Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 101/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi gminy G[...] na uchwałę Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B.- terenu odkrywkowej kopalni węgla brunatnego T.w rejonie wsi O. – Z. postanawia odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w B.w dniu [...] r. podjęła uchwałę (nr [...]) o zmianie planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B., w zakresie terenu odkrywkowej kopalni węgla brunatnego T., w rejonie wsi O.-Z..

Skargę na tę uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2020.713 t. j.) wniosła Gmina G[...] ([...]) reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. W skardze zarzucono naruszenie art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.2020.293 t. j. z dnia 2020.02.24), poprzez nierozpatrzenie wszystkich uwag, które wpłynęły do projektu uchwały; art. 14 ust. 3 tej ustawy poprzez zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na inne cele dla określonego, dowolnie wybranego terytorium, zamiast całego studium; art. 1 ust. 1 in fine w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 9 w zw. z ust. 3 ustawy, poprzez brak zważenia interesu publicznego i bezwzględne przyjęcie prymatu interesu inwestora kopalni węgla brunatnego w przyjętej uchwale, art. 51 ust. 2 pkt 3 lit b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2020.283 t. j. z dnia 2020.02.21) poprzez brak przedstawienia w programie oddziaływania na środowisko, w rozumieniu art. 51 ust. 1 u.o.o.ś alternatywnych rozwiązań zawartych w uchwale; art. 55 ust. 3 u.o.o.ś poprzez brak pisemnego podsumowania zawierającego uzasadnienie wyboru dokumentu w odniesieniu do rozpatrywanych rozwiązań alternatywnych oraz informację, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione opinie kompetentnych organów, o których mowa w art. 57 i 58 u.o.o.ś, a także zgłoszone uwagi i wnioski; art. 51 ust. 2 pkt 2 lit e tiret 9 u.o.o.ś poprzez brak określenia, analizy i oceny przewidywanych znaczących oddziaływań, w tym bezpośrednich i pośrednich, wtórnych, skumulowanych, krótkoterminowych, średnioterminowych i długoterminowych na klimat; art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.2019.1396 t. j. z dnia 2019.07.29), w zw. z § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U.2003.164.1587 z dnia 2003.09.19), poprzez pominięcie w uchwale obowiązku przedstawienia rozwiązań służących utrzymaniu równowagi przyrodniczej i ochrony warunków klimatycznych, brak rozważenia potrzeby zapewnienia ochrony warunków klimatycznych oraz uwzględnienia potrzeb w zakresie ochrony powietrza, wód, gleby, ziemi, ochrony przed hałasem; art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 326 ust. 1 ustawy Prawo wodne (Dz.U.2020.310 t. j. z dnia 2020.02.26), w zw. z art. 315 pkt. 1 p.w. w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. (Dz.U.2016.1967 z dnia 2016.12.06), poprzez nieuwzględnienie treści tego planu w zaskarżonej uchwale i ustalenie przeznaczenia nieruchomości, które skutkować będzie nieosiągnięciem celów ustalonych w Planie Gospodarowania Wodami dla dorzecza O.; art. 116 ust.1 i 2 u. o.o.ś. poprzez przyjęcie zaskarżonej uchwały przed zakończeniem postępowania transgranicznego z udziałem strony cz.

