Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3599/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22a ust. 1 i ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska – Jóźków, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2016 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi D. Sp. z o.o. w W. (dalej: strona skarżąca lub spółka) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor Oddziału ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] czerwca 2015 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa [...] z siedzibą w W. (dalej: Kierownik Biura ARiMR) z [...] maja 2015r., nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie płatności bezpośrednich na 2013r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. (data nadania) strona skarżąca zwróciła się do Biura Powiatowego ARiMR w B. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rok 2013r. (przekazujący –P. Sp. z o.o.). Do wniosku dołączyła kserokopię postanowienia Sadu Rejonowego [...] w W., [...] Wydział Gospodarczy z [...] marca 2014 r. o przejęciu przez spółkę D. innych podmiotów (B. Sp. z o.o., K. Sp. z o.o., O. Sp. z o.o., P. Sp. z o.o., O. Sp. z o.o.).

Wniosek z załącznikiem został następnie w dniu [...] czerwca 2014 r. przekazany do Biura Powiatowego W. zgodnie z właściwością.

Kierownik Biura ARiMR pismem z [...] sierpnia 2014r. nr [...] wezwał stronę, w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., nr 267 ze zm.; dalej: "k.p.a.") do usunięcia braków formalnych we wniosku, do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie oryginału dokumentu potwierdzającego zaistnienie następstwa prawnego oraz o doprecyzowanie, czy spółka wnioskuje również o przyznanie pomocy finansowej z tytułu ONW. Wezwanie doręczono w dniu [...] sierpnia 2014 r.

Wobec braku jakiejkolwiek odpowiedzi strony, Kierownik Biura ARiMR pismem z [...] października 2014r., nr [...] poinformował spółkę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pismo doręczono [...] października 2014 r.

Pismem z [...] stycznia 2015 r. strona złożyła korektę wniosku z wyjaśnieniem, że korekta dotyczy wniosku o wstąpienie na miejsce P. Sp. z o.o. o przyznanie płatności obszarowych na 2013 r.

Postanowieniem z [...] lutego 2015r., nr [...] Kierownik Biura ARiMR odmówił przywrócenia terminu do usunięcie braków we wniosku w sprawie przyznania płatności bezpośrednich w wypadku następstwa prawnego.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Oddziału ARiMR postanowieniem z [...] kwietnia 205r., nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie wskazując, że organ wydał postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, mimo braku takiego wniosku strony.

Kierownik Biura ARiMR postanowieniem z [...] maja 2015 r., nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na 2013 r. z uwagi na złożenie wniosku po terminie.

Pismem z [...] maja 2015r. spółka złożyła zażalenie, wnosząc o uchylenie postanowienia Kierownika Biura ARiMR z [...] maja 2015r. W jej ocenie złożyła ona korektę wniosku z zachowaniem terminu. Wyjaśniła, że korektę wniosku złożyła wskutek wezwania organu doręczonego [...] stycznia 2015r.

W wyniku rozpoznania zażalenia Dyrektor Oddziału ARiMR zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2015r. utrzymał w mocy postanowieniem Kierownika Biura ARiMR z [...] maja 2015r.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wyjaśnił, że do przejęcia spółki B. Sp. z o.o. (winno być P. Sp. z o.o.) przez spółkę D. doszło w dniu [...] marca 2014 r., gdyż z tą datą dokonano wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym o połączeniu spółek. Organ odwoławczy wskazał na art. 22a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm., dalej: "ustawa o płatnościach") i stwierdził, że trzymiesięczny termin na złożenie wniosku upłynął w dniu 18 czerwca 2015 r. Strona natomiast w powyższym terminie złożyła niekompletny wniosek, którego braków mimo wezwania nie uzupełniła w terminie. Dlatego też organ I instancji pismem z [...] października 2014 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek w sprawie o przejęcie płatności obszarowych po P. sp. z o.o. za 2013 r.

Organ II instancji zauważył, że strona uzupełniła braki wezwania w dniu [...] stycznia 2015 r. przesyłając korektę wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku śmierci rolnika lub następstwa prawnego na 2012 i na 2013 r.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że w razie uzupełnienia przez stronę braków pisma z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 64 § 2 k.p.a., pismo powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, przy czym termin jego wniesienia powinien być liczony od dnia wniesienia pisma uzupełniającego braki. Dlatego też dzień [...] stycznia 2015r. został uznany jako dzień złożenia wniosku. Z uwagi jednak na upływ terminu o jakim mowa w art. 22a ust 3 ustawy o płatnościach, zdaniem organu odwoławczego, prawidłowo Kierownik Biura ARiMR orzekł o odmowie wszczęcia postępowania na zasadzie art. 61a k.p.a.

