Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 943/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.137 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art.7,77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.106 § 3, art. 113 § 1, art. 133 § 1, art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Stołecznego Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1504/10 w sprawie ze skargi Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 czerwca 2010 r. nr 1428/10 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2011 r. sygn. akt I SA/Wa 1504/10 oddalił skargę Miasta Stołecznego Warszawy na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 21 czerwca 2010 r. nr 1428/2010 w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujący stan sprawy:

Umową sprzedaży z dnia 26 stycznia 1989 r. zawartą w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości Skarb Państwa nabył od B. P. niezabudowaną nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. (...), oznaczoną wówczas jako działki nr (...) i nr (...) z obrębu 1-10-58 o łącznym obszarze 0,9695 ha, z przeznaczeniem pod budowę dzielnicy mieszkaniowej "(...)" – na podstawie decyzji o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej z dnia 20 grudnia 1976 r. nr (...)i (...). Aktualnie wywłaszczona nieruchomość wchodzi w skład działek ewidencyjnych o nr: 69/1 z obrębu 1-1-13 o powierzchni 1043 m², (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 669 m² – będące częścią dawnej działki nr (...)z dawnego obrębu 1-10-58; (...) z obrębu 1-12-03 o powierzchni 33 m², (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 221 m², (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 2783 m², (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 1106 m², (...) z obrębu 1-11-18 o powierzchni 791 m² – będące częścią dawnej działki nr (...) z obrębu 1-10-58.

Wnioskiem z dnia 7 lutego 2005 r. B. P. wystąpiła o zwrot niezagospodarowanej części wywłaszczonej nieruchomości argumentując, że po upływie 15 lat od daty nabycia przez Skarb Państwa, dawna działka nr (...) i część działki nr (...)nie zostały zagospodarowane, ani nie rozpoczęto na nich żadnych prac inwestycyjnych związanych z celem określonym w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Po rozpoznaniu tego wniosku Starosta Piaseczyński decyzją z dnia 17 lutego 2006 r., nr (...) orzekł o zwrocie niezabudowanej nieruchomości położonej w Warszawie w rejonie ul. (...) stanowiącej według ewidencji gruntów działki ewidencyjne: nr (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 1043 m², nr (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 669 m², będące częścią dawnej działki nr (...)z dawnego obrębu 1-10-58, uregulowane w księdze wieczystej KW nr (...) oraz działek o numerach: (...) z obrębu 1-12-03 o powierzchni 33 m², nr (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 221 m², (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 2783 m², (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 1107 m², (...) z obrębu 1-11-18 o powierzchni 791 m² będących częścią dawnej działki nr (...) z obrębu 1-10-58, uregulowanych w księdze wieczystej KW nr (...) – na rzecz B. P., zobowiązując Bo. P. do zwrotu na rzecz Miasta Stołecznego Warszawy zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 382.070 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Starosty Piaseczyńskiego, Wojewoda Mazowiecki decyzją nr 1013/06 z dnia 23 czerwca 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję.

Wyrokiem z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt I SA/WA 1639/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Piaseczyńskiego z dnia 17 lutego 2006 r., wskazując na konieczność wyjaśnienia kwestii zwrotu działki (lub części) nr (...)oraz (...), która w części znajduje się w liniach rozgraniczających ul. (...) a także nakazując zbadanie sprawy zwrotu w kontekście art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Pismem z dnia 15 maja 2009 r. B. P. wniosła o wydanie dwóch odrębnych decyzji rozstrzygających o zwrocie: jednej dla części dawnej działki nr (...)– stanowiącej aktualnie działki nr (...)i (...)z obrębu 1-11-13 oraz drugiej dla dawnej działki nr (...) – stanowiącej aktualnie działki numer (...),(...) i (...)z obrębu 1-11-13, nr (...) z obrębu 1-11-18 oraz nr (...) z obrębu 1-12-03.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Starosta Piaseczyński decyzją z dnia 30 marca 2010 r. nr (...)orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w Warszawie w rejonie ul. (...), oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 1-12-03 o powierzchni 33 m², nr (...)o powierzchni 221 m², nr (...)o powierzchni 2783 m², nr (...)z obrębu 1-11-13 o powierzchni 1106 m² oraz nr (...)z obrębu 1-11-18 o powierzchni 791 m² – będące częścią dawnej działki nr (...)z obrębu 1-10-58 na rzecz Bożenny Plewka. Organ uznał, że został spełniony wymóg z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami skutkujący jej zwrotem.

