Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 622/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1a
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Bystrzycy Kłodzkiej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, powstałego wskutek podziału działki oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz L., działając na podstawie art. 98 a i art. 148 ust. 1-3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U z 2016 r., poz. 2147 ze zm. – zwanej dalej "u.g.n.") ustalił Skarbowi Państwa, reprezentowanemu przez Starostę K., opłatę adiacencką w wysokości 143 820 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej we wsi T. oznaczonej geodezyjnie jako działka nr 175/4 w związku z jej podziałem na działki od nr 175/5 – 175/56 zatwierdzonym decyzją Burmistrza L. z dnia [...] r.

Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika, między innymi, że podział działki nr 175/4 dokonany został na wniosek użytkownika wieczystego W. L.. Przysługujące wnioskodawcy podziału użytkowanie wieczyste ustanowione zostało na nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa.

Na skutek odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Starostę K. działającego w imieniu Skarbu Państwa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium za bezsporne uznało, że decyzja o podziale przedmiotowej nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa wydana została na wniosek W. L. który jest jej użytkownikiem wieczystym. Organ odwoławczy ustalił również (na podstawie pisma Dyrektora Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa K.), że użytkownik wieczysty nie wniósł należnych opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego za cały okres tego użytkowania. Opłaty te uiszczane były na bieżąco.

W dalszych wywodach Kolegium wskazało, że zagadnienie uiszczenia opłat adiacenckich w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, uregulowane zostało w art. 98a przywołanej już wcześniej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dokonując wykładni językowej przywołanego przepisu, Kolegium wywiodło, że przedmiotową opłatę adiacencką można ustalić, jeżeli podział nieruchomości jest dokonany na wniosek właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego; w wyniku tego podziału nastąpił wzrost wartości nieruchomości. Ponadto do nałożenia opłaty adiacenckiej konieczne jest wydanie decyzji administracyjnej określającej wysokość tej opłaty w oparciu o stawkę procentową oraz o wartość nieruchomości przed i po podziale określoną przez rzeczoznawcę majątkowego.

Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie doszło bez wątpienia do podziału nieruchomości na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, jednak co istotne, podział ten nastąpił na wniosek użytkownika wieczystego który nie wniósł opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego za cały okres trwania tego prawa. Opłaty te użytkownik wieczysty wnosi natomiast cyklicznie.

Zdaniem Kolegium przedstawiona wyżej okoliczność oznacza, że nie został spełniony warunek o którym stanowi art. 98 a ust. 1 zdanie pierwsze u.g.n., co tym samym czyni naliczenie opłaty adiacenckiej z tytułu podziału działki nr 175/4 nieuprawnione. Organ odwoławczy uznał, że skoro podział tej nieruchomości został przeprowadzony na wniosek użytkownika wieczystego dokonującego cyklicznych rocznych opłat za jej użytkowanie wieczyste, to decyzja organu pierwszej instancji jest bezprzedmiotowa. Tym samym postępowanie przed tym organem należało umorzyć. Brak bowiem podstaw prawnych by prowadzić postępowanie i orzekać o opłacie adiacenckiej wobec właściciela nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, który nie składał wniosku o jej podział.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Bystrzycy Kłodzkiej, zarzucając organowi naruszenie art. 98 a ust. 1 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że nie można ustalić opłaty adiacenkiej wobec właściciela nieruchomości – Skarbu Państwa, albowiem podział nieruchomości nastąpił na wniosek użytkownika wieczystego a nie na wniosek właściciela. Tym samym naruszono zasadę równości podmiotów oraz przepis art. 98 ust. 1 u.g.n. z którego wprost wynika, że opłatą adicencką można obciążyć również właściciela nieruchomości. Bez znaczenia jest przy tym okoliczność, czy wniosek o podział nieruchomości złożył jej właściciel czy też użytkownik wieczysty.

Zarzucając powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium, która wpłynęła do organu gminy w dniu 6 kwietnia 2017 r.

