Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 540/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 4
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski (spr.), Sędziowie NSA Antoni Hanusz, Kazimiera Sobocińska, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "T." Spółka Akcyjna w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2004 r. sygn. akt I SA/Wr 3/03 w sprawie ze skargi "T." Spółka Akcyjna w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 29 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od dnia 1 stycznia 1998 r. do dnia 2 sierpnia 1998 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od "T." Spółka Akcyjna w W. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w W. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2004 r. I SA/Wr 3/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę "T." Spółka Akcyjna w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 29 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy od dnia 1 stycznia 1998 r. do 2 sierpnia 1998 r.

W uzasadnieniu wyroku, opisując dotychczasowy przebieg postępowania, wyjaśniono, że zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w W. z dnia 27 czerwca 2002 r. (...) określającą Spółce "T." S.A., następcy prawnemu Przedsiębiorstwa Innowacyjnego "T." Sp. z o.o., zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy od 1 stycznia do 2 sierpnia 1998 r. w kwocie 361.504 zł, zaległość podatkową w tym podatku w kwocie 56.773 zł oraz odsetki ze zwłokę w kwocie 75.680,30 zł.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia poczynione w toku postępowania kontroli skarbowej, z których wynikało, że "T." Sp. z o.o. zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 116.000 zł z tytułu zakupu usług od firmy "M." Marek K. oraz zaniżyła przychód o kwotę 41.702,26 zł z tytułu uzyskania nieodpłatnych świadczeń.

Odnośnie zawyżenia kosztów uzyskania, powołując się na zebrany materiał dowodowy, stwierdzono, że Spółka ujęła w kosztach uzyskania przychodów faktury VAT, wystawione przez firmę "M." Marek K., dokumentujące opracowanie procedur wdrażania systemu ISO 9001. Podstawą wystawienia tych faktur były umowy z dnia 20 stycznia 1997 r. i 6 marca 1998 r.

Na podstawie przedłożonych opracowań /nie zawierających informacji o ich autorze/ stwierdzono, iż usługi te nie mogły być wykonane przez jednoosobową firmę Marka K. /ze względu na treść i rozmiar oraz na brak dowodów potwierdzających wykonanie usługi - na przykład nośników elektronicznych z danymi firmy potrzebnymi do sporządzenia tak szczegółowych opracowań lub zawierających zlecone opracowania, a także z uwagi na fakt, iż nie potrafił on wskazać swoich kontrahentów/. Przy ocenie tego materiału dowodowego odmówiono wiarygodności pozostałym dokumentom /protokołom odbioru prac, dowodom bankowym przelewu należności/ przedłożonym przez Spółkę. W wyniku porównania zapisów na koncie - delegacje i wyjazdy z protokołami odbioru, stwierdzono brak dowodów potwierdzających pobyt tych osób w dniach odbioru prac. Ponadto ustalono, że Spółka nie uzyskała, a nawet nie wystąpiła o przyznanie certyfikatu ISO 9001.

Dodatkowo ustalono, iż firma "M." Marek K. od dnia jej założenia, to jest od 17 stycznia 1996 r. do dnia likwidacji, to jest do 14 października 1997 r. i dalej do 2000 r. nie składała we właściwym urzędzie skarbowym deklaracji VAT-7, a także nie dokonywała wpłat z tytułu zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą. Potwierdza to złożone przez Marka K. do Urzędu Skarbowego W.-W. oraz Urzędu Dzielnicowego W.-W. gminy W.-C. zawiadomienie o rezygnacji z dniem 14 października 1997 r., w którym złożył jednocześnie oświadczenie, że firma jego w ogóle nie rozpoczęła działalności. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza jedynie, iż w badanym okresie Marek K. był zatrudniony w innych firmach na podstawie umowy o pracę lub wykonywał prace na podstawie umowy zlecenia lub o dzieło.

