Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 708/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135 ust. 1 pkt 3, ust. 5, art. 132 ust. 3 pkt 3, art. 132 ust. 1, art. 134 a-h, art. 135f ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 287 poz 1687
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 9 października 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2013 roku sprawy ze skargi S. A. na orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] 2013 roku Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej; I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie z dnia [...] 2013 roku nr [...], II. zasądza od Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego kwotę [...],- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżone orzeczenie nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. orzeczeniem z dnia [...] 2013 r. nr [...], na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. A. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2013 r. nr [...] o stwierdzeniu winy policjanta S. A. - Naczelnik Wydziału [...] KP P. Komendy Miejskiej Policji w P. w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej opisanej w pkt 1, 3 i 4 i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz uniewinnieniu od zarzutu w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej w pkt 2, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Orzeczenie to wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

S. A. - Naczelnik Wydziału [...] KP P. Komendy Miejskiej Policji w P. obwiniony został o to, że:

1. w P. do dnia [...] 2012 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji P. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z karty opisu na stanowisku pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad pracą Wydziału Prewencji zapewniającego bieżącą informację o stanie prowadzonych w jednostce spraw, a także kontrolowania sposobu wykonania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, korygowania działań w razie stwierdzenia wadliwej metodyki ich wykonywania oraz podejmowania przedsięwzięć doskonalących metodykę działania podwładnych, poprzez brak właściwego nadzoru nad wykonaniem przez podległych policjantów przepisów określonych w § 6 pkt 1 Decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu przechowywania broni palnej krótkiej przez policjantów Komendy Miejskiej Policji w P., nieprawidłowym dokonywaniem kontroli broni faktycznie przechowywanej w magazynie uzbrojenia, tj: o czyn z art. 132 ust.3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z §5 pkt 1 i § 6 pkt 1, 2 i 3 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

2. w P. do dnia [...] 2012 roku pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji P. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z karty opisu na stanowisku pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad pracą Wydziału [...] zapewniającego bieżącą informację o stanie prowadzonych w jednostce spraw, a także kontrolowania sposobu wykonania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, korygowania działań w razie stwierdzenia wadliwej metodyki ich wykonywania oraz podejmowania przedsięwzięć doskonalących metodykę działania podwładnych, poprzez tolerowanie niewłaściwego prowadzenia zapisów w Książce dyspozytora KP P. użytkowanych pojazdów służbowych oraz dokonanie niezgodnego ze stanem faktycznym zakończenia czasu pracy radiowozów Wydziału [...] w dniach [...] 2012r. poz.2 i 4, 31.07.2012 roku poz. 9 i 16, [...] 2012 roku poz. 2 Książki Dyspozytora KP P., tj; o czyn z art. 132 ust.3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 5 pkt 1 i § 6 pkt 1, 2 i 3 zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

3. w P. do dnia [...] 2012 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji P. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z karty opisu na stanowisku pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad pracą Wydziału [...] zapewniającego bieżącą informację o stanie prowadzonych w jednostce spraw, a także kontrolowania sposobu wykonania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, korygowania działań w razie stwierdzenia wadliwej metodyki ich wykonywania oraz podejmowania przedsięwzięć doskonalących metodykę działania podwładnych, poprzez brak nadzoru nad wykonaniem przez podległych policjantów przepisów określonych w § 2 pkt 5 decyzji nr [...] Komendanta Komisariatu Policji P. z dnia [...] 2010 r. oraz decyzji nr [...] Komendanta Komisariatu Policji P. z dnia [...] 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu przechowywania broni palnej służbowej przez policjantów Komisariatu Policji P. w zakresie przyjmowania i wydawania broni z Pododdziału Magazyn Uzbrojenia KP P. oraz nieprawidłowym dokonywaniem kontroli sposobu wydania broni z pododdziału Magazyn Uzbrojenia KP P.,

tj: o czyn z art. 132 ust.3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z §5 pkt 1 i § 6 pkt 1, 2 i 3 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

4. w P. do dnia [...] 2012 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji P. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z karty opisu na stanowisku pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad pracą Wydziału Prewencji zapewniającego bieżącą informację o stanie prowadzonych w jednostce spraw, a także kontrolowania sposobu wykonania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, korygowania działań w razie stwierdzenia wadliwej metodyki ich wykonywania oraz podejmowania przedsięwzięć doskonalących metodykę działania podwładnych, poprzez tolerowanie niewłaściwego prowadzenia zapisów w Rejestrze spraw o wykroczenia oraz antydatowaniu wpisów w kartach kontrolnych teczek prowadzonych przez Zespół ds. Wykroczeń: teczce Zaskarżeń i Środków Odwoławczych [...] poprzez nakreślenie w karcie kontrolnej faktu zapoznania się z przedmiotową teczką w dniach [...] r. oraz niewpisanie celu zapoznania się z teczką, podczas gdy faktycznie karta kontrolna została założona w dniu . 2012 r., teczce Wokand i Rejestrze Wokand [...] poprzez nakreślenie w karcie kontrolnej faktu zapoznania się z przedmiotową teczką w dniach [...] oraz niewpisanie celu zapoznania się z teczką, podczas gdy faktycznie karta kontrolna została założona w dniu [...] 2012 r., w teczce Kart Nadzoru [...] poprzez nakreślenie w karcie kontrolnej faktu zapoznania się z przedmiotową teczką w dniach [...] oraz niewpisanie celu zapoznania się z teczką, podczas gdy faktycznie karta kontrolna została założona w dniu [...] 2012 r., tj: o czyn z art. 132 ust.3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 5 pkt 1 i § 6 pkt 1, 2 i 3 Zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.

Orzeczeniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Komendant Miejski Policji w Poznaniu:

I stwierdził winę policjanta w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej opisanej w punktach 1, 3 i 4 i wymierzył mu karę ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku służbowym,

II uniewinnił od zarzutu w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej w punkcie 2.

