Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2011/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.), Sędziowie asesor WSA Tomasz Wykowski, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19.01.2006 r. sprawy ze skargi B. R., H. Z., G. K., A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2005r. -


UZASADNIENIE

Na podstawie orzeczenia Nr [...] z dnia [...] lipca 1949 r. Ministra Przemysłu Lekkiego, wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, orzeczono o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, na podstawie art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 17) oraz § 65 ust. 1 pkt d oraz § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62), zmienionego rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 12 maja 1949 r. (Dz.U. R.P. Nr 29, poz. 212) – o przejściu na własność Państwa z dniem [...] lipca 1949 r. przedsiębiorstwa Huta Szkła [...] – [...], ul. [...] nr [...].

Orzeczeniem z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...], Minister Przemysłu Materiałów Budowlanych, na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62) w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...]maja 1951 r. przez P. wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa Huta Szkła [...] w [...], ul. [...] nr [...], przechodzącego na własność Państwa na podstawie art. 3 powołanej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. i orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., ogłoszonego w Monitorze Polskim z dnia [...] sierpnia 1949 r. Nr [...], pod poz. [...] lp. [...] – stanowią część składową tego przedsiębiorstwa oraz zatwierdził ww. protokół zdawczo-odbiorczy.

Dnia 13 października 1991 r. p. W. K. wystąpił do Ministra Przemysłu i Handlu z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., zarzucając mu m.in. sprzeczność z ustawą z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, sprzeczność orzeczenia z postanowieniem Głównej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw z dnia [...] września 1948 r., nakazującej nie upaństwawiać Huty Szkła [...] w R. oraz brak odszkodowania.

Decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r., Nr [...], stwierdzono nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa Huta Szkła [...] – [...], ul. [...] nr [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż z przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. wynika, że na własność Państwa zostają przejęte huty szkła, które w dniu wejścia w życie powołanej ustawy posiadały więcej niż jedną wannę hutniczą i zdolność zatrudnienia powyżej 50 pracowników na jedną zmianę lub huty szkła jednowannowe, których zdolność zatrudnienia wynosiła powyżej 100 pracowników na jedną zmianę. Natomiast ze zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. dnia [...] lutego 1946 r. na wyposażeniu przedmiotowej huty była jedna wanna, zaś zdolność zatrudnienia w przedsiębiorstwie nigdy nie przekraczała 100 pracowników na jedną zmianę.

Pismem z dnia 4 września 2003 r. Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, działając na zasadzie art. 65 § 1 K.p.a. przekazało według właściwości akta ww. sprawy, z uwagi na fakt pozostawania w obrocie prawnym orzeczenia Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., który ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez P. [...] wyznaczone do objęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa przechodzą na własność Państwa oraz zatwierdził protokół zdawczo-odbiorczy.

Dnia 10 listopada 2004 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanego wyżej orzeczenia z dnia [...] lutego 1955 r. ., Nr [...], wystąpił pełnomocnik p. B. R., p. H. Z., p. G. K. i p. A. K.. W uzasadnieniu wniosku wskazano na rażące naruszeniem prawa i brak jakichkolwiek podstaw do znacjonalizowania przedmiotowego przedsiębiorstwa.

Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...] ustalającego, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez [...] Zakłady Szklarskie, przedsiębiorstwa PN. Huta Szkła [...] w R. – stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa.

W uzasadnieniu stwierdzono, że w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie nadzoru o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej organ prowadzący to postępowanie ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 K.p.a., to znaczy, że nie może rozpatrywać sprawy co do jej istoty w granicach określonych orzeczoną decyzją. Celem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dane orzeczenie dotknięte jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w przepisie art. 156 § 1 K.p.a.

Zgodnie z § 72 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62) – jednocześnie z ogłoszeniem orzeczenia o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa w myśl art. 2 lub 3 właściwy minister zarządzał objęcie przedsiębiorstwa i wyznaczał w tym celu odpowiednie osoby lub organizacje gospodarcze.

W rozpatrywanym przypadku zarządzeniem Ministra przemysłu Lekkiego z dnia [...] grudnia 1955 r., znak [...] do objęcia przedsiębiorstwa Huta Szkła [...] zostało wyznaczone [...] Zakładów Szklarskich Przedsiębiorstwo Państwowe w P.

