Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 445/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 11 pkt 1,2,3,6 i 6 a w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity
article: art. 108 par. 1 kpa, 107 par. 1 i 3 kpa, art. 138 par. 1 pkt 1 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 191 poz 1596
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny  pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy.
article: art. 151 P.p.s.a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2015 r. sprawy ze skargi Spółka A. na decyzję Inspektora Pracy w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do usunięcia zagrożenia na stanowisku pracy oddala skargę


UZASADNIENIE

Nakazem z dnia [...] nr [...] inspektor pracy nakazał Spółce A. zapewnienie osłony lub innego urządzenia ochronnego eliminującego możliwość kontaktu i pochwycenia kończyny przez przekładnię zębatą napędu łańcucha prowadzącego folię dolną, znajdującą się na wysokości ok. 20 cm od posadzki miedzy zespołem odcinającym folię a stacją zamykania () linii do pakowania próżniowego [...] usytuowaną na wydziale konfekcjonowania i pakowania. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej: K.p.a).

Nakaz został wydany na podstawie art. 11 pkt 1, 2, 3, 6 i 6a w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r. poz. 404), zwanej dalej ustawą o PIP, art. 207 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1502) i § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. nr 191 poz. 1596 ze zm.).

Uzasadniając nakaz inspektor pracy wskazał, że w dniu 21 listopada 2014 r. około godz. [...] na terenie hali produkcyjnej znajdującej się w "strefie wysokiego ryzyka" w zakresie utrzymania jakości produktu (wymagania higieniczne) w wydziele konfekcjonowania i pakowania stwierdzono eksploatowanie linii do pakowania próżniowego [...] (). Maszyna ta posiadała nieosłoniętą przed możliwością bezpośredniego kontaktu przekładnię zębatą napędu znajdującą się ok. 20 cm od posadzki przy stopie maszyny między zespołem odcinającym folię a stacją zamykania. Brak osłony stwarzał możliwość bezpośredniego kontaktu kończyny z ruchomymi częściami przekładni (koło zębate i nabiegający na to koło łańcuch), co w konsekwencji mogło doprowadzić do wypadku przy pracy. W tej sytuacji wydanie nakazu było konieczne.

W odwołaniu Spółka A. wniosła o uchylenie nakazu inspektora pracy oraz o wstrzymanie jego wykonania, do czasu rozpatrzenia odwołania. W jej ocenie nakaz naruszał art. 33 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, ponieważ stan faktyczny i prawny nie uzasadniał wydania nakazu ani nadania rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż inspektor pracy nie wykazał możliwości wystąpienia wypadku przy pracy. Łańcuch przekładni porusza się z prędkością 0,5 m/s, która to prędkość nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Ponadto, ruch łańcucha jest okresowy, ponieważ przesuwa się on zgodnie z przesuwaniem folii. Odległość pomiędzy dolną krawędzią osłony bocznej maszyny R5200 a górną częścią koła zębatego wynosi 4 cm, natomiast trzewik roboczy ma wysokość 6 cm, (to jest standard i pracownicy nie mogą wykonywać pracy w innego rodzaju obuwiu w tej strefie). Inspektor pominął treść § 15 ust. 7 rozporządzenia z którego wynika, że osłony i inne urządzenia ochronne powinny ograniczać dostęp tylko do niebezpiecznej strefy pracy maszyny. Według Spółki A. istniejąca osłona została usytuowania w odpowiedniej odległości (§ 15 ust. 4 rozporządzenia) i nie jest prawdą, że osłony nie było. Sięgnięcie do strefy niebezpiecznej mogłoby nastąpić jedynie w wyniku celowego zadziałania operatora kończyną górną, wymagającego niezastosowania się do instrukcji BHP przy maszynie oraz niezgodnie z zasadami bezpieczeństwa produktu. Zastosowana zasłona zapobiega bezpośredniemu kontaktowi w razie wypadku (np. potknięcia lub poślizgnięcia), w przypadku odruchu lub normalnego błędu. Maszyna, ze względu na rok produkcji () nie podlega ocenie zgodności dotyczącej wymagań zasadniczych w zakresie bezpieczeństwa maszyn, lecz dobór osłony przez producenta (stosowanej w zakładzie) mimo to spełnia wymagania później wydanej normy EN-PN 294:1994 odległości bezpieczeństwa (odpowiednik krajowy EN 294:1992), a w szczególności pkt. 3.12 załącznika krajowego, zgodnie z którym przy szacowaniu ryzyka związanego z maszyną bierze się pod uwagę w szczególności dające się przewidzieć zachowania będące przyczyną zwykłej nieuwagi, nie zaś celowego niewłaściwego użycia, tak jak miało to miejsce podczas wypadku. W ocenie Spółki A. nałożenie na nią obowiązku określonego nakazem było nieuzasadnione i naruszało § 116 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym § 55 ust. 1 i 2 nie dotyczą maszyn, w które wyposażone zostały stanowiska pracy przed wejściem w życie rozporządzenia. W decyzji nie wskazano, aby miały miejsce jakiekolwiek niezgodności urządzenia z jego dokumentacją techniczno-ruchową czy też instrukcją bhp dla tego stanowiska pracy. Nie zachodziła podstawa do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, tym bardziej, że inspektor pracy nie znalazł podstaw do wstrzymania eksploatacji maszyny, co uzasadniałoby rygor natychmiastowej wykonalności. Brak było też podstaw do wydania nakazu przed zakończeniem postępowania kontrolnego, tj. przed przedłożeniem protokołu kontroli i możliwością wniesienia zastrzeżeń do protokołu i przedłożenia dowodów w sprawie.

Okręgowy Inspektor Pracy decyzją z dnia [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2, uchylił zaskarżony nakaz w części dotyczącej oznaczenia strony i w tym zakresie oznaczył stronę jako Spółka A., a w pozostałej części utrzymał nakaz w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że celem kontroli przeprowadzonej w oddziale Spółki A. w dniu 21 listopada 2014 r. było zbadanie okoliczności i przyczyn zdarzenia wypadkowego w dniu 14 listopada 2014 r. ok. godz. [...] na terenie hali produkcyjne Spółki A. w "strefie wysokiego ryzyka" w zakresie utrzymania jakości produktu na wydziale konfekcjonowania i pakowania. Na podstawie informacji zamieszczonych w KRS Okręgowy Inspektor Pracy ustalił, że w dniu 11 kwietnia 2014 r. nadzwyczajne walne zgromadzenie. Spółki A. podjęło uchwałę o przekształceniu tej Spółki w Spółkę komandytową pod firmą Spółka A. W związku z tym organ ten wyjaśnił, że obowiązkowym elementem decyzji jest oznaczenie strony będącej adresatem decyzji. Środki prawne (w tym nakazy) dotyczące terenowych jednostek organizacyjnych podmiotu kontrolowanego, inspektor pracy kieruje do tego podmiotu, bez względu na swoją właściwość terytorialną, (art. 33 ust. 2 zd. drugie ustawy o PIP). Ponieważ strona została nieprawidłowo oznaczona, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. organ odwoławczy uchylił nakaz w tej części i orzekł w tym zakresie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ drugiej instancji wyjaśnił, że jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy, wynikającym z art. 207 § 2 Kodeksu pracy jest ochrona zdrowia i życia pracowników oraz zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, przy odpowiednim zastosowaniu osiągnięć nauki i techniki. Spółka A. zatrudnia pracowników, więc jest pracodawcą i powinna wypełniać wszelkie obowiązki nałożone prawem na pracodawców, a także zapewnić im faktyczne bezpieczeństwo (tak SN w wyroku z 19 grudnia 1980 r. sygn. akt I Pr 87/80). Państwowa Inspekcja Pracy jest organem sprawującym nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przez pracodawców przepisów prawa pracy, zgodnie z art. 1 ustawy o PIP. Podczas kontroli stanowiska pracy przy linii pakowania próżniowego [...] w dniu 21 listopada 2014 r. inspektor pracy ustalił, że na linii pakowane są wyroby ( ), a przy linii znajduje się pięć osób, 4 osoby przy stole, na którym odcina się zbędne końcówki kiełbasy, w tym 1 osoba obsługująca linię (umieszczająca kiełbasy w foliowych pojemnikach i obsługująca przyciski pulpitu sterującego maszyny) oraz 1 osoba wykonująca etykietowanie na linii zamkniętych opakowań z kiełbasą. Etykietowanie odbywało się bezpośrednio przed jednostką, która odcina poprzecznie opakowania z kiełbasą. Papier transmisyjny z naklejanych etykiet spadał na posadzkę pomiędzy stację zamykania i zespół odcinający folię, bezpośrednio przed przekładnię zębatą znajdującą się obok maszyny i nóg pracownicy. Pracownica wykonując swoje obowiązki była zmuszona, co pewien czas, do usuwania zbędnego papieru transmisyjnego z podłogi, a tym samym do operowania kończynami górnymi bezpośrednio przy ruchomych częściach maszyny, tzn. kole zębatym i nabiegającym na niego łańcuchu. Pracownica była ubrana w odzież roboczą oraz fartuch tej długości, że kończył się na wysokości przekładni zębatej. Przekładnia zębata nie posiadała osłony lub innego urządzenia ochronnego eliminującego możliwość kontaktu z poruszającymi się elementami przekładni, w szczególności od strony nabiegania łańcucha na koło zębate, co stwarzało bezpośrednie zagrożenie pochwycenia palców kończyn górnych (np. w czasie zbierania rozrzuconego papieru transmisyjnego) lub pochwycenia odzieży roboczej pracownika. Powyższe uchybienia zostały zaobserwowane podczas obecności pracownic L.G.-, A.W.-, M. T.- pracownicy działu bhp oraz pracownic wykonujących swoje obowiązki przy maszynie. W trakcie czynności kontrolnych inspektor pracy przy udziale ww. osób wskazywał nieprawidłowości, które na bieżąco były rejestrowane nagrywanym materiałem video i wykonaną dokumentacją fotograficzną. Zatem osoby te już w trakcie kontroli były informowane o stwierdzonych uchybieniach, które następnie stały się podstawą do wydania decyzji nakazującej ich usuniecie. Nałożone obowiązki wynikają z wymagań minimalnych określonych w rozporządzeniu w sprawie maszyn. Zgodnie z jego § 15 ust. 3 , w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącego powodować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne, które zapobiegłyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch części niebezpiecznych. Przepis ten dotyczy maszyn wyprodukowanych przed dniem uzyskania przez Polskę członkostwa w UE. Nie potwierdza to twierdzenia, że inspektor pracy nałożył na Spółkę bezpodstawnie obowiązki, równoznaczne ze spełnieniem zasadniczych wymogów bezpieczeństwa dla maszyn, co pozostaje też w sprzeczności z § 116 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. nr 169 poz. 1650 z późn. zm.). Inspektor pracy nie mógł nałożyć na Spółkę A. obowiązków wynikających z wymagań zasadniczych, gdyż te zagadnienia dotyczą producentów maszyn wprowadzonych do obrotu z dniem uzyskania przez RP członkostwa w Unii Europejskiej.

