Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 253/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1,  art. 6q
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Wojciech Organiściak, Bożena Suleja-Klimczyk, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej A w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...]w części określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]za miesiące: kwiecień 2015 r., maj 2015 r., lipiec 2015 r. i zwalniającą spółdzielnię z obowiązku ponoszenia opłaty z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla powyższej nieruchomości w tych miesiącach przyjmując, że we wskazanych miesiącach ponosi ona opłaty za selektywny odbiór odpadów, a w pozostałym zakresie - utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji.

2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

2.1. Organ I instancji, na podstawie art. 6o i 6q ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm., dalej: u.c.p.g.), art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3 i art. 53 § 1, § 3 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613, dalej; O.p.) oraz przepisów prawa miejscowego w postaci uchwały nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. w sprawie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2015 r. poz. 967), uchwały nr [...] z dnia [...]r. w sprawie terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2013 r., poz. 2009, zm. uchwałą opublikowaną w Dz. Urz.. Woj., Śl. Z 2015 r. poz. 3080) i i uchwały nr [...]z dnia [...]r. w sprawie Regulaminu utrzymana czystości i porządku na terenie miasta B. (Dz. Urz. Woj. Śl. Z 2014 r. poz. 6097) określił stronie skarżącej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]:

a) za marzec 2015 r. w kwocie [...]zł

b) za kwiecień 2015 r. w kwocie [...]zł

c) za maj 2015 r. w kwocie [...]zł

d) za czerwiec 2015 r. w kwocie [...]zł

e) za lipiec 2015 r. w kwocie [...]zł.

Jednocześnie organ podatkowy poinformował, że zgodnie z art. 47 § 3 oraz art. 53 § 1, § 3 i § 4 O.p. odsetki od zaległości z tytuły opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nalicza podatnik od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności wskazanej opłaty do dnia jej wpłacenia.

2.2. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił prawne podstawy pobierania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz dokonane ustalenia faktyczne. W tym zakresie stwierdził, że w złożonych przez skarżącą w dniach; 14 sierpnia 2014 r. (obowiązującej do marca 2015 r.) i 13 maja 2015 r. deklaracjach budzi wątpliwość zadeklarowana stawka opłat, będąca podstawą wyliczenia miesięcznej opłaty za okres od marca do maja 2015 r. oraz w lipcu 2015 r., albowiem zastosowanie niższej stawki jest prawidłowe jedynie w przypadku selektywnego zbierania i odbierania odpadów. Tymczasem z otrzymanych od firmy wywozowej raportów o weryfikacji selektywnej zbiórki odpadów komunalnych wynikało, że w miesiącach marzec, kwiecień, maj i lipiec 2015 r. z przedmiotowej nieruchomości odebrano zmieszane odpady komunalne. Po wszczęciu postępowania w sprawie określenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi organ przeprowadził w dniu 15 lipca 2015 r. oględziny altany śmietnikowej znajdującej się przy ul. [...], będącej miejscem gromadzenia odpadów komunalnych dla nieruchomości położonych przy ul. [...], 32 i 34, stwierdzono, że w pojemniku na odpady mokre znajdują się odpady suche w postaci m.in. butelek plastikowych, opakowań plastikowych, puszki metalowej, opakowań po kosmetykach i aerozolach, co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonym protokole oraz dokumentacji fotograficznej. W oględzinach wzięli udział przedstawiciele Spółdzielni oraz wykonawcy usługi. W oparciu o te ustalenia organ uznał, że nie zachowano selektywnej zbiórki odpadów w marcu, kwietniu i maju i lipcu, co skutkowało określeniem wysokości miesięcznych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za te okresy według stawki za odpady zmieszane. Organ jednocześnie wskazał, że opłata za czerwiec 2015 r. wyliczona została według stawki za odpady zbierane selektywnie.

2.3. W odwołaniu skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji:

- błędne zastosowanie art. 6o u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w złożonych przez nią deklaracjach, podczas gdy są one prawidłowe i nie wystąpiły żadne okoliczności poddające w wątpliwość dane zawarte w tych deklaracjach;

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że zaszły przesłanki do nałożenia na właścicieli nieruchomości wyższych opłat za odbiór odpadów zmieszanych, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż mieszkańcy co do zasady nie segregują śmieci i nie segregowali odpadów w miesiącach marzec, kwiecień, maj i lipiec 2015 r.;

- naruszenie zasady indywidualnej odpowiedzialności przed organami państwowymi poprzez nałożenie wyższych opłat na mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów;

- niezgodne z prawem naliczanie odsetek odpowiednio od marca, kwietnia, maja i lipca 2015 r., podczas gdy decyzja została wydana z dniem [...]r.

W oparciu o te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania I instancji.

W uzasadnieniu wskazała, że organ I instancji nie dysponuje materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie zaniechania selektywnej zbiórki odpadów przez mieszkańców wskazanej nieruchomości. Z pism firmy zajmującej się wywozem odpadów nie wynika bowiem kto, dlaczego, w jakiej lokalizacji oraz w jakiej ilości stwierdził nieselektywną zbiórkę odpadów. Ponadto w toku protokolarnych oględzin stwierdzono nieprawidłowości jedynie w jednym z kontenerów na odpady mokre o pojemności 1100 litrów, w którym znajdowało się tylko kilka worków z odpadami zