Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 2022/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 1 pkt 2, art. 50,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b lit. c,  art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hieronim Sęk (sprawozdawca), Sędzia NSA Izabela Najda-Ossowska, Sędzia del. WSA Elżbieta Olechniewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt III SA/Gl 636/17 w sprawie ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 15 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Z. S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

1. Przedmiot skargi kasacyjnej i dalsze pisma procesowe

1.1. Z. S. (dalej: Skarżący; reprezentowany przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika radcę prawnego E. J.) pismem z dnia 9 sierpnia 2018 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 636/17.

1.2. Powołanym wyrokiem Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), oddalił skargę Skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 15 maja 2017 r.

Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik US) z dnia 28 lutego 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania - z wniosku Skarżącego zawartego w piśmie z dnia 1 lutego 2017 r. powołującym się na nowe wymienione w nim dowody - w sprawie zmiany [sześciu] decyzji Naczelnika US z dnia 7 marca 2008 r., nr [...] do [...], wydanych w stosunku do B. S. (występującego pod nazwą S.) w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług (dalej: podatek VAT) za poszczególne miesiące od marca do sierpnia 2006 r. (taki adresat i zakres decyzji z dnia 7 marca 2008 r. wynika z akt podatkowych przekazanych Sądowi do tej sprawy oraz do drugiej sprawy Skarżącego prowadzonej pod sygn. akt I FSK 1677/18, a dotyczącej zaskarżenia wyroku z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Gl 957/17, rozpoznanej na tym samym posiedzeniu niejawnym przez Naczelny Sąd Administracyjny).

1.3. W niniejszej sprawie skargą kasacyjną Skarżący zaskarżył w całości powołany na wstępie wyrok Sądu pierwszej instancji, wniósł o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto, wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w tej skardze "na okoliczność wykazania interesu prawnego Skarżącego we wznowieniu postępowania".

1.4. Skarżący zarzucił Sądowi naruszenie:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 151 P.p.s.a. oraz w związku z art. 7, art. 61, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 233 i art. 234 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) polegające na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji [powinno być: postanowienia - przyp. NSA] organu drugiej instancji, pomimo że nie zebrano, nie rozważono i nie oceniono z urzędu całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w tym nie podjęto niezbędnych czynności koniecznych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie dążono do prawdy obiektywnej oraz nie przeprowadzono zgłoszonych dowodów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i na sytuację prawną Skarżącego;

2) art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia w toku postępowania przed organem drugiej instancji przepisów o wznowieniu postępowania, niewzięcie z urzędu przez organy administracji publicznej pod rozwagę wznowienia postępowania ze względu na wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów w sprawie;

3) art. 50 P.p.s.a. w związku z art. 147 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 K.p.a. polegające na przyjęciu, że Skarżący nie ma legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wznowienie postępowania i skargi do sądu oraz przyjęcie, iż Skarżący nie ma w tym interesu prawnego;

4) art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 149 K.p.a. przez oddalenie skargi i utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora IAS z dnia 15 maja 2017 r. o odmowie "wznowienia" postępowania z uwagi na nieprzysługiwanie Skarżącemu przymiotu strony postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy badanie przymiotu strony o wznowienie postępowania powinno nastąpić dopiero w trakcie prowadzonego postępowania w sprawie, a nie w fazie wstępnej.

1.5. Dyrektor IAS odpowiadając pismem z dnia 20 września 2018 r. na skargę kasacyjną wniósł o oddalenie tej skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

1.6. Pismem z dnia 19 lipca 2021 r. Skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów wymienionych w tym piśmie, ujawnionych po wniesieniu skargi kasacyjnej, dla udowodnienia posiadania przez niego interesu prawnego w rozumieniu art. 133 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.; dalej: O.p.) "we wznowieniu postępowania w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznych wydanych wobec B. S.".

2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

2.1. Skarga kasacyjna, odmiennie od zawartego w niej wniosku, została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sprawę do rozpoznania w taki sposób na posiedzeniu niejawnym wyznaczono zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Izby Finansowej NSA z dnia 2 czerwca 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.).