Uzasadniając postawione w skardze zarzuty Prokurator stwierdził, że decyzja Kolegium narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 98a ust. 1 u.g.n. przez zastosowanie swoistego wyłączenia o charakterze podmiotowym, sprowadzającego się do twierdzenia, że nie ma podstaw prawnych by orzekać o opłacie adiacenckiej wobec właściciela nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, który nie składał wniosku o podział tej nieruchomości, w sytuacji gdy wniosek taki złożył użytkownik wieczysty który nie uiścił opłat za cały okres użytkowania wieczystego. Zdaniem strony skarżącej, stanowisko takie w sposób oczywisty pozostaje w sprzeczności z istotą opłaty adiacenckiej i treścią art. 98 a ust. 1 u.g.n. Ustaleniu przedmiotowej opłaty adiacenckiej nie sprzeciwia się bowiem fakt, że użytkownik wieczysty uiszcza opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. Właścicielem nieruchomości pozostaje Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę K.. W związku z tym faktem, zdaniem skarżącego, należy zwrócić uwagę na stanowisko A. Lorek wyrażone w opracowaniu "Opłata adiacencka i renta planistyczna" Wrocław, Presscom Sp. z o. o 2010 oraz M.A Zieniewicz w monografii "Administracyjnoprawne aspekty opłat adiacenckich" Lexis Nexis 2012, z których wynika, że ustawodawca nie zwalnia wprost z obowiązku wnoszenia opłaty adiacenckiej podmiotów takich jak powiat, województwo czy Skarb Państwa. W związku z tym nie można domniemywać jakiegokolwiek zwolnienia z obowiązku uiszczenia daniny publicznej jak została określona w orzecznictwie sądów administracyjnych opłata adiacencka. Wyłączenie z obowiązku ponoszenia opłaty administracyjnej użytkowników wieczystych zobowiązanych do ponoszenia opłat rocznych ma charakter wyłącznie podmiotowy, albowiem przysporzenie uzyskuje właściciel nieruchomości, który ma możliwość aktualizacji opłat rocznych.

Argumentując dalej autor skargi zaznaczył, że podstawową przesłanką dla ustalenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości nieruchomości. Zobowiązanie do uiszczenia tej opłaty stanowi formę obowiązkowego dzielenia się z gminą, uzyskanym przysporzeniem majątkowym w proporcji procentowo określonej przez organ gminy. Jeżeli użytkownik wieczysty nieruchomości stanowiącej "własność gminy" zobowiązany jest do uiszczania opłat rocznych, a nieruchomość ta zyskała na wartości na skutek podziału to, w takiej sytuacji podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty adiacenckiej jest "właściciel" nieruchomości. Tezę, że przepis wyraźnie wskazuje, że opłata adiacencka może zostać ustalona wyłącznie, gdy podział został dokonany na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego który wniósł opłaty za cały okres użytkowania wieczystego, należy przeciwstawić stwierdzeniu, że ustawodawca nie zwalnia wprost z obowiązku wnoszenia opłaty adiacenckiej podmiotów które są właścicielami gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste takich jak powiat, województwo czy Skarb Państwa.

Zdaniem Prokuratora obciążenie opłatą adiacencką wyłącznie właścicieli i użytkowników wieczystych, którzy wnieśli opłaty za cały okres użytkowania, byłoby sprzeczne z zasadą równości jak i istotą opłaty adiacenckiej. W przypadku bowiem, gdy użytkownik wieczysty, jak w niniejszej sprawie, jest obowiązany do wnoszenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, wzrost wartości jest uwzględniony poprzez aktualizację dotychczasowych opłat rocznych. W związku z powyższym właściciel nieruchomości, którym jest Skarb Państwa, bezsprzecznie odniósł korzyść majątkową. Tymczasem opłata adiacencka stanowi daninę publiczną której obowiązek wniesienia winien w równym stopniu obciążać wszystkich, co ma związek z zasadą równości wobec prawa.