Wskazując na podniesione zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, za zasądzeniem kosztów postępowania na je rzecz. W szerokim uzasadnieniu skarga wyjaśnia legitymację skargową skarżącej, wynikającą z art. 101 u.s.g., wywodząc ją z faktu, że jest ona właścicielem szeregu nieruchomości, w tym działki nr [...] położonej w miejscowości U., adres U. [...]. Skarga wyjaśnia, że zgodnie z wypisem z katastru nieruchomości działka ta formalnie stanowi fragment drogi. Znajduje się na terenie N. Ż., 1480 m od obszaru objętego zmianą planu. Na działce znajduje się 7 drzew (lip) stanowiących część znaczącego elementu krajobrazowego tj. szpaleru drzew wzdłuż alei – 25 sztuk. Drzewa te jako znaczący element krajobrazu są chronione na podstawie prawa czeskiego, na co pełnomocnik przedstawia odnośną decyzję. Skarżąca wskazuje, że przysługuje jej także tytuł własności do nieruchomości oznaczonej jako działka [...], położonej w miejscowości V., która zgodnie z zapisem w katastrze stanowi teren leśny i do funkcji leśnej jest przeznaczona. Na działce tej znajduje się staw, który służy ekologicznym celom lasu – stanowi lokalny biotop. Działka ta znajduje się 3380 m od obszaru objętego zmianą planu. Na tej nieruchomości znajdują się siedliska priorytetowe dla UE; Biotop L2.2 i Biotop L3.1. Strona skarżąca wskazuje także na własność działki [...], położonej w miejscowości U., adres U. [...], na terenie niecki Ż., działka jest usytułowana 1440 m. od obszaru objętego planem. Jak pisze autor skargi działka ta stanowi ogród o pow. [...] m2. Na działce znajdują się tereny zielone. Kolejną nieruchomością gruntową, stanowiącą własność skarżącej gminy, o której mówi skarga, jest działka nr [...] położona w miejscowości U. Skarga podnosi, że wypis z katastru wskazuje, że stanowi ona teren leśny i przeznaczona jest do pełnienia funkcji lasu, pow. działki to [...] m2. Znajduje się ona na terenie N. Ż., ok. 260 m od obszaru objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B., objętą uchwałą. Według danych pochodzących z "Aktualizacji mapowania siedlisk (według Agencji Ochrony Przyrody i Ochrony Krajobrazu R. Cz.) na nieruchomości znajdują się m.in. następujące siedliska priorytetowe dla UE: Bitop L. 2.2 Łąki jesionowo-olchowe z siedliskiem priorytetowym: 91EO Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe; Biotop L5.1 z siedliskiem priorytetowym: 9130 Żyzne buczyny; Biotop L3.1 z siedliskiem priorytetowym: 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny; Biotop L4 z siedliskiem priorytetowym: 9180 Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach. Następna działka nr[...] położona w miejscowości U. [...]. Działka ta według katastru stanowi ogród o pow. [...] m2. Geodeta K. C.w swojej opinii (dołączonej do skargi) wskazuje, że wymienione nieruchomości skarżącej znajdują się blisko obszaru objętego zmianą planu – w szczególności działka [...] znajduje się ok. 260 m od tego obszaru. W niniejszym postępowaniu strona skarżąca upatruje interesu prawnego w prawie własności do nieruchomości położonych w bliskości obszaru objętego uchwałą. Jak argumentuje autorka skargi, zaskarżona uchwała stanowi bowiem podstawę do realizacji inwestycji polegającej na poszerzeniu kopalni odkrywkowej węgla brunatnego T. w kierunku nieruchomości skarżącej, co wynika wprost z uzasadnienia uchwały. Wskazuje się, że kopalnia ma zostać poszerzona w granicach obowiązującego obszaru górniczego w kierunku południowo-wschodnim, a więc w kierunku obszaru, na którym położone są nieruchomości skarżącej ("fronty wydobywcze prowadzone będą z generalnym postępem wachlarzowym w kierunku południowo-wschodnim"- raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia pn. Kontynuacja eksploatacji złoża brunatnego T.). W skardze precyzuje się, że (s. 9 przedostatni akapit: "W niniejszej sprawie interes prawny skarżącej wywodzony z prawa własności został bowiem naruszony poprzez takie ustalenie w Uchwale przeznaczenia nieruchomości położonych w bliskiej odległości nieruchomości skarżącej, które będzie negatywnie oddziaływać na te nieruchomości skarżącej. Pomiędzy treścią uchwały a sferą prawa własności skarżącej występuje taki związek, że sposób zagospodarowania nieruchomości objętych uchwałą jednocześnie ingeruje w prawo własności i ogranicza przysługujące skarżącej prawo do dysponowania nieruchomościami". Skarżąca podnosi, że planowana inwestycja (poszerzenie kopalni węgla brunatnego T.) należy do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 2 pkt 27 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco wpływać na środowisko. Dalej wskazuje, że planowana kopalnia wiąże się z bardzo dużym oddziaływaniem na środowisko, w tym jednym z najdotkliwszych oddziaływań jest oddziaływanie na wody powierzchniowe i podziemne. Jest to spowodowane tworzeniem się leja depresyjnego, w którym dochodzi do spadku poziomu wód, co w oczywisty sposób wpływa na poziom wód w studniach, łącznie z ich wysychaniem, a także spadkiem plonów na nieruchomości, pogarsza się stan roślinności na nieruchomości, aż do wysychania włącznie, a nadto wiąże się z negatywnym oddziaływaniem hałasu, czy negatywnym wpływem na krajobraz. Raport oddziaływania na środowisko, sporządzony przez inwestora na potrzeby postępowania w przedmiocie oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia "Kontynuacja eksploatacji złoża węgla brunatnego T." wskazuje, że "prognostyczne badania modelowe wykazały, że eksploatacja złoża (....) T.w okresie do 2044 r. spowoduje powiększenie lejów depresji w poziomach trzeciorzędowym nie tylko na obszarze P., ale również na terenie Cz. i N. Jednakże oddziaływania te nie mogą wychodzić poza obszar N. Ż., ponieważ stanowi on jednocześnie kontur występowania tych poziomów. Jak wynika z wykonanych analiz jedynym obszarem poza granicami P., w którym powstawać może lej depresji w utworach czwartorzędowych jest terytorium Cz. w rejonie ujęcia U. Przyczyną powstania tego leja jest przeciekanie wód z poziomu czwartorzędowego do poziomów trzeciorzędowych, które występują w tym miejscu. (....). Obniżenie zwierciadła wód w poziomach czwartorzędowych ma wpływ na wilgotność siedlisk roślinnych i na dostępność zasobów dyspozycyjnych w czeskim ujęciu głębinowym U. – zaopatrującym w wodę okoliczne rejony". Jak konkluduje skarga w tym zakresie, wpływ kopalni na wody podziemne oddziałuje z kolei na możliwość wykorzystania nieruchomości skarżącej zgodnie z ich dotychczasowym przeznaczeniem. Autor skargi wskazuje, że rozszerzenie wydobycia kopaliny doprowadzi do pogorszenia dobrostanu lip, rosnących na działce [...], a nawet może doprowadzić do ich uschnięcia, co z kolei spowoduje zniszczenie znaczącego elementu krajobrazu, podlegającego szczególnej ochronie na podstawie czeskiego prawa. Dalej podnosi, że znajdujący się na działce [...] staw również zostanie dotknięty negatywnym oddziaływaniem kopalni- poziom wody w nim spadnie, a w najgorszym przypadku całkowicie wyschnie. To może doprowadzić do zaniku dwóch biotopów, znajdujących się na tej działce; utrata wód spowoduje z kolei pogorszenie dobrostanu drzew na działce [...], co więcej część drzew może uschnąć, a mają one także wpływ na siedliska priorytetowe dla UE tam się znajdujące, a do ochrony tychże są zobowiązane państwa członkowskie. Również zieleń (drzewa, krzewy itp.) znajdujące się na działkach ogrodowych [...], [...] może uschnąć lub obumrze wobec spadku ilości wody. Sumując tę część rozważań skargi strona konkluduje, że jej interes prawny, chroniony przede wszystkim art. 140 k.c. oraz art. 6 ust. 2 pkt 2 u.p.z.p. został naruszony przez uchwałę, gdyż dopuszcza ona realizację inwestycji ograniczającej sposób wykonywania prawa własności skarżącej. Nieruchomości skarżącej znajdują się w sferze oddziaływania nieruchomości objętych uchwałą, a wskutek postanowień uchwały może dojść do pogorszenia sytuacji skarżącej w kontekście przysługujących jej uprawnień do korzystania z nieruchomości zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem i uprawnień wynikających z ochrony przed uciążliwymi emisjami (art. 140 i 144 k.c.). W związku z tym nie ulega (zdaniem skarżącej) wątpliwości, że uchwała narusza jej interes prawny, a w konsekwencji przysługuje jej legitymacja do wniesienia skargi.

