Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 743/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Inne
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 oraz ust. 1a
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: par. 12
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych
article: art. 145 par. 1 pkt c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Beata Łomnicka Protokolant: sekr. sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej dla [...] w K. – M.S. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 14 stycznia 2013 r., znak:[...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ul. [...] w K. kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia 17 grudnia 2012 r. znak: [...], w oparciu o § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. W. w K., reprezentowanej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] (jak należy wnioskować z akt administracyjnym zarządcą tym miał być Rejon Obsługi Mieszkańców "[...]" sp. z o.o.) ul. O. K., w terminie do dnia 31 grudnia 2013 r. doprowadzenie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego, zlokalizowanego przy ul. W. w K. wraz z zakończeniem jej placem manewrowym lub innym rozwiązaniem umożliwiającym zawrócenie pojazdu, wskazując w uzasadnieniu, iż w dniu 21 listopada 2012 r., dokonał czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie: kontroli przestrzegania przepisów przeciwpożarowych, oceny zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej rozwiązań technicznych zastosowanych w obiekcie oraz rozpoznania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w przedmiotowych budynkach.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Rejon Obsługi Mieszkańców "[...]" sp. z o.o. w K., zarzucając iż nie dysponuje stosownym terenem do wykonania przedmiotowej drogi, a szereg okoliczności i decyzji urzędników państwowych sprawił, że nie ma też dostępu do drogi publicznej. Zabudowania przy ul. W. są otoczone przez tereny pozostające w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]", których właścicielem jest Gmina [...].

Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia 14 stycznia 2013 r. znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję, wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380) właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest m.in. do przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1a cyt. ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Zgodnie z zapisami § 12 ust. 1 pkt. 2 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych do przedmiotowego obiektu budowlanego należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W., a którego zarządcą jest ROM "[...]" Sp. z o.o., należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku. Przedmiotowy obiekt budowlany, zgodnie z § 8 oraz § 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) zaliczany jest do budynków średniowysokich (SW) mieszkalnych (ZL IV).

Co do zarzutu niedysponowania stosownym terenem organ uznał, iż prawo zabudowy nie jest związane wyłącznie z prawem własności, ale również może wynikać z praw obligacyjnych, a zarządca niedysponujący stosownym terenem powinien urządzić przedmiotową drogę na sąsiednim gruncie, na podstawie innego tytułu niż własność. W szczególności okoliczność ta nie powoduje, iż obecny brak tytułu prawnego do sąsiedniej nieruchomości ma charakter trwały, tj. nieusuwalny. Zawarcie jakiejkolwiek umowy obligacyjnej lub pozyskanie tytułu prawnego do nieruchomości w postaci ograniczonego prawa rzeczowego stan ten może zmienić. W świetle powszechnie obowiązujących przepisów w szczególności kodeksu cywilnego, właściciel (zarządca) budynku ma szereg możliwości prawnych korzystania z gruntów sąsiednich, czy to przez ustanowienie stosownej służebności, czy to na podstawie umownego tytułu prawnego (dzierżawy, użyczenia, itp.). Nakładając obowiązek doprowadzenia drogi pożarowej organ I instancji nie wskazał konkretnego sposobu wykonania tego obowiązku, dając tym samym możliwość wyboru optymalnego sposobu uzyskania prawa do nieruchomości, po których mogłaby przebiegać droga pożarowa. Nadto na postawie § 13 ust. 4 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Ustawodawca w art. 4 ust. 1 cyt. ustawy o ochronie przeciwpożarowej jednoznacznie wskazał właściciela budynku jako osobę, na której spoczywa obowiązek spełnienia wszystkich wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, i która powinna podjąć wszelkie działania zmierzające do doprowadzenia drogi pożarowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. w K., zarzuciła naruszenie:

- art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w zw. z art. 28 kpa poprzez przyjęcie, że stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. w K., a nie poszczególni właściciele lokali, mimo iż decyzja nie dotyczy zarządzania nieruchomością wspólną;

- art. 156 § 1 pkt 5 kpa poprzez jego niezastosowanie i nie stwierdzenie nieważności decyzji, mimo iż decyzja nie jest możliwa do wykonania;

