Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2677/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44, art. 58 par. 1 art. 60, art. 76 par., art. 76 par. 3, art. 81a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 września 2020 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art. 58 § 1 i art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", odmówiono p. S.G. - zwanemu dalej "Funkcjonariuszem" - przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] lipca 2019 r. o zwolnieniu ze służby, zwanego dalej "Rozkazem".

Uzasadniając skarżone orzeczenie, przywołano następujące uwarunkowania prawne i okoliczności faktyczne sprawy:

- Rozkaz doręczono w sposób określony w art. 44 K.p.a. w trybie zastępczym - za pośrednictwem Poczty Polskiej - na adres wskazany przez Funkcjonariusza jako zamieszkania: [...]; przesyłkę awizowano 31 lipca 2019 r. oraz powtórnie 8 sierpnia 2019 r.; 16 sierpnia 2019 r. przesyłkę zwrócono do nadawcy (wpływ do organu - 20 sierpnia 2019 r.), jako niepodjętą w terminie; na zwrotnym potwierdzeniu odbioru doręczyciel zawarł informację, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej, o czym umieszczono zawiadomienie w drzwiach adresata; biorąc to pod uwagę Rozkaz uznano za doręczony 14 sierpnia 2019 r.,

- wnioskiem z [...] września 2019 r. ustanowiony w sprawie profesjonalny pełnomocnik Funkcjonariusza – radca prawny, zwany dalej "Pełnomocnikiem" – wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od Rozkazu personalnego oraz o wstrzymanie - na podstawie art. 60 K.p.a. jego wykonania; w załączeniu złożono odwołanie; wniosek wpłynął do organu [...] września 2019 r.; w jego uzasadnieniu podkreślono, że 0 w trakcie pobytu Funkcjonariusza na zwolnieniu lekarskim w sierpniu 2019 r., - pracownik Poczty Polskiej nieskutecznie i niezgodnie z adresem wskazanym na przesyłce doręczył awizo dotyczące tej przesyłki, zawierającej Rozkaz pod nieprawidłowy adres - zamiast na adres Funkcjonariusza to na adres p. C.G. – jego matki ([...]); nie podjęła ona przesyłki, bo nie była do tego upoważniona oraz sądziła, że to pomyłka; wielokrotnie informowała bowiem listonosza, że nie ma stosownego upoważnienia od syna do odbioru jego korespondencji; na dowód powyższego wskazano oświadczenie matki Funkcjonariusza z [...] września 2019 r.; podniesiono, że jej adresu Funkcjonariusz nigdy nie wskazywał w Komendzie Głównej Policji; matka nie jest też jego domownikiem, w rozumieniu art. 43 K.p.a.; tym samym Funkcjonariusz - w terminie umożliwiającym wniesienie środka zaskarżenia - nie miał możliwości zapoznania się z treścią Rozkazu; wobec powyższego - jako datę powzięcia przez Funkcjonariusza wiadomości o wydaniu Rozkazu - wskazano [...] września 2019 r.: w tym bowiem dniu - zaniepokojony brakiem na koncie bankowym wpływu uposażenia za wrzesień 2019 roku - skontaktował się on z pracownikiem Komendy Głównej Policji; dowiedział się od niego o wydaniu Rozkazu o zwolnieniu go służby w Policji; z treścią Rozkazu zapoznał się osobiście [...] września 2019 r. - w Komendzie Głównej Policji,

- zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy; wedle art. 58 § 2 K.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; jednocześnie należy dopełnić czynności, dla której określony był termin,

- wniosek o przywrócenie terminu złożono z zachowaniem terminu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu - na gruncie rozpatrywanej sprawy - uzyskania przez Funkcjonariusza wiedzy, co do wydania wobec niego rozstrzygnięcia,