Kolejne zarzuty skargi dotyczą naruszenia art. 20 ust. 1 u.p.z.p. które strona skarżąca upatruje w nierozpatrzeniu części uwag, złożonych do projektu planu przez mieszkańców O. Z., Fundację "[...]" oraz Fundację "[...]". Z kolei rażące naruszenie art. 14 ust. 3 u.p.z.p. strona upatruje w nieobjęciu uchwałą całego terenu zwartych gruntów rolnych i leśnych, określonych w studium, wymagających przekształcenia. Kolejny zarzut skargi dotyczy naruszenia w uchwale art. 1 ust. 1 in fine w zw. z ust. 2 pkt 9 u.p.z.p. i art. 51 ust. 2 pkt 3 lit b u.o.o.ś. Z uzasadnienia skargi wynika, że upatruje ona naruszenie, w kwestionowanej uchwale, zasad kształtowania polityki przestrzennej gminy i zrównoważonego rozwoju, a także konieczność uwzględnienia interesu publicznego i prywatnego przy ustalaniu przeznaczenia terenu. W tym celu organ winien w szczególności rozważyć konkluzje płynące z uwag i wniosków społeczeństwa, a także wziąć pod uwagę analizy ekonomiczne, środowiskowe i społeczne. Gmina zarzuca faworyzowanie interesów inwestora przy opracowywaniu planu i nie odniesienie się do szeregu części uwag składanych przez społeczeństwo. Taka postawa, jak wskazuje się w skardze, całkowicie pomija wyartykułowaną wcześniej zasadę zrównoważonego rozwoju i interesu publicznego organ błędnie utożsamia interes publiczny z interesem inwestora. Brak zrównoważenia interesu inwestora z interesem publicznym doprowadziły w rezultacie do braku przedstawienia alternatywnych rozwiązań do rozwiązań zawartych w uchwale.

Dalej, naruszenie art. 55 ust. 1 i 3 u.o.o.ś. pełnomocnik upatruje w niewłaściwym uzasadnieniu do uchwały, nie zawierającym podsumowania, o jakim mowa we wskazanym przepisie. Co więcej do uchwały nie dołączono podsumowania zawierającego informację w jaki sposób ostały wzięte pod uwagę i uwzględnione zgłoszone uwagi i wnioski (art. 55 ust. 3 pkt 3 u.z.p.). Do prognozy oddziaływania na środowisko dołączono 23 uwagi. Organ nie wskazał w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę uwagi i wnioski. Nadto skarżąca podnosi, że podobny błąd popełnił organ stanowiący gminy nie wskazując w jakim zakresie wziął pod uwagę opinie właściwych organów, o których mowa w art. 57 i 58 u.o.o.ś. Kolejnym zarzutem skargi jest naruszenie art. 52 ust. 1 w zw. z art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a u.o.o.ś. Uzasadniając ten zarzut skarżąca podnosi, że brak jest informacji czy organ wziął pod uwagę wyszczególnione braki Prognozy, na które zwracano uwagę w konsultacjach społecznych (uwagi Fundacji "[...] z 12 kwietnia 2019 r. i Fundacji [...] z 12 kwietnia 2019 r.). Naruszenia art. 52 ust. 1 u.o.o.ś. strona upatruje także w tym, że Prognoza pozbawiona jest aktualności, (wskazuje jako podstawę nieobowiązujące już studium), nadto nie uwzględnia obecnie obowiązującej Strategii Rozwoju Województwa D. z dnia 20 września 2018 r., Strategii rozwoju miasta i gminy B., przy czym skarga powołuje się na uwagi Fundacji "[...]" s. 1. Strona skarżąca wskazuje na niezgodność Prognozy z innymi dokumentami (naruszenie art. 51 ust. 2 pkt 1 lit. a w zw. z art. 52 ust. 1 u.o.o.ś). Zdaniem skarżącej nawet pobieżna analiza załącznika graficznego starego studium i załącznika graficznego do uchwały pozwala zauważyć, że tereny określone jako 1PG i 2PG w uchwale są terenami rolnymi i/lub leśnymi w starym studium. Uchwała nie jest także zgodna z Prognozą ochrony powietrza dla województwa dolnośląskiego, w tym nałożonego na organy Gminy B. zobowiązania do ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza pochodzących z tzw. niskiej emisji. Zdaniem strony pogwałcenie tych przepisów stanowi naruszenie zasad sporządzania planu. Skarżąca wywodzi, że skoro w ramach procedury należy sporządzić Prognozę, to stanowi ona część procedury planistycznej, co w konsekwencji jest błędność Prognozy jest naruszeniem zasad sporządzania aktu planistycznego. Uzasadniając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 5 i 6 w zw. z ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, w zw. z § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, skarżąca wskazuje, że § 4 pkt 3 lit a rozporządzenia stanowi, że ustalenia dotyczące zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego powinny zawierać nakazy, zakazy, dopuszczenia i ograniczenia w zagospodarowaniu terenów, wynikające z potrzeb ochrony środowiska, o których mowa w szczególności w art. 72 i 73 p.o.ś. Zdaniem autorki pisma takie nakazy, zakazy, dopuszczenia, czy ograniczenia w zagospodarowaniu terenów winny być zawarte w planie, a w uchwale brak rozważenia potrzeby i zasadności wpływu kopalni T. na klimat (uchwała powiela błędy Prognozy w tym zakresie). Brak regulacji o ograniczeniach o których mowa w § 4 rozporządzenia jest szczególnie rażący z uwagi na fakt, że inwestycja dotyczy kopalni węgla brunatnego, która jest jedną z inwestycji najbardziej szkodliwych dla środowiska. Co istotne - zdaniem pełnomocnika skarżącej – należy pamiętać że Polska jest sygnatariuszem porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu do ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych z 9 maja 1992 r., co z kolei powoduje, że rozważenie kwestii zapewnienia ochrony warunków klimatycznych winno być zapewnione ze szczególną starannością. Brak rozważenia i zasadności uwzględnienia kwestii klimatu stanowi naruszenie wymienionych przepisów, a także art. 51 ust. 2 pkt 2 lit. e tiret 9 u.o.o.ś. Natomiast uzasadniając naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 326 ust. 1 ustawy Prawo wodne, w zw. z art. 315 pkt. 1 p.w. w zw. z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. pełnomocnik wskazuje, że analiza wpływu treści uchwały, a dokładnie planowanej w nim inwestycji na treść postanowień Planu Gospodarowania Wodami na obszarze dorzecza O. została dokonana w opinii S. K. w odniesieniu do wód poziemnych, który został określony jako słaby, zaś osiągnięcie celów środowiskowych jako zagrożone. Skarga podnosi, że w omawianej opinii wskazano, że dalsza eksploatacja węgla w terenie spowoduje pogłębianie się leja depresyjnego i odwodnienie warstw wodonośnych. Zdaniem autora opinii "można z dużym prawdopodobieństwem założyć, że dalsza eksploatacja złoża T. w kierunku południowo-wschodnim będzie skutkowała pogłębianiem się leja depresji oraz zwiększeniem jego zasięgu w kierunku południowym." Przewiduje to także inwestor planując wybudowanie ekranu przeciwfiltracyjnego, Cel dla JCWPd nr [...] to ochrona stanu ilościowego wody przed dalszym pogorszeniem, którego osiągnięcie określono jako zagrożone, a dalsza eksploatacja złoża, mimo zainstalowania ekranu, nie pozwoli ochronić zasobów wodnych JCWPd. W konkluzji tego zarzutu podnosi się, że unormowania uchwały pominęły postanowienia Planu Gospodarowania Wodami dla dorzecza O. Brak oceny wpływu uchwały na możliwość osiągnięcia celów PGW stanowi, zdaniem strony, naruszenie przywołanych wcześniej unormowań w zakresie art. 1 ust. 2 pkt 3 u.p.z.p. w zw. z art. 326 ust. 1 ustawy Prawo wodne, w zw. z art. 315 pkt. 1 p.w. w zw. i rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 r. w sprawie planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. Konkludując strona skarżąca sumuje, że organ stanowiący w zakwestionowanej uchwale mógł dokonać oceny wpływu projektowanej uchwały na możliwość osiągnięcia celów wynikających z P., co winno dalej spowodować, że uchwała w takim kształcie nie powinna być przyjęta. Kolejnym zarzutem skargi jest wskazanie, że zmiana planu narusza art. 116 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceoddziaływania na środowisko, w świetle którego przyjęcie dokumentu, o którym mowa w art. 46 lub art. 47 ust. 1 (strategicznej oceny oddziaływania na środowisko), nie powinno nastąpić przed zakończeniem postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko. W dalszej części skarga opisuje przebieg konsultacji P.-Cz. (wskazuje między innymi) na pisma z 29 stycznia 2018 r., czy 12 lutego 2018 r. i inne), a także spotkania bilateralne, które odbyły się w tej sprawie. Konkludując strona wskazuje, że skarżona uchwała narusza także art. 116 ust. 1 i 2 przywołanej ustawy, bowiem została przyjęta przed zakończeniem konsultacji i przed zakończeniem postępowania transgranicznego.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na brak legitymacji strony skarżącej do wniesienia skargi lub o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ omówił poszczególne zarzuty skargi i wskazał, że jego zdaniem są one całkowicie niezasadne. Odniósł się przy tym także do poszczególnych dokumentów, zgromadzonych w toku prac planistycznych.