- art. 138 § 2 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieuchylenie decyzji organu pierwszej instancji i nieprzekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w sytuacji, gdy decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania tj. art. 107 § 1 kpa z uwagi na brak uzasadnienia faktycznego decyzji;

- art. 9 oraz art. 11 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, iż uzasadnienie decyzji jest niespójne oraz wewnętrznie sprzeczne;

- art. 7 kpa oraz art. 77 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zakwestionowanego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 382/13 stwierdził, że w niniejszej sprawie organy nie ustaliły właściwie podmiotu, wobec którego wydały decyzję. Nakaz doprowadzenia drogi pożarowej do budynku mieszkalnego, jak wynika z sentencji decyzji, został wydany w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. W. w K. reprezentowanej - jak należy domniemywać - przez Rejon Obsługi Mieszkańców "[...]" sp. z o.o. w K.. Sąd stwierdził, że z powyższego wynikałoby zatem, iż zobowiązanym w decyzji jest strona skarżąca, czyli Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. w K., a nie zarządca nieruchomości, co do którego organy stwierdziły uchybienia w zapewnieniu dostępu do drogi pożarowej. Z art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, wskazanego w części sprawozdawczej uzasadnienia wyroku wynika, iż odpowiedzialność w zapewnieniu ochrony przeciwpożarowej, stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem. Tymczasem organy administracyjne nie ustaliły w niniejszym postępowaniu, czy istnieje w rozumieniu przytoczonego przepisu zarządca przedmiotowej nieruchomości i kto nim ewentualnie jest. W tym celu konieczne będzie ustalenie, czy istnieje umowa dotycząca zarządu przedmiotową nieruchomością zawarta pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. W. w i Rejonem Obsługi Mieszkańców "[...]" sp. z o.o. oraz jaka jest jej treść. Brak w tym zakresie zebrania przez organy administracyjne jakichkolwiek danych i dokumentów, z których wynikałoby, iż nałożony obowiązek spoczywa na Wspólnocie Mieszkaniowej stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. w zakresie zebrania odpowiednich dowodów w celu prawidłowego ustalenia strony zobowiązanej. Nadto Sąd I instancji dodał, że organ II instancji rozpoznał odwołanie złożone przez Rejon Obsługi Mieszkańców "[...]" sp. z o.o. ul. O. w K., co tym bardziej poddaje w wątpliwość, kto wg zamiarów organu miał być podmiotem, na który nałożono obowiązek. Sąd podkreślił, iż obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji – jest nadto ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów i wniosków podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, zaś brak takich wypowiedzi stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na tej płaszczyźnie rozważań Sąd I instancji stwierdził, że skarżone organy nie dokonały żadnych ustaleń (co będzie ich obowiązkiem w ponownie prowadzonym postępowaniu), czy nałożony obowiązek jest możliwy do zrealizowania. Okoliczność, że § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych inicjatywę do zamiennego zapewnienia warunków ochrony przeciwpożarowej nakłada na właściciela budynku, w przypadku braku stosownego wniosku nie zwalnia jednak organu od zbadania, czy nakładany obowiązek jest możliwy do wykonania. W ocenie Sądu kolejnym istotnym uchybieniem w kontrolowanej sprawie był brak ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania w świetle art. 28 k.p.a. oraz brak ustaleń w zakresie reprezentacji strony skarżącej (wspólnoty mieszkaniowej) w postępowaniu administracyjnym, co de facto miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uwzględniając treść przywołanego § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., Sąd wskazał, że stronami kontrolowanego postępowania administracyjnego winni być wszyscy właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych, które w rozumieniu kodeksu cywilnego stanowią odrębne nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, ustawa określa sposób ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali mieszkalnych, lokali o innym przeznaczeniu, prawa i obowiązki właścicieli tych lokali oraz zarząd nieruchomością wspólną, a w zakresie nie uregulowanym ustawą do własności lokali stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. W myśl art. 3 ust. 2 ustawy, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Tak więc Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest uprawniony do reprezentacji w postępowaniu administracyjnym właścicieli (współwłaścicieli) samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego odrębne nieruchomości. Takie uprawnienie nie wynika z wykładni ww. przepisów, jak i z przepisów rozdziału 4 ustawy. W rozdziale tym uregulowane są bowiem zasady reprezentacji przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej odnośnie nieruchomości wspólnej. W ocenie Sądu I instancji, organy rozpatrując sprawę ponownie, winny zatem zapewnić czynny udział wszystkim stronom postępowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K.. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie:

