Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2544/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Aneta Lemiesz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego L. na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej “O.p.", decyzją z dnia [...] listopada 2005 r., dokonał zabezpieczenia na majątku A. M. (dalej “Skarżący") i J. M. roszczenia należności pieniężnych z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych wraz z należnymi odsetkami za rok 1999 w łacznej wysokosci 273.260,90 zł, na podstawie ustaleń dokonanych w toku postepowania podatkowego.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego L. w dniu [...] listopada 2005 r. wystawił zarządzenie zabezpieczenia, które było podstawą do dokonania zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2005 r. zajęcia świadczenia przedemerytalnego Skarżącego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. . Korespondencję zawierającą ww. decyzję o zabezpieczeniu, zarządzenie zabezpieczenia oraz zawiadomienie o zajęciu doręczono w dniu 12 grudnia 2005 r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego L. decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. określił Skarżącemu i J.M. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 rok i wystawił w dniu [...] grudnia 2005 r. tytuł wykonawczy o nr [...] . Postępowanie zabezpieczające przekształciło się w postępowanie egzekucyjne. O powyższym powiadomiono Skarżącego i J. M. w dniu 19 stycznia 2006 r. przesyłając im przy piśmie z dnia [...] grudnia 2005 r. odpis ww. tytułu wykonawczego.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. organ egzekucyjny na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] dokonał zajęcia emerytury J.M. , które pismem z dnia [...] listopada 2010 r., zostało uchylone. Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. ponownie dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego J. M., które doręczono jej w dniu 6 grudnia 2010 r.

A. M. , dwoma pismami z dnia 7 grudnia 2010 r., wniósł skargę na dokonane, zawiadomieniami z dnia [...] listopada 2010 r. oraz z dnia [...] listopada 2010 r., czynności egzekucyjne oraz wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji wymiarowej.

W skardze kwestionował wysokość kwoty zaległości wymienionej w zawiadomieniu o zajęciu. Zdaniem Strony, doszło do naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm. dalej "u.p.e.a.")

Dyrektor Izby Skarbowej w L. postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. oddalił skargę na czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu z dnia [...] listopada 2010 r. jako nieuzasadnioną.

A. M. pismem z dnia 14 stycznia 2011 r., zaskarżył do Ministra Finansów powyższe postanowienie, zarzucając niezgodność treści uzasadnienia postanowienia ze stanem faktycznym sprawy. Zdaniem Strony, Dyrektor Izby Skarbowej dokonał manipulacji na materiale dowodowym. W ocenie Strony, zaskarżona czynność egzekucyjna pozostaje w sprzeczności z treścią pism Naczelnika Urzędu Skarbowego L. z dnia [...] października 2006 r. oraz z dnia [...] października 2006 r., który wstrzymał egzekucję świadczenia emerytalnego obojga zobowiązanych do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 54 u.p.e.a. i wskazał, że zgodnie z art. 7 u.p.e.a. organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych przewidzianych w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a., tj. egzekucja ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego.

Minister Finansów stwierdził, że dokonując analizy przebiegu zaskarżonej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego nie doszło do nieprawidłowości i naruszenia przepisów prawa.

Dalej dodał, że podstawę dokonania zajęcia świadczenia zobowiązanego stanowił tytuł wykonawczy wystawiony przez Naczelnika Urzędu Skarbowego L. o nr [...] . Zajęcia świadczenia z ubezpieczenia społecznego zobowiązanego dokonano zgodnie z art. 79 u.p.e.a. przez przesłanie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. zawiadomienia z dnia [...] listopada 2010 r. o zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego J. M. , które nie jest zwolnione spod egzekucji na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie świadczenia stało się skuteczne z dniem 29 listopada 2010 r. tj. z chwilą doręczenia zawiadomienia o zajęciu dłużnikowi zajętej wierzytelności. Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia organ egzekucyjny, w dniu [...] grudnia 2010 r., zawiadomił J. M. o zajęciu przysługującego jej świadczenia, doręczając odpis zawiadomienia przesłanego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z pouczeniem, że nie może odbierać świadczenia poza częścią wolną od zajęcia, ani rozporządzać nią w żaden inny sposób.