Pismem z [...] lipca 2015 r. strona wniosła skargę na ww. postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Kierownika Biura ARiMR oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi spółka wskazała, że organy błędnie ustaliły stan faktyczny. Podała, że odpowiadając na wezwanie [...] uzupełniała braki wniesionego podania, w podaniu tym nie określono roku, którego dotyczy. Organ I instancji przypisał niejako za stronę rok wniosku, co jest w jej ocenie, niedopuszczalne. Stwierdziła, że z zachowaniem terminu złożyła korektę wniosku wskutek wezwania doręczonego w dniu [...] stycznia 2015 roku. Organ natomiast zamiast prowadzić postępowanie zgodnie z ww. żądaniem, usiłuje pozbawić stronę rozpatrzenia w ogóle jej wniosku. Nie ma znaczenia, iż strona wniosła dwa podania i jedno z nich organ wcześniej pozostawił bez rozpatrzenia, bo rozpoznaniu podlegało drugie podanie uzupełnione zgodnie z przepisami.

Pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia nie oznacza powstania stosunku powagi rzeczy osądzonej, gdyż sprawa nie została wszak rozpoznana w ogóle. Sam wniosek o jej otwarcie nie został rozpoznany, jeśli jednak szanując terminy zawite strona wniosła drugie podanie, to winno być ono procedowane zgodnie z wolą strony.

Dyrektor Oddziału ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, ewentualnie stwierdzenia jego wydania z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art.134§ 1 p.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących na podstawie ww. ustaw sądowi administracyjnemu, Sąd stwierdził, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] czerwca 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Kierownik Biura ARiMR z [...] maja 2015r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku następstwa prawnego na 2013r. na podstawie wniosku z [...] stycznia 2015 r. W postanowieniu tym organ wskazał, że odmawia wszczęcia postępowania, gdyż wniosek o przyznanie płatności został złożony w dniu [...] stycznia 2015 r., tj. po terminie.

Należy przypomnieć, że wnioskiem z [...] czerwca 2014 r. strona skarżąca zwróciła się do organu o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego na rok 2013r. (przekazujący –P. Sp. z o.o.). Kierownik Biura ARiMR pismem z [...] października 2014r. pozostawił wniosek z [...] czerwca 2014r. o przyznanie wnioskowanych płatności na 2013r. bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo o pozostawieniu bez rozpoznania ma charakter materialno-techniczny i nie podlega zaskarżeniu. Nie oznacza to jednak, że tego rodzaju czynność nie podlega kontroli przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 września 2013 r. sygn. I OPS 2/13 (orzeczenia.nsa.gov.pl): "na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)". Zatem Sąd zauważa, że odnośnie wniosku z 18 czerwca 2014r. wszczęto postępowania sądowe (sygn. akt V SAB/Wa 56/15 i V SAB 97/15) w przedmiocie odpowiednio bezczynności Kierownika Biura ARiMR w zakresie nierozpoznania wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2013 i przewlekłość tegoż organu w sprawie wniosku transferowego dotyczącego płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z tytułu następstwa prawnego. W sprawie na bezczynność Kierownika Biura ARiMR sąd zajmie się prawidłowością pozostawienia przez Kierownika Biura ARiMR wniosku z [...] czerwca 2014r. bez rozpoznania.

Powyższe uwagi mają zasadnicze znaczenie, gdyż Sąd w przedmiotowej sprawie zajmie się wyłącznie kontrolą postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej z [...] stycznia 2015r. W związku z tym, przechodząc do kontroli orzeczenia organu z [...] czerwca 2015r., należy zauważyć, że jest ono prawidłowe.

Wniosek z [...] stycznia 2015 r. był nowym wnioskiem, bowiem poprzedni wniosek z [...] czerwca 2014r. pozostawiony został bez rozpoznania z powodu nieusunięcia braków formalnych. Braki formalne wniosku zostały usunięte dnia [...] stycznia 2015 r. i wobec ich uzupełnienia, już po poinformowaniu strony o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, ten wniosek należało rozpoznać jako nowy wniosek złożony w dniu [...] stycznia 2015r.