W ocenie organu odwoławczego, także zarzut dotyczący naruszenia ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy był chybiony, ponieważ w wydanej decyzji inspektor powołał przepisy określające wymagania minimalne w zakresie użytkowania maszyn podczas pracy, do których maszyny powinny być dostosowane, zgodnie z § 34 rozporządzenia w sprawie maszyn. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza twierdzenia Spółki A. zaprezentowanego w odwołaniu, że maszyna posiadała osłonę koła zębatego, a dobór osłony przez producenta (stosowanej w zakładzie) spełniał wymagania PN-EN 294:1994. Na sporządzonej w trakcie kontroli dokumentacji fotograficznej i nagraniach video wyraźnie widać całe koło zębate i część nabiegającego na nie łańcucha, co potwierdza, że osłony przekładni zębatej nie było. Widoczna jest jedynie osłona boczna koła zębatego, której nie można jednak ze względu na jej umiejscowienie i wielkość, uznać za osłonę (lub inne urządzenie ochronne), która zapobiegłaby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałaby ruch niebezpiecznych części maszyny. Osłony i urządzenia ochronne powinny ograniczać dostęp tylko do niebezpiecznej sfery pracy maszyny (§ 14 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie maszyn). W rozpatrywanej sprawie brak osłony przekładni zębatej rodził obowiązek zapewnienia osłony lub innego urządzenia ochronnego eliminującego możliwość kontaktu i pochwycenia kończyny przez przekładnię zębatą.

Według organu drugiej instancji, błędny jest także pogląd, że prędkość 0,5 m/s jest prędkością która nie powoduje narażenia zdrowia lub życia ludzkiego. Bez względu na prędkość poruszającej się przekładni zębatej (a także odległość 4 cm od dolnej krawędzi osłony bocznej maszyny, [...] a górnej części koła zębatego, jak twierdzi Spółka) istnieje możliwość pochwycenia np. odzieży roboczej pracownicy (luźno zwisającego fartucha) oraz palców kończyn górnych (np. podczas zbierania zalegającego na posadzce bezpośrednio przed przekładnią papieru transmisyjnego). Pochwycenie palców musi skutkować wystąpieniem urazu (wypadku przy pracy), gdyż nie ma fizycznej możliwości zatrzymania ręką obracającego się koła zębatego i nabiegającego na to koło łańcucha nawet, jeżeli poruszają się one z małą prędkością i w cyklach okresowych (uzależnionych od konieczności przesuwania folii).

Organ stwierdził dalej, że Spółka A. w odwołaniu wyjaśniała, że nie występuje zagrożenie kontaktu kończyny dolnej pracownika z kołem zębatym, natomiast pominęła całkowicie zagrożenie związane z kończyną górną pracownika i możliwością pochwycenia jego odzieży roboczej w sytuacji, gdy nie zastosowano osłony ani innego urządzenia ochronnego, które zapobiegałyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch niebezpiecznych części maszyny. W związku z tym Okręgowy Inspektor Pracy przyjął, że nie jest trafna ocena strony odwołującej się, że sięgniecie do strefy niebezpiecznej maszyny mogłoby nastąpić jedynie w wyniku celowego zadziałania operatora kończyną górną, na skutek niezastosowania się do wydanej przez pracodawcę instrukcji bhp oraz niezgodnie z zasadami bezpieczeństwa produktu. Do sytuacji zagrażającej może dojść podczas wykonywania normalnych obowiązków przez pracownika. W tej sytuacji zarzut, że inspektor pracy nie wykazał i nie zbadał możliwości wystąpienia wypadku, nie jest uzasadniony. Na skutek braku osłony lub innego urządzenia ochronnego zagrożenie wypadkiem istnieje i powinno zostać jak najszybciej wyeliminowanie.

Odnosząc się do zarzutu, że decyzja nie wskazuje aby miały miejsce niezgodności urządzenia z dokumentacją techniczno-ruchową czy instrukcją bhp dla tego stanowiska pracy Okręgowy Inspektor Pracy wyjaśnił, że inspektor pracy w toku kontroli stwierdził, iż w instrukcji obsługi maszyny przekładnia zębata nie została pokazana, co tylko wzmacnia argumentację o zasadności wydanej w sprawie decyzji. Ustalenia inspektora pracy podczas kontroli w powiązaniu z badaniem ciężkiego wypadku, któremu uległa pracownica obsługująca maszynę dawały pełną podstawę do wydania decyzji już w trakcie kontroli w zakładzie. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP, w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli, właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1 ustawy. Zarzut, że nakaz został wydany przedwcześnie, jeszcze przed zakończeniem kontroli, jest nieuzasadniony, ponieważ istniało realne ryzyko wystąpienia wypadku przy pracy. Wcześniejszą decyzją z dnia [...] Inspektor pracy nałożył na Spółkę A. obowiązek uniemożliwienia w sposób techniczny dostępu do strefy niebezpiecznej stacji zamykania (zgrzewania) linii pakowania próżniowego tej samej maszyny w momencie, gdy jest możliwy ruch dolnej płyty, która w momencie bezpośredniego kontaktu może powodować wypadki. W ocenie organu odwoławczego, wobec stwierdzenia przez inspektora w toku kontroli, że przedmiotowa maszyna, na której doszło do wypadku, nie spełnia również innych wymagań minimalnych, gdyż przekładnia zębata nie posiada osłony ani innego urządzenia eliminującego możliwość kontaktu z poruszającymi się elementami przekładni, w szczególności od strony nabiegania łańcucha na koło, co stwarzało bezpośrednie niebezpieczeństwo pochwycenia kończyn górnych czy odzieży roboczej, wydanie decyzji jak najszybciej było zasadne. Dalsze eksploatowanie maszyny bez zapewnienia skutecznego urządzenia ochronnego stwarzało bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia kolejnego wypadku przy pracy. Dlatego prawidłowo inspektor nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 K.p.a. i w uzasadnieniu wyjaśnił przyczyny nadania tego rygoru.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na tę decyzję Spółka A. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji nr zawartej w nakazie inspektora pracy z dnia 21 listopada 2014 r.

Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 6, 7, 80 i 81 K.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP na skutek naruszenia zasady praworządności oraz zasady uwzględniania słusznego interesu strony, na skutek dokonania dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, braku inicjatywy dowodowej i uznania za udowodnione okoliczności faktycznych, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się,

2. naruszenie art. 10 K.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP przez nie zapewnienie jej czynnego udziału w każdym stadium postępowania zarówno przed organem I instancji, jak i przed organem II Instancji,

3. naruszenie art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP na skutek tego, że zaskarżona decyzja nie zawiera podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia ani uzasadnienia prawnego, a uzasadnienie faktyczne zostało sporządzone wadliwie i w sposób niemożliwy do weryfikacji,

4. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP, na skutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo istnienia przesłanek do jej uchylenia.

W ocenie Spółki A. zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu. O ile w postępowaniu przed organem I instancji art. 34 ust. 2 ustawy o PIP przewiduje uproszczoną formę decyzji, o tyle postępowanie rozpoznawcze przed organem odwoławczym w pełni zastosowanie znajduje art. 107 § 1 i 3 K.p.a. ponieważ organ odwoławczy nie kontroluje wyłącznie decyzji wydanej w I instancji, ale ponownie rozstrzyga merytorycznie sprawę administracyjną. Decyzja wydana w II instancji nie zawiera podstawy prawnej, nie wskazuje przepisów prawa materialnego na podstawie których organ, po dokonaniu subsumcji stanu faktycznego, doszedł do przekonania, że decyzja wydana w I instancji jest zgodna z prawem. Uniemożliwia to kontrolę decyzji w tym zakresie i podważa zaufanie obywateli do organów administracji, stanowi też rażące naruszenie zasady działania organów administracji na podstawie przepisów prawa. Nie jest rolą strony domyślanie się, jaka była podstawa prawna wydanego rozstrzygnięcia, czy też dokonywanie szczególnych zabiegów interpretacyjnych w oparciu i przedstawione stronie uzasadnienie decyzji. Analiza uzasadnienia decyzji także nie pozwala na ustalenie przepisów prawa materialnego, na podstawie których organ odwoławczy wydał rozstrzygniecie. Organ ten wskazał wprawdzie jaka była podstawa prawna wydania decyzji przez organ I instancji, jednakże podstawy prawnej swojej decyzji nie wskazał.

Zaskarżona decyzja nie zawiera także podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Decyzja organu I instancji wydana została w ramach postępowania kontrolnego prowadzonego w oparciu o przepisy art. 19-37a ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy przewidujące odpowiednie dokumentowanie czynności w toku postępowania takich jak oględziny obiektów, pomieszczeń, stanowisk, maszyn i urządzeń oraz procesów technologicznych pracy, żądanie pisemnych bądź ustnych informacji od osób, żądanie okazania stosownych dokumentów, akt osobowych, wszelkich dokumentów związanych z wykonywaniem pracy przez pracowników, utrwalanie przebiegów i wyniku oględzin za pomocą aparatury i środków technicznych, korzystanie z pomocy biegłych i specjalistów. Ma to na celu nie tylko zgromadzenie i utrwalenie materiału dowodowego, ale m. in., umożliwienie stronie brania czynnego udziału w postępowaniu. Tymczasem organ odwoławczy nie wskazał żadnego dowodu, na podstawie którego dokonał rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie odwołał się do protokołu kontroli. Wyjaśnił, że dokonał oceny zebranego materiału dowodowego, ale nie wskazał jaki materiał dowodowy został poddany ocenie, nie odwołał się do konkretnych dowodów zgromadzonych w toku postępowania kontrolnego. Nie wyjaśnione zostały motywy jakimi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma znaczenie nie tylko prawne ale i wychowawcze, pogłębia zaufanie obywateli do organów administracji. Motywy wydania decyzji powinny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśniać tok rozumowania prowadzącego do zastosowani konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła jej zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych. Organ II instancji nie wskazał materiału dowodowego na którym oparł się wydając zaskarżone rozstrzygnięcie. Naruszył także art. 10 K.p.a. który znajduje zastosowanie w postępowaniu przed organami inspekcji pracy, tym bardziej, że w postępowaniu przed organem I instancji zasada zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu nie była respektowana. Nie jest bowiem wystarczające zapewnienie udziału w czynnościach kontrolnych jakimkolwiek osobom spośród pracowników pracodawcy, a tylko osób upoważnionych do reprezentowania pracodawcy. Odrębności postępowania kontrolnego w stosunku do zasad postępowania administracyjnego nie mogą prowadzić do dowolności w zakresie prowadzenia tego postępowania. Tymczasem ani na etapie postępowania kontrolnego w trakcie którego wydano decyzję w i instancji ani w trakcie postępowania odwoławczego pełnomocnik Spółki A. nie otrzymał zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Jest to o tyle istotne, że Spółka dotychczas nie miała możliwości zapoznania się z protokołem kontroli, a zatem organ odwoławczy powinien zapewnić aby materiał dowodowy będący podstawą wydania decyzji był stronie postępowania udostępniony. W sprawie nie miały miejsca okoliczności uzasadniające odstąpienie od możliwości zapoznania się przez Spółkę A. z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, jest to bezwzględny obowiązek organu, który nie został spełniony.

