Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 927/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6071 Trwały zarząd nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 84
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Ewa Markiewicz Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Ł. - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu w zarząd nieruchomości państwowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 1 lipca 2005r. adw. A.B.-W. działając w imieniu F.K. i M.G. wniosły do Prezydenta Miasta Ł. pismo oznaczone jako wniosek, żądając stwierdzenia wydania decyzji z dnia [...]. o przejęciu w zarząd państwowy nieruchomości L.K., położonej w Ł. przy ul. A 33 z naruszeniem przepisów art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. – Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84), § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 5 października 1974r. (Dz. U. Nr 37, poz. 222) oraz art. 140 K.c. Jako podstawę żądania wskazano art. 158 k.p.a.

W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczynie podniosły, iż są spadkobierczyniami po L.K. na dowód czego przedstawiły kserokopie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku i skróconego odpisu księgi wieczystej.

Wnioskodawczynie podniosły także, iż oznaczona we wniosku nieruchomość została przejęta w zarząd na wniosek osób nie będących właścicielami mimo, iż prawo własności wynikało z księgi wieczystej powołanej w decyzji. L.K. jako właściciel osobiście sprawował zarząd nad nieruchomością, wydzierżawił ją i pobierał czynsz. W roku 1978 jak również w latach wcześniejszych nie wystąpiły podstawy prawne do przejęcia nieruchomości w zarząd.

W dniu 27 lipca 2005r. przedmiotowy wniosek został przekazany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.

W dniu 5 kwietnia 2007r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze skierowało do pełnomocnika wnioskodawczyń oraz do Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej W. – S. – podmiotu zarządzającego nieruchomością, zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.-W. z dnia [...] o przejęciu w zarząd państwowy nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 4 (A 33).

W związku powyższym zawiadomieniem Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W. – S. działając w imieniu Gminy Ł. wniósł o odmowę uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przejęciu ww. nieruchomości w zarząd państwowy. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W. – S. stwierdził, iż decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd została wydana w zgodzie z prawem. Przejęcie nieruchomości nastąpiło na wniosek właścicieli, którymi byli H.P., W.P. i S.P.

Nieruchomość przejęta w zarząd państwowy stanowi obecnie współwłasność A.K., F.K. oraz M.G. zgodnie z postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku z dnia 27 kwietnia 1984r. sygn. akt II Ns 1369/84. Współwłaścicielki nie dokonały ujawnienia swoich praw w księdze wieczystej.

Zarządca podniósł, iż wielokrotnie zwracał się do współwłaścicielek o podjęcie decyzji w istotnych sprawach dotyczących nieruchomości.

W ocenie strony decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd nie istnieje obecnie w obrocie prawnym, bowiem z dniem 11 listopada 1994r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. 120, poz. 162 ze zm.) decyzje o przejęciu budynków stanowiących własność osób fizycznych utraciły moc – art. 61 ust. 1 ww. ustawy.

Końcowo podniesiono również, że skoro F.K. oraz M.G. nie były adresatkami decyzji o przejęciu nieruchomości w zarząd, to nie są również uprawnione do występowania z wnioskiem o unieważnienie tej decyzji.

Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło nieważność decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.-W. z dnia [...]r. Nr [...] o przejęciu w zarząd państwowy nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 4. Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd państwowy rażąco narusza prawo, bowiem została wydana na wniosek córki H.P., który nie legitymował się tytułem własności nieruchomości. Powyższe uzasadniało w ocenie organu stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

W dniu 8 czerwca 2007r. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W.-S. wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona wniosła o uchylenie decyzji z dnia [...]., Nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku zakwestionowano stanowisko organu administracji, zgodnie z którym dla rozpoznawanej sprawy bez znaczenia prawnego pozostaje fakt, iż decyzja o przejęciu budynku w zarząd wygasła na skutek utraty mocy obowiązującej przez przepisy o przejmowaniu w zarząd, a to na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatków mieszkaniowych. Strona skarżąca nie podzieliła argumentacji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wskazało, iż za możliwością przeprowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej przemawia okoliczność, iż ustawodawca nie zdecydował się na zastosowanie rozwiązania analogicznego jak w ustawie z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

W ocenie strony skarżącej rozwiązanie legislacyjne zastosowane w art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa miało odmienny cel, tj. zamknięcie możliwości sądowego wzruszania funkcjonujących w obrocie prawnym decyzji uwłaszczeniowych wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.

W rozpoznawanej sprawie natomiast ustawodawca postanowił o utracie z dniem 12 listopada 1994r. mocy obowiązującej decyzji o przejęciu nieruchomości w zarząd.