- w korelacji do przesłanki koniecznej do przywrócenia terminu - braku winy w uchybieniu – stwierdzono,, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej; przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa; w konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia - poprzez przedstawienie stosownej argumentacji - że dochowała należytej staranności, a dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego i istniejącej przez cały czas - aż do złożenia wniosku (tak wyrok WSA o sygn. akt IV SA/Wa 1559/05 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę lub jej pełnomocnika, zalicza się najczęściej w orzecznictwie: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, nieprawidłowe doręczenie pisma; tylko przy tego rodzaju uwarunkowaniach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu; to na stronie spoczywa obowiązek uwiarygodnienia stosowną argumentacją swojej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych oraz tego, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od niej niezależna; przy ocenie winy w uchybieniu terminu, jako kryterium należy natomiast przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy; zatem ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji przywrócenia terminu musi odbywać się z odwołaniem do okoliczności konkretnego przypadku (tak wyrok NSA o sygn. akt II OSK 1397/05 – dostępny w CBOSA); pojęcie winy strony w uchybieniu terminu obejmuje przy tym także swym zakresem winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonej czynności,

- przechodząc do oceny prawidłowości - i tym samym skuteczności - doręczenia Rozkazu wskazano: zgodnie z art. 42 § 1 K.p.a., zasadą jest doręczanie pism osobom fizycznym w mieszkaniu adresata lub miejscu jego pracy; ponieważ przepis ten wyraźnie wskazuje na miejsce zamieszkania, a nie miejsce zameldowania zarówno w doktrynie, jak i judykaturze, przyjmuje się, że miejscem, w którym należy doręczyć pismo jest miejsce, w którym adresat rzeczywiście (faktycznie) zamieszkuje (tak m.in. P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 217 i powołane tam orzecznictwo; wyrok WSA o sygn. akt II SA/Op 74/11 – dostępny w CBOSA),

- doręczenie decyzji administracyjnej musi nastąpić ze ścisłym zachowaniem wszelkich zasad doręczania pism organu, uregulowanych szczegółowo w art. 39 - art. 49 K.p.a.; tylko w przypadku zachowanie tych reguł doręczenie będzie skuteczne i będzie wywierało określone skutki prawne,

- w orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że aby uznać doręczenie zastępcze za dokonane prawidłowo, muszą być łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 K.p.a.; w przeciwnym razie nie ma podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia decyzji stronie; wskazuje się, że skoro przyjęcie fikcji doręczenia pisma może mieć doniosłe skutki dla strony postępowania administracyjnego, to dlatego doręczyciel musi ściśle dochować wszelkich wymogów, wynikających z art. 44 K.p.a. - w tym dotyczącego sposobu zawiadomienia adresata o złożeniu przesyłki na określony czas w placówce pocztowej; uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, że strona zeń korzystająca nie może skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia (tak postanowienie NSA z 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12 – dostępne w CBOSA),

- warunkiem doręczenia (a także skutecznego zastosowania fikcji prawnej tzw. doręczenia zastępczego uregulowanej art. 44 K.p.a.) jest bezsprzecznie przesłanie przesyłki na prawidłowy adres zamieszkania strony; warunkiem zastosowania wspomnianego przepisu - do adresatów, będących osobą fizyczną - jest zatem, aby istotnie mieszkali pod wskazanym adresem (vide: P. Wajda /w:/ Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, pod red. M. Wierzbowskiego i A. Wiktorowskiej, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, str. 232 i powołane tam orzecznictwo; tak również: m.in. wyroki: NSA o sygn. akt II OSK 1297/08, WSA o sygn. akt II SA/Op 20/08 i II SA/Po 646/09 - postanowienie NSA z 29 lutego 2012 r. o sygn. akt I OSK 270/12 - dostępne w CBOSA, czy też postanowienia Sądu Najwyższego: z 1 lipca 1967 r. sygn. akt III PRN 47/67 oraz z 22 marca 1995 r., sygn. akt II CRN 4/95),

- w postępowaniu administracyjnym, ustalenie prawidłowego adresu strony, w celu dokonywania doręczeń korespondencji w toku tego postępowania, jest obowiązkiem organu administracji publicznej,

- w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że z wniosku o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 58 § 1 K.p.a., może skorzystać tylko strona, której organ skutecznie doręczył decyzję (tak m.in. wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1831/10 i powołane w uzasadnieniu tego orzeczenia inne wyroki),

- ponadto art. 43 K.p.a. stanowi, że - w przypadku nieobecności adresata - pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub - gdy to nie jest możliwe - w drzwiach mieszkania; zgodnie natomiast z art. 44 § 1 K.p.a. - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188, ze zm.) przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ,

- zawiadomienie o pozostawieniu pisma - wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1 - umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub - gdy nie jest to możliwe - na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.); w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie pozostawia się powtórne - zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 K.p.a.); doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 K.p.a.),

- w świetle art. 44 K.p.a. ocena ziszczenia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4 a polegającego na uznaniu pisma za doręczone, nie może być sformułowana wyłącznie w oparciu o związek tegoż przepisu z § 1, do którego on odsyła, a więc tylko w oparciu o stwierdzenie, że pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej; musi być też powiązana z ustaleniem spełnienia - w czasie biegu tego terminu - wszystkich pozostałych wymogów - płynących zarówno z § 2, jak i § 3, związanych z pierwszym i powtórnym zawiadomieniem o nadejściu przesyłki,

- przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazano: w aktach postępowania administracyjnego znajduje się Rozkaz wraz z kopertą oraz zwrotnym potwierdzeniem odbioru, na którym zamieszczono szczegółowe informacje - istotne z punktu widzenia skutecznego doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 44 K.p.a.; Rozkaz - co wynika z załączonej do akt sprawy koperty oraz zwrotnego potwierdzenia odbioru - zaadresowano prawidłowo na adres wskazany przez Funkcjonariusza raportem z [...] czerwca 2018 r., jako jego miejsce zamieszkania, nie zaś na adres jego matki; adres zamieszkania Funkcjonariusza umieszono (odręcznie) na kopercie zawierającej przesyłkę – Rozkaz, a także na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej przesyłki; przy tym przesyłkę poleconą zwrócono do Komendy Głównej Policji z informacją "Zwrot nie podjęto w terminie"; na omawianych dokumentach znajdują się następujące informacje, warunkujące zaistnienie domniemania doręczenia przesyłki:

- doręczyciel nie zastał adresata w domu ("mieszkanie zamknięte"),

- zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w Urzędzie Pocztowym ([...]) umieszczono w "drzwiach adresata";

- dwukrotne awizowanie przesyłki (31 lipca 2019 r. i 8 sierpnia 2019 r.),

- o nie podjęciu przesyłki w terminie oraz jej zwróceniu do nadawcy (16 sierpnia 2019 r.);

dokument ten jest dowodem dokonanego doręczenia zastępczego,

- w niniejszej sprawie dokumenty urzędowe - koperta i potwierdzenie odbioru, z zamieszczonymi na nich adnotacjami pracownika Poczty Polskiej - korzystają z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nich stwierdzone (tak art. 76 K.p.a.); prawnie jest dopuszczalne przedstawienie przeciwdowodu w celu obalenia domniemania doręczenia; jednakże - we wniosku z [...] września 2019 r. - takiego przeciwdowodu nie wskazano; za dowód taki nie może być uznane oświadczenie matki strony; jednocześnie obecnie nie ma możliwości ustalenia, w jaki sposób zostanie rozpatrzona reklamacja Funkcjonariusza złożona do Urzędu Pocztowego w [...],

- brak jest zatem podstaw do kwestionowania wskazanych wyżej dokumentów urzędowych, a tym samym do uznania, że doręczenie Rozkazu było nieprawidłowe oraz uniemożliwiło Funkcjonariuszowi złożenie w terminie odwołania,

- nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Funkcjonariusza, że pracownik Poczty Polskiej nieskutecznie i niezgodnie z adresem wskazanym na przesyłce doręczył awizo dotyczące przesyłki zawierającej Rozkaz pod nieprawidłowy adres - zamiast na adres Funkcjonariusza to na adres jego matki; mało prawdopodobna jest sytuacja, gdy doręczyciel - pomimo prawidłowego odręcznego zaadresowania listownej przesyłki poleconej - zarówno przy pierwszej jak i powtórnej próbie doręczenia przesyłki, czyniłby to pod inny niż wskazany adres; nie bez znaczenia pozostaje przy tym, że – co wynika z analizy akt osobowych Funkcjonariusza - dotychczas kierowaną doń za pośrednictwem Urzędu Pocztowego [...] korespondencję doręczano prawidłowo - bezpośrednio do rąk adresata; co więcej - nawet jeżeli na podstawie oświadczenia matki Funkcjonariusza przyjąć, że w sierpniu 2019 roku w swojej skrzynce na listy odnalazła awizo korespondencji przeznaczonej do syna - to nie wyjaśnia, dlaczego mu go nie przekazała lub chociażby nie poinformowała go wcześniej - aby mógł złożyć reklamację w urzędzie pocztowym na niewłaściwy sposób doręczania mu korespondencji; biorąc pod uwagę, że matka Funkcjonariusza złożyła do akt sprawy oświadczenie świadczące na jego korzyść, nie sposób przyjąć, że fakt nieuzasadnionej próby doręczenia jej przesyłki pocztowej adresowanej na syna, przed nim ukryła,