S. A. zaskarżył powyższe orzeczenie w całości zarzucając mu

1. naruszenie § 10 umowy nr [...] z dnia [...] 2000 roku zawartej między Wielkopolskim Komendantem Wojewódzkim Policji, a Zarządem Wojewódzkim NSZZ Policjantów województwa wielkopolskiego, poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej bez konsultacji ze związkami zawodowymi;

2. błędy w ustaleniach faktycznych, mające wpływ na treść orzeczenia, a polegające na bezzasadnym przyjęciu, że czyny określone w punktach 1 i 3 zostały popełnione przez obwinionego w sposób zawiniony oraz, że obwiniony dopuścił się czynu określonego w punkcie 4 pomimo, że postępowanie dowodowe tego nie wykazało;

3. błędne ustalenie, że w dniu [...] 2011 roku obwiniony nie był na służbie, co doprowadziło do błędnego odmówienia wiarygodności jego wyjaśnieniom o dokonywanych w tej dacie czynnościach;

4. naruszenie art. 135j ust. 2 pkt 6 ustawy o Policji, poprzez sporządzenie uzasadnienia zawierającego wewnętrzne sprzeczności, polegające na przypisaniu obwinionemu winy umyślnej pomimo, że szczegółowa analiza ustaleń faktycznych Komendanta Miejskiego Policji w P. prowadzi do wniosku, że obwinionemu można było przypisać co najwyżej winę nieumyślną.

W oparciu o powyższe zarzuty S. A. wniósł o uniewinnienie od zarzucanych mu czynów w punkcie 3 i 4, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w tym zakresie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w zakresie zarzutu 1 i ewentualnie zmianę orzeczenia poprzez przyjęcie nieumyślności działania obwinionego i odstąpienie od wymierzenia kary na podstawie art. 135j ust 5 ustawy o Policji. Ponadto z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia powyższych zarzutów, podniósł zarzut rażącej niewspółmierności i nadmiernej surowości kary i wniósł alternatywnie o zastosowanie kary łagodniejszej, uwzględniającej jego dotychczasową, nienaganną służbę.

Organ II instancji wskazał, że zarzut naruszenia obowiązku konsultacji z organizacją związkową nie jest zasadny. W dniu 7 marca 2013 stosowne pismo zostało wysłane za pośrednictwem Kancelarii Ogólnej KMP P. do właściwej komórki związków zawodowych KP P. Do dnia [...] 2013 roku nie wpłynęła odpowiedź, co nie wstrzymuje w żaden sposób postępowania. Ustosunkowując się do zarzutu podanego w pkt 1, że zmiany w uzbrojeniu były udokumentowane odpowiednimi notatkami nie znajduje potwierdzenia, gdyż z wyjaśnień wynikało jedynie, że "w przegródkach broni, która została wydana włożone były kartki z informacjami, gdzie broń się aktualnie znajduje". Ponadto nie zostało zarzucone nieudokumentowane wydawania broni, gdyż stosowne zapisy wydania broni są odzwierciedlone w książce wydawania broni. Zarzut dotyczy nieprawidłowej kontroli broni faktycznie przechowywanej w magazynie. Wojewódzki Komendant Policji zaznaczył, że S. A. sam przyznał, że nie dopełnił formalności i niezbyt dokładnie skontrolował całość koniecznej dokumentacji, umniejszając jednocześnie wagę tego czynu. Wynika z tego zdaniem organu, że zdawał sobie sprawę z braku aktualizacji wykazu broni w magazynie, jednak nie dokonał o tym żadnej wzmianki w książce kontroli broni. Organ odwoławczy zaznaczył, że nie ma wątpliwości, iż komendant A. nierzetelnie podszedł do zagadnienia związanego z aktualizacją wykazu, nie uwzględnił tego faktu w książce kontroli broni i nie poczynił żadnego kroku, aby przywrócić właściwy stan rzeczy. Stwierdził, że nie można mówić o nieumyślności, gdyż funkcjonariusz z wymaganym doświadczeniem zawodowym na stanowisku kierowniczym, wie jakie wymogi obowiązują przy magazynie uzbrojenia, w tym dotyczące aktualizacji wykazu przechowywanej broni. Organ dodał, że obwiniony nie zameldował o nieprawidłowościach przełożonym.

Organ II instancji wskazał, że obwiniony podał, że zasadne byłoby zastosowanie art. 135j ust. 5 ustawy o Policji ze względu na dotychczasową niekaralność. Wyjaśnił, że pominięcie w awansie na wyższy stopień służbowy w 2011r. miało miejsce w lipcu, natomiast opinia sporządzona w listopadzie 2011 r. była pozytywna i powinno się to uwzględnić w orzekaniu. Odnosząc się do tego organ odwoławczy zaznaczył, że obwiniony nie wskazał jednak, że również w 2012 r. został pominięty na wniosek Komendanta KP w awansie na kolejny stopień, co podyktowane było zastrzeżeniami przełożonego w zakresie oceny wykonywania obowiązków przez policjanta. Wobec kilku przewinień dyscyplinarnych popełnionych w krótkich odstępach czasu, o różnym charakterze brak było podstaw do uzasadnionego przypuszczenia, że komendant A. pomimo wnioskowanego odstąpienia od wymierzenia kary będzie przestrzegał dyscypliny służbowej. Ponadto zdaniem organu II instancji przy wymierzaniu kary uwzględniono okoliczności wymienione w art. 134h ustawy o Policji i nie stwierdzono, aby występowały przesłanki do zaostrzenia lub złagodzenia kary. Zastosowano w tym przypadku art. 134g ust. 2 ustawy o Policji, wymierzając za kilka popełnionych przewinień karę odpowiednio surowszą.

