Wyrok NSA, sygn. akt III SA 1665/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

TEZY

Art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Fundacji Polska Farma Ekologiczna "E." z siedzibą w M. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w przedmiocie umorzenia wpłaty na rzecz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia 15 lutego 2000 r. odmówił umorzenia wpłat w kwocie 10.505,60 zł na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okres od marca do listopada 1999 r. należnych od Fundacji Polska Farma Ekologiczna "E." z siedzibą w M.

Prezes Zarządu przyjął za prawdziwe twierdzenie wnioskodawcy, że Fundacja poza działalności gospodarczy zajmuje się propagowaniem zdrowego stylu życia, nowoczesnego gospodarowania metodami ekologicznymi także metodami poglądowymi poprzez przyjmowanie licznych wycieczek.

Te okoliczności nie stanowi jednak podstawy do zastosowania art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej zwłaszcza, że Fundacja za 1999 r. wypracowała zysk w kwocie ponad 112 tys. zł. Organ administracyjny dodał ponadto, że uszczuplenie środków PFRON mogłoby doprowadzić do znacznego ograniczenia finansowania zadań w zakresie integracji osób niepełnosprawnych ze społeczeństwem. Finansowanie ze środków Funduszu - miedzy innymi - tworzenia nowych i utrzymywania istniejących miejsc pracy osób niepełnosprawnych w skali całego kraju stanowi istotny czynnik społeczny i gospodarczy uzasadniający ich nie zmniejszanie w nadmierny sposób.

Minister Pracy i Polityki Społecznej nie podzielił argumentów odwołania Fundacji i decyzji z dnia 9 maja 2000 r. utrzymał w mocy rozstrzygnijcie organu I instancji wywodząc jak następuje:

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w tej sprawie stanowi przepis art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy może umorzyć w całości lub w czyści zaległości podatkowe lub odsetki, ale tylko w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym.

Przepis powyższy sformułowany został na zasadzie uznania administracyjnego, co oznacza, iż organ podatkowy dokonuje na tle konkretnej sprawy samodzielnej oceny mającej na celu ustalenie czy w określonej sytuacji istnieje podstawy do umorzenia zaległości podatkowej.

Przedstawione przez stronę argumenty, mówiące o trudnej sytuacji finansowej oraz związanych z nią problemach dotyczących regulowania wpłat na Fundusz spowodowanych tym, że Fundacja dokonała zakupów środków trwałych nie może stanowić wyłącznej podstawy uzasadniającej umorzenie należnych wpłat. Także brak środków finansowych wskutek realizowania inwestycji nie może być kompensowany kosztem osób niepełnosprawnych na zaspokojenie potrzeby których przeznaczane są środki Funduszu. Nadmierne uszczuplenie tych środków mogłoby doprowadzić do ograniczenia finansowania zadań w skali całego kraju w zakresie integracji osób niepełnosprawnych ze społeczeństwem, w tym tworzenia i utrzymywania miejsc pracy, co godziłoby w ważny interes publiczny.

Należy także stwierdzić, że - zgodnie z art. 67 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa - rodzaj działalności, prowadzony przez podmiot ubiegający się o umorzenie, nie stanowi przesłanki uzasadniającej umorzenie wpłat. Również ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych /Dz.U. nr 123 poz. 776 ze zm./ nie zwalnia Fundacji z wpłat na PFRON.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie orzeczenia zgodnie z wnioskiem z dnia 5 stycznia 2000 r.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Fundacja "E." egzystuje wyłącznie w wyniku sponsorowania jej przez Fundację duńską "S." i ta właśnie, najważniejsza okoliczność nie została w ogóle wzięta pod uwagę.

Rolnictwo jest tą dziedziną gospodarki kraju, która nie może funkcjonować bez udziału i pomny Państwa. W pomocy tej należy w szczególny sposób uwzględnić gospodarstwa ekologiczne. Produkcja ekologiczna charakteryzuje się większymi nakładami na produkcję przy jednoczesnym braku zrównoważenia tych nakładów wysokimi plonami.