Organ odwoławczy stwierdził, że ww. zajęcie zostało podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i dostarczone zarówno do dłużnika zajętej wierzytelności, jak i J. M.. Organ odwoławczy nie dopatrzył się też uchybień formalnych w dokonanej czynności organu egzekucyjnego.

Minister Finansów nie dopatrzył się też nieprawidłowości i naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wobec czego za bezpodstawny uznał zarzut dotyczący manipulacji na materiale dowodowym sprawy bowiem stan faktyczny zawarty w zaskarżonym postanowieniu jest zgodny z przedstawionym materiałem dowodowym.

Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem oceny w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na czynność egzekucyjną są czynności organu egzekucyjnego związane jedynie z dokonaniem, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r., zajęcia świadczenia emerytalnego J. M. . Natomiast ocena treści poszczególnych pism sporządzanych przez organ egzekucyjny nie może być dokonana w postępowaniu zainicjowanym skargą w rozumieniu art. 54 u.p.e.a. Ocena legalności i prawidłowości zaskarżonej czynności egzekucyjnej jest dokonywana na podstawie zawiadomienia o zajęciu, a nie w korelacji z pismami sporządzanymi w toku prowadzonego postępowania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 67 § 1 u.p.e.a. podstawę zastosowania środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a. stanowi m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, co oznacza, że przywołane w zażaleniu pisma nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia faktu jakiej osobie oraz w jakim czasie dokonano zajęcia świadczenia emerytalnego. Zgodnie z art. 79 § 4 pkt 2 u.p.e.a. dłużnik zajętej wierzytelności jest też obowiązany, na wezwanie organu egzekucyjnego, do udzielenia informacji w zakresie wysokości przysługujących zobowiązanemu miesięcznych świadczeń, a także w przypadku zaistnienia przeszkód do wypłacenia świadczeń - oświadczenia o rodzaju tychże przeszkód. Powyższe wskazuje zatem, że o tym czy dane świadczenie z ubezpieczenia społecznego będzie zajęte i przekazywane organowi egzekucyjnemu, ostatecznie decyduje dłużnik zajętej wierzytelności tj. zakład emerytalny. Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. (pomijając zawiadomienie z dnia [...] listopada 2011 r. bowiem to, zanim wywołało jakikolwiek skutek dla Strony, zostało uchylone przez organ egzekucyjny) dokonano, na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] , zajęcia emerytury J. M. po raz pierwszy. Pismem z dnia [...] stycznia 2011 r. (które Strona również otrzymała do wiadomości) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. poinformował organ egzekucyjny o przyjęciu zajęcia do realizacji i przekazywaniu środków pieniężnych począwszy od miesiąca stycznia 2011 r. Natomiast zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2005 r. organ egzekucyjny dokonał jedynie zajęcia zasiłku przedemerytalnego Skarżącego. Fakt ten potwierdza zarówno pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L. z dnia [...] grudnia 2005 r., z którego wynika, że począwszy od miesiąca grudnia 2005 r. będą dokonywane potrącenia w wysokości 25 % miesięcznego świadczenia przedemerytalnego Skarżącego, jak również pismo z dnia [...] października 2006 r. informujące, że świadczenia społeczne J. M. nie były przekazywane z uwagi na brak ze strony organu egzekucyjnego zawiadomienia o zajęciu. Z powyższego wynika więc, że nie mogła być dotychczas zastosowana wobec J. M. instytucja wstrzymania czynności egzekucyjnej bowiem zajęcia skutecznego przed 26 listopada 2010 r. organ egzekucyjny nie dokonał. Materiał dowodowy nie potwierdza również, aby prowadzone wobec Państwa M. postępowanie egzekucyjne było zawieszone. Owszem, materiał dowodowy wskazuje, że parokrotnie wstrzymywano realizację zajęcia świadczenia emerytalnego dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2005 r. o zajęciu zasiłku przedemerytalnego Skarżącego. Niemniej jednak akta niniejszej sprawy nie potwierdzają aby na dzień dokonywania zajęcia emerytury J. M. postępowanie egzekucyjne było wstrzymane. Powyższe wskazuje więc, iż istniała podstawa do dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej.