Odwołanie od powyższej decyzji Starosty Piaseczyńskiego złożył Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy.

Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia 21 czerwca 2010 r. nr 1428/2010, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Piaseczyńskiego. Powołując regulacje zawarte w art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami organ stwierdził, że stosownie do art. 216 ust. 2 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.).

Obecnie teren nieruchomości objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty zatwierdzonym uchwałą nr XXXVI/1 090/2008 z dnia 10 lipca 2008 r. Rady Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z 2008 r. Nr 138, poz. 4870). Zgodnie z planem przedmiotowy grunt położony jest na terenach: – dz. ew. nr (...) z obrębu 1-12-03 o powierzchni 33 m² – na terenie ZP(US) – teren urządzonej zieleni, tereny sportu i rekreacji oraz w części pod drogę o symbolu w planie 21 KDD (ul. Nowoursynowska), – dz. ew. nr (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 221 m² – w części na terenie ZP(US) teren urządzonej zieleni, tereny sportu i rekreacji i na terenie ZPc-j – ciąg pieszo-rowerowy w zieleni urządzonej, – dz. ew. nr (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 2783 m² – w części na terenie ZPc-j – ciąg pieszo-rowerowy w zieleni urządzonej i na terenie ZP(US) – teren urządzonej zieleni, tereny sportu i rekreacji, – dz. ew. nr (...) z obrębu 1-11-13 o powierzchni 1106 m² – w części na terenie ZP(US) teren urządzonej zieleni, tereny sportu i rekreacji i pod drogę oznaczoną na rysunku planu symbolem KDL, – dz. ew. nr (...) z obrębu 1-11-18 o powierzchni 791 m² – na terenie drogi oznaczonej na rysunku planu symbolem KDL.

Wojewoda dodał, że działka, co do której odnoszą się główne zarzuty odwołania – nr (...) z obrębu 1-11-18, według znajdującego się w aktach sprawy wypisu z ewidencji gruntów stanowi grunty orne, ponadto część tej działki znajduje się w projektowanych liniach rozgraniczających ul. Nowoursynowskiej ustalonych przez Biuro Planowania i Rozwoju Warszawy w 1997 r. Położenie części działki na terenie linii rozgraniczających pasa drogowego nie stanowi argumentu za stwierdzeniem, iż w chwili obecnej znajduje się tam droga publiczna, co wyłącza możliwość zwrotu tej części nieruchomości. Zaznaczył, że działka ta nie jest objęta pozwoleniem na budowę, co oznacza, iż wydzielony został jedynie pas gruntu przeznaczony pod ulicę, ale nie została wybudowana sama ulica. Inwestycja polegająca na budowie części ul. Nowoursynowskiej została ujęta jedynie w planie zagospodarowania przestrzennego z 1999 r. Zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych droga oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno-użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Obiekty składające się na drogę wymagają określonych prac budowlanych, a co za tym idzie, pozwoleń na budowę. Skoro w sprawie ich nie wydano, co wynika z postępowania wyjaśniającego, to należy uznać, że na kwestionowanej przez odwołującego się części działki nr (...)nie istnieje droga publiczna.

Odwołując się do obecnego zagospodarowania działki nr (...) z obrębu 1-11-13, przeznaczonej w planie zagospodarowania m.in. pod ciąg pieszo-rowerowy, organ wskazał, iż powyższa inwestycja nie została zrealizowana, o czym świadczy treść pisma Wydziału Infrastruktury dla Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy z dnia 8 października 2009 r., w którym zawarta jest informacja, iż: "przedmiotowa działka na dzień dzisiejszy nie stanowi pasa drogowego ul. K." natomiast, zgodnie z załącznikiem do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka ta zlokalizowana jest w pasie drogowym przyszłej ul. (...).

Jeśli chodzi natomiast o działkę nr (...) z obrębu 1-11-13, której położenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zostało na terenie drogi, to materiały zgromadzone w niniejszej sprawie wskazują na fakt, iż na terenie tym nie powstała droga, a więc ta inwestycja pozostaje w sferze planów.