Spółka podtrzymała podniesione w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia § 15 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy (Dz. U. nr 191 poz. 1595), zgodnie z którym w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącego stosować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne, które zapobiegłyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch części niebezpiecznych. Inspektor pracy w przedmiotowej sprawie nie zbadał i nie wykazał możliwości wystąpienia wypadku. Spółka powtórzyła, że nie występowało zagrożenie bezpośredniego kontaktu kończyną dolną pomiędzy kołem zębatym a łańcuchem nabiegającym na koło. Nie są to niebezpieczne strefy pracy maszyny, dlatego osłona nie była potrzebna. Istniejąca osłona została usytuowana w odpowiedniej odległości (§ 15 ust. 4 rozporządzenia) i była zainstalowana. Sięgnięcie do strefy niebezpiecznej kończyną górną mogłoby nastąpić jedynie w razie celowego zadziałania operatora kończyną górną, wbrew instrukcji bhp i niezgodnie z zasadami bezpieczeństwa produktu. Zastosowana osłona zapobiegała bezpośredniemu kontaktowi w razie np. pośliźnięcia lub błędu. Maszyna, ze względu na wyprodukowanie jej w 1991 r. nie podlegała przepisom o ocenie zgodności dotyczącej wymagań zasadniczych w zakresie bezpieczeństwa maszyn, a dobór osłony przez producenta mimo to spełniał wymagania normy EN-PN 294:1994 odległości bezpieczeństwa (...) odpowiednik krajowy EN 294:1992 , a w szczególności pkt. 3.12 załącznika krajowego zgodnie z którym przy szacowaniu ryzyka związanego z maszyną bierze się pod uwagę w szczególności dające się przewidzieć zachowania będące przyczyną zwykłej nieuwagi nie zaś celowego niewłaściwego użycia, jak to miało miejsce w czasie wypadku. Organy Inspekcji Pracy nałożyły na pracodawcę bezpodstawne obowiązki w sytuacji, gdy spełniał on wymagania w zakresie bezpieczeństwa dla maszyn, w sprzeczności z przepisani art. 116 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zgodnie z którym § 55 ust. 1 i 2 nie dotyczą maszyn w które zostały wyposażone stanowiska pracy przed wejściem w życie rozporządzenia. Wobec braku zagrożenia wypadkiem przy pracy, brak było podstaw do nadawania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ani do wydawania decyzji przed zakończeniem postępowania kontrolnego.

Okręgowy Inspektor Pracy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wyjaśnił, że postępowanie kontrolne do dnia udzielenia odpowiedzi na skargę nie zostało zakończone ponieważ Spółka, na podstawie art. 31 ust. 4 ustawy o PIP skorzystała z prawa do zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole, przed podpisaniem protokołu kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi.

Przedmiotem tej kontroli jest decyzja ostateczna Okręgowego Inspektora Pracy uchylająca w części (co do określenia adresata decyzji) nakaz wydany przez inspektora pracy i w tym zakresie orzekająca co do istoty oraz utrzymująca w mocy ten nakaz w pozostałym zakresie. Oznacza to, że poza uwzględnieniem zmiany w nazwie strony będącej adresatem decyzji, organ odwoławczy co do ustaleń faktycznych i ocen prawnych podzielił stanowisko wyrażone w nakazie inspektora pracy. W tej sytuacji powołanie w podstawie prawnej decyzji ostatecznej wyłącznie jej procesowej podstawy prawnej, wbrew zarzutowi i odmiennym wywodom skargi, nie stanowi takiego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważyć należy bowiem, że organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji jaka jest podstawa prawna decyzji organu I instancji i wyjaśnił dlaczego wskazane przepisy prawa materialnego zostały w sprawie zastosowane, co oznacza, że zaakceptował materialną podstawę nakazu wydanego przez inspektora pracy. Mieć trzeba przy tym na uwadze, że określona w art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada dwuinstancyjności tego postępowania, nie oznacza powtórzenia przez organ odwoławczy wszystkich czynności organu I instancji w zakresie postępowania dowodowego w ramach postępowania wyjaśniającego. Co do zasady, ponowne rozpatrzenie i rozstrzygniecie sprawy przez organ odwoławczy polega bowiem na tym, że organ ten orzeka opierając się na materiale zebranym w toku postępowania wyjaśniającego oraz na ewentualnym materiale dowodowym uzupełnionym w postępowaniu odwoławczym ( w granicach określonych w art. 138 § 2 K.p.a), który ocenia również w kontekście zarzutów odwołania. Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że pismo to zawiera ustalenie stanu faktycznego sprawy i wskazuje dowody, które legły u podstaw tego ustalenia, zawiera wyjaśnienie materialnej podstawy prawnej decyzji organu I instancji, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy, a zatem uznał, że jest prawidłowa oraz zawiera wyjaśnienie procesowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jak również odnosi się do zarzutów odwołania.

Z powyższych względów zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 12 ustawy o PIP należało uznać za chybiony.

