Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2582/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Komornicy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 2 i 3, art. 13
journal: Dz.U. 2006 nr 167 poz 1191
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2, art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 104, art. 127 par. 3, art. 129 par. 2, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Piotr Borowiecki Protokolant ref. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191 ze zm., nazywanej dalej: "u.k.s.e.") powołał J. G. (nazywanego dalej: "skarżącym") na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R..

2. Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżący złożył do Ministra Sprawiedliwości wniosek o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komornika sądowego w rewirze przy Sądzie Rejonowym w R. do dnia [...] października 2010 r. Wyjaśnił, że z dniem [...] lipca 2010 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w Z., w którym był sędzią, został zniesiony, a skarżący został przeniesiony w stan spoczynku. Wygaśnięcie etatu w zawodowej służbie wojskowej nastąpi z dniem [...] sierpnia 2010 r. Ustawowy okres wypowiedzenia wynosi sześć miesięcy. Deklarował, że wystąpi o jego skrócenie do miesiąca.

3. Dyrektor Departamentu Sądów Wojskowych w piśmie z dnia [...]czerwca 2010 r. wyjaśnił, że okoliczność wypowiedzenia stosunku służbowego przez organ ma dla zwalnianych oficerów znaczenie, gdyż gwarantuje m.in. zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów udzielonej pomocy mieszkaniowej.

4. Minister Sprawiedliwości postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], na podstawie art. 123 K.p.a. i art. 13 ust. 2 u.k.s.e. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego i przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej przy Sądzie Rejonowym w R..

Zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 u.k.s.e. w terminie miesiąca od zawiadomienia o powołaniu komornik ma obowiązek utworzyć lub objąć kancelarię i zgłosić o tym fakcie Ministrowi Sprawiedliwości. W przypadku skarżącego termin do utworzenia kancelarii upływał [...] lipca 2010 r. Zgodnie z art. 13 ust. 2 u.k.s.e., Minister Sprawiedliwości może w uzasadnionych przypadkach przedłużyć termin do utworzenia kancelarii komorniczej.

W ocenie Ministra skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby istniała niezależna od niego przyczyna, z powodu której nie mógł wypełnić ustawowego obowiązku utworzenia kancelarii. Składając wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego skarżący miał świadomość, że zmiany organizacyjne w sądach wojskowych mogą wpłynąć na możliwość objęcia przez niego stanowiska komornika sądowego, czy utworzenia w terminie kancelarii.

Minister uznał, że samo zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów pomocy mieszkaniowej nie uzasadnia przedłużenia, aż o trzy miesiące, terminu do utworzenia kancelarii. Minister wskazał, że wnioskodawca przeszedł w stan spoczynku jako sędzia wojskowego sądu garnizonowego, zachowując dotychczasowe 100% uposażenie, więc argument o możliwości umorzenia zaciągniętych zobowiązań w tym przypadku nie mógł przeważyć interesu społecznego. Przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej w R. zgodnie z wnioskiem skarżącego naruszałoby interes społeczny poprzez utrzymywanie stanu, w którym kancelaria komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. przez tak długi okres czasu nie mogłaby być uruchomiona .

Minister zauważył również, że na dzień składania wniosku i wydania postanowienia skarżący był sędzią w stanie spoczynku. Ze znajdującej się w sprawie korespondencji wynikało, że skarżący nie zamierzał zrzec się urzędu sędziego w stanie spoczynku, pomimo ustawowego zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, którą komornik bez wątpienia prowadzi, albowiem sędzia, także w stanie spoczynku, nie może być komornikiem, ponieważ jest to sprzeczne z art. 86 § 3 pkt 5 w zw. z art. 105 ustawy z dnia 27 lipca 2010 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z późn. zm., nazywanej dalej: "u.s.p."),

5. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2190/10 odrzucił skargę skarżącego na postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r., stwierdzając w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie organu w sprawie przedłużenia określonego ustawowo terminu na utworzenie kancelarii komorniczej, jako mające wpływ na prawa i obowiązki komornika, winno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Za taką też Sąd uznał postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. Zatem skarżący nie wykorzystał drogi odwoławczej w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przysługującego od decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanej w I instancji.

6. Wobec stwierdzenia ostateczną decyzją z dnia [...] września 2010 r. utraty mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. powołującej skarżącego na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R., Minister Sprawiedliwości wszczął nową procedurę obsady wakującego stanowiska. Obwieszczeniem z dnia [...] października 2010 r. opublikowanym w Monitorze Polskim Nr [...], poz. [...], Minister Sprawiedliwości ogłosił konkurs na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R.. W wyniku przeprowadzonej procedury naboru na wskazane stanowisko ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], został powołany S. K..

7. Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r., w którym zarzucił naruszenie art. 13 ust. 2 u.k.s.e. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w przyjęciu, że w odniesieniu do skarżącego nie zaszła przesłanka uzasadnionego przypadku umożliwiającego uwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Skarżący wskazał, że przepisy ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie precyzują przypadków, które można uznać za "uzasadnione", co powoduje, że nie jest możliwe ich kategoryczne określenie. Zdaniem skarżącego zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powołał osobę na stanowisko komornika sądowego, a następnie rozstrzyga wniosek o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej, nie mogą mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętej decyzji, a przy tym odpowiadać konstytucyjnej zasadzie państwa prawa. Postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r. powyższych kryteriów, w ocenie skarżącego, nie spełniało.

Ponadto, zdaniem skarżącego, zasadniczym powodem odmowy przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej był spór co do możliwości zastosowania względem niego art. 98 § 2 u.s.p., który to przepis pozwala sędziemu w stanie spoczynku na pełnienie funkcji w organach państwowych na mocy aktu powołania. Zdaniem skarżącego postępowanie o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej nie było etapem postępowania, w którym zagadnienie to wymagałoby wiążącego rozstrzygnięcia oraz by rozstrzygnięcie to stanowić mogło podstawę do wydania decyzji odmownej w przedmiocie jego wniosku. Wnioskodawca przywołał także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 stycznia 2004 r., sygn. akt: SK 26/03 oraz stanowisko doktryny przedmiotu (Z. Knypl. Z. Marchel, Ustawa o komornikach sądowych i egzekucji, Komentarz, Sopot 2008, s. 11 i n.), które jego zdaniem, przesądzają o tym, że art. 98 § 2 u.s.p. nie może mieć zastosowania w przypadku powołania sędziego w stanie spoczynku na stanowisko komornika sądowego.

Skarżący zarzucił dalej, że pomimo zgłoszenia powyższego stanowiska nie otrzymał żadnej merytorycznej odpowiedzi, w której przedstawiono by jakiekolwiek argumenty na poparcie tezy przeciwnej przyjętej przez Ministra Sprawiedliwości, która jak twierdzi, stanowiła podstawę nieuwzględnienia jego wniosku o przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Dlatego też nadal nie widział podstaw do prezentowania przez Ministra poglądu, że komornik sądowy nie jest organem państwowym w rozumieniu art. 98 § 2 u.s.p., a tym samym w przypadku dotyczącym jego osoby ewentualne wykonywanie funkcji komornika sądowego byłoby sprzeczne z art. 86 § 3 u.s.p. w związku z art. 105 u.s.p.

8. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2011 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze, powołując się na brak wolnego stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R..

9. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1574/11 oddalił skargę skarżącego na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2011 r. Wyrok ten został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt II GSK 266/12.

Uwzględniając wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1866/13 uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2011 r. umarzającą postępowanie odwoławcze w sprawie postanowienia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającego przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że Minister Sprawiedliwości, nie czekając na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej błędnie wydał decyzję o utracie mocy powołania by następnie wszcząć postępowanie w sprawie obsady wolnego stanowiska komornika, w sytuacji gdy stanowisko to nie było jeszcze wolnym wskutek niezakończenia procedury określonej w art. 13 ust. 2 u.k.s.e. Zdaniem Sądu takie działanie należało ocenić jako uchybienie przepisom u.k.s.e., w konsekwencji czego organ niezasadnie umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Jak wskazał Sąd, z uwagi na powyższe okoliczności ponownie rozpatrując sprawę Minister Sprawiedliwości będzie zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Jednocześnie ponownie rozpoznając sprawę organ będzie miał na względzie rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii braku bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej.

10. Minister Sprawiedliwości, mając na uwadze dyspozycję art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., nazywanej dalej: "p.p.s.a."), decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 10 i art. 11 ust. 1 u.k.s.e. w związku z art. 13 ust. 1 i 2 u.k.s.e. w związku z art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829), utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] sierpnia 2010 r.

W uzasadnieniu Minister powołał się na treść art. 11 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów (Dz. U. z 2013 r., poz. 829) z dniem 23 sierpnia 2013 r. zmianie uległy m.in. art. 10, 11, 12 i 13 u.k.s.e., regulujące tryb powoływania komorników sądowych i tryb orzekania o ewentualnym przedłużeniu miesięcznego terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Wyjaśnił również, że zgodnie z art. 43 ust. 1 tej ustawy do postępowań w sprawach powołania na stanowisko komornika sądowego, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 11 w brzmieniu dotychczasowym i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizacyjnej stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 11, w brzmieniu dotychczasowym. Natomiast wobec uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2013 r. decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2011 r., trudno uznać, że postępowanie administracyjne w przedmiocie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej się zakończyło.