Dodatkowo organ wskazał, że między instytucją wstrzymania czynności egzekucyjnej a instytucją wstrzymania postępowania egzekucyjnego występuje różnica. Według definicji zawartej w art. 1a pkt 15 u.p.e.a. w administracji pod pojęciem wstrzymania czynności egzekucyjnych należy rozumieć wstrzymanie wszystkich lub części zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Oznacza to zatem przerwanie toku realizacji już zastosowanych środków egzekucyjnych, ale nie powoduje zaniechania czynności zmierzających do zastosowania innych środków egzekucyjnych. Natomiast zgodnie z definicją wskazaną w art. 1a pkt 16 u.p.e.a. przez wstrzymanie postępowania egzekucyjnego należy rozumieć wstrzymanie wykonania zastosowanych środków egzekucyjnych, które nie powoduje uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, oraz niepodejmowanie nowych środków egzekucyjnych.

Organ odwoławczy odnosząc się do kwestii wymagalności egzekwowanego obowiązku wyjaśnił, iż zarzut ten nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne, bowiem zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Podniesiony przez Stronę zarzut jest enumeratywnie wymieniony w art. 33 u.p.e.a., jako podstawa do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które wnosi się do organu egzekucyjnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania odpisu tytułu wykonawczego.

Reasumując organ wskazał, że zarzuty przysługują jedynie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, co w niniejszej sprawie czyniłoby postępowanie w sprawie zarzutów nieskutecznym. Niemniej jednak ustawodawca przewidział okoliczność, w której w każdym stadium postępowania egzekucyjnego zobowiązanemu służy prawo wystąpienia do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego stosownie do art. 59 u.p.e.a. Jednakże również w tym przypadku, aby można było umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne musi zaistnieć któraś z przesłanek wymienionych w tym przepisie.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. Skarżący wniósł skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2011 r. wnosząc o jego uchylenie w całości ze względu na rażące naruszenie prawa zarówno materialnego jak i procesowego, a także o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Postanowieniu Skarżący zarzucił:

1) naruszenie art. art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1, Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 18 u.p.e.a. przepisów kształtujących zasady praworządności i prawdy obiektywnej w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym.

2) przedstawienie w uzasadnieniu niezgodnie ze stanem faktycznym sprawy przebiegu postępowania, także innych uchybień prawu, przez co rażąco naruszono art. art. 77, 107 § 1, § 3; 109 § 1 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a.

Skarżący stwierdził, że nie dokonano kontroli wydawanych aktów przez podległe jednostki administracji publicznej.

Strona zakwestionowała postępowanie, zarówno organu podatkowego jak i egzekucyjnego, w zakresie jednoczesnego doręczenia Skarżacemu w dniu 12 grudnia 2005 r. decyzji organu podatkowego z dnia [...] listopada 2005 r., w sprawie zabezpieczenia zobowiązań na majątku podatnika wraz z zarządzeniem zabezpieczenia z dnia [...] listopada 2005 r., oraz zawiadomieniem z dnia [...] luistopada 2005 r. organu egzekucyjnego o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Skarżący stwierdził, że wszelkie czynności zabezpieczające dokonane przed datą 12 grudnia 2005 r. są z mocy prawa nieważne, co jego zdaniem, skutkuje przedawnieniem zobowiązań.

Ponadto podniósł zarzut nieistnienia obowiązku objętego ww. zarządzeniem zabezpieczenia i stwierdził, że obowiązek ten został określony niezgodnie z treścią wynikającą bezpośrednio z przepisu prawa. Strona ponownie zakwestionowała datę wystawienia zarządzenia zabezpieczenia jak również kwotę należności.

Z powyższych względów Skarżący, powołując się na przepisy w zakresu postępowania podatkowego oraz orzecznictwo w tej materii stwierdził, że pomijaną kwestią jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Jego zdaniem, Minister Finansów nie dokonał weryfikacji oceny materiału dowodowego przez Dyrektora Izby Skarbowej w L. . Uważa, że całkowicie pominięto zarzuty w tym zakresie.