Zdaniem Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej nieuprawnione, na skutek braku stosownych wyjaśnień, jest twierdzenie, iż prawo własności budynku nie przysługiwało H.P., W.P. i S.P.

Podniesiono, iż budynek został wybudowany przed II wojną światową za zgodą L.K. Obowiązujący wówczas kodeks cywilny Napoleona przewidywał możliwość nabycia odrębnej własności budynku położonego na cudzym gruncie. Prawo odrębnej własności budynków zostało również utrzymane w art. XXVI dekretu z dnia 11 października 1946r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych oraz art. XXXVII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Prawo to zatem, w ocenie strony skarżącej nadal istnieje. Decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucono, iż została wydana bez ustalenia, że ani L.K., ani jego poprzednicy prawni, a tym bardziej wnioskodawczynie nie były właścicielkami domu.

Podkreślono, iż przepisy uprawniające terenowe organy administracji do wydawania decyzji o przejęciu w zarząd dotyczyły przejęcia budynków, a nie nieruchomości.

Decyzją z dnia [...]., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...]., Nr [...].

W uzasadnieniu decyzji w sposób obszerny przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie organ wskazał na poczynione w postępowaniu ustalenia faktyczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji, w księdze wieczystej KW [...] uregulowana była nieruchomość oznaczona jako działka nr 1 o powierzchni 2727m2, położona w Ł. przy ul. A. W dziale II księgi jako właściciel nieruchomości wpisany był L.K. syn G. i M. Wpis został dokonany w dniu 3 maja 1958r. na podstawie wniosku z dnia 17 grudnia 1953r. oraz działu spadku z dnia 23 listopada 1953r. nr 137/53.

Osoby wymienione w decyzji o przejęciu nieruchomości w zarząd tj. H.P., W.P. i S.P. nigdy nie były ujawnione w księdze wieczystej jako właściciele. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło także, iż brak jest innych dokumentów potwierdzających prawo tych osób do nieruchomości.

W ocenie organu nie budzi wątpliwości, iż nieruchomość opisana w księdze wieczystej KW [...] jest przedmiotem decyzji z dnia [...]. mimo, iż w treści tej decyzji wymienia się ulicę B 4. Z uwagi na lokalizację przedmiotowej nieruchomości pomiędzy dwiema ulicami, w dacie wydania kwestionowanej decyzji oba adresy, tj. ul. B 4 i ul. A 33, odnoszą się do tego samego terenu oznaczonego jako działka nr 1.

W tak ustalonym stanie faktycznym, decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd, wydana na wniosek córki H.P., który nie legitymował się tytułem własności do tego terenu, rażąco narusza przepisy prawa obowiązujące w dacie jej wydania.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego powoływanie się wnioskodawców na przepisy kodeksu cywilnego Napoleona oraz ochronę praw nabytych nie jest uzasadnione. W dacie wydania decyzji w art. 48 Kodeksu cywilnego wyrażona została zasada superficies solo cedit. Podkreślono, że organy administracji publicznej rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji są zobowiązane do działania na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dacie wydania danego rozstrzygnięcia.

Tytuł własności przedmiotowej nieruchomości w dacie wydania decyzji o jej przejęciu w zarząd państwowy wynikał wprost z treści księgi wieczystej. Wobec braku jakichkolwiek dokumentów wskazujących na inny stan prawny przedmiotowej nieruchomości, kwestionowanie danych ujawnionych w księdze jest nieuzasadnione.

Kolegium wyjaśniło, iż w toku postępowania ustalono, że H.P., W.P. i S.P. nie żyją. Ponieważ osobom tym nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zwykłym Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, iż nie ma podstaw by ustanawiać dla tych osób kuratora.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł Zakład Gospodarki Mieszkaniowej W.-S. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...].

Strona skarżąca zarzuciła, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem:

- art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, która na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych wygasła z mocy prawa i nie funkcjonuje w obrocie prawnym oraz wbrew oświadczeniom właścicielek ustalenie, że decyzja została skierowana do osób nie będących stronami postępowania;

- art. 28 k.p.a. poprzez przyznanie spadkobierczyniom L.K. przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]. mimo braku interesu prawnego;