Odpowiedź na skargę spowodowała, że w kolejnym piśmie procesowym strona skarżąca podtrzymała dotychczasowe zarzuty, poszerzyła argumentację skargi i podjęła polemikę ze stanowiskiem organu. W tym kolejnym, szerokim piśmie wskazano (między innymi), że gmina posiada legitymację do złożenia skargi w świetle stanu faktycznego sprawy i ugruntowanego orzecznictwa NSA, bowiem wprawdzie działki, do których stronie skarżącej przysługuje prawo własności znajdują się poza terenem planu, ale położenie tychże w bezpośredniej bliskości w stosunku do granic terenu objętego uchwałą, charakter przedsięwzięcia planowanego na obszarze objętym planem oraz szczegółowe ustalenia planu mogą naruszać interes prawny skarżącej. Tego interesu można także poszukiwać w przepisach art. 140 i 144 k.c. Strona zwraca uwagę, że w tym planie mamy do czynienia wprost z kontynuacją dotychczasowej działalności – wydobycia kopaliny. Odnośnie do ograniczenia prawa własności, w piśmie zwraca się uwagę na konstytucyjne unormowania (art. 64 ust. 3 i 31 ust. ust. 3). Skarżąca polemizuje z organem, że w sprawie ograniczenia własności można wskazać na art. 142 k.c., bowiem nie mamy tu do czynienia ze stanem wyższej konieczności. Jeśli natomiast chodzi o art. 144 ust. 1 ustawy prawo geologiczne i górnicze (Dz.U.2020.1064 t. j. z dnia 2020.06.19), usytułowany w dziale VIII ustawy, określającym zakres odpowiedzialności za szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego, w świetle którego "właściciel nie może sprzeciwić się zagrożeniom spowodowanym ruchem zakładu górniczego, który jest prowadzony zgodnie z ustawą. Może on jednak żądać naprawienia wyrządzonej tym ruchem szkody, na zasadach określonych ustawą" pismo wskazuje, że "rzeczą strony skarżącej jest wykazanie, że kwestionowana uchwała naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Uchwała umożliwia wydanie koncesji na wydobycie, co w konsekwencji przesądza o zastosowaniu względem skarżącej w przyszłości art. 144 ust. 1 p.g.g. W konsekwencji zostanie ona pozbawiona prawa występowania z roszczeniem prewencyjnym wobec prowadzącego zakład górniczy. Zezwalając na inwestycję, która w konsekwencji doprowadzi do pozbawienia skarżącej możliwości realizacji jednego z roszczeń właścicielskich, uchwała musi być uznana za naruszającą jej interes prawny. Strona omawia w jakich przypadkach poszkodowany może skorzystać z art. 144 ust. 1 p.g.g. oraz wskazuje, że naruszenie interesu prawnego ocenia się na moment wejścia w życie uchwały, względnie na moment wniesienia skargi. Naruszenie interesu prawnego podmiotu składającego skargę musi cechować się bezpośredniością, aktualnością i realnością. Uchwała, czy konkretne jej postanowienie, musi więc rzeczywiście naruszać istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżącego. Strona cytuje dalej stanowisko A. M. w Komentarzu do Ustawy o samorządzie gminnym, że "aktualność interesu prawnego oznaczałaby, że w dacie wejścia w życia takiego aktu interes ten w danej sytuacji faktycznej i prawnej obiektywnie istnieje. Wymóg ten wiąże się z "realnością" interesu prawnego. Powinien on rzeczywiście istnieć we wskazanej dacie. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani też hipotetyczny. Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili podjęcia uchwały (...) (lub) wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Naruszenie to nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości". Skarżąca podkreśla, że w niniejszej sprawie interes prawny wywodzony z prawa własności nieruchomości został naruszony uchwałą, gdyż zezwala ona na poszerzenie kopalni odkrywkowej węgla brunatnego w kierunku nieruchomości skarżącej i w ten sposób ograniczy możliwość korzystania z nieruchomości w dotychczasowy sposób. Zaznacza przy tym, że wyłącznym przedmiotem uchwały jest zmiana przeznaczenia określonych w niej terenów rolnych i leśnych pod wydobycie. Uchwała jako całość narusza interes prawny skarżącej. Nie sposób przy tym wyodrębnić takiego fragmentu, który mógłby być zaskarżony odrębnie (w części). (vide k. 256 akt sądowych).

