Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 199/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik-Appel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...], 2. przyznaje adwokatowi S. P. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł., Plac A kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej K. P. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić adwokatowi S. P. z funduszów Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 199/06

UZASADNIENIE

W dniu [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. (dalej PPIS w Ł.) działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a. i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr.90, poz. 575 ze zm.) wydał decyzję nr PPIS-Ch.Z.-420/127/04/05, w której odmówił stwierdzenia u K. P. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W uzasadnieniu wskazano, iż podstawę wydania decyzji stanowiło orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...].

Z orzeczenia lekarskiego Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] wynika, iż analiza narażenia zawodowego, historii choroby oraz wyników wykonanych badań i konsultacji specjalistycznych nie dają podstaw do rozpoznania u skarżącej zawodowej choroby układu ruchu pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, iż K. P. w latach 1990-2003 pracowała w SP ZOZ Gruźlicy Chorób i Płuc w Ł. jako starsza salowa w oddziale pediatrycznym. W zakresie jej czynności i obowiązków było m.in.: sprzątanie, mycie podłóg i związane z tym przesuwanie sprzętów, zmiana oraz pranie pościeli i bielizny itp. W wyniku przeprowadzonego wywiadu ustalono, iż ok. 5 lat temu pojawiły się dolegliwości pod postacią drętwienia i mrowienia oraz uczucia pieczenia obu rąk, bardziej nasilone w lewej kończynie górnej. W 2001 r. rozpoznano u badanej obustronny zespół cieśni nadgarstka. W styczniu 2002 r. operowano cieśń nadgarstka lewego. Przebieg pooperacyjny powikłany był tworzeniem się szeregu przerośniętych blizn z nawrotami dolegliwości bólowych. Z tego powodu K. P. była operowana jeszcze trzykrotnie. Z treści orzeczenia wynika, iż wykonane badania i konsultacje potwierdziły istnienie u skarżącej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka, jednakże, w ocenie jednostki medycznej, charakter wykonywanej pracy na stanowisku salowej nie może być uznany za czynnik predysponujący do rozwinięcia choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Zdaniem lekarza sporządzającego opinię, praca na stanowisku salowej nie wymaga wykonywania ruchów monotypowych, powtarzalnych w krótkich okresach czasu ani też przebywania w pozycji wymuszonej, co mogłoby wpływać na sumowanie się mikrourazów i w konsekwencji powodować w/w schorzenie. Dodatkowo obustronny charakter schorzenia wymagałby zaangażowania obu kończyn górnych w tym samym zakresie i wykonywania nimi takich samych czynności, a na stanowisku pracy salowej takie zagrożenie nie występuje. W ocenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy do zespołów cieśni nadgarstka predysponuje:

1. reumatoidalne zapalenie stawów,

2. zaburzenia hormonalne (niedoczynność tarczycy);

3. cukrzyca;

4. otyłość;

5. przebycie urazów w tym obrębie.

Z opinii wynika jednak, iż żadne z tych okoliczności nie znajdują zastosowania w przypadku K. P. Zdaniem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. przyczyną stwierdzonej u K. P. choroby może być idiopatyczne bądź wrodzone tło schorzenia. Może to być związane z tendencją do miejscowego rozrostu tkanki łącznej lub też istnieniem anomalii anatomicznych (mięśnie ektopowe, dodatkowe źródło unaczynienia) - przemawia za tym obustronność schorzenia i nawrotowy charakter zmian.

Instytut Medycyny Pracy w orzeczeniu z dnia [...] nr [...], jako jednostka orzecznicza II stopnia, rozpoznał po przeprowadzeniu badania elektroneurograficznego u K. P. obustronny zespół cieśni nadgarstka po leczeniu operacyjnym: lewego (2002, 2003, 2004) prawego (2005) (ZGN). Zdaniem Instytutu brak jest jednak podstaw do uznania związku przyczynowego rozpoznanego zespołu cieśni nadgarstka z warunkami pracy skarżącej.

Pismami z dnia 10 czerwca 2005r., 3 sierpnia 2005r. i 7 października 2005r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zwracał się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] poprzez odniesienie się do oceny narażenia zawodowego K. P. dokonanej przez organy sanitarne, z którego wynika, że sposób wykonywania pracy przez skarżącą na stanowisku salowej oraz na stanowisku konfekcjonera wyrobów z tworzyw sztucznych w Spółdzielni pracy Chemiczno – Farmaceutycznej A w Ł. stwarzał możliwość powstania choroby zawodowej.

