Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 528/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 75 ust 3, art 81, art 103 ust 1
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art 87 § 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie: sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska (spr.) sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 418/08 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt IV SA/Po 418/08 po rozpoznaniu skargi D. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie uposażenia uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Poznaniu – [...].

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

W dniu [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował stanowisko służbowe, na którym zatrudniony był D. K. W wyniku odmowy przyjęcia przez D. K. innego stanowiska służbowego Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego (dalej jako: POW) wydał decyzję o wypowiedzeniu stronie zawodowej służby wojskowej a następnie rozkaz zwalniający go z zawodowej służby wojskowej i przenoszący do rezerwy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Strona stawiła się do miejsca pełnienia służby wojskowej i została przyjęta na ewidencję i zaopatrzenie, ale bez wyznaczenia na stanowisko, które nie istniało od dnia 1 listopada 2003 r. Dla celów ewidencyjno - finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano stronie zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, przy których wypłacie potrącono stronie nienależne świadczenia z tytułu odprawy, ekwiwalentu za urlop i odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia.

Po otrzymaniu tych świadczeń D. K. wystąpił z wnioskiem o odsetki i zwrot potrąconych świadczeń.

Decyzją nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień w Poznaniu – [...], po rozpatrzeniu sprawy, odmówił D. K. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia jako świadczenia nienależnego, wskazując, iż roszczenie o odsetki nie ma żadnego uzasadnienia a można było je naliczać dopiero od chwili, kiedy decyzja stwierdzająca nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. K., powołując się na przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu pracy wskazał, że otrzymał zaległe należności bez ustawowych odsetek za zwłokę, zawinioną wydaniem wadliwej decyzji, a ponadto świadczenia wypłacono po terminie ich wymagalności, który miał miejsce od dnia następnego po dniu ich płatności. Ponadto z należnej kwoty niesłusznie potracono mu w dniu wypłaty świadczenia jako świadczenia nienależne, bowiem zgodnie z art. 103 ust. 1 powołanej ustawy, z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, z którego podlegają potrąceniu tylko sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych, a inne należności mogą być potrącone z wynagrodzenia pracownika tylko za jego zgodą wyrażoną na piśmie. Zdaniem skarżącego, potrącenia dokonano bez tytułu wykonawczego i bez jego zgody. W chwili otrzymania w 2003 r. potrącanych należności odwołujący się wydatkował je w dobrej wierze. Otrzymanych należności już nie posiada, nie jest wzbogacony, co przy przedawnieniu ewentualnego roszczenia Skarbu Państwa oraz przy naruszeniu wskazanych przepisów czyni żądanie uzasadnionym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podtrzymując argumentację organu I instancji.

Powyższą decyzję zaskarżono do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie co do zasady należnego świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia oraz świadczenia potrąconego przy wypłacie tego uposażenia, a także o zasądzenie od organu kosztów sądowych, podtrzymując wywody zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Poznaniu – [...], wskazał, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należą do drogi administracyjnej i postępowanie w niniejszej sprawie winno się toczyć właśnie w oparciu o ten przepis, co znajduje swoje odzwierciedlenie w szczególności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego tj. uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06 (ONSAiWSA z 2006 r., nr 3, poz. 69), jak również w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a w szczególności uchwale Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07 (Lex nr 319935).

Dalej Sąd I instancji wskazał, iż pogląd organów obydwu instancji, że odsetki od zaległego roszczenia należy uznać za uzasadnione od momentu, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stała się wykonalna jest chybiony i w ocenie Sądu, wadliwie przypisuje się decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] czerwca 2006 r. cechę kształtującą.

Jakkolwiek spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, to z mocy przepisu szczególnego został przekazany do rozpoznania organom administracji publicznej (art. 8 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). Powyższe, nakłada na organy rozstrzygające sprawę do rozważenia sprawy nie tylko w kontekście pojęć cywilnoprawnych, ale z obowiązkiem respektowania przepisów obowiązujących w postępowaniu administracyjnym.

Art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. Na skutek stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej – D. K. wypłacono zwaloryzowane należności z tytułu pełnienia służby wojskowej.