Wojewódzki sąd administracyjny zważył:

Skarga podlega odrzuceniu. Po pierwsze należy wskazać, że art. 300 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2019.2325 t. j. z dnia 2019.11.28) stanowi, że "w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania w zakresie obrotu zagranicznego stosuje się odpowiednio przepisy o ustroju sądów powszechnych oraz przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące międzyna-rodowego postępowania cywilnego". W świetle art.1117 § 1 kpc zdolność sądową cudzoziemców, zagranicznych osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi określa się według prawa właściwego dla ich zdolności prawnej; § 2 stanowi, że zdolność procesową podmiotów wymienionych w § 1 określa się według prawa właściwego dla ich zdolności do czynności prawnych. Reasumując należy wskazać, że w świetle skargi i dołączonych do niej dokumentów Gmina G[...] posiada zdolność sądową i procesową, a reprezentuje ją na zewnątrz burmistrz mgr J. H. (k. 23 akt sądowych).

Dalej trzeba powiedzieć, że stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. W rozpoznawanej sprawie takim przepisem jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) zwanej dalej: u.s.g., wedle którego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skuteczne wniesienie skargi w trybie przywołanego przepisu, umożliwiające sądowi jej merytoryczne rozpoznanie następuje wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane tam warunki dopuszczalności skargi, w tym skarżący wykaże, że posiada interes prawny w skarżeniu aktu, a dalej, że jego interes prawny został naruszony postanowieniami zaskarżonej uchwały. Zdaniem sądu szczegółowa analiza przytoczonych w części wstępnej uzasadnienia zarzutów (zawartych tak w skardze, jak i piśmie procesowym) wskazuje, że żadnego z podniesionych tam argumentów nie sposób zakwalifikować jako hipotezę normy prawnej konkretnego przepisu prawa materialnego, naruszenie którego dało by się zakwalifikować jako podstawa do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę w przedmiocie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego. U podstaw legitymacji skargowej aktu prawa miejscowego leży aktualny interes prawny. Podstawą zaskarżenia jest bowiem niezgodność uchwały (zarządzenia) z prawem i równocześnie naruszenie przez nią konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy. Powyższym zagadnieniem dwukrotnie zajmował się Trybunał Konstytucyjny, który w uzasadnieniu wyroków z dnia 4 listopada 2003 r., (sygn. SK 30/02, OTK ZU 8/A/2003/84) i z dnia 16 września 2 (...) r. (sygn. SK 76/06, OTK-A 2/7/121) podzielił interpretację przyjmowaną przez sądy administracyjne, zgodnie z którą prawo do zaskarżania uchwał na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego. Podkreśla się również, że źródłem interesu prawnego lub uprawnienia jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) lub jednostkowa i konkretna (decyzja), mająca źródło w przepisach prawa materialnego (nie tylko prawa administracyjnego materialnego). Podstawę legitymacji procesowej strony musi zatem stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje zatem posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, przy czym dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. W tym miejscu można dodać, że w piśmie procesowym (k. 250 akt sądowych, tom II), sama skarżąca pisze wprost, że "rzeczą strony skarżącej jest wykazanie, że kwestionowana uchwała naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla jej sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego prawa materialnego), pozbawia ją pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Naruszenie tego interesu następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Zdaniem pełnomocnika skarżącej uchwała umożliwia wydanie koncesji na wydobycie, co w konsekwencji przesądza o zastosowaniu względem skarżącej w przyszłości art. 144 ust. 1 p.g.g. W efekcie skarżąca zostanie pozbawiona prawa występowania z roszczeniem prewencyjnym wobec prowadzącego zakład górniczy. Zezwalając na inwestycję, która "doprowadzi do pozbawienia skarżącej możliwości realizacji jednego z roszczeń właścicielskich, uchwała musi być uznana za naruszającą jej interes prawny". Omawiając dalej kwestię interesu prawnego skarżącej trzeba wyjaśnić, że w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które sąd w pełni podziela, przyjmuje się, że podmiot skarżący uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą. Związek ten polega na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie, albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Reprezentując swój zindywidualizowany interes skarżący musi też wykazać, że interes ten jest konkretny, realny i aktualny (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 2012 r., II OSK 2105/12, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaznaczyć również należy, iż w wyroku z dnia 4 listopada 2003 r., sygn. akt SK 30/02 (OTK-A 2003 Nr 8, poz. 4) Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, że skarga na podstawie art. 101 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis, a zatem do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący winien udowodnić, że zaskarżona uchwała, naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 2005 r., OSK 1437/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2005 r., II SA/Wa 1928/04, wyrok NSA z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dalej trzeba powiedzieć, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 u.s.g., musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę. Podnosi się przy tym, że interes ten musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu, że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej.