W piśmie z dnia 27 października 2005 roku Instytut Medycyny Pracy w Ł. stwierdził, iż ocena dokumentacji przekazanej wraz ze skierowaniem, w tym dodatkowego dochodzenia epidemiologicznego dotyczącego narażenia na stanowisku konfekcjonera wyrobów z tworzyw sztucznych, nie daje podstaw do uznania związku przyczynowego między zespołem cieśni nadgarstka lewego i prawego a sposobem wykonywania pracy w całym okresie aktywności zawodowej. Od decyzji PPIS w Ł. z dnia [...], K. P. wniosła odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. (dalej PWIS w Ł.). W uzasadnieniu odwołania podniosła, iż nie zgadza się z treścią orzeczenia PPIS w Ł. wydanego na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] oraz orzeczenia nr [...]. Ponadto oświadczyła, iż przeszła pięć zabiegów operacyjnych i w dalszym ciągu jej ręce są niesprawne.

Po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90 z 1998 r. poz. 575 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.07.2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wydanie decyzji przez PWIS w Ł. nastąpiło w oparciu o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przed organem I instancji. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., oceniając zgromadzony materiał dowodowy uznał, że materiał ten jest wystarczający do wydania decyzji i dostatecznie uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u K. P. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Zdaniem PWIS w Ł. ocena narażenia zawodowego K. P. w całym okresie aktywności zawodowej nie pozwala łączyć rozpoznanego u niej schorzenia ze sposobem wykonywania pracy, gdyż rodzaj wykonywanych czynności i sposób ich wykonywania nie stwarzały warunków w ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, co oznacza, że w środowisku pracy K. P. nie występował czynnik szkodliwy. Zatem pomimo, iż rozpoznana u K. P. choroba występuje w wykazie chorób zawodowych to jednak brak drugiego elementu niezbędnego do stwierdzenia choroby zawodowej jakim jest czynnik szkodliwy (sprawczy) występujący w środowisku pracy, który spowodował schorzenie, uniemożliwia wydanie przez powiatowego inspektora sanitarnego decyzji stwierdzającej chorobę zawodową. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż inspektor sanitarny nie może stwierdzić choroby zawodowej, jeśli właściwa medyczna jednostka orzecznicza nie dokonała rozpoznania klinicznego choroby zawodowej i wypowiedziała się w danej sprawie negatywnie. Organ podał, iż w świetle przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest ostateczne i nie podlega odwołaniu. W ocenie PWIS w Ł. z uwagi, iż nie zostały spełnione wymogi zawarte w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, zasadne jest więc utrzymanie w mocy decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł.

W dniu 27 marca 2006 roku K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższą decyzję. W uzasadnieniu skargi oświadczyła, iż rozpoznane u niej schorzenie występuje w wykazie chorób zawodowych. W ocenie K. P. wykonywane przez nią czynności służbowe wymagały stałego wykonywania ruchów monotypowych, powtarzalnych w krótkich odstępach czasu. Bardzo często pracowała na kolanach, podpierając się w tym czasie dłońmi, zmuszona była do wykręcania mokrych ścierek, jak również prania pieluch tetrowych. Powyższe czynności były wykonywane nieprzerwanie przez kilka lat, co potwierdził PPIS w Ł. w protokole z dochodzenia epidemiologicznego z dnia 7 stycznia 2005 roku. Zdaniem skarżącej, zaskarżona decyzja została wydana bez uwzględnienia wszystkich okoliczności towarzyszących sprawie. Nie zasięgnięto opinii inspektora BHP, czy wykonywana praca nie spowodowała bezpośredniego zagrożenia dla życia lub zdrowia oraz niebezpieczeństwa wystąpienia choroby zawodowej. Według K. P. powyższe argumenty wskazują na zasadność jej skargi.

W odpowiedzi na skargę PWIS w Ł. wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących nie zasięgnięcia opinii inspektora ds. BHP organ stwierdził, iż zasięgnięcie takiej opinii było bezcelowe, ponieważ pracodawca K. P. w piśmie z dnia 17 lutego 2005 roku nie zakwestionował przeciążenia kończyn górnych w obrębie nadgarstków. Ponadto, w ocenie PWIS w Ł., zgodnie z art. 77 § 1 kpa w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy w przedmiotowym postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego pomimo, iż rozpoznana u K. P. choroba występuje w wykazie chorób zawodowych to jednak brak drugiego elementu niezbędnego do stwierdzenia choroby zawodowej jakim jest czynnik szkodliwy występujący w środowisku pracy, który spowodował schorzenie, uniemożliwia wydanie decyzji stwierdzającej chorobę zawodową.