W związku z postawionym w pkt 1) skargi zarzutem naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7, 77, 80 i 81 K.p.a ) należy mieć na uwadze, że - jak to już było wyżej wskazane - przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja okręgowego inspektora pracy jako organu odwoławczego od nakazu wydanego przez inspektora pracy w postępowaniu kontrolnym, a zatem organu działającego na podstawie przepisów procesowych zawartych w ustawie o Państwowej Inspekcji Pracy.

Zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, organy Państwowej Inspekcji Pracy w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy są uprawnione do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W Rozdziale 4 tej ustawy uregulowane zostało postępowanie kontrolne. Postępowanie to, jak wskazuje art. 21 ma na celu ustalenie stanu faktycznego w zakresie przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia oraz udokumentowanie dokonanych ustaleń.

Na gruncie niniejszej sprawy w związku z zarzutami skargi, istotne znaczenie ma nie tylko art. 31 ust. 1 ustawy o PIP, zgodnie z którym ustalenia kontroli dokumentowane są, z zastrzeżeniem ust. 10, w formie protokołu, ale przede wszystkim istotne są art. 33 i art. 34, gdyż z nich wynika szczególne, w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, uregulowanie postępowania kontrolnego. I tak art. 33 ust. 1 ustawy o PIP stanowi, że w wyniku ustaleń dokonanych w toku kontroli właściwy inspektor pracy wydaje decyzje, o których mowa w art. 11 pkt 1-4, 6 i 7 oraz art. 11a, kieruje wystąpienia, o których mowa w art. 11 pkt 8, wnosi powództwa oraz wstępuje do postępowania w sprawach, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 11 oraz podejmuje inne działania, jeżeli prawo lub obowiązek ich podjęcia wynika z odrębnych przepisów. Natomiast art. 34 ust. 5 przewiduje, że od pisemnej decyzji inspektora pracy, podmiotowi kontrolowanemu przysługuje odwołanie do okręgowego inspektora pracy, które wnosi się w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji.

Specyfika postępowania kontrolnego wymaga zatem, dla oceny jego zgodności z prawem, stosowania przepisów ustawy o PIP, a tylko pomocniczo przepisów K.p.a. Wyjaśnił to w orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12 sierpnia 2010 r (sygn. akt I OSK 315/10) stwierdzając: "W doktrynie zwraca się uwagę na odrębność postępowania kontrolnego oraz postępowań, w których następuje stosowanie powyższych władczych instrumentów prawnych. Stosowanie tych środków dokonywane jest bowiem poza ramami postępowania kontrolnego, według właściwych, odrębnych od tego postępowania trybów. I tak, wydawanie decyzji administracyjnych podlega rygorom kodeksu postępowania administracyjnego, zaś wniesienie powództwa czy wniosku do sądu – kodeksu postępowania cywilnego. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie kontrolne oraz postępowanie administracyjne pozostają ze sobą w ścisłym związku m.in. poprzez powiązanie podmiotem je prowadzącym, tj. organem inspekcji pracy. Co więcej, w postępowaniu kontrolnym, na mocy art. 12 ustawy o PIP pomocniczo zastosowanie znajdują również przepisy K.p.a. Oznacza to, że czynności dokumentujące ustalenia faktyczne, podejmowane przez organ kontrolujący muszą spełniać wymagania stawiane przez K.p.a. środkom dowodowym, z których mogą korzystać podmioty postępowania administracyjnego. Odnosi się to do wszystkich postępowań kontrolnych, niezależnie od tego, w jaki ostatecznie sposób się one zakończą. Korzystanie w postępowaniu kontrolnym z środków dowodowych przewidzianych w K.p.a. nie oznacza, że postępowanie kontrolne można uznać za toczące się według reguł określonych w całości przez K.p.a. Mimo pewnych cech wspólnych, postępowanie kontrolne nie stanowi formalnej części postępowania administracyjnego, a postępowania te rozdziela zamknięcie procesu kontroli ustaleniem jej wyników (vide: M. Gersdorf, J. Jagielski, K. Rączka, Komentarz do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, LexisNexis Warszawa 2008, s. 82-83)".

Zwrócić przy tym trzeba uwagę na wynikające z ustawy uprawnienia inspektorów pracy w toku postępowania kontrolnego. Mianowicie, zgodnie z art. 23 ustawy o PIP inspektor pracy ma prawo między innymi do swobodnego wstępu na teren oraz do obiektów i pomieszczeń podmiotu kontrolowanego (pkt 1), przeprowadzania oględzin obiektów, pomieszczeń stanowisk pracy, maszyn i urządzeń oraz przebiegu procesów technologicznych i pracy (pkt 2), utrwalania przebiegu i wyników oględzin, o których mowa w pkt 2, za pomocą aparatury i środków technicznych służących do utrwalania obrazu lub dźwięku (pkt 7).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że kontrola w zakładzie produkcyjnym szczecińskiego oddziału skarżącej Spółki A. była następstwem zaistniałego tam w dniu 14 listopada 2014r. wypadku przy pracy i to właśnie na terenie hali produkcyjnej "w strefie wysokiego ryzyka" w zakresie utrzymania jakości produkcji na wydziale konfekcjonowania i pakowania. Jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co znajduje odzwierciedlenie w aktach administracyjnych, z kontroli został sporządzony protokół, w którym między innymi inspektor pracy opisał ustalenia dotyczące stanu zabezpieczenia linii do pakowania próżniowego, a zwłaszcza maszyny [...] oraz wykonane zostały zdjęcia fotograficzne utrwalające obraz obudowy tej maszyny. Przebieg jej oględzin utrwalony został również przy pomocy kamery video. Wprawdzie protokół kontroli, jak wynika to z adnotacji na jego 23 stronie sporządzono 13 marca 2015 r. a jego egzemplarz dyrektor zarządzający prokurent Spółki A. otrzymał w dniu 16 marca 2015 r., jednakże zauważyć należy, że po pierwsze, kontrola trwała do 20 lutego 2015 r., a po drugie, jak wynika to z treści ustawy o PIP, inspektor pracy był uprawniony do wydania nakazu na podstawie wyników kontroli, a nie na podstawie protokołu kontroli. W niniejszej sprawie fakt zaistnienia wypadku przy pracy w powiązaniu z ustaleniami kontroli potwierdzającymi brak zabezpieczenia odpowiednią osłoną przekładni zębatej wskazanej wyżej maszyny, dawały inspektorowi pracy pełną podstawę do wydania kwestionowanego skargą nakazu i orzeczenia rygoru jego natychmiastowej wykonalności. W przypadku stwierdzenia przez inspektora pracy konieczności wydania nakazu mającego na celu likwidacje zagrożenia dla bezpieczeństwa pracy na określonym stanowisku pracy szybkość działania ma istotne znaczenie, a ustawa nie wymaga by wydanie nakazu nastąpiło po zakończeniu kontroli.

