Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 870/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.145 § 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.156 § 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia WSA Marek Kraus, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2016 sprawy ze skargi T Spółki z o. o. Spółka k. z siedzibą w G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 maja 2016 r. nr w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 6 sierpnia 2015 r.; 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowo - akcyjna z siedzibą w G. wystąpiła w dniu 10 maja 2013 r. z wnioskiem

o przyznanie płatności na rok 2013 wnosząc o: przyznanie jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 56,30 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do działek rolnych o łącznej powierzchni 5,00 ha, położonych na działkach ewidencyjnych

w województwie [...], powiecie [...], gminie K., obrębie P. oraz powiecie [...], gminie K., obrębie K.

W związku z wykryciem, że zadeklarowane przez stronę grunty zostały zgłoszone także we wniosku innego rolnika, Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia 8 sierpnia 2013 r. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień dotyczących działki rolnej A, położonej

na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...],[...] i [...]. W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia 13 września 2013 r., strona wskazała, że jest jedynym właścicielem działek ewidencyjnych nr [...],[...] i [...],[...] i [...], zakupionych od Agencji Nieruchomości Rolnych w dniu 23 kwietnia 2013 r., kiedy to nastąpiło także objęcie wskazanego gruntu w posiadanie przez spółkę i rozpoczęcie użytkowania ziemi.

Decyzją z dnia 26 listopada 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

przyznał stronie na rok 2013 jednolitą płatność obszarową w wysokości 45.806,43 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Postanowieniem z dnia 11 marca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie w sprawie, wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. uznając, że w 2013 r. strona nie była faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek ewidencyjnych.

W piśmie z dnia 28 marca 2014 r. Spółka, odpowiadając na wezwanie organu z dnia 11 marca 2014 r., wyjaśniła że wniosek o przyznanie płatności został złożony w dobrej wierze i według najlepszej wiedzy strony tuż po nabyciu działek nr [...],[...]

i [...],[...] i [...] w drodze dwóch umów sprzedaży w dniu 23 kwietnia 2013 r.

od Agencji Nieruchomości Rolnych, która zapewniała stronę o braku obciążenia nieruchomości jakimikolwiek ograniczonymi prawami rzeczowymi, prawami

lub roszczeniami osób trzecich bądź innymi ograniczeniami w rozporządzaniu. Strona wskazała, że nie posiadała wiedzy na temat wniosku złożonego przez pana J. C. G., którego wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Spółka podjęła szereg czynności świadczących o użytkowaniu działek, mających

na celu podniesienie wartości użytkowej gleby oraz jej rekultywacji, na co wcześniej zostały przedstawione umowy i protokoły dotyczące wykonania niektórych prac.

W ocenie strony przedłożona umowa, protokoły odbioru usług oraz faktury VAT

wraz z potwierdzeniami stanowią jednoznaczny dowód faktycznego zagospodarowania terenu oraz podjęcie wcześniej wskazanych czynności. Spółka utrzymywała grunty zgodnie z normami przez cały 2013 rok. Podkreślono, że Spółka zamierza kontynuować czynności rekultywacyjne w 2014 roku. Strona złożyła także wyjaśnienia w zakresie braku podstawy prawnej do faktycznego użytkowania działek przez pana J. C. G. wobec braku tytułu prawnego do użytkowania gruntów i podjęcia wszelkich prac bez zgody i wiedzy właściciela, a także wobec faktu, że nie był on wyłącznym posiadaczem w dniu 31 maja 2013 r. oraz nie utrzymywał gruntów zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. Wystarczającego dowodu nie stanowi także zdaniem strony, oświadczenie świadka (właściciela sąsiedniej działki). Równocześnie strona wyjaśniła, że brak podpisu na umowie nie wpływa na fakt skutecznego zawarcia przedmiotowej umowy, a błędny numer NIP na umowie stanowi omyłkę pisarską, nie wpływającą na fakt skutecznego zawarcia umowy.

Decyzją z dnia 20 maja 2014 r., działając na podstawie art. 155 K.p.a. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił przyznania stronie wnioskowanych płatności.