Przenosząc dotychczasowe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy trzeba przypomnieć raz jeszcze, że to skarżąca winna wykazać, że zaskarżoną uchwałą został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie, przy czym naruszenie to musi mieć charakter bezpośredni, aktualny i realny, a nie przyszły i niepewny, oparty na przewidywaniach i przypuszczeniach. Kolejno należy także powtórzyć, że dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi. Niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi natomiast do wniosku, że wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia uchwały (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, Lex nr 81964). W okolicznościach niniejszej sprawy sąd uznał, że skarżąca nie wykazała, że zaskarżona uchwała narusza jej własny, indywidualny i aktualny interes prawny. Gmina uważa, że jej legitymacja skargowa wywodzi się z "tytułu własności szeregu nieruchomości, w tym działki nr [...] położonej w miejscowości U., stanowiącej fragment drogi, na terenie N.Ż., 1480 m od obszaru objętego zmianą planu, z 7 lipami, stanowiącymi fragment elementu krajobrazowego/szpaleru drzew wzdłuż alei – 25 sztuk, chronionymi, jako fragment znaczącego krajobrazu jest na podstawie prawa czeskiego. Skarżąca wskazuje, że przysługuje jej także tytuł własności do działki [...], położonej w miejscowości V., stanowiącej i przeznaczonej na tereny leśne, wraz ze znajdującym się na niej stawem, który służy ekologicznym celom lasu – stanowi lokalny biotop (siedliska priorytetowe dla UE; Biotop L2.2 i Biotop L3.1); odległość tej działki od obszaru objętego zmianą planu wynosi 3380 m. Dalej skarżąca wskazuje na tytuł własności do działki [...], położonej w miejscowości U., na terenie tejże n.Ż., (odległość od obszaru objętego planem - 1440 m.), będącej ogrodem (terenem zielonym) o pow. [...] m2. Własność skarżącej gminy stanowi także działka nr [...] położona w N. Ż.w miejscowości U. stanowiącej teren leśny i przeznaczonej do pełnienia tej funkcji - pow. działki to [...] m2. Działka położona jest ok. 260 m od obszaru objętego zmianą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy B.z siedliskami priorytetowymi dla UE: Bitop L. 2.2 Łąki jesionowo-olchowe z siedliskiem priorytetowym: 91EO Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe; Biotop L5.1 z siedliskiem priorytetowym: 9130 Żyzne buczyny; Biotop L3.1 z siedliskiem priorytetowym: 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny; Biotop L4 z siedliskiem priorytetowym: 9180 Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach. Na koniec pełnomocnik powołuje się na tytuł prawny do działki nr[...] położonej w miejscowości U. 36. stanowiącej ogród o pow. [...] m2. Skarżąca naruszenie jej interesu prawnego upatruje w tym, że zaskarżona uchwała stanowi podstawę do realizacji inwestycji - poszerzenia kopalni odkrywkowej węgla brunatnego T.w kierunku nieruchomości skarżącej, w granicach obowiązującego obszaru górniczego, w kierunku południowo-wschodnim. Jak pisze autorka skargi, interes prawny gminy (jako właściciela działek) został naruszony poprzez takie ustalenie w uchwale przeznaczenia nieruchomości położonych w bliskiej odległości nieruchomości skarżącej, które będzie negatywnie na nie oddziaływać. Pomiędzy treścią uchwały a sferą prawa własności skarżącej występuje taki związek, że sposób zagospodarowania nieruchomości objętych uchwałą jednocześnie ingeruje w prawo własności i ogranicza przysługujące skarżącej prawo do dysponowania nieruchomościami". Skarżąca dodaje, że planowana inwestycja (poszerzenie kopalni węgla brunatnego T.) należy do inwestycji mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