Nie ma przy tym podstaw by twierdzić, że materiał dowodowy zebrany w toku kontroli był stronie nieznany, skoro jak wynika to z ustaleń zaskarżonej decyzji, znajdujących oparcie w zebranym materiale dowodowymi, inspektor pracy oględziny przedmiotowej maszyny przeprowadził w obecności wskazanych w protokole pracowników Spółki A., w tym specjalistki do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz pracownicy działu BHP. Ponadto materiały w postaci istotnych dla niniejszej sprawy kopii instrukcji obsługi oraz instrukcji stanowiskowej linii pakowania próżniowego [...] przedłożone zostały kontrolującemu przez kontrolowanego pracodawcę. Reasumując powyższe, sąd nie znalazł podstaw do podważenia ustaleń faktycznych dokonanych w zbieżny sposób przez organy obu instancji orzekające w sprawie.

W zaistniałej sytuacji, rozpatrzenie przez organ drugiej instancji odwołania w oparciu o materiały postępowania kontrolnego, z uwagi na wyżej przedstawioną specyfikę tego postępowania, nie narusza prawa. Sama skarżąca zarzucając organowi odwoławczemu "brak inicjatywy dowodowej" nie wskazuje jakie to jeszcze konkretne dowody miałby przeprowadzić Okręgowy Inspektor Pracy i jakie powinien jeszcze wyjaśnić okoliczności rozpatrując i rozstrzygając ponownie sprawę na skutek wniesionego odwołania od nakazu inspektora pracy.

W ocenie Sądu, organ ten nie naruszył art. 7, 77§ 1 i 80 K.p.a. przyjmując, że przekładnia zębata maszyny [...] w dniu kontroli nie posiadała osłony lub innego urządzenia ochronnego eliminującego możliwość kontaktu z poruszającymi się elementami przekładni, w szczególności od strony nabiegania łańcucha na koło zębate. Spółka A. w skardze, podobnie jak uprzednio w odwołaniu, utrzymuje, że ustalenie inspektora pracy, iż brak jest odpowiedniej osłony przekładni zębatej jest niezgodne ze stanem faktycznym. Tymczasem twierdzenia skarżącej, że maszyna ta posiadała odpowiednią i wystarczającą osłonę nie przekonują wobec wymowy dokumentacji fotograficznej zgromadzonej z czynności oględzin, na którą powołał się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wyjaśniając szczegółowo jaki może być mechanizm wciągnięcia górnej kończyny pracownika lub jego fartucha ochronnego w tryby przekładni zębatej od strony nabiegania łańcucha na koło zębate. W szczególności , chybione są wywody skargi odwołujące się do prędkości poruszania się łańcucha przekładni, skoro ani z twierdzeń strony, ani z ustaleń organu nie wynika aby konstrukcja przekładni w czasie poruszania się łańcucha napędzającego jej ruch umożliwiała samoczynne zatrzymanie się tego urządzenia w momencie dostania się w nie ciała obcego. Również pozbawione są siły przekonywania wywody wskazujące, że odległość między dolna krawędzią osłony bocznej maszyny [...] a górną częścią koła zębatego wynosi 4 cm, zaś trzewik roboczy, w którym pracownik wykonuje pracę ma wysokość 6 cm. Wbrew bowiem przekonaniu skarżącej, organ – jak wskazano to wyżej- udowodnił dokumentacją fotograficzną, że w dniu kontroli nie było osłony przekładni zębatej od strony napędzającego ja łańcucha, co stwarzało niebezpieczeństwo wciągnięcia fartucha pracownika lub kończyny górnej pracownika podczas usuwania z podłogi spadającego papieru transmisyjnego bezpośrednio przed obracającą się i nie osłoniętą przekładnię zębatą.

Zdaniem Sądu, Okręgowy Inspektor Pracy szczegółowo opisał w ustaleniach faktycznych swojej decyzji zarówno budowę przedmiotowej maszyny, zasady jej obsługi przez pracownika i funkcjonowania jej ruchomej części oraz należycie wykazał w czym tkwi niebezpieczeństwo wynikające z braku odpowiedniej osłony jej części ruchomej. Jednocześnie organ ten odniósł się do zarzutów odwołania i w logiczny sposób wyjaśnił dlaczego nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do jego uwzględnienia. W kontekście tych wyjaśnień, za chybione uznać trzeba wywody skargi sugerujące nieistnienie niebezpieczeństwa wynikającego z braku osłony takiej, jakiej potrzebę zamontowania dostrzegły organy inspekcji pracy.

