Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 765/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a-d, art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b-c, art. 7 ust. 1 pkt 12
journal: Dz.U. 2022 poz 1452
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki, Asesor WSA Grzegorz Potiopa (spr.), po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr KO.400.427.2022 w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2022 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy Rozprza decyzją (nakazem płatniczym) z dnia 14 marca 2022 r. ustalił M. U. O. oraz T. O. (dalej także: Strona lub Skarżący) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok w kwocie 143,00 zł od zabudowanej nieruchomości położonej w R. (działka nr [...]).

Organ I instancji wskazał, że przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym stanowiły użytki rolne o pow. 0,0400 ha, opodatkowane wg stawki 307,40 zł, kwota podatku 12,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych zł).

Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości stanowiły:

- budynek mieszkalny o pow. użytkowej 70,72 m2, opodatkowany wg stawki 0,80 zł/m2, kwota podatku 56,58 zł,

- budynek pozostały o pow. użytkowej 11,78 m2 (50 % z 23,56 m2), opodatkowany wg stawki 6,30 zł/m2, kwota podatku 74,21 zł,

razem podatek od nieruchomości 131,00 zł (po zaokrągleniu do pełnych zł).

Od powyższej decyzji z dnia 14 marca 2022 r. Skarżący złożył w dniu 22 marca 2022 r. odwołanie (doprecyzowane pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r.). Zarzucił, że w jego sprawie "popełniono przestępstwo na podstawie fałszowania dokumentacji urzędowej tworzonej w Gminie R.", "(...) jest pomawiany, poniżany, okradany na podstawie sfałszowanych dokumentów urzędowych przez funkcjonariuszy samorządowych".

Ponadto Skarżący zarzucił decyzji I instancji "wydanie na sfałszowanych dokumentach urzędowych". Powołał się na złożone deklaracje podatkowe za lata 2020-2022 nie udzielono mu odpowiedzi, nie wszczęto postępowania ani nie wydano "Postanowienia z urzędu podatkowego". W ocenie Skarżącego "od altanek ogrodowych nie pobiera się podatku, obiekty rekreacyjne". W związku z powyższym Skarżący wniósł o uchylenie decyzji z dnia 14 marca 2022 r.

W kolejnych pismach z dnia 8 kwietnia 2022 r. i z dnia 25 lipca 2022 r., skierowanych m.in. do Kolegium Skarżący wyraził swoje niezadowolenie z opodatkowania podatkiem od nieruchomości w latach 2020-2022. przydomowej szklarni. Zarzucił przy tym organowi I instancji nieprzeprowadzenie postępowania podatkowego, a także nieprzesłuchanie go w charakterze świadka odnośnie "zmiany funkcji altany ogrodowej w sprawie zmiany w podatku". Wskazał również niezapoznanie go z aktami sprawy, zaś "stan faktyczny od trzech lat uległ zmianie z szklarni na altankę ogrodową w przydomowym ogródku w posesji". Stan ten nie jest uznawany przez Wójta Gminy Rozprza.

Decyzją z 18 sierpnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, utrzymało w mocy decyzję (nakaz płatniczy) Wójta Gminy Rozprza z dnia 14 marca 2022 r. w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok w kwocie 143,00 zł.

Organ wyższego stopnia wskazał, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym i sam fakt, że dana osoba jest właścicielem budynku powoduje, że podlega on opodatkowaniu w trakcie kiedy wiąże się z nim prawo własności tegoż budynku.

W ocenie Kolegium nie ma potrzeby poszukiwania innych dowodów potwierdzających fakt opodatkowania budynku szklarni podatkiem od nieruchomości. W aktach sprawy znajdują się zarówno informacje o działce, jak i opinie biegłych, które zostały wykorzystane w prowadzonym postępowaniu. Wbrew zarzutom Skarżącego miał on możliwość wglądu w akta sprawy i wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonego materiału (postanowienie z dnia 28 lutego2022 r.). Organ podatkowy I instancji odebrał również od Skarżącego oświadczenie odnośnie należącego do niego obiektu budowlanego, o czym świadczy protokół z dnia 16 lutego 2022 r. Na etapie zaś postępowania odwoławczego nie było potrzeby zapoznawania Skarżącego z aktami sprawy, ponieważ w postępowaniu tym nie zgromadzono nowych materiałów i dowodów.

SKO wskazało, że dowody świadczące o opodatkowaniu obiektu szklarni podatkiem od nieruchomości znajdują się w aktach sprawy, a zatem nie ma potrzeby poszukiwania innych dowodów. W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił zarówno przedmiot, jak i podstawę opodatkowania.

Strona wniosła do Wojewódzkiego w Warszawie skargę na decyzję Kolegium z dnia 18 sierpnia 2022 r., utrzymującą w mocy decyzję (nakaz płatniczy) Wójta Gminy Rozprza z dnia 14 marca 2022 r. w sprawie wymiaru Skarżącemu i M. U. O. łącznego zobowiązania pieniężnego na 2022 rok w kwocie 143,00 zł.

