Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 992/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 178 ust. 1, art. 181 ust. 2, art. 187
journal: Dz.U. 1982 nr 14 poz 113
law: Ustawa z dnia 4 maja 1982 r. o szkolnictwie wyższym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Danuta Kania (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej: "ustawa", art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2013 r. (omyłkowo wskazując datę [...] grudnia 2013 r.) nr [...] o odmowie przyznania P.K., studentowi III roku studiów pierwszego stopnia Politechniki [...] w G., stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] października 2013 r. Rektor Politechniki [...] w G. przedstawił wniosek zaopiniowany przez Radę Kolegium Języków Obcych o przyznanie P.K. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014. Rektor uzasadnił wniosek studenta wysoką średnią ocen.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego odmówił przyznania P.K. stypendium za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 178 ust. 1 ustawy, stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. W myśl art. 181 ust. 2 ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), dalej: "rozporządzenie", stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz:

1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub

2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów.

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego. Zgodnie z ust. 4, zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Zgodnie z ust. 6, po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

W dniu 31 października 2012 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego powołał organ pomocniczy - Zespół do spraw oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, zwany dalej "Zespołem", w skład którego weszło 27 ekspertów reprezentujących osiem obszarów nauki i sztukę. W dniu 4 listopada 2013 r. skład Zespołu został uzupełniony i rozszerzony do 36 członków. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół podjął uchwałę w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Uchwała ta zawiera wytyczne dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mając na celu zapewnienie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. W celu zapewnienia przejrzystości procedury, wytyczne te zostały udostępnione na stronie internetowej urzędu Ministra w zakładce "Szkolnictwo wyższe/sprawy studentów i doktorantów/stypendium ministra" w dniu 10 grudnia 2013 r.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi, wniosek mógł uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 5 pkt - za średnią ocen oraz 95 pkt - za wybitne osiągnięcia.

Liczba punktów za średnią ocen zależała od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen. Za 1 miejsce Zespół przyznawał 5 pkt, za 2 miejsce - 4 pkt, za 3 miejsce - 3 pkt, za 4 miejsce - 2 pkt, a za 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy tej ocenie brana była pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku.

Na podstawie - przedstawionego przez Zespół do spraw oceny wniosków -rankingu wniosków uszeregowanych według największej liczby punktów - stwierdzono, że wniosek o przyznanie P.K. stypendium ministra uzyskał 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków studentów Politechniki [...] w G. na kierunku "[...]" uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,92). Wniosek studenta nie zawierał wykazu wybitnych osiągnięć.

Organ wskazał, iż zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia, liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 1000. Na podstawie rankingu wniosków Minister ustalił, iż stypendium będzie przyznane 934 studentom, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt. Wniosek studenta został sklasyfikowany na [...] pozycji, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. P.K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, iż zaskarżona decyzja została wydana na podstawie rankingu wniosków, przygotowanego przez Zespół do spraw oceny wniosków stypendialnych w oparciu o uchwałę tego Zespołu z dnia 5 listopada 2013 r., która to uchwała jest sprzeczna z rozporządzeniem.

Wskazał, iż rozporządzenie ustanawia dwie alternatywne podstawy do ubiegania się o przyznanie stypendium Ministra - średnią ocen w poprzednim roku akademickim lub wybitne osiągniecia naukowe, artystyczne lub sportowe w tymże roku. Wniosek o stypendium może być zatem złożony zarówno na podstawie jednego z dwóch kryteriów, jak i obu jednocześnie. Oczywistym jest, że sytuacja osoby, której dotyczy ten ostatni przypadek powinna być korzystniejsza niż osób składających wniosek tylko w oparciu o kryterium średniej czy wskazanych rodzajów osiągnięć. Nie znajduje jednak uzasadnienia tak znaczne różnicowanie statusu osób składających wniosek na podstawie tylko jednej z przesłanek. Uchwała wprowadza treść sprzeczną z aktem prawa powszechnie obowiązującego, a jednocześnie narusza zakres, w jaki mogą ingerować akty prawa wewnętrznego.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.