Decyzją z dnia 14 października 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wskazując na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wznowił

z urzędu postępowanie zakończone decyzją z dnia 26 listopada 2013 r., wyjaśniając,

że w trakcie kontroli administracyjnej wykryto, że zadeklarowane przez stronę grunty rolne zostały zadeklarowane we wniosku przez innego rolnika.

Następnie, decyzją z dnia 15 stycznia 2015 r. organ uchylił decyzję z dnia 26 listopada 2013 r. i odmówił stronie przyznania płatności, stwierdzając różnicę procentową pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (56,30 ha) a stwierdzoną (42,65 ha), wynoszącą 32,0047% ze względu na wykluczenie gruntów położonych na części działki nr [...] z uwagi na użytkowanie je przez innego rolnika i nie spełnienie

przez stronę warunków do otrzymania płatności do spornych gruntów.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 10 kwietnia 2015 r. uchylił w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia uznając, że skarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 20 maja 2015 r. umorzył postępowanie wszczęte postanowieniem z dnia 16 grudnia 2014 r. Następnie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, organ I instancji decyzją z dnia 6 sierpnia 2015 r. odmówił przyznania A Sp. z o.o. S.K. (po przekształceniu) jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych, wskazując że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznaje płatności na rok 2013 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 56,30 ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona wynosiła 42,65 ha. Różnica procentowa pomiędzy tymi powierzchniami wyniosła 32,0047 %. Z płatności wykluczono powierzchnię 13,65 ha. Z płatności wykluczono także powierzchnię 13,50 ha uznając, że strona nie znajdowała się w jej posiadaniu. Organ uznał także, że brak jest podstaw zastosowania art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 19 maja 2016 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in.: art. 60 ust. 2 art. 61 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 308), art. 7 ust. 1, 1a i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)

nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli warunków odmowy lub wycofania płatności oraz kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE.L.2014.181.48) w pierwszej kolejności organ odwoławczy ustosunkował się do kwestii zasadności wzruszenia decyzji poprzez nadzwyczajny tryb wznowienie postępowania. Dyrektor wyjaśnił,

że w sprawach przyznania płatności istnieje możliwość wzruszania decyzji

w przypadku spełnienia wymogów przewidzianych przez przepisy prawa,

w tym przypadku art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W niniejszej sprawie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, co stało się podstawą prawidłowego wznowienia przez organ I instancji postępowania na mocy art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.

W szczególności należy uwzględnić informacje o użytkowaniu działki nr [...]

przez inną osobę, podane przez pana P. J. w oświadczeniu z dnia 28 lutego 2014 r. i wyjaśnienia pana J. C. G. z dnia 19 grudnia 2013 r. o użytkowaniu działek nr [...],[...],[...].

W dalszej kolejności organ odniósł się do ustaleń stanu faktycznego, wskazując, że nie kwestionuje, iż od dnia 23 kwietnia 2013 r. strona jest właścicielem spornych działek nr [...],[...],[...],[...] i [...] a także [...]. Zdaniem organu, odnośnie wszystkich działek za wyjątkiem gruntu obsianego pszenżytem

- w trakcie prowadzonego postępowania strona udowodniła, że je użytkowała,

co potwierdzają dowody w postaci umów, oświadczeń pana R. L.

i świadka K. P., a także spójne wyjaśnienia strony. Organ uwzględnił przy tym możliwe są omyłki w zakresie wskazywanych przez poszczególne osoby dat z uwagi na upływ czasu. Odnośnie zapisów rejestru działań rolnośrodowiskowych,

a także wyjaśnień pana J. C. G., dotyczących koszenia działek, Dyrektor uznał je za jednorazową czynność, nie mogącą stanowić o zasadności odmowy stronie przyznania płatności.