Skarżący "podważa w całości" zaskarżoną decyzję, zarzucając, że została ona wydana w oparciu o sfałszowane pisma urzędowe oraz "błędy w pismach procesowych przedmiotowej sprawy". W motywach uzasadnienia Skarżący zarzucił Kolegium "przewlekłość niewszczętego" zgodnie z prawem postępowania podatkowego (art. 165 Ordynacji podatkowej). Skarżący podkreślił, że "Posługiwanie się (Plagiatami z lat poprzednich stanowi oszustwo)". Zdaniem Strony szklarnia nie jest budynkiem pozostałym w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego lecz "przydomową altanką ogrodową", co też zgłaszał organowi podatkowemu I instancji w latach 2020, 2021 i 2022 i nie udzielono mu odpowiedzi w tej sprawie. Z uwagi na powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpatrzenie sprawy zgodnie z przepisami prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, że w związku z brakiem oświadczenia Strony o możliwości uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2022 r. rozpoznawana sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawny, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. Z 2020 r., poz. 374, z późn zm.; dalej także: uCOVID-19). Podkreślić trzeba, że prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia koronawirusa SARS-CoV-2, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie epidemii w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę skarżąca oraz organ swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od jawności sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron i uczestników został zachowany, skoro zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie. W konsekwencji, skład Sądu rozpoznający niniejszą sprawę uznał, że dopuszczalne jest rozpoznanie wniesionej skargi na posiedzeniu niejawnym, albowiem przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących (por. wyrok NSA z dnia 9 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 3777/18, wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd jednocześnie podkreśla, że Skarżący został poinformowany, że ma możliwość złożenia pisma zawierającego uzupełnienie przedstawionej dotychczas argumentacji. Skarżący z powyższego prawa nie skorzystał.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U z 2022 r. poz. 329 z późn. zm., dalej także: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrole działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlega oddaleniu.

Z unormowania art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga jest nieuzasadniona albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzającą nie są dotknięte naruszeniami prawa skutkującymi ich uchyleniem.

Sąd stwierdza, że przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest opodatkowanie szklarni o pow. 23,56 m2 (zaliczonej do opodatkowania w 50%) podatkiem od nieruchomości, według stawek przewidzianych dla budynków pozostałych.

Skarżący, wbrew stanowisku organów uznał, że szklarnia nie jest budynkiem (budynek ten nazywał "szklaną altanką ogrodową").

Sąd w tym sporze podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budynki lub ich części. Budynkiem, jak stanowi art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Kolegium zasadnie wskazało, że w dniu 8 stycznia 2010 r., w ramach kontroli podatkowej, przez pracownika Urzędu Gminy w R., przeprowadzone zostały oględziny położonych na posesji przy ul. [...] w R. budynków należących do M. i T. O. Podczas oględzin ustalono, iż znajdująca się na ww. nieruchomości szklarnia o pow. 23,56 m2 i wysokości w świetle 1,60 m, ma betonowy fundament oraz ściany i dach wykonane z kątowników stalowych i szkła. W aktach sprawy znajduje się również opinia biegłego mgr inż. R. C., wykonana na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w P. z dnia 9 sierpnia 2010 r., dotycząca zabudowań usytuowanych na posesji przy ul. [...] w R. Jednocześnie Kolegium słusznie wskazało, że konstrukcja szklarni zamontowana na ścianach fundamentowych grubości 25 cm, co wypełnia klasyfikację jako budynku zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) "obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach". Opinia została wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego i sporządzona na podstawie udostępnionych akt, zawierających dokumentację fotograficzną i opisową obiektów zlokalizowanych na posesji przy ul. [...] w R., tj. protokołu oględzin szklarni sporządzonego w dniu 11 marca 2010 r. przez policjantów w obecności właściciela, który do protokołu złożył oświadczenie, że szklarnia stoi na podmurówce, aby do wnętrza nie dostawały się gryzonie.

Sąd zauważa, że problematyką opodatkowania podatkiem od nieruchomości należącej do Skarżącego i jego żony szklarni wypowiedział się tutejszy Sąd w wyrokach z dnia 4 listopada 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 1109/11, z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 835/12 oraz z dnia 24 września 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 645/14, oddalając skargi podatników na decyzje Kolegium w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2011, 2012 i 2014. W wyroku z dnia 13 września 2012 r. Sąd stwierdził: "Organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż usytuowana na nieruchomości skarżących szklarnia odpowiada powyższej definicji. Na takie jej zakwalifikowanie pozwalają zawarte w aktach administracyjnych dowody w postaci decyzji z dnia 23 marca 1988 r. o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie wybudowanej szklarni, protokół z oględzin nieruchomości z dnia 8 stycznia 2010 r., opinie biegłych: z dnia 9 sierpnia 2010 r. (wydana na zlecenie Komendy Miejskiej Policji w P.) i z dnia 2 grudnia 2010 r. (przedłożona przez skarżącego), jak również oświadczenia skarżącego".