Motywując powołaną na wstępie decyzję, wskazał, iż przy ponownej ocenie wniosku P.K. o przyznanie stypendium ministra nie stwierdzono nowych faktów i osiągnięć, które wpłynęłyby na zmianę jego oceny. Wniosek ten uzyskał 5,00 pkt za 1 pozycję na liście wniosków studentów Politechniki [...] w G. na kierunku "[...]" uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,92).

Minister wyjaśnił, iż wyróżnianie się w nauce poprzez uzyskanie wysokiej średniej ocen stanowiło jedno z kryteriów przyznawania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, określonych w art. 181 ust. 2 ustawy. Z uwagi na potencjalnie dużą liczbę osób spełniających ten warunek w skali kraju (kilkadziesiąt tysięcy studentów), przy ograniczonej do 1000 liczbie możliwych do przyznania stypendiów, spełnienie wyłącznie tego kryterium okazało się niewystarczające do otrzymania stypendium w roku akademickim 2013/2014. Celem zmiany w procedurze przyznawania stypendiów było nadanie stypendium ministra bardziej elitarnego charakteru, stąd też obowiązujące od dnia 1 października 2012 r. rozporządzenie znacznie zaostrzyło kryteria przyznawania stypendium i listę osiągnięć uwzględnianych przy ocenie wniosku do najbardziej prestiżowych. Ponadto, zawarty w przepisie art. 181 ust. 2 ustawy spójnik "lub" dopuszczał stosowanie przy przyznawaniu stypendium jednocześnie obu kryteriów, zaś ustawa nie obligowała Ministra do nadania obu kryteriom równorzędnej wagi.

Odnosząc się do zarzutu błędnej procedury oceny wniosków przez Zespół, organ wskazał, iż zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia, Zespół ocenia wnioski metodą punktową, zaś punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia oraz za średnią ocen. Przepis ten nie wskazuje, w jakiej formie ma być ustalony sposób przyznawania punktów, natomiast z zarządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 31 października 2012 r. powołującego Zespół wynika, iż to Zespół ustala szczegółowy tryb pracy. Działając w ww. granicach Zespół ustalił również wytyczne dotyczące punktacji wniosków w formie uchwały, którą przekazał Ministrowi. Prawodawca celowo nie określił w drodze rozporządzenia ani skali punktowej, ani wag osiągnięć wskazanych w § 2 ust. 4-6. Pozostawił to działanie Zespołowi, aby ten ustalił, w jaki sposób osiągnięcia, zawarte w kilku tysiącach wniosków z różnych obszarów nauki i sztuki, można sprawiedliwie porównać i poddać wartościowaniu w celu stworzenia rankingu wniosków. Jedynie Zespół - jako organ pomocniczy Ministra - mógł to zrobić w sposób fachowy i kompetentny.

Dalej organ zaznaczył, że uchwała Zespołu w sprawie sposobu punktacji wniosku nie jest aktem wewnętrznym, lecz zbiorem wskazówek dla ekspertów, w jaki sposób mają oceniać wnioski, aby dokonana przez nich ocena była jednolita z zachowaniem zasady obiektywizmu. Wytyczne są zestawieniem reguł pomocniczych, które stanowią wyciąg informacji z ustawy oraz rozporządzenia. Wytyczne te nie są sprzeczne z przepisami rozporządzenia i ustawy. Zawierają zasady wynikające wprost z rozporządzenia (dotyczące np. uwzględniania osiągnięć uzyskanych do 30 września danego roku, uwzględniania osiągnięć uzyskanych w trakcie studiów, postępowania wobec ubiegłorocznych stypendystów) oraz wskazówki, których osiągnięć nie należy traktować jako osiągnięcia wymienione w § 2 ust. 4-6. Oczywistym jest, iż Zespół musiał ustalić np. jakie wystąpienia na konferencjach należy uwzględniać, po to, aby poszczególni eksperci dokonywali tej samej klasyfikacji osiągnięcia i w podobnych przypadkach przyznawali taką samą liczbę punktów. Organ zauważył, że w przekazywanych wnioskach - w wyniku niedokładnej ich weryfikacji przez uczelnie - zdarzają się aktywności, które nie są wybitnymi osiągnięciami, np. publikacje w czasopismach nierecenzowanych, publikacje w czasopismach o zasięgu lokalnym, artykuły, które nie zostały jeszcze opublikowane (tzn. wydane drukiem), bierny udział w konferencjach naukowych. Nieuregulowanie kwestii nieuznawania osiągnięć mogłoby doprowadzić do nieprawidłowej i niejednolitej kwalifikacji osiągnięć przez Zespół.