Ustosunkowując się do kwestii posiadania Dyrektor, podzielajac stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 131/13, wyjaśnił, że w odniesieniu do części spornej działki rolnej A, iż to strona decydowała o zabiegach agrotechnicznych i je zlecała wykonawcy

ale jedynie w zakresie gruntów nieobsianych pszenżytem. Dyrektor zauważył,

że czynności na spornych gruntach wykonywała także druga strona konfliktu kontroli krzyżowej, która zasiała pszenżyto, nawoziła te uprawy i zbierała z tej części plony. W rezultacie brak jest podstaw do stwierdzenia, że Spółka była faktycznie władającym działkami użytkownikiem gruntów rolnych dla położonej na działce ewidencyjnej nr [...] części działki obsianej przedmiotowymi zbożami.

Organ odwoławczy stwierdził zasadność wykluczenia z płatności obsianego pszenżytem areału położonego na działce nr [...], uznając jednocześnie, że złożone przez strony oświadczenia nie mogą stanowić podstawy wyznaczenia wielkości areału podlegającemu wykluczeniu, gdyż nie można go ustalić jedynie na podstawie faktu istnienia uprawy i wykonania samych prac. Zdaniem organu bez wpływu

na powyższe ustalenia pozostaje, że druga strona konfliktu kontroli krzyżowej

nie otrzymała zgody właściciela gruntu na wykonanie podjętych czynności. Organ podkreślił, że obie strony konfliktu uznają przy tym, że zboże zostało zebrane

przez pana J. C. G. i strony powołują powierzchnię zboża 13,50 ha, jednak spółka A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa uznaje, że zasadne jest zweryfikowanie tej powierzchni. Wykonana w sprawie przyznania płatności drugiej stronie konfliktu w dniu 22 maja 2014 r. kontrola na miejscu stwierdziła, że łąka trwała na działce nr [...] zajmuje 8,04 ha. W rezultacie organ, uznając powyższe pomiary za wiarygodne, stwierdził, że z płatności należy wykluczyć powierzchnię mniejszą od wskazanych 13,50 ha. Działka ewidencyjna nr [...] posiada powierzchnię 21,48 ha, z czego strona zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej powierzchnię 20,00 ha (nie deklarując gruntów zadrzewionych). Z zadeklarowanych 20 hektarów 8,04 ha stanowiła łąka. Zatem wykluczeniu podlegała powierzchnia stanowiąca różnicę pomiędzy 20,00 ha i 8,04 ha, tj. 11,96 ha.

Za niezasadne uznał organ odwoławczy przeprowadzanie dodatkowego postępowania dowodowego, w tym powołania biegłego, w celu oceny powierzchni

z jakiej zebrano zboże, a tym bardziej w celu zbadania ilości zebranego zboża. Ilość zebranego zboża w żaden sposób nie wpływa na sprawę przyznania płatności, mogłaby być jedynie pomocna stronie w ewentualnym dochodzeniu na drodze cywilnej roszczeń od drugiej strony konfliktu za zebrane zboże, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania.

Za bezzasadne uznał ponadto organ odwoławczy przesłuchanie strony, uznając, że w niniejszej sprawie brak jest jednak istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy niewyjaśnionych faktów. Także okoliczność, że strona nie uznaje innej osoby za użytkownika, pozostaje bez wpływu na brak podstaw do przyznania płatności

do spornej działki.

Organ odwoławczy uwzględnił powierzchnię ewidencyjno-gospodarczą zadeklarowanych działek. W tym stwierdzoną dla działki nr [...], wynoszącą 18,47 ha (mniej niż powierzchnia deklarowana na tej działce do płatności). Organ uwzględnił przy tym, że jak wskazują zdjęcia ortofotomapy z dnia 3 sierpnia 2013 r. powierzchnie wykluczone z powierzchni ewidencyjno-gospodarczej znajdują się

w części działki obsianej zbożem i części zadrzewionej, zatem z płatności na działce nr [...] należało wykluczyć powierzchnię 11,96 ha. Działka rolna A o powierzchni 51,30 ha zadeklarowana została bowiem na działkach ewidencyjnych: nr [...] (0,30 ha), nr [...] (2,00 ha), nr [...] ( 6,00 ha), nr [...] ( 20,00 ha) oraz nr [...] ( 23,00 ha).