- § 12 i § 13 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez jego niewłaściwą wykładnię i nakazanie organowi badania stanu faktycznego celem ustalenia możliwości realizacji nałożonego obowiązku doprowadzenia drogi pożarowej do budynku;

- art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 145 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wydanie wyroku z uzasadnieniem sprzecznym wewnętrznie w zakresie ustalenia strony postępowania, tym samym bez jednoznacznego wskazania organom administracji kierunku ponownie prowadzonego postępowania.

Wskazując na powyższe zarzuty wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz Komendanta Wojewódzkiego PSP kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, iż uzasadnienie przedmiotowego wyroku jest niejasne, nieczytelne i sprzeczne wewnętrznie, co uniemożliwia zastosowanie się do jego wskazań w ponownie prowadzonym postępowaniu. Z jednej strony WSA wskazał uchybienia w toku postępowania przeprowadzonego przez organy PSP w ustaleniu podmiotu, wobec którego wydano decyzję, wskazując, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ - mając na względzie brzmienie art. 4 ust. 1 a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - winien ustalić, czy w przedmiotowej sprawie obowiązkiem winna być rzeczywiście obciążona Wspólnota Mieszkaniowa, czy też - ewentualnie na podstawie zawartej ze Wspólnotą Mieszkaniową umowy zarządu - zarządca nieruchomości, a w końcowej części uzasadnienia Sąd ponownie wrócił do kwestii podmiotowej postępowania i wskazał, że stronami postępowania winni być wszyscy właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych, bowiem zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej nie jest uprawniony do reprezentowania w postępowaniu administracyjnym właścicieli samodzielnych lokali mieszkalnych stanowiących w rozumieniu kodeksu cywilnego odrębne nieruchomości. Skarżący organ nie podzielił stanowiska Sądu bowiem zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali - ogół właścicieli lokali, które wchodzą w skład nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota ta z zasady działa w imieniu właścicieli we wszystkich sprawach dotyczących ich nieruchomości. Doprowadzenie drogi pożarowej jest niewątpliwie - sprawą związaną z nieruchomością wspólną - bo to do niej ma być doprowadzona stosowna droga pożarowa. Przyjęcie, iż stroną w sprawach dotyczących ustalenia drogi pożarowej jest wspólnota mieszkaniowa jest prawidłowe, co potwierdza orzecznictwo sądowo-administracyjne. Skarżący organ zaznaczył, iż uzasadnienie wyroku jest sprzeczne wewnętrznie - Sąd nakazuje w pierwszym rzędzie ponowne przeprowadzenie sprawy z podmiotami ustalonymi uprzednio jako strona tj. Wspólnotą, ewentualnie zarządcą, po czym twierdzi, iż Wspólnota nie powinna być de facto stroną w sprawie. Zarzucono, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika także, iż przesłanką do uchylenia decyzji organów PSP do ponownego rozpatrzenia, było nieustalenie przez te organy, czy nałożony obowiązek zapewnienia drogi pożarowej jest możliwy do zrealizowania. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych: "Drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V." Zapewnienie drogi pożarowej jest jednym z elementów umożliwiających sprawne przeprowadzenie ewentualnych akcji ratowniczych. Wskazane w decyzjach organu I oraz II instancji przepisy § 12 i § 13 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych szczegółowo określają sposoby zapewnienia drogi pożarowej. Jednocześnie jak wskazano w decyzjach, zgodnie z § 13 ust. 4 tego rozporządzenia w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Podniesiono także, że przepisy ustawy o ochronie przeciwpożarowej nakładając określone obowiązki na właściciela budynku - nie uzależniają ich spełnienia od tego czy jest on także właścicielem stosownych nieruchomości sąsiednich. Dodano, iż w świetle powszechnie obowiązujących przepisów (w szczególności kodeksu cywilnego) właściciel budynku ma szereg możliwości prawnych korzystania z gruntów sąsiednich, czy to przez ustanowienie stosownej służebności, czy to na podstawie umownego tytułu prawnego (dzierżawy, użyczenia itp). Nakładając obowiązek wykonania drogi pożarowej organ nie wskazał konkretnego sposobu wykonania tego obowiązku dając tym samym właścicielowi budynku możliwość wyboru optymalnego dla niego sposobu uzyskania prawa do nieruchomości, po których mogłaby przebiegać droga pożarowa. Niezależnie od tego, iż właściciel budynku ma możność prawną uzyskania tytułu do korzystania z nieruchomości dla wykonania drogi pożarowej - w wydanych decyzjach wskazano także przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia pozwalający w szczególnych przypadkach na zastosowanie przez właściciela budynku rozwiązań zamiennych, które zapewnią możliwości i warunki prowadzenia działań ratowniczych. W ocenie skarżącego, Komendant Powiatowy PSP - jako organ I instancji - nie może w swoich decyzjach wskazać w tym zakresie konkretnych rozwiązań, bowiem zgodnie z powołanym przepisem winny być one uzgodnione przez właściciela budynku z komendantem wojewódzkim PSP.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu powtórzono argumentację prezentowaną na wcześniejszym etapie postępowania.