W wyniku realizacji powyższego zarządzenia strony postępowania sądowego zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i tym samym miały możliwość i czas do zajęcia pisemnego stanowiska w tym zakresie oraz co do istoty sprawy ze skargi kasacyjnej. W związku z zarządzoną zmianą trybu procedowania strony te nie złożyły jednak dodatkowych wniosków i pism procesowych.

Wobec takiego stanu rzeczy oraz mając na uwadze również charakter sprawy poddanej rozpoznaniu, który nie wymagał stawiennictwa stron do jej dokładniejszego wyjaśnienia, Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zasadne było skorzystanie z art. 90 § 2 w związku z art. 193 P.p.s.a. i skierowanie sprawy ze skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu jawnym z wyznaczeniem rozprawy. W konsekwencji poprzestał na przeprowadzeniu posiedzenia niejawnego w terminie i składzie nakreślonym zarządzeniem.

2.2. Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Tego rodzaju przesłanek - na podstawie zawartości akt sądowych tej sprawy - z urzędu nie odnotowano.

Podobnie w tym samym trybie nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani do umorzenia postępowania przed Sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 P.p.s.a., niezależnie od zarzutów skargi kasacyjnej (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 40).

2.3. Wspomnieć należało również, że według art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł nie przedstawiać pełnej relacji z przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających znaczenie dla oceny postawionych zarzutów.

2.4. Wobec powyższego skarga kasacyjna została zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio P.p.s.a.). W takim ujęciu okazała się niezasadna i dlatego podlegała oddaleniu.

2.5. Oczywiście chybione były wszystkie zarzuty kasacyjne w zakresie, w którym dotyczyły naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli przepisów: art. 7, art. 28, art. 61, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 147, art. 149, art. 233 i art. 234 (zob. pkt 1.4 ppkt 1-4 tego uzasadnienia).

2.5.1. Zgodnie z art. 3 § 1 pkt 2 K.p.a. (w brzmieniu właściwym dla niniejszej sprawy) przepisów tego Kodeksu nie stosuje się do spraw uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), z wyjątkiem przepisów działów IV ("Udział prokuratora"), V (uchylony) i VIII ("Skargi i wnioski"). Wymienione w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego do tych działów nie należą, za wyjątkiem dwóch ostatnich, tj. art. 233 i art. 234, do których NSA odniesie się w kolejnym podpunkcie (ppkt 2.5.2). W konsekwencji przepisy regulujące postępowanie administracyjne, czyli nie stosowane do spraw uregulowanych w Ordynacji podatkowej, w tym do postępowania podatkowego, pozostawały całkowicie poza sprawą podatkową objętą skargą Skarżącego i dlatego nie mogły być dla niej prawnym punktem odniesienia.

Z kolei według art. 1 pkt 1 i pkt 3 ab initio ustawy - Ordynacja podatkowa, ustawa ta normuje zobowiązania podatkowe i postępowanie podatkowe. W ramach takiego właśnie postępowania podatkowego, uregulowanego tą ustawą, zostało wydane zaskarżone do Sądu pierwszej instancji postanowienie Dyrektora IAS oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Naczelnika US. Oba te postanowienia zapadły w ramach stosowania przepisów działu IV Ordynacji podatkowej, zatytułowanego: "Postępowanie podatkowe", a nie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak mylnie założono i zarzucono w skardze kasacyjnej.

Podane względy prawne sprawiły, że w ramach kontrolowanej przez Sąd pierwszej instancji sprawy zakończonej postanowieniem Dyrektora IAS nie mogło dojść do jakiegokolwiek naruszenia art. 7, art. 28, art. 61, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5, art. 147 i art. 149 K.p.a. Przepisy te nie były i nie mogły być stosowane w postępowaniu podatkowym prowadzonym przez Dyrektora IAS, podobnie jak i w postępowaniu prowadzonym przez Naczelnika US. Pozostawały one zatem bez znaczenia dla wyniku sprawy sądowej rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem. W następstwie tego bezprzedmiotowym stało się odnoszenie przez Naczelny Sąd Administracyjny do tych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w opisanej w skardze kasacyjnej ich warstwie argumentacyjnej.