Także w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 2,00 ha stwierdzono 1,85 ha, wykluczając na podstawie wykonanych pomiarów 0,15 ha obszaru zadrzewionego i zakrzewionego (co znajduje potwierdzenie na zdjęciach ortofotomapy i w materiale zdjęciowym z kontroli

na miejscu, wykonanej w sprawie przyznania płatności drugiej stronie konfliktu kontroli krzyżowej). W rezultacie z płatności należało wykluczyć część działki rolnej A powierzchni 12,11 ha. Powierzchnia stwierdzona wyniosła zatem 44,19 ha.

W kwestii zasadności odstąpienia od sankcji organ odwoławczy, przywołując art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. WE nr L 316 z 2 grudnia 2009 r.) wskazał, że podane przez rolnika informacje, o których mowa w akapicie pierwszym przedmiotowego przepisu powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy do faktycznej sytuacji. Celem niniejszego przepisu była ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej oraz ochrona przed sankcjami rolników, którzy złożyli wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub też nieprawidłowości nie wynikają z ich winy.

Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że należy odrębnie zweryfikować, czy zostały przez stronę spełnione przesłanki określone w art. 73 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009. Powyższe jest istotne w sytuacji ustalenia, że strona nie użytkowała części spornych działek, mimo że była od 23 kwietnia 2013 r. właścicielem tych gruntów na mocy umów sprzedaży zawartych

z ANR. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wniosek strony był nieprawidłowy, tzn. niezgodny ze stanem faktycznym, bowiem zawierał on deklarację gruntu rolnego, który w części stanowiącej uprawę pszenżyta był faktycznie użytkowany w 2013 roku przez pana J. C. G. Ze złożonych przez stronę oświadczeń, pomimo zapewnień ze strony ANR o braku obciążenia nieruchomości prawami osób trzecich (oświadczenie spółki z dnia 28 marca 2014 r.) wynika, że po weryfikacji sytuacji w terenie okazało się, iż część nabytej nieruchomości została zagospodarowana przez innego rolnika. Zatem strona nie mogła z pełnym przekonaniem uznać, że objęła sporne grunty w posiadanie. Strona miała świadomość, że inny rolnik wykonuje zabiegi agrotechniczne

na fragmencie zgłoszonej przez nią działki ewidencyjnej nr [...], a mimo tego

nie poinformowała o tym fakcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR,

aż do chwili wykrycia konfliktu kontroli krzyżowej i wystosowania do strony odpowiednich pism na tę okoliczność.

Organ odwoławczy nie kwestionując faktu, że strona nie miała wpływu

na zajęcie tych gruntów przez pana J. C. G. uznał, że brak jest podstaw by uznać, że Spółka nie ponosi winy za nieprawidłowości, które z tego powodu powstały w złożonym przez stronę wniosku. Tym samym za bezzasadne uznał organ odwoławczy zastosowanie art. 73 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 organ odwoławczy wskazał, że płatności winny być przyznawane do powierzchni uprawnionych, tj. do gruntów rolnych, co do których spełnione są przesłanki wskazane w § 2 rozporządzenia, zatem w przypadku kontroli krzyżowej podstawowe znaczenie ma ustalenie strony użytkującej sporne grunty. W innym przypadku prowadzić by to mogło do automatycznego proporcjonalnego przyznawania płatności wszystkim wnioskującym w sposób proporcjonalny,

bez względu na spełnianie przez nich przesłanek ustawy. Zdaniem organu nie można z tego tytułu wysnuwać wniosku, że spełnione zostały przesłanki odwołania, bowiem drugi z zainteresowanych rolników zawyżył wielkość swoich obszarów na działce ewidencyjnej nr [...] ponad powyższą tolerancję pomiaru ze szkodą dla strony. Powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza dla wskazanej działki nr [...] wyniosła 18,47 ha. Jest to powierzchnia zobrazowana na posiadanej przez organ ortofotomapie

i brak jest podstaw do przyznawania płatności ponad tą powierzchnię. W dalszej kolejności zasadne jest ustalenie powierzchni użytkowanych przez poszczególnych rolników, w tym stwierdzonych w wyniku kontroli na miejscu, stosującej właśnie tolerancję pomiaru. Brak jest jednak podstaw do automatycznego stosowania tolerancji np. 1,0 ha.