Końcowo organ wskazał, iż liczba uzyskanych punktów, w stosunku do pierwotnej oceny przedmiotowego wniosku, nie uległa zmianie. W roku akademickim 2013/2014 stypendium ministra za wybitne osiągnięcia otrzymali studenci, których wniosek uzyskał co najmniej 35,75 pkt. Brak było zatem podstaw do zmiany decyzji podjętej w dniu [...] grudnia 2013 r.

W skardze na powyższą decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. P.K. zarzucił, iż ocena jego wniosku o przyznanie stypendium ministra została przeprowadzona z naruszeniem art. 181 ust. 2 ustawy, przepisów rozporządzenia, art. 2 i art. 93 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 7 i art. 8 k.p.a., co daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W związku z powyższym, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W motywach skargi skarżący podniósł, iż Zespół do spraw oceny wniosków nie był uprawniony do ustalenia w sposób wiążący (w formie uchwały) skrajnie nieproporcjonalnych wartości punktowych dla dwóch alternatywnie i równorzędnie wymienionych w rozporządzeniu i ustawie kryteriów przyznania stypendium ministra. W związku z tym, mimo otrzymania maksymalnej ilości punktów za spełnienie kryterium określonego w § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, skarżący nie miał szans na uzyskanie stypendium ze względu na to, że tę maksymalną ilość określono na 5 punktów ze 100 możliwych do uzyskania.

Skarżący wskazał, iż ww. uchwała Zespołu w sposób wiążący decyduje o ocenie wniosku, umiejscowieniu w rankingu oraz o rozstrzygnięciu sprawy przyznania (bądź odmowy przyznania) stypendium. Uchwała nie jest jedynie "wyciągiem informacji", ale wprowadza treści nowe w stosunku do ustawy i rozporządzenia. Dotyczy to przede wszystkim określenia sposobu punktacji wniosków, którego ani ustawa ani rozporządzenie nie zawiera. W ocenie skarżącego, Zespół nie miał kompetencji do ustalenia w sposób dowolny liczby punktów za obie kategorie osiągnięć wymienione w § 2 ust. 1 rozporządzenia.

Zdaniem skarżącego, jakkolwiek ustawa nie obliguje Ministra do nadania obu kryterium równorzędnej wagi, to jednak obywatel powinien być poinformowany w przepisach prawa powszechnie obowiązującego o tym, jaką wagę przyznaje Minister poszczególnym kryteriom. W przypadku skarżącego, to uchwała organu pomocniczego Ministra praktycznie wyłączyła możliwość uzyskania stypendium na podstawie jednego z ustawowych kryteriów, przyznając za nie maksymalną ilość punktów w wysokości 5 pkt na 100 możliwych.

Skarżący podniósł, iż z przepisów rozporządzenia nie wynika, aby Zespół był uprawniony do różnicowania wagi obu kryteriów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. To, że Zespół ocenia wnioski metodą punktową nie oznacza wcale, że może to czynić w sposób dowolny, a w szczególności taki, który wykracza poza granice wyznaczone rozporządzeniem. Powołane w uzasadnieniu decyzji prawo Zespołu do ustalenia szczegółowego trybu pracy nie ma nic wspólnego z kompetencją do dowolnego uregulowania punktacji kryteriów otrzymania stypendium. Zespół potraktował § 4 ust. 4-6 rozporządzenia jako swoistą subdelegację kompetencji do dowolnego ustalenia sposobu punktacji. Zgodnie z Konstytucją taka subdelegacja jest zakazana. Niedopuszczalne jest bowiem przekazywanie materii przeznaczonych do uregulowania w rozporządzeniu na rzecz innych podmiotów.