W związku z tym, że wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do Ministra Sprawiedliwości w dniu [...] lutego 2011 r., tj. przed wejściem w życie ww. nowelizacji z dnia 13 czerwca 2013 r., Minister zobowiązany był do rozpatrzenia tego wniosku z uwzględnieniem poprzednio obowiązującego stanu prawnego. W ocenie Ministra Sprawiedliwości przedmiotowe postępowanie należało prowadzić na podstawie przepisów u.k.s.e. obowiązujących w dniu wpływu tego wniosku do Ministra Sprawiedliwości ([...] lutego 2011 r.)

Uwzględniając uwagi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażone w postanowieniu z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt: VI SA/WA 2190/10, Minister Sprawiedliwości zobowiązany był do wyrażenia stanowiska w przedmiocie wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej w formie decyzji administracyjnej.

W opinii organu odwoławczego, organ rozstrzygając wniosek o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej musi mieć na uwadze, obok interesu strony, także interes społeczny, albowiem już sama decyzja w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego ma charakter uznaniowy, a za obsadą wolnego stanowiska mogą przemawiać różne okoliczności, w granicach zakreślonych przez u.k.s.e.

Minister Sprawiedliwości uprawniony jest do ich samodzielnej oceny w granicach uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu optymalnego interesu społecznego i słusznego interesu strony. Analogicznie więc, decyzja o przedłużeniu terminu do utworzenia kancelarii komorniczej również ma charakter uznaniowy, a tym samym organ dokonuje jedynie oceny - w granicach przepisu art. 13 ust. 2 u.k.s.e. - czy w danej sprawie zaistniał wskazany przez wnioskodawcę przypadek, przemawiający za tym aby organ przedłużył pierwotny miesięczny termin do utworzenia kancelarii komorniczej. Ustawodawca wprowadził bowiem wymóg, że przypadek ten nie może być dowolny lecz musi być uzasadniony.

Minister Sprawiedliwości uznał, że skarżący w żaden sposób nie wykazał istnienia niezależnej od niego przyczyny nie wypełnienia ustawowego obowiązku utworzenia kancelarii.

Nie można bowiem było przyjąć, że samo zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów pomocy mieszkaniowej uzasadniało przedłużenie - i to aż trzykrotnie - terminu do utworzenia kancelarii. Ponieważ skarżący przeszedł w stan spoczynku jako sędzia zniesionego wojskowego sądu garnizonowego zachował on, stosownie do art. 100 § 1 u.p.s., dotychczasowe 100% uposażenie, a więc argument o możliwości umorzenia zaciągniętych zobowiązań w tym przypadku nie mógł przeważyć interesu społecznego. Przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej w R., zgodnie z wnioskiem skarżącego, naruszałoby interes społeczny poprzez utrzymywanie stanu, w którym kancelaria komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. przez tak długi okres czasu nie może zostać uruchomiona. Nie był więc słuszny argument skarżącego o naruszeniu przez Ministra art. 13 ust. 2 u.k.s.e., co czyniło ten zarzut chybionym.

Za całkowicie bezzasadny Minister Sprawiedliwości uznał zarzut skarżącego, że zasadniczym powodem odmowy przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej był spór co do możliwości zastosowania względem niego art. 98 § 2 u.s.p., który to przepis pozwala sędziemu w stanie spoczynku na pełnienie funkcji w organach państwowych na mocy aktu powołania.

Minister Sprawiedliwości w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2010 r. jasno bowiem wskazał, że podstawą nieuwzględnienia jego wniosku był brak "uzasadnionego przypadku", który przemawiałby za przedłużeniem mu terminu do utworzenia kancelarii komorniczej, a nie to czy był sędzią w stanie spoczynku czy też nie.

Jak wynika z akt sprawy, Minister jedynie na marginesie - wyraźnie wskazując, że czyni to niezależnie od właściwych rozważań dotyczących argumentów przemawiających za nieuwzględnieniem jego wniosku zauważył, że skarżący był sędzią w stanie spoczynku i nie zamierzał się zrzec tego urzędu. Mając więc na uwadze ustawowy zakaz prowadzenia działalności gospodarczej, którą komornik, zdaniem Ministra, bez wątpienia prowadził, Minister Sprawiedliwości zauważył, że sędzia w stanie spoczynku nie może być komornikiem, ponieważ byłoby to sprzeczne z art. 86 § 3 pkt 5 u.s.p. w związku z art. 105 u.s.p. Powyższe jednak nie miało wpływu na ocenę zasadności wniosku skarżącego o przedłużenie terminu do utworzenia kanc elarii komorniczej bowiem Minister wskazał, że podstawą odmowy uwzględnienia tego wniosku był brak uzasadnionego przypadku przemawiającego za przedłużeniem przedmiotowego terminu.