W ocenie organu II instancji zasadne jest włączenie do materiału dowodowego raportu z czynności kontrolnych wykonanych w sprawie drugiej strony konfliktu kontroli krzyżowej, bowiem dotyczy on gruntów leżących na spornych działkach ewidencyjnych. Dyrektor zauważył jednocześnie, że organ I instancji oceniał spełnienie przesłanek przyznania płatności stronie, natomiast przedmiotem postępowania nie było dokonanie ustalenia płatności należnych drugiej stronie konfliktu, bowiem to stanowiło przedmiot odrębnego postępowania zakończonego wydaniem stosownej decyzji. Dopuszczenie jako dowodu przedmiotowego raportu nie stanowi tu przy tym o ustaleniu, czy druga strona konfliktu spełniła przesłanki,

a o ustalaniu czy spełnia je strona skarżąca.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że w związku z treścią art. 58 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 zasadnie odmówiono spółce A Sp. z o.o. S.K. przyznania jednolitej płatności obszarowej a w związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasadnie odmówiono także przyznania uzupełniającej płatności obszarowej. Na marginesie organ odwoławczy zauważył, że decyzja organu

I instancji zawiera odmienne niż przyjęte w niniejszej decyzji ustalenia,

co do powierzchni kwalifikującej się do przyznania stronie jednolitej płatności obszarowej. W decyzji z dnia 6 sierpnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że powierzchnia ta wynosi 42,65 ha, co w opinii organu odwoławczego stanowi błąd w ustaleniu stanu faktycznego, bowiem obliczenie

to nie uwzględnia wyników kontroli na miejscu, która odbyła się na części działki ewidencyjnej o numerze [...] w maju 2014 roku. Powierzchnia kwalifikująca się

do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 44,19 ha, co ustalono

na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości alternatywnie

o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie

oraz o stwierdzenie nieważności, względnie uchylenie w całości decyzji organu

I instancji i umorzenia postępowania w sprawie a także o rozpoznanie sprawy

w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania dających podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności:

- art. 138 § 1 pkt. 1) w zw. z art. 151 § 1 pkt. 2) K.p.a przez utrzymanie przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I Instancji polegającej na wydaniu w wyniku wznowienia postępowania jedynie decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy w postaci odmowy przyznania jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej

z pominięciem uchylenia decyzji dotychczasowej, co stanowi, iż decyzja obarczona jest wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2) oraz art. 156 § 1 pkt. 3) K.p.a. jako wydana z rażącym naruszeniem prawa,

- art. 138 § 1 pkt. 1) w zw. z art. 151 § 1 pkt. 2) w zw. z art. 145 § 1 pkt. 5) K.p.a. poprzez utrzymanie przez organ II instancji wadliwej decyzji organu I instancji

w sytuacji, gdy błędnie wznowiono postępowanie z powołaniem się przez organ

na nowe okoliczności faktyczne istotne dla sprawy, które powstały po wydaniu decyzji ostatecznej oraz na podstawie okoliczności, które były znane organowi

co stanowi, iż decyzja obarczona jest wadą nieważności o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2) K.p.a. jako wydana z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie skarżącej zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane

z naruszeniem prawa materialnego mogącym mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 73 ust. 1 w zw. z art. 58 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez brak jego zastosowania, a w konsekwencji brak odstąpienia od wykluczenia Spółki z przedmiotowych płatności bezpośrednich, podczas gdy Strona we wniosku z dnia 9 maja 2013 r. złożyła oświadczenie zgodne ze stanem faktycznym i w najlepszej wierze, a ewentualne nieprawidłowości wynikłe w kontroli krzyżowej nie wynikają z jakiekolwiek winy leżącej po stronie Spółki

oraz z powodu zaistnienia nieprawidłowości wynikłych już po złożeniu przez Spółkę przedmiotowego wniosku o dopłaty, które wobec powyższego nie powinny być uwzględnione na dzień złożenia wniosku tj. 9 maja 2013 r. jako okoliczności wykluczające uzyskanie dopłat,