W zakresie zaniżenia przychodu ustalono, że Spółka z opóźnieniem wypłaciła dywidendy wspólnikom za rok 1997 w łącznej kwocie 875.000 zł. Zgodnie z podjętą uchwałą z dnia 15 maja 1998 r. termin wypłaty dywidend ustalono na 31 sierpnia 1998 r., przesunięty kolejną uchwałą z dnia 22 czerwca 1998 r. na dzień 30 października 1998 r. Dywidenda została wypłacona w dniach 1 i 2 października 1998 r.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia decyzji organów orzekających obu instancji powołano przepisy art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm. - zwanej dalej w skrócie u.p.d.o.p./.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie wskazanych w jej podstawie przepisów oraz przepisów postępowania art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że Spółki nie powinno obciążać wystawienie faktury przez podmiot nieistniejący. Istotne znaczenie dla uznania tych wydatków za koszt uzyskania przychodów powinien mieć fakt rzeczywistego wykonania tych usług, fakt poniesienia z tego tytułu wydatków oraz fakt powiązania tych wydatków z kosztami uzyskania przychodów. Ponadto Spółka wskazała, że organ I instancji pominął całkowicie wnioskowane przez nią dowody oraz dowody przeprowadzone w trakcie postępowania dowodowego potwierdzające fakt wykonania usług objętych zakwestionowanymi fakturami: opracowania będące efektem wykonania usług, protokoły odbioru prac, dowody bankowe przelewu należności na konto firmy "M." Marek K. oraz pisemną umowę. Spółka podniosła także, iż firma "M." Marek K. opracowała tylko pewne dokumenty i procedury niezbędne do wdrożenia ISO. Poza tym przedłożone dokumenty asygnowane przez firmę audytorską N.V. "K." świadczą, że na przestrzeni roku 1997 i 1998 w Spółce trwały intensywne prace związane z opracowaniem i wdrożeniem procedur normy ISO 9001. Natomiast sam fakt nieuzyskania certyfikatu nie ma znaczenia w aspekcie oceny wykonywania usług przez firmę "M." Marek K. Dowody te zostały przez Izbę Skarbową uznane za niewiarygodne. Ponadto fakt prowadzenia przez Marka K. działalności z naruszeniem przepisów o działalności gospodarczej i przepisów podatkowych nie może stanowić wyłącznej podstawy do podważenia wiarygodności dowodów przedłożonych przez skarżącą. Dlatego też, w ocenie Spółki, organy obu instancji dokonały ustaleń z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 191 Ordynacji podatkowej. Ponadto stwierdzono, iż przyjęcie przez Izbę Skarbową założenia, że na Spółce ciąży obowiązek dowodzenia jest sprzeczne z prawem, a w szczególności z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej.

Odnośnie niewypłacenia w terminie dywidendy Spółka podniosła, że została ona wypłacona w terminie określonym uchwałą. W świetle uregulowań Kodeksu handlowego oraz umowy Spółki zarówno podjęcie decyzji co do wypłaty dywidendy, jak i co do określenia terminu jej wypłaty należy do wyłącznej kompetencji Zgromadzenia Wspólników. W związku z czym brak jest podstaw do przyjęcia, że Spółka korzystała z pieniędzy wspólników.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Sąd nie podzielił podnoszonych w skardze zarzutów odnośnie obu spornych kwestii i odwołał się w tym zakresie do obowiązujących przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie spornych wydatków - art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. oraz określenia przychodu z nieodpłatnych świadczeń - art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. W ocenie Sądu, z bezspornie ustalonego stanu faktycznego wynikało, że Zgromadzenie Wspólników uchwałą z dnia 15 maja 1998 r. przyznało udziałowcom Spółki dywidendę z podziału czystego zysku za 1997 r., ustalając równocześnie termin wypłaty dywidend na dzień 31 sierpnia 1998 r., przesunięty kolejną uchwałą z dnia 22 czerwca 1998 r. na dzień 30 października 1998 r. Dywidenda została ostatecznie wypłacona w dniach 1 i 2 października 1998 r. Tak więc w rozpatrywanej sprawie wypłata dywidendy nastąpiła w dwóch ratach, w kilka miesięcy po podjętej uchwale. Przez te miesiące Spółka korzystała z zatrzymanej dywidendy, uzyskując korzyść kosztem wspólników.