NSA uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA zgodził się z zarzutami skarżącego uznając, że:

- okoliczności sprawy nie pozwalały na uchylenie decyzji ze wskazaniem, iż organy administracji nie ustaliły w sposób prawidłowy kręgu stron postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Dlatego też brak jest podstaw do twierdzenia, iż w niniejszej sprawie organ administracji winien przeprowadzić postępowanie z udziałem właścicieli poszczególnych lokali. NSA stwierdził, że: " rację ma skarżący kasacyjnie twierdząc, iż w postępowaniu, którego przedmiotem jest usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie ochrony przeciwpożarowej stroną jest jedynie wspólnota mieszkaniowa (lub podmiot wymieniony w art. 4 ust. 1a ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Udział innych podmiotów w takim postępowaniu mógłby być uzasadniony tylko w sytuacji gdyby członek wspólnoty wykazał swój własny, indywidualny interes prawny. Taka sytuacja nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie".

- w sposób nieuprawniony sąd pierwszej instancji zarzucił organom administracji niedokonanie ustaleń, co do tego czy nałożony obowiązek jest możliwy do zrealizowania. Analizując przepisy NSA uznał, że: "Należy podkreślić, że obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego został przez ustawodawcę określony w sposób jednoznaczny i bezwzględny w przepisach ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Wskazany wyżej obowiązek przygotowania budynku do prowadzenia akcji ratowniczej został skonkretyzowany m.in. w § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. Nr 124, poz. 1030), w których wymieniono budynki, do których należy doprowadzić drogi pożarowe o utwardzonej nawierzchni, sposób przeprowadzenia tych dróg oraz ich parametry. Jednocześnie w § 13 ust. 4 rozporządzenia ustawodawca wskazał, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub uzasadnione jest przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. W tym przypadku niezbędne jest ich uzgodnienie z komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. NSA stwierdził, że postanowienia zawarte w ww. przepisach wskazują na bezwzględny obowiązek doprowadzenia drogi przeciwpożarowej do obiektu budowlanego, a w przypadku niemożności zapewnienia takiej ochrony przeciwpożarowej, przewiduje rozwiązania zastępcze. Obowiązek ten został nałożony również w § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690, ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika, że do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m’’.

Dlatego też Sąd uznał, że organ administracji, którego zadaniem jest dbanie o bezpieczeństwo przeciwpożarowe nie jest w żadnym wypadku zobowiązany do badania czy istnieje możliwość zapewnienia drogi pożarowej o parametrach określonych w § 12 rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Jeśli bowiem taki obowiązek nie mógłby być spełniony, to właściciel obiektu zobligowany jest do zapewnienia rozwiązań zastępczych za zgodą komendanta wojewódzkiego Państwowej Staży Pożarnej.

