Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2026/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1,2 i 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] ([...]) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz J. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

J. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny za niewykonanie prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13 zobowiązującego Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], parceli [...] "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W skardze wniósł o: 1) wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów; 2) zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz skarżącego J. S. kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wyrokiem z 3 kwietnia 2015 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I SAB/Wa 18/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględniając wniesioną przez skarżącego J. S. skargę na bezczynność Prezydenta W., zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania dotyczącego nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], parceli [...] "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku Sąd stwierdził jednocześnie, że Prezydent W. dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Termin na wykonanie wyroku upłynął 19 sierpnia 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu Prezydent W. nie wydał decyzji.

Skarżący zaznaczył, że w sprawie zostały wydane już dwa orzeczenia wymierzające Prezydentowi W. grzywnę oraz stwierdzające, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok WSA w Warszawie z 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 736/16 i wyrok WSA w Warszawie z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1566/17. Mimo upływu kolejnych miesięcy i nałożenia na organ grzywny w wysokości [...] zł i [...] zł, Prezydent W. w dalszym ciągu nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2013 r. Od stwierdzenia bezczynności minęło już zatem ponad 5 lat, a od złożenia wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. [...] w W. - 22 lata (wniosek złożyła poprzedniczka prawna skarżącego I. S. 14 maja 1996 r.). Stanowi to niedopuszczalną i niezgodną z prawem przewlekłość postępowania.

Pismem z 25 stycznia 2018 roku pełnomocnik skarżącego wezwał Prezydenta W. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r. niemniej jednak Prezydenta W. nie zastosował się do doręczonego mu wezwania - brak jest jakiejkolwiek informacji o przyczynach niewykonania wyroku. Wezwanie do wykonania wyroku zostało ponownie wysłane do Prezydenta W. 25 lipca 2018 r., jednakże pozostało bezskuteczne.

Zgodnie z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. ) – dalej zwanej "ppsa" grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej. Podstawową funkcją kary grzywny jest zdyscyplinowanie organu administracji publicznej do wykonania obowiązku przewidzianego przez prawomocny wyrok sądu. Skoro zatem wymierzone poprzednimi wyrokami kary nie osiągnęły zamierzonego celu zasadne jest ponowne zastosowanie kary grzywny. Wobec dalszego niewykonywania przez Prezydenta W. wyroku WSA w Warszawie, za adekwatną w niniejszej sprawie należałoby uznać grzywnę w najwyższej przewidzianej przepisami wysokości. Nie ulega bowiem wątpliwości, że postawa organu po wydaniu wyroku w sprawie niewykonywania prawomocnego orzeczenia Sądu powinna stanowić ważną okoliczność wpływającą na wymiar grzywny.

Niewykonywanie wyroków sądów, niezależnie od tego, czy są to wyroki sądów administracyjnych, czy sądów powszechnych, w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej i to mimo, że z tego tytułu organ był już ukarany przez Sąd dwukrotnie grzywną. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.

W odpowiedzi na skargę Prezydenta W. wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przed Prezydenta W. prowadzone jest - z wniosku spadkobiercy dawnego właściciela - postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt ww. nieruchomości, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121) – dalej zwanej "ugn". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt l SAB/Wa 18/13 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Pismem z 31 lipca 2018 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik skarżącego wezwał Prezydenta W. do wykonania wyroku WSA w Warszawie z 3 kwietnia 2013 r. Pismem z 29 października 2018 r. organ wystąpił do Centralnego Archiwum Wojskowego z prośbą o przesłanie zdjęć lotniczych z 1958 r. obejmujących m. in. nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...] celem ustalenia daty utraty posiadania przedmiotowej nieruchomości przez byłych właścicieli. Następnie, stosownie do treści art. 36 § 1 kpa, pismem z 29 października 2018 r. pełnomocnik strony został zawiadomiony o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz poinformowany o nowym terminie jej załatwienia.