W związku z powyższym, rozstrzyganie czy komornik sądowy jest organem, o którym mowa w art. 98 § 2 u.s.p., a tym samym czy sędzia w stanie spoczynku może być komornikiem i czy nie będzie to sprzeczne z art. 86 § 3 pkt 5 u.s.p. w związku z art. 105 u.s.p., w opinii organu odwoławczego, byłoby bezpodstawne. Jak to słusznie bowiem zauważył skarżący w swoim wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] lutego 2011 r. postępowanie o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej nie jest etapem postępowania, w którym zagadnienie to wymagałoby wiążącego rozstrzygnięcia oraz by rozstrzygnięcie to stanowić mogło podstawę do wydania decyzji odmownej w przedmiocie jego wniosku. Dlatego też dalsze rozważania w tym przedmiocie Minister Sprawiedliwości uznał za bezprzedmiotowe.

11. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. skarżący wniósł o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

a) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust 2 u.k.s.e. poprzez jego niewłaściwe przyjęcie, że w odniesieniu do skarżącego nie zachodziła przesłanka uzasadnionego przypadku umożliwiającego uwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej;

b) naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie :

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. polegające na utrzymaniu zaskarżonego orzeczenia w mocy wbrew zapatrywaniom prawnym sądów obu instancji, tj. w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komornika sądowego zostało wydane w nieprawidłowej formie postanowienia podczas, gdy zgodnie z wydanym w niniejszej sprawie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia2011r. sygn. akt VI SA/Wa 2190/10 - powinno zostać wydane w formie decyzji administracyjnej;

- art. 7 K.p.a. polegające na przekroczeniu granic uznania administracyjnego.

Na wstępie uzasadnienia skargi skarżący wskazał, że rozpatrzenie wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komornika sądowego wininno być rozstrzygnięte decyzją, na co zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21stycznia 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2190/10, w wyroku NSA z dnia 24 maja 2013 r. (II GSK 266/12) oraz będącym jego konsekwencją wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 października 2013 r. (VI SA/Wa 1866/13), gdzie konieczność wydania decyzji zaliczono do zapatrywań prawnych wiążących organ administracji w sprawie. Rozstrzygnięcie z dnia [...] sierpnia 2010 r. zapadło formie postanowienia.

W konsekwencji, utrzymanie w mocy orzeczenia wydanego w nieprawidłowej formie stanowiło rażące naruszenie wskazanych w petitum przepisów procedury, które zdaniem skarżącego powinno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Odwołując się do art. 13 ust. 2 u.k.s.e. skarżący podkreślił, że Minister Sprawiedliwości w uzasadnionych przypadkach może przedłużyć termin do utworzenia kancelarii komorniczej. Przepisy ustawy nie uszczegóławiają przypadków, które można uznać za "przypadki uzasadnione", co powoduje, że nie jest możliwe ich kategoryczne określenie. W związku z tym, że sprawa została poddana pod rozstrzygnięcie na zasadzie uznania administracyjnego, zarówno ocena, jak i uznanie organu, który powołał osobę na stanowisko komornika sądowego, a następnie rozstrzyga wniosek tej osoby o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej, nie mogą, zdaniem skarżącego, mieć charakteru dowolnego lub arbitralnego, lecz powinny być dokładnie i szczegółowo wywiedzione i uargumentowane w uzasadnieniu podjętej uchwały, a przy tym odpowiadać konstytucyjnej zasadzie państwa prawa.

Zaskarżona decyzja w żaden sposób nie spełniała powyższych kryteriów albowiem powody wskazane we wniosku inicjującym postępowanie w pełni uzasadniały wydanie decyzji pozytywnej. W szczególności procedura zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, obiektywnie i niezależnie od woli skarżącego, uniemożliwiała utworzenie kancelarii w ustawowym terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia zawiadomienia o powołaniu. Minister Sprawiedliwości zdawał sobie sprawę z powyższej okoliczności, gdyż w dniu [...] lipca 2010 r. przeniósł skarżącego w stan spoczynku, w związku ze zniesieniem części sądów wojskowych. Nadto, wniosek o powołanie na stanowisko komornika sądowego skarżący złożył w grudniu 2009 r. a decyzja o rozformowaniu niektórych sądów garnizonowych podjęta została w maju 2010 r., a zatem w momencie składania wniosku skarżący nie miał świadomości o tym, że zmiany organizacyjne w sądach wojskowych mogą wpłynąć na możliwość objęcia przez niego stanowiska komornika sądowego, czy utworzenia w terminie kancelarii.

Skarżący zakwestionował, aby przy uwzględnieniu wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii musiał istnieć interes społeczny. Art. 13 ust. 2 u.k.s.e. w żaden sposób nie daje podstawy do wyinterpretowania przedmiotowej przesłanki, którą należałoby ustalić w procedurze dotyczącej stanowiącego meritum postępowania wniosku.

Skarżący podniósł, że procedura powołania na stanowisko komornika sądowego trwała około 8-9 miesięcy, więc znacznie bardziej społecznie uzasadnione wydawało się być uwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii o 3 miesiące, a nie ponowne rozpoczynanie procedury wyłonienia osoby, która spełnia kryteria powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R.. Nawet, przyjmując kryterium interesu społecznego za obowiązujące, w okolicznościach sprawy uznać należało, że przemawiało ono za uwzględnieniem wniosku skarżącego.

12. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Ponadto wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a." sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zauważyć ponadto należy, że rozpoznanie przedmiotowej skargi nastąpiło w ramach szczególnego związania wynikającego z sądowego rozstrzygnięcia wydanego już uprzednio w sprawie. Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd oraz organ administracji publicznej, będą oni obowiązani podporządkować się ocenie prawnej wyrażonej w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa.

Powyższy pogląd odnośnie wykładni art. 153 P.p.s.a. jest niekwestionowany i jednolity w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wypowiadał się w tej kwestii wielokrotnie również Naczelny Sąd Administracyjny. W uzasadnieniu wyroku z dnia 28 marca 2012 r., I OSK 670/11, LEX nr 1145122, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w uzasadnieniu wyroku sądu wiążą w sprawie ten sąd. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Traci ona moc wiążącą tylko w razie zmiany stanu prawnego, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego.

Należy przy tym podkreślić, że przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 kwietnia 2012 r., II SA/Kr 118/12, LEX nr 1138521).

4. Skład orzekający uznaje, że w przedmiotowej sprawie, skarga jest niezasadna, a skarżona decyzja nie narusza przepisu art. 153 P.p.s.a.

5. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga wykładni i analizy art. 13 u.k.s.e. zarówno w płaszczyźnie prawa materialnego, jak i procesowego. W ocenie Sądu przedmiotowe postępowanie należało prowadzić na podstawie przepisów u.k.s.e. obowiązujących w dniu wpływu tego wniosku do Ministra Sprawiedliwości ([...] lutego 2011 r.).

Zgodnie z ww. przepisem powołanie komornika jest aktem administracyjnym, którego wydanie następuje w trybie określonym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego z uwzględnieniem modyfikacji wprowadzonych przepisami art. 11-13 u.k.s.e. Do decyzji (aktu) powołania komornika mają zatem zastosowanie m.in. ogólne zasady postępowania administracyjnego oraz przepisy dotyczące trybu wnoszenia odwołań (wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy - art. 127 § 3 k.p.a.) i kompetencji organów odwoławczych. Od decyzji w sprawie powołania komornika można również wnieść skargę. Skład orzekający zgadza się z wykładnią art. 13 u.k.s.e., dokonaną przez NSA w wyroku z dnia 24 maja 2013 r., II GSK 266/12.

Zgodnie z nią powołany komornik jest obowiązany w terminie miesiąca od dnia zawiadomienia o powołaniu utworzyć lub objąć kancelarię i zgłosić to Ministrowi Sprawiedliwości. Objęcie lub utworzenie kancelarii nie jest prawnym środkiem procesowym, czy też czynnością procesową podejmowaną w ramach toczącego się postępowania administracyjnego, lecz samodzielną czynnością, czy też innym zdarzeniem prawnym mającym wpływ na prawa o charakterze materialnym, a w szczególności na stosunek administracyjno-prawny nawiązany na podstawie aktu powołania komornika. Objęcie lub utworzenie kancelarii albo zaniechanie tych czynności nie zmienia sytuacji procesowej, lecz ma zasadniczy wpływ na trwanie albo ustanie tego stosunku. Niedopełnienie wskazanego obowiązku sprawia, że powołanie komornika traci moc. Innymi słowy, stosunek administracyjno-prawny nawiązany na podstawie powołania komornika ustaje z tej przyczyny, iż w określonym ustawowo terminie nie nastąpiło objęcie lub utworzenie kancelarii przez powołanego komornika, z czym przepis art. 13 ust. 3 u.k.s.e. wiąże wygaśnięcie tego stosunku. Skoro termin do objęcia lub utworzenia kancelarii nie zmienia sytuacji procesowej, lecz ma tylko wpływ na prawo materialne, to konsekwentnie należy stwierdzić, że termin ten jest terminem materialnoprawnym. Termin ten rozpoczyna bieg od dnia doręczenia komornikowi decyzji Ministra Sprawiedliwości o powołaniu.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że warunkiem koniecznym utrzymania w mocy powołania jest utworzenie przez powołanego komornika kancelarii komorniczej w określonym w art. 13 ust. 1 u.k.s.e. terminie miesięcznym. Ustawodawca bowiem w art. 13 ust. 3 u.k.s.e. związał skutek w postaci wygaśnięcia powołania komornika z niewykonaniem przez powołanego komornika obowiązku utworzenia kancelarii w przewidzianym w ustawie terminie.