Skarżacy wskazał, że poza sporem pozostaje, iż wszelkie czynności zabezpieczające dokonane przed datą 12 grudnia 2005 r. są z mocy prawa nieważne, bowiem żaden przepis prawa nie stanowi o tym, iż: "... postępowanie zabezpieczające przekształciło się w postępowanie egzekucyjne". Tak samo nieskuteczne zajęcie w dniu [...] listopada 2005 r., w ZUS w L. świadczenia przedemerytalnego, nie mogło przekształcić się w zajęcie egzekucyjne, a skoro nie dokonano do końca 2005 r. żadnej innej czynności egzekucyjnej czy zabezpieczającej, nastąpiło z mocy prawa przedawnienia hipotecznych roszczeń NUS L. wobec Skarżących.

Dodatkowo Skarżacy wskazał, że zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie niektórych innych ustaw, do zabezpieczeń zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. 1 stycznia 2003 r.) stosuje się przepisy art. 33 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przede dniem wejścia w życie ustawy wprowadzającej zmiany. W stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 r. art. 33 § 3 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowił, że jeżeli zabezpieczenie nastąpiło przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2, organ podatkowy określał w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. Oznacza to, iż zabezpieczeniem mogła być wówczas objęta wyłącznie przybliżona kwota zobowiązania podatkowego, brak bowiem było podstaw prawnych do określenia w decyzji zabezpieczającej wysokości odsetek za zwłokę. Kwota zabezpieczenia na majątku przyszłego zobowiązania podatkowego, winna była się ograniczać do wysokości przewidywanego zaniżenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. Egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisu prawa.

Skarżący wskazał ponadto, że istotną dla postępowania kwestią jest data sporządzenia zarządzenia zabezpieczenia, wskazywana przez okres trwającego 6 lat postępowania na [...] listopada 2005 r., z powołaniem nieistniejącej w tej dacie w obrocie prawnym decyzji zabezpieczającej, przez co rażąco naruszono prawo.

Zdaniem Skarżącego poza sporem pozostaje, iż zarządzenie zabezpieczenia, wystawiono w tym samym dniu co decyzję o zabezpieczeniu, czyli [...] listopada 2005 r. Skarżacy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II FSK 112/09, zgodnie z którym wystawienie przez organ podatkowy zarządzenia zabezpieczającego, przewidzianego w art. 155 u.p.e.a. w zw. 33 § 2, 4 i 5 O.p, nie mogło nastąpić wcześniej od doręczenia przez ten organ zobowiązanym, decyzji o zabezpieczeniu. A takie naruszenie prawa bezspornie miało miejsce. Z powołanego wyroku Skarżący wywiódł, że wystawienie przez organ podatkowy zarządzenia zabezpieczającego, przewidzianego w art. 155 u.p.e.a. w zw. 33 § 2, 4 i 5 w brzmieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania, nie mogło nastąpić wcześniej od doręczenia przez ten organ decyzji o zabezpieczeniu.

Skarżący powołał się ponadto na wyrok sądu administracyjnego z dnia 19 grudnia 2008 r. sygn. akt III SA/Wa 1917/08 zgodnie z którym zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 O.p.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 O.p), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 O.p).

Dodatkowo Skarżący wskazał, że poza sporem pozostaje, iż zgromadzony materiał dowodowy z żadnej mierze nie spełnia wyżej wskazanych warunków. Zdaniem Skarżącego nieprawdziwym jest twierdzenie organu podatkowego, iż "Za bezpodstawny należało uznać zarzut dotyczący manipulacji na materiale dowodowym sprawy bowiem stan faktyczny zawarty w zaskarżonym postanowieniu jest zgodny z przedstawionym materiałem dowodowym".

Skarżący wskazał, że Minister Finansów nie dokonał weryfikacji oceny materiału dowodowego przez Dyrektora izby Skarbowej w L. . Całkowicie pominięto zarzuty Skarżących, jako że skwitowanie ich stwierdzeniem, iż Minister Finansów nie dopatrzył się nieprawidłowości i naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego, czy też stan faktyczny zawarty w zaskarżonym postanowieniu jest zgodny z przedstawionym materiałem dowodowym nie wyczerpuje ustawowego obowiązku weryfikacji postępowania dowodowego organu I stopnia. Tym bardziej że Skarżący kwestionują treść i kompletność zgromadzonego materiału dowodowego. Zawiera on np. kopię pełnomocnictwa, pomimo że żaden pełnomocnik nie podjął się reprezentowania Skarżących w postępowaniu zabezpieczającym czy też egzekucyjnym ani żadnym innym przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego L. -. A contrario nie ma w aktach kluczowego dowodu w sprawie tj. pisma ZUS w L. z dnia [...] października 2006 r.