Sąd nie podziela poglądu aby argumentacja skarżącej wykazała, że uchwała narusza konkretny, realny i aktualny interes prawny lub uprawnienie skarżącej gminy. W pierwszym rzędzie omawiając zarzuty sformułowane w skardze należy zauważyć, że z art.18 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o samorządzie gminnym (Dz.U.2020.293 t. j.) wynika, że uwagi do projektu planu miejscowego może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu, wyłożonym do publicznego wglądu, o którym mowa w art. 17 pkt 9. Skarżąca takich uwag nie wniosła, zatem nie może skutecznie twierdzić, że (właściwe lub nie) rozpatrzenie uwag do planu osób trzecich, można uznać za naruszenie "indywidualnego, aktualnego i bezpośredniego interesu prawnego skarżącej". (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r., II OSK 2320/16). Nie może także gmina (w świetle naszej Ustawy Zasadniczej) powoływać się na podnoszony w skardze fakt, że "na podstawie prawa czeskiego lipy znajdujące się na terenie działki 3137/1 są prawnie chronione". Stosownie do art. 87 ust. 1 Konstytucji RP Rozdział III ŹRÓDŁA PRAWA, Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. 2 Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego". Zatem nie tworzy po stronie skarżącej interesu prawnego przepis prawa materialnego czeskiego. Również kwestia przeznaczenia terenów na cele inne, niż rolne i leśne (art. 14 ust. 3 u.p.z.p.) nie tworzy źródła prawa podmiotowego skarżącej, a co za tym idzie ten przepis nie może być potraktowany jako źródło naruszenia jej interesu prawnego tym bardziej, że skarżąca nie jest właścicielem działki, która miałaby podlegać przekształceniu. Dalej, wskazując na zarzuty skargi trzeba powiedzieć, że identycznie ma się kwestia (podniesionego w skardze) zarzutu naruszenia przez plan art. 1 ust. 1 in fine w zw. z ust. 2 pkt 9 w zw. z ust. 3 u.g.n. Podobnie jak poprzednio, nie sposób uznać, aby którykolwiek z tych artykułów tworzył po stronie skarżącej jakieś konkretne prawo lub uprawnienie. Zatem nie mogło również dojść do jego naruszenia. Rozwijając ten wątek można jeszcze dodać, że art. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa jej zakres przedmiotowy, statuujący zasady kształtowania polityki przestrzennej przez jednostki samorządu terytorialnego i organy administracji rządowej, 2) zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy - przyjmując ład przestrzenny i zrównoważony rozwój za podstawę tych działań. Są to zatem unormowania skierowane nie do podmiotów prywatnych, a do podmiotów kształtujących politykę przestrzenną. Identycznie należy podsumować wszystkie zarzuty skarżącej obejmujące naruszone – zdaniem pełnomocnika – wskazane przepisy, w zakresie ochrony środowiska, w tym także unormowanie dotyczące konsultacji transgranicznych (jest to kwestia do rozstrzygnięcia na poziomie międzypańswowym-międzynarodowym), a nie samorządowym. Trzeba powtórzyć, że żaden z wymienionych artykułów nie tworzy także po stronie skarżącej ani prawa, ani uprawnienia, zatem i w tym zakresie nie może dojść do ich naruszenia. Także powołane w skardze przepisy ustawy Prawo wodne, czy Plan gospodarowania wodami w obszarze O., nie tworzą indywidualnego, konkretnego czy aktualnego prawa lub uprawnienia po stronie skarżącej gminy. Dotyczą one kwestii ochrony stanu ilościowego wód przed dalszym jego pogorszeniem i stanowią wytyczną (miedzy innymi) dla organów stanowiących samorządu terytorialnego w zakresie potrzeby uwzględniania postanowień planów gospodarowania wodami przy sporządzaniu aktów planistycznych. Reasumując, w zakresie zarzutów objętych skargą na k. 2-3, zdaniem sądu, żaden z powołanych tam przepisów nie może uzasadniać wniesienia (rozpoznania) przez skarżącą gminę skargi na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego Rady Miejskiej w B.

Jako bardziej skomplikowany charakter, należy ocenić, podnoszony przez skarżącą argument naruszenia art. 140 i 144 k.c. Legitymując się prawem własności do wymienionych wcześniej działek, gmina ma prawo "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą". Można także przypomnieć, że iż społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości nie wyznacza sposób, w jaki z gruntu dotychczas korzystano, lecz wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą z gruntu korzystać (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 2005 r., III CK 129/04, Prok. i Pr. 2005, nr 7-8, s. 52). Istotne jest także i to, że prawo własności jest chronione konstytucyjnie (art. 21 ust. 1 Konstytucji RP) i znajduje także ochronę w przepisach Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (w szczególności w art. 6 ust. 1 oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji) Jednocześnie trzeba pamiętać, że nie jest ono jednak prawem bezwzględnym i podlega ograniczeniom. Z drugiej strony pełnomocnik skarżącej wskazuje na treść art. 144 k.c., kształtujący zakaz immisji i stanowiący, że "właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych". Odnośnie do prawa własności skarżącej szeregu działek wymienionych w skardze, zdaniem sądu, mimo że gmina prawo to (jak wynika z akt) w świetle prawa polskiego ma, nie sposób przyznać, aby samo posiadanie prawa własności było wystarczające dla skuteczności wniesienia skargi. W tym miejscu trzeba przypomnieć tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w sprawie II OSK 1675/09, w której NSA przedstawił, godny akceptacji pogląd, że "1. Skargę na uchwałę, w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może złożyć właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości znajdującej się na terenie objętym taką uchwałą lub na terenie z nim sąsiadującym. Należy jednak stwierdzić, iż sąsiedztwo z terenem objętym zmianami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być równoznaczne z automatycznym uznaniem, że zmiany te prowadzą do naruszenia chronionego interesu lub uprawnienia. Niezbędne jest dokonanie konkretyzacji i indywidualizacji dobra prawnego zagrożonego zmianami planu. Ocena, czy interes prawny skarżącego został naruszony, nie może być dokonywana abstrakcyjnie (por wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2009 r., II OSK 1675/092). Może zaistnieć sytuacja, w której przeznaczenie określonej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego będzie miało wpływ na możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej tym planem. Nieruchomość objęta planem może zostać przeznaczona pod tego rodzaju inwestycje, których realizacja uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej planem w jej dotychczasowy sposób. Zaistnienie takiej sytuacji należy jednak wykazać w sposób nie budzący wątpliwości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 2438/13). W wyroku tym sąd wskazał, że "interes prawny musi być rozumiany jako obiektywna, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Musi być to interes, który wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się wprost do podmiotu zgłaszającego zastrzeżenia i musi dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu". Zdaniem sądu, wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej, skarga, ani pismo procesowe nie wykazały, że interes prawny/lub uprawnienie (także w zakresie prawa własności określonych działek) zostało postanowieniami zaskarżonej uchwały naruszone. Zdaniem sądu, podniesione w skardze zarzuty nie mogą zostać uznane za naruszenie interesu prawnego skarżącej, dające podstawę do oceny skargi przez sąd. Podniesiona i szczegółowo omówiona argumentacja nie dowodzi, aby w skarżonej uchwale naruszono jakikolwiek interes prawny lub uprawnienie strony skarżącej; interes definiowany jako konkretny, indywidualny, aktualny (a nie hipotetyczny! lub przyszły). Odnosząc rozpoznawaną sprawę do tezy powołanego wyroku należy wskazać, że skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że realizacja postanowień planu uniemożliwi lub ograniczy możliwość zagospodarowania nieruchomości nie objętej planem w jej dotychczasowy sposób. Jedynym argumentem, który mógłby być uznany za wskazujący na naruszenie prawa właściciela w zakresie dotychczasowego korzystania z własności, jest wskazanie na ograniczenie/zanik wód powierzchniowych i podziemnych, w wyniku zapisów planu, co z kolei (jak wskazuje skarga) wpłynie na możliwość korzystania z przedmiotu własności w pełnym, dotychczasowym zakresie. Jednakże w tej kwestii należy wskazać, że wbrew twierdzeniom skarżącej, w opinii na którą powołuje się skarga rzeczoznawca pisze, że "lej depresji w czwartorzędowym piętrze wodonośnym ma charakter odwodnieniowy i na jego obszarze może dochodzić do zaniku wód powierzchniowych w stawach, ciekach i na obszarach podmokłych. Biegły podnosi także, że inwestor planuje wybudowanie ekranu przeciwfiltracyjnego mającego ograniczyć dopływ wód z drenowanego poziomu międzywęglowego. Nie planuje jednak budowy takiego ekranu w czwartorzędowej strukturze wodonośnej, co doprowadzi do dalszego odwadniania jej i pogłębienie leja depresji na obszarze miejscowości U.". Tak więc po pierwsze należy podnieść, że działki gruntu skarżącej mają położenie nie przy samej granicy planu, ale w pewnej odległości, a po drugie biegły wyraźnie posługuje się trybem przypuszczającym, a zatem taki tryb wyklucza uznanie, że mamy do czynienia z interesem konkretnym, realnym i aktualnym. Podobnie należy ocenić kwestię, podniesioną przez pełnomocnika, że zmiana planu, poprzez dopuszczenie (w przyszłości) poszerzenia terenu wydobycia pozbawi skarżącą możliwości skorzystania z obrony przed immisjami, wobec treści art. 144 ust. 1 p.g.g. I tutaj- zdaniem sądu – na dzień uchwalenia zmiany planu nie mamy do czynienia z interesem aktualnym.