Podsumowując, Wojewoda uznał, że nieruchomość położona przy ul. (...) stała się zbędna na cel wywłaszczenia, gdyż od dnia jej wywłaszczenia, tj. od 26 stycznia 1989 r., pomimo upływu 21 lat, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, a sam cel nie został zrealizowany. Dla terenu objętego wnioskiem o zwrot nie wydano żadnych pozwoleń na budowę, a jak wynika z oględzin przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji w dniu 8 września 2009 r. działki nr (...),(...),(...)(...)oraz (...)stanowią teren z zasiewami rolniczymi. Co do działki nr (...), poczynione zostały jedynie plany co do jej zagospodarowania, a w aktach przedmiotowej sprawy brak jest dowodów potwierdzających ich realizację.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Mazowieckiego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Miasto Stołeczne Warszawa. W skardze podniesiono, że część zwracanej nieruchomości, stanowiąca obecnie część działki (...) znajduje się w liniach rozgraniczających ul. (...), która jest drogą publiczną na podstawie uchwały nr XVI/239/2003 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 4 września 2003 r. Ulica (...) jest drogą publiczną na tym odcinku co najmniej od roku 1988. Zgodnie z uchwałą nr 245 Rady m.st. Warszawy z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i województwa stołecznego warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych ul. (...) na tym odcinku była drogą lokalną miejską. To oznacza, że już w tej dacie była wybudowana. Fakt, że Urząd Dzielnicy nie posiada pozwolenia na budowę nie oznacza, że go nie wydano. Starosta Piaseczyński od daty wydania wyroku w tej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie poczynił żadnych ustaleń faktycznych w sprawie budowy ulicy i nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego aby ustalić linie rozgraniczające ul. (...) na tym odcinku w celu ustalenia faktycznej zajętości pasa drogowego. Być może istnieją pozwolenia na budowę u poprzedniego zarządcy drogi, tj. Zarządu Dróg Miejskich lub takie pozwolenia lub inne dokumenty znajdują się w innym archiwum Urzędu m.st. Warszawy. Na działce ewidencyjnej nr (...)znajduje się wyasfaltowana część ul. (...) wraz z poboczem, która na tym odcinku jest drogą publiczną co najmniej od roku 1988. Wydział Infrastruktury dla Dzielnicy Ursynów pismem z dnia 19 stycznia 2010 r. potwierdził, że nawierzchnia ul. (...) na wysokości działki nr (...) była realizowana w 1997 r. Okoliczności te zostały całkowicie pominięte przez Wojewodę. Ponadto, zgodnie z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty, zatwierdzonego uchwałą Rady m.st. Warszawy nr XXXVI/1090/2008 z dnia 10 lipca 2008 r., działki ewidencyjne nr (...) z obrębu 1-12-03, (...),(...),(...)z obrębu 1-11-13 i (...)z obrębu 1-11-18 położone są na terenie oznaczonym symbolem 24 ZPc-j, 34 ZPc-j – tereny ciągów pieszo-jezdnych w zieleni urządzonej, 31 ZP(US), 32 ZP(US), 33 ZP(US) – tereny zieleni urządzonej. W związku z powyższym wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji o zwrocie z uwagi na zrealizowanie celu wywłaszczenia oraz wybudowanie ul. Nowoursynowskiej na działce ewidencyjnej nr (...).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że pojecie "zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu" nie może być rozumiane tak, jak w języku potocznym lub też na gruncie poprzednio obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, albowiem ustawodawca odsyła do art. 137, w którym zawarł definicję legalną tego pojęcia. Stosownie do ust. 1 tego przepisu, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Sąd podniósł, że w sprawach zwrotu wywłaszczonych nieruchomości istotne jest zatem to, czy w określonym przedziale czasowym rozpoczęto prace związane z realizacją celu wywłaszczenia lub, czy po upływie określonego czasu cel ten został zrealizowany.

W niniejszej sprawie Sąd w całości podzielił stanowisko i argumentację organu pierwszej i drugiej instancji odnośnie tego, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia, podkreślając, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż cała wywłaszczona nieruchomość nie została dotychczas zagospodarowana na cel wywłaszczenia. Nie została wydana żadna decyzja zezwalająca na jakąkolwiek budowę na przedmiotowej działce, a oględziny terenu (jak również fotografie przedmiotowych działek znajdujące się w aktach sprawy) potwierdziły, iż jest on niezabudowany i niezagospodarowany – znajdują się tam zasiewy rolnicze. Na działce nr (...)nie zrealizowano przedłużenia ul. (...), a jedynie zaplanowano jej przebieg i określono w planie zagospodarowania przestrzennego dane techniczne dotyczące linii rozgraniczających.

Przepis art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami określa dokładne ramy czasowe dotyczące inwestycji: odnośnie zakończenia jej – 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, odnośnie zaś rozpoczęcia prac związanych z jej realizacją – 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Określenie tych dat oznacza, iż podmiot, na rzecz którego dokonano wywłaszczenia jest zobowiązany do zrealizowania celu wywłaszczenia właśnie w tym terminie lub rozpoczęcia prac w ustalonym terminie. Jeżeli zaś pomimo upływu 10 lat od daty wywłaszczenia cel nie został zrealizowany lub pomimo upływu 7 lat prace nie zostały rozpoczęte, wówczas nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W takim przypadku poprzedni właściciel może skutecznie żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Nie jest kwestią sporną fakt, że część przedmiotowej nieruchomości stanowi teren objęty "Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dawnej wsi Kabaty", według którego to planu część działki nr (...)położona jest w liniach rozgraniczających ul. (...). Jednak, jest to tylko planowana w przyszłości inwestycja, a samo ujęcie danej inwestycji w planie zagospodarowania przestrzennego – bez jej faktycznej realizacji – nie ma żadnego wpływu na ocenę przesłanek dotyczących zwrotu nieruchomości.

Uznając, że w sprawie spełnione zostały wymogi określone w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami skutkujące zwrotem nieruchomości, Sąd uznał stanowisko organów za prawidłowe, skoro z akt sprawy jednoznacznie wynika, że cała nieruchomość nie została dotychczas zagospodarowana.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż sam fakt usytuowania części działki (w planie zagospodarowania przestrzennego) w liniach rozgraniczających ul. Nowoursynowskiej, przesądza o tym, że ta część działki stanowi już w chwili obecnej drogę publiczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a skoro drogi publiczne zaliczone zostały przez ustawodawcę do kategorii rzeczy o ograniczonym obrocie, to niedopuszczalnym jest zwrot wywłaszczonej nieruchomości – gdyż wówczas osoba fizyczna nabyłaby własność nieruchomości stanowiącej część drogi publicznej.

Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz wyczerpująco i szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy, uzasadniły też przekonująco swoje decyzje.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2011 r. wniosło Miasto Stołeczne Warszawa. Zaskarżając wyrok w całości zarzucono:

1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 137 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w wyniku czego uznano, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygniecie sprawy, polegające na naruszeniu art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., skutkiem czego zamknięto rozprawę nie wyjaśniając wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, w tym realizacji dzielnicy mieszkaniowej N..

Wskazując na te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Skarb Państwa stał się właścicielem spornej nieruchomości na podstawie umowy z dnia 26 stycznia 1989 r. zawartej w trybie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Nieruchomość ta została zakupiona z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego "N." wraz z zespołem ulic, zgodnie z decyzjami lokalizacyjnymi nr 312/76 i 313/76 z dnia 20 grudnia 1976 r. Podniesiono, że budowa takich osiedli nie jest zamierzeniem inwestycyjnym realizowanym w ciągu kilku lat, ale trwa latami, co dotyczy zwłaszcza infrastruktury.