Skarżący wskazał nadto, iż szczególne wyróżnianie się w nauce nie jest w istocie nieporównywalne do innych osiągnięć - jak chciałby tego Zespół - przyznając maksymalnie 5 punktów za wysoką średnią ocen. Uzyskanie takiej średniej wymaga bowiem włożenia ogromnego wysiłku nie tylko na konkretnym obszarze, czy w konkretnej dziedzinie, ale czynienia wysoko ocenianych postępów w nauce wszystkich studiowanych przedmiotów. Niejednokrotnie rodzi to konieczność poświęcenia bardzo dużej ilości czasu na równie solidne przygotowanie do wszystkich zajęć i sprawdzianów wiedzy. Biorąc ten argument pod uwagę, nie znajdują uzasadnienia wartości punktowe zaproponowane przez Zespół. Nie oznacza to, że nie byłoby uzasadnione uznanie wyższej wagi kategorii osiągnięć naukowych, artystycznych i sportowych, jednak nie w proporcji aż tak odbiegającej od wagi przyznawanej średniej ocen.

Końcowo skarżący wskazał, iż domniemanie przez Zespół swoich kompetencji do dowolnego ustalenia sposobu punktacji kryteriów przyznania stypendium stanowi działanie poważnie godzące w zasadę pogłębiania zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. Konsekwencją tego jest bowiem nierzetelna ocena wniosków, od której zależy rozstrzygnięcie decyzji, co prowadzi do poważnego naruszenia zaufania do działań organów władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Polega ona na ocenie legalności, tj. zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] grudnia 2013 r. nie naruszają prawa.

Stosownie do treści art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), stypendia ministra za wybitne osiągnięcia przyznaje studentom minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rektora uczelni zaopiniowany przez radę podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej państwowej jednostki organizacyjnej - przez senat uczelni. Z kolei w myśl art. 181 ust. 2 ustawy, stypendium ministra za wybitne osiągniecia może być przyznane studentowi szczególnie wyróżniającemu się w nauce lub posiadającemu wybitne osiągniecia naukowe, artystyczne lub sportowe. Zgodnie z art. 187 ustawy, szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłacania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia, liczbę stypendiów i maksymalną wysokość stypendium oraz wzór wniosku o przyznanie stypendium ministra, uwzględniając rodzaje osiągnięć naukowych oraz innych osiągnięć studenta poświadczających ich wybitny poziom oraz sposób udokumentowania tych osiągnięć, określi minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego.

Na podstawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 1 września 2011 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłacania studentom stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. U. Nr 214, poz. 1270), stypendium na dany rok akademicki może być przyznane studentowi, który zaliczył rok studiów w poprzednim roku akademickim oraz (1) szczególnie wyróżniał się w nauce, uzyskując w ostatnim zaliczonym roku średnią arytmetyczną ocen z egzaminów i zaliczeń przewidzianych w planie studiów klasyfikującą studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku, lub (2) uzyskał wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe w okresie studiów na danym kierunku, a w przypadku studiów prowadzonych w trybie indywidualnym lub studiów międzykierunkowych - w okresie tych studiów.

Za wybitne osiągnięcia naukowe, o których mowa w ust. 1 pkt 2, uważa się: (1) publikacje naukowe w recenzowanych czasopismach naukowych o zasięgu co najmniej krajowym lub publikacje naukowe w formie książki, (2) udział w projektach badawczych prowadzonych przez uczelnię we współpracy z innymi ośrodkami akademickimi lub naukowymi, (3) autorstwo lub współautorstwo patentu lub wzoru użytkowego, (4) wystąpienia na konferencjach naukowych, (5) nagrody i wyróżnienia w konkursach o zasięgu międzynarodowym (§ 2 ust. 4).

Z kolei wybitne osiągnięcia artystyczne i sportowe określone zostały w ust. 5 i 6 § 2 rozporządzenia.

Student przedstawia wniosek o przyznanie stypendium wraz z załącznikami dokumentującymi osiągnięcia studenta, kierownikowi podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej - rektorowi uczelni. Wnioski studentów są przedstawiane do zaopiniowania radzie podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, a w przypadku uczelni nieposiadającej państwowej jednostki organizacyjnej - senatowi uczelni. Opinia nie może uwzględniać innych kryteriów niż określone w § 2. Następnie rektorzy uczelni, w terminie od dnia 1 lipca do dnia 1 października, przekazują wnioski pozytywnie zaopiniowane przez organ wskazany w ust. 2, ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego (§ 3 ust. 1 - 3 rozporządzenia).

