Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 301/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 156 par 1, 7, 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 56 ust 1
journal: Dz.U. 1985 nr 22 poz 99
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. D. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 2012 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [..] nr [...] z dnia [...] maja 1989 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 1794 m2 z obrębu [...]

W uzasadnieniu uzasadnienia organ odwoławczy podał, że Naczelnik Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r., orzekł o wywłaszczeniu części nieruchomości o pow. 0,1015 ha z ogólnej pow. 0,1797 ha, stanowiącej działki nr [...] i nr [...], obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej "[...] hip. Nr [...] dz. 11" położonej w [...] przy ul. [...].

Po rozpatrzeniu odwołania H. D., Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta W. decyzją z dnia [...] grudnia 1988 r., uchylił decyzję nr [...] Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1988 r., i odmówił wywłaszczenia nieruchomości o pow. 0,1015 ha z ogólnej pow. 0,1797 ha, stanowiącej działki nr [..] i nr [...], obręb [...], zapisanej w księdze wieczystej "[...] hip. Nr [...] dz. 11 cz.", położonej w [...] przy ul. [...].

Następnie Naczelnik Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1989 r., orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o pow. 1794 m2 z obrębu [...] oraz o ustaleniu na rzecz Pani H. D. odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 15 249 000 zł.

Pismem z dnia [...] listopada 2003 r. H. D. (następca prawny H. D.), wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] maja 1989 r. wobec wydania jej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 50 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2009 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 1989 r., Po rozpatrzeniu odwołania Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2010 r., znak: [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2012 r., ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] nr [...] z dnia [...] maja 1989 r.

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał ją w mocy

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podał, że zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, nieruchomość może być wywłaszczona jeżeli jest niezbędna na cele: obronności i bezpieczeństwa Państwa, uspołecznionego budownictwa mieszkaniowego, skoncentrowanego budownictwa jednorodzinnego, użyteczności publicznej, utworzenia stref ochronnych, wykonania innych szczególnie ważnych zadań państwowych, określonych w planach społeczno-gospodarczych.

W decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1989 r. wskazano, że działka nr [...] zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. Nr [...] o budowie stacji elektroenergetycznej 110/15kV przeznaczona była pod budowę stacji elektroenergetycznej, która jest elementem infrastruktury osiedla "S.". Konieczność zasilenia w energię elektryczną nowopowstałego osiedla mieszkaniowego z uwagi na trudną sytuację mieszkaniową stanowi ważne zadanie państwowe, które znajduje potwierdzenie w uchwale Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 18 grudnia 1986 r. o narodowym planie społeczno-gospodarczym w latach 1986-1990 (Dz. U. Nr 45, poz. 224), a więc, zdaniem organu, został spełniony cel określony w art. 50 ust. 1 ww. ustawy.

Organ podał, że zgodnie zaś z art. 53 ust. 1 i 2 ustawy, wywłaszczenie może nastąpić na rzecz Państwa na cele i według zasad określonych w ustawie tylko wówczas, gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy po bezskutecznym upływie terminu, jaki organ ten wyznaczy zainteresowanemu na piśmie do zawarcia umowy.

Organ odwoławczy podał, że w aktach sprawy znajduje się protokół z rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1989 r., z którego wynika, że pełnomocnik H. D. nie zgodził się na proponowaną wysokość odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...] i zażądał podwyższenia jej z 5 000, 00 zł za 1 m do 10 000,00 zł za 1 m2. Ponadto w piśmie z dnia [...] maja 1989 r. pełnomocnik H. D. wskazał, że wywłaszczeniu powinna podlegać nieruchomość o pow. 1794 m2 , którą jego mocodawczym zgadza się odstąpić za kwotę odszkodowania wskazaną w protokole z dnia [...] kwietnia 1989 r. kwotę 10 000,00 zł za 1 m2. Z uwagi na powyższe nie ma wątpliwości, że strony w wyniku podjętych rokowań nie doszły do porozumienia odnośnie wartości odszkodowania.

W ocenie organu odwoławczego kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta Z. nr [...] z dnia [...] maja 1989 r. zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 56 ust. 1 ustawy, zatem wypełnia, wymagania zawarte tym przepisie.