Powołany komornik może jednak – na podstawie art. 13 ust. 2 u.k.s.e. – złożyć do Ministra Sprawiedliwości wniosek o przedłużenie terminu przed upływem miesięcznego terminu na utworzenie lub objęcie kancelarii. Zatem termin miesięczny jako termin prawa materialnego, określony w art. 13 ust. 1 u.k.s.e., może ulec przedłużeniu przez Ministra Sprawiedliwości na podstawie art. 13 ust. 2 u.k.s.e. Przedłużenie to może nastąpić z urzędu lub na wniosek powołanego komornika zgłoszony przed upływem terminu. Zatem ustawodawca przewidział w art. 13 ust. 2 u.k.s.e. możliwość wszczęcia przez powołanego komornika postępowania w przedmiocie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii. Jeżeli powołany komornik z tego prawa nie skorzysta, wówczas niewykonanie obowiązku utworzenia kancelarii w ustawowym terminie skutkuje wygaśnięciem jego powołania ex lege na mocy art. 13 ust. 3 u.k.s.e.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w ustawie o komornikach sądowych i egzekucji nie wskazał, w jakiej formie powinno zapaść rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przedłużenia terminu na utworzenie kancelarii komorniczej. Zatem należy rozważyć, w jakiej formie powinno zapaść to rozstrzygnięcie ministra, tj. czy w postaci postanowienia czy decyzji administracyjnej.

6. NSA uznał w ww. wyroku, że stanowisko w przedmiocie przedłużenia terminu miesięcznego na utworzenie lub objęcie kancelarii i powiadomienia o tym organu, Minister powinien zająć w formie decyzji administracyjnej. NSA uznał, że z art. 104 k.p.a. wynika bowiem domniemanie załatwienia sprawy przez organ w drodze decyzji. Z tego przepisu można wyprowadzić kompetencję organu do wydania decyzji administracyjnej w każdej sprawie wymagającej rozstrzygnięcia, chyba że przepis prawa wyraźnie wyłącza możliwość wydania decyzji.

Z orzecznictwa NSA wynika ponadto, że w przypadkach, gdy uprawnienie strony nie powstaje bezpośrednio z mocy prawa, lecz w wyniku konkretyzacji normy prawnej, organ administracji państwowej – o ile nie jest przewidziana inna forma jego działań – obowiązany jest dokonać tej konkretyzacji \\w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 1984 r., S.A./Wr 430/84, OSP 1986, z. 9-10, poz. 176 z glosą S. Biernata). Należy jednak mieć na uwadze, że powyższe domniemanie ma sens tylko wówczas, gdy przepisy prawa upoważniają organ administracji publicznej do załatwienia sprawy administracyjnej, lecz nie określają formy rozstrzygnięcia tej sprawy. Zatem w przypadku, gdy istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej, jednakże niezbędnym warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia (A. Wróbel, (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2011, s. 615).

Zatem, rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie przedłużenia ustawowo określonego terminu na dokonanie wskazanej czynności, tj. utworzenie kancelarii, jako mającej wpływ na prawa i obowiązki komornika, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą przedłużenia terminu komornikowi służy – na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. – wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego.

7. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. podnieść trzeba, iż w ocenie organu, skarżący formułuje swój zarzut w oparciu o błędnie zinterpretowane orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt: VI SA/Wa 2190/10.

We wspomnianym przez J. G. postanowieniu (a nie jak błędnie wskazał - wyroku) Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., sygn. akt: VI SA/Wa 2190/10, przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...], na mocy którego odmówiono skarżącemu przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej, a także zdaniem Sądu, błędnie pouczono go, iż zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra jest ostateczne i przysługuje od niego skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie to powinno zapaść w formie decyzji administracyjnej, a skarga przysługiwać będzie dopiero po wykorzystaniu przez skarżącego środka odwoławczego w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie Sąd w przedmiotowym orzeczeniu stwierdził, iż "odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, można by, biorąc pod uwagę elementy zaskarżonego rozstrzygnięcia, uznać je za decyzję. Jednakże w przypadku decyzji Ministra Sprawiedliwości obowiązuje, (...), tryb przewidziany przez art. 127 § 3 k.p.a. w zw. art. 129 § 2 k.p.a. czyli wniosek do tego samego Ministra o ponowne rozpatrzenie sprawy". Intencją Sądu było więc umożliwienie skarżącemu skorzystania z drogi odwoławczej i ponowne rozpatrzenie jego wniosku w administracyjnym toku instancji.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sądu, wyraźnie podkreślić należy, że skarżący nie został pozbawiony takiej możliwości. W konsekwencji bowiem ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r., J. G. złożył wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Wniosek ten został rozpatrzony przez Ministra Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2011 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1574/11, jednakże na skutek skargi kasacyjnej J. G. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt: II GSK 266/12, uchylił orzeczenie Sądu ! Instancji i przekazał mu przedmiotową sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, poza ogólnymi rozważaniami dotyczącymi korelacji pomiędzy instytucją przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej (art. 13 ust. 2 u.k.s.e.) i instytucją utraty mocy powołania na stanowisko komornika sądowego (art. 13 ust. 3 u.k.s.e.), a także związanej z tym możliwości wszczęcia postępowania dotyczącego powołania nowego komornika sądowego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził przede wszystkim, że Minister Sprawiedliwości niezasadnie umorzył postępowanie odwoławcze.