Dodatkowo Skarżący wskazał, że uzasadnienie, jakoby art. 67 § 1 u.p.e.a. wskazuje, że podstawą zastosowania środka egzekucyjnego wymienionego w art. 1a pkt 12 lit a ustawy stanowi m.in. zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego nie zmienia faktu, iż "przywołane w zażaleniu pisma" zawierają elementy wymienione w art. 67 § 2 u.p.e.a. wymagane do skutecznego zajęcia egzekucyjnego lub wskazują na dokumenty, w których się one znajdują, przez co zostały przez dłużnika zajętej wierzytelności uznane za spełniające ustawowe wymogi i przyjęte do wykonania, udzielone w odpowiedzi na pismo. Skarżący wskazał, że ten dokument w postępowaniu został usunięty z akt sprawy, co zdaniem Skarżącego jest kolejnym dowodem mataczenia w sprawie przez organy skarbowe. Tak więc zajęcie świadczenia J. M. w ZUS w L. nastąpiło zgodnie z art. 79 § 2 u.p.e.a., zostało skutecznie dokonane, w dniu dostarczenia dla dłużnika pisma US, skoro dłużnik zajętej wierzytelności przyjął je do realizacji. Zajęcie te nie zostało w żaden sposób uchylone przez wierzyciela, dłużnika czy zakwestionowane przez zobowiązaną, trwa nadal a zawieszono je do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia WSA w Łodzi, w sprawie skargi złożonej w dniu [...] czerwca 2006 r. na decyzję Dyrektora izby Skarbowej w L. z dnia [...] maja 2006 r. W sposób niebudzący wątpliwości i wiążący strony dokonał tego Naczelnik Uirzędu Skarbowego L., gdyż pismami z dnia [...] października 2006 r. i z dnia [...] października 2006 r. wstrzymał czynność egzekucją tej samej wierzytelności wobec obojga zobowiązanych.

W związku z powyższym Skarżacy stanął na stanowisku, że nietrafną jest konstatacja o tym, jakoby "zajęcie emerytury J. M. po raz pierwszy" dokonano zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. Zdaniem Skarżącego o tyle Minister Finansów ma rację, że w 2006 r. zajęto świadczenie przedemerytalne J.M. , a nie emeryturę, ale nie ma to wpływu na stan sprawy.

Pobnadto Skarżący stwierdził, że powtórzeniem ewidentnej manipulacji organów podatkowych jest zdanie str. 4 ",... jak również pismo z dnia [...] października 2006 r. nr [...] informujące, że świadczenia społeczne J. M. nie były przekazywane z uwagi na brak ze strony organu egzekucyjnego zawiadomienia o zajęciu" Ww. pismo jako nieznane stronie, nie było przez Skarżącego cytowane, nie zawiera jednak ono inkryminowanej treści i zostało zinterpretowane na opak.

W odpowiedzi na skarge organ wniósł o jej odwołanie w całości podtrzymując dotychczasową argumnetację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co nastepuje.

Skarga jest niezasadna.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145 - 150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 , poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."). Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Wzruszenie aktu na podstawie przepisów art. 145 § 1 p.p.s.a. wiąże się z uchyleniem kontrolowanego aktu z powodów wskazanych w pkt 1 lit a-c tego przepisu albo - w myśl § 1 pkt 2 cyt. przepisu - stwierdzeniem jego nieważności w związku z zaistnieniem jednej z przesłanek określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Należy zatem wskazać, że w świetle obowiązujących przepisów Sąd był władny dokonać kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia podjętego w granicach określonej sprawy - dotyczącej wniesionej skargi na czynność egzekucyjną, a nie zarzutów odnoszących się do prawidłowości ustalenia należności dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym, choć nie przesądza tym samym o ich bezzasadności.

Należy również podkreślić, że Skarżący chcąc zakwestionować istnienie, wymagalność lub wysokość dochodzonej należności po doręczeniu mu odpisu tytułu wykonawczego był uprawniony do wniesienia w terminie 7 dni zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 pkt 1 - 4 u.p.e.a.

W trybie skargi uregulowanej w art. 54 § 1 p.e.a. nie mogą być również badane okoliczności związane z nieistnieniem obowiązku skutkujące umorzeniem postępowania egzekucyjnego.

Jest to o tyle istotne, że skarga na czynności organu egzekucyjnego na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, a skarga ta może dotyczyć samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 827/99 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2004 r. sygn. akt III SA 1503/03 - opublikowane w programie LEX Omega).

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Zgodnie natomiast z treścią art. 1a pkt 2 u.p.e.a. przez czynność egzekucyjną należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Prawo do wniesienia skargi powstaje wówczas, gdy strona wzrusza czynności natury wykonawczej, czynności faktyczne podejmowane w toku egzekucji, przede wszystkim przez egzekutora. Należy przy tym zauważyć, że poprzez wniesienie skargi na czynności egzekucyjne można kwestionować skutecznie jedynie działania organów administracji podjęte w ramach postępowania egzekucyjnego. Bezskuteczne natomiast pozostaną, jak w rozpatrywanej sprawie, próby wzruszania rozstrzygnięć będących podstawą postępowania egzekucyjnego, do czego zostały przewidziane inne tryby postępowania.

Istotę i cel skargi na czynności egzekucyjne trafnie oddaje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 listopada 2007 r. (sygn. akt III SA/Wa 1433/07, LEX nr 495934), w którym stwierdzono: "Skarga na czynność egzekucyjną jest instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają więc działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny".

Stąd Sąd odniósł się wyłącznie do podstaw kwestionowania czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego J.M. u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym.

Sąd nie dopatrzył się braków w zebranym materiale dowodowym. Jest on wystarczający do rozpoznania i rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

I tak, z dnia [...] listopada 2005 r. pochodzi zawiadomienie nr [...] o zajęciu - na podstawie art. 79 § 1 w zw. z art. 164 § 4 u.p.e.a. - prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Mowa w nim o należnościach przysługujących od A. M. . W zawiadomieniu tym - celem prawidłowej identyfikacji zobowiązanego - podano numer NIP i PESEL Skarżącego. Poza kognicją Sądu w niniejszej sprawie pozostaje ocena (badanie) prawidłowości doręczenia Skarżącemu ww. zawiadomienia.

W piśmie z grudnia 2005 r., nr [...] , Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem informuje, że w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] listopada 2005 r. dotyczące zajęcia świadczenia/zasiłku przedemerytalnego Pana A. M. będzie dokonywał potrąceń od miesiąca grudnia w podanej w tym piśmie wysokości.

Następnie postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2006 r., nr [...] , wstrzymano czynność egzekucyjną polegająca na zajęciu - w oparciu o ww. zawiadomienie o nr [...] - prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym, do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie skargi złożonej w dniu [...] czerwca 2006 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. i z dnia [...] maja 2006 r. W uzasadnieniu tego postanowienia mowa jest o tym, że "(...) W ocenie organu nadzoru zasadnym jest wstrzymanie zastosowanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego L. egzekucji polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego Pana A. M. zgodnie z wnioskiem strony, tj. do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie skargi złożonej w dniu [...] czerwca 2006 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. i z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] , ze względu na istniejące w sprawie okoliczności faktyczne. (...)".

Uwzględniając powyższe dwa fakty, tj. że zawiadomienie o zajęciu nr [...] dotyczyło jedynie Skarżącego oraz że ww. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2006 r., odnosiło się wyraźnie do czynności egzekucyjnej dokonanej w oparciu o ww. zawiadomienie o nr [...] , to zdaniem Sądu nie można zasadnie wywodzić, że postanowieniem tym wstrzymano czynności egzekucyjne także wobec Pani J. M. . W tym miejscu należy bowiem wskazać, że istotą wstrzymania czynności egzekucyjnych jest przerwanie toku ("przebiegu") tych czynności. W stosunku zaś do Pani J.M. nie toczyły się w dacie wydania przedmiotowego postanowienia czynności egzekucyjne związane z zajęciem przysługujących jej świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego (ubezpieczenia społecznego). Zgodnie z art. 79 § 1 i 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego poprzez przesłanie do organu rentowego właściwego do wypłaty zobowiązanemu świadczeń zawiadomienia o zajęciu tej części przysługujących zobowiązanemu świadczeń, która nie jest zwolniona spod egzekucji, na pokrycie egzekwowanych należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi. Zajęcie świadczeń jest dokonane z chwilą doręczenia organowi rentowemu zawiadomienia o zajęciu. Takie zawiadomienie o zajęciu świadczeń J. M. do 2010 r. nie zostało organowi rentowemu doręczone.

Istotnie, treść niektórych pism wymienianych w ramach korespondencji prowadzonej pomiędzy organem rentowym a organem egzekucyjnym może nasuwać wątpliwości co do czynności egzekucyjnych podjętych w sprawie. W tym zakresie wskazać należy powołane przez Skarżącego pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2006 r. adresowane do Naczelnika Urzędu Skarbowego L. w L. , w którym poinformowano, że zgodnie z tytułem wykonawczym z dnia [...] września 2006 r. w sprawie zajęcia emerytury Pani J. M. od najbliższego terminu płatności będą dokonywane potrącenia w wysokości 359,77 miesięcznie, stanowiące 25 % świadczenia brutto. Takie wątpliwości też może budzić treści pisma z dnia [...] października 2006 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego L. w L. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w którym odwołując się z kolei do pisma z dnia 14 [...] J.M. , poinformowano o wstrzymaniu realizacji potrąceń ze świadczenia. Jako podstawę wskazano numer postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] października 2006 r. Jednocześnie jednak poinformowano, że potrącenie ze świadczeń Pani J.M. nastąpi po wystawieniu zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego.

Na płaszczyźnie korespondencji pomiędzy ww. organami sprawę, zdaniem Sadu, wyjaśnia dopiero pismo z dnia [...] października 2006 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L., w którym poinformowano, że ze świadczenia emerytalnego Pani J. M. nie były dokonywane potrącenia, a w związku z pismem z dnia [...] października 2006 r. nie będą one realizowane do czasu nadesłania zawiadomienia o zajęciu świadczenia.

Pomimo ww. niejasności, zdaniem Sądu, nie ma jednak wątpliwości w sprawie, że poprzez doręczenie organowi rentowemu zawiadomienia Nr [...], nie doszło do zajęcia świadczeń przysługujących Pani J. M. od organu rentowego. Treść tego zawiadomienia nie budzi wątpliwości. A tylko ten dokument wywarł istotne w rozważanym zakresie skutki prawne. Treść pism pomiędzy organami nie mogła tych skutków ani zmienić, ani zniweczyć.

Z akt sprawy wynika, że dopiero w 2010 r. - zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] - podjęto kroki zmierzające do dokonania zajęcia świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego przysługującego Pani J. M. . Potem jednak dokonano uchylenia zajęcia, o czym zawiadomiono Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Jako powód wskazano, że zajęcie świadczenia emerytalnego uchyla się z powodu podania nieaktualnej kwoty zaległości, bo postanowieniem z dnia [....] czerwca 2010 r. Nr [...] zaliczono na poczet ww. zaległości nadpłatę w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1999. Kopia tego postanowienia jest w aktach sprawy. Dokonano w nim zaliczenia na poczet zaległości nadpłaty z dnia 6 kwietnia 2010 r. w kwocie 98 zł.

W konsekwencji dopiero w związku z zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2010 r. dokonano zajęcia świadczenia Pani J. M. na poczet zaległości w skorygowanej wysokości (w zawiadomieniu tym wskazano numer świadczenia emerytalnego Pani J. M.).

Odtwarzając okoliczności faktyczne sprawy i dokonując ich oceny prawnej Sąd nie dopatrzył się uchybień w zajęciu prawa majątkowego Pani J.M. na podstawie zawiadomienia z dnia [...] listopada 2010 r. Postanowienie z dnia [...] października 2006 r. nie odnosi się bowiem do czynności egzekucyjnych podjętych później wobec zobowiązanej w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego. W dacie wydania ww. postanowienia czynności egzekucyjne związane z zajęciem świadczenia przysługującego od organu rentowego wobec Pani J. M.. nie zostały jeszcze podjęte.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie podzielając w sprawie zarzutów sformułowanych w skardze, nie znalazł podstaw do jej uwzględnienia i w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.