- nie bez znaczenia pozostaje przy tym, że ewentualna próba doręczenia pod niewłaściwy adres przesyłki przeznaczonej dla Funkcjonariusza w sierpniu 2019 roku nie wyjaśnia powodu niepodjęcia jej przezeń, jako przebywającego wtenczas na zwolnieniu lekarskim - zarówno w dacie próby jej doręczenia przez listonosza 31 lipca 2019 r., jak i w okresie 1 - 8 sierpnia 2019 r., kiedy to przesyłka oczekiwała na odbiór w siedzibie Urzędu Pocztowego [...],

- na marginesie wskazano, że Funkcjonariusz - po tym, jak [...] września 2019 r. powziął informację o wydanym Rozkazie a następnie zapoznał się osobiście z jego treścią ([...] września 2019 r. w Komendzie Głównej Policji) - nie podjął niezwłocznie próby wyjaśnienia zaistniałej sytuacji z pobliskim jego miejscu zamieszkania Urzędem Pocztowym [...]; jak wynika z akt sprawy, - pomimo sporządzenia reklamacji na zaistniałą sytuację [...] września 2019 r. (sobota) jak również odebrania w tożsamym dniu od matki stosownego oświadczenia, gdy w dniu tym Urząd Pocztowy [...] był czynny w godzinach: 8.00 -14.00 i był urzędem pocztowym nie tylko winnym niedoręczenia przesyłki ale i najbliższym miejscu zamieszkania Funkcjonariusza - reklamację złożył on dopiero 5 dni później – [...] września 2019 r. (środa); miało to miejsce w tożsamym dniu co udzielenie pełnomocnictwa radcy prawnemu i nastąpiło w Urzędzie Pocztowym [...] - mieszczącym się przy [...], oddalonym o około 350 metrów od Kancelarii, w której realizuje czynności, Pełnomocnik,

- wobec długotrwałej, znaczącej absencji Funkcjonariusza - wynosząca 785 dni i uzasadniającej wydanie Rozkazu - załączono do akt sprawy kopie zaświadczeń lekarskich; pobieżna analiza załączonych zwolnień lekarskich wykazała, że od [...] stycznia 2019 r. do [...] kwietnia 2019 r. oraz od [...] maja 2019 r. do [...] września 2019 r. w kolejno wystawianych zwolnieniach lekarskich wskazywano w rubryce: "dane adresowe ubezpieczonego" - adres pobytu w okresie trwania niezdolności do pracy – [...]; przez miejsce pobytu, wskazane na zwolnieniu lekarskim, należy rozumieć miejsce faktycznego pobytu chorego, bez względu na to, czy wynika ono z zameldowania na pobyt stały, czy czasowy; powyższy adres Funkcjonariusz wskazał, jako adres zamieszkania raportem z [...] sierpnia 2019 r.; jako adres nadawcy na kopercie Funkcjonariusz wskazał też [...], kierując [...] czerwca 2019 r. do Komendy Głównej Policji pismo w toczącym się postępowaniu administracyjnym (nadane 2 lipca 2019 r.); tymczasem - jak wynika z załączonego do akt sprawy druku ZUS ZLA nr [...] (usprawiedliwienie nieobecność w służbie) - jego adresem pobytu w okresie [...] czerwca 2019 r. – [...] lipca 2019 r. winna być [...]; mając na uwadze powyższe oraz uwzględniając, świadomość strony, co do toczącego się postępowania w przedmiocie rozwiązania z nim stosunku służbowego, Funkcjonariusz mógł i powinien się spodziewać dalszych rozstrzygnięć, dotyczących jego osoby,

- powyższa stosowana przez Funkcjonariusza "zamienność adresów" poddaje w wątpliwość, czy w czasie próby doręczenia przesyłki faktycznie przebywał pod adresem [...]; o zmianie adresu jednak - pomimo ciążącego na każdym funkcjonariuszu obowiązku - nie powiadomił przełożonego,