Minister podkreślił, że uregulowanie stanu prawnego działki nr [..] nastąpiło na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] stycznia 1993 r., sygn. akt [...] stwierdzającego, że H. D. nabyła przez zasiedzenie z dniem [...] stycznia 1985 r. własność nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] o pow. 1794 m2 oznaczonej nr [...] z obrębu [...], a zatem w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej właścicielem spornej działki była H. D. Postanowienie sądu w sprawie zasiedzenia ma charakter deklaratoryjny, a zatem nie ma znaczenia, że postanowienie w tej sprawie zapadło w terminie późniejszym niż orzeczenie wywłaszczeniowe.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1987 r. orzeczono o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 15 249 000,00 zł. Z sentencji oraz uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1988 r. wynika, że powyższe odszkodowanie za grunt zostało ustalone na podstawie uchwały Rady Narodowej W. nr [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. w sprawie określenia szczegółowych zasad ustalania cen gruntów państwowych oraz zasad ustalania odszkodowania (Dz. Urz. Woj. [...] z 1986 r. Nr [...], poz. [...]), a ponadto zasięgniętej informacji w Urzędzie Skarbowym w [...]. Z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] lipca 1988 r. wynika, że pomimo zawiadomienia H. D. o jej terminie, właścicielka działki nr [...], nie stawiła się.

Minister podniósł, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1989 r. brak było przepisów obligujących organ do zasięgnięcia opinii biegłego celem ustalenia wysokości odszkodowania, a zatem nie można zgodzić się z zarzutami strony podnoszącej powyższą kwestię. Ustalone odszkodowanie za działkę nr [...] w łącznej wysokości 15 249 000,00 zł, przyznano H. D.. W ocenie organu odszkodowanie zostało ustalone i przyznane w sposób prawidłowy.

Minister podkreślił również, że pomimo przeprowadzonego przez organ wojewódzki postępowania wyjaśniającego zmierzającego do zebrania całokształtu materiału dowodowego, w aktach sprawy brak jest pełnej dokumentacji dotyczącej wywłaszczenia spornej nieruchomości. Zarówno organ I jak i II instancji poszukiwały i nie odnalazły decyzji lokalizacyjnej Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. Nr [...] o budowie stacji elektroenergetycznej 110/15kV. Jednakże fakt jej sporządzenia wynika z treści pisma Zakładu Energetycznego W. z dnia [...] marca 1989 r., który wyjaśnił, że w styczniu 1989 r. wystąpiono do Urzędu Miasta [...] o wydanie decyzji lokalizacyjnej, a ponadto jej istnienie potwierdza uzasadnienie decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1989 r.

W ocenie organu odwoławczego, po przeanalizowaniu akt sprawy, należy uznać, że oceniana decyzja wywłaszczeniowa z dnia [...] maja 1989 r. nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa, a zatem brak jest przesłanek i podstaw, aby stwierdzić jej nieważność.

Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła H. D., reprezentowana przez adwokata. Zaskarżonej decyzji zarzuciła

1. rażące naruszenie przepisów art.7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie oraz brak wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym i prawnym, polegającym na niepodjęciu działań zmierzających do pozyskania akt archiwalnych sprawy, w tym przede wszystkim decyzji lokalizacyjnej Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].04.1989 r., nr [...] oraz zaniechaniu wystąpienia do archiwów o konieczne do wyjaśnienia akta sprawy;

2. naruszenie przy ocenie sprawy prawa materialnego, tj. art. 50 ust. 1 pkt 6 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez przyjęcie, że budowa stacji elektroenergetycznej jest wykonaniem innego szczególnie ważnego zadania państwowego, określonego w planach społeczno-gospodarczych i uzasadnia wywłaszczenie, podczas gdy z akt wynika tylko, że Zakład Energetyczny w dniu [...].10.1986 r. poinformował stronę, że zamierza nabyć dla celów realizacji narodowych planów gospodarczych nieruchomość pod budowę stacji;

3. naruszenie przy ocenie sprawy prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 1 i 4 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości poprzez zaniechanie zbadania poprawności ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż ustalenie cen mogło być dokonane za pośrednictwem właściwego państwowego biura notarialnego lub urzędu skarbowego i powinno być uwzględnione w opinii biegłego, dokonującego szacunku przedmiotu wywłaszczenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także w sposób wyczerpujący nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, czym naruszył po raz kolejny przepisy art. 7 i art. 77 § 1 Kpa.