Okoliczność, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a. choć formalnie stanowi naruszenie przepisu postępowania administracyjnego, to jednak uchybienie to nie miało żadnego ujemnego wpływu na wynik sprawy, skoro organ ten orzekał na podstawie materiału zebranego w wyniku postępowania kontrolnego. Zarzut naruszenia tego przepisu nie mógł zatem doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skuteczne są tylko zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W orzecznictwie ukształtował się jednolity pogląd, że zarzut naruszenia postanowień art. 10 § 1 K.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się, co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Na stronie stawiającej zarzut spoczywa ciężar wykazania istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21.11.2014 r., sygn. akt II OSK 1098/13, LEX nr 16585330). Tymczasem skarżąca SpółkaA. nie dość, że nie wskazała w skardze, dowodów czy wyjaśnień, których możliwości przedstawienia organowi odwoławczemu została pozbawiona, to w skardze powtórzyła zarzuty podniesione wcześniej w odwołaniu.

Wbrew też wywodom skargi, zaskarżona decyzja nie narusza prawa zarówno pod względem przyjętej podstawy prawnej orzeczonego nakazu zamontowania wskazanej w nim osłony maszyny, jak i co do nadania decyzji przez organ I instancji rygoru natychmiastowego wykonania.

Zgodnie z przepisami Kodeksu pracy, dotyczącymi bezpieczeństwa i higieny pracy, a więc dziedziny należącej do zadań Państwowej Inspekcji Pracy, pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 23711 § 2 (art. 207 § 1 K.p.). Pracodawca, jak stanowi to art. 207 § 2 pkt 1 i 2 K.p. jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:

1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy; 2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie oraz kontrolować wykonanie tych poleceń. Uszczegółowienie tych obowiązków wynika z przepisów zawartych w aktach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnienia zawartego w Kodeksie pracy. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy oceniając zakres obowiązków skarżącej Spółki A. jako pracodawcy zasadnie kierował się treścią, wydanego na podstawie art. 23715 § 2 Kodeksu pracy, rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r.

(Dz. U. Nr 191, poz. 1596, z późn. zm.) w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy. Zgodnie z § 15 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku wystąpienia ryzyka bezpośredniego kontaktu z ruchomymi częściami maszyn, mogącego powodować wypadki, stosuje się osłony lub inne urządzenia ochronne, które zapobiegałyby dostępowi do strefy zagrożenia lub zatrzymywałyby ruch części niebezpiecznych.

Z ustaleń faktycznych opisanych w zaskarżonej decyzji wynikają okoliczności uzasadniające zastosowanie powyższego przepisu rozporządzenia. Wbrew zarzutom skargi, organ odwoławczy dokonując oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego, w treści uzasadnienia swojej decyzji zawarł wyjaśnienie zarówno podstawy prawnej nakazu inspektora pracy, jak również odniósł się szczegółowo do twierdzeń strony kwestionującej tę podstawę i szczegółowo wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie były stosowane przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r., Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.), a Sąd to stanowisko organu podzielił. Podkreślenia jednak wymaga, że wbrew odmiennym twierdzeniom skargi, wydany nakaz pracy nie pozostaje w sprzeczności z § 116 wskazanego wyżej rozporządzenia z dnia 26 września 1997 r., gdyż przepis ten nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Bezsporne jest, że przedmiotowa maszyna została wyprodukowana w 1991 r., zaś z § 116 ww. rozporządzenia wynika, że przepisy § 55 ust. 1 i 2 rozporządzenia, (stanowiące, że: "1. Elementy ruchome i inne części maszyn, które w razie zetknięcia się z nimi stwarzają zagrożenie, powinny być do wysokości co najmniej 2,5 m od poziomu podłogi (podestu) stanowiska pracy osłonięte lub zaopatrzone w inne skuteczne urządzenia ochronne, z wyjątkiem przypadków, gdy spełnienie tych wymagań nie jest możliwe ze względu na funkcję maszyny. 2. Pasy, łańcuchy, taśmy, koła zębate i inne elementy układów napędowych oraz części maszyn zagrażające spadnięciem, znajdujące się nad stanowiskami pracy lub przejściami na wysokości ponad 2,5 m od poziomu podłogi, powinny być osłonięte co najmniej od dołu trwałymi osłonami"), nie dotyczą maszyn, w które wyposażone zostały stanowiska pracy przed wejściem w życie rozporządzenia. Zgodnie natomiast z § 34 stosowanego w sprawie rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30 października 2002 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie użytkowania maszyn przez pracowników podczas pracy, maszyny nabyte przed dniem 1 stycznia 2003 r. powinny być, w terminie do dnia 1 stycznia 2006 r., dostosowane do minimalnych wymagań dotyczących maszyn, określonych w rozdziale 3. W świetle tych przepisów przyjęcie przez organy orzekające w sprawie jako materialnej podstawy prawnej orzeczonego nakazu § 15 ust. 3 cyt. rozporządzenia z dnia 30 października 2002 r. prawa nie narusza.

Jak zostało to wyżej wskazane, stanowisko Okręgowego Inspektora Pracy co do zasadności orzeczonego przez organ I instancji nakazu jest zarówno co do ustaleń faktycznych jak i zawartych w uzasadnieniu decyzji ocen prawnych w pełni trafne, a zatem chybiony okazał się zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Podzielając w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji przez Okręgowego Inspektora Pracy , Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi.

Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji.