Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1126/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.5 ust 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat E. J. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2010 r. orzekającą o odmowie zameldowania J.Z. na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.

Wojewoda orzekał w następujących okolicznościach faktycznych sprawy:

J.Z. wnioskiem z dnia [...] września 2010 r. zwrócił się o zameldowanie na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Lokal ten stanowił własność S. (dalej jako [...] ) a jego najemcą była (aż do dnia śmieci – [...] sierpnia 2010 r.) E.S. (prababcia skarżącego). We wniosku o zameldowanie J.Z. oświadczył, że mieszkał w tym lokalu wraz z prababcią od 1999 r. Miesiąc po jej śmierci tj. [...] września 2010 r. "pracownicy S. wyrzucili go z mieszkania".

J.Z. stwierdził jednocześnie, że zameldowany jest u matki, jednak meldunek ten jest fikcyjny, albowiem "nie mieszkał tam nigdy".

Do wniosku skarżący dołączył wypełniony formularz zgłoszenia pobytu stałego. Formularz zgłoszenia nie zawierał potwierdzenia pobytu przez podmiot dysponujący prawem do lokalu. S. jako właściciel w/w nieruchomości nie wyraził zgody na zameldowanie J.Z. w przedmiotowym domu (pismo z dnia [...] września 2010 r.).

Prezydent W. decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]odmówił zameldowania J.Z. na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. Organ podkreślił, że skarżący nie zamieszkiwał w lokalu [...], lecz bywał tam sporadycznie - kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu [...] października 2010 r. wykazała, że drzwi wejściowe i niektóre okna są zabite płytą i zaplombowane.

Wojewoda [...] rozpoznając sprawę na skutek odwołania wniesionego przez J.Z. uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający i dlatego zlecił Prezydentowi W., zgodnie z art. 136 § 2 k.p.a., aby przesłuchał bezstronnych świadków – najbliższych sąsiadów na okoliczność zamieszkiwania przez J.Z. w przedmiotowym lokalu. Po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie podzielił stanowisko i argumentację zaprezentowaną przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zameldowanie jest z założenia czynnością materialno-techniczną, polegającą na zaewidencjonowaniu stanu zgłoszonego przez stronę. Gdy zgłoszone dane budzą wątpliwości organ orzeka o zameldowaniu w drodze decyzji, co przewiduje art. 47 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Ponieważ złożony przez skarżącego formularz nie zawierał potwierdzenia pobytu przez osobę legitymującą się prawem do lokalu a strona takiego prawa też nie posiada, konieczne było przeprowadzenie postępowania potwierdzającego fakt zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło, aby J.Z. zamieszkiwał w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Skarżący przebywał pod tym adresem okazjonalnie. Przesłuchani w czasie kontroli świadkowie M.C. o i J.K.– pracownicy socjalni, którzy opiekowali się E.S. zeznali, że od 2002 r. skarżący w tym budynku nie mieszkał. Przez cały czas sprawowania opieki nad E.S. tylko raz zastano skarżącego w mieszkaniu, który oświadczył, że "jest w mieszkaniu tylko przejazdem". Także z ustaleń dzielnicowego wynika, że pobyt skarżącego w lokalu przy ul. [...]był okazjonalny i przypadkowy, a budynek stanowił pustostan. Podobnie zeznał świadek Z.B. Natomiast A.Z. zeznała, że skarżący mieszkał w przedmiotowym lokalu do czasu zabicia drzwi przez S.– organ jednak nie dał wiary tym zeznaniom, jako sprzecznym z całością zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda podkreślił, ze skarżący przebywał w lokalu przy ul. [...] w W jedynie okazjonalnie w wyniku naruszenia posiadania. Reakcją na tę okoliczność było powiadomienie przez S. w W. Policji i zabicie w jej asyście (w dniu [...]września 2010 r.) okien i drzwi tego budynku.

Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy organ odwoławczy miał także na uwadze okoliczność, że do chwili obecnej J.Z. jest zameldowany na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W konsekwencji zameldowanie J.Z. w budynku nr [...] przy ul. [...] w W. naruszałoby przepis art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego.