Organy obu instancji nie pozyskały decyzji lokalizacyjnej Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].04.1989 r., nr [...], uznając iż wzmianka w innych dokumentach jest wystarczająca dla stwierdzenia, że decyzja taka istniała.

W niniejszym stanie faktycznym nie można się z taką interpretacją zgodzić, gdyż decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].04.1989 r., nawet gdyby była wydana i doręczona stronom (a tak się nie stało), nie mogła zostać oparta na miejscowym planie Zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z Miejscowym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...], zatwierdzonym Uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 1989 r., ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. z dnia [...] maja 1989 r., mogła wejść w życie zgodnie z art. 32 ust. 2 ww. ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. nie wcześniej jednak niż po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia tej w wojewódzkim dzienniku urzędowym.

Tym samym decyzja lokalizacyjna Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].04.1989 r., [...] nie znalazła oparcia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż plan ten nie obowiązywał.

Wobec powyższego decyzja lokalizacyjna Naczelnika Miasta [...] z dnia [...].04.1989 r., gdyby przyjąć fikcję istnienia tej decyzji, była nieważna i nie mogła stanowić podstawy do wydania decyzji Naczelnika Miasta [...] w dniu [...] maja 1989 r., nr [...], o wywłaszczeniu.

Zdaniem skarżącej błędna jest również interpretacja organów w zakresie art. 50 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 9.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, iż w niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość może być wywłaszczona, jeżeli jest niezbędna na cel wykonania innych szczególnie ważnych zadań państwowych, określonych w planach społeczno- gospodarczych.

W ocenie skarżącej budowa stacji elektroenergetycznej, jako jeden z elementów infrastruktury osiedla "S.", nie stanowi szczególnie ważnego zadania państwowego określonego w planach społeczno-gospodarczych.

Postępowanie nie udowodniło, że budowa stacji energetycznej jest szczególnie ważnym zadaniem państwowym i jest ono określone w planach społeczno-gospodarczych. Należy podkreślić, iż użycie przez ustawodawcę słów "szczególnie ważne" oznacza, że przepis ten nie powinien być stosowany w przypadku każdej inwestycji państwowej, lecz inwestycji centralnych. Zgodnie z uchwałą Sejmu PRL z 18.12.1986 r. o narodowym planie społeczno-gospodarczym na lata 1986-1990 która weszła w życie w dniu 27 grudnia 1986 r., w części II uchwały dot. szczegółowych ustaleń planu wymienione są inwestycje centralne rozpoczęte do 1988 r. oraz inwestycji, które będą realizowane w latach 1989 - 1990. Wśród wymienionych inwestycji brak jest wyszczególnienia stacji elektroenergetycznej w [...].

W ocenie skarżącej doszło również do rażącego naruszenie prawa przy ustalaniu wysokości odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ustalenie cen mogło być dokonane za pośrednictwem właściwego państwowego biura notarialnego lub urzędu skarbowego i powinno być uwzględnione w opinii biegłego, dokonującego szacunku przedmiotu wywłaszczenia. Niedokonanie powyższego ustalenia jest uchybieniem, stanowiącym istotne naruszenie art.7, 10, 75, 77 § 1 i 81 Kpa, zaś przyznanie odszkodowania bez uwzględnienia cen kształtujących się w obrocie danymi gruntami w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowi istotne naruszenie art. 59 ust. 4 ustawy.

Zdaniem skarżącej Wbrew treści art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości organ nie przeprowadził rozprawy przed ponownym wydaniem decyzji w dniu [...] maja 1989 r.

W ocenie skarżącej rozprawa powinna być przeprowadzona ponownie przed wydaniem decyzji przez Naczelnika Miasta [...] w dniu [...].05.1989 r. wobec upływu prawie roku od przeprowadzenia rozprawy, w trakcie której ustalono wartość wywłaszczanej nieruchomości, oraz zmiany stosunków gospodarczo-ekonomicznych.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie została oparta na uzasadnionych podstawach.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej – stwierdzenia nieważności. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), a ustalenia te oparte są na zebranym materiale dowodowym, który to w sposób oczywisty potwierdza. W tym postępowaniu organ nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie jej nieważności.