W dniu 25 września 2006 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęło pismo, w którym pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonym decyzjom naruszenie § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach. Ponadto w ocenie pełnomocnika skarżącej przed wydaniem decyzji przez organ I instancji nie zasięgnięto opinii biegłego ds. BHP z Instytutu Medycyny Pracy w Ł., czy wykonywana praca spowodowała bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia oraz niebezpieczeństwo wystąpienia choroby zawodowej obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Pełnomocnik skarżącej wskazał na sprzeczność w zgromadzonym materiale dowodowym. Nadmienił, iż PPIS w Ł. dokonał oceny narażenia zawodowego skarżącej w zakładach pracy, w których zatrudniona była K. P. i ocena ta wskazała możliwość istnienia związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą, zaś medyczne jednostki orzecznicze uznały, iż warunki pracy skarżącej nie stwarzały możliwości powstania choroby zawodowej. Orzeczeniu lekarskiemu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] zarzucił niejasność, niepełność i hipotetyczność, bowiem stwierdza ono, iż schorzenie u skarżącej może być związane z tendencją do miejscowego rozrostu tkanki łącznej lub też istnieniem anomalii anatomicznych, zaś od jednostek orzeczniczych wymaga się stanowczych i jednoznacznych opinii, które mają stwierdzić czy występująca choroba jest chorobą zawodową czy nie jest.

W dniu 17 listopada 2006 roku K. P. poparła wniesioną skargę oraz wskazała, iż jej zdaniem w przeprowadzonym postępowaniu nie zostały wykonane wszystkie możliwe badania m. in. badanie na chronometrażu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cytowanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie :

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku prowadzonego postępowania organy inspekcji sanitarnej naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, gdyż nie poczyniły pełnych ustaleń faktycznych, które uzasadniałyby stanowisko o braku podstaw do stwierdzenia u K. P. choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka.

W rozpoznawanej sprawie podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz.1115).

W świetle § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi dalej "narażeniem zawodowym". W myśl natomiast § 5 ust 1, właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3 tego przepisu. Lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Stosownie do § 8 ust. 1 cyt. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim, o którym mowa w § 6 ust. 1, oraz oceny narażenia zawodowego pracownika.

Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż organy inspekcji sanitarnej oparły swoje decyzje na orzeczeniach lekarskich właściwych jednostek orzeczniczych, tj. orzeczeniu Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] oraz orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej II stopnia - Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...], które rozpoznały u K. P. obustronny zespół cieśni nadgarstka. Bezspornym jest zatem, iż obie właściwe jednostki medyczne rozpoznały u skarżącej schorzenie obwodowego układu nerwowego, wymienione pod pozycją 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku. Jednocześnie jednostki orzecznicze oceniły, że sposób wykonywania przez skarżącą obowiązków zawodowych nie doprowadził do powstania u niej rozpoznanej choroby zespołu cieśni nadgarstka.

Zdaniem Sądu, powołane wyżej opinie lekarskie nie mogą stanowić w tym zakresie podstawy do wydania decyzji o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej obwodowego układu nerwowego.

Zgodnie z cytowanym wyżej § 6 ust 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 roku wydanie orzeczenia lekarskiego o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznania powinno nastąpić na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Tymczasem, z akt sprawy wynika, iż orzeczenie lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z dnia [...] nr [...] wydane zostało zanim Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. zebrał pełną dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia oraz dokonał oceny narażenia zawodowego skarżącej w odniesieniu do stwierdzonej u niej choroby cieśni nadgarstka. Orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej I stopnia wydane zostało w dniu [...], natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., po wydaniu przedmiotowego orzeczenia lekarskiego, podjął szereg czynności i dokonał oceny narażenia zawodowego skarżącej. Z akt administracyjnych (k. nr 4) wynika, iż dopiero w dniu 7 stycznia 2005 roku zostało przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne, które w sposób bardzo szczegółowy odnosiło się do przebiegu zatrudnienia oraz związanego z nim narażenia zawodowego skarżącej. Z protokołu dochodzenia epidemiologicznego wynika, iż zakres czynności zawodowych skarżącej zarówno w Spółdzielni Pracy Chemiczno – Farmaceutycznej A w Ł. jak i w Specjalistycznym Zespole Opieki Zdrowotnej A w Ł., wymagał wykonywania ruchów zginania i prostowania w stawie nadgarstkowym, szybkich ruchów skrętnych w obrębie nadgarstka lewego i prawego, co stwarzało możliwość przeciążenia obu kończyn górnych w obrębie stawu nadgarstkowego. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. w pismach z dnia 28 stycznia 2005 roku oraz 11 lutego 2005 roku zwrócił się do byłych pracodawców K. P. o podanie szczegółowych informacji dotyczących okresu zatrudnienia oraz przebiegu i organizacji pracy zawodowej skarżącej, a udzielone przez nich odpowiedzi potwierdziły ustalenia dokonane w dochodzeniu epidemiologicznym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł.