2.5.2. Natomiast naruszenia przepisów art. 233 i art. 234 K.p.a. (w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na § 1 art. 234, ale ten artykuł nie ma paragrafów - przyp. NSA) Skarżący upatrywał w tym, że organ mając wiedzę o nowych faktach istotnych dla wyjaśnienia sprawy powinien wszcząć postępowanie z urzędu, skoro uznał, że Skarżący nie miał legitymacji do wszczęcia postępowania na swój wniosek. W świetle bowiem tych przepisów o skardze powszechnej, jeżeli skarga taka nie pochodzi od strony, organ administracji publicznej winien materiał dowodowy rozpatrzyć z urzędu. Tymczasem organ takiego postępowania z urzędu nie podjął.

Jak już wzmiankowano, także i w tym zakresie z oczywistych względów wspomniane przepisy nie mogły stanowić o nielegalności postanowienia Dyrektora IAS, utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika US. Przedmiotem tych postanowień organów podatkowych była odmowa wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku Skarżącego w sprawie zmiany decyzji z dnia 7 marca 2008 r., czyli rozstrzygnięcie formalne uniemożliwiające prowadzenie postępowania w trybie wnioskowym. Tyle i tylko tyle. W konsekwencji skarga do Sądu pierwszej instancji obejmowała wyłącznie taką sprawę Skarżącego i jej przedmiot. W sądowych granicach tego rodzaju sprawy nie mieściło się prowadzenie rozważań co do ewentualnej zasadności/niezasadności wszczęcia przez organ podatkowy postępowania podatkowego z urzędu, np. na podstawie informacji zawartych we wniosku Skarżącego, czy w jego skardze powszechnej. Sąd pierwszej instancji - po myśli art. 134 § 1 P.p.s.a. - związany był rozstrzyganiem w granicach sprawy poddawanej pod jego osąd i wyłącznie w takich jej granicach mógł wyrokować. Skontrolował zatem tylko to, czy odmowa wszczęcia postępowania podatkowego z wniosku Skarżącego z dnia 1 lutego 2017 r. odpowiadała prawu, a nie to, czy ewentualnie organ powinien z urzędu uruchomić inne postępowanie podatkowe na podstawie tego co Skarżący przedstawił organom podatkowym w swoich kilku wystąpieniach o różnym charakterze.

2.5.3. Uwzględniając powyższe należało również stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 3 § 2 pkt 1 i pkt 2, art. 145 § 1 pkt 1 lt. b i lit. c oraz art. 151 P.p.s.a., które powiązano tylko wynikowo z powołanymi wyżej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (pkt 2.5 tego uzasadnienia).

Sąd ten bowiem: 1) ani nie wykonał wadliwie kontroli zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS w ramach stosowania art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (powołanie pkt 1 w skardze kasacyjnej należało uznać za oczywistą omyłkę, bo dotyczy on skarg na decyzje administracyjne, a tego rodzaju akt nie był przedmiotem skargi Skarżącego), 2) ani tym bardziej nie oddalił wadliwie skargi na podstawie art. 151 P.p.s.a. zamiast uchylić to postanowienie odmowne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (powołanie lit. b w skardze kasacyjnej należało uznać za oczywistą omyłkę, bo dotyczy ona prawa materialnego a nie procesowego) - gdyż wymienione w skardze kasacyjnej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie były i nie mogły być prawnym wzorcem dla oceny legalności działań organu podatkowego w tej sprawie.

