Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 976/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 pkt 6
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz 161
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Pindel, Teresa Randak (spr.), Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2015 r. sprawy ze skargi A S.A. w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (dalej "SKO" lub "Kolegium"), działając na podstawie art. 18 i art. 34 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 1991 r. nr 36, poz. 161 z późn. zm., dalej u.p.e.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 , dalej k.p.a.) po rozpatrzeniu zażalenia A S. A. (dalej "strona", "Spółka", "skarżąca") na postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów zobowiązanego za nieuzasadnione, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W toku postępowania egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu podatku od nieruchomości za 2008 rok- A1 S.A. reprezentowana przez doradcę podatkowego A.L. wniosła zarzuty, w których podniosła, że decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...] nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ postanowienie doręczono tylko pełnomocnikowi.

Uzasadniając swoje rozstrzygniecie SKO w pierwszej kolejności podniosło, że zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 18, art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel Wójt Gminy C. uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione wskazując, że postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności zostało prawidłowo doręczone ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, a więc decyzja z dnia [...] podlega wykonaniu.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że na powyższe postanowienie zażalenie wniósł pełnomocnik strony ponawiając zarzut braku wymagalności obowiązku podatkowego z uwagi na brak nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, a co za tym idzie niedopuszczalność egzekucji. Zdaniem pełnomocnika Spółki postanowienie o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest postępowaniem odrębnym od postępowania podatkowego i powinno być doręczone podatnikowi, a nie pełnomocnikowi. Wadliwość doręczenia tego postanowienia powoduje, że nie weszło ono do obrotu prawnego i tym samym egzekucja obowiązku wynikającego z decyzji, której nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności jest niedopuszczalna.

Dalej Kolegium przywołując przepis art. 33 pkt 1 - 10 ustawy egzekucyjnej podkreśliło, iż przewiduje on zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty prawidłowo zgłoszone, a więc znajdujące oparcie w jednej z przyczyn wymienionych w art. 33 podlegają rozpoznaniu przez organ egzekucyjny w trybie określonym w art. 34 § 1 - § 5

W dalszej części uzasadnienia SKO wskazało, że w sprawie strona zgłosiła zarzut w sposobie prowadzenia egzekucji administracyjnej zawarty w art. 33 pkt 2 u.p.e.a., który polega na braku wymagalności obowiązku podatkowego i związany z tym zarzut niedopuszczalności egzekucji (art. 33 pkt 6 u.p.e.a.). W ocenie pełnomocnika postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest odrębnym od postępowania podatkowego postępowaniem. W postępowaniu o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie został ustanowiony pełnomocnik, a więc postanowienie to, aby być skuteczne winno być doręczone A1 jako adresatowi postanowienia.

Zdaniem Kolegium postępowanie w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji ma charakter wpadkowy i incydentalny, a zatem prowadzone jest w ramach postępowania podatkowego. Pełnomocnictwo złożone do akt sprawy podatkowej skuteczne też będzie w postępowaniu w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, chyba że z treści pełnomocnictwa na zasadzie wyjątku będzie wynikało co innego.

Organ wywiódł ponadto, że postępowanie w przedmiocie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności rozpoczyna się od wydania postanowienia w tym przedmiocie, a przed datą jego wydania brak jest innych akt postępowania niż akta sprawy głównej, do których pełnomocnictwo zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej mogłoby zostać złożone. W przypadku zatem złożenia pełnomocnictwa do sprawy podatkowej, będzie miało ono znaczenie procesowo- prawne również w postępowaniu o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A S.A. w W. wniosła o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] oraz o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie dopuszczalności zastosowania środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek wynikający z decyzji Wójta Gminy C. nie był wymagalny ze względu na to, że decyzji tej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności oraz art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. poprzez zaakceptowanie egzekucji podjętej w sytuacji, w której decyzji pierwszoinstancyjnej nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, co w konsekwencji oznacza, że egzekucja ustalonej w tej decyzji należności była niedopuszczalna.

Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca oświadczyła, że postanowienie o nadaniu decyzji z dnia [...] rygoru natychmiastowej wykonalności zostało doręczone tylko do rąk pełnomocnika ustanowionego w postępowaniu podatkowym. Jednakże pełnomocnik ten nie został umocowany do działania w postępowaniu, w którym wydano postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Do akt postępowania w sprawie nadania rygoru nie zostało dołączone żadne pełnomocnictwo. Spółka po raz kolejny podkreśliła, że doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Wójta Gminy C. w sprawie podatku od nieruchomości za rok 2008 mogło być doręczone jedynie stronie skarżącej jako adresatowi. Dla poparcia swojej argumentacji skarżąca Spółka przytoczyła linię orzeczniczą wojewódzkich sądów administracyjnych.

Na koniec strona skarżąca wskazała, że niedopuszczalna jest egzekucja administracyjna zobowiązania podatkowego ustalonego w decyzji organu podatkowego pierwszej instancji, która ze względu na nienadanie rygoru natychmiastowej wykonalności nie podlega wykonaniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., nie znajdując podstaw do zmiany zajętego stanowiska, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) "Sądy administracyjne sprawują

wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej". "Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej" (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem postanowienie będące przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa, w sposób uzasadniający wyeliminowanie go z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie SKO utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy C. z dnia [...] w sprawie uznania zarzutów Spółki na prowadzone postępowanie egzekucyjne za niezasadne.

Istota sporu sprowadza się z kolei do odpowiedzi na pytanie, czy postanowienie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności doręczone ustanowionemu w sprawie wymiaru zobowiązania podatkowego pełnomocnikowi wywołuje skutki prawne – jak twierdziły organy egzekucyjne, czy też nie wywołuje – jak twierdziła strona skarżąca.

Sąd w tym sporze podziela stanowisko organów.

Przyjdzie wskazać, że o tożsamym zagadnieniu prawnym wypowiadał się wielokrotnie tutejszy Sąd, m.in. w wyroku z dnia 28 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Gl 1253/10, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 499/12 (publik. http//orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz LEX odpowiednio 787023 i 1295862). Podzielając poglądy zawarte w uzasadnieniach w/w wyroków skład orzekający w niniejszej sprawie odwoła się do poglądów w nich zawartych przyjmując je za własne.

Ustawodawca nie przewidział w ustawie Ordynacja podatkowa odrębnego od postępowania podatkowego, postępowania związanego z wydaniem postanowienia w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Czynności procesowe organu, ograniczające się do zbadania przesłanek zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności, określonych w art. 239b Ordynacji podatkowej oraz wydania stosownego postanowienia w przypadku ich ziszczenia, podejmowane mogą być tylko w ramach postępowania podatkowego, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją.

Potwierdzeniem tej tezy są unormowania Ordynacji podatkowej, z których wynika, że:

- nie wydaje się odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 165 § 5 pkt 3 Ord. pod.);

- w sprawach związanych z nadaniem decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności nie ma zastosowania regulacja art. 200 § 1 Ord. pod. (art. 200 § 2 pkt 1 Ord. pod.),

- przepisy dotyczące nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, zamieszczone zostały w Dziale IV Ordynacji podatkowej - Postępowanie podatkowe.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że do rozpatrywanego przypadku w pełni odniesienie znajduje art. 136 O.p, zgodnie z którym, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania.

W badanej sprawie Spółka w dniu 18 lipca 2008 r. ustanowiła pełnomocnika – doradcę podatkowego do reprezentowania jej przed organami podatkowymi, egzekucyjnymi oraz sądami administracyjnymi z zakresu postępowań dotyczących należności powstałych z tytułu podatku od nieruchomości. Postanowienie o nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności dotyczyło decyzji organu I instancji z dnia [...] określającej stronie skarżącej wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. Wymaga zaakcentowania, że zaskarżone postanowienie wydane zostało w dniu [...], a więc przed datą wydania decyzji o uchyleniu decyzji organu I instancji i postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. Spostrzeżenie to jest o tyle istotne, że rozstrzygając zaistniały spór należało uwzględnić sekwencję zdarzeń zaistniałych w sprawie, przede wszystkim zaś okoliczność, czy w dacie wydania zaskarżonego aktu, istniał rygor natychmiastowej wykonalności, a co za tym idzie czy dopuszczalne było prowadzenie postępowania egzekucyjnego.

Wracając do istoty sporu podkreślenia wymaga, że udzielone pełnomocnictwo miało charakter pełnomocnictwa ogólnego. Nie zawierało żadnego wyłączenia czy ograniczenia, dając pełnomocnikowi pełne prawo do reprezentowania Spółki z prawnymi konsekwencjami dla Spółki. Taki rodzaj pełnomocnictwa uprawniał organy do przesłania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ustanowionemu w sprawie zobowiązania podatkowego pełnomocnikowi.

Taka konstatacja znajduje wzmocnienie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Orzeczenia, które wskazała strona skarżąca należą do odosobnionych. Uzasadnione jest twierdzenie – w świetle analizy orzecznictwa – że pogląd zaprezentowany powyżej ma charakter ugruntowany. Stanowisko powyższe podziela również NSA, czego przekładem może być wyrok z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 1281/13, w którym sformułowano tezę, że "Postępowanie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest postępowaniem incydentalnym, podporządkowanym przedmiotowemu celowi załatwienia sprawy podatkowej. Związek postępowania podatkowego i postępowania w sprawie nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i wynikający z niego służebny cel uzasadniają twierdzenie, że w sytuacji gdy pełnomocnik postępowania podatkowego złoży pełnomocnictwo ogólne, z którego nie wynikają jakiekolwiek ograniczenia, to należy uznać, że jest on pełnomocnikiem zarówno w postępowaniu wymiarowym, jak też w postępowaniu o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności" (pub. http//orzeczenia.nsa.gov.pl; LEX nr 1441260).

Reasumując powyższe rozważania należy wskazać, że zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 i pkt 6 u.p.e.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Wbrew bowiem twierdzeniom skarżącej Spółki doręczenie postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi zrodziło skutek prawny w postaci wymagalności zobowiązania wynikającego z decyzji nieostatecznej, a co za tym idzie prowadzenie egzekucji – po tej dacie – było dopuszczalne.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.