Odnosząc się do kwestii dotyczących wydarzeń z dnia [...] 2011 r. ustalenia zostały dokonane na podstawie dokumentu rozliczającego czas pracy policjanta tj. listy obecności, w której przy wymienionej dacie nie ma wpisanych, ani godzin służby, ani podpisu komendanta A. Wyjaśnił, że zarzut dotyczył 4 wpisów, nie tylko ze wskazaną datą. Świadek W. zeznał, że komendant A. "żadnych notatek dotyczących kontrolowanego zagadnienia mu nie przedkładał. Poddaje to w wątpliwość ich realne wykonywanie. Również S. A. potwierdził, że wpisów dokonał wstecz po założeniu kart. W innej dostępnej dokumentacji, jak rejestry spraw o wykroczenia, nie ujawniono wpisów pokrywających się z datami wpisanymi w kartach kontrolnych.

Odnosząc się do tezy obwinionego dot. zarzutu w pkt 3 i wskazanie, że można mówić tylko o prawdopodobnym wchodzeniu do magazynu uzbrojenia osób nieupoważnionych, Komendant Wojewódzki stwierdził, że postępowanie i materiały wykazały, że z pewnością osoby nieupoważnione wchodziły i przyjmowały broń do magazynu alarmowego. Świadczą o tym zeznania świadka P. P. - dyżurnego KP. Komendant S. A. kontrolował wpisy, ale nie świadczy to o prawidłowej realizacji jego obowiązków, a wręcz przeciwnie. Idąc tokiem rozumowania obwinionego, że przyjął do wiadomości wyjaśnienia dyżurnego i na tym poprzestał je akceptując, świadczy to o lekceważeniu i niewykonywaniu poleceń Komendanta jednostki w odniesieniu do magazynu alarmowego. Decyzje Komendanta KP nie dopuszczają zaś odstępstw od procedury. Komendant A. nie tylko zaakceptował taki stan rzeczy, ale również nie podjął dalszych kroków zapobiegawczych i dyscyplinujących podwładnych. Świadek J. M. w swoich zeznaniach również podał, że "jeżeli przyjmował broń do magazynu uzbrojenia to było to w sytuacjach, kiedy na terenie jednostki nie było osób do tego upoważnionych". Wiarygodność zeznań zakwestionowano ze względu na różnorodne hipotezy stawiane przez J. M., który w zeznaniach podał różne wersje ewentualnych wejść do magazynu alarmowego. Z tego względu można też powiedzieć o ich nieprzydatności i nie były one uwzględnione w postępowaniu." Zdaniem organu odwoławczego badane orzeczenie spełnia wymogi określone w ustawie o Policji. Odnosząc się natomiast do okoliczności podanych przez obwinionego, organ II instancji podzielił w tym zakresie stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w P., albowiem fakt naruszenia dyscypliny służbowej przez S. A. nie budzi wątpliwości, a zgromadzony materiał dowodowy świadczy o jego winie.

Co do kwestii ewentualnego złagodzenia wymiaru kary organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 134h ust. 3 ustawy o Policji na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego:

1) nieumyślności jego popełnienia;

2) podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków;

3) brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych;

4) dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Następnie stwierdził, iż nie zachodzą okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na złagodzenie wymiaru kary dyscyplinarnej, albowiem czyn ten został popełniony z winy umyślnej, przez policjanta legitymującego się wieloletnim stażem i wystarczającym doświadczeniem zawodowym na zajmowanym stanowisku. W uzasadnieniu odwołania obwiniony wywiódł m.in.: " O winie umyślnej w przypadku zarzutu 1 ma świadczyć to, że obwiniony miał świadomość , że 8 sztuk broni zostało wydane funkcjonariuszom i nie ujęto tego w ewidencji, a mimo to stwierdził zgodność stanu magazynów i nie miał żadnych uwag. Wskazać jednak trzeba, że z zebranych dowodów wynika, że zmiany w uzbrojeniu były udokumentowane odpowiednimi notatkami, a jedynie nie ujęto ich w wykazie uzbrojenia. " kom. S. A. sam przyznaje, iż: " to oczywiście nie powoduje, że nie doszło do błędu w nadzorze ze strony obwinionego, ale z pewnością wpływa na ocenę wagi tego uchybienia. Chodzi tu jedynie o niedopełnienie pewnej

obowiązkowej wprawdzie, ale jednak tylko formalności, a nie kontroli nad stanem magazynów uzbrojenia i nieudokumentowane wydawanie broni." Obwiniony dowodzi, iż przewinienie określone w punkcie 1 zostało przez niego popełnione z winy nieumyślnej, a poprzez podawane w odwołaniu okoliczności wskazuje, że opisanego czynu dopuścił się z winy umyślnej. Takie sformułowania jak: " na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego można przyjąć jedynie, że obwiniony niezbyt dokładnie skontrolował całość koniecznej dokumentacji" albo " obwiniony cały czas miał pod kontrolą rzeczywisty stan magazynów broni oraz wiedział, gdzie znajduje się brakująca broń" przeczą tezie jakoby komendant S. A. popełnił rzeczone przewinienie z winy nieumyślnej. Organ II instancji uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż S. A. dopuścił się zaniedbań w zakresie sprawowanego nadzoru z racji zajmowanego stanowiska. Przedmiotowych zdarzeń nie można traktować incydentalnie, albowiem przełożeni zastrzeżenia do sposobu kierowania przez obwinionego Wydziałem Prewencji KP P. zgłaszali wiele razy zanim wszczęto formalne postępowanie dyscyplinarne. Pojęcie "naruszenie dyscypliny służbowej" definiuje art. 132 ust. 2 ustawy o Policji i określa, iż naruszeniem takim jest niewykonanie obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie przepisów prawa do ich wydawania. Dlatego należało uznać, iż S. A. dopuścił się naruszenia dyscypliny służbowej w sposób opisany w zarzutach sformułowanych przez organ I instancji.

Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, że zachowanie obwinionego należy rozpatrywać w kontekście instytucji, której człowiek ten jest funkcjonariuszem, albowiem Policja jest organizacją hierarchiczną. Oznacza to wewnętrzny stan zorganizowania w systemie podporządkowania, a także wzajemnych uprawnień i obowiązków organów Policji oraz policjantów i pracowników Policji. Każdy policjant podlega więc dyscyplinie, zasadom podległości służbowej, jak również zwyczajom i normom kulturowym formacji w której służy. Jednym z podstawowych elementów zhierarchizowania jest sprawowanie nadzoru nad podległymi funkcjonariuszami, poprzez m.in. wydawanie poleceń oraz egzekwowanie ich wykonywania. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacja służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Obowiązkiem przełożonych jest więc dołożenie wszelkich starań zmierzających do zapewnienia sprawnej realizacji nałożonych na Policję zadań m.in. poprzez sprawowanie nadzoru i egzekwowanie terminowej i prawidłowej realizacji wydawanych poleceń i rozkazów. W świetle powyższego wydaje się, iż wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko kom. S. A. było w pełni uzasadnione, a wymierzona kara, odniesie zamierzony skutek wychowawczy oraz wpłynie mobilizująco na policjanta.

Organ II instancji uznał, że orzeczenie organu I instancji uwzględnia dotychczasowy przebieg służby oraz opinię przełożonych o obwinionym. Dlatego, uznanie S. A. winnym zarzucanego mu czynu i wymierzenie kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, jest rozstrzygnięciem adekwatnym do stopnia zawinienia. Ponadto brak zdecydowanej reakcji przełożonego dyscyplinarnego na niewłaściwie postępowanie S. A. mógłby wpłynąć demoralizująco na podległych mu funkcjonariuszy.

S. A. wniósł skargę na powyższe orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., podnosząc zarzuty tożsame z postawionymi w odwołaniu od orzeczenia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego podniósł, iż sprawa w istocie rozpatrzona została z pominięciem obowiązkowych konsultacji ze związkiem zawodowym. Dodał, że przedmiotowa sprawa jest wynikiem konfliktu skarżącego z ówczesnym komendantem, który obecnie nie zajmuje tego stanowiska – został przeniesiony na inne, niższe.

Sąd zobowiązał organ do nadesłania w terminie 3 dni zarządzenia nr [...] Komendanta Głównego Policji z [...] 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznych w Policji oraz wskazania, czy akt ten nadal obowiązuje.

W dniu 27 września 2013 r. organ nadesłał żądane przez Sąd zarządzenie, wskazując iż akt ten nadal obowiązuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna, albowiem organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest orzeczenie Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2013 r. otrzymujące w mocy orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2013 r. o stwierdzeniu winy skarżącego w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku oraz o uniewinnieniu od zarzutu w zakresie zarzucanego mu naruszenia dyscypliny służbowej w jednym z punktów.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. art. 135j ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji oraz § 5 pkt 1 i § 6 pkt 1, 2 i 3 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji. Zgodnie z art. 135j ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji na podstawie oceny zebranego w postępowaniu dyscyplinarnym materiału dowodowego przełożony dyscyplinarny wydaje orzeczenie o ukaraniu. Przepis art. 132 ust. 3 pkt 3 tejże ustawy określa, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Jednocześnie przepis art. 132 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2). W myśl art. 135a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi; 2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Powołany w rozstrzygnięciach organów przepis § 5 pkt 1 zarządzenia nr 21 Komendanta Głównego Policji (dalej zarządzenie KGP) brzmi w ten sposób, iż wykonywanie czynności przełożonego polega m.in. na kierowaniu przebiegiem służby lub pracy podwładnych poprzez osobiste podejmowanie decyzji rozstrzygających zasadnicze problemy wynikłe w załatwianych sprawach albo poprzez stosowanie form nadzoru zapewniających bieżącą informację o stanie tych spraw, jeżeli osobisty wgląd, z uwagi na rodzaj sprawy, jest utrudniony lub niecelowy. Z kolei zgodnie z § 6 pkt 1, 2 i 3 zarządzenia KGP przełożony obowiązany jest do: 1) organizowania służby lub pracy podwładnych w sposób planowany, a w odniesieniu do spraw charakteryzujących się niemożliwością przewidywania , do koordynowania działań, 2) kontrolowania sposobu wykonywania zleconych działań i uzyskanych rezultatów, a w odniesieniu do spraw pilnych lub szczególnie ważnych – również terminowość rozpoczęcia działań, 3) korygowanie działania w razie stwierdzenia wadliwej metodyki wykonywania.

Wyjaśnić należy, że według art. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy o Policji, do podstawowych zadań Policji należy ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Przed podjęciem służby Policjant składa ślubowanie, a określony w rocie ślubowania zakres obowiązków funkcjonariusza Policji, jako funkcjonariusza służby publicznej, wymaga szczególnej staranności w wykonywaniu zadań, które ma zapewnić realizację zadań tej służby i ochronę życia i zdrowia ludzi przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra. Jedną z podstawowych gwarancji realizacji tych obowiązków jest odpowiedzialność dyscyplinarna policjantów. Jak już wskazano wyżej przepis art. 132 ust. 1 ustawy o Policji stanowi o odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta za z określone czyny popełnione z jego winy. Odpowiedzialność dyscyplinarna oparta jest na regułach zaostrzonych, wynikających ze szczególnego rodzaju zadań: ochrony zdrowia i życia ludzi. Przy wykonywaniu zadań obowiązuje zatem nie tylko dyscyplina służbowa, ale i przestrzeganie zasad etyki zawodowej, do których to wartości należy zaliczyć szczególną staranność w wykonywaniu obowiązków. Ma to znaczenie przy ocenie i zastosowaniu przepisów art. 132 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji. Naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowych albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy, o czym stanowi art. 132 ust. 3 pkt 2 powołanej ustawy. Zatem pociągnięcie do odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz rodzaj zastosowanej kary należy rozważać z uwzględnieniem zadań funkcjonariusza Policji.

Z powołanych przepisów, w szczególności z art. 132 ust. 2 i art. 132a ustawy o Policji wynika, że niezbędną przesłanką do ukarania policjanta karą dyscyplinarną jest wykazanie jego winy. Przewinienie może mieć charakter umyślny lub nieumyślny. Realizacji przewinienia umyślnego towarzyszy zawsze zamiar, który może mieć postać zamiaru bezpośredniego lub zamiaru ewentualnego. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia, zaś zamiar ewentualny polega na tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie. Z kolei nieumyślność polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach. Stwierdzenie, czy podmiot w toku czynności zachował, czy też nie zachował ostrożności, należy do organu orzekającego w ramach swobodnej oceny dowodów (por. W. Kotowski [w:] Komentarz do art. 132a ustawy o Policji, źródło: Lex Omega, stan prawny: 2012.01.01).

W ocenie Sądu w świetle zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie należało zakwestionować ustalenia organów obu instancji co do rzetelności wykazania, że skarżący ponosi winę za przewinienia określone w punktach 1, 3 i 4 orzeczenia organu I instancji z dnia [...] 2013 r.

Zasada obiektywizmu sformułowana w art. 45 ust. 1 Konstytucji i implementowana następnie w postępowaniu dyscyplinarnym policjantów w art. 135g ust. 1 ustawy o Policji mówi, że przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego (art. 135g ust. 2 ustawy o Policji).

W okolicznościach niniejszej sprawy organy nie miały wątpliwości, że skarżący dopuścił się trzech, z czterech zarzucanych mu przewinień.

Po pierwsze organy przyjęły, że skarżący w dniu [...] 2012 r. pełniąc służbę na stanowisku Naczelnika Wydziału [...] Komisariatu Policji P. nie dopełnił ciążących na nim obowiązków wynikających z karty opisu na stanowisku pracy w zakresie sprawowania nadzoru nad pracą Wydziału [...] zapewniającego bieżącą informację o stanie prowadzonych w jednostce spraw, a także kontrolowania sposobu wykonywania zleconych działań i uzyskiwanych rezultatów, korygowania działań w razie stwierdzenia wadliwej metodyki ich wykonywania oraz podejmowania przedsięwzięć doskonalących metodykę działania podwładnych, poprzez brak właściwego nadzoru nad wykonaniem przez podległych policjantów przepisów § 6 ust. 1 decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2011 r. w sprawie szczegółowego sposobu przechowywania broni palnej krótkiej przez policjantów tejże Komendy, nieprawidłowym dokonywaniem kontroli broni, faktycznie przechowywanej w magazynie uzbrojenia. Wyjaśnić, że przepis § 6 ust. 1 wspomnianej w zdaniu poprzednim decyzji Komendanta Miejskiego Policji w P. z dnia [...] 2011 r. stanowi, że kierownicy jednostek Policji lub komórek organizacyjnych KMP w P. sporządzają oraz aktualizują imienne wykazy policjantów stanowiące podstawę do zbiorowego sposobu przechowywania broni w macierzystej jednostce lub komórce organizacyjnej. Powołując się na ten przepis organy obu instancji uznały, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie zaktualizował w dniach od [...] 2012 r. wykazu broni znajdującego się w magazynie stanowiska kierowania Komisariatu, mimo zmiany miejsca przechowywania broni w ilości 8 sztuk. Wskazano, że 2 sztuki broni zostały zdjęte ze stanu przez Naczelnika Wydziału [...] – skarżącego i przeniesione do depozytu w Magazynie Alarmowym, a 6 sztuk broni zostało wydane w dniu [...] 2012 r. funkcjonariuszom udającym się na staż adaptacyjny. Organy podały, że w dniu [...] 2012 r. skarżący dokonywał kontroli magazynu uzbrojenia, co odnotował w książce nadzoru nad bronią palną Komisariatu Policji P. i zamieścił tam wpis "sprawdziłem magazyn uzbrojenia KP P., stan ewidencyjny zgodny z dokumentacją, uwag nie miałem." Zaznaczono, że w tym stanie nie umieścił on żadnych wpisów w rubrykach przeznaczonych do ewentualnych zaleceń do realizacji. Z kolei kontrolujący ten magazyn broni w dniu [...] 2012 r. asp. R. M. – Zastępca Naczelnika Wydziału [...] KP P. stwierdził, że stan ewidencyjny zmniejszył się z 75 sztuk broni do 65 sztuk w związku z przeniesieniem 2 sztuk broni do depozytu oraz pobraniem 6 sztuk broni na staż adaptacyjny przez funkcjonariuszy. W związku z tym w książce zapisał polecenie "p. M. – niezwłocznie zaktualizować wykaz broni’, a sierżant sztabowy R. M. potwierdził przyjęcie polecenia podpisem. Organy wskazały, że skarżący posiadał wiedzę o zmianach dotyczących opisanych jednostek broni służbowej, co wynika z jego wyjaśnień: "w przegródkach broni, która została wydana na staż adaptacyjny i przeniesionych do depozytu włożone były kartki z informacjami, gdzie broń aktualnie się znajduje i było to uwzględniane w rozliczeniu magazynu". Pomimo to nie wydał on polecenia zaktualizowania wykazu sierżantowi szt. R. M. – pomocnikowi dyżurnego KP, który był bezpośrednio za to odpowiedzialny.

W ocenie Sądu organy orzekające powyższe uchybienia w nadzorze pełnionym przez skarżącego nad podległymi mu policjantami uwzględniły, nie biorąc pod uwagę okoliczności łagodzących oraz wagi przewinień. Jak już Sąd wskazał obowiązkiem organów było nie tylko wykazanie winy (umyślnej lub nieumyślnej) obwinionego, lecz również uwzględnienie całości stanu faktycznego sprawy tj. m.in. opinii, ocen co do dotychczasowej przydatności skarżącego do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku, jak też wyjaśnienie, dlaczego – zdaniem organów – zarzucane skarżącemu przewinienia są proporcjonalne do wymierzonej mu kary dyscyplinarnej.

Wystarczy wskazać, że skarżący w toku postępowania, jak i w skardze wyraźnie podnosił, że w ciągu 5 lat jego pracy dzielnicowi Komendy Policji P. czterokrotnie uzyskali pierwsze miejsce w konkursie na dzielnicowego roku, ma najlepsze wyniki prewencyjne w KMP w P. wśród dzielnicowych, funkcjonariusze podległego mu referatu prewencji kryminalnej nieletnich i patologii regularnie uzyskiwali najlepsze wyniki w KMP w P. i aktualna pozostaje pozytywna opinia służbowa z listopada 2011 r. co do jego służby w Policji. W zaskarżonym orzeczeniu skupiono się zaś jedynie na okoliczności, iż skarżącego w 2012 r. pominięto przy awansie służbowym, przy czym nie podano powodów tegoż pominięcia.

Ponadto zgodnie z art. 134 ustawy o Policji karami dyscyplinarnymi są:

1) nagana;

2) zakaz opuszczania wyznaczonego miejsca przebywania;

3) ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku;

4) wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe;

5) obniżenie stopnia;

6) wydalenie ze służby.

Kolejne przepisy ustawy (art. 134a-f) wyjaśniają, na czym polegają poszczególne rodzaje kar dyscyplinarnych. Zastosowana w niniejszej sprawie przez organy kara ostrzeżenia o niepełnej przydatności na zajmowanym stanowisku oznacza wytknięcie ukaranemu niewłaściwego postępowania i uprzedzenie go, że jeżeli ponownie popełni przewinienie dyscyplinarne, może zostać wyznaczony na niższe stanowisko służbowe w trybie dyscyplinarnym lub ukarany surowszą karą dyscyplinarną (art. 134c ustawy o Policji). Jednocześnie przepis art. 134 h ustawy o Policji stanowi, że wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że Organ służbowy podejmując decyzję o doborze jednej ze wskazanych w art. 134 ustawy o Policji kar dyscyplinarnych powinien wziąć pod uwagę takie okoliczności, jak rodzaj naruszonych obowiązków (obowiązki służbowe sensu stricto, reguły postępowania wyznaczone pojęciem godności i powagi służby, reguły wykonywania zawodu określone normami zawodowej sztuki, etyki i deontologii), stopień tzn. intensywność ich naruszenia, stopień zagrożenia dla interesu służby spowodowany naruszeniem obowiązków służbowych, dotychczasowy przebieg służby (stosunek do obowiązków), jak również element subiektywny, jakim jest stopień winy funkcjonariusza (wina umyślna w zamiarze bezpośrednim lub ewentualnym, wina nieumyślna w postaci nieostrożności - lekkomyślności). Wymiar kary powinien uwzględniać dyrektywy jej nakładania oraz okoliczności przemawiające tak na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 października 2010 r., IV SA/Wr 287/10, Lex nr 759127). Gradacja kar dyscyplinarnych jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił wprawdzie, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich, pozostawiając to do uznania właściwego organu. Jednak nie może budzić wątpliwości, że wybór każdej z kar nie może być dowolny, ale uzasadniony i poparty konkretnymi argumentami, uwzględniającymi indywidualne właściwości samego obwinionego, a także indywidualny charakter przypisanego przewinienia dyscyplinarnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2010 r., II SA/Ol 960/10, Lex nr 754127). Przy czym dokonywana przez Sąd kontrola uznaniowości decyzji w przedmiocie wymierzenia policjantowi kary dyscyplinarnej sprowadza się w istocie do oceny, czy organ badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy oraz czy uwzględnił dotychczasowy przebieg służby (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 grudnia 2007 r., II SA/Wa 1474/07, Lex nr 501168).