Najprostszy radą, nie wymagającą ani wiedzy, ani troski ani nawet zrozumienia byłoby po raz kolejny przyjęcie rady o konieczności zlikwidowania Fundacji. Pomimo tak istotnych trudności, likwidowanie Fundacji byłoby szkodliwe ponieważ, co również stanowiło argument wniosku. Preferowanie zdrowej żywności winno być interesem nie tylko strony duńskiej ale również strony polskiej, przez którą należy rozumieć stronę w szerokim pojęciu, a mianowicie Państwo wydawać by się mogło, że kwota nie opłaconej składki w obrazie wydatków Fundacji nie jest wysoka. Jest to jednak wrażenie pozorne ponieważ każda kwota, która nie jest kierowana bezpośrednio do pracowników Fundacji jest nadmiernym obciążeniem. Powoływanie się ewentualne na koszty nakładów, które poniosła Fundacja w związku z zakupami, jest wynikiem nie zrozumienia idei funkcjonowania tego rodzaju fundacji i nie brania pod uwagę, że koszty te pokrywane są wyłącznie z darowizny fundacji duńskiej.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie wywodząc, że niedobór środków finansowych dotyczy większości podmiotów prowadzących działalność rolniczą, ale w niniejszej sprawie nie ma mowy o zagrożeniu egzystencji fundacji, zaś interes społeczny sprzeciwia się umorzeniu zaległości podatkowej.

W piśmie procesowym Fundacji z dnia 26 marca 2001 r. zwrócono uwagę, że PFRON jest w zdecydowanie lepszej kondycji finansowej aniżeli skarżąca. Zdaniem skarżącej konieczność zapłaty zaległości doprowadzi do zwolnienia kilku pracowników a to z kolei powiększy stan bezrobocia.

Autorka powyższego pisma wniosła o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w celu zwolnienia Fundacji od płacenia odsetek a ponadto o umożliwienie zapłaty należności w 20 ratach.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi nie są usprawiedliwione. albowiem nie ma podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za sprzeczni z prawem. Art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ stanowi, iż w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę.

Treść tego przepisu wskazuje, iż decyzja w powyższej kwestii podejmowana jest na zasadzie uznania administracyjnego.

Może to mieć miejsce, gdy zostanie stwierdzone, że w danym przypadku ze względu na ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny nie jest wskazane lub możliwe, wykonanie zobowiązania podatkowego.

O tym, co w określonej sytuacji stanowi ważny interes podatnika lub interes publiczny, rozstrzyga podmiot uprawniony do dokonania umorzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej bada, czy decyzja uznaniowa została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności, pozostaje poza kontrolą sądu. Nie ulega wątpliwości, że w sprawach o umorzenie zaległości podatkowej na zobowiązanym spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi on dla siebie określone skutki prawne.

Minister Pracy i Polityki Społecznej nie dał się przekonać, iż cele statutowe Fundacji realizowane we współpracy z Fundacją zagraniczną są wystarczającą podstawą do umorzenia zaległości.

Minister ten wyszedł bowiem z założenia, iż osoba prawna, która osiąga zysk w danym roku podatkowym nie powinna liczyć na ulgi podatkowe w sytuacji gdy zysk ten jest wypracowany z podstawowej dziedziny działalności gospodarczej i gdy zatrudnienie pracowników /a w tym także personelu kierowniczego/ w tej podstawowej formie działalności jest źródłem wpłat na Fundusz. Za tę podstawową dziedzinę uznano działalność rolniczą i w tym względzie nie popełniono błędu w ocenie materiału dowodowego sprawy.

Za niedopuszczalne natomiast należy uznać przyrównywanie stanu finansowego Funduszu do stanu ekonomicznego osoby obowiązanej do świadczeń publicznoprawnych.

Rzeczą zaś kierownictwa Fundacji będzie ewentualne tłumaczenie przyczyn nieterminowego wywiązywania sil z powinności podatkowych przed fundacja współpracująca.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargi jako niezasadną oddalił.