- art. 34 ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 poprzez brak jego zastosowania i wykluczenie z działki nr [...] powierzchni 13,5 ha w sytuacji

gdy obszar ten powinien zostać przyznany stronie według jej faktycznego użytkowania oraz prawa do jego użytkowania,

- art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez:

• jego błędne zastosowanie i brak oceny przesłanek posiadania oraz przyznania płatności bezpośrednich wg stanu na wyznaczony ustawowo dzień tj. 31 maja roku w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności oraz analizę

i ocenę materiału dowodowego w sprawie, stanowiącego podstawę

do wydania decyzji, z powołaniem się na okoliczności faktycznie zaistniałe

po tej dacie, podczas gdy podstawą wydania decyzji powinien być wyłącznie stan faktyczny oceniany na dzień 31 maja danego roku,

• błędne przyjęcie, że czynności wykonywane przez inny podmiot wnioskujący

o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego tj. J. C. G. z tytułu użytkowania części działki nr [...] tj. jednorazowe dokonanie żniw bliżej nieokreślonej części działki nr [...] świadczą o trwałym

i cyklicznym rolniczym użytkowaniu tej powierzchni działki, skutkującym błędnym uznaniem, że ww. podmiot powinien być uznany za faktycznego posiadacza tej części działki, a nie strona skarżąca.

Skarżąca podniosła także zarzut naruszenia przepisów postępowania mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:

- art. 10 § 1 w zw. z art. 81 K.p.a poprzez brak umożliwienia przez organ odwoławczy stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów

w postaci pisma Kierownika Biura Kontroli na Miejscu z dnia 30 grudnia 2015 r.

oraz pisma Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Nieruchomości Rolnych

w G. z/s w P. G. z dnia 9 marca 2016 r. przed wydaniem decyzji w sprawie,

- art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę dowodu - twierdzeń strony zawartych w piśmie z dnia 28 marca 2014 r. poprzez przyjęcie przez organ, że strona przyznała wprost, iż użytkownikiem części działki nr [...] był J. C. G., podczas

gdy strona w przedmiotowym piśmie nie potwierdziła żadnej z ww. okoliczności

oraz stanowczo zaprzeczyła o możliwości uznania p. G. za użytkownika tej części działki,

- art. 80 w zw. z art. 75 § 1 w zw. 107 § 3 K.p.a. poprzez błędną i jednostronną ocenę dowodu z zeznań świadka pana P. J. i pana G. oraz brak podania w uzasadnieniu faktycznym decyzji wskazania przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadka pana K. P., co stanowi o wadliwym sporządzeniu uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Końcowo strona skarżąca zwróciła uwagę na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym przyjęciu, że powierzchnia stwierdzona działek rolnych kwalifikująca się do przyznania jednolitej płatności obszarowej wynosi 44,19 ha, podczas gdy powierzchnia zakwalifikowana do przyznania jednolitej płatności obszarowej zgodnie z wnioskiem Strony z dnia 9 maja 2013 r. powinna wynosić 56,30 ha lub względnie 49,80 ha.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ wyjaśnił jednocześnie, że niewątpliwie organ I instancji wydając decyzje jedynie o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013 bez uchylenia decyzji dotychczasowej nie zastosował się do dyspozycji art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.

W niniejszej sprawie, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa orzekał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Zaskarżona decyzja została wydana po uprzednim wznowieniu postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 26 listopada 2013 r. o przyznaniu stronie płatności z tytułu wsparcia bezpośredniego na 2013 r.

Instytucja wznowienia postępowania stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w przepisach prawa procesowego.

