Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 95/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
658
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Przewlekłość postępowania
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość prowadzonego postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 37
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1, par. 1a, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec Sędzia WSA Grzegorz Grymuza po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych I. stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; II. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Samorządowego Kolegium Odwoławczego do załatwienia wniosku wskazanego w pkt I; III. oddala skargę w części dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SAB/Lu [...]

U Z A S A D N I E N I E

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r. (zatytułowanego jako "skarga") o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją ww. Kolegium z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych. W treści skargi Z. W. zarzucił organowi (cyt.) "brak postanowień w trybie niezwłocznym". Zaznaczył, ze w dniu [...] marca 2018 r. skierował do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej. Kolegium wyjaśniło, że po otrzymaniu "skargi" Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania, pismem z dnia [...] marca 2018 r. wezwało skarżącego do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie podstawy wznowienia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W piśmie z dnia [...] marca 2018 r. (data wpływu do Kolegium – [...] marca 2018 r.) skarżący sprecyzował, na jakiej podstawie domaga się wznowienia postępowania. Postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. (doręczonym w dniu [...] kwietnia 2018 r.) Kolegium wznowiło postępowanie, a następnie decyzją dnia [...] kwietnia 2018 r. odmówiło uchylenia własnej decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r.

Powołując się na przytoczony wyżej stan faktyczny Kolegium stwierdziło, że w sprawie "skargi" z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania nie pozostaje w bezczynności, ani też nie działało w sposób przewlekły.

Korzystając z uprawnienia przewidzianego w art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga częściowo jest zasadna.

Na wstępie należy wyjaśnić, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Mocą art. 1 pkt 9 powołanej ustawy nowelizującej zmieniono treść art. 37 k.p.a., który do tego momentu jako środki zwalczania bezczynności i przewlekłości postepowania organu administracji przewidywał zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Środki te zostały zastąpione ponagleniem, którego złożenie (do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia) – jako środka zaskarżenia służącego w administracyjnym toku instancji – winno poprzedzać złożenie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 53 § 2b p.p.s.a. dodany mocą art. 9 pkt 3 lit. "b" ww. ustawy nowelizującej). Wniosek Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania został złożony w stanie prawnym ukształtowanym powyższą nowelizacją. Skarga Z. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie tego wniosku winna zatem zostać poprzedzona skierowaniem przez skarżącego ponaglenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Tymczasem skarżący, przed złożeniem przedmiotowej skargi, w dniu [...] marca 2018 r. (data wpływu) skierował do Kolegium pismo oznaczone jako "Wezwanie do usunięcia naruszeń prawa". W ocenie Sądu okoliczność ta jest jednak wystarczająca dla uznania, że skarżący spełnił wymóg wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi. Pomimo bowiem błędnego (nieodpowiadającego aktualnemu stanowi prawnemu) oznaczenia rodzaju pisma z dnia [...] marca 2018 r., jego przedmiotem skarżący jednoznacznie uczynił niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania, nadto pismo to spełniało wymogi niezbędne, by uznać je za ponaglenie w rozumieniu art. 37 k.p.a. (zawierało uzasadnienie oraz zostało złożone do właściwego organu).

Rozpoznając skargę merytorycznie Sąd doszedł natomiast do wniosku, że jest ona częściowo zasadna. Rację ma bowiem skarżący zarzucając Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r.

Stosownie do art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (art. 35 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

W świetle poglądów doktryny, jeżeli organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji (postanowienia) w prawem przewidzianym terminie, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy nie jest w żaden sposób uzasadniona, wówczas mamy do czynienia z "bezczynnością" organu. Z kolei pojęcie "przewlekle prowadzonego postępowania" należy wiązać z nieefektywnym, rozwlekłym i długotrwałym prowadzeniem przez organ postępowania, trwającym ponad potrzebę wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, przy czym owa rozwlekłość i długotrwałość postępowania musi wynikać wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012 r., s. 116-119).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że po złożeniu przez Z. W. przedmiotowego wniosku z dnia [...] stycznia 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze podejmowało określone czynności zmierzające do jego załatwienia (w dniu [...] lutego 2018 r. zwróciło się do organu pierwszej instancji o udostępnienie akt sprawy, a następnie w dniu [...] marca 2018 r. wezwało skarżącego do sprecyzowania wniosku poprzez podanie podstawy wznowienia). Nadto przed wniesieniem skargi Kolegium przedmiotowy wniosek załatwiło, wydając w dniu [...] marca 2018 r. postanowienie o wznowieniu postępowania, a następnie, w dniu [...] kwietnia 2018 r., decyzję o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2016 r. W tej sytuacji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi w części dotyczącej bezczynności organu.

Orzekając natomiast w zakresie dotyczącym oceny, czy postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia [...] stycznia 2018 r. było prowadzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze przewlekle, Sąd uznał, że zaistniałe w sprawie okoliczności przemawiają za takim stwierdzeniem. Należy bowiem zauważyć, że w przedmiotowym wniosku skarżący wprawdzie nie wskazał wprost przepisu zawierającego podstawę wznowienia, na którą się powołuje, jednak w ramach określenia podstawy wznowienia wskazał na (cyt.) "dokument z 1.12.17". W ocenie Sądu, stwierdzenie to było wystarczające dla ustalenia, że skarżący domaga się wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję). W konsekwencji późniejsze skierowanie do skarżącego w dniu [...] marca 2018 r. wezwania do sprecyzowania wniosku poprzez określenie podstawy wznowienia, uznać należy za czynność zbędną dla rozstrzygnięcia sprawy (zwłaszcza wobec faktu, że skarżący w odpowiedzi na wezwanie jedynie potwierdził, że domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), która skutkowała nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, czyniąc je przewlekłym.

W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., stwierdził, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania. Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że przewlekłość postępowania nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie przepis ten nie definiuje, co należy rozumieć pod tym pojęciem, jednak uzasadnione jest przekonanie, że chodzi o takie prowadzenie postępowania, które w sposób oczywisty, bez żadnych wątpliwości narusza ustawowe przepisy regulujące terminy załatwienia sprawy. Tego rodzaju działania nie sposób przypisać Kolegium. Trzeba także zauważyć, że podejmowane przez organ działania jedynie nieznacznie wydłużyły postępowanie, nie wywołując negatywnych skutków dla skarżącego.

W związku z rozstrzygnięciem wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2018 r. o wznowienie postępowania przed rozpoznaniem niniejszej skargi, Sąd postępowanie w zakresie zobowiązania Kolegium do załatwienia przedmiotowego wniosku umorzył jako bezprzedmiotowe na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

O oddaleniu skargi w części dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono natomiast na podstawie art. 151 p.p.s.a.