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie dowodów w sprawie tj. wyjaśnień złożonych przez wnioskodawczynie w piśmie z dnia 24 kwietnia 2007r. o okolicznościach faktycznych posiadania nieruchomości przy ul. B 4 przez H.P. i W.P. oraz oświadczenia o braku potrzeby wcześniejszego zarządzania nieruchomością przez wnioskodawczynie, wystąpień kierowanych do wnioskodawczyń oraz ich odpowiedzi w sprawie przejęcia nieruchomości załączonych w piśmie skarżącego z dnia 16 maja 2007r.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż wyrażone w decyzji stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest nieprawidłowe. W ocenie strony skarżącej dla oceny uprawnienia osoby składającej wniosek o przejęciu budynku w zarząd państwowy konieczne jest zbadanie uprawnień osoby składającej wniosek na podstawie przepisów obowiązujących w dacie wzniesienia budynku. Konieczność przeprowadzenia analizy tych przepisów wynika z art. XXVI dekretu z dnia 11 października 1946r. – Przepisy wprowadzające prawo rzeczowe i prawo o księgach wieczystych i art. XXXVII ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Przepisy wprowadzające kodeks cywilny. Skarżący podkreślił, niezbędność przeanalizowania powyższych przepisów zwłaszcza w kontekście oświadczeń spadkobierczyń L.K. iż nie były właścicielkami budynku i nigdy nie twierdziły, że ich ojciec wybudował ów budynek.

W ocenie skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło art. 156 § 1 k.p.a., bowiem możliwość stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy wyłącznie decyzji funkcjonujących w obrocie prawnym. Decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd państwowy nie funkcjonuje w obrocie prawnym jak również nie stanowi podstawy do uzyskania przez wnioskodawczynie jakichkolwiek praw i obowiązków.

Zdaniem strony skarżącej naruszenie art. 156 k.p.a. wynika z faktu, iż decyzja o przejęciu nieruchomości w zarząd nie została wydana rażącym naruszeniem prawa, rozumianym jako oczywista jej sprzeczność z przepisem prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań "p.p.s.a.". Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Przeciwnie, w ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. trafnie oceniło, iż decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.- W. z dnia [...]., Nr [...] o przejęciu w zarząd państwowy z dniem 1 października 1978r., nieruchomości położonej w Ł. przy ul. B 4, została wydana z rażącym naruszeniem prawa, co stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności tegoż aktu.

Z treści przedmiotowej decyzji wynika, że została ona wydana po rozpatrzeniu podania B.K. – córki H.P. współwłaściciela przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pozostałymi właścicielami nieruchomości są W.P. i S.P.

Jako materialnoprawną podstawę jej wydania Naczelnik Urzędu Dzielnicowego Ł.- W. wskazał rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974r. w sprawie przejmowania budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej w zarząd terenowych organów administracji państwowej lub jednostek gospodarczych (Dz. U. Nr 37, poz. 222), bez przytoczenia konkretnego przepisu.

Przedmiotowe rozporządzenie zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe (Dz. U. Nr 14, poz. 84), zgodnie z którym Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska ustali w drodze rozporządzenia warunki przejmowania budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej w zarząd organów, o których mowa w art. 18 ust. 1, właściwość organów do wydawania decyzji w tych sprawach oraz wzajemne obowiązki i uprawnienia stron.

Stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe, zarząd budynkami mieszkalnymi stanowiącymi własność państwową sprawują właściwe organy lub jednostki gospodarcze. W myśl art. 18 ust. 2 ww. ustawy terenowy organ administracji państwowej może postanowić o objęciu zarządem jednostek określonych w ust. 1 budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej:

1) na wniosek właściciela, 2) w przypadku, gdy zarząd nie jest przez właściciela w ogóle sprawowany, 3) jeżeli właściciel nie sprawuje zarządu w sposób zapewniający utrzymanie budynku w należytym stanie.

Zgodnie z § 3 ust. 1 wyżej przywołanego rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974r. przejęcie budynku w zarząd jest dopuszczalne w wypadkach określonych w art. 18 ust. 2. W myśl zaś § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia przejęcie budynku w zarząd na wniosek właściciela może nastąpić po rozpatrzeniu zasadności złożonego wniosku.

Kolejne ustępy - 3 i 4 omawianego przepisu dotyczą przejęcia nieruchomości w zarząd z przyczyn wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 2 lub 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe. W myśl tych przepisów przejęcie budynku w zarząd z przyczyn wymienionych w art. 18 ust. 2 pkt 2 lub 3 jest dopuszczalne w razie stwierdzenia, że właściciel mimo wezwania nie wykonuje czynności związanych z zarządem budynku osobiście lub przez osoby trzecie, albo gdy nie utrzymuje budynku w należytym stanie technicznym i porządkowo-sanitarnym (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). W razie stwierdzenia nienależytego stanu budynku, właściwy terenowy organ administracji państwowej powinien wezwać właściciela do usunięcia nieprawidłowości w terminie uzasadnionym zakresem prac (§ 3 ust. 4 rozporządzenia).

Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika by przyczyną i podstawą decyzji były okoliczności wymienione w art. 18 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe, tj. by właściciel nie sprawował zarządu nad nieruchomością bądź nie sprawował zarządu w sposób zapewniający utrzymanie budynku w należytym stanie. Uzasadnienie decyzji nie zawiera chociażby wzmianki by organ skierował do właściciela nieruchomości wezwanie do usunięcia nieprawidłowości, bądź by kierował pod adresem właściciela zarzut, iż ten nie wykonuje czynności związanych z zarządem budynku osobiście lub przez osoby trzecie, albo nie utrzymywał budynku w należytym stanie technicznym i porządkowo-sanitarnym (§ 3 ust. 3 i 4 rozporządzenia). Jednocześnie organ wskazał, iż decyzja została wydana na wniosek B.K. – córki H.P. współwłaściciela nieruchomości.

Powyższe spostrzeżenia w kontekście treści przytoczonych powyżej przepisów prowadzą do wniosku, iż podstawą prawną decyzji będącej przedmiotem oceny z punktu widzenia przesłanek nieważności decyzji, był przepis art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe i § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 5 października 1974r. w sprawie przejmowania budynków nie stanowiących własności jednostek gospodarki uspołecznionej w zarząd terenowych organów administracji państwowej lub jednostek gospodarczych. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że przejęcie budynku, który nie stanowił własności jednostki gospodarki uspołecznionej mogło nastąpić wyłącznie na wniosek właściciela, po rozpatrzeniu jego zasadności. Dla rozpoznawanej sprawy istotne jest zaakcentowanie, iż z omawianych przepisów wynika, iż jedynie właściciel budynku mógł wnioskować o przejęcie budynku w zarząd. Brzmienie omawianych przepisów jest w kwestii podmiotu legitymowanego do złożenia wniosku jasne, nie budzące wątpliwości i nie wymagające żadnych zabiegów interpretacyjnych. W konsekwencji należy przyjąć, iż wydanie decyzji o przejęciu budynku w zarząd na wniosek innych niż właściciel osób stanowi rażące naruszenie wymienionych bezpośrednio powyżej przepisów.

Powyższe rozważania były niezbędne bowiem stwierdzenie nieważności decyzji na tej podstawie, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa, wymaga w każdym przypadku nie tylko ustalenia treści przepisu prawnego (przepisów prawnych), na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja, ale także oceny, czy przyjęcie innego rozumienia przepisów przez organ, który wydał kwestionowaną decyzję, odbiega od prawidłowego rozumienia treści przepisów w takim stopniu, że może być uznane za rażące naruszenie prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2004r. sygn. akt OSK 221/04, LEX nr 180747).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2000r. sygn. akt I SA/Ka 1582/98, LEX nr 42914, podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 21 czerwca 1999r. sygn. akt IV SA 935/96, LEX nr 47863 oraz w wyroku z dnia 16 grudnia 1998r. sygn. akt I SA 339/98, LEX nr 44548). Sąd w składzie orzekającym, w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd wyrażony w przywołanych orzeczeniach.

W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie oceniło, iż decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.- W. z dnia [...]., o przejęciu w zarząd państwowy z dniem 1 października 1978r., nieruchomości położonej w Ł. przy ul. Wagonowej 4, rażąco narusza prawo, bowiem została wydana na wniosek osoby – B.K. - nie będącej właścicielem nieruchomości.

Z załączonych do akt sprawy odpisów księgi wieczystej Nr 10605 wynika, że właścicielem nieruchomości nie była wnioskodawczyni, jak również pozostałe osoby wymienione w decyzji: H.P., W.P. i S.P. Już tylko na marginesie należy zauważyć, iż gdyby osobom wymienionym powyżej przysługiwał tytuł własności nieruchomości, to z uzasadnienia decyzji nie wynika, by B.K. występowała w imieniu H.P. oraz by jej wniosek popierały pozostałe wymienione w decyzji osoby traktowane przez organ jako współwłaściciele nieruchomości. Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż również wówczas decyzja byłaby wadliwa.

Niezależnie od powyższego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, potwierdza ustalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż właścicielem nieruchomości, w dacie wydania kwestionowanej decyzji, położonej w Ł. przy ul. A 33 był L.K. syn G. i M. Powyższe uzasadniało wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na wniosek spadkobierczyń L.K.: F.K. i M.G. Wymienione osoby udokumentowały, iż są spadkobierczyniami L.K. załączając do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.- W. z dnia [...]., postanowienie Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 27 czerwca 1984r., sygn. akt II 1369/84 o stwierdzeniu nabycia spadku. Niewątpliwie wnioskodawczynie są stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jako następczynie prawne właściciela nieruchomości przejętej w zarząd z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie Sądu jako nieuzasadniony należy zatem ocenić zarzut, iż wnioskodawczynie nie są stronami tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. bowiem nie mają interesu prawnego.

Podobnie ocenić należy pozostałe zarzuty zawarte w skardze. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, która na podstawie art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych wygasła z mocy prawa i nie funkcjonuje w obrocie prawnym, wyjaśnienia wymaga, iż utrata mocy obowiązującej przez przepisy prawa, na podstawie, których decyzja została wydana nie skutkuje wygaśnięciem decyzji.

W obowiązującym porządku prawnym nie funkcjonuje norma prawna o charakterze generalnym, która przewidywałaby tego rodzaju skutek dla decyzji. Równocześnie Sąd nie dopatrzył się takiej normy w odniesieniu do decyzji o przejęciu budynków w zarząd państwowy. Przywołany przez stronę skarżącą art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych stanowi, iż z dniem wejścia w życie ustawy do czynności jednostek zarządzających nieruchomościami na mocy decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie art. 25 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w art. 67 pkt 2 (ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe), stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o prowadzeniu cudzych spraw bez zlecenia, z zastrzeżeniem ust. 2. (art. 61 ust. 1 ustawy). Jeżeli zarząd zostanie przywrócony właścicielowi na jego wniosek złożony w ciągu roku od dnia wejścia w życie ustawy, znosi się wzajemne rozliczenia z tytułu dochodów z nieruchomości i wydatków na eksploatację i remonty bieżące, jakie miały miejsce do dnia przywrócenia zarządu (art. 61 ust. 2 ustawy).

Z czynności, o których mowa w ust. 2, sporządza się protokół (art. 61 ust. 1 ustawy). Treść cytowanego przepisu nie przewiduje skutku w postaci wygaśnięcia decyzji o przejęciu nieruchomości w zarząd, z mocy prawa. Nadto ust. 1 art. 61 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych miał zastospowanie do decyzji administracyjnych, wydanych na podstawie art. 25 ust. 2 i 3 ustawy wymienionej w art. 67 pkt 2, tj. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe, zaś decyzja Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł.- W. z dnia [...]., nie została wydana na podstawie tego przepisu. Twierdzeniom strony skarżącej o wygaśnięciu decyzji przeczy treść art. 63 ustawy z dnia 2 lipca 1994r. o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych, który stanowi, iż postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie ustaw, o których mowa w art. 67 pkt 1 i 2, i nie zakończone do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną podlega umorzeniu. Przepis ten nie dotyczy postępowania wszczętego na podstawie przepisów rozdziału 12 w dziale II i art. 156-161 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z cytowanego przepisu wynika, że postępowania administracyjne prowadzone na podstawie art. 156 tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji nie podlegają umorzeniu, co oznacza, iż ustawodawca traktuje decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe, jako funkcjonujące w obrocie prawnym. Gdyby bowiem nastąpiło wygaśnięcie tych decyzji postępowania prowadzone w trybie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji również należałoby umorzyć.

Sąd nie dostrzegł również naruszenia art. 77 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wprawdzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dokonało w zaskarżonej decyzji oceny korespondencji pomiędzy stroną skarżącą, a wnioskodawczyniami, jednakże ocena tych pism dla potrzeb postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Dzielnicowego Ł. – W. z dnia [...]., nie ma istotnego znaczenia w sprawie. Samorządowe kolegium Odwoławcze prawidłowo ustaliło bowiem w oparciu o odpisy księgi wieczystej, iż właścicielem nieruchomości nie była osoba, która wystąpiła z wnioskiem o przejęcie nieruchomości w zarząd.

Podniesiona przez stronę skarżącą okoliczność, iż następcy prawni L.K. przyznawali fakt, iż nie ich poprzednik prawny wybudował budynek na tej nieruchomości nie powodował skutku w postaci utraty prawa własności (współwłasności przedmiotowej nieruchomości, zarówno w roku 1978 jaki i obecnie, oraz nie uprawniał organy do przyjęcia od osób nielegitymujących się tytułem własności zarządu nieruchomością, w trybie wynikającym z wadliwej decyzji.

Osobom, które wybudowały w latach trzydziestych ubiegłego wieku na nieruchomości sporny budynek, nawet za zgodą właściciela gruntu, przysługiwało co najwyżej, w stanie prawnym obowiązującym w roku 1978 jak i obecnie roszczenie o wierzytelność w postaci poczynionych nakładów, o ile w ogóle zostały one jeszcze zachowane. Z całą pewnością osobom tym nie przysługiwał przymiot właściciela niezbędny do przekazania nieruchomości w zarząd.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.