Stwierdzając nieważność decyzji, Dowódca Wojsk Lądowych wskazał na ciężką wadę decyzji obarczającą ją już od daty wydania, czyli ze skutkiem ex tunc, co oznacza, po pierwsze, że nieważność decyzji istniała już w dacie orzekania o niej, a nie dopiero od tej daty i po drugie, że skarżący nie został skutecznie zwolniony ze służby. Jednakże konsekwencje, jakie przepisy K.p.a. wiążą ze stwierdzeniem nieważności decyzji uszły, zdaniem Sądu, uwadze organów.

Dodatkowo podniesiono, iż proste zestawienie przepisu art. 81 ust. 1, 2 i 3 z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych pozwala na uznanie, że organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce. Regulacje dotyczące wypłaty uposażenia, dodatków do uposażenia, wreszcie odsetek zawarte w ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowią "lex specialis".

Co do zgodności z prawem dokonanych potrąceń przy wypłacie, co do których zaistnienia przyznał się organ w odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli skarżący nie wyraził pisemnej zgody na potrącenie spornej kwoty, takie działanie narusza prawo materialne (art. 103 ust. 1 - 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 87 § 1 K.p. i art. 91 § 1 K.p.).Dlatego też, w tym zakresie zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Poznaniu - [...] zostały wydane z naruszaniem przepisów art. 81 ust. 1 - 3, art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Ponadto Wojewódzki Sąd stwierdził, iż decyzja organu I instancji – decyzja nr [...] Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Poznaniu - [...] nie zawiera daty jej wydania, a brak ten nie został również dostrzeżony przez organ II instancji. Natomiast zgodnie z art. 107 § 1 K.p.a. decyzja powinna zawierać datę, gdyż jej brak może uniemożliwić zweryfikowanie stanu faktycznego, a także stanu prawnego obowiązującego w dniu jej wydania i wykorzystanie tej przesłanki do wznowienia postępowania. Tym samym, również to uchybienie uzasadnia konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego.

W konkluzji uzasadnienia Sąd I instancji wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę organy administracji winny dokonać prawidłowej wykładni przepisów ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, biorąc pod uwagę wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej, na podstawie art. 173

i art. 174 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu:

1. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługują odsetki ustawowe, bowiem organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce;

- art. 81 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 892), poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługuje uposażenie, dodatki i inne należności oznaczone w art. 73 od momentu stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej wraz z odsetkami ustawowymi;

- art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892), poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie niesłusznie potrącono należności, do których utracił prawo w związku z stwierdzeniem decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego.

2. W konsekwencji naruszenie przepisów postępowania przez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a., i przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku.