W podsumowaniu uzasadnienia skargi, Prokurator stwierdził, że SKO w W. błędnie uznało, że w niniejszej sprawie nie było dopuszczalne obciążenie opłatą adiacencką właściciela nieruchomości (czyli Skarbu Państwa) z uwagi na fakt, że podział nieruchomości nastąpił nie na wniosek użytkownika wieczystego nieruchomości który nie wniósł opłat za cały okres użytkowania wieczystego. Twierdzenie takie nie znajduje potwierdzenia w obowiązującym prawie i narusza zasadę równości oraz przepis art. 98 a ust. 1 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie może być uwzględniona. Sąd nie stwierdził bowiem aby zaskarżony akt naruszał przepisy prawa procesowego a przede wszystkim przepisy prawa materialnego w zakresie określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2017, poz. 1369 ze zm. – dalej także "u.p.p.s.a").

W kontrolowanej sprawie kwestią sporną jest, możliwość wymierzenia właścicielowi gruntu opłaty adiacenckiej w związku ze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanej podziałem nieruchomości pozostającej w użytkowaniu wieczystym osoby która nie wniosła opłat za cały okres trwania użytkowania wieczystego, będącej jednocześnie wnioskodawcą tego podziału.

Wskazać zatem należy, że materialnoprawną podstawą podejmowanych w niniejszej sprawie czynności orzeczniczych jest przepis art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, której tekst jednolity został opublikowany w Dzienniku Ustaw z 2016 r. pod poz. 2147. Sąd przyjmuje, że w petitum skargi omyłkowo tylko wskazano na pierwotny tekst ustawy opublikowany w Dzienniku Ustaw z 1997 r. nr 115, poz. 741, tym bardziej, że tekst ten nie obejmował art. 98 a (lecz art. 98 ust. 4 o innym brzmieniu). Przepis art. 98 a dodany został przez art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U z 2004, poz. 141, poz. 1492) i wszedł w życie z dniem 22 września 2004 r. W brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji w ustępie 1 stanowił on, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 30% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej. Stan nieruchomości przed podziałem przyjmuje się na dzień wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a stan nieruchomości po podziale przyjmuje się na dzień, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, przy czym nie uwzględnia się części składowych nieruchomości. Przepisy art. 144 ust. 2, art. 146 ust. 1a, art. 147 i art. 148 ust. 1-3 stosuje się odpowiednio (ust. 1). Według ustępu 2, powyższych regulacji (tj. art. 98 a ust. 1) nie stosuje się przy podziale nieruchomości dokonywanym niezależnie od ustaleń planu miejscowego.