Korzystanie przez Spółkę z czystego zysku, który stosownie do art. 191 Kodeksu handlowego przypadał wspólnikom, stanowi przychód w postaci "nieodpłatnego świadczenia" w rozumieniu cytowanego przepisu, którego wartość odpowiada wysokości odsetek, jakie musiałaby zapłacić w tym czasie "na rynku" w celu pozyskania kapitału odpowiadającego wartości pozostawionych jej do bieżącego dysponowania kwot należnych wspólnikom z tytułu dywidendy.

Sąd uznał więc za prawidłowe opodatkowanie przychodów ustalonych od zatrzymanego w Spółce zysku, należnego udziałowcom Spółki z chwilą podjęcia przez Zgromadzenie Wspólników uchwały o podziale zysku. Prawo do dywidendy, wbrew twierdzeniom skarżącej, jako odrębna wierzytelność powstaje z chwilą podjęcia uchwały rozdzielającej zysk.

Jako podstawę tej oceny powołano przepis art. 191 par. 1 i par. 3 Kh i art. 44 Kc.

Odnośnie drugiej spornej kwestii, Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania w zakresie kompletności zebranego materiału dowodowego oraz ocen podjętych na ich podstawie. Zebrany w sposób prawidłowy materiał dowodowy nie pozwalał na zaliczenie spornych wydatków do kosztów uzyskania przychodów /art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p./. Przedstawione przez Spółkę dowody były jedynie próbą uprawdopodobnienia faktu poniesienia tych wydatków. Natomiast zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że usługi zostały wykonane. Wyjaśniono również, że wykonanie tych samych usług /opracowanie procedur wdrożenia systemu ISO 9001/ przez inną firmę /"K." Sp. z o.o./ potwierdzało ocenę podjętą przez organy orzekające.

W skardze kasacyjnej wniesionej przez pełnomocnika "T." S.A., domagając się uchylenia tego wyroku oraz decyzji organów obu instancji, zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego art. 191 Kh i art. 353 Kc oraz niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przypomniano ustalenia faktyczne, które pozostawały zbieżne z tym co przyjął za podstawę wyroku Sąd i stwierdzono, że skoro Spółka wypłaciła dywidendę przed terminem określonym w uchwale Zgromadzenia Wspólników /30 październik 1998 r./, to w sprawie nie mogło być w ogóle mowy o korzystaniu przez Spółkę z pieniędzy wspólników.

Ponadto odwołując się do przepisów art. 353 par. 1 Kc i art. 191 par. 2 Kh stwierdzono, że wspólnikom nie przysługiwała wierzytelność o wypłatę na ich rzecz dywidendy. Wierzytelność ta bowiem, wbrew temu co przyjął Sąd, nie powstawała już z chwilą podjęcia samej uchwały o podziale zysku. Prawo do swobodnego decydowania o podziale zysku przepis art. 191 par. 2 Kh przyznawał wspólnikom i to zarówno co do samego faktu wypłaty dywidendy, jak i ustalenia terminu wypłaty. Termin ten bowiem zależy od postanowień umowy Spółki lub uchwały wspólników. Dopiero wobec braku takich postanowień zysk powinien być płatny natychmiast. Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację oraz odwołując się do orzecznictwa sądowego /wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r. III RN 106/01 i uchwała NSA z dnia 18 listopada 2002 r. FPS 9/02 - ONSA 2003 Nr 2 poz. 47/.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należało przypomnieć, że zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a./ Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że sąd jest związany podstawami /art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a./ i wnioskami skargi /art. 176 p.p.s.a./. Związanie granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że sąd odwoławczy nie jest władny badać, czy sąd pierwszej instancji naruszył inne jeszcze przepisy niż wskazane w skardze kasacyjnej. Dodać należy, że zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania /art. 183 par. 2 p.p.s.a./, której w niniejszej sprawie się nie stwierdza.