Sąd w pełni podziela i przyjmuje za swoje stanowisko zawarte w ww. wyroku, zgodnie z którym wydzielenie szklarni z przestrzeni za pomocą przegród oraz trwałe związanie z gruntem przesądza o tym, że szklarnia stanowi budynek dla potrzeb określenia podatku od nieruchomości. Skoro znajdująca się na posesji skarżących szklarnia wypełnia definicję budynku, o czym świadczy także przedłożona przez Skarżącego opinia z dnia 2 grudnia 2010 r., sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego inż. Z. K., który stwierdza, iż szklarnie "to budynki przeznaczone do produkcji rolnej", to podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Zauważyć również należy, że wyrokiem z dnia 7 lipca 2020 r. sygn. akt I SA/Łd 424/19 WSA w Łodzi oddalił skargę Strony na decyzję Kolegium w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2019 r., natomiast wyrokiem z dnia 17 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Łd 562/21 WSA w Łodzi oddalił skargę Strony na decyzję Kolegium w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2021 r.

Sąd ustalił, że wyżej wskazane wyroki są prawomocne.

Należy ponadto zauważyć że budynek szklarni nie jest wprost wymieniony w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a - d u.p.o.l. oraz § 1 pkt 2 lit. a-d uchwały Nr XXVII/58/2021 Rady Gminy Rozprza z dnia 25 listopada 2021 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego, poz. 5788). Oznacza to, że zasadnie budynek szklarni został opodatkowany przy zastosowaniu stawki określonej dla budynków pozostałych, która zgodnie z § 1 pkt 2 lit. e ww. uchwały wynosi 6,30 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej. Wszystkie budynki, które z nazwy nie odpowiadają budynkom wymienionym w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a - d u.p.o.l, należy zaliczyć do "budynków pozostałych", wskazanych w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. Wysokość pomieszczenia budynku szklarni wynosi w świetle 1,60 m, zatem zgodnie z art. 4 ust. 2 u.p.o.l. do opodatkowania zaliczono powierzchnię użytkową tego budynku w 50%.

Prawidłowe jest zatem stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym budynek szklarni, mimo upraw w nim warzyw, nie podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 4 lit. b i lit. c u.p.o.l, gdyż:

- posiadane grunty o pow. 0,04 ha nie stanowią gospodarstwa rolnego (za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym uważa się grunty sklasyfikowane jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy), a tylko budynki gospodarcze lub ich części położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej podlegają zwolnieniu;

- powierzchnia szklarni wynosząca 23,56 m2 (ustalona w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 8 stycznia 2010 r.) jest mniejsza niż wymagana do uznania upraw za działy specjalne produkcji rolnej (minimalna powierzchnia szklarni musiałaby wnosić 25 m2, co wynika z art. 2 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Z uwagi fakt, że na terenie gminy R. nie ma rodzinnych ogródków działkowych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1073), nie ma również podstaw do zwolnienia: gruntów, altan działkowych i obiektów gospodarczych o pow. zabudowy do 35 m2 oraz budynków stanowiących infrastrukturę ogrodową rodzinnych ogródków działkowych, z podatku od nieruchomości - na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 12 u.p.o.l.

Oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów proceduralnych, jak również przepisów materialnego prawa. Niezasadny jest również zarzut przewlekłego prowadzenia postępowań przez organy podatkowe obu instancji. Jak to wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, złożony przez Skarżącego w dniu 30 grudnia 2020 r. "wniosek o zwolnienie z podwójnego opodatkowania" obiektu szklarni (a także inne pisma złożone na przestrzeni lat), nie mógł wywołać żadnych skutków prawnych. Pismo to nie ma żadnego znaczenia dla kwestii ustalenia podatku na 2022 r., bowiem stan faktyczny sprawy od wielu lat nie uległ zmianie. Pismo strony, jak i protokół z dnia 16 lutego 2022 r., potwierdza, że na nieruchomości znajduje się nadal szklarnia. Okoliczność, że Skarżący nie uprawia w niej roślin i zgodnie z jego oświadczeniami budynek ten wykorzystuje do innych celów, nie zmienia faktu, iż w dalszym ciągu mamy do czynienia z budynkiem podlegającym opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (fundamenty, ściany, dach). Nie ma bowiem w tym przypadku znaczenia cel jakiemu służy budynek, ale sam fakt, iż obiekt jest budynkiem, a to się nie zmieniło od wielu lat. Dopóki zatem obiekt budowlany posiada cechy budynku i usytuowany jest na nieruchomości skarżącego, dopóty będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

lp