Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2122/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 13k ust. 1 pkt 1, pkt 3, art. 13ha ust. 1, ust. 6,
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 33,
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80.art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2015 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie przejazdu bez uiszczenia opłaty elektronicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego R. C. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, po rozpoznaniu wniosku R. C. o ponowne rozpoznanie sprawy od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 3.000 złotych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ działał na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej "k.p.a."), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 1, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.; dalej "udp.") oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2013 r., Nr 80, poz. 433), art. 50 pkt 1 lit. j), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej "u.t.d..").

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] czerwca 2013 r. o godzinie 19:50, na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] na Przejściu Granicznym [...] został zatrzymany do kontroli zespół pojazdów składających się z samochodu marki [...] o nr rej. [...] oraz przyczepy marki [...] o nr rej. [...], kierowany przez R. C. – obywatela Czech. Z wpisów w dowodach rejestracyjnych i przyczepy wynikało, że masa całkowita zespołu pojazdów wyniosła 3590 kg, a zatem dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 t. Droga krajowa po której ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów samochodowego (droga krajowa [...] B. (K.) C. – B. (granica państwa)) została wyszczególniona w załączniku nr 1 pkt 7 lit. a. ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zespół pojazdów nie posiadał urządzenia viabox. Ustalono, że kierujący R. C. poruszał się ww. zespołem pojazdów po płatnym odcinku drogi krajowej [...] bez uiszczenia obowiązkowej opłaty elektronicznej za przejazd po drodze krajowej. Sporządzono protokół kontroli nr [...], a także kserokopie okazanych dokumentów oraz dokumentację fotograficzną pojazdu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r., doręczonym bezpośrednio skarżącemu po zakończeniu kontroli, zawiadomiono go o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Skarżący, po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego, nie udzielił dodatkowych wyjaśnień.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 3000 zł. Decyzję wydano w oparciu o art. 13k ust. 4 i art. 13l ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p. oraz art. 104 w zw. z art. 107 k.p.a. W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 13 ust. 1 pkt 3 u.d.p., zgodnie z którym korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzji. Podniósł, że jako obywatel Czech przebywający czasowo w Polsce, nie miał świadomości, że kierowany przez niego zespół pojazdów podlegał obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach płatnych. Wskazał, że przy wjeździe na drogę ekspresową [...] nie ma żadnej informacji o konieczności uiszczania opłaty elektronicznej za przejazd omawianego zespołu pojazdów.

Organ pismami z dnia [...] listopada 2013 r. oraz [...] lutego 2014 r. zwrócił się do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad przesłanej uwierzytelnionej kopii protokołu odbioru technicznego projektu stałej organizacji ruchy sporządzonego dla odcinka drogi krajowej [...] B. (K.) – C. – B. (granica państwa), którego przedmiotem było oznakowanie ww. odcinka oraz dróg wjazdowych na tenże odcinek tabliczkami informacyjnymi T-34 oraz znakami D-39a (na przejściu granicznym w [...]). Ponadto wezwano do wskazania, czy w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 7 czerwca 2013 r. była przeprowadzona kontrola oznakowania ww. odcinka drogi krajowej. W odpowiedzi na powyższe Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w piśmie z dnia [...] stycznia 2014 r. wskazał, że projekt docelowej (stałej) organizacji ruchu w ciągu ww. odcinka drogi ekspresowej w zakresie oznakowania systemu ETC został zatwierdzony klauzulą rozpatrzenia projektu organizacji ruchu z dnia [...] listopada 2011 r.. Rzeczywisty termin montażu oznakowania w terenie przez wykonawcę oznakowania miało miejsce w dniu [...] listopada 2011 r. oraz uzupełnione w związku z trwającymi pracami w dniu [...] kwietnia 2013 r. jednocześnie poinformowano, że oznakowanie typu D-39 ustawiono na przejściu granicznym z Republiką Czeską w miejscowości C. (droga krajowa nr [...]) został ustawiony w dniu [...] listopada 2011 r. O treści ww. pisma skarżący został poinformowany pismem z dnia [...] marca 2014 r. Skarżący w skierowanym do organu piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wskazał, że na przejściu granicznym T.-L., z którego korzysta, brak jest znaku informacyjnego D-39a oraz informacji o tym, że tabliczka T-34 wskazuje pobór opłaty elektronicznej za przejazd po odcinkach płatnych dróg krajowych. Wobec powyższego skarżący jako obywatel Republiki Czeskiej nie był właściwie poinformowany o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego organ wskazał, że na podstawie pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] stycznia 2014 r. ustalił bezspornie, że w dniu realizowanego przejazdu, tj. w dniu [...] czerwca 2013 r. na płatnym odcinku drogi ekspresowej [...] były umieszczone tabliczki informacyjne T34 informujące o konieczności dokonania opłaty elektronicznej za wykonywany przejazd. Natomiast znak D-39a "opłaty drogowe" stosuje się na drogach w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej w celu poinformowania osób wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Dodatkowo można umieszczać znak D-39a na parkingach w pobliżu granicy państwa oraz przed punktem poborem opłat położonym w pobliżu tej granicy. Znak ten zapewnia kierującym pojazdami wjeżdżającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej informację o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że "w kierunku przejścia granicznego do Czech nie ma żadnej informacji, że taki zestaw (samochód + przyczepa) podlega opłacie". Z powyższego wynika, że w czasie kontrolowanego przejazdu skarżący poruszał się w kierunku przejścia granicznego. Organ ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że na drodze ekspresowej [...] na przedmiotowym odcinku drogi znajdowały się tabliczki T-34. Natomiast zarzut braku informacji o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej w wyniku nieumieszczenia znaku D-39a w czasie kontrolowanego przejazdu nie jest istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowego postepowania administracyjnego, albowiem kierujący kontrolowanym zespołem pojazdów poruszał się w kierunku przejścia granicznego, po odcinku drogi ekspresowej [...], na której znajdowały tabliczki T-34.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. C., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Powtórzył zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo podniósł, że na 10 przejść granicznych na granicy polsko-czeskiej w okolicy, gdzie zamieszkuje, tylko 3 są wyposażone w tablice D-39a. Zatem wjeżdżając na teren Rzeczypospolitej Polskiej na większości przejść granicznych obcokrajowiec nie ma możliwości zapoznania się z zasadami poboru opłat oraz jakie rodzaje pojazdów im podlegają.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. - polegającego przede wszystkim na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, jak również na dokonaniu dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej, a w konsekwencji powyższych uchybień - naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa, a także naruszenia art. 2 Konstytucji RP.

Obowiązek ponoszenia opłaty elektronicznej wynika bezpośrednio z cytowanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych jednakże w stanie faktycznym niniejszej sprawy podstawowe znaczenie ma odpowiedź na pytanie, czy przesłanką wymierzenia kary pieniężnej, określonej w przepisach art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest odpowiednie oznakowanie drogi publicznej, czy też brak takiego oznakowania nie ma wpływu na wymierzenie tej kary.

W ocenie Sądu odpowiednie oznakowanie drogi jest przesłanką wymierzenia wskazanej kary pieniężnej, a jego brak to uniemożliwia.

W świetle art. 13 ust. 1 pkt 3 i art. 13 ha ust. 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłaty elektronicznej za przejazdy po drogach krajowych lub ich odcinkach pojazdów samochodowych, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012, poz. 1137 ze zm. - dalej p.r.d.), za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 13 ha ust. 6 u.d.p.. w dniu 22 marca 2011 r. zostało wydane ww. rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej. Zgodnie z § 2 tego rozporządzenia opłatę elektroniczną pobiera się na drogach krajowych lub ich odcinkach klasy A i S oraz klasy GP i G - określonych w załączniku nr 1 i 2 do tego rozporządzenia.

Z kolei rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 ze zm. (dalej rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych) wydane na podstawie art. 7 ust. 2 p.r.d. określa znaki i sygnały drogowe obowiązujące w ruchu drogowym, ich znaczenie i zakres obowiązywania. Konkretne znaczenie znaku, z wyjątkiem znaków ostrzegawczych, wynika z treści danego znaku lub objaśnienia zawartego w treści rozporządzenia. Zgodnie z § 1 ust. 4 w związku z § 2 ust. 4 rozporządzenia napis lub symbol umieszczony na tabliczce pod znakiem drogowym stanowi integralną część znaku. Natomiast stosownie do § 65 ust. 3 tego rozporządzenia umieszczona pod znakiem E-15a, E-15c albo E-15d tabliczka T-34 oznacza, że za przejazd odcinkiem drogi publicznej tak oznaczonym pobiera się opłatę elektroniczną. Przepis ten został dodany przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011 r. (Dz. U. Nr 124, poz. 705) zmieniającego rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych z dniem 30 czerwca 2011 r.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 3 p.r.d., uwzględniając konieczność zapewnienia czytelności i zrozumiałości znaków i sygnałów drogowych dla uczestników ruchu drogowego, Minister Infrastruktury rozporządzeniem z 3 lipca 2003 r. określił szczegółowe warunki techniczne dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. Nr 220, poz. 2181). Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 3 czerwca 2011 r. zmieniającym powyższe rozporządzenie, ustalono, że tabliczkę T-34 umieszcza się na drogach krajowych objętych systemem elektronicznej opłaty drogowej pod znakiem z numerem autostrady E - 15c, drogi ekspresowej E - 15d lub innej drogi krajowej E - 15a, występującym samodzielnie (§ 6.3.7.9.).

Natomiast na podstawie § 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 czerwca 2011n r. dodano do rozporządzeniu Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych § 57a, którym wprowadzono znak D-39a "opłaty drogowe", informujący o opłatach drogowych wnoszonych za przejazd po drogach publicznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia .15 czerwca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach (Dz. U. z 2011 r. Nr 124, poz. 702) w załączniku nr 1 do rozporządzenia wprowadzono w części 5 "znaki informacyjne" 5.2.45a "Opłaty drogowe". Znak D-39a "opłaty drogowe" stosuje się na drogach w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej w celu poinformowania osób wjeżdżających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Dodatkowo można umieszczać znak D-39a na parkingach w pobliżu granicy państwa oraz przed punktem poborem opłat położonym w pobliżu tej granicy. Znak ten zapewnia kierującym pojazdami wjeżdżającymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej informację o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych.

Zdaniem Sądu z przedstawionych unormowań wynika zobowiązanie zarządców dróg do oznakowania dróg, na których pobierana jest opłata elektroniczna, tabliczkami T-34, oraz oznakowania dróg w pobliżu granicy Rzeczypospolitej Polskiej, oraz parkingach w pobliżu tej granicy znakami D-39a. Znaki D-39a informują osoby wjeżdżające na terytorium rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd pop drogach publicznych. Znaki te jednocześnie umożliwiają uczestnikom ruchu podjąć decyzję co do wyboru drogi, płatnej bądź bezpłatnej. Zgodnie z art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym, znaki i sygnały drogowe wyrażają ostrzeżenia, zakazy, nakazy lub informacje. Wykładnia językowa cytowanego przepisu nie daje podstaw do kwestionowania rozwiązania polegającego na połączeniu w treści znaku kilku funkcji. Wymienione w tym przepisie funkcje znaków zostały ujęte w postaci alternatywy zwykłej, co oznacza, że znak może pełnić kilka funkcji w nim określonych. Za taką wykładnią przepisu art. 7 ust. 1 prawa o ruchu drogowym opowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2004 r. sygn. akt P9/03. Zdaniem Trybunału pogląd, że poszczególne kategorie znaków drogowych wymienione w treści art. 7 ust. 1 ustawy wykluczają się nie jest uzasadniony. Językowa wykładnia treści tego przepisu nie wyklucza funkcjonowania znaków drogowych łączących w swojej treści kilka funkcji, np. informacji i zakazu. Jeżeli bowiem zastanowić się nad rolą normatywną znaków drogowych, to regułą jest konstruowanie treści określonych nakazów czy zakazów postępowania w oparciu nie o jeden (i to realizujący tylko jedną funkcję) znak drogowy, ale o kilka z nich, wzajemnie się uzupełniających. Trybunał wskazał na przykłady znaków informacyjnych, które także służyć mogą do dekodowania norm nakazujących lub zakazujących, a których treść wcale tego rodzaju zakazów lub nakazów expressis verbis nie wyraża (np. znak informujący o początku pasa ruchu dla autobusów, znak początek pasa ruchu powolnego)".

Brak odpowiedniej informacji dla osoby wjeżdżającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych, uniemożliwia użytkownikowi drogi ustalenie obowiązku uiszczenia stosownej opłaty oraz dokonanie odpowiedniego wyboru pomiędzy drogą płatną, a alternatywną drogą bezpłatną. Tym samym wjeżdżającego na teren Rzeczypospolitej Polskiej przez przejście graniczne nieoznakowane znakiem D-39a i korzystającego z drogi płatnej, nawet oznaczonej tabliczką T-34, nie można obciążać odpowiedzialnością za nieuiszczenie opłaty i wymierzać kary pieniężnej. Aczkolwiek prawo administracyjne ujemne konsekwencje wiąże z faktem obiektywnego naruszenia prawa, jednak zgodnie ze standardami demokratycznego państwa prawa i zaufania do jego organów, nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy korzystającemu z drogi publicznej i stosującemu się do dyrektyw płynących ze znaków drogowych, wymierzana jest kara pieniężna, stanowiąca w istocie konsekwencję niedopełnienia obowiązku odpowiedniego oznakowania drogi przez właściwe organy administracji. Przepis art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. funkcjonuje w określonym otoczeniu prawnym, zatem jego znaczenie powinno być odczytywane w łączności z innymi przepisami i celami, jakie ustawodawca chciał osiągnąć określoną regulacją prawną. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów, zatem niezgodna z art. 2 Konstytucji RP jest wykładnia tego przepisu, która sankcję administracyjną nakłada na podmiot, który nie naruszył swoim zachowaniem dyrektywy postępowania wynikającej z norm prawnych określających zasady ruchu na drogach publicznych. Wyrażona w powołanym art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawnego opiera się, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego, na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne; umożliwiają jej decydowanie o swoim postępowaniu w oparciu o pełną znajomość przesłanek działania organów państwowych oraz konsekwencji prawnych, jakie ich działania mogą pociągnąć za sobą. Jednostka winna mieć możliwość określenia zarówno konsekwencji poszczególnych zachowań i zdarzeń na gruncie obowiązującego w danym momencie stanu prawnego, jak też oczekiwać, że prawodawca nie zmieni ich w sposób arbitralny. Bezpieczeństwo prawne jednostki związane z pewnością prawa umożliwia więc przewidywalność działań organów państwa, a także prognozowanie działań własnych (wyrok z 14 czerwca 2000 r., sygn. P 3/00, OTK ZU nr 5/2000, poz. 138). W tej sytuacji nie można poprawnie stosować ww. art. 13k ust. 1 pkt 1 udp bez przeprowadzenia wykładni systemowej tego przepisu. System prawa jest logiczną zorganizowaną całością o wspólnych wartościach. Znaczenia przepisów prawnych nie można dochodzić w oderwaniu od innych przepisów zawartych w określonym akcie prawnym, a także innych aktach prawnych należących do danej gałęzi prawa czy całego porządku prawnego. W ramach wykładni systemowej zewnętrznej punktem wyjścia jest Konstytucja RP. Zgodnie z regułami wynikającymi z art. 2 Konstytucji, warunkiem zastosowania sankcji administracyjnej z art. 13k ust. 1 pkt 1 u.d.p. jest doprowadzenie do stanu zgodnego z zasadami państwa prawa poprzez odpowiednie oznakowanie drogi, tak aby korzystający z dróg publicznych mieli świadomość ciążącego na nich obowiązku (vide :wyroki NSA z dnia 21 sierpnia 2013 r. II GSK 1467/12 oraz z dnia15 stycznia 2014 r. II GSK 1434/12, odnoszące siędo znaku T-34)

W niniejszej sprawie organ administracji uznał bowiem za prawnie obojętną dla nałożenia kary pieniężnej na podstawie tego przepisu okoliczność właściwego oznakowania drogi poprzez ustawienie znaku D-39a Aczkolwiek skarżący korzystając z odcinka drogi publicznej wymienionej w ww. rozporządzeniu z 22 marca 2011 r. wykonywał przejazd zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i z tego tytułu był zobowiązany do poniesienia opłaty, jednak w realiach tej sprawy okoliczność ta nie przesądza jeszcze sama w sobie o zgodności z prawem decyzji nakładającej na skarżącego karę pieniężną za przejazd bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Obowiązkiem organu było bowiem (i będzie na etapie powtórnego postępowania) ustalenie, czy skarżący przekraczając granice Rzeczypospolitej Polskiej, był prawidłowo poinformowany o opłatach wnoszonych za przejazd po drogach publicznych. Kwestia ta nie została w sprawie jednoznacznie wyjaśniona. W decyzji pierwszoinstancyjnej nie zawarto ustaleń na temat oznakowania drogi; są tylko ustalenia co do wyposażenia pojazdu w urządzenie viaBox. W decyzji drugoinstancyjnej wskazano, że zarzut braku informacji o obowiązku uiszczania opłaty elektronicznej w wyniku nieumieszczenia znaku D-39a w czasie kontrolowanego przejazdu nie jest istotny dla rozstrzygnięcia przedmiotowego postepowania administracyjnego, albowiem kierujący kontrolowanym zespołem pojazdów poruszał się w kierunku przejścia granicznego, po odcinku drogi ekspresowej [...], na której znajdowały tabliczki T-34. Nie wskazano, czy przejście graniczne na omawianym odcinku drogi było oznaczone znakiem D-39a, a tym samym czy skarżący wjeżdżając na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miał możliwość zapoznania się z zasadami uiszczania opłat za przejazd po drogach publicznych.

Ponownie rozpoznając sprawę, dopiero w następstwie wyjaśnienia kwestii oznakowania ww. odcinka drogi (według stanu na dzień kontroli), organ ustali, mając na uwadze poczynione wyżej oceny prawne i wskazania Sądu odnośnie dalszego postępowania, którymi jest związany, czy uchybienie przez skarżącego obowiązkowi uiszczenia opłaty elektronicznej czyni zgodną z prawem decyzję nakładającą na niego karę pieniężną za przejazd po drodze publicznej bez uiszczenia tej opłaty.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 lit. a) i c) oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a.