Sąd przyznał również rację skarżącemu uznając, że zapewnienie drogi pożarowej nie musi być związane z uzyskaniem prawa własności lub innego prawa rzeczowego do gruntu. Zobowiązany do zapewnienia ochrony przeciwpożarowej ma hipotetycznie możliwość wystąpienia z żądaniem ustanowienia odpowiednich służebności gruntowych.

NSA wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę Sąd związany będzie przedstawioną wyżej oceną, co do kręgu stron postępowania w niniejszej sprawie oraz co do zakresu przedmiotowego obowiązku. Rzeczą Sądu będzie natomiast ocena, który z podmiotów: Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. czy zarządca budynku przy ul. W. winien być podmiotem zobligowanym do wykonania omawianych obowiązków, a zatem czy zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego - art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Ust.1a stanowi bowiem, że odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1 (w tym co do zapewnienia drogi przeciwpożarowej), stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. A zatem dla prawidłowego ustalenia adresata decyzji sąd wojewódzki winien rozważyć możliwość, w ramach uprawnienia wskazanego w art. 106 § 3 p.p.s.a., uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o umowę zarządu zawartą pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową, a podmiotem, który określa się jako zarządca budynku – ROM [...] Spółka z o.o. lub ewentualnie o inny dokument w celu ustalenia, czy Spółka [...] jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Dopiero wówczas Sąd oceni czy zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Stosownie do art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Mając na uwadze ww. wiążące zalecenia NSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył możliwość, w ramach uprawnienia wskazanego w art. 106 § 3 p.p.s.a., uzupełnienia postępowania wyjaśniającego o umowę zarządu zawartą pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową, a podmiotem, który określa się jako zarządca budynku – ROM [...] Spółka z o.o. w K., w celu ustalenia, czy spółka ta jest podmiotem wymienionym w art. 4 ust. 1 a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Wobec nieprzedłożenia przez pełnomocnika strony skarżącej umowy zarządu (pomimo otrzymania odpisu wyroku NSA w dniu 16 czerwca 2015 r. k. 119 a.s.), sąd wezwał go o jej przedłożenie najpóźniej na rozprawie (k 130 -131 a.s.). Na rozprawie pełnomocnik wspólnoty mieszkaniowej oświadczył, że nie składa wniosku o przeprowadzenie dowodu z umowy zarządu, a nadto podkreślił, że relacje pomiędzy wspólnotą mieszkaniową, a zarządcą winny być ustalone w postępowaniu administracyjnym, a skoro organy tego nie uczyniły, oznacza to konieczność uchylenia decyzji. Prokurator Prokuratury rejonowej dla [...] wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, wskazując, że zadaniem organów winno być ustalenie prawidłowego adresata decyzji.

Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Biorąc pod uwagę, że strona skarżąca nie przedłożyła umowy zarządu, jaką zawarła z ROM [...] Spółką z o.o. w K., to stwierdzić należy, że WSA w Krakowie nie miał możliwości przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu w sprawie bez "spowodowania nadmiernego przedłużenia postępowania". Tym samym WSA nie mógł ocenić, który z podmiotów: Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. W. czy zarządca budynku winien być podmiotem zobligowanym do wykonania omawianych obowiązków.

Ponieważ organy nie ustaliły jednoznacznie podmiotu, wobec którego należy wydać decyzję nakazującą doprowadzenie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a naruszenie to niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W celu prawidłowego ustalenia strony zobowiązanej, zadaniem organu odwoławczego będzie, w ramach ponownego rozpoznania sprawy, ustalenie, czy istnieje umowa dotycząca zarządu przedmiotową nieruchomością zawarta pomiędzy Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. W. w K., a Rejonem Obsługi Mieszkańców "[...]" spółką z o.o. w K. (która wniosła odwołanie) oraz jaka jest jej treść. W zależności od tych ustaleń organ odwoławczy podejmie stosowną decyzję uwzględniając wiążące stanowisko NSA wyrażone w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego orzeczono jak w punkcie I sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c". W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 ppsa, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 457 zł, na którą złożyły się: zwrot wpisu (200 zł), koszty zastępstwa procesowego (240 zł) i opłata skarbowa (17 zł) .