Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 852/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2019 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia (...) marca 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB) na rok 2018: oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. G. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Wnioskująca") jest decyzja Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie (dalej: "Dyrektor Oddziału", "organ II instancji") z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Kierownik Biura", "organ I instancji") z [...] lutego 2019 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 12 czerwca 2018 r. Skarżąca złożyła do Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2018 z tytułu jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie oraz płatności dodatkowej. W przedmiotowym wniosku Skarżąca zadeklarowała powierzchnię [...] ha.

W dniu [...] lutego 2019 r. Kierownik Biura wydał decyzję, na podstawie której przyznał Stronie:

- jednolitą płatność obszarową w kwocie [...] zł

- płatność za zazielenienie – w kwocie [...] zł.

Uzasadniając swoje stanowisko Kierownik Biura wskazał, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku na rok 2018 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha, podczas gdy powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana wyniosła [...] ha. Organ I instancji podał, że we wniosku o przyznanie płatności Strona zadeklarowała działkę ewidencyjną położoną w województwie [...], powiecie [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], o nr [...] (nr teryt. [...]), która znajduje się w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa (dalej: "ZWRSP"), według danych zawartych w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, (dalej: "KOWR") i przekazanych ARiMR w roku 2018 za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Działka ta została oznaczona jako działka rolna D, powierzchnia: [...] ha.

Organ I instancji podał, że w związku z tym, że producent – J. G., nie przedstawiła w stosunku do działki [...] dokumentów potwierdzających do niej tytuł prawny na dzień 31 maja 2018 r., płatność do tej działki o powierzchni [...] ha (zgodnie z deklaracją we wniosku) została odmówiona. Jednocześnie Kierownik Biura zaznaczył, że powierzchnia działek zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej oraz płatności za zazielenienie wyniosła [...] ha, co przy stawce [...] zł daje jednolitą płatność obszarową w wysokości [...] zł oraz płatności za zazielenienie w wysokości [...] zł – przy stawce [...] zł.

Od powyższej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Dyrektor Oddziału decyzją z [...] marca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał przepisy regulujące tryb składania wniosków i warunki przyznawania płatności. Dyrektor Oddziału podkreślił, że to na Stronie ciąży obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających spełnienie warunków do przyznania pomocy, szczególnie w sytuacji, gdy organ dokonuje własnych ustaleń, z których może wynikać, że podmiot wnioskujący nie spełnił warunków do przyznania pomocy.

Organ II instancji wskazał, że płatności bezpośrednie do działek rolnych wchodzących w skład ZWRSP przysługują tylko tym rolnikom, którzy na dzień 31 maja w roku złożenia wniosku posiadają tytuł prawny do tych działek. Dyrektor Oddziału podał, że rolnik ubiegający się o przyznanie płatności bezpośrednich za 2018 r. do działek rolnych wchodzących w skład ZWRSP zobowiązany był złożyć oświadczenie, w którym wskazałby, z czego wywodzi ten tytuł prawny. Organ odwoławczy powołując się na dane przekazane przez KOWR stwierdził, że działka ewidencyjna nr teryt. [...] wchodzi w skład ZWRSP i w roku 2018 nie była objęta umową dzierżawy.

Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem Strona złożyła na w/w decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w części odmawiającej płatności do działki o powierzchni [...] ha, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego do powierzchni zadeklarowanej oraz o zasądzenie od Dyrektora Oddziału kosztów postępowania.

Rozstrzygnięciu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. art. 77 § 1 kpa poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, a szczególności niewłaściwą ocenę przedłożonej umowy użyczenia nieruchomości,

2. art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1312), dalej: "ustawa o płatnościach", poprzez wadliwe stwierdzenie braku posiadania przez Skarżącą tytułu prawnego w rozumieniu wymienionych przepisów i odmowę przyznania płatności mimo, że Strona faktycznie posiadała grunty,

3. art. 91 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady(WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady(WE) nr 73/2009, w szczególności art. 36 ust. 5 rozporządzenia nr 1307/2013, poprzez ustanowienie wymogu przedłożenia tytułu prawnego do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi Strona wskazała, że na dzień 31 maja 2018 r. była posiadaczem działki nr ew. [...] o powierzchni [...] ha na podstawie umowy użyczenia i działkę użytkowała. Skarżąca podała, że unijne przepisy regulują, że dopłaty bezpośrednie przysługują osobie, która faktycznie prowadzi na gruntach działalność rolniczą, a kwalifikujące się hektary muszą pozostawać w posiadaniu rolnika w dniu ustalonym przez państwa członkowskie tj. w dniu 31 maja 2018 r. W ocenie Skarżącej wymogi do otrzymania płatności zostały spełnione.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a." ). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach kognicji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Dyrektora Oddziału nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., tj. takim, który oznaczałby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach, płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny.

Natomiast stosownie do § 3 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.) w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 4 ustawy, we wnioskach, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. a-e, rolnik składa oświadczenie, że ma tytuł prawny do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do której ubiega się o przyznanie płatności.

Tak więc, niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów, przy czym tym tytułem prawnym może być każde (prawomocne) orzeczenie, decyzja administracyjna (ostateczna), umowa cywilnoprawna, czy też ugoda. Tytuł prawny świadczy o tym, że danej osobie przysługuje jakieś prawo i stanowi podstawę do wysuwania roszczeń.

Wskazać również należy, że przepisy rozporządzenia nr 1307/2013 nie upoważniają państwa członkowskiego do uzależnienia prawa do otrzymania płatności od posiadania tytułu prawnego do gruntów z jedynym wyjątkiem, wprowadzonym ustawą z dnia 9 marca 2016 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 337). Aktem tym (art. 1 pkt 1) wprowadzono przepisy, które ograniczają uzyskiwanie płatności przez osoby użytkujące grunty rolne wchodzące w skład ZWRSP bez tytułu prawnego do tych gruntów.

W kontekście powyższego oraz podniesionych przez Skarżącą zarzutów, Sąd podkreśla, że organy administracyjne przy wydawaniu decyzji wskazywały na podstawę prawną, wprowadzającą wymóg wykazania się przez wnioskodawcę tytułem prawnym do danego gruntu.

Zgodnie z § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie warunków oraz trybu udostępniania danych przechowywanych w rejestrach i ewidencjach prowadzonych na podstawie odrębnych przepisów (Dz.U. z 2004 Nr 10 poz. 90) dane niezbędne do dokonania płatności udostępniane Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa są przekazywane na wniosek Agencji przez podmioty prowadzące rejestry i ewidencje, o których mowa w art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku. Stosownie do § 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 stycznia 2004 r. dane niezbędne do dokonania płatności są udostępniane w postaci elektronicznej w formacie, w którym są prowadzone rejestr lub ewidencja, uzgodnionym z Agencją.

Na podstawie § 3a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 stycznia 2004 r. KOWR w terminie do dnia 30 czerwca danego roku, udostępnia z urzędu ARiMR, według stanu na dzień 31 maja danego roku, dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez KOWR, obejmujące:

identyfikator działki ewidencyjnej zawarty w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej na podstawie przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego;

dane podmiotu, który ma tytuł prawny do gruntu położonego na działce ewidencyjnej, o której mowa w pkt 1, na podstawie stosunku prawnego łączącego ten podmiot z KOWR:

imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, adres oraz:

numer ewidencyjny powszechnego elektronicznego systemu ewidencji ludności (numer PESEL) - w przypadku osoby fizycznej posiadającej obywatelstwo polskie,

kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości - w przypadku osoby fizycznej nieposiadającej obywatelstwa polskiego,

nazwę, siedzibę, adres i numer identyfikacji podatkowej (NIP) - w przypadku osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej,

numer identyfikacyjny w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej (REGON),

rodzaj stosunku prawnego łączącego podmiot z KOWR, stanowiącego tytuł prawny do tych gruntów,

datę nawiązania stosunku prawnego, o którym mowa w lit. d, i okres, na jaki został nawiązany,

oznaczenie identyfikujące dokument stwierdzający nawiązanie stosunku prawnego, o którym mowa w lit. d.

Zgodnie zaś § 3a ust. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 stycznia 2004 r. dane, o których mowa w ust. 1 są udostępniane w postaci elektronicznej na informatycznym nośniku danych lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Dane dotyczące gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, zawarte w rejestrach lub ewidencjach prowadzonych przez KOWR zostały przekazane w formie elektronicznej, co jest zgodne z w/w przepisami prawa. Stanowią one materiał dowodowy, który organy ARiMR mają obowiązek uwzględnić przy rozpatrywaniu sprawy.

Przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie uzyskał potwierdzenie występowania działki w ZWRSP w postaci elektronicznej. W aktach sprawy znajduje się wydruk z poczty elektronicznej wraz z odpowiedzią udzieloną przez Centralę ARiMR z wyjaśnieniem, że zgodnie z danymi z KOWR działka 280806_2.0002.19/9 znajduje się w ZWRSP i nie została rozdysponowana. Dane te organy administracji uwzględniły w toku postępowania, do czego były zobowiązane istniejącymi przepisami prawa.

W ocenie Sądu dane udostępnione przez KOWR, zgodnie z w/w sposobem, tj. jako wydruk z rejestru danych dot. działki [...] przekazane w formie elektronicznej, stanowią wiarygodny i pełnowartościowy dowód w sprawie, który pozwolił na ustalenie, czy Skarżąca posiadała na dzień 31 maja 2018 r. tytuł prawny w stosunku do nieruchomości rolnej wskazywanej we wniosku. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko Sądu przedstawione w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 250/18 zgodnie z którym wydruk z rejestru danych jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 k.p.a.

Skarżąca, zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze skierowanej do tut. Sądu argumentowała, że na dzień 31 maja 2018 r. była posiadaczem działki o nr ew. [...] na podstawie umowy użyczenia.

Sąd stwierdza, że do akt administracyjnych sprawy włączono protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] maja 2014 r. Wynika z niego, że stroną przejmującą działkę nr [...] od Agencji Nieruchomości Rolnych (Oddział Terenowy w [...]) jest W.G., nie zaś J.G.. Stronami przedstawionej umowy użyczenia na której zapisano datę [...] maja 2014 r. są W. G. oraz J. G.. W ocenie Sądu istotne w rozpoznawanej sprawie jest, że zarówno umowa użyczenia, jak również protokół zdawczo-odbiorczy dotyczą roku 2014. W urzędu Sądowi wiadome jest, że Skarżąca zaskarżyła do tut. Sądu decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2016 r. W decyzji tej organ administracji odmówił przyznania płatności do działki o powierzchni [...] ha, położonej w województwie [...], powiecie [...], gmina [...], obręb ewidencyjny [...], o nr [...] (nr teryt. [...]), a więc tej samej działki która stanowi przedmiot sporu w niniejszej sprawie. Po rozpoznaniu sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt V SA/Wa 1932/17 tut. Sąd oddalił skargę podzielając ustalenia organów administracji zgodnie z którymi Skarżąca nie wykazała tytułu prawnego do działki nr [...]. W postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie płatności za 2016 r. Skarżąca nie przedstawiła umowy użyczenia, która – według jej treści - została podpisana [...] maja 2014 r. Podkreślić należy, że ani Skarżąca ani organ administracji nie złożyli od wyroku z 22 czerwca 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 1932/17 skargi kasacyjnej, wobec czego wyrok ten uprawomocnił się. W świetle powyższych ustaleń nie są wiarygodne wyjaśnienia Skarżącej co do posiadania tytułu prawnego do działki zakwestionowanej przez organy administracji jako kwalifikującej się do płatności bezpośrednich za 2018 r.

Tym samym Sąd podziela stanowisko organów administracji zgodnie z którym Strona nie przedstawiła innych okoliczności lub dowodów na poparcie swojej argumentacji, która przemawiałaby za słusznością jej twierdzeń, zatem nie sposób uznać, aby została spełniona dyspozycja z art. 18 ust. 4 ustawy o płatnościach. W ocenie Sądu bezpodstawny tym samym jest zarzut naruszenia przez organy administracji art. 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach. Dane natomiast uzyskane z KOWR stanowiły dowód dla organów administracji, który był podstawą do wykluczenia z płatności powierzchni gruntów będących w Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa.

Zdaniem Sądu organy administracji zebrały w sposób prawidłowy materiał dowodowy, a wyprowadzone wnioski nie naruszają granic swobodnej oceny dowodów.

Reasumując, w ustalonym stanie faktycznym zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie stwierdził ponadto żadnego innego naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ani też naruszenia przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności. Żaden zarzut skargi nie jest skuteczny na tyle, by doprowadził do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.