W warunkach rozpoznawanej sprawy, zdaniem sądu, bardzo istotna jest także teza wyroku NSA z dnia 28 października 2010 r.(II OSK 1576/10), w którym sąd ten jednoznacznie stwierdził, że "należy odróżnić kwestie związane z planowaniem (stanowieniem aktów prawa miejscowego o charakterze abstrakcyjnym) od realizacji konkretnych inwestycji, które mogą, lecz nie muszą powstać na obszarze objętym planem. Skuteczność skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym zależy od wykazania naruszenia interesu prawnego, naruszenia już dokonanego a nie dopiero ewentualnego, możliwego w przyszłości. Kwestie przyszłego, ewentualnego negatywnego oddziaływania na środowisko czy życie i zdrowie ludzi w związku z funkcjonowaniem planowanego dopiero w przyszłości składowiska odpadów, w tym niebezpiecznych nie mogą przesądzać o aktualnym z chwilą wejścia planu w życie naruszeniu konkretnego interesu prawnego skarżącego. Ponadto, zdaniem Sądu mając na uwadze odległość pomiędzy obszarem objętym zaskarżonym planem a działkami skarżącego (najbliżej położona jest niezabudowana działka nr (...)), wynosząca ok.600 m oraz dokumentację planistyczną (w szczególności "Prognozy oddziaływania na środowisko miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego"), nie sposób przyjąć tezy, iż postanowienia planu negatywnie oddziaływają lub będą oddziaływać negatywnie na nieruchomości skarżącego". Dodać jeszcze można, że wyrok ten został wydany przed zmianą stanu prawnego, w zakresie art. 58 ppsa, poprzez dodanie p. 5a (Dz.U.2015.658; art. 1).

Nie sposób także uznać, aby strona skarżąca wykazała, że plan narusza w jakimś zakresie jej uprawnienie. Należy zauważyć, że z dyspozycji art. 101 ust. 1 u.s.g. wynika, że skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny (o czym była mowa wcześniej) lub uprawnienie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "interes prawny i uprawnie-nie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych", (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r., I SA 1355/91, Wspólnota 1992, nr 18, s. 17). A naruszenie uprawnienia również nie zostało wykazane przez skarżącą.

W świetle dotychczasowych rozważań, w ocenie sądu, w rozpoznawanej spra-wie skarżąca nie zdołała wykazać, aby przysługujący jej interes prawny/lub uprawnie-nie zostało postanowieniami zaskarżonej uchwały naruszone, co umożliwiłoby kontrolę legalności tej uchwały. Przewidywania skutków zmiany planu mają wyłącznie walor hipotetyczny, który nie kreuje aktualnej legitymacji skargowej po stronie skarżącej. Analiza treści kwestionowanej przez skarżącego uchwały nie potwierdziła, ażeby jej postanowienia negatywnie oddziaływały na sferę praw i obowiązków skarżącego podmiotu. Inaczej mówiąc, strona skarżąca nie wykazała w żaden sposób, aby uchwała naruszała jej aktualnie i realnie istniejący interes prawny lub uprawnienie.

Reasumując, dopiero wykazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia można uznać za przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzasadniającą jej merytoryczne rozpoznanie, a skoro skarga nie spełnia tych warunków, sąd nie mógł przystąpić do oceny legalności zaskarżonego aktu, w tym do badania prawidłowości zasad i trybu jego podjęcia.

Mając na względzie powyższe sąd na podstawie art. 58 § 1 ust. 5a p.p.s.a., odrzucił skargę.

Trzeba także zauważyć, że inaczej pojęcie strony jest definiowane w postępowaniu środowiskowym (decyzję tę dołączył sąd do akt – 196 i n. akt sądowych), czy też decyzji koncesyjnej, ale nie może ujść z pola widzenia okoliczność, że w sprawie skargi na uchwałę pojęcie strony zostało przez ustawodawcę określone w sposób odmienny.

Na marginesie dotychczasowych rozważań można jeszcze dodać, że w zasadzie, rodzaj argumentacji skarżącej odpowiada wymogom postępowania przed organem nadzoru (art. 91. u.s.g.) w toku badania zgodności z prawem aktu prawa miejscowego, a zakres kontroli tego organu ma charakter całościowy i jest w sposób oczywisty odmienny (szerszy) niż skarga w trybie art. 101 ustawy.