W świetle § 4 ust. 1 - 6 rozporządzenia, oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, którego skład tworzą eksperci z dziedziny nauki, sztuki i sportu w liczbie określonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, w którego pracach mogą uczestniczyć bez prawa głosu podmioty wymieniowe w ust. 3. Zespół ocenia wnioski metodą punktową. Punkty przyznawane są za poszczególne osiągnięcia naukowe, artystyczne lub sportowe oraz za średnią ocen. Przy ocenie wniosków nie są uwzględniane osiągniecia, które były uprzednio podstawą przyznania stypendium. Po zakończeniu oceny wniosków zespół przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego ranking wniosków uszeregowany według największej liczby punktów.

Przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że liczba przyznanych stypendiów w danym roku kalendarzowym wynosi nie więcej niż 1000, zaś wysokość stypendium nie może przekroczyć 15000 zł.

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, iż mając na względzie § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia, Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego zarządzeniem z dnia 31 października 2012 r. powołał Zespół ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (Dz. Urz. MNiSW z 2012 r., poz. 67), któremu nadał uprawnienie do ustalenia szczegółowego trybu pracy w zakresie oceny wniosków oraz ustalenia wytycznych punktacji wniosku. W dniu 5 listopada 2013 r. Zespół, składający się ostatecznie z 36 ekspertów reprezentujących 8 obszarów nauki i sztukę, podjął uchwałę nr 8 w sprawie sposobu oceny wniosków o stypendium ministra za wybitne osiągnięcia dla studentów na rok akademicki 2013/2014. Jednolite zasady oceny wniosków, stanowiące załącznik nr 1 do ww. uchwały Zespołu, zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zasady te zostały udostępnione na stronie internetowej Ministerstwa NiSW.

Zgodnie z treścią załącznika nr 1 do ww. uchwały, Zespół ocenia wnioski metodą punktową (pkt 1). Punkty przyznawane są za wybitne osiągnięcia oraz za średnią ocen. Wniosek może uzyskać maksymalnie 100 pkt, z tego: 95 za wybitne osiągnięcia, 5 pkt za średnią ocen (pkt 2). Za średnią ocen Zespół może przyznać od 1 do 5 pkt, w zależności od pozycji na liście wniosków z danej uczelni z danego kierunku uszeregowanej według średniej ocen w następujący sposób: 1 miejsce - 5 pkt, 2 miejsce - 4 pkt, 3 miejsce - 3 pkt, 4 miejsce - 2 pkt, 5 i dalsze miejsca - 1 pkt. Przy ocenie wniosków brana jest pod uwagę średnia ocen uzyskanych w ostatnim zaliczonym roku studiów, która klasyfikowała studenta w grupie 5% najlepszych studentów danego kierunku (pkt 3).

Z kolei zgodnie z pkt 4 uchwały, za wybitne osiągnięcia Zespół może przyznać od 0 do 95 pkt. W ramach każdej z kategorii osiągnięć naukowych, artystycznych lub sportowych wymienionych w § 2 ust. 4 - 6 rozporządzenia, Zespół może przyznać w zależności od rangi od 0 do 5 za każde osiągnięcie z tej kategorii. Każdej kategorii osiągnięć są przypisane określone wagi ustalone przez Zespół. Liczbę punktów w danej kategorii stanowi iloczyn liczby punktów przyznanych za dane osiągnięcie i wagi danego rodzaju osiągnięcia. Ogólna liczna punktów za wybitne osiągnięcia stanowi sumę punktów w poszczególnych kategoriach, z tym że jeśli przekracza ona 95 pkt, jest korygowana w dół do 95 pkt. W przypadku, gdy liczba wniosków studentów z liczbą punktów za osiągnięcia większą niż 95 pkt przekroczy liczbę 1000 (liczba stypendiów możliwych do przyznania), punkty za osiągnięcia zostaną przeliczone proporcjonalnie według obszarów do 95 punktów w określony w uchwale sposób.

