Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 856/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 marca 2021 r. (nr [...]) Burmistrz Miasta C. - działając na podstawie art. 104, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. – dalej jako "u.ś.r.") i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) oraz obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2019 r. w sprawie kwoty świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2020 i obwieszczenia Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2020 r. w sprawie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w roku 2021 oraz zarządzenia Nr [...] z dnia 30 kwietnia 2004 r. Burmistrza Miasta C. w sprawie udzielenia Kierownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących świadczeń rodzinnych – odmówił przyznania M. M. (dalej zwanej również "stroną", "wnioskodawczynią", "skarżącą") świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na ojca – M. M.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 31 lipca 2020 r. M. M. wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem – M. M. W odpowiedzi na wniosek organ decyzją nr [...] z dnia 28 sierpnia 2020 r. odmówił prawa do tego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 4 stycznia 2021 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylając zaskarżoną decyzję Kolegium wskazało, że organ powinien wyjaśnić czy strona jest jedyną osobą mogącą sprawować opiekę nad ojcem, zbadać związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a koniecznością opieki nad niepełnosprawnym ojcem.

Organ przywołał treść art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust. 1b i ust. 5 u.ś.r. wskazując, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż M. M. ostatnie zatrudnienie posiadała od 01.09.2013 r. do 02.11.2013 r. w wymiarze 1/8 etatu. Umowa o pracę została wypowiedziana przez pracownika z uwagi na opiekę nad chorym ojcem. Następnie w dniu 8 listopada 2013 r. złożyła wniosek o specjalny zasiłek opiekuńczy i nieprzerwanie pobierała ten zasiłek do dnia 31 października 2020 r. Strona oświadczyła, że zrezygnowała z zatrudnienia ponieważ opiekuje się ojcem. Wnioskodawczyni nie jest uprawniona do żadnych świadczeń. Powyższe skutkuje tym, że u wnioskodawczyni zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Strona oświadczyła, że jej ojciec wymaga jej pomocy w takich czynnościach jak: kąpanie, przygotowanie posiłków, w razie konieczności wyjazdy do lekarza na wizyty lub po receptę, palenie w piecu, spacery. Wnioskodawczyni może liczyć na pomoc syna J., który doskonale potrafi zastąpić ją w najważniejszych czynnościach i który uczy się w Szkole Branżowej I stopnia (aktualnie uczy się w formie zdalnej).

M. M. posiada znaczny stopień niepełnosprawności, przyznany na czas nieokreślony - orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. z dnia 6 grudnia 2001 r. (niepełnosprawność istnieje od [...]1999 r. tj. od 51. roku życia). Z wywiadu wynika, iż ojciec wnioskodawczyni od 20 lat zmaga się z choroba Bergera, w wyniku której amputowano mu duże palce u stóp. Choroba ta utrudnia mu poruszanie się. Samodzielnie porusza się po pomieszczeniach mieszkalnych, korzysta z WC i ubiera się, choć to trwa dość długo. Nie poradzi sobie z przemieszczaniem się po schodach, także z paleniem w piecu ponieważ to pomieszczenie znajduje się w piwnicy. W roku 2014 przebył udar mózgu i do chwili obecnej utrzymuje się niedowład prawej ręki. Według informacji zawartych w wywiadzie ta niepełnosprawność znacznie ogranicza M. M. samodzielność i wymaga pomocy osoby drugiej przy wszystkich innych czynnościach. Ojciec wnioskodawczyni nie chce zostać sam ponieważ boi się, że się przewróci. Czas jaki może zostać chory bez opieki wynosi do 1 godziny, ponieważ według strony w domu trzeba ciągle podkładać do pieca, uzupełniać butelkę z napojem i zwracać na ojca uwagę, aby się nie przewrócił. Aktualnie ojciec nie jest pod opieką lekarską. Leki bierze te same. M. M. jest wdowcem (posiada dwoje dzieci: syna M. i córkę M.). Syn mieszka około 400 km od C. w miejscowości Ż., dlatego - w ocenie organu - nie może służyć pomocą w opiece nad ojcem.

Z załączonego do akt oświadczenia strony zawierającego harmonogram dnia wynika, iż wnioskodawczyni o 9:00 rozpala ogień w piecu, ok. 10:00 podaje ojcu śniadanie, potem jedzie do sklepu po zakupy, robi obiad, podaje ojcu obiad, następnie daje owoce lub jogurt w formie podwieczorku i ok. 19:00 przygotowuje kolację. W międzyczasie podkłada do ognia i uzupełnia butelkę do picia ojcu, który chodzi spać ok. 23:00 i noc przebiega spokojnie. Latem strona wychodzi na spacer z ojcem na wózku inwalidzkim.

Organ stwierdził, że nie ma wątpliwości, iż wnioskodawczyni jako córka osoby wymagającej opieki należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż jest obciążona obowiązkiem alimentacyjnym. Organ nie kwestionuje, że sprawowana przez wnioskodawczynię opieka nad ojcem jest rzeczywista, osobista, bezpośrednia i stała. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane jednak za samą opiekę lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym i nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu.

Ze zgromadzonego materiału nie wynika, aby rozmiar i zakres opieki wymuszał aktualnie rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Czynności opiekuńcze związane z opieką nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia, aby wnioskodawczyni przede wszystkim przy dobrej organizacji tej opieki i wsparciu syna nie mogła podjąć pracy zarobkowej. Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie można uznać za przeszkodę w podjęciu zatrudnienia. Nie można na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień wnioskodawczyni i przykładowego harmonogramu, uznać że istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem jej zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Zatem nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy nie podejmowaniem pracy przez stronę a koniecznością sprawowania opieki.

Organ wyjaśnił, że ma na względzie stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażone w niniejszej sprawie odnośnie wykluczenia możliwości odmowy na podstawie braku spełnienia przesłanki wieku - albowiem według oceny Kolegium, biorąc pod uwagę jednolity i utrwalony pogląd sądów administracyjnych wobec treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), utraciło przymiot konstytucyjności przewidziane w art. 17 ust. 1b u.ś.r. kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego opiekunów osób dorosłych niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała później niż w okresach wskazanych w ust. 1b pkt 1 i 2 ustawy - należy stwierdzić, iż w niniejszej sprawie przesłanka ta jest spełniona. Jednak w ocenie organu mając na względzie uzupełniony materiał dowodowy, w tym treść oświadczenia wnioskodawczyni co do sposobu i czasu sprawowanej opieki, uznać należy, że strona faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, tym niemniej nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy uzasadniający faktyczny brak możliwość podjęcia zatrudnienia.

Decyzją z dnia 20 lipca 2021 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść art. 17 ust. 1 u.ś.r., wyjaśniając, że świadczenie pielęgnacyjne, jako forma wsparcia rodziny, nie jest kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym - a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, którą się opiekują - zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy. Przy czym przez rezygnację z zatrudnienia w znaczeniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy rozumieć faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki. Jednak z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu musi ona być stała i długoterminowa. Z analizowanego przepisu wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13). Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest zatem przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11). Chodzi tu zatem o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16).

Jedną zatem z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Tym samym związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

Kolegium stwierdziło, że podziela stanowisko organu I instancji, iż w niniejszej sprawie taki związek nie zachodzi. Bezspornym w sprawie jest, że strona sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem - M. M. (ur. [...] 1948 r.), który na podstawie orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z dnia 6 grudnia 2001 r. został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności, zaś orzeczony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały a orzeczenie zostało wydane na stałe. Ustalony stopień niepełnosprawności, jak i niepełnosprawność datuje się od 1999 r.

Kolegium stwierdziło, że z ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie wynika, iż ojciec strony jest wdowcem; od 20 lat choruje na chorobę Buergera (zakrzepowe zatorowe zapalenie tętnic), w wyniku której ma amputowane duże palce u stóp, a najmniejsze palce zanikają. Ojciec z problemami ale samodzielnie porusza się po pomieszczeniach mieszkalnych, samodzielnie korzysta z toalety i samodzielnie się ubierze (trwa to dość długo). W 2014 r. przebył udar mózgu i do chwili obecnej utrzymuje się niedowład prawnej ręki (jest osobą praworęczną). Niepełnosprawność znacznie organiczna jego samodzielność, gdyż wymaga on pomocy osoby drugiej, której udziela mu wnioskodawczyni. Jest ona jedyną osobą sprawującą opiekę nad ojcem. Mieszka razem z ojcem oraz synem (17 lat) - uczniem II kasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej w C. w zawodzie elektryk. Brat strony - M. M. mieszka w miejscowości położonej ok. 400 km od miejsca zamieszkania ojca; pracuje; przyjeżdża wraz ze swoją rodziną do ojca raz w roku, w trakcie swojego urlopu.

Z oświadczenia strony z dnia 22 lutego 2021 r. dotyczącego zakresu opieki sprawowanej nad ojcem wynika, że polega ona na kąpaniu, przygotowywaniu posiłków, paleniu w piecu, wychodzeniu na spacery - ojciec porusza się na wózku inwalidzkim; kupowaniu leków. Aktualnie ojciec nie jest pod opieką lekarską a leki bierze te same. Ojciec boi się zostać sam z obawy, że się przewróci.

Jednocześnie z ustaleń organu I instancji wynika, że strona w okresie od 23 kwietnia 2010 r. do 30 czerwca 2013 r. otrzymywała świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Następnie podjęła zatrudnienie w wymiarze 1/8 etatu w okresie od 1 września 2013 r. do 2 listopada 2013 r., którą to umowę o pracę wypowiedziała z uwagi na konieczność opieki nad ojcem. W dniu 8 listopada 2013 r. złożyła wniosek o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego, który nieprzerwanie pobierała do 31 października 2020 r.

W ocenie Kolegium czynności wykonywane przez stronę wskazane w oświadczeniu z dnia 22 lutego 2021 r., jak i ustalenia w tym zakresie dokonane przez organ I instancji w trakcie przeprowadzonych wywiadów środowiskowych - polegające na gotowaniu, sprzątaniu, paleniu w piecu, praniu, prasowaniu, jeżdżeniu po zakupy czy płaceniu rachunków, dowodzą, iż są to czynności dnia codziennego całej rodziny wnioskodawczyni, w skład której wchodzą: jej ojciec oraz jej 17 letni syn. Natomiast czynności polegające na raz w tygodniu, w razie potrzeby dodatkowo w tygodniu, pomocy w czynnościach higieny osobistej, tj.: kąpanie, golenie, obcinanie paznokci itp., nie są czynnościami stałymi i mogą być wykonywane przy należytej organizacji opieki z uwzględnieniem pomocy ze strony syna, który może pomóc w czynnościach domowych i opiece nad niepełnosprawnym dziadkiem. Dodać należy, że z poczynionych ustaleń w sprawie wynika, że ojciec strony porusza się samodzielnie po mieszkaniu, po przygotowaniu posiłku i podaniu jest samodzielnie spożyć posiłek.

Mając to na uwadze Kolegium zgodziło się z organem I instancji, że strona opiekuje się ojcem, jednak zakres i częstotliwość wykonywanych czynności opiekuńczych nie wiąże się z niepodejmowaniem lub rezygnacją przez nią z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres niepełnosprawną wyklucza możliwość podjęcia jakiekolwiek pracy zarobkowej, w jakimkolwiek wymiarze, a w niniejszej sprawie uznać należy, że taka sytuacja nie zaistniała.

M. M. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a ponadto o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

1/ naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., tj.:

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia ww. dyspozycji, podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej,

- zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą (rezygnacją z pracy) a sprawowaniem przez nią opieki nad ojcem, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek przyczynowo-skutkowy istnieje;

2/ naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad ojcem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu Strony.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że zasadniczym zarzutem jest naruszenie przez organy art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., polegające na błędnej wykładni ww. przepisu. W przypadku skarżącej fakt niepodejmowania zatrudnienia - który na równi z rezygnacją z zatrudnienia uprawnia na mocy art. 17 u.ś.r. do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne - był spowodowany koniecznością opieki nad ojcem. Ponadto organ II instancji pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy ocenił zgromadzony materiał dowodowy w aspekcie sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem. Co ważne, a czego organ nie wziął pod uwagę, skarżąca całodobowo jest w pełnej gotowości pomocy ojcu. Co należy podkreślić organ II instancji nie kwestionuje opieki nad ojcem, jednakże lakonicznie podnosi, że zakres jej nie uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy wbrew temu co twierdzi organ II instancji związek bezpośredni (czasowy i co do motywów) między niepodejmowaniem zatrudnienia celem sprawowania osobistej opieki zachodzi. Po pierwsze, skarżąca z uwagi na zły stan zdrowia ojca nie ma możliwości aktywności zawodowej, a pomoc ta sprawowana jest w sposób prawidłowy. Ojciec skarżącej choruje na chorobę Buergera, w wyniku której ma amputowane duże palce u stóp, a najmniejsze palce zanikają. W 2014 r. przebył udar mózgu i do chwili obecnej utrzymuje się niedowład prawej ręki.

Powyższy przepis należy stosować do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Warunku "stałej" i "ciągłej" opieki nie należy jednak rozumieć jako wykonywanej "bez przerwy" i przez 24 godziny na dobę, lecz ma ona być stała, w sensie trwałości, a ciągła w sensie rozciągłości w czasie opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością, a wiec koniecznością wykonywania takich a nie innych czynności warunkujących jej egzystowanie w warunkach godności człowieka. Organ pomijając celowościową wykładnię ww. przepisu uznał, że zakres opieki świadczony przez skarżącą nie wypełnia dyspozycji ww. normy prawnej, co stoi w sprzeczności z niekwestionowanym orzecznictwem w tym zakresie. Jak stwierdza w wyroku z dnia 7 listopada 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt III SA/Gd 561/19) zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w zw. z art. 3 pkt 21 lit. a/ u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w{ związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Z powyższych przepisów wynika zatem, że osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a wiec z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy z 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Jak ustalił to organ I instancji, i czego organ II instancji nie kwestionuje - opiekę wypełnia nad osobą niepełnosprawną skarżąca, a w opiece nad osobą niepełnosprawną nikt inny jej nie pomaga. Zakres opieki wymieniony w uzasadnieniu decyzji w ocenie skarżącej i zgodnie ze stanem faktycznym niniejszej sprawy jest stały, długotrwały. "Punkt ciężkości" w przedmiocie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a nie w samej opiece nad nim. Artykuł 17 ust. 1 u.ś.r. jako przesłankę od spełnienia której uzależnione jest przysługiwanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wskazuje sprawowanie opieki nad wymienionymi w nim osobami. Sposób jej sprawowania nie został w u.ś.r. określony. W związku z tym należy go rozpatrywać przez pryzmat celu tej regulacji, z której wynika, że musi mieć ona charakter stały bądź długotrwały i odnosić się do wszystkich niezbędnych potrzeb życiowych osoby pozostającej pod opieka, których to z uwagi na niepełnosprawność nie jest w stanie sama sobie zapewnić. Co więcej, nie jest wymagane stałe zamieszkiwanie z osobą wymagającą opieki, tym samym istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale przede wszystkim zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana, zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Nie oznacza to jednak zawsze i w każdej sytuacji konieczności całodobowego przebywania z taką osobą.

Z okoliczności przedmiotowej sprawy wynika, że zakres opieki skarżącej jest stały, permanentny. Organ sam wymienia szeroki zakres opieki, jednakże zdaniem organu - co pozostaje w sprzeczności z zasadami logiki i doświadczeniem życiowym - ww. czynności są niewystarczające. Ponadto raz jeszcze należy wskazać, iż określona w art. 17 ust. 1 u.ś.r., warunkująca nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego przesłanka sprawowania stałej lub długotrwałej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym (jednak niebędącą niezdolną do samodzielnej egzystencji) nie jest powiązania w sposób konieczny z warunkiem stałego zamieszkiwania osoby sprawującej opiekę z osoba niepełnosprawną. Osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga - w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej. Warunek całodobowej opieki jest bowiem związany w sposób konieczny z osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji, a więc z takimi osobami, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych).

Ponadto w ocenie skarżącej organy nie ustrzegły się również od naruszeń o charakterze procesowym. Działania organu administracji w sprawie objętej skargą były sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy administracji publicznej mają obowiązek wcielać w życie. Ustalenia organu II instancji są wewnętrznie sprzeczne - z jednej strony organ wymienia szeroki zakres opieki nie kwestionując jej co do zasady - z drugiej podnosi, że wykonywane przez skarżącą czynności opiekuńcze mają jedynie charakter pomocniczy, co powoduje, że decyzja w ww. kształcie nie może się ostać.

Końcowo skarżąca wskazała, że zastosowanie przez organ rozstrzygający w niniejszej sprawie wyłącznie wykładni gramatycznej doprowadziło do rozstrzygnięcia, które w świetle powszechnie akceptowanych wartości jest rażąco niesłuszne, niesprawiedliwe, nieracjonalne i niweczące ratio legis ustawy o świadczeniach rodzinnych. W sytuacjach, gdy ściśle literalne interpretowanie zapisu ustawowego prowadzi do zniekształcenia albo wypaczenia jego treści, obowiązkiem organu stosującego prawo jest sięgnięcie do innych sposobów wykładni. Organ winien był zatem podjąć próbę zinterpretowania przepisu ustawy odwołując się do aksjologicznej racjonalności ustawodawcy oraz kierując się systemowymi, celowościowymi bądź funkcjonalnymi regułami wykładni prawa (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2001 r., sygn. akt I KZP 22/01, a także A. Redelbach, S. Wronkowska, Z. Ziembiński, Zarys teorii państwa i prawa, Warszawa 1992, s. 203 i nast.; L. Morawski, Wstęp do prawoznawstwa, Toruń 1997, s. 151; J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1972, s. 123 i nast.). W sprawie będącej przedmiotem skargi prawidłowe odczytanie treści art. 17 u.ś.r. prowadzi do wniosku, że skarżąca opiekująca się niepełnosprawną w stopniu znacznym matką jest osobą uprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że niniejsza skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie spawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które uzasadniałyby wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, postępowanie w sprawie zostało przeprowadzone przez organy z zachowaniem przepisów prawa procesowego a rozstrzygnięciu podjętemu w zaskarżonej decyzji, tj. odmowie przyznania wnioskowanego przez stronę skarżącą świadczenia, nie można skutecznie postawić zarzutu wydania go z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd uznał, że złożona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm. - dalej powoływanej w skrócie jako: "u.ś.r."), a w szczególności art. 17 tej ustawy, w którym szczegółowo określono wymogi, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Z powołanego unormowania wynika, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, aby opiekun osoby niepełnosprawnej nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest bowiem częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych związanych z niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z pracy, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/18).

Omawiane świadczenie, co należy podkreślić, nie jest jednak przyznawane jedynie za sam fakt sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub rezygnację z zatrudnienia, powodowanych koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Wnioskujący o świadczenie pielęgnacyjne musi zatem sprawować faktyczną i konieczną opiekę nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze, który uniemożliwia mu wykonywanie pracy zarobkowej. Z okoliczności sprawy musi więc wynikać, że sprawujący opiekę nie wykonuje aktywności zawodowej (tj. rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej) z uwagi wyłącznie na konieczność sprawowania stałej opieki nad osobą niepełnosprawną i to w takim wymiarze (zakresie), który w okolicznościach danej sprawy wyklucza mu możliwość podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19).

W tej sytuacji obowiązkiem organu administracji w prowadzonym postępowaniu było ustalenie związku pomiędzy niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Do oceny w tym zakresie konieczne było stwierdzenie, czy istotnie powodem (celem) rezygnacji – a w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy w istocie nie podejmowania - zatrudnienia przez skarżącą była konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (tutaj: ojcem skarżącej), a jeżeli tak, to rozważenie również tego, czy to wymiar faktycznie sprawowanej przez skarżącą i koniecznej w związku ze specyfiką niepełnosprawności jej ojca opieki, rzeczywiście stoi na przeszkodzie możliwości podjęcia przez nią jakiegokolwiek – choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy - zatrudnienia.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżąca - M. M. (ur. w 1975 r.) ostatnio zatrudniona była w listopadzie 2013 r. Umowa o pracę została wypowiedziana przez nią z uwagi na opiekę nad chorym ojcem - M. M. (ur. w 1948 r.), który posiada znaczny stopień niepełnosprawności, przyznany mu orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. z dnia 6 grudnia 2001 r. na czas nieokreślony (niepełnosprawność istnieje od marca 1999 r.). Na podstawie przeprowadzonych w niniejszej sprawie w dniu 28 sierpnia 2020 r. oraz w dniu 11 lutego 2021 r. wywiadów środowiskowych, a także złożonego przez skarżącą oświadczenia z dnia 22 lutego 2022 r., ustalono, że ojciec wnioskodawczyni od 20 lat zmaga się z chorobą Buergera, w wyniku której amputowano mu duże palce u stóp a najmniejsze zanikają. Choroba ta utrudnia mu poruszanie się, jednakże samodzielnie porusza się po pomieszczeniach mieszkalnych, korzysta z WC i ubiera się, choć to trwa dość długo. Nie radzi sobie z przemieszczaniem się po schodach, a także z paleniem w piecu z uwagi na to, że pomieszczenie to znajduje się w piwnicy. W 2014 r. przebył udar mózgu i do chwili obecnej utrzymuje się u niego niedowład prawej ręki. Jego zdaniem czas, na jaki może zostać bez opieki wynosi do 1 godziny, z uwagi na to, że trzeba mu ciągle podkładać do pieca, uzupełniać butelkę z napojem i zwracać uwagę, aby się nie przewrócił. Leki bierze te same. M. M. jest wdowcem; posiada dwoje dzieci: córkę (skarżącą) oraz syna M., który mieszka około 400 km od C. w miejscowości Ż. i nie może służyć pomocą w opiece nad ojcem. Skarżąca mieszka wspólnie wraz z ojcem oraz synem – J. M. (lat 17 - uczniem II klasy Zasadniczej Szkoły Zawodowej w C.), który – jak oświadczyła skarżąca – pomaga jej w opiece nad ojcem ("podkłada i wlewa picie i pilnuje żeby nic się nie stało"). Z oświadczenia strony zawierającego harmonogram dnia wynika, iż wnioskodawczyni: o 9:00 rozpala ogień w piecu; ok. 10:00 podaje ojcu śniadanie; potem jedzie do sklepu po zakupy; robi obiad i podaje ojcu obiad, a następnie daje owoce lub jogurt w formie podwieczorku i ok. 19:00 przygotowuje kolację. W międzyczasie podkłada do ognia i uzupełnia butelkę do picia ojcu, który chodzi spać ok. 23:00; noc przebiega spokojnie. W sezonie letnim po obiedzie strona wychodzi na spacer z ojcem na wózku inwalidzkim.

W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie – wbrew zarzutom podniesionym w skardze - w sposób prawidłowy zgromadziły a następnie oceniły materiał dowodowy pod kątem istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką sprawowaną przez skarżącą nad ojcem, w tym faktycznym zakresem tej opieki z uwagi na niepełnosprawność ojca, a jednocześnie koniecznością z tego powodu nie podejmowania przez skarżącą aktywności zawodowej, stwierdzając, że w istocie całokształt okoliczności faktycznych sprawy wskazuje, iż nie zachodzi sytuacja, w której można by przyjąć, że skarżąca - niewątpliwie sprawująca faktyczną opiekę nad swoim ojcem - nie jest w stanie podjąć żadnej aktywności zawodowej z powodu wykonywania tej opieki. W ocenie Sądu podzielić należy stanowisko organów, że w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy zasadne jest przyjęcie, iż powodem braku jakiejkolwiek aktywności zawodowej skarżącej nie może być uznany fakt sprawowania przez nią opieki nad ojcem.

Wskazać należy, że ojciec skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 3 pkt 21 lit. a/ u.ś.r.), to jednak podkreślenia w związku z tym wymaga też to, że nie zawsze osoba zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, będzie wymagać takiej opieki, która pozostawać będzie w stopniu wykluczającym podjęcie przez osobę bliską zatrudnienia. Rolą organów jest ustalenie, czy okoliczności faktyczne danej sprawy, w tym rozmiar koniecznej i świadczonej pomocy, uniemożliwiają faktyczne wykonywanie przez opiekuna aktywności zawodowej.

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez małą część doby. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy bowiem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia przez opiekuna jakiejkolwiek pracy zarobkowej (por. wyroki NSA: z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20; z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 oraz z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15). Przyjąć zatem należy, że okoliczności sprawy, pomimo istniejącej niepełnosprawności danego członka rodziny, wskazywać muszą na takie zaabsorbowanie czasu osoby sprawującej opiekę nad osobą niepełnosprawna, by podjęcie przez nią jakiejkolwiek aktywności zawodowej było niemożliwe (niewykonalne).

Mając to na uwadze należy w pełni zgodzić się z konstatacją organów w niniejszej sprawie, że z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, iż sprawowana przez skarżącą opieka nad ojcem, z uwagi na zakres wykonywania koniecznych czynności wspomagających ojca w jego codziennym funkcjonowaniu, nie spełnia wymogów opieki, o jakiej jest mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego ojciec skarżącej nie jest osobą leżącą i wymagającą z tego tytułu całkowitej i całodobowej opieki (obejmującej choćby konieczność np. karmienia, pojenia, cewnikowania, pamersowania itp.). Z akt sprawy wynika, że ojciec - co prawda z uwagi na chorobę i powodowaną nią niepełnosprawność z trudem - jednak porusza się samodzielnie po mieszkaniu, samodzielnie korzysta z toalety, spożywa posiłki oraz ubiera się. Zgodzić należy się w pełni z organami, że opis wykonywanych przez skarżącą czynności w ramach sprawowanej opieki nie wskazuje, aby istniała konieczność niepodejmowania przez nią z tego powodu zatrudnienia. Czynności polegające na gotowaniu, sprzątaniu, paleniu w piecu, praniu, prasowaniu, jeżdżeniu po zakupy czy płaceniu rachunków, to czynności związane prowadzeniem gospodarstwa domowego, w którym wspólnie zamieszkują skarżąca, jej syn oraz niepełnosprawny ojciec skarżącej. Opisane czynności nie wykluczają zatem wykonywania pracy zawodowej, gdyż są czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego i przy właściwej organizacji (np. wcześniejszym zrobieniu zakupów, przygotowaniu posiłków i leków) dają możliwość pogodzenia ich z wykonywaniem aktywności zawodowej. Z kolei czynności polegające na raz w tygodniu, a w razie potrzeby dodatkowo w tygodniu, pomocy ojcu w czynnościach higieny osobistej (tj. kąpanie, golenie, obcinanie paznokci itp.), nie są wykonywane codziennie. Co istotne też, i na co w istocie zwróciła uwagę sama skarżąca, w pomocy nad niepełnosprawnym M. M. uczestniczyć może także jej 17-letni syn, który może wspomóc skarżącą w czynnościach domowych i w opiece nad niepełnosprawnym dziadkiem.

W ocenie Sądu, mając na uwadze czasowy i przedmiotowy rozmiar sprawowanej przez skarżącą opieki nad ojcem związany z jego niepełnosprawnością, przyjąć należy, że organy w sposób prawidłowy uznały, iż zakres sprawowania koniecznej i wymuszonej stopniem niepełnosprawności opieki nad ojcem jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem zatrudnieniem przez skarżąca. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika, aby rozmiar zakresu opieki wymuszał na skarżącej całkowite niepodejmowanie pracy zarobkowej. Sprawowana zatem opieka nad ojcem nie uniemożliwia wykonywania pracy zarobkowej, która może być także wykonywana chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Raz jeszcze należy podkreślić, że świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane w sytuacji, gdy czas poświęcony na czynności opiekuńcze nie absorbuje przy należytej organizacji zdecydowanej większości dnia. Nie zachodzi bowiem wówczas wymagana ustawą przesłanka przyznania świadczenia, jaką jest konieczność rezygnacji z pracy lub niepodejmowanie pracy z uwagi na wymóg sprawowania koniecznej i wymaganej z uwagi na specyfikę niepełnosprawności opieki. W niniejszej sprawie organy prawidłowo oceniły, że zakres realizowanych przez skarżącą czynności opiekuńczych wobec ojca – zważywszy też na wspólne zamieszkiwanie wraz z nastoletnim synem, który dodatkowo mógłby wspomagać skarżącą w tej opiece - nie wyklucza możliwości podjęcia przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), chociażby w niepełnym zakresie wymiaru pracy, a tym samym nie zachodzi przesłanka polegająca na zaistnieniu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy całkowitą rezygnacją z aktywności zawodowej powodowaną koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).