Stosownie do art. 151 w zw. z art. 149 § 2 K.p.a., organ administracji publicznej, po wznowieniu postępowania i rozpatrzeniu sprawy pod kątem przyczyn wznowienia i jej istoty, wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a.;

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b K.p.a. i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy;

3) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli na mocy art. 146 § 1 K.p.a., nastąpiło przedawnienie możliwości jej uchylenia;

4) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli wskutek wznowienia postępowania mogłaby zostać wydana decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 kpa).

Powołana regulacja prawna adresowana jest do organu orzekającego

w postępowaniu wznowionym w pierwszej instancji i wyznacza jego zakres decyzyjny, przy czym podstawową kompetencją merytoryczną tego organu jest uchylenie decyzji dotychczasowej i orzeczenie co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 Kpa). Kompetencja ta realizowana jest wówczas, gdy organ stwierdzi istnienie którejś z podstaw wznowienia, a nie wystąpi żadna z negatywnych przesłanek, określonych w art. 146 Kpa, wykluczająca uchylenie tej decyzji. W tym przypadku, obowiązek rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej wynika bezpośrednio z przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia, które wedle rozwiązań przyjętych w przepisach K.p.a., nie jest tylko postępowaniem weryfikacyjnym, ale obejmuje również rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (art. 149 § 2 K.p.a.). Spełniając powyższy obowiązek, organ administracji publicznej nie wydaje jednak w tym zakresie dwóch odrębnych decyzji, lecz w jednej decyzji - kończącej postępowanie w sprawie wznowienia - podejmuje dwa rozstrzygnięcia, z których jedno uchyla dotychczasową decyzję, drugie zaś ponownie rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty

(por. wyrok NSA z 30 października 1996r., SA/Wr 3437/95, wyrok WSA w Gdańsku

z 12 września 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 430/12).

Stwierdzić zatem należy, że w postępowaniu wznowionym, decyzja organu pierwszej instancji, wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a., zawiera rozstrzygnięcie składające się z dwóch elementów, z których jeden - eliminuje

z obrotu prawnego dotychczasową decyzję, drugi zaś - ponownie rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Oznacza to, że poddanie kontroli instancyjnej decyzji wydanych

w postępowaniu wznowionym, musi skutkować uznaniem kompetencji organu odwoławczego do wydania rozstrzygnięcia składającego się z trzech elementów, wśród których, obok dwóch elementów mogących tworzyć rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, konieczne jest także zawarcie rozstrzygnięcia co do dalszego bytu prawnego zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Skorzystanie przez stronę ze środków odwoławczych nakłada bowiem na organ wyższego stopnia obowiązek ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego rozstrzygnięcia, przy czym

- w tym zakresie - organowi odwoławczemu przysługują takie same kompetencje orzecznicze, jak organowi pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 28 września 1994r., III SA 1496/93, LEX nr 26028).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd

w niniejszym składzie zauważa, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom wskazanym w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego spowodowało bowiem skutek tego rodzaju, że w obrocie pozostały dwie pozostające ze sobą w sprzeczności decyzje: pierwszoinstancyjna

z dnia 26 listopada 2013 r. i będąca przedmiotem skargi decyzja z dnia 19 maja 2016 r. Sytuacja taka jest nie do zaakceptowania w świetle uregulowanej w art. 16 § 1 K.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych.

Z uwagi na charakter stwierdzonych uchybień, dokonywanie oceny zarzutów zawartych w skardze byłoby przedwczesne.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy winien uwzględnić powyższą ocenę, a po przeprowadzeniu postępowania podjąć jedno z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 138 K.p.a., w którym wypowie się również co do losów prawnych decyzji z dnia 26 listopada 2013 r. o przyznaniu skarżącemu płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2013.

Należy zauważyć, że w odpowiedzi na skargę organ przyznał zasadność zarzutów skargi podnoszonych w tym zakresie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co mogło stanowić podstawę zastosowania przez organ art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Zaistnienie przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. skutkuje uwzględnieniem skargi i orzeczeniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.