Jak wynika z akt archiwalnych protokół zdawczo-odbiorczy ww. przedsiębiorstwa został sporządzony w dniu [...] maja 1951 r. Zgodnie z tym protokołem składnikami majątkowymi przedsiębiorstwa była między innymi nieruchomość przy ul. [...] nr [...] o pow. 7740 m2, stanowiąca własność E. K.. Poza tym jako składniki majątkowe wskazano budynki wzniesione na nieruchomości, urządzenia pomocnicze, maszyny i urządzenia mechaniczne.

Na podstawie § 75a w/w rozporządzenia osoba lub organizacja gospodarcza wyznaczona do sporządzenia protokółu zdawczo-odbiorczego (§ 72) przedstawiała właściwemu ministrowi do zatwierdzenia protokół zdawczo-odbiorczy wraz ze zgłoszonymi uwagami i zarzutami (§ 74 i 75). Zatwierdzając protokół zdawczo-odbiorczy właściwy minister rozpatrywał zgłoszone uwagi i zarzuty i ustalał w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, które składniki majątkowe objęte protokółem owczo-odbiorczym stanowią część składową przedsiębiorstwa i przechodzą lub zostają przejęte wraz z nim na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego. Zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy był integralną częścią orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa albo osób prawnych prawa publicznego.

Orzeczeniem z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...], Minister Przemysłu Materiałów Budowlanych, na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62) w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez [...] Zakłady Szklarskie wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa Huta Szkła [...] w R., ul. [...] nr [...], przechodzącego na własność Państwa na podstawie art. 3 powołanej ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. i orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., ogłoszonego w Monitorze Polskim z dnia [...] sierpnia 1949 r. Nr [...], pod poz. [...] lp. [...] – stanowią część składową tego przedsiębiorstwa orz zatwierdził ww. protokół zdawczo-odbiorczy, sporządzony w dniu [...] maja 1951 r.

Ze względu na zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określoną w art. 16 K.p.a., organ orzekający w trybie art. 156 § 1 K.p.a. jest zobowiązany wykazać, że badane orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, wskazując przepis rażąco naruszony i ocenę, dlaczego to naruszenie ma taki charakter. Oceniając z tego punktu widzenia legalność kontrolowanego orzeczenia Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. Huta Szkła [...] w R., ul. [...] nr [...] - nie stwierdzono, aby dotknięte było wadą rażącego naruszenia prawa.

Jednocześnie należy wskazać, że stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, o przejściu na własność Państwa między innymi przedsiębiorstwo Huta Szkła [...] w R. przez Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...], w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa pn. Huta Szkła [...] w R..

W świetle dotychczasowego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 września 2003 r., sygn. akt IV SA 99/02, Wspólnota 2004/10/55) oraz Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96, OSNAPiUS 1997/3, poz. 32) stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności.

Należy więc stwierdzić, że badane orzeczenie Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...], nie jest obarczone żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., uzasadniającą jego wyeliminowanie z obrotu prawnego, zaś fakt stwierdzenia nieważności decyzji poprzedzającej mógłby stanowić podstawę do wznowienia postępowania.

Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2005 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., Nr [...], ustalającego, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez [...] Zakłady Szklarskie, przedsiębiorstwa PN. Huta Szkła [...] w R. – stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy stwierdzono, że zgodnie z art. 3 ust. 1 lit B ustaw z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz.U. Nr 3, poz. 16) Państwo przejmowało na własność za odszkodowaniem przedsiębiorstwa przemysłowe, jeżeli były zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. Rozporządzeniem z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz.U. z 1947 Nr 2, poz. 7) Rada Ministrów podwyższyła dolna granicę zdolności zatrudnienia w hutach [...] do 100 pracowników na jedna zmianę, o ile posiadają więcej niż jedną wannę. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Północnego Zjednoczenia Przemysłu Szklarskiego do Wojewódzkiej Komisji ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw wynika, że Huta Szkła [...] posiadała dwie wanny, więc dolna granica zatrudnienia przy kwalifikowaniu tego przedsiębiorstwa do przejęcia na rzecz Państwa wynosiła 50 osób. Fakt istnienia dwóch wanien potwierdza również znajdujący się w aktach sprawy protokół z oględzin technicznych w Hucie "[...]", dokonanych w dniu 18 października 1948 r. Z powołanych wyżej dokumentów wynika również, że liczba pracowników, którzy pracowali na jednej zmianie w Hucie Szkła "[...]" znacznie przewyższała 50-osobową granicę zatrudnienia. W związku z tym stwierdzono, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do przejęcia Huty Szkła "[...]" na własność Państwa, i że w świetle dokumentów znajdujących się w aktach sprawy twierdzenie, że decyzja będąca przedmiotem niniejszego postępowania została wydana z rażącym naruszeniem prawa jest całkowicie bezpodstawne.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zainteresowani zarzucając jej rażące naruszenie prawa, a w szczególności naruszenie przepisów art. 6, 7, 8, 77 i 80 K.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż orzeczenie z dnia [...] lutego 1955 r. Ministra Przemysłu Materiałów Budowlanych, którym ustalił że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez [...] Zakłady Szklarskie wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa Huta Szkła "[...]" w R., ul. [...] nr [...], przechodzącego na własność Państwa oraz zatwierdził ww. protokół zdawczo-odbiorczy, było konsekwencją orzeczenia administracyjnego Nr [...] z dnia [...] lipca 1949 r. wydanego przez Ministra Przemysłu Lekkiego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego, w wyniku którego przedsiębiorstwo Huta Szkła "[...]" – [...], ul. [...] nr [...], przeszło na własność Państwa z dniem [...] lipca 1949 r. Decyzja z dnia [...] lipca 2003 r. Minister Gospodarki, Pracy i polityki Społecznej stwierdził nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdził, iż orzeczenie zostało wydane "nie tylko z rażącym naruszeniem prawa proceduralnego, lecz także materialnego". Wynikało to ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. W związku z tym skarżący podnoszą, że skoro nacjonalizacja została przez jeden organ państwowy uznana za nieważną, to inny organ administracji nie może skutecznie prawnie twardzic coś zupełnie przeciwnego.

Ponadto, po przedstawieniu granicznych wielkości zatrudnienia określonych w ustawie z dnia 3 stycznia o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej oraz rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r. o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych, bądź o charakterze pionierskim i sezonowym, skarżący podnieśli, że w rozpatrywanej sprawie trzykrotnie ustalano liczbę zatrudnionych pracowników na jedną zmianę (opinia biegłego J. T., postępowanie przed Komisją Główną, ustalenia Ubezpieczalni Społecznej w P. . z dnia [...] października 1947 r.) i w konsekwencji nie znaleziono podstaw do twierdzenia, iż na dzień 5 lutego 1946 r. przedmiotowa huta miała zdolność zatrudnienia przekraczającą 100 pracowników na jedna zmianę. Tym samym nie zostały wyczerpane przesłanki określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1946 r., a jednocześnie nie mogły mieć zastosowania przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r., bowiem w przedsiębiorstwie nie pracowało na jedna zmianę ponad 50 osób. Strona skarżąca podniosła również, że uzasadnienie, w którym Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wywodzi na jakich podstawach prawnych i faktycznych wywiódł nieważność decyzji administracyjnej, podobnie jak i sama osnowa decyzji, jest częścią decyzji i wiąże strony postępowania administracyjnego. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, decyzja ta jest dokumentem publicznym, który z urzędu powinien być brany jako dowód pod uwagę. Minister Infrastruktury dowód ten pominął jednak milczeniem, naruszając tym samym art. 77 i 80 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podnosząc, iż podniesione w skardze zarzuty nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz były znane organowi w przeprowadzonym postępowaniu, zakończonym zaskarżona decyzją, gdzie zajął wobec nich stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia..

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r., którą utrzymano w mocy decyzję tego organu z dnia [...] maja 2005 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia [...] lutego 1955 r., ustalającego, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym, sporządzonym w dniu [...] maja 1951 r. przez [...] Zakłady Szklarskie, przedsiębiorstwa pn. Huta Szkła "[...]" w R. – stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że prawomocną decyzją Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. stwierdzono nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r., wydanego w porozumieniu z Przewodniczącym Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa Huta Szkła "[...]" – [...], ul. [...] nr [...].