- nie bez znaczenia jest, że - co wynika z akt sprawy - pismem z [...] kwietnia 2019 r., informującym o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia, pouczono Funkcjonariusza, o wynikającym z art. 41 K.p.a. obowiązku zawiadomienia organu administracji publicznej o każdej zmianie adresu, w tym adresu elektronicznego; jednocześnie wskazano tam, że zaniedbanie tego spowoduje doręczenia pism pod dotychczasowym adresem ze skutkiem prawnym; pismo to doręczono Funkcjonariuszowi [...] kwietnia 2019 r.; co więcej w tożsamym piśmie zawiadomiono go o możliwości zapoznania się z aktami postępowania, z którego to prawa skorzystał ([...] kwietnia 2019 r.) oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem Rozkazu - skorzystał z tego prawa [...] maja 2019 r. oraz [...] czerwca 2019 r.,

- odnosząc się do wniosku o wstrzymanie wykonania Rozkazu uznano go za bezzasadny przywołując odnośna argumentację,

- uwzględniając argumentację wywiedziona przez Funkcjonariusza we wniosku o przywrócenie terminu - nie uprawdopodobniono braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od Rozkazu; tym samym nie jest spełniona przesłanka niezbędna do przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W skardze i dodatkowym piśmie procesowym (k. 47-50) Funkcjonariusz podniósł, że - wobec uprawdopodobnienie przezeń faktu uchybienia terminowi do złożenia środka zaskarżenia bez jego winy - organ "przyjął niewłaściwą i niepełną interpretację przytoczonych okoliczności". W uzasadnieniu skargi przywołano treść załączonego do niej pisma z [...] października 2019 r. (k. 15), w kwestii rozpatrzenie przez Pocztę Polską reklamacji Funkcjonariusza. Wskazano, że jego treść nie pozwala uznać, aby operator rozpatrzył sprawę, co do meritum, w szczególności przez odebranie stosownego oświadczenia od właściwego listonosza. Funkcjonariusz ponownie podniósł, że kierowana doń korespondencja nie była doręczona prawidłowo - na jego adres - lecz pozostawiona u zamieszkujących w pobliżu rodziców. Gdy w kwietniu 2019 roku sprzeciwił się odbieraniu w jego imieniu korespondencji przez rodziców i odmawiali oni przyjmowania przesyłek, listonosz pomimo to pozostawiał awiza w skrzynce jego matki zamiast zanosić do jego mieszkania. Potwierdza to jej oświadczenie a jest ona osobą starszą i szanowaną. Powinno być więc ono traktowane, jako wiarygodne. Do skargi załączono także oświadczenie ojca Funkcjonariusza w kwestii pozostawienia przez listonosze korespondencji kierowanej do Funkcjonariusza u jego rodziców zamiast pod jego adresem (k. 14).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym akcie.

Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie sformułowano w niej precyzyjnie zarzutów. Sąd nie jest jednak związany wnioskami i zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo wprawdzie opisał istotne uwarunkowania prawne sprawy, przywołując treść stosownych regulacji a także poglądy doktryny i judykatury w kwestii możliwości przywrócenie terminu jak i reguł doręczania pism w kontekście spełnienia wymagań tzw. doręczenia zastępczego. Wobec uprzedniego szczegółowego zreferowania stanowisko organu, ponownego jego przetaczanie byłoby bezzasadne.

W sprawie bezsporne są także z kolei opisane przez organ, jej okoliczności faktyczne w kwestii zaadresowania stosownej korespondencji na adres wskazany przez Funkcjonariusza, jako jego miejsce zamieszkania, treści adnotacji doręczyciela na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru a także co do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, o ile by uznać, że korespondencję doręczono prawidłowo. Wobec uprzedniego opisu tych kwestii, ponowne przywoływanie danych okoliczności faktycznych byłoby bezcelowe.

Przy procedowaniu w sprawie - wobec konkretnego wniosku w kwestii przywrócenie terminu do wniesienia odwołania - rolą organu było wpierw ustalenie, czy w ogóle do uchybienia terminu do wniesienia odwołania doszło. Warunkiem tego jest uprzednie prawidłowe doręczenie orzeczenia, od którego wniesiono środki odwoławcze (tu Rozkazu). Wprawdzie sama kwestia uchybienia terminu może być przedmiotem osobnego rozstrzygnięcia – w myśl art. 134 K.p.a. W sytuacji jednak jak rozpatrywana - gdzie przed wydaniem rozstrzygnięcia w danym przedmiocie wpłynął wniosek o przywrócenie terminu - obowiązkiem organu było wpierw rozpoznanie tegoż wniosku. Nie zwalniało go to jednak od powinności rozważenia wstępnie zasadności tego wniosku w kontekście oceny, czy w ogóle terminowi uchybiono.