Zatem Kierownik Biura ARiMR zobowiązany był do jego rozpoznania. Natomiast zauważenia wymaga, że skarżąca składając w dniu [...] stycznia 2015r. wniosek o przyznanie płatności, uchybiła terminowi do jego złożenia.

Zgodnie bowiem z art. 22a ust. 1 ustawy o płatnościach w przypadku rozwiązania albo przekształcenia rolnika albo wystąpienia innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistniało następstwo prawne, z wyłączeniem przypadku, o którym mowa w art. 22 ust. 1, w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie to przysługują następcy prawnemu, jeżeli:

1) odpowiednio grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych, lub zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności do krów i owiec, były w posiadaniu rolnika lub następcy prawnego w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek;

1a) przejmuje on zobowiązania (...);

2) spełnia on warunki do przyznania danej płatności lub wsparcia, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją, płatność ta przysługuje, o ile rolnik spełniał lub następca prawny spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej lub wsparcia specjalnego.

Natomiast ust. 3 art. 22a ustawy o płatnościach wskazuje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 1, następca prawny wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce rolnika na wniosek złożony w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne.

Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, następca prawny dołącza dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego albo kopię tego dokumentu potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji (art. 22a ust. 5). W myśl natomiast art. 22a ust. 7 ustawy o płatnościach termin, o którym mowa w ust. 3, nie podlega przywróceniu .

Mając powyższe na względzie organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania na wniosek złożony w dniu [...] stycznia 2015r. Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W przedmiotowej sprawie postępowanie z wniosku z [...] stycznia 2015r. nie mogło zostać wszczęte, gdyż zgodnie z przywołanymi wyżej przepisami wniosek należało uznać za niedopuszczalny, jako złożony po upływie terminu do jego złożenia. W związku z tym Kierownik Biura ARiMR prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania.

Bezzasadne okazały się zarzuty podnoszone przez skarżącą, gdyż nie uwzględnia ona po pierwsze faktu wezwania jej pismem z [...] sierpnia 2014r. do uzupełniania braków formalnych wniosku. Z pisma tego jasno wynika, że dotyczy ono braków we wniosku odnoszącym się do wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego (następstwo prawne) oraz że dotyczy ono wniosku na roku 2013r. Z pisma tego wynikają również konsekwencje nieuzupełnienia braków formalnych wniosku. A więc pismo to w swojej formie jest jasne i czytelne. Ponadto skarżąca nie uwzględnia także faktu, że jej wniosek z [...] czerwca 2014r. został pozostawiony bez rozpoznania, a to powoduje, że organ miał obowiązek rozpoznać tylko wniosek złożony [...] stycznia 2015r.

Rację ma skarżąca, że czynność materialno-techniczna jaką jest pozostawienie bez rozpoznania wniosku nie powoduje powagi rzeczy osądzonej, jednakże czynność ta ma taki skutek, że data pierwotnie złożonego, niekompletnego wniosku nie może być uznana za datę złożenia kompletnego wniosku. Datą taką będzie – w wypadku uzupełnienia wymaganych braków po terminie – dopiero data uzupełnienia wymaganych braków. Przekładając to na stan sprawy datą tą będzie [...] stycznia 2015r. A więc skoro wniosek spółki wpłynął w tej dacie, to prawidłowo organ odmówił wszczęcia postępowania.

Skarżąca w skardze powołuje się na wezwanie organu z [...] października 2014r., nr [...] uzupełnione pismem organu z [...] stycznia 2015r., na podstawie którego uzupełniła braki wniosku o przyznanie płatności na rok 2012 i na rok 2013. Ponownie jednak nie zauważa, że w dacie wystosowania tego wezwania, wniosek spółki dotyczący płatności na 2013r. został pismem z [...] października 2014r. pozostawiony bez rozpoznania, a więc sprawa wniosku na 2013r. została przez organ zamknięta. Tym samym powyższe wezwanie nie mogło, jak sugeruje skarżąca, dotyczyć wniosku na 2013r., a zatem uzupełnienie braków również nie mogło tego okresu dotyczyć. Brak natomiast czytelności tego wezwania nie poddaje się kontroli w tym postępowaniu, gdyż jak wskazał organ odwoławczy wezwanie to dotyczyło wniosku spółki na 2012r., a przedmiotem postępowania jest wniosek dotyczący roku 2013.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.