We wniosku z dnia [...] listopada 2003 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] maja 1989 r. wnioskodawczyni powała przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. – zatem wydanie z rażącym naruszeniem prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji musi być poprzedzone niewątpliwym ustaleniem, że kwestionowane decyzje naruszają rażąco prawo, w stopniu uzasadniającym stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym, zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że organom orzekającym w sprawie nie udało się odnaleźć, mimo podjętych prób, wszystkich dokumentów, na podstawie których wydano decyzję Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] maja 1989 r. Brak jest m.in. decyzji lokalizacyjnej Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] o budowie stacji elektroenergetycznej 110/15 kV. Jednak z treści innych dokumentów, sporządzonych w podobnym czasie wynika, że taka decyzja istniała. Powołuje się bowiem na nią Zakład Energetyczny W. w piśmie z dnia [..] marca 1989 r., ponadto na tę decyzję powołał się również organ w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej, wskazując dodatkowo, że budowa tej stacji stanowi ważne zadanie państwowe. W ocenie Sądu, nie ma zatem przeszkód do przyjęcia, że taka decyzja istniała i weszła do obrotu prawnego.

Skarżący podniósł zarzut, że nawet gdyby taka decyzja została wydana i doręczona stronom nie mogła zostać oparta na miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ponieważ plan ten nie obowiązywał w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej. Z tego wywiódł, że w związku z tym decyzja lokalizacyjna jest nieważna. Poglądu tego nie można podzielić. Skoro nie ma przeszkód do przyjęcia, że decyzja taka była wydana, to wywoływała określone w niej skutki. Wobec tego w niniejszym postępowaniu administracyjnym nie można dokonywać kontroli jej prawidłowości i przyjąć, że jest nieważna. Z akt sprawy nie wynika, by dotychczas podjęto próby wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Należy przy tym podkreślić, że decyzja stwierdzająca nieważność wywołuje skutek ex tunc, a więc od dnia wydania kontrolowanego orzeczenia. Wobec tego skoro nie próbowano wcześniej wzruszyć tej decyzji w trybie zwyczajnym, czy nadzwyczajnym, nie można w niniejszym postępowaniu skutecznie podnosić zarzutu jej nieważności. Zatem w niniejszym postępowaniu administracyjnosądowym decyzja lokalizacyjna Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. nr [...] pozostaje poza kontrolą Sądu. Wobec tego, skoro decyzja ta w dniu orzekania przez Naczelnika Miasta [...] ([...] maja 1989 r.) pozostawała w obrocie prawnym, mogła stanowić podstawę do o wywłaszczeniu na rzecz Państwa nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...].

W sytuacji zatem, gdy organ wskutek okoliczności od siebie niezależnych nie zgromadził kompletnych akt wywłaszczeniowych dotyczących przedmiotowej nieruchomości nie można jednoznacznie przyjąć, że postępowanie nadzorcze prowadzone było w sposób wadliwy, bądź że organy nie zbadały wszechstronnie sprawy i nie podjęły kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia jej stanu faktycznego. Dlatego, zdaniem Sądu, zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 K.p.a. należało uznać za chybiony. Ponadto strona nie przedstawiła jakiekolwiek dowodów pozwalających obalić domniemanie legalności decyzji wywłaszczeniowej.

Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 i 6 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99) wywłaszczenie jest dopuszczalne, jeśli wywłaszczona nieruchomość jest niezbędna na cele użyteczności publicznej i wykonania innych szczególnie ważnych zadań państwowych, określonych w planach gospodarczych. W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie wykazały, że ten warunek został spełniony. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była budowa stacji elektroenergetycznej 110/15kV, która stanowiła elementem infrastruktury osiedla "S.". Konieczności zasilenia w energię elektryczną nowopowstałego osiedla mieszkaniowego organ upatrywał w trudnej sytuacji mieszkaniowej i uznał, że stanowiło to ważne zadanie państwowe, co potwierdza uchwała Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 18 grudnia 1986 r. o narodowym planie społeczno-gospodarczym w latach 1986-1990 (Dz. U. Nr 45, poz. 224). Zdaniem organu, został zatem spełniony cel określony w art. 50 ust. 1 cyt. ustawy. W ocenie Sądu, stanowisko to należało uznać za prawidłowe, zwłaszcza, że w powołanej uchwale (część druga) wskazano jedynie, że inwestycjami centralnymi są przedsięwzięcia inwestycyjne, mające strategiczne znaczenie dla gospodarki narodowej. W szczególności zaliczono do nich ważniejsze inwestycje: surowcowo-energetyczne, z zakresu infrastruktury technicznej, konsumpcji społecznej oraz ochrony środowiska naturalnego.