W ocenie Sądu już samo literalne brzmienie przytoczonego przepisu potwierdza przyjęte przez organ odwoławczy stanowisko. Nie ulega bowiem wątpliwości, że obowiązek ponoszenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału, ustawodawca wiąże wyłącznie z podziałami nieruchomości które dokonywane są na wniosek. Nie jest więc dopuszczalne ustalenie opłaty adiacenckiej w przypadku podziału z urzędu. Ustawodawca wyłączył taką możliwość również w przypadku podziałów dokonywanych niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego bez względu na to, czy wszczęcie postępowania podziałowgo następuje z urzędu czy też na wniosek (por. art. 95 oraz art. 97 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 u.g.n.). Wśród wskazanych w art. 98 a ust. 1 podmiotów zobowiązanych do ponoszenia opłaty adiacenckiej spowodowanej wzrostem wartości nieruchomości na skutek wnioskowanego przez nich podziału geodezyjnego, wyróżniono: po pierwsze właściciela nieruchomości, po drugie użytkownika wieczystego który to użytkownik wniósł opłaty roczne z tytułu wykonywania tego prawa za cały okres użytkowania; po trzecie na mocy odesłania do art. 144 ust. 2 u.g.n. użytkownika wieczystego, który z mocy ustawy zwolniony został z obowiązku ponoszenia opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Z powyższego wynika wprost, że nie jest dopuszczalne ustalenie i pobranie opłaty adiacenckiej, gdy podział nieruchomości dokonany został na wniosek innego podmiotu niż właściciel nieruchomości albo użytkownik wieczysty który wniósł opłaty za cały okres użytkowania wieczystego lub też został ustawowo zwolniony z obowiązku ich ponoszenia. Tym samym nie uprawnia organu gminy do wymierzenia opłaty adiacenckiej wzrost wartości nieruchomości spowodowany podziałem dokonanym na wniosek użytkownika wieczystego, który systematycznie uiszcza opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego przez okres trwania tego prawa. Takie stanowisko podzielane jest także przez większość komentatorów omawianego przepisu (por. E. Bończak-Kucharczyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz aktualizowany LEX 2018; P. Czechowski, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz LEX 2015; M. Wolanin [w:] J.Jaworski, A.Prusaczyk, A. Tułodziecki M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz CH. Beck Warszawa 2015 s. 559). Należało zatem zgodzić się z Kolegium, że skoro w niniejszej sprawie, podział nieruchomości dokonany został na wniosek użytkowania wieczystego który opłaca systematycznie opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego, to nie została spełniona podstawowa przesłanka materialnoprawna określona w art. 98 a 1 u.g.n. uprawniająca organ gminy do wydania decyzji ustalającej opłatę adiacencką, tj. dokonanie podziału na wniosek użytkownika wieczystego który z mocy ustawy zobowiązany jest do ponoszenia opłaty adiacenckiej.

W ocenie Sądu na gruncie analizowanych przepisów nie da się wywieść, aby w sytuacji, gdy o podział nieruchomości wnioskuje jej użytkownik wieczysty który nie jest objęty obowiązkiem ponoszenia opłaty adiacenckiej, opłatą tą obciążyć właściciela gruntu który wniosku o podział nie składał. Przeciwko takiej interpretacji przemawia choćby wykładnia gramatyczna przepisu art. 98 a ust. 1 u.g.n., która w ocenie Sądu jest jasna a jej wynik prowadzi do jednoznacznych ustaleń. Zdaniem Sąd brak także uzasadnionych podstaw aby –tak jak czyni to skarżący - pomijać zupełnie wynik tej jednoznacznej wykładni. Wybór metody wykładni przepisów nie należy do sfery swobodnego uznania podmiotu dokonującego wykładni. Zgodnie z panującym poglądem nauki teorii prawa, jako podstawę przyjmuje się kategorię językowych dyrektyw interpretacyjnych. Dopiero w razie wątpliwości co do możliwych znaczeń tekstu prawnego należy odwołać się do innych dyrektyw np. funkcjonalnych. Wykładnia funkcjonalna polega na wyborze tego spośród możliwych na gruncie wykładni językowej wariantów normy, które ma najsilniejsze uzasadnienie aksjologiczne, w przypadku, gdy wyniki wykładni językowej nie prowadzą do jednoznacznych ustaleń. Inaczej mówiąc, nie jest dopuszczalne przełamanie językowo jednoznacznego sensu zwrotu prawnego. W uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2006 roku (OSCP 2007r., nr 3-4, poz. 37) wskazano, że znaczenie językowe powinno wyznaczać granice wykładni. Wymagają tego względy pewności i bezpieczeństwa prawnego. W rozważanej sytuacji przypadek takiej wieloznaczności nie zachodzi. Przepis art. 98 a ust. 1 u.g.n. na tle innych unormowań w sensie językowym nie budzi wątpliwości. Natomiast stanowisko prezentowane w skardze, wskazujące na możliwość obciążenia opłatą adacenką podmiotu, który o podział nie wnioskował - bez wyraźnego umocowania w ustawie - prowadzi w istocie do nieuprawnionej wykładni rozszerzającej tego przepisu. W takiej sytuacji, wydanie przez organ gminy decyzji administracyjnej pomimo braku podstawy prawnej do nałożenia przedmiotowego obowiązku finansowego, skutkować musiało uchyleniem tej decyzji i umorzeniem postępowania wszczętego przed organem pierwszej instancji.

Za stanowiskiem przyjętym w zaskarżonej decyzji przemawia także fakt, że wykładnia językowa omawianego przepisu przyjęta przez organ, nie pozostaje w sprzeczności z wykładnią celowościową i funkcjonalną. Istota opłaty adiacenckiej sprowadza się bowiem do tego, że ten kto uzyskuje korzyść na skutek wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego określonymi zdarzeniami, przekazuje część tej korzyści na rzecz gminy. Jak trafnie akcentuje to strona skarżąca, w orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że opłata adiacencka jest daniną publiczną. Obciążenie tą daniną wynika zaś z uzyskiwania przez określone podmioty przysporzenia majątkowego (korzyści majątkowych) na skutek określonych ustawą różnych zdarzeń, takich jak: podziały nieruchomości, scalenie i podział oraz budowa urządzeń infrastruktury technicznych z udziałem środków publicznych (por. art. 98 a, art. 107 ust.1, art. 144 u.g.n.). Co do zasady, należy także zgodzić się ze skarżącym, że obowiązek ponoszenia tej opłaty (daniny publicznej) powinien w równym stopniu obciążać tych, którzy odnieśli korzyść z danego zdarzenia. W przypadku podziału nieruchomości będzie to ten podmiot którego nieruchomość została podzielona i który bezpośrednio odniósł korzyść w następstwie wzrostu wartości spowodowanego tym podziałem. Ustalając podmiot korzystający z przysporzenia spowodowanego podziałem nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste, trzeba jednak mieć na uwadze szczególny charakter tego prawa, którego treść zbliżona jest mocno do prawa własności. Zgodnie z art. 97 ust.1 u.g.n. z wnioskiem o podział nieruchomości może wystąpić ten, kto ma w tym interes prawny. Interes prawny w postępowaniu podziałowym posiadają, co do zasady, osoby, które dysponują tytułem prawnym do nieruchomości - zatem właściciel, ale także i użytkownik wieczysty tj. (por. NSA w wyroku z dnia 17 listopada 2017 r. I OSK 1002/17). Uprawnienie do określania geodezyjnego kształtu nieruchomości poprzez jej podział jest bowiem uprawnieniem immanentnie związanym z prawem własności. Podział nieruchomości wpływa w istotny sposób na możliwość zagospodarowania nieruchomości, zbycia jak również kształtuje jej wartość (NSA w wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. II OSK 17221/16). Co istotne, użytkownik wieczysty korzysta zaś gruntu z wyłączeniem innych osób i może swoim prawem rozporządzać (art. 233 k.). Ze względu na charakter prawny użytkowania wieczystego (jako prawa zbliżonego do prawa własności oraz zbywalnego i podlegającego dziedziczeniu) także użytkownik wieczysty jest uprawniony do domagania się podziału nieruchomości. Decyzję o podziale nieruchomości podejmuje zatem bez konieczności uzyskania zgody właściciela gruntu i niezależnie od jego woli. Zatem to użytkownik wieczysty, w wyniku wnioskowanego przez siebie podziału, może rozporządzać nieruchomością która ma wyższą wartość i to on a nie właściciel, bezpośrednio korzysta z przysporzenia związanego z ewentualnym wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym tym podziałem. Przesłanką ustalenia opłaty adiacenckiej jest zaś wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy podziałem a wzrostem wartości nieruchomości. W tym kontekście, nie jest więc uprawnione twierdzenie, że z przysporzenia tego korzysta bezpośrednio właściciel gruntu. Stanowiska tego nie zmienia także podnoszona w skardze okoliczność, że podział nieruchomości prowadzący do wzrostu jej wartości, może wpłynąć na podwyższenie opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego na skutek aktualizacji. Z tego bowiem względu ustawodawca w art. 98 a ust. 1 przyjął rozwiązanie, w którym z obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej wyłączył wnioskującego o podział użytkownika wieczystego ponoszącego co roku opłaty z tytułu użytkowania wieczystego (w przeciwieństwie do wcześniejszego rozwiązania zawartego w art. 98 ust.4 u.g.n. w brzmieniu obowiązującym do 22 września 2004 r.). Powyższe nie oznacza jednak, że w takiej sytuacji obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej spoczywa na właścicielu gruntu który nie wnioskował o dokonanie podziału. Jak wskazano wzrost wartości nieruchomości musi być bezpośrednim następstwem wnioskowanego podziału a ze związanego z nim przysporzenia majątkowego korzysta bezpośrednio użytkownik wieczysty. Możliwa jest zresztą taka sytuacja, że użytkownik wieczysty na wniosek którego dokonano podziału nie zostanie w ogóle obciążony zaktualizowaną opłatą roczną - jeżeli zbędzie nieruchomość bezpośrednio po podziale. Wobec powyższego istotne staje się spostrzeżenie, że w ustawie brak jest wyraźnego przepisu prawa, który sankcjonowałby rozwiązanie przyjęte w skardze i nakładałby w rozważanym przypadku obowiązek ponoszenia opłaty adiacenckiej na właściciela gruntu.

Skoro przepis art. 98 a ust. 1 u.g.n., regulując w sposób kompletny sytuację w której dokonano podziału nieruchomości na wniosek użytkownika wieczystego, ograniczył obowiązek ponoszenia opłaty adiacenckiej jedynie do tych użytkowników wieczystych którzy uiścili opłaty za cały okres trwania tego prawa (oraz na mocy odesłania, tych którzy zostali zwolnieni z tej opłaty), wyłączając jednocześnie z tego obowiązku pozostałych użytkowników wieczystych, nie wskazał jednocześnie w sposób wyraźny, że w takim przypadku obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty obciąża właściciela gruntu (który nie wnioskował o podział), to wobec braku wyraźnej podstawy prawnej do obciążenia właściciela gruntu omawianą opłatą, decyzję organu pierwszej instancji ustalającą w niniejszej sprawie opłatę adiacencką Skarbowi Państwa i aprobujące ją stanowisko Prokuratora należy uznać za nieuzasadnione. Na marginesie wypada też zauważyć, że nawet przy interpretacji prezentowanej w skardze zupełnie niezrozumiała jest zawarta w niej teza, że: "jeśli użytkownik wieczysty nieruchomości, stanowiącej własność gminy, zobowiązany jest do uiszczenia opłat rocznych, a nieruchomość ta zyskała na wartości wskutek podziału, to w takiej sytuacji podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty adiacenckiej jest właściciel nieruchomości". Trudno bowiem uzasadnić obowiązek uiszczania opłaty adiacenckiej przez gminę jako właściciela gruntu.

Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 16 marca 2010 r. sygn.akt K-24/08 (OTK-A 2010/3/22) jednym z obowiązków ciążących z mocy Konstytucji na "każdym" jest ponoszenie ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie (art. 84 Konstytucji), natomiast nakładanie danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy (art. 217). Ustawa o gospodarce nieruchomościami zwalniając określoną grupę użytkowników wieczystych z obowiązku uiszczania omawianej daniny publicznej w zamian nie obciąża nim właściciela gruntu. Skarb Państwa (lub powiat albo województwo samorządowe) niewątpliwie będzie zobowiązany do uiszczenia opłaty adiacenckiej w przypadku wzrostu wartości nieruchomości w związku z podziałem dokonanym na jego wniosek. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie miała zaś miejsca.

W kontekście przedstawionych wyżej wywodów Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odpowiada prawu a skierowane przeciwko niemu zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W tym stanie faktycznym i prawnym skarga zgodnie z art. 151 u.p.p.s.a podlegała oddaleniu.