Cześć zwracanej nieruchomości, stanowiącej obecnie część działki nr 90/1 znajduje się w liniach rozgraniczających ul. Nowoursynowskiej, która jest drogą publiczną na podstawie uchwały nr XVII/239/03 z dnia 4 września 2003 r. Poprowadzono na części tej działki wyasfaltowaną ul. Nowoursynowską wraz z poboczami. Okoliczność ta została całkowicie pominięta w dotychczasowym postępowaniu. Ulica (...) nie jest inwestycją dopiero planowaną, ponieważ jest to droga publiczna na tym odcinku wybudowana i jako taka nie powinna podlegać zwrotowi.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym doszło do obrazy art. 113 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., co miało niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie. Polegało ono na niezbadaniu wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy przed zamknięciem rozprawy, w tym planów realizacyjnych osiedla "(...)".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Wobec niewystąpienia w sprawie przesłanek nieważności postępowania wskazanych w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny – zgodnie z art. 183 § 1 tej ustawy – rozpoznał sprawę w granicach podniesionych zarzutów, które okazały się nieusprawiedliwione.

W pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut oparty na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczący naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Miasta Stołecznego Warszawa Sąd pierwszej instancji naruszył art. 113 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., skutkiem czego zamknięto rozprawę nie wyjaśniając wszelkich okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, w tym realizacji dzielnicy mieszkaniowej Natolin. Tak sformułowany zarzut nie mógł być skuteczny.

Przepis art. 113 § 1 p.p.s.a. stanowi, że przewodniczący zamyka rozprawę, gdy sąd uzna sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przepis ten ma charakter porządkowy, jako że określa moment zakończenia postępowania rozpoznawczego przed sądem administracyjnym. Przewodniczący powinien więc zamknąć rozprawę z chwilą uzyskania stanu zdolności do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd właściwej oceny, czy kontrolowany akt administracyjny odpowiada prawu (por. np. wyroki z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 388/08, Lex nr 563189 i z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I FSK 1953/09, Lex nr 744499). Stąd zaś wydaje wyrok na podstawie akt sprawy w oparciu o stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia czynności przez organ administracji publicznej.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej w chwili wydania przez przewodniczącego składu orzekającego zarządzenia o zamknięciu rozprawy istniały podstawy do uznania przez Sąd pierwszej instancji rozpoznawanej sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie szczegółowo skontrolował dokonane w postępowaniu administracyjnym ustalenia. Materiał znajdujący się w aktach sprawy, na podstawie którego Sąd wydaje wyrok (art. 133 § 1 p.p.s.a.), upoważniał do stwierdzenia, że cała wywłaszczona nieruchomość nie została dotychczas zagospodarowania na cel wywłaszczenia. Z materiału tego wynika, że teren ten jest niezabudowany i niezagospodarowany, znajdują się na nim zasiewy rolnicze (oględziny i zdjęcia), nie została wydana żadna decyzja zezwalająca na jakąkolwiek budowę, na działce nr 90/1 nie zrealizowano przedłużenia ul(...), a jedynie zaplanowano jej przebieg i określono w planie zagospodarowania przestrzennego dane techniczne dotyczące linii rozgraniczających.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut procesowy nie został bliżej sprecyzowany, nie wskazano jakie istotne okoliczności nie zostały w sprawie dostatecznie wyjaśnione i nie wskazano żadnych konkretnych dowodów uzupełniających, których przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. było w sprawie niezbędne. Z przedstawionych względów omawiany zarzut nie mógł więc być uznany za usprawiedliwiony.

Nie jest uzasadniony także zarzut materialnoprawny dotyczący naruszenia art. 137 ust. 1 (w skardze kasacyjnej błędnie podano "art. 137 § 1") ustawy o gospodarce nieruchomościami przez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu. Zgodnie z treścią tego przepisu nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z przyjętego w zaskarżonym wyroku stanu faktycznego sprawy wynika, że na dzień orzekania przez organ, którego decyzję zaskarżono (21 czerwca 2010 r.), określony w umowie sprzedaży z dnia 26 stycznia 1989 r. cel wywłaszczenia w postaci budowy dzielnicy mieszkaniowej N. wraz z zespołem ulic nie został zrealizowany na części wywłaszczonej nieruchomości opisanej w decyzji. Sąd pierwszej instancji oddalając skargę na decyzję orzekającą o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości nie naruszył więc przepisu art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez jego zastosowanie. Niezrealizowanie bowiem celu wywłaszczenia w terminie określonym w powołanym przepisie – w świetle dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, które nie zostały skutecznie w postępowaniu kasacyjnym podważone – nie budzi żadnych wątpliwości.

Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.