Wobec powyższego wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu błędnie przyjął, iż definicje cywilnoprawne przy pojęciu winy przy zwłoce są zbędne wobec regulacji art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, choć jednocześnie wskazał, że spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, co determinuje rozważenie sprawy również w kontekście pojęć cywilnoprawnych. Podtrzymano argumentację zawartą w decyzjach organów obu instancji, iż stronie nie przysługuje prawo do odsetek ustawowych, bowiem organy świadczenia wypłacały w terminie i nie pozostawały w zwłoce. Organ, od którego domaga się skarżący odsetek, regularnie co miesiąc wypłacał mu pieniądze, które po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu okazały się świadczeniem nienależnym, a którego zwrotu odmówiono. Stąd roszczenie o odsetki nie ma żadnego uzasadnienia zaś najbardziej nieuzasadnione, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, wydaje się roszczenie o odsetki za świadczenie, które pobrał żołnierz z góry (roczne uposażenie przez pierwszy rok po zwolnieniu). Ponadto zdaniem organu, dopiero w chwili kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, ale nie wstecz, lecz po tej dacie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zdaniem skarżącego kasacyjnie, prawo żołnierza do uposażenia powstaje pod warunkiem faktycznego stawienia się w celu pełnienia służby i rzeczywistej realizacji tej służby. Stąd stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby, nie uprawnia żołnierza do uposażenia za czas przypadający pomiędzy datą zwolnienia, a datą rozpoczęcia ponownego pełnienia służby po wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności. W niniejszej sprawie nie miała bowiem miejsce kontynuacja pełnienia służby, gdyż żołnierz służby nie pełnił. Zaprzestał on pełnienia służby wojskowej i korzystał z praw socjalnych oraz ubezpieczeniowych dla zwolnionych ze służby żołnierzy, do czego uzyskał tytuł na podstawie ostatecznych, wykonalnych decyzji: Ministra - zwalniającej ze służby oraz wojskowego organu emerytalnego - przyznającej roczne uposażenie dla zwolnionych żołnierzy, odprawę wraz z dodatkami, a następnie emeryturę wojskową. Skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ani wyrok uwzględniający skargę na decyzję zwalniającą ze służby, ani decyzja o stwierdzeniu jej nieważności, ani też kolejne decyzje organu emerytalnego orzekające częściowy zwrot świadczenia emerytalnego za okres pozostawania w stosunku służbowym. Stąd stronę należy traktować jako pozostającą w spornym okresie w stosunku służbowym, ale nie jako faktycznie pełniącą wówczas czynną służbę wojskową. Zaś zgodnie z przytoczonym orzecznictwem samo pozostawanie w stosunku służbowym nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane jest z faktycznym podejmowaniem służby. Dalszym uzasadnieniem takiego stanowiska jest to, że względem żołnierza nastąpiło szereg skutków prawnych, wynikających z nakazu traktowania go jako pozostającego w stosunku służbowym. W szczególności okres pozostawania w służbie, w którym nie pełnił służby z powodu niezgodnego z prawem zwolnienia, dodatkowo zaliczono mu do stażu służby uprawniającego do wojskowej emerytury.

Odnośnie roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń wnoszący skargę kasacyjną wskazał, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności są to świadczenia nienależne, bowiem odpadła podstawa tego świadczenia. Ponadto nieuzasadnionym jest świadczenie przez Skarb Państwa tych należności podwójnie, skoro ustawodawca przyznaje do nich prawo tylko raz. Jeśli w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji, strona poniosła szkodę, może dochodzić swych roszczeń w oparciu o art. 417 K.c., od organu, który taką decyzję wydał.

Zdaniem organu, wskazane naruszenia przepisów postępowania jakich dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w tym również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152, art. 119 § 2, art. 120 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie za podstawę do uchylenia decyzji organu przepisu art.156 § 1 pkt 2 K.p.a., miało istotny wpływ na wynik sprawy i na treść orzeczenia Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwana dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko przesłanki nieważność postępowania, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny zagadnienia prawidłowości dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wykładni wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach z art. 174 P.p.s.a., dlatego w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie tych przepisów, jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku. Zarzut ten jest niewłaściwie sformułowany, jeśli zważy się na treść rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, bowiem może on dotyczyć wyłącznie podstawy wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem w rozpoznawanej sprawie uchylono zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" P.p.s.a. Powyższe zatem oznacza, że nie mogło dojść w niniejszej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Co do naruszenia prawa materialnego należy wskazać, iż skarga kasacyjna jest częściowo zasadna. Za trafne należy bowiem uznać stanowisko skarżącego, iż wypłacając D. K. świadczenia związane ze służbą wojskową organ wojskowy nie pozostawał w zwłoce i wobec tego nie ma obowiązku uiszczać tych należności z ustawowymi odsetkami. Rozstrzygnięcie, czy i ewentualnie za jaki okres należą się odsetki za zwłokę w wypłacie uposażenia, które zostaje wypłacone w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej zawodowej służby wojskowej, wymaga rozważenia skutków jakie wywołuje decyzja stwierdzająca nieważność, mając na względzie również skutki wywołane przez decyzję nieważną. W podobnej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 22 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1455/08 (niepubl.), wyraził następujący pogląd, z którym zgadza się skład orzekający w niniejszej sprawie, że rację ma Sąd pierwszej instancji twierdząc, że decyzja stwierdzająca nieważność jest aktem o charakterze deklaratoryjnym działającym wstecz i eliminującym skutki prawne wadliwej decyzji. Jednakże trzeba również mieć na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również elementy nowego stanu prawnego, wywiera skutki w obrocie prawnym. Są to elementy konstytutywne decyzji nieważnościowej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 5 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, s. 737–738; M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, wydanie II, s. 1000–1002). Decyzja nieważna wiąże do czasu stwierdzenia jej nieważności. Dopiero od dnia doręczenia stronom decyzji stwierdzającej nieważność ustaje okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności. Jednakże należy mieć na względzie okoliczność, iż nie wszystkie skutki wywołane przez decyzję nieważną są odwracalne. Do skutków o charakterze nieodwracalnym należy upływ czasu, który ma niebagatelne znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy. Trzeba zauważyć, że decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek prawny w postaci rozwiązania stosunku służbowego. W efekcie skarżący został przeniesiony do rezerwy, a więc uzyskał status, z którym wiąże się prawo do odprawy i po spełnieniu odpowiednich przesłanek prawo do emerytury wojskowej, który można ogólnie określić jako status przeniesionego do rezerwy. Oczywistym jest, że w tym samym czasie skarżący nie mógł mieć statusu żołnierza zawodowego jak i statusu przeniesionego do rezerwy. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostawała decyzja wypowiadająca stosunek zawodowej służby wojskowej, dopóty nie powstawało roszczenie o zapłatę uposażenia za okres, który nastąpił po rozwiązaniu stosunku służbowego i uzyskania statusu przeniesionego do rezerwy. W tym czasie w stosunku do skarżącego zaktualizowały się inne uprawnienia wynikające z instytucji prawnych uruchamianych po rozwiązaniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Wobec tego w tym okresie zachodziła przedmiotowa niemożność świadczeń z tytułu stosunku zawodowej służby wojskowej, a zatem nie można przyjąć, aby doszło do zwłoki w wypłacie uposażenia. Roszczenie o wypłatę takiego uposażenia w tym okresie nie powstawało, gdyż nie istniał administracyjnoprawny stosunek obligacyjny, stanowiący podstawę do wypłaty tego typu należności.