Z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz konieczność rozpatrzenia ww. sprawy zgodnie z zarządzeniem nr [...] Prezydenta W. z [...] grudnia 2016 r. w sprawie wprowadzenia procedury postępowania w Biurze Spraw Dekretowych w zakresie rozpatrywania wniosków w trybie art. 215 ugn, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 kpa.

Prezydenta W. podał, że opóźnienia w rozpoznaniu sprawy są spowodowane m. in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w rozpatrywanych sprawach. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku prowadzonych postępowań nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 14 maja 1996 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], parceli [...] "[...]", w terminie 2 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 19 sierpnia 2013 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 18/13 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydenta W. otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 17 czerwca 2013 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu.

Prawomocnym wyrokiem z 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 736/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydenta W. grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydenta W. otrzymał 18 stycznia 2017 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy.

Następnie prawomocnym wyrokiem z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1566/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydenta W. kolejną grzywnę w wysokości [...] zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydenta W. otrzymał 14 marca 2018 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy.

Do chwili obecnej wniosek o odszkodowanie nie został rozpoznany.

Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna.

Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy.

Analizując okoliczności tej konkretnej sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] zł.

Na wysokość orzeczonej grzywny miały wpływ takie okoliczności jak to, że: 1) wniosek o odszkodowanie został złożony w 1996 r. i sprawa o odszkodowanie toczy się ponad 22 lata, 2) zobowiązanie nałożone na organ w wyroku Sądu z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13 nie jest wykonywane od ponad 5 lat i 5 miesięcy, 3) organ nie załatwia sprawy odszkodowawczej, pomimo upływu ponad 10 miesięcy, licząc od daty otrzymania prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1566/17, 4) bezczynność organu została oceniona przez WSA w Warszawie w wyrokach z 3 kwietnia 2013 r., 18 października 2016 r., 8 grudnia 2017 r. jako mająca charakter kwalifikowany, 5) jest to trzeci przypadek zwłoki organu w wykonaniu wyroku Sądu z 3 kwietnia 2013 r., jaki miał miejsce w niniejszej sprawie; 6) organ nie jest w sprawie zupełnie bezczynny. Po otrzymaniu 17 stycznia 2018 r. (nieprawomocnego) wyroku Sądu o sygn. akt I SA/Wa 1566/17 organ podjął w sprawie czynności. Pismami z 1 marca 2018 r. i 30 października 2018 r. organ, w trybie art. 36 kpa, poinformował pełnomocnika skarżącego o przyczynach niezakończenia postępowania odszkodowawczego i nowym terminie załatwienia sprawy (odpowiednio: 29 czerwca 2018 r. i do 28 lutego 2019 r.). Pismem z 29 października 2018 r. organ wystąpił do Centralnego Archiwum Wojskowego o przesłanie zdjęć lotniczych z 1958 r. aby wyjaśnić przesłankę utraty władania spornym gruntem, 7) Sądowi znana jest z urzędu bardzo duża ilość spraw prowadzonych przez Prezydenta W. o odszkodowania za nieruchomości [...]. Świadczy to o tym, że zwłoka organu nie wynika z jego ewidentnie złej woli i z nie wiadomo jakich przyczyn, 8) sprawy o odszkodowania za przejęcie tzw. nieruchomości warszawskich są sprawami skomplikowanymi.

Zdaniem Sądu wskazane wyżej okoliczności sprawy świadczą o tym, że wnioskowana w skardze grzywna w wymiarze maksymalnym, tj. w wysokości [...] zł ([...] zł, zgodnie z obwieszczeniem Prezesa GUS z dnia 16 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. i w drugim półroczu 2017 r. - M. P z 2018 r. poz. 197) byłaby nadmierną sankcją finansową dla Prezydenta W.

W ocenie Sądu wskazane wyżej okoliczności niniejszej sprawy świadczą także o tym, że bezczynność Prezydenta W. w wykonaniu wyroku Sądu z 3 kwietnia 2013 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 154 § 2 ppsa.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 ppsa (pkt 1 i 2 wyroku) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego – wpisu sądowego i kosztów działania pełnomocnika (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).