Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 304/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115a ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1396
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jedn.
article: art. 4 pkt 2 i 10
journal: Dz.U. 2019 poz 710
law: Ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Ewa Pasiek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] działając na podstawie art. 115a oraz art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 799 ze zmianami) orzekł o ustaleniu dla skarżącej Spółki A Sp. z o.o. dopuszczalnego poziomu emisji hałasu, emitowanego ze źródeł hałasu zlokalizowanych na terenie zakładu przy ul. [...], dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zlokalizowanych po stronie północnej Zakładu:

1. Równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia LAeqD = 50 dB

2. Równoważny poziom dźwięku A dla pory nocy LAeqN = 40 dB

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że pismem z dnia 6 września 2018 r. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Katowicach przekazał sprawozdanie z pomiarów emisji hałasu. Pomiarami emisji hałasu została objęta Spółka. Pomiary zostały wykonane w systemie ciągłym w porze dnia i nocy w dniach 3-6 lipca 2018 r. Punkty pomiarowe zostały zlokalizowane na terenie posesji przy ul. [...]. Punkt pomiarowy P1 został zlokalizowany na terenie otaczającym budynek mieszkalny jednorodzinny, natomiast punkt pomiarowy P2 został usytuowany w przestrzeni tarasowej związanej z południową elewacją budynku mieszkalnego. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr L/343/06 Rady Miasta S. z dnia 3 lutego 2006r. zmienioną uchwałą nr XLVII/477/10 teren, na którym zlokalizowano punkty pomiarowe oznaczono, jako tereny 5.MN31, czyli tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Tereny podlegające ochronie akustycznej zlokalizowane są tylko po stronie północnej i oznaczone symbolem 5.MN31.

Zgodnie z tabelą nr 1 załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r., poz. 112) dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej obowiązują dopuszczalne poziomy hałasu wynoszące:

a/ w porze dnia LAeq D = 50 dB

b/ w porze nocy LAeq N = 40 dB

Z przedłożonego przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska sprawozdania wynika, iż równoważny poziom dźwięku w porze dnia wynosi; w punkcie pomiarowym P1 – 58,6 dB, w punkcie pomiarowym P2 - 55,5 dB. Dla pory nocy równoważny poziom dźwięku wynosi; w punkcie pomiarowym P1 - 44,4 dB, w punkcie pomiarowym P2 - 42,3 dB. Otrzymane wartości stanowią przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla pory dnia o 8,6 dB w punkcie P1 i o 5,5 dB w punkcie P2. Dla pory nocy przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu wyniosło 4.4 dB w punkcie P1 i 2,3 dB w punkcie P2. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska badania hałasu przeprowadził w oparciu o obowiązującą metodykę pomiarową, określoną w załączniku nr 7 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 7 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 1542).

Mając powyższe na uwadze, pismem z dnia 24 września 2018 r. wszczęto w trybie art. 115a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, postępowanie administracyjne wobec Spółki w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu emitowanego ze źródeł zlokalizowanych na terenie zakładu. Pismem z dnia 29 września 2018 r. mieszkańcy ul. [...] w S., wnieśli uwagi do wszczętego postępowania. W swoim piśmie wnioskowali o podjęcie szeregu działań mających na celu ograniczenie emisji hałasu pochodzącego w wyniku prowadzonej działalności przez Spółkę. Organ wyjaśnił, że obowiązkami ograniczającymi negatywne oddziaływanie na środowisko można zobligować podmiot, w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 362 ww. ustawy. Stosownie do treści art. 362 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska, będącego podstawą prawną niniejszej decyzji, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska negatywnie oddziałuje na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć obowiązek:

1) ograniczenia oddziaływania na środowisko i jego zagrożenia;

2) przywrócenia środowiska do stanu właściwego.

W decyzji, o której mowa powyżej, organ ochrony środowiska może określić:

1) zakres ograniczenia oddziaływania na środowisko lub stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko;

2) czynności zmierzające do ograniczenia oddziaływania na środowisko łub przywrócenia środowiska do stanu właściwego;

3) termin wykonania obowiązku.

Przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w trybie art. 115a ww. ustawy, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu; za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. Zgodnie z orzecznictwem sądowoadminstracyjnym "Norma zawarta w art. 115a ust. 1 ustawy prawo ochrony środowiska obliguje organ właściwy do wydania decyzji o dopuszczalnych poziomach hałasu, w każdej sytuacji stwierdzenia ponadnormatywnej emisji. Przepis ten nie wskazuje bowiem na jakiekolwiek przesłanki umożliwiające odstąpienie od jego zastosowania, w tym na konieczność badania przyczyn wystąpienia nadmiernej emisji poziomu hałasu. Ten tok rozumowania zgodny jest z celami ustawy Prawo ochrony środowiska i rozstrzygnięć podejmowanych na podstawie art. 115a p.o.ś. Decyzja wydana na podstawie tego przepisu ma na celu ochronę otoczenia przed przekroczeniem przez dany podmiot dopuszczalnego poziomu hałasu. Wystarczy jednorazowe przekroczenie tych poziomów, by mogła być wydana decyzja zgodnie z tym przepisem w celu zabezpieczenia prawa osób, na które szkodliwie oddziałuje działalność tego podmiotu (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2011 r., I OSK 6/10, LEX nr 785428, a także wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2013 r., j.w.)", (wyrok NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 370/13).

W niniejszej decyzji ustalono dopuszczalny poziom hałasu dla pory dni i pory nocy. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N. W decyzji wydawanej na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem. Określenie dopuszczalnych poziomów hałasu, a nie dopuszczalnego poziomu hałasu, jest więc obligatoryjnym składnikiem decyzji, o której mowa w art. 115a ww. ustawy. Do jej wydania z kolei wystarczy już przekroczenie tylko jednego z powyższych wskaźników (LAeq D lub LAeq N). Określenie dopuszczalnego poziomu hałasu w porze dnia i nocy znajduje swoje uzasadnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Biorąc pod uwagę przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu na terenach polegających ochronie akustycznej koniecznym było ustalenie stron postępowania. W związku z powyższym, jako strony postępowania ustalono właścicieli nieruchomości na terenach podlegających ochronie akustycznej, usytuowanych po stronie północnej zakładu przy ul. [...]. Pismem z dnia 24 października 2018 r. zawiadomiono strony o zakończeniu postępowania dowodowego w przedmiotowej sprawie, jednocześnie informując o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wniesienia zastrzeżeń i uwag. Z przedmiotowego prawa nie skorzystała żadna ze stron.

Stąd też organ I instancji orzekł, jak w sentencji.

W odwołaniu od decyzji skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 8 kpa – z powodu pominięcia faktu, że na obszarze, na którym przeprowadzono pomiary, działalność gospodarczą, emitującą hałas, prowadzą także inne podmioty.

2) art. 35 § 3 kpa – z powodu przekroczenia maksymalnych terminów załatwienia sprawy administracyjnej,

3) art. 7 i 77 § 1 kpa – z powodu dowolnego przyjęcia, że przekroczenie poziomów hałasu w środowisku na terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zlokalizowanej po południowej stronie zakładu, związane jest z działalnością skarżącej w sytuacji, gdy w sąsiedztwie tego zakładu zlokalizowane są inne podmioty, emitujące hałas,

4) art. 115 a ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska – z powodu wydania decyzji w sytuacji, gdy hałas generowany przez Spółkę związany jest z eksploatacją linii kolejowej.

Do odwołania dołączono umowę dzierżawy z dnia [...]r. zawartą z B sp. z o.o. w Z. Zdaniem skarżącej organ I instancji nie ustalił zatem źródła emisji hałasu oraz podmiotu odpowiedzialnego za przekroczenia ustalonego poziomu. Tymczasem zamiarem Spółki jest zabudowa terenu zakładu ekranami dźwiękochłonnymi, co jednak uniemożliwili właściciele nieruchomości sąsiednich, bezprawnie zajmując część tej nieruchomości.

Nadto, organ pominął fakt, że w przypadku eksploatacji linii kolejowych nie wydaje się decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu. Działalność Spółki polega zaś na obsłudze terminalowej w transporcie kolejowym.

Wreszcie, uwzględniając fakt, że ruch w zakładach zlokalizowanych w pobliżu punktów pomiaru, odbywa się co do zasady o tej samej porze, nie można jednoznacznie stwierdzić, aby uchwycony przez punkt pomiaru poziom hałasu był emitowany przez ruch zakładu skarżącej.

Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium po zacytowaniu treści art. 112, art. 113 i art. 115a ust. 1-5 ustawy – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2018 r. poz. 799 ze zm.), stwierdziło bowiem, że decyzja ta w sposób prawidłowy określa dopuszczalne poziomy hałasu przenikającego do środowiska. Poczynione ustalenia tego organu znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym, przy zapewnieniu stronom gwarancji procesowych.

Pomiary hałasu zostały przeprowadzone przez wyspecjalizowany organ, zaś skarżąca na żadnym etapie nie zakwestionowała ich wyników i nie wniosła o ich powtórzenie. Nie ma zatem podstaw prawnych do ich kwestionowania oraz potrzeby wykonania pomiaru w innych miejscach. W niniejszej sprawie pomiary te wykonane na terenie sąsiednim, w kierunku północnym, gdzie znajdują się tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej zgodnie z planem miejscowym.

Zdaniem Kolegium brak też podstaw do kwestionowania pomiarów z tego powodu, że w okolicy prowadzą działalność inne zakłady, w stosunku do których również prowadzono badania poziomu hałasu. Organ ochrony środowiska wykazał bowiem istotne źródła hałasu na terenie przedmiotowego zakładu. Zdaniem Kolegium działalność skarżącej Spółki nie może być uznana za eksploatację linii kolejowej. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2117 ze zm.), linią kolejową jest wyznaczana przez zarządcę infrastruktury droga kolejowa przystosowana do prowadzenia ruchu pociągów. Załadunek i rozładunek wagonów kolejowych, rozstawienie wagonów kolejowych na poszczególne punkty ładunkowe przy użyciu dwóch lokomotyw manewrowych spalinowych, odbywa się zaś na terenie prowadzonego zakładu i nie jest związane z ruchem pociągów.

Stąd też Kolegium stwierdziło, że organ I instancji w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy. Stąd też podzieliło jego ustalenia faktyczne i pogląd prawny. Zatem odwołania nie uwzględniono.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka domagała się uchylenia decyzji organów obu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

Skarżąca ponowiła zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podkreśliła, że organ nie starał się ustalić podmiotu odpowiedzialnego za przekroczenie ustalonego poziomu hałasu oraz podniosła, że jest zarządcą infrastruktury kolejowej zgodnie z dołączonym statutem sieci kolejowej, do której zaliczana jest bocznica kolejowa (art. 4 pkt 10 ustawy o transporcie kolejowym). Praca maszyn, czy urządzeń odbywa się na obszarach infrastruktury, której skarżąca jest zarządcą, tj. linii kolejowych, służących m.in. do wykonywania czynności ładunkowych.

Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącej Spółki podtrzymała skargę.

Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy i nie naruszając gwarancji procesowych stron postępowania, zasadnie organy administracji dopatrywały się materialnoprawnej podstawy do wydania decyzji, ustalającej dopuszczalny poziom hałasu emitowanego przez działalność skarżącej Spółki, dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, czego dowodzą obszerne i wnikliwe uzasadnienia obu decyzji.

Skarżąca pomimo zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz jego zakończeniu, nie skorzystała z możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i nie złożyła żadnych wyjaśnień. W szczególności też, nie zanegowała wyników pomiarów hałasu, przeprowadzonych przez wyspecjalizowany organ. Pomiary te dotyczyły jedynie terenów, zlokalizowanych po stronie północnej zakładu Spółki, bowiem jedynie tam znajdują się tereny podlegające ochronie akustycznej. Wbrew zarzutom skarżącej, odrębne pomiary poziomu hałasu przeprowadzono też dla wskazanego w odwołaniu podmiotu gospodarczego, prowadzącego na tym terenie identyczną działalność przeładunkową na podstawie przedłożonej przez skarżącą umowy dzierżawy. Wyniki tych pomiarów dołączono do akt postępowania. Chybiony jest zatem zarzut, że nie uwzględniono faktu prowadzenia działalności emitującej hałas przez inne podmioty, przy czym po stronie północnej zakładu Spółki występuje wyłącznie zabudowa mieszkaniowa, co wynika jednoznacznie z danych i dokumentacji, przekazanej przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Na tym obszarze, tj. po stronie północnej zakładu skarżącej, nie ma zatem żadnych zakładów, które prowadzą działalność gospodarczą, będącą źródłem hałasu. Taki podmiot prowadzi działalność na terenie zakładu skarżącej na podstawie umowy dzierżawy i wobec tego podmiotu przeprowadzono odrębne badania poziomu hałasu.

Całkowicie gołosłowne są zatem zarzuty naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 kpa z powodu nieuwzględnienia faktu, że w sąsiedztwie zakładu Spółki prowadzona jest działalność gospodarcza, będąca źródłem hałasu.

Dla wyniku sprawy nie ma także znaczenia fakt, że skarżąca planuje zainstalować ekrany dźwiękochłonne, jednak realizacja tego przedsięwzięcia napotyka obiektywne przeszkody z powodu bezprawnego zajęcia części terenu zakładu. Dochodzenie roszczeń z tego tytułu winno nastąpić przed sądem powszechnym. Tego rodzaju kwestie nie są zaś okolicznością, podważającą zasadność wydania nakazu z art. 115a ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 1396).

Wreszcie, nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 115a ust. 2 tej ustawy z powodu błędnego przyjęcia, że działalność skarżącej nie stanowi eksploatacji linii kolejowej. Na podstawie dołączonego do skargi Statutu sieci kolejowej, sąd administracyjny ustalił, że skarżąca jest zarządcą infrastruktury kolejowej. W skład tej infrastruktury wchodzą linie kolejowe, bocznice kolejowe oraz inne drogi kolejowe.

W statucie tym odrębnie wymieniono linie kolejowe, kończące się na kozłach oporowych oraz odrębne elementy infrastruktury kolejowej, wymieniając nazwę i przeznaczenie torów jako szlakowe, dojazdowe, przyjezdne, komunikacyjne, wyciągowe, ładunkowe, odjazdowe, naprawcze, przejazdowo-odjazdowe przeładunkowe, technologiczne, odstawcze, wagowe, trakcyjne, ochronne – dla torów wchodzących w skład linii kolejowych.

Odrębnie wymieniono jednak tory dodatkowe i pozostałe jako wagonowe, odstawcze, walcyjne, dojazdowe, przyjazdowo-odjazdowe, komunikacyjne, wyciągowe, ładunkowe i przeładunkowe. Oznacza to, że oprócz linii kolejowej Spółka jest zarządcą bocznicy kolejowej. Przywołana przez Kolegium ustawa o transporcie kolejowym, rozróżnia oba pojęcia (art. 4 pkt 2 i pkt 10 tej ustawy – obecnie Dz. U. z 2019 r. poz. 710).

Przedmiotem postępowania była jedynie działalność Spółki, prowadzona w zakładzie, na którym funkcjonuje bocznica kolejowa. Nie jest to bowiem droga kolejowa do prowadzenia ruchu pociągów, lecz prowadzony jest załadunek i rozładunek wagonów kolejowych i rozstawianie wagonów kolejowych. Oczywiste jest, że czynności te odbywają się m.in. na torach kolejowych. Jednak tory te mają inną funkcję niż tylko prowadzenie ruchu pociągów.

Przemawia to za stanowiskiem organów administracji, że bocznica nie jest linią kolejową. Taki też pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2309/12, LEX nr 1495258.

Stąd też prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza na terenie zakładu podlega rygorom art. 115a ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Nie ma też prawnego znaczenia fakt, że przekroczenie norm hałasu jest niewielkie. Ustawodawca nie przewidział bowiem żadnego odstępstwa w tym względzie. Dla wydania decyzji wystarczające jest nawet jednokrotne przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu dla pory dziennej i nocnej.

Zatem nieistotny jest zarzut, że praca prowadzona jest zależnie od zapotrzebowania, a nie – przez 7 dni w tygodniu, jak podnosili okoliczni mieszkańcy. Kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy.

Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu skutkującym wznowieniem postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – po przeprowadzeniu dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 tej ustawy.

ec