Przy ocenie osiągnięć Zespół kieruje się rangą danego osiągnięcia i jego wybitnymi cechami, mając na uwadze prestiżowy charakter stypendium. Każde osiągnięcie Zespół ocenia na podstawie cech danego osiągnięcia w skali od 0 do 5 (pkt 6).

W kolejnych punktach uchwały określony został szczegółowy sposób przyznawania punktów za poszczególne osiągnięcia.

Oceny przedmiotowego w sprawie wniosku o przyznanie P.K. stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2013/2014 dokonał Zespół w oparciu o przedstawione powyżej - jednolite dla wszystkich ubiegających się o przyznanie stypendium - zasady, oczywiście przy uwzględnieniu okoliczności, iż wniosek ten został uzasadniony wyłącznie wysoką średnią ocen, nie zawierał natomiast wykazu jakichkolwiek wybitnych osiągnięć w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Nie ma przy tym racji skarżący twierdząc, że rozstrzygnięcie o odmowie przyznania mu stypendium zostało podjęte na podstawie uchwały Zespołu ds. oceny wniosków, która wprowadza nowe treści w stosunku do ustawy i rozporządzenia, w szczególności w zakresie ustalenia - w sposób dowolny - liczby punktów za obie kategorie, tj. średnią ocen oraz wybitne osiągnięcia, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia.

Zwrócić należy uwagę, że Zespół ds. oceny wniosków jest organem pomocniczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, o charakterze profesjonalnym, fachowym, któremu na podstawie § 4 ust. 1 i 4 rozporządzenia powierzono prowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z wniosku o przyznanie stypendium ministra. Ze względu na pomocniczy charakter Zespołu, jego uchwała w przedmiocie sposobu oceny wniosków nie jest wiążąca dla organu właściwego do wydania decyzji w sprawie - Ministra NiSW. Oznacza to w praktyce, że stan faktyczny ustalony przez Zespół, przede wszystkim ranking wniosków o przyznanie stypendium ministra, uszeregowany według największej liczby punktów ustalonej w oparciu o przyjęty sposób punktacji, stanowi dowód podlegający ocenie Ministra zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), o ile Minister ten nie stwierdzi naruszenia prawa, będącego podstawą faktyczną podejmowanych przez Ministra decyzji.

W ocenie Sądu orzekającego, uchwała Zespołu ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium, określająca sposób punktacji wniosków, nie wprowadza żadnych zmian (czy - jak wskazuje skarżący - "nowych treści") w określonych przepisami prawa powszechnie obowiązującego przesłankach warunkujących przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia (§ 2 rozporządzenia), a jedynie przypisuje im określone wagi, co jest niezbędne dla ujednolicenia wewnętrznego trybu postępowania Zespołu w celu zapewnienia możliwości ustalenia rankingu wniosków uszeregowanego według największej liczby punktów, który będzie oparty na jednolitej punktacji, a zatem będzie porównywalny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lipca 2014 r. o sygn. akt I OSK 565/14 (publ. https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl), "nie można uznać przepisów tej uchwały (Zespołu ds. oceny wniosków - uwaga Sądu), jako współtworzących podstawę prawną decyzji administracyjnych w sprawach przyznania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia". NSA stwierdził również, że "rola Zespołu oceniającego wnioski o przyznanie stypendium jest pomocnicza, ponieważ jest on tylko i wyłącznie organem doradczym Ministra. Oznacza to, że Minister jako organ właściwy do wydania decyzji w sprawie nie tylko może, ale i jest obowiązany ustalić, czy przedstawiony mu ranking został ustalony zgodnie z prawem". Analogiczny pogląd w przedmiotowej kwestii zaprezentował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r. o sygn. akt II SA/Wa 886/14 (publ. j.w.).

W świetle powyższego, nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 181 ust. 2 ustawy w związku z art. 2 i art. 92 ust. 2 Konstytucji. Nie można bowiem uznać, że uchwała Zespołu ds. oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra normuje zagadnienia, które powinny być uregulowane w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 187 ustawy. W konsekwencji, nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, że ww. uchwała - jako akt wewnętrzny organu pomocniczego - determinuje przesłanki podjęcia przez Ministra rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania (odmowy przyznania) stypendium.