W konsekwencji powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpatrując sprawę, wyrokiem z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1866/11, uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...]. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd bardzo wyraźnie wskazał, iż zgodnie z art. 153 p.p.s.a. i art. 190 p.p.s.a., rozpoznając sprawę ponownie, po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku sądu pierwszej instancji, jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd podkreślił także, iż jak wynika z przepisu art. 190 p.p.s.a., Sąd któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia.

8. Mając więc na uwadze wskazane wyżej przepisy prawa i rozpatrując sprawę ponownie Sąd podniósł, iż w niniejszej sprawie bezsporna była okoliczność, że został przez skarżącego złożony wniosek o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii. Wniosek ten został złożony przed upływem miesięcznego terminu określonego w art. 13 ust. 1 u.k.s.e. przewidzianego na utworzenie kancelarii komorniczej. Jednakże nie został rozpoznany przez organ w pierwszej kolejności, a mianowicie przed wydaniem decyzji o utracie mocy powołania na stanowisko komornika w trybie art. 13 ust. 3 u.k.s.e. Nie czekając na prawomocne zakończenie postępowania w sprawie przedłużenia terminu na utworzenie kancelarii komorniczej organ błędnie wydał decyzję o utracie mocy powołania by następnie wszcząć postępowanie w sprawie obsady wolnego stanowiska komornika, w sytuacji, gdy stanowisko to nie było jeszcze wolnym wskutek nie zakończenia procedury określonej w art. 13 ust. 2 u.k.s.e. Zdaniem Sądu takie działanie należy ocenić jako uchybienie przepisom u.k.s.e. przez Ministra Sprawiedliwości.

Jak podniósł dalej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, idąc tokiem rozumowania wskazanym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego należy uznać, to Minister Sprawiedliwości niezasadnie umorzył postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie uwzględnienia wniosku i przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. Z uwagi na powyższe okoliczności, ponownie rozpatrując sprawę Minister Sprawiedliwości został zobowiązany do wydania decyzji administracyjnej. W przedmiocie wniosku skarżącego o przedłużenie terminu na utworzenie kancelarii komorniczej. Jednocześnie ponownie rozpoznając sprawę organ miał mieć na względzie rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii braku bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przedłużenia terminu na utworzenie kancelarii komorniczej.

Z powyższego wyroku jasno więc wynika, iż intencją Sądu, który dokonał kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie umorzenia postępowania, było aby organ rozpatrzył wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii decyzją merytoryczną, a nie umarzał postępowanie, powołując się na błędne w ocenie Sądu założenie, iż brak jest już przedmiotu tego postępowania, co skutkowało jego obligatoryjnym umorzeniem.

Mając więc na uwadze powyższe stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ ponownie rozpatrzył merytorycznie wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2010 r. o przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej przy Sądzie Rejonowym w R., a także wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. o ponowne rozpatrzenie tej sprawy, czego wyrazem jest kwestionowana przez J. G. decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...].

W ocenie Sądu podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. nie są zasadne. Minister Sprawiedliwości wykonał zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt: IV SA/Wa 1866/11, orzekając w przedmiocie obu wniosków J. G. merytoryczną decyzją administracyjną.

W postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, czego nie zauważył skarżący, minister obowiązany jest bowiem raz jeszcze rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez ten organ w I instancji, przy czym postępowanie odwoławcze powinno polegać na ponownym rozpatrzeniu sprawy od nowa. Takiego ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Sprawiedliwości dokonał. Mając bowiem na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego, który stanowił zarówno wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2010 r. o przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej, jak i wniosek z dnia [...] lutego 2011 r. o ponowne rozpatrzenie tej sprawy, Minister Sprawiedliwości orzekł decyzją merytoryczną z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...]. Przy czym, rozstrzygając o utrzymaniu w mocy postanowienia z dnia [...] sierpnia 2010 r., Minister Sprawiedliwości miał na względzie postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt 2190/10 w którym stwierdzono, iż w niniejszej sprawie "można by, biorąc pod uwagę elementy zaskarżonego rozstrzygnięcia, uznać za decyzję". Zatem niezasadne jest również twierdzenie skarżącego, iż naruszenie wskazanych powyżej przepisów procedury winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Zauważyć należy również, że brak jest również obecnie wolnego stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R., o którym mowa w art. 11 ust. 3 u.k.s.e., jednakże osoba spełniająca warunki określone w art. 10 ust. 1 tej ustawy może ubiegać się o dowolne stanowisko komornika sądowego - również przy Sądzie Rejonowym w R. - w trybie określonym w art. 11 ust. 2 przedmiotowej ustawy.

10. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego, iż organ naruszył art. 13 ust. 2 u.k.s.e. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, mające wyraz w przyjęciu, iż w odniesieniu do skarżącego nie zachodziła przesłanka "uzasadnionego interesu" umożliwiającego uwzględnienie wniosku o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej. W kwestii powyższych zarzutów Sąd podziela opinię organu, że przepisy u.k.s.e. nie precyzują przypadków, które można uznać za "uzasadnione", co powoduje, że nie jest możliwe ich kategoryczne i enumeratywne wyliczenie, Wbrew natomiast stanowisku skarżącego organ rozstrzygając wniosek o przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej powinien mieć na uwadze, obok interesu strony, także interes społeczny. Zauważyć bowiem trzeba, iż już sama decyzja w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego ma charakter uznaniowy, a za obsadą wolnego stanowiska mogą przemawiać różne okoliczności, w granicach zakreślonych przez u.k.s.e.

Minister Sprawiedliwości jest więc uprawniony do ich samodzielnej oceny w granicach uznania administracyjnego, przy uwzględnieniu optymalnego interesu społecznego i słusznego interesu strony (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt: VI SA/Wa 2670/10).

Decyzja o przedłużeniu terminu do utworzenia kancelarii komorniczej również ma charakter uznaniowy, a tym samym organ dokonuje jedynie oceny - w granicach przepisu art. 13 ust. 2 u.k.s.e. - czy w danej sprawie zaistniał wskazany przez wnioskodawcę przypadek, przemawiający za tym aby organ przedłużył pierwotny miesięczny termin do utworzenia kancelarii komorniczej. Ustawodawca wprowadził bowiem wymóg, iż przypadek ten nie może być dowolny lecz musi być uzasadniony.

Sąd podziela ocenę organu, że korzystanie z uznania administracyjnego oznacza, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne definiowane jest jako przyznanie organowi w określonym stanie faktycznym pewnego stopnia swobody przy podejmowaniu decyzji, pozwalającej na wybór jednego z prawnie dopuszczanych wariantów rozstrzygnięcia - takiego, który organ uważa za najwłaściwszy. Niezasadne jest więc przywołanie przez skarżącego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 10 maja 2012 r., sygn. akt: I OSK 369/12, zgodnie z którym (w rozumieniu skarżącego) pozostawienie sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony, a zatem organ może odmówić uwzględnienia wniosku strony jeżeli jego uwzględnienie wykraczałoby poza faktyczne możliwości organu, np. z powodu braku przeznaczonych na ten cel pieniędzy, albo pozostawałoby to w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługiwałby na ochronę. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na gruncie kontroli sądowej decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w przedmiocie odmowy przyznania stypendium ministra za osiągnięcia w nauce, co nie ma kompletnie związku z rozstrzygnięciem w przedmiocie przedłużenia terminu do utworzenia kancelarii komorniczej.

Jak zasadnie wskazał Minister Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji, wyżej wskazane uprawnienie organu do dokonania wyboru jednego z prawnie dopuszczanych wariantów rozstrzygnięcia musi być realizowane zgodnie z zasadami państwa prawa wyrażonymi w Konstytucji oraz w ogólnych zasadach kodeksu postępowania administracyjnego.

Wybór taki nie może być jednak dowolny. Musi on wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt: II SA 2875/95, Wokanda 1996, Nr 6, s. 32; podobnie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 1982 r., II SA 883/82, PiP 1983, Nr 6, s. 141).

Wbrew stanowisku skarżącego decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. powyższe kryteria spełnia. Minister słusznie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, iż wnioskodawca w żaden sposób nie wykazał, aby istniała niezależna od niego przyczyna, z powodu której nie mógł wypełnić ustawowego obowiązku utworzenia kancelarii. Nie można bowiem było przyjąć, że samo zwolnienie z obowiązku zwrotu kosztów pomocy mieszkaniowej uzasadniało przedłużenie - i to aż trzykrotnie - terminu do utworzenia kancelarii.

Jak trafnie zauważył Minister Sprawiedliwości przedłużenie terminu do utworzenia kancelarii komorniczej w R. (zgodnie z wnioskiem skarżącego), naruszałoby interes społeczny poprzez utrzymywanie stanu, w którym kancelaria komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w R. przez tak długi okres czasu nie może zostać uruchomiona.

11. Reasumując, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie z całą pewnością nie doszło do naruszenia art. 13 ust. 2 u.k.s.e. i art. 7 k.p.a. bowiem organ szczegółowo przeanalizował zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, dokonując prawidłowej jego oceny i odnosząc się do niego również w uzasadnieniu decyzji. Tym samym Minister Sprawiedliwości oparł zaskarżoną decyzję wyłącznie na przesłankach ustawowych, działając jednocześnie w granicach uznania administracyjnego.

12. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.