Również ze sporządzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. "Karty oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej" (k. akt administracyjnych nr 9) wynika, iż nie można wykluczyć związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a przewlekłą chorobą obwodowego układu nerwowego zespołu cieśni nadgarstków u skarżącej, ponieważ w trakcie pracy K. P. wykonywała czynności powodujące nadmierne obciążenia kończyn górnych w obrębie nadgarstków.

Wobec powyższego, orzeczenie lekarskie Nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., wydane zostało niezgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, tzn. bez uwzględnienia oceny narażenia zawodowego skarżącej. Nie mogą zatem być uznane za przekonywujące twierdzenia, zawarte w tym orzeczeniu, iż "charakter wykonywanej pracy na stanowisku salowej nie może być uznany za czynnik predysponujący do rozwinięcia obustronnego zespołu cieśni nadgarstka" oraz że " warunki pracy nie stwarzały zagrożenia rozwoju tej choroby". Skoro Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Ł. przed wydaniem orzeczenia lekarskiego nie dysponował oceną narażenia zawodowego skarżącej, to opinia o braku związku stwierdzonego schorzenia z wykonywaną przez skarżącą pracą jest gołosłowna. Jeżeli z oceny narażenia zawodowego wynika bezspornie, iż charakter pracy skarżącej (wykonywanej zarówno w Spółdzielni Pracy A jak i Wojewódzkim Zespole Zakładowej Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł.) mógł powodować nadmierne przeciążenie w obrębie nadgarstków oraz mogło w tym czasie dochodzić do mikrourazów, to nieuwzględnienie tej oceny przy wydawaniu orzeczenia lekarskiego stanowi istotne naruszenie zasad postępowania w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych. Dodatkowo należy zauważyć, iż z przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wynika, że nadmierne obciążenie w obrębie nadgarstków u skarżącej występowało nie tylko w czasie pracy w charakterze salowej w Wojewódzkim Zespole Zakładowej Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł., ale również w okresie pracy na stanowisku konfekcjonera wyrobów z tworzyw sztucznych w Spółdzielni Pracy A w Ł. W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] okres pracy skarżącej w Spółdzielni A w ogóle nie został uwzględniony. Całkowity brak odniesienia się do wyników przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego, przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia, powoduje, iż orzeczenie to nie odpowiada wymogom opinii biegłego, co narusza art. 84 § 1 k.p.a.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, iż Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. zwrócił uwagę na powyższe uchybienia i w piśmie z dnia 18 lutego 2005r. (k. 10 akt sprawy) poprosił Poradnię Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o wydanie orzeczenia lekarskiego uwzględniającego ocenę narażenia zawodowego skarżącej, jednak z uwagi na złożenie przez skarżącą odwołania od orzeczenia z dnia [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ograniczył się jedynie do przesłania całej dokumentacji do Instytutu Medycyny Pracy w Ł.