Organ przywołał wprawdzie wyrażane w judykaturze poglądy, że nieprawidłowe doręczenie może być także jedną z przesłanek przywrócenia terminu. Może być tak jednak tylko, wówczas gdy - po faktycznym doręczeniu - uchybiono terminowi przy wnoszeniu środka zaskarżenia. Instytucja przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie znajdzie natomiast zastosowania o ile przy uwzględnieniu faktycznego terminu doręczenia przesyłki z kwestionowanym aktem terminowi w ogóle nie uchybiono. Jak bowiem trafnie odnotował to także organ, brak prawidłowego doręczenia wyklucza uznanie jakoby uchybiono terminowi. Także w danym zakresie powołano stosowne tezy judykatury.

W rozpoznawanym przypadku Funkcjonariusz konsekwentnie podnosił, że danego aktu (Rozkazu) nigdy prawidłowo nie doręczano na adres jego zamieszkania. Przy założeniu z kolei, że uzyskał on informacje o jego wydaniu i zapoznał się z jego treścią wedle dat przezeń wskazanych (odpowiednio [...] i [...] września 2019 r.), których organ zresztą nie kwestionuje, nie uchybiłby on 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (czynność dokonana [...] września 2019 r.).

Istota sprawy sprowadza się więc do oceny, czy zawierającą rozkaz przesyłkę można uznać za prawidłowo doręczoną - m.in. w kontekście jej awizowania faktycznie pod adresem Wnioskodawcy.

W realiach rozpoznawanej sprawy stanowisko jakoby rozkaz prawidłowo doręczono nie znajduje wystarczających podstaw. Ponieważ przedmiotem sprawy jest kwestia ograniczenia uprawnienia Funkcjonariusza do wniesienia środków odwoławczych, dla oceny stanu faktycznego odpowiednie zastosowanie znajdzie reguła art. 81a § 1 K.p.a. - rozstrzygania wątpliwości, co do stanu faktycznego, na korzyść strony.

Trafnie zauważa wprawdzie organ, że zwrotne potwierdzenie odbioru można uznać za dokument urzędowy, w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Z jego zaś treści można by zaś wnosić jakoby przesyłka awizowano pod adresem wskazywanym przez Funkcjonariusza, jako miejsce zamieszkania. Jednocześnie jednak - jak wskazuje art. 76 § 3 K.p.a., możliwe jest przeprowadzenie dowodów przeciwko treści każdego dokumentu. Takim dowodem - przedłożonym przez Funkcjonariusza wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu - było oświadczenie jego matki. Organ uznał je za niewiarygodne. Wywodził, że - będąc osobą bliską - świadczy na korzyść swojego syna a nie było przyczyny, dla której miałaby nie przekazać mu informacji o awizowaniu przesyłki. Organ uznał też za nieprawdopodobne, aby doręczyciel pozostawiał przesyłki (awiza) pod innym adresem a Funkcjonariusz, przebywając na zwolnieniu nie dowiedział się o przesyłce Jednak z doświadczenie życiowe i zasady logicznego rozumowania wskazują, że tego rodzaju sytuacja mogła mieć miejsce, gdy listonosz dla skrócenia pracy pozostawia (wbrew regułom) korespondencję osobom bliskim pod sąsiednim adresem a osoby te zapomniały przekazać daną informację bądź przez pewien okres nie miały styczności z adresatem. Nie jest niemożliwe aby podczas zwolnienia Funkcjonariusz nie odwiedzał rodziców, bądź zapomnieli oni o awizach. Nie uprawdopodabniano z kolei aby Funkcjonariusz miał interes faktyczny w niepodejmowaniu przesyłki – nie podjął jej pomimo odnalezienia awiza. Do skargi załączono równocześnie odpowiedź operatora pocztowego na reklamację Funkcjonariusza (k. 15). Organ rozpoznając sprawę nią nie dysponował, choć miał wiedzę o wniesieniu reklamacji (adnotacja w uzasadnieniu). Mylnie przyjął, jakoby nie mogła ona mieć wpływ na wynik sprawy. Trafnie zaś podnosi Funkcjonariusz, że - wobec treści pisma operatora pocztowego - nie sposób uznać, aby dokonano konkretnych ustaleń w kwestii faktycznego sposobu doręczania korespondencji pod wskazywanym adresem. Nie wynika z jego treści czy w ogóle odebrano stosowne oświadczenia od doręczyciela a jeśli tak, jaka była jego treść. W piśmie operatora wskazano jedynie, że: "czynności związane z podjęciem próby doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowania nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania". Z kolei - zdaniem osoby rozpoznającej reklamację – nie było możliwe ustalenie, jak dokonywano doręczeń w danym przypadku – pomimo sformułowania przez Funkcjonariusza konkretnych zarzutów. Tak należy rozumieć sformułowanie "jednoznaczne odniesienie się do sygnalizowanych zastrzeżeń jest utrudnione". Trzeba podkreślić, że przedmiotem uwag Funkcjonariusza w reklamacji z [...] września 2019 r. nie było incydentalna nieprawidłowość (wówczas odtworzenie faktów mogłoby być utrudnione), lecz – jego zdaniem - stała praktyka nieprawidłowego doręczania kierowanych doń pism. Równocześnie rozpatrujący reklamację operator przeprosił "za wszelkie niedogodności związane z przedmiotową sprawą". Nie pozwala to uznać, że operator potwierdził prawidłowość doręczenia w kontekście konkretnych zarzutów reklamacji – praktyki pozostawiania awizo pod niewłaściwym adresem.

Skoro brak przesłanek dla uznania, że rozkaz doręczono prawidłowo (patrz powołany obowiązek rozstrzygania wątpliwości na korzyść strony), bezzasadne pozostają rozważania organu, czy Funkcjonariuszowi można przypisać właściwą staranność, w kontekście potrzeby dochowania terminu do wniesienia odwołania. Bezzasadne są także rozważania w kwestii, czy Funkcjonariusz faktycznie zamieszkiwał pod wskazanym adresem, czy też uchybił obowiązkowi poinformowania organu o zmianie miejsca zamieszkania bądź, że powinien oczekiwać przesyłki, wobec toczącego się postępowania. Mogłoby to mieć znaczenie wyłącznie gdyby dokumentacja sprawy - w kontekście twierdzenie Funkcjonariusza oraz dowodów w postaci oświadczenia jego matki a później treści pisma w przedmiocie rozpoznania reklamacji (na które organ nie oczekiwał) - pozwalała uznać, że Rozkaz doręczono prawidłowo.

Nie może mieć także znaczenia w rozpoznawanej sprawie, podkreślona przez organ okoliczność, że Funkcjonariusz wniósł reklamację do operatora pocztowego dopiero po konsultacjach z Pełnomocnikiem. Powstrzymanie się od podjęcie czynności, do czasu konsultacji z profesjonalistą jest racjonalnie uzasadnione interesem strony.

W realiach sprawy mylnie więc uznano, jakoby doszło do tzw. doręczenia zastępczego, w myśl art. 44 K.p.a. Naruszono też dyspozycję art. 58 § 1 K.p.a., Orzeczono bowiem o odmowie przywrócenie terminu do wniesienie odwołania wywodząc, że do uchybienia nie doszło bez winy strony. W istocie zaś brak było podstaw do uznania, że w ogóle terminowi uchybiono.

W tytule i treści skargi podnoszono dodatkowo, że jej przedmiotem jest także odmowa wstrzymania wykonania Rozkazu, w myśl art. 60 K.p.a., wobec odnośnego żądania Funkcjonariusza – łącznie z wnioskiem o przywrócenie terminu. Przepisy jednak nie przewidują obowiązku rozstrzygania o odmowie uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu w drodze wydania stosownego orzeczenia i aby był on zaskarżalny do sądu administracyjnego. Zawarta więc w uzasadnieniu zaskarżonego aktu ocena organu, co do zasadności wniosku o wstrzymanie, stanowi jedynie informacje dla strony i zaskarżone orzeczenie nie podlega w tej części kontroli sądowej.

Z przytoczonych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.