Minister NiSW ustalił próg 35,75 pkt uprawniających do otrzymania stypendium w roku akademickim 2013/2014 oraz określił limit przyznanych stypendiów na 934.

Skarżący uzyskał 5 pkt za 1 pozycję na liście wniosków studentów Politechniki [...] w G. na kierunku "[...]", uszeregowanej według średniej ocen (za średnią 4,92). W konsekwencji został sklasyfikowany na [...] pozycji listy rankingowej. Odzwierciedlenie wniosku skarżącego znajduje się w protokole z oceny wniosku studenta, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego nieuprawnionego, znacznego zróżnicowania wagi kryteriów przyznania stypendium (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia), zgodzić należy się ze stanowiskiem Ministra zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że ww. przepis dopuszczał stosowanie przy przyznawaniu stypendiów obu kryteriów (średniej ocen lub wybitnych osiągnięć), zaś ustawa nie obligowała Ministra do nadania tymże kryteriom równorzędnej wagi.

Zróżnicowanie wagi punktowej obu kryteriów - jak wskazał organ - stanowiło konsekwencję zmiany procedury przyznawania stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Celem odnośnej zmiany było nadanie tej instytucji bardziej elitarnego charakteru poprzez zaostrzenie kryteriów przyznawania stypendium oraz ograniczenie listy osiągnięć uwzględnianych przy ocenie wniosku do najbardziej prestiżowych. Ratio legis zmiany art. 181 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym (wprowadzonej z dniem 1 października 2012 r. mocą art. 1 pkt 129 ustawy z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz o zmianie niektórych innych ustaw - Dz. U. Nr 84, poz. 455) oraz obowiązującego od dnia 1 października 2012 r. rozporządzenia było umożliwienie przyznania stypendium ministra tym studentom, którzy uzyskali wybitne osiągnięcia naukowe, artystyczne bądź sportowe, lecz nie uzyskali odpowiednio wysokiej średniej ocen. Przedmiotowe stypendium ministra jest w istocie przyznawane "za wybitne osiągnięcia", co implikuje jego wyjątkowy charakter związany z ponadprzeciętną, zasługującą na wyróżnienie, aktywnością studenta w ramach danego kierunku studiów.

Jak zaznaczył organ, kryterium średniej ocen w skali kraju spełnia potencjalnie kilkadziesiąt tysięcy studentów. W tym stanie rzeczy oraz przy uwzględnieniu ograniczonej do 1000 liczbie możliwych do przyznania stypendiów, istnieją - zdaniem Sądu - podstawy do uznania, że zróżnicowanie wagi punktowej obu kryteriów w sposób zaproponowany przez Zespół (i zaaprobowany przez Ministra), oparte zostało o racjonalne przesłanki. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z pkt 4 załącznika nr 1 do uchwały Zespołu ds. oceny wniosków, w ramach każdej kategorii osiągnięć naukowych, artystycznych lub sportowych, wymienionych w § 2 ust. 4 - 6 rozporządzenia, można było uzyskać maksymalnie 5 pkt za każde osiągnięcie z tej kategorii, a więc tyle samo co za średnią ocen.

W świetle powyższego zasługuje na aprobatę pogląd, że Zespół ds. oceny wniosków, jako profesjonalny organ pomocniczy Ministra, musi mieć możliwość różnicowania wagi punktowej kryteriów przyznania stypendium, w szczególności w sytuacji, gdy wnioski te - ze względu na wykazywane osiągnięcia naukowe, artystyczne bądź sportowe - reprezentują znacznie wyższy poziom w stosunku do lat ubiegłych. Istotne jest natomiast to, aby kryteria oceny wniosków były jednakowe dla wszystkich ubiegających się o przyznanie stypendium ministra, co w niniejszej sprawie zostało spełnione.

Konkludując, Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie Minister NiSW w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, prawidłowo go ocenił i wydał rozstrzygnięcie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, dostatecznie wyczerpująco motywując przyjęte stanowisko. Brak jest tym samym podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a. - formułującego zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 8 k.p.a. - wyrażającego zasadę zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.