Wprawdzie decyzja stwierdzająca nieważność decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej wywołała skutek wsteczny w zakresie stosunku zawodowej służby wojskowej, jednakże poza zaktualizowaniem z momentem jej uostatecznienia prawa do uposażenia za okres od dnia rozwiązania stosunku służbowego nie mogła odwrócić skutku upływu czasu w zakresie prawa do tych świadczeń. W czasie pozostawania w obrocie prawnym decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej nie istniał między stronami administracyjnoprawny stosunek obligacyjny. Dopiero stwierdzenie nieważności tej decyzji spowodowało, że powstało roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Jest to skutek prawny decyzji stwierdzającej nieważność, będący elementem konstytutywnym decyzji nieważnościowej.

Reasumując należy stwierdzić, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc powstało po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek administracyjnoprawny, to brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie, iż zostały spełnione przesłanki prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, za każdy miesiąc okresu, w którym skarżący miał statusu przeniesionego do rezerwy. Zatem Sąd pierwszej instancji błędnie odczytał przepis art. 75 ust. 3 cytowanej ustawy i w konsekwencji niewłaściwe go zastosował w ustalonym stanie faktycznym.

Pomimo wskazanego wyżej naruszenia prawa materialnego wyrok uchylający zaskarżone decyzje odpowiada prawu. Trafne jest bowiem stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu tego wyroku, iż organy z naruszeniem prawa dokonały potrącenia z należności przysługujących D. K. Należy zauważyć, że uprawnienie do żądania zwrotu wypłaconego świadczenia nie daje podstawy do potrącenia żądanej kwoty z należnego żołnierzowi uposażenia w rozumieniu art. 103 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Zgodnie z zasadą określoną w art. 103 ust. 1 tej ustawy z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę. Podstawowym aktem prawnym regulującym te kwestie jest ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), który przepisem art. 87 § 1 pkt 2 stwarza wymóg posiadania tytułu wykonawczego w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności, niż świadczenia alimentacyjne, o ile pracownik nie wyrazi pisemnej zgody na potrącenie. Ze względu na naruszenie wskazanych zasad potrącenia zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu.

Wobec powyższego, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok ten odpowiada prawu i na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.