Wracając do oceny przedstawionego wyżej przewinienia – braku właściwe nadzoru nad policjantem dokonującym wpisów w książce wydania broni stwierdzić również należy, iż w orzeczeniach organów obu instancji zabrakło stanowiska organów co do wagi przewinienia, w kontekście okoliczności, że stan magazynu był pod kontrolą obwinionego o tyle, że wiedział on, gdzie znajduje się przynależna jednostce broń palna i nie stwierdzono zaginięcia broni. Ponadto organy nie uwzględniły okoliczności pewnych, jak wydaje się istotnych zeznań świadka J. M., który ujawnił praktykę przechowywania (przyjmowania) broni palnej w magazynie. Wskazał on, że "jeżeli przyjmował broń do magazynu uzbrojenia to było to w sytuacjach, kiedy na terenie jednostki nie było osób do tego upoważnionych lub też mógł to wykonywać z polecenia tych osób". Dodał, że "przykładowo upoważniony funkcjonariusz mógł być poza terenem jednostki np. na zdarzeniach, a była konieczność przyjęcia broni." Zaznaczył również, że "mogło też zdarzyć się, że broń tę przyjmował w obecności upoważnionego funkcjonariusza wypełniając jednocześnie książkę przechowywania broni". Podobnie wskazał świadek P. P. Wyjaśnił, że: "zdarzają się sytuacje, w których policjant chce zdać broń do magazynu uzbrojenia w określonych sytuacjach, gdy np. kończy służbę w porze nocnej, a na następny dzień rozpoczyna urlop i nie ma innej możliwości zdania broni do magazynu, gdyż nie ma osoby upoważnionej w myśl decyzji Komendanta, wtedy jako dyżurny KP przyjmował broń do magazynu. Wskazał, iż: "Naczelnik Wydziału [...] kontrolował zapisy, jednak nie zwracał uwagi na niewłaściwe postępowanie. W jego ocenie (świadka P. P.) nie było innego wyjścia i rozwiązania problemu, jak przyjąć broń do magazynu. Zeznania świadków pokazują kontekst, w którym skarżący sprawował nadzór nad magazynem broni. Z zeznań tych wynika, że z obiektywnych przyczyn niemożliwym było przestrzeganie zaleceń wynikających z decyzji nr [...] Komendanta Komisariatu Policji P. z dnia [...] 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad przechowywania broni palnej służbowej przez policjantów Komisariatu Policji P. Ponadto organy nie wyjaśniły, w jaki sposób w ich ocenie zapisy wskazanej decyzji zostały naruszone przez skarżącego, poza ogólnym stwierdzeniem, że w sposób niewłaściwy sprawował nadzór nad magazynem broni. Z zapisów ww. decyzji wynika, że do przyjmowania i wydania broni służbowej zdeponowanej w Magazynie Uzbrojenia KP P. upoważnieni zostali poza skarżącym również inni funkcjonariusze tego Komisariatu. Skarżący został zaś wyznaczony w § 5 decyzji na odpowiedzialnego za prowadzenie Magazynu Uzbrojenia KP P. oraz zapewnienie odpowiedniej ilości szaf metalowych, pudełek, woreczków do przechowywania amunicji oraz regałów do ustawienia w szafach metalowych oraz do opracowania i stałego aktualizowania wykazu policjantów KP P. posiadających przydzieloną broń służbową oraz wykazu policjantów zobowiązanych do przechowywania broni w Magazynie Uzbrojenia Stanowiska Kierowania KP P. na podstawie wykazów przekazywanych niezwłocznie przez naczelników Wydziałów, w przypadku jakiejkolwiek zmiany stanu faktycznego ilości funkcjonariuszy, broni, czy miejsca jej przechowywania. Z ostatniego z powołanych przepisów wynika, że na skarżącym spoczywał obowiązek opracowania i aktualizowania wykazu policjantów posiadających broń służbową oraz wykazu policjantów zobowiązanych do przechowywania broni w magazynie. Skarżący wykazał zaś w trakcie postępowania, że w dniu [...] 2011 r. wydał pisemne polecenie w tym przedmiocie, wskazując równocześnie policjanta odpowiedzialnego za broń i wykazy funkcjonariuszy przechowujących broń w szafie pancernej zespołu dyżurnych, sprzęt znajdujący się na dyżurce. Organy orzekające nie odniosły się do tych okoliczności. Ponadto w trakcie przesłuchania skarżący wskazał, że do tej pory nie było żadnych uwag ze strony przełożonych w zakresie sprawowanego przez niego nadzoru, przy czym kontrole dokonywane były corocznie. Organy nie odniosły się również do twierdzenia skarżącego, iż w zakresie aktualizacji wykazu broni (nie policjantów posiadających broń) nie ma ścisłego podziału zadań pomiędzy Naczelnikiem i Zastępcą Naczelnika. Zaznaczył, że podczas kontroli magazynu w dniu [...] 2012 r. faktycznie część jednostek broni została wydana funkcjonariuszom, którzy byli oddelegowani na staż adaptacyjny, a wydana broń została wypisana w książce wydania broni (6 sztuk). Co do kolejnych 2 sztuk broni skarżący wskazał, że w związku ze zwolnieniami lekarskimi dwóch funkcjonariuszy, broń ta została przeniesiona do magazynu alarmowego w depozyt. Zaznaczył, że w przegródki broni, która została wydana na staż adaptacyjny i przeniesionych do depozytu włożone zostały kartki z informacjami, gdzie broń się aktualnie znajduje i było to uwzględniane przy rozliczeniu stanu magazynu. Okoliczność ta, świadcząca również o tym, ze stan magazynu uzbrojenia pozostawał pod kontrolą skarżącego, nie została również uwzględniona przy rodzaju wymierzonej skarżącemu kary. Przeciwnie organ odwoławczy uznał, że przewinienie to skarżący popełnił z winy umyślnej, o czym świadczy fakt, że legitymuje się on wieloletnim stażem, wystarczającym doświadczeniem zawodowym na zajmowanym stanowisku i jednocześnie skarżący sam twierdzi, że niedopełnił pewnej, wprawdzie obowiązkowej, ale tylko formalności, a nie kontroli nad stanem magazynów uzbrojenia i nieudokumentowane wydawanie broni. Również za gołosłowne, nie wykazane w żaden sposób zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, są twierdzenia organu II instancji, jakoby przełożeni skarżącego wielokrotnie zgłaszali zastrzeżenia co do sposobu kierowania przez niego Wydziałem [...] KP P., zanim wszczęto formalnie postępowanie dyscyplinarne.

Wskazać w tym miejscu należy, że ustawodawca, formułując w treści art. 134 ustawy o Policji katalog kar dyscyplinarnych, wprawdzie nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z nich, lecz w związku z tym, przyjąć trzeba, że pozostawił te kwestie uznaniu organów rozstrzygających, co nie oznacza jednak dowolności w ich stosowaniu. Ocena naruszenia obowiązku służbowego, waga tego naruszenia, ustalenie jego zakresu, a także wymiar odpowiedniej kary stanowi kompetencję organów orzekających w sprawach dyscyplinarnych.

Sąd stwierdza również, że niewyczerpujące są i nie mieszczą się w granicach uznania administracyjnego wyjaśnienia organów w zakresie braku nadzoru nad zapisami w rejestrze spraw o wykroczenia oraz antydatowaniu wpisów w kartach kontrolnych teczek prowadzonych przez Zespół ds. Wykroczeń. Przypomnień należy, że organy uznały, iż S. A. wprowadził do teczki zaskarżeń i środków odwoławczych, teczki wokand i rejestru wokand oraz teczki kart nadzoru karty kontrolne z datą wsteczną, aniżeli data ich umieszczenia w tych teczkach zagadnieniowych prowadzonych przez Zespół Wykroczeń. Uczynił to w dniu [...] 2012 r., a karty kontrolne tych teczek noszą daty: [...] 2011 r., [...] 2011 r., [...] 2012 r., [...] 2012 r. Zdaniem organów I i II instancji zarówno w książkach RSoW obejmujących okres dat wpisanych do teczek zagadnieniowych, jak i w samych teczkach brak jest potwierdzenia, że w dniach wpisanych w kartach kontrolnych skarżący dokonywał czynności nadzoru, co świadczy o celowym i umyślnym ich antydatowaniu przez obwinionego Ponadto podana przez skarżącego jedna z dat rzekomej kontroli przypadła na dzień [...] 2011 r. (sobota), kiedy to skarżący miał dzień wolny od pracy. Z kolei zdaniem skarżącego podał, że zgadza się z tym, iż karty kontrolne zostały założone na polecenie Komendanta KP w dniu [...] 2012 r. (powinno być [...] 2012 r.), jednakże podane w kartach tych daty mają pokrycie w wykonywanych przez skarżącego czynnościach. Podał, iż dokonał wpisów wstecz, mając na uwadze, że takie czynności faktycznie były wykonane i była to jedynie forma uzupełnienia dokumentacji. Ponadto skarżący wyjaśnił, że Naczelnikiem Wydziału Prewencji jest od października 2007 r. i w okresie sprawowania tej funkcji nie były wobec niego kierowane uwagi co do sposobu wykonywania czynności kontrolnych, nie były prowadzone żadne rozmowy instruktażowe, ani o charakterze dyscyplinującym.

Wykazując powyższe przewinienia organy obu instancji nie ustosunkowały się zeznań świadka M. W. - Zastępcy Komendanta Komisariatu Policji P. Podał on, odnosząc się do dokumentacji prowadzonej przez Zespół Wykroczeń KP P., że na jego polecenie założono karty kontrolne, które stanowiły potwierdzenie zgodności z dokumentami teczek. Zaznaczył, że nie było w tych teczkach kart nadzoru z uwagi na brak takiej konieczności i bezcelowość. Wyjaśnił, że komendant S. A. nie przedkładał mu żadnych notatek dot. kontrolowanego zagadnienia pracy Zespołu ds. Wykroczeń. Jego kontrole były wpisywane w poszczególnych rejestrach spraw o wykroczenia. Ponadto świadek ten – co wydaje się umknęło organom przy ocenie powagi zarzucanego skarżącemu czynu – wskazał z jednej strony, że żadna z książek RSoW (Wydziału ds. Wykroczeń) nie była przed nim kontrolowana przez Naczelnika Wydziału S. A. w zakresie prawidłowości rejestrowania wykroczeń oraz dalszego biegu zakończonych czynności wyjaśniających, z drugiej zaś strony wskazał, że w kilkunastu przypadkach na strona książek znajdują się pieczątki z parafą Naczelnika Wydziału lub z adnotacją "sprawdziłem – b/u", co przeczy wcześniejszym twierdzeniom. Jednocześnie świadek wyraża ocenę, do której organy się nie odniosły, że takie adnotacje i parafy Naczelnika Wydziału nie stanowiły o przeprowadzeniu kontroli.

Ponadto organy orzekające nie oceniły na ile to skarżący jako Naczelnik Wydziału, a na ile jego Zastępca R. M. odpowiadają za sprawy kontrolowanie wpisów w Rejestrze spraw o wykroczenia. Nadmień należy, że z kart opisu obu stanowisk wynika, że zarówno Naczelnik Wydziału, jak i jego Zastępca sprawują nadzór nad całokształtem pracy Wydziału oraz podejmują decyzje w ramach kompetencji służbowych w stosunku m.in. do Zespołu Wykroczeń, z tym że Zastępca Naczelnika podczas nieobecności Naczelnika Wydziału zastępuje go, wykonując czynności w ramach uprawnień i odpowiedzialności Naczelnika Wydziału. Mając na uwadze zeznania Zastępcy Komendanta M. W. organy nie wyjaśniły też z jakich przepisów wynika obowiązek prowadzenia kart kontrolnych RSoW, których antydatowanie zarzucono skarżącemu.

W ocenie Sądu, zważywszy na charakter omawianego przewinienia powyższe okoliczności mogły mieć istotny wpływ na wagę przewinienia "braku nadzoru", a także w rezultacie na wymiar kary dyscyplinarnej. Zastępca Komendanta po pierwsze wskazał bowiem na brak konieczności prowadzenia "kart kontrolnych", a ponadto ujawnił długotrwałą praktykę w tej jednostce tolerowania braku nadzoru ze strony Naczelnika Wydziału. Zgodnie zaś z art. 135g ust. 1 ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badań oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego, zaś (ust. 2) niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Sąd pragnie również zauważyć, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutu naruszenia § 10 umowy nr [...] z dnia [...] 2000 r. między Wielkopolskim Komendantem Wojewódzkim Policji a Zarządem Wojewódzkim NSZZ Policjantów Woj. Wlkp., poprzez wymierzenie kary dyscyplinarnej bez konsultacji ze związkami zawodowymi. Podkreślając, że obowiązkiem organu II instancji było ustosunkowanie się do tego zarzutu, stwierdzić należy, że w dniu [...] 2013 r. Przewodniczący Zarządu Terenowego NSZZ Solidarność Komisariatu Policji P. przedstawił opinię o funkcjonariuszu S. A., wnosząc o wzięcie pod uwagę w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, nieposzlakowanej opinii jaką cieszy się ów policjant. Opinii tej zabrakło jednak przed wydaniem orzeczenia przez organ I instancji, co powinno zostać ocenione przez organ odwoławczy.

Odpowiadając na zarzut naruszenia art. 135f ust. 6 ustawy o Policji poprzez niedoręczenie obwinionemu stwierdzić należy, że rację ma skarżący twierdząc, że obowiązkiem organów było doręczanie obwinionemu oraz jego obrońcy wszystkich orzeczeń, postanowień, zawiadomień i innych pism, wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego. I tak obwinionemu, ani jego obrońcy nie doręczono wspomnianej opinii związku zawodowego z [...] 2013 r. Nie można zaś przyznać racji skarżącemu, że nie doręczono mu i jego obrońcy odpowiedzi organu I instancji na odwołanie, albowiem takowej odpowiedzi Komendant Miejski Policji w P. nie sporządził.

Mając na względzie wykazane naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieś istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżonej orzeczenie i poprzedzające je orzeczenie organu I instancji. Ponownie rozpoznając sprawę organy orzekające – kierując się przepisem art. 153 p.p.s.a – uwzględnią ocenę prawną i wytyczne zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku, a także rozważą i dadzą temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięć, czy nie ma podstaw do zastosowania art. 135j ust. 5 ustawy o Policji, tj. odstąpienia od ukarania.

Sąd na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania, zaś w oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. orzekł o wykonalności zaskarżonego orzeczenia.