W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego J.Z. wniósł o jej uchylenie. Podkreślił, ze nie opuścił dobrowolnie lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W ocenie skarżącego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne jest to, że w dniu [...] września 2010 r. S. w W. wyrzuciła go z budynku w asyście Policji, zabijając drzwi i okna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z art. 134 § 1 cytowanej ustawy wynika ponadto, że kontroli legalności zaskarżonego aktu (czynności) Sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną przez skarżącego podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wyżej opisane kryteria, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2010 r. o odmowie zameldowania J.Z. na pobyt stały w budynku nr [...] przy ul. [...] w W.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Realizacja tego obowiązku przez obywatela polskiego, polega na zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego (art. 5 ust. 1 ustawy), przez co rozumie się zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Jednocześnie – co w sprawie szczególne istotne – można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego (art. 5 ust. 2 ustawy).

Jak wynika z akt administracyjny niniejszej sprawy J.Z. do chwili obecnej jest zameldowany w budynku nr [...] przy [...] w W. Zatem zameldowanie go pod innym, wskazanym we wniosku o zameldowanie, adresem doprowadziłoby do naruszenia przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wydanie przez organ administracyjny decyzji o zameldowaniu na pobyt stały w budynku nr [...] pryz ul. [...] w W. przeczyło by także istocie i celowi instytucji zameldowania.

Z przepisu art. 1 ust. 2 ustawy wynika, że ewidencja ludności, polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach i powinna zawierać informacje zgodne ze stanem faktycznym. Prawidłowe funkcjonowanie ewidencji leży bowiem interesie Państwa i służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji m.in. o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań państwa i samorządu terytorialnego.

Sąd zwraca uwagę, że instytucja zameldowania w lokalu ma charakter ewidencyjny i jako taka nie rodzi żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądza o jego utracie. Jego istota sprowadza się do administracyjnej rejestracji danych o miejscu pobytu określonej osoby. Postępowanie w sprawie zameldowania jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym według reguł prawa administracyjnego jako prawa publicznego i jego jedynym celem jest potwierdzenie zgodności ewidencji ludności z faktycznym stanem rzeczywistym (tak np. m.in. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2003 r. V SA 3657/02 Wspólnota 2004/8/55). Podkreślić należy, że zgodność stanów faktycznych z zapisami organów ewidencji ludności służy likwidacji fikcji meldunkowej, a zatem leży w interesie społecznym.

Skoro w toku postępowania ustalono, iż skarżący jest zameldowany pod innym adresem, należało uznać, że organ administracji prawidłowo orzekł o odmowie zameldowania.

W niniejszej sprawie orzekające organy poczyniły ustalenia faktyczne pod kątem oceny, czy w dniu zameldowania i okresie bezpośrednio go poprzedzającym, którego długość określa ustawa, skarżący przebywał pod adresem, w którym ma nastąpić zameldowanie. Z ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżący nie spełnił warunku dającego podstawę do zameldowania go w lokalu nr [...] przy ul. [...] w WW ocenie Sądu ustalenia te są jednak bezprzedmiotowe, albowiem jak wyżej wyjaśniono, dla rozstrzygnięcia tej sprawy istotne znaczenie ma okoliczność, że skarżący posiada już stały meldunek ([...] w W., na ten adres Sąd kieruje też korespondencję przeznaczoną dla skarżącego). Oświadczenie skarżącego, że stały meldunek "jest fikcyjny", zawarte we wniosku o zameldowanie, jest bez znaczenia. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie przewiduje bowiem żadnych wyjątków od wyrażonej w przepisie art. 5 ust. 2 tej ustawy zasady, że w tym samym czasie można mieć tylko jedno miejsce pobytu stałego.

Na koniec wyjaśnić wypada, że zarówno organy administracji publicznej, jak i sąd administracyjny nie są władne do rozstrzygania sporów o własność pomiędzy współwłaścicielami, spadkobiercami, jak również pomiędzy właścicielem, a osobą, która ogranicza go w wykonywaniu własności. Tego typu spory cywilne rozstrzygają sądy powszechne. Fakt zameldowania nie przesądza o prawie, w ujęciu cywilistycznym, do danego lokalu. Skoro zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych, zwłaszcza do mieszkania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Nie znajdując tym samym podstaw do uwzględnienia rozpatrywanej skargi orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.).