2.6. Jako nieporozumienie zakwalifikować wypadło ostatni wymagający omówienia zarzut skargi kasacyjnej (zob. pkt 1.4 ppkt 3 tego uzasadnienia) w części dotyczącej naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 50 P.p.s.a. Uchybienie to miało polegać na przyjęciu przez tenże Sąd, że "Skarżący nie ma legitymacji procesowej do złożenia (...) skargi do sądu oraz przyjęci[u], iż Skarżący nie ma w tym interesu prawnego". Do owego interesu prawnego nawiązuje jednak tylko § 1 wymienionego artykułu, a nie jego § 2, który zupełnie nie przystawał do okoliczności rozpoznanej sprawy.

2.6.1. Uznanie więc, czy Skarżący miał - w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. - interes prawny do bycia stroną w postępowaniu sądowym (bo takiego tylko postępowania dotyczy ten przepis określając podmiot uprawniony do wniesienia skargi do sądu administracyjnego), czy takowego interesu nie posiadał, stanowiło ocenę ze sfery stosowania prawa. W tym zakresie Sąd pierwszej instancji - odmiennie niż twierdzono w skardze kasacyjnej - przyjął, że Skarżący miał legitymację do złożenia skargi, a tym samym że miał interes prawny w zainicjowaniu postępowania sądowego.

O takim zapatrywaniu prawnym Sądu świadczył wynik sprawy sądowej, który obejmował oddalenie skargi, a nie jej odrzucenie. W takim stanie rzeczy dla Sądu pierwszej instancji nie było zatem wątpliwe, że Skarżący posiadał interes prawny w zaskarżeniu postanowienia Dyrektora IAS. Skarżący mógł bowiem być i był stroną postępowania sądowego, zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., co wyrażało się możliwością zaskarżenia postanowienia Dyrektora IAS do niego adresowanego i następnie czynnością merytorycznego rozpoznania sprawy z tej skargi przez Sąd. Gdyby Sąd przyjął odmiennie, czyli przypisał Skarżącemu brak interesu prawnego, o którym stanowi ten przepis, to jego skargę by odrzucił jako niedopuszczalną, czego prawidłowo nie uczynił.

2.6.2. Dodać można, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym interes prawny może być oparty także na przepisach prawa procesowego lub ustrojowego i że uprawnienie do złożenia skargi uzależnione jest od wykazania interesu prawnego pojmowanego jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a aktem lub czynnością organu administracji publicznej.

Nietrafność zarzutu naruszenia art. 50 § 1 P.p.s.a. tkwiła w tym, że w skardze kasacyjnej wadliwie interes prawny dający możliwość wniesienia skargi (do czego odnosi się ten przepis) próbowano utożsamiać z interesem prawnym koniecznym do bycia stroną w postępowaniu podatkowym. Tymczasem analizowany przepis jest przepisem procedury sądowoadministracyjnej i nie służy celom postępowania podatkowego, czyli ocenie zasadności lub niezasadności wszczęcia takiego postępowania przez organ podatkowy przez wzgląd na interes prawny wnioskodawcy wywodzony z przepisów prawa materialnego. Takie zaś postrzeganie interesu prawnego Skarżącego było kluczowe na gruncie sprawy podatkowej z jego wniosku, w której końcowo wydane zostało zaskarżone postanowienie Dyrektora IAS, kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna tego jednak elementu nie dostrzegała właściwie i na nim nie zbudowano adekwatnych dla stanu sprawy podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Stan taki pozbawił Naczelny Sąd Administracyjny możliwości wypowiedzi co do interesu prawnego Skarżącego w rozumieniu art. 133 O.p.