Orzeczenie lekarskie nr [...] wydane przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. również uwzględniało jedynie okres pracy skarżącej na stanowisku salowej w Wojewódzkim Zespole Zakładowej Opieki Zdrowotnej Centrum Leczenia Chorób Płuc i Rehabilitacji w Ł. Ponadto, uzasadnienie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej zawarte w orzeczeniu jednostki medycznej II stopnia jest wyjątkowo lakoniczne. Ogranicza się ono w zasadzie do ogólnikowego stwierdzenia, iż brak jest podstaw do uznania związku przyczynowego rozpoznanego u skarżącej zespołu cieśni nadgarstka z warunkami pracy. Opinia ta pozostaje w sprzeczności z kartą oceny narażenia zawodowego, w której wskazano, iż praca skarżącej wymagała wykonywania ruchów zginania i prostowania w stawie nadgarstkowym, szybkich ruchów skrętnych w obrębie nadgarstka lewego i prawego, co stwarzało możliwość przeciążenia obu kończyn górnych w obrębie stawu nadgarstkowego. Sprzeczność ta w żaden sposób nie została w orzeczeniu wyjaśniona, a teza o braku podstaw do uznania związku przyczynowego rozpoznanej choroby z warunkami pracy nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie zwracano uwagę, iż orzeczenie jednostki organizacyjnej właściwej do rozpoznawania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 6 sierpnia 1998 r., II SA/Wr 1980/97 – system informatyczny Lexpolonica), a zatem orzeczenie to, musi być sporządzone w sposób logiczny i zrozumiały zarówno dla stron jak i organu. W opinii lekarskiej powinno znaleźć się uzasadnienie wskazujące na przyczynę powstania u skarżącej choroby, określenie czy jest to choroba zawodowa, a w przypadku gdy stwierdzone schorzenie nie jest chorobą zawodową wyjaśnienie dlaczego nie można wskazanej choroby uznać za chorobę zawodową.

Dlatego też, zdaniem Sądu, orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy nr [...], niezawierające merytorycznego uzasadnienia wyrażonego w nim stanowiska, również nie spełnia wymogów opinii biegłego.

Należy sądzić, iż podobne stanowisko zajął Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł., który pismami z dnia 10 czerwca 2005r., 3 sierpnia 2005r. i 7 października 2005r. zwracał się do Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z prośbą o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] poprzez odniesienie się do oceny narażenia zawodowego K. P. dokonanej przez organy sanitarne oraz przedstawienie pełnego, merytorycznego uzasadnienia wydanego orzeczenia. W odpowiedzi udzielonej w piśmie z dnia 27 października 2005 roku jednostka orzecznicza II stopnia wyjaśniła, iż przedmiotem oceny była cała dokumentacja, w tym dochodzenie epidemiologiczne, jednakże nie znaleziono podstaw do uznania związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą, a sposobem wykonywanej pracy. W udzielonym wyjaśnieniu nadal zatem brak jest przekonywującego merytorycznego uzasadnienia stanowiska, zajętego w orzeczeniu nr [...].

Dodatkowo w orzeczeniach lekarskich przedstawionych w sprawie, na których opierały się decyzje organów sanitarnych, brak jest wskazania przyczyn powstania stwierdzonej u skarżącej choroby. Organy podnosząc, iż wykryte schorzenie K. P. ma charakter pozazawodowy powinny wskazać źródło powstania choroby u skarżącej i wyjaśnić dlaczego warunki pracy nie miały wpływu na powstanie tej choroby.

Organy administracji publicznej obu instancji odmawiając stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, określone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., ponieważ nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organy te, w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły całokształtu materiału dowodowego, zaś swoje decyzje oparły na orzeczeniach lekarskich nieodpowiadających wymogom opinii. Uchybienia, jakich dopuściły się organy administracyjne obu instancji są istotne i mogły one mieć wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. nr [...] z dnia [...].

Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż wobec braku przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.

O kosztach postępowania - wynagrodzeniu pełnomocnika będącego adwokatem - Sąd orzekł na podstawie § 19 ust. 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji muszą uzupełnić zgromadzony materiał dowodowy i zwrócić się do obu właściwych jednostek orzeczniczych o wydanie orzeczeń lekarskich z uwzględnieniem oceny narażenia zawodowego dokonanego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. W orzeczeniach tych powinno zostać szczegółowo wyjaśnione, czy czynności wykonywane przez skarżącą w okresie aktywności zawodowej i uznane przez organ sanitarny za mogące powodować nadmiernie obciążenie stawów nadgarstkowych, miały wpływ na powstanie u skarżącej zespołu cieśni nadgarstka. Orzeczenia powinny zawierać w tym zakresie przekonywujące, merytoryczne uzasadnienie. W przypadku uznania, iż choroba skarżącej ma charakter pozazawodowy należy wskazać przyczynę jej powstania. Zasadnym byłoby również, rozważenie potrzeby przeprowadzenia badań, których domaga się skarżąca.