Wskazać również należy, że zgodnie zaś z art. 53 ust. 1 i 2 ówcześnie obowiązującej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wywłaszczenie może nastąpić na rzecz Państwa na cele i według zasad określonych w ustawie tylko wówczas, gdy nieruchomość nie może być nabyta w drodze umowy, po bezskutecznym upływie terminu, jaki organ ten wyznaczy zainteresowanemu na piśmie do zawarcia umowy. W aktach niniejszej sprawy znajduje się protokół z rokowań o dobrowolne odstąpienie nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1989 r. Z jego treści wynika, że pełnomocnik H. D. nie zgodził się na zaproponowaną wysokość odszkodowania. Strony w wyniku podjętych rokowań nie doszły do porozumienia odnośnie kwoty odszkodowania.

Następnie w dniu [...] lipca 1988 r. przeprowadzona została rozprawa administracyjna, na której nie stawiła się H. D.. W piśmie z dnia [...] maja 1989 r. ówczesna właścicielka nieruchomości wyraziła zgodę na jej dobrowolne zbycie oraz wypłacenie jej uzgodnionej kwoty za część nieruchomości przeznaczonej pod budowę stacji energetycznej przy ul. [...] i [...] w [..]. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej z dnia [...] maja 1989 r. organ powołał się na przeprowadzoną "rozprawę wywłaszczeniową", w której H. D. zażądała wywłaszczenia całej nieruchomości. Nie można zatem wykluczyć, że w sprawie przeprowadzono kolejną rozprawę administracyjną. Ponadto należy zauważy, że H. D., w ustawowym terminie nie wniosła odwołania od wskazanej decyzji wywłaszczeniowej. Można zatem stwierdzić, że zaakceptowała zarówno sposób przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, jak i wysokość przyznanego odszkodowania.

Zgodnie z art. 56 ust. 1 ustawy gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości decyzja o wywłaszczeniu powinna zawierać w szczególności: 1) ustalenie przedmiotu wywłaszczenia oraz ustalenie, jakie prawa rzeczowe obciążające wywłaszczoną nieruchomość zostają utrzymane; 2) określenie położenia i obszaru nieruchomości oraz wskazanie osoby właściciela nieruchomości według zasad obowiązujących przy dokonywaniu wpisów do księgi wieczystej oraz oznaczenie istniejącej księgi wieczystej; 3) wskazanie, na czyj wniosek i na jakie cele następuje wywłaszczenie, 4) ustalenie odszkodowania; 5) wymienienie osób (imię, nazwisko i adres) uprawnionych do otrzymania odszkodowania; 6) szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne; 7) pouczenie o środkach odwoławczych.

W ocenie Sądu prawidłowe jest stanowisko organów orzekających w niniejszym postępowaniu, że decyzja Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] maja 1989 zawiera wszystkie wskazane wyżej elementy.

Zgodzić się też należy z organami, że w dacie wydania decyzji wywłaszczeniowej nie było przepisów, które obligowałyby organ do powołania biegłego w celu ustalenia wysokości odszkodowania. Jak już uprzednio podkreślono, przyznane odszkodowanie zostało zaakceptowane przez stronę. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw do uznania, że zostało ustalone w sposób niewłaściwy, czy sprzeczny w sposób rażący z prawem.

W niniejszej sprawie odszkodowanie zostało ustalone na podstawie uchwały Nr [...] Rady Narodowej Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1985 r. w sprawie określenia zasad ustalenia odszkodowania za wywłaszczone grunty pod zabudowę i grunty nie zabudowane (tj. Dz. Urz. Woj. [...] z 1987 r. Nr [..], poz. [...]),.

Zauważyć także należy, że w postępowaniu nieważnościowym kontroluje się również, czy w sprawie nie zachodzą inne, niż powołane przez wnioskodawcę, przesłanki z art. 156 § 1 K.p.a. Organy orzekające w sprawie przeanalizowały decyzję Naczelnika Miasta [..] nr [...] z dnia [...] maja 1989 r. również pod tym kątem i prawidłowo uznały, że nie zachodzi również inna przesłanka do wyeliminowania jej z obrotu prawnego w tym trybie.

Sąd nie dostrzegł również w zaskarżonej decyzji takiego naruszenia prawa, które pozwalałoby na uwzględnienie skargi z urzędu.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.