2.7. Przeanalizowana skarga kasacyjna wyłącznie w granicach zarzutów w niej postawionych i motywów przywołanych na ich poparcie prowadziła ostatecznie do wniosku, że z przyczyn częściowo merytorycznych, a częściowo konstrukcyjnych nie mogła skutecznie świadczyć o naruszeniu prawa przez Sąd pierwszej instancji. Akceptacja tego Sądu dla procesowego rozstrzygnięcia organu podatkowego o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku Skarżącego o zmianę decyzji w przedmiocie podatku VAT wydanych wobec innego podatnika, tj. B. S., przy tak zbudowanej skardze kasacyjnej nie została podważona. Rozstrzygnięcie organu o charakterze formalnym oparte zostało na przepisie art. 165a § 1 w związku z art. 133 § 1 i § 2 O.p. W skardze kasacyjnej nie postawiono zaś zarzutów obejmujących naruszenie jakichkolwiek przepisów Ordynacji podatkowej, w tym kluczowych dla wyniku sprawy z wniosku Skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny będąc związany podstawami skargi kasacyjnej i mając na uwadze konstrukcję wniesionej skargi kasacyjnej, nie mógł więc wypowiedzieć się i ocenić wszystkich tych aspektów prawnych i faktycznych, które przywołał organ podatkowy i które zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

2.8. Treść skargi kasacyjnej i sformułowane podstawy kasacyjne skutkowały tym, że żadnego znaczenia dla jej rozpoznania nie mogły mieć wnioski dowodowe zawarte w tej skardze i w piśmie procesowym z dnia 19 lipca 2021 r. przywołane na rzecz wykazania interesu prawnego Skarżącego w zakresie materii objętej jego żądaniem złożonym w postępowaniu podatkowym. Wobec braku zarzutu kasacyjnego co do naruszenia zwłaszcza art. 133 O.p., który operuje pojęciem takiego interesu, z prawnego punktu widzenia dowody te pozbawione były cechy niezbędności. W konsekwencji bezprzedmiotowym stało się dokonanie dalej idącej oceny zasadności ich przeprowadzenia w świetle przesłanek zawartych w art. 106 § 3 P.p.s.a.

Jedynie na marginesie można wspomnieć, że jeżeli Skarżący uważał, że wystąpiły nowe dowody lub nowe okoliczności mogące mieć znaczenia dla ukształtowania jego sytuacji prawnopodatkowej, to tego rodzaju materiały winien spożytkować w odpowiednim trybie we własnej sprawie podatkowej, a nie próbować dochodzić swoich racji w sprawie innego podatnika. Przyjmując odmiennie swoje działania już na wstępie czyni zasadniczo prawnie nieskutecznymi z przyczyn podmiotowych, pozbawiając się możliwości uzyskania merytorycznej oceny.

2.9. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, o czym stanowi art. 184 ab initio P.p.s.a. Powołując się na ten przepis orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji niniejszego wyroku.

2.10. Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów z punktu drugiego sentencji, Naczelny Sąd Administracyjny wziął pod uwagę, że: - zaskarżony wyrok oddalał skargę, przy braku wartości przedmiotu zaskarżenia (skarga objęta wpisem stałym); - skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Skarżący; - złożoną w imieniu Dyrektora IAS odpowiedź na skargę kasacyjną sporządził radca prawny, który nie prowadził sprawy przed Sądem pierwszej instancji; - skargę kasacyjną rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, bez udziału stron, orzekając o jej oddaleniu.

Wobec takiego stanu faktycznego wskazać należało, że zgodnie z art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w związku z art. 207 § 1 i art. 209 P.p.s.a. w razie oddalenia skargi kasacyjnej strona, która ją wniosła, obowiązana jest zwrócić niezbędne koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ - jeżeli zaskarżono wyrok sądu pierwszej instancji oddalający skargę; do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego zalicza się jego wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach; wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w orzeczeniu oddalającym skargę kasacyjną.

Natomiast według § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy w drugiej instancji ten sam radca prawny - 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Stawka minimalna dla takiej sprawy jak niniejsza wynosi 480 zł, o czym stanowi § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c przywołanego rozporządzenia.

Na podstawie wykładni systemowej jego § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c przyjęto, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b tego aktu prawnego (analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego, w ramach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12).

Wobec powyższego zasądzono na podstawie wymienionych w tym punkcie przepisów od Skarżącego na rzecz Dyrektora IAS kwotę 360 zł (75% z 480 zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

s. WSA (del.) E. Olechniewicz s. NSA H. Sęk s. NSA I. Najda-Ossowska