniu czynności noszących cechy działalności gospodarczej. Kolejność działań skarżącego, tj. nabycie w latach 2005 – 2009 łącznie 9 pojazdów, korzystanie z pośrednictwa profesjonalnych komisów i w końcu sprzedaż samochodów z zyskiem, wskazuje w sposób jednoznaczny na ciągłość podejmowania czynności obrotu samochodami.

Nie ma racji podatnik, że sprzedaż samochodów odbywała się w ramach zarządu majątkiem osobistym. Nie sposób nie zauważyć, że o fakcie prowadzenia działalności gospodarczej nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika. Zakres, rozmiar, wielkość zaangażowanego kapitału oraz częstotliwość dokonywanych przez stronę transakcji sprzedaży nie miały charakteru okazjonalnego, czy prywatnego, jak chciałby skarżący podatnik. Nie jest istotne, czy podmiot wykonujący daną działalność, traktuje ją jako prowadzoną w celu zarobkowym. O tym czy działalność prowadzona przez dany podmiot jest działalnością gospodarczą decyduje kryterium obiektywne, tj. ustalenie, czy dany podmiot jest aktywny i faktycznie prowadzi działalność, która obiektywnie może (nie musi) przynosić dochód. Niewątpliwie sprzedaż samochodów nabytych w latach 2005 – 2009 ten dochód przyniosła, co wynika z porównania cen nabycia poszczególnych samochodów do cen uzyskanych z ich sprzedaży. Opierając się na materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie zauważyć należy, że zamiarem podatnika była ewidentnie chęć prowadzenia działalności, choć formalnie nie zarejestrowanej. W opinii sądu, był to w pełni profesjonalny obrót gospodarczy. Ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu organów obu instancji dowodzą, że skarżący na przestrzeni kilku lat podejmował celowe i planowane działania, które umożliwiały sprzedaż pojazdów z jak największym zyskiem. Handel był prowadzony w sposób świetnie zorganizowany - podejmowane działania były podporządkowane obowiązującym regułom, normom i służyły osiągnięciu celu, czyli osiągnięciu zysku. O nastawieniu na działanie z zamiarem prowadzenia handlu samochodami, a nie na realizację własnych potrzeb (powiększenie posiadanego majątku) świadczą chronologia oraz niewielkie odstępy czasowe pomiędzy czynnościami w zakresie nabycia i sprzedaży. Powyższe wskazuje na logistyczne zaangażowanie skarżącego, a nie na przypadkowe zdarzenia gospodarcze, które można by ocenić jako nie wyczerpujące znamion działalności gospodarczej. W ocenie sądu, całokształt działań podjętych skutecznie przez skarżącego, wskazuje jednoznacznie na przygotowanie i działania w ramach działalności gospodarczej. W tym kontekście fakt upływu czasu od momentu nabycia pojazdu do chwili sprzedaży, nie wyklucza działalności gospodarczej. Wręcz przeciwnie, zdaniem sądu, świadczy to o profesjonalnym podejściu i racjonalnym inwestowaniu środków w remont lub modernizację, a następnie oczekiwaniu na moment, w którym wartość samochodu na skutek poniesionych nakładów wzrośnie na tyle, by zbyć go z zyskiem.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei art. 2 ust. 6 ustawy o VAT definiuje, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o "towarach" - to rozumie się przez to rzeczy ruchome, jak również wszelkie postaci energii, budynki, i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Przepis art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, określający moment powstania obowiązku podatkowego stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi. W świetle powołanych wyżej przepisów prawidłowo organy podatkowe opodatkowały, podstawową 22 % stawką podatku od towarów i usług, dostawę samochodu w sierpniu 2007 r. dokonaną przez podatnika. Z uwagi na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej, tj. obrót wyrobami akcyzowymi (samochody osobowe) podatnika X.Y nie dotyczy zwolnienie podmiotowe wynikające z art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT. Natomiast okoliczność nabycia samochodu w ramach działalności gospodarczej, handlowej z zamiarem jego zyskownej sprzedaży, wyklucza możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT. W pierwszej kolejności należy zatem wskazać, że powyższy przepis dotyczy dostawy towarów używanych, których okres użytkowania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku. Tymczasem przedmiotowy samochód sprzedany został już po 88 dniach od zakupu, a nie po 6 miesiącach. Dodatkowo sam fakt posiadania przez skarżącego pojazdu będącego przedmiotem zbycia przez okres 6 miesięcy nie daje prawa do korzystania przy jego dostawie ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy VAT, bowiem towar handlowy nabyty z zamiarem dalszej odsprzedaży w ramach prowadzonej działalności handlowej, w tym przypadku samochód osobowy marki "[...]" nie podlega tym przepisom.

W opinii sądu nietrafne jest twierdzenie, że organ nie odniósł się do powołanych przez stronę orzeczeń sądów administracyjnych. Wskazał bowiem, że dotyczą one spraw indywidualnych albo innych pod względem przedmiotowym, dlatego nie mogą odnosić się do niniejszego postępowania. Natomiast z uzasadnienia nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 października 2012 r., o sygn. akt I SA/Po 595/12 wynika, że skarżący podatnik już w 2005 r. prowadził działalność gospodarczą w omawianym zakresie, a przedmiotem sprzedaży już wówczas były 2 samochody. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, fakt nieprawomocności powyższego wyroku nie stanowił przeszkody w tym, aby organy podatkowe powoływały się na powyższe orzeczenie.

Reasumując sąd stwierdza, że zaskarżone decyzje odpowiadają prawu, albowiem przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, które mogłyby lub miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

| | | |