Ponieważ skarga kasacyjna ograniczona została wyłącznie do zarzutów związanych z pierwszą podstawą kasacyjną /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./, to dla stwierdzenia trafności tych zarzutów miarodajne są niepodważone ustalenia faktyczne tkwiące u podstaw zaskarżonego orzeczenia. Sąd kasacyjny nie jest władny ingerować w ustalenia faktyczne wobec braku możności ich skontrolowania. Z ustaleń tych wynikało, że w umowie Spółki nie wyłączono zysku od podziału. Zgromadzenie Wspólników Spółki uchwałą (...) z dnia 15 maja 1998 r. zatwierdziło sprawozdanie zarządu Spółki za 1997 r. i podjęło uchwałę o przeznaczeniu czystego zysku w kwocie 875.000 zł na dywidendę. Termin wypłaty przypadających wspólnikom udziałów w zysku określono w tej uchwale na dzień 31 sierpnia 1998 r., a następnie uchwałą z dnia 22 czerwca 1998 r. przesunięto na dzień 30 października 1998 r. Ostatecznie wypłaty dywidendy dokonano w dwóch terminach 1 i 2 października 1998 r.

Z przedstawionych ustaleń faktycznych, które wobec braku zarzutów w tym zakresie nie mogą być przedmiotem dalszych rozważań wynika, że w umowie Spółki nie wyłączono zysku od podziału. Zatwierdzenie rachunku zysków i strat Spółki za 1997 r. nastąpiło w uchwale Zgromadzenia Wspólników z dnia 15 maja 1998 r., a wypłaty należnej wspólnikom dywidendy dokonano w dniach 1 i 2 października 1998 r. Ustalenia te mają rozstrzygające znaczenie dla rozpoznawanej sprawy i dopiero na ich tle należało przejść do rozważenia mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego /art. 174 pkt 1 p.p.s.a./.

Przechodząc z kolei do oceny trafności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów na wstępie należało wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Naruszenie prawa przez błędną wykładnię polega na mylnym rozważeniu treści określonej normy prawnej, natomiast uchybienie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej /por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2004, s. 245-246 oraz T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 328-329/.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż w złożonej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie prawa materialnego w obu wskazanych w przepisie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. postaciach. Z tym że zarzut błędnej wykładni skierowano wobec przepisów art. 191 par. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy /Dz.U. nr 57 poz. 502 ze zm./ i art. 355 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny /Dz.U. nr 16 poz. 93 ze zm./, a zarzut niewłaściwego zastosowania wobec przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

Żaden jednak z tak sformułowanych zarzutów nie mógł odnieść zamierzonego przez autora skargi kasacyjnej skutku.

Pierwszy z zarzutów dotyczył naruszenia przepisów, których ani organy podatkowe, ani sąd administracyjny nie mogły stosować /w sensie wiążącego ustalenia konsekwencji prawnych stwierdzonych faktów/. Przepisy Kodeksu handlowego i Kodeksu cywilnego nie regulują bowiem obowiązków o charakterze publicznoprawnym. Ich stosowanie przez organy podatkowe byłoby dopuszczalne jedynie na podstawie stosownej normy odsyłającej, zamieszczonej w ustawie podatkowej /art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Przywołanie tych przepisów /art. 191 par. 1 i par. 3 Kh i art. 44 Kc/ w uzasadnieniu wyroku nie oznaczało, że Sąd je stosował. Stanowiło jedynie punkt odniesienia w procesie sądowej kontroli poczynionych przez organy podatkowe ustaleń faktycznych w zakresie podatkowych konsekwencji podjętych przez właściwe organy Spółki czynności związanych z zatwierdzeniem rocznego bilansu oraz podziału czystego zysku. Chodziło przede wszystkim o wykazanie, że z chwilą zatwierdzenia bilansu prawo do czystego zysku staje się mieniem wspólników. Ta okoliczność stanowiła element /najistotniejszy/ stanu faktycznego przyjętego za podstawę decyzji organów orzekających obu instancji i uznanego przez Sąd za odpowiadający prawu /wymienionym w uzasadnieniu przepisom Kh i Kc/. Prawidłowość tego ustalenia nie może być kwestionowana poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego w którejkolwiek postaci przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Wobec tego rozważyć należało jedynie zarzut dotyczący naruszenia przepisów "podatkowych" /art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych/.