Jednocześnie powołanymi wyżej decyzjami Ministra Infrastruktury z dnia z dnia [...] maja 2005 r. oraz z dnia [...] września 2005 r. odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Przemysłu i Materiałów Budowlanych z dnia [] lutego 1955 r., zatwierdzającej protokół zdawczo-odbiorczy i ustalającej, które składniki majątkowe objęte tym protokołem stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa. Uzasadnienie zaskarżonych decyzji jest nie do zaakceptowania w części rozważań merytorycznych, potwierdzających prawidłowość przejęcia przedmiotowej huty na rzecz Państwa – zwłaszcza wobec faktu obowiązywania prawomocnej decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r., którą stwierdzono nieważność orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu Lekkiego z dnia [...] lipca 1949 r. o przejęciu tego przedsiębiorstw na własność Państwa. W tej sytuacji organ mający stwierdzić nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1955 r., zatwierdzającej protokół zdawczo-odbiorczy, nie miał podstaw prawnych do ponownego badania prawidłowości przesłanek przejęcia powyższego przedsiębiorstwa na własność Państwa. Mimo braku tych podstaw, przy werbalnej deklaracji ograniczenia postępowania do zbadania przesłanek nieważności zaskarżonej decyzji, organ w istocie po raz kolejny (jak wskazują skarżący – już czwarty) przeprowadził postępowanie merytoryczne dowodząc braku przesłanek do zwrotu przedmiotowego przedsiębiorstwa, przejętego w jego opinii zgodnie z prawem. Na akceptację zasługują natomiast dokonane w powołanych decyzjach Ministra Infrastruktury ustalenia o charakterze proceduralnym, a zwłaszcza oparta na wyrokach Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 5 lipca 1996 r., sygn. akt III ARN 21/96, OSNAPiUS 1997/3, poz. 32) i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 19 września 2003 r., sygn. akt IV SA 99/02, Wspólnota 2004/10/55) teza, że stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a.), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji. Wzruszenie orzeczenia sądowego lub innej decyzji organu administracji publicznej nie wywołuje skutku automatycznie, a daje jedynie podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy w trybie wznowienia postępowania (B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", Warszawa 2000, C. H. Beck, 3 wyd., str. 586).

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że podstawowe znaczenie miało orzeczenie Nr [...] z dnia [...] lipca 1949 r. Ministra Przemysłu Lekkiego, którym zadecydowano o przejęciu przedmiotowego przedsiębiorstw na własność Państwa. Zgodnie z § 75a ust. 2 in fine rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz.U. R.P. Nr 16, poz. 62, z późn. zm.) zatwierdzony protokół zdawczo-odbiorczy stanowił integralną część orzeczenia właściwego ministra o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa. Należy przyjąć, że dotyczyło to treści protokołu zdawczo-odbiorczego, uzupełniającego orzeczenie o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa, i nie pozbawiało zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego i ustalenia, w związku ze zgłoszonymi zarzutami i uwagami, które składniki majątkowe objęte tym protokołem stanowią część składową przedsiębiorstwa, charakteru decyzji administracyjnej. Nie ulega w związku z tym wątpliwości, że związek między tymi dwoma decyzjami, tj. orzeczeniem o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa i decyzją m.in. zatwierdzającą protokół zdawczo odbiorczy ma charakter, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. Inaczej mówiąc, stwierdzenie nieważności pierwszej decyzji stanowi przesłankę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej drugą decyzją. W rozpatrywanej sprawie istniały zatem przede wszystkim przesłanki do wznowienia postępowania, które organ powinien uwzględnić w pierwszej kolejności.

Zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W rozpatrywanej sprawie Minister Infrastruktury powinien – uwzględniając zależny charakter decyzji zatwierdzającej m.in. protokół zdawczo- odbiorczy, nie mającej podstaw do samodzielnego pozostawania w obrocie prawnym wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedmiotowego przedsiębiorstwa na własność Państwa – potraktować żądanie strony o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji jak podanie o wznowienie postępowania i załatwić je w trybie przewidzianym w art. 149 i 151 K.p.a.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.