Jak już wcześniej wyjaśniono, wobec niepodważenia ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę wyroku nie mogło dojść do niewłaściwego zastosowania /tę postać naruszenia wskazano w skardze kasacyjnej/ przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W tej sytuacji wyjaśnić jedynie należy, iż zgodnie z powołanym przepisem art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodem jest także wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń. Dokonując zastosowania tego przepisu do konkretnego stanu faktycznego należy pamiętać, że ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże obowiązek podatkowy z osiągnięciem dochodu bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty /art. 7/. Źródła przychodu określa ogólnie art. 12 ust. 1-3 tej ustawy, wymieniając wśród nich m.in. nieodpłatne świadczenia. Natomiast art. 12 ust. 4 określa w sposób wyczerpujący co nie jest przychodem w rozumieniu ustawy. A contrario wszelkie inne przychody niż określone w art. 12 ust. 4, powodujące przysporzenie aktywów spółki należy uznać za przychód skutkujący powstaniem obowiązku podatkowego. W zaskarżonym wyroku Sąd, za organami orzekającymi obu instancji, za nieodpłatne świadczenie uznał pozostawiony do dyspozycji Spółki z o.o. zysk, który powinien zostać wypłacony jako dywidenda udziałowcom, stwierdzając, że przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć zdarzenia, wskutek których następuje nieekwiwalentne przysporzenie w majątku podatnika.

W świetle dotychczasowego orzecznictwa, trafnie powołanego w odpowiedzi na skargę kasacyjną, przyjęto, iż pozostawiony do dyspozycji Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością czysty zysk, który powinien zostać wypłacony udziałowcom należało zaliczyć do przychodów z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Przypomnieć należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2002 r. FPS 9/02 /ONSA 2003 nr 2 poz. 47/ Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że nieodpłatnym świadczeniem w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest zarówno przeznaczenie zysku lub części zysku na określone fundusze w drodze uchwały zgromadzenia wspólników podjętej na podstawie art. 192 par. 2 Kh, w sytuacji gdy umowa spółki nie przewiduje wyłączenia zysku lub części zysku od podziału, jak i niewypłacenie wspólnikom dywidendy niezwłocznie po podjęciu uchwały przez zgromadzenie wspólników w tym zakresie. Podobnie przyjął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2 kwietnia 2003 r. III RN 103/02 /nie publ./ stwierdzając, że z chwilą przyjęcia przez wspólników Spółki bilansu za każdy rok obrachunkowy /"zatwierdzenia wyników Spółki"/, wspólnicy ci nabyli roszczenie o wypłatę należnej im części /"proporcjonalnie do posiadanych przez nich udziałów"/ czystego zysku. W wyniku przekazania przez wspólników do dyspozycji Spółki należnych im /stanowiących ich własność/ kwot dywidendy, Spółka uzyskała możliwość "nieodpłatnego dysponowania" tymi kwotami. Ta linia orzecznicza została potwierdzona w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego po 1 stycznia 2004 r. /por. wyroki NSA z dnia 26 lipca 2005 r. FSK 2065/04 i z dnia 1 września 2005 r. FSK 2596/04 - nie publ./. Sąd w składzie orzekającym podziela przytoczone tezy zawarte w tych wyrokach oraz argumentację powołaną na ich uzasadnienie.

Skoro z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że Spółka w okresie od 15 maja 1998 r. /data zatwierdzenia bilansu/ do dnia 1 i 2 października 1998 r. /data wypłaty dywidendy udziałowcom/ dysponowała przypadającym udziałowcom czystym zyskiem, to zastosowanie w sprawie przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie mogło zostać podważone.

W tym stanie rzeczy skarga kasacyjna z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na mocy art. 184 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparte zostało na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., przy czym kwotę wynagrodzenia radcy prawnego ustalono na podstawie par. 6 pkt 5 i par. 14 ust. 2 pkt 2 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) /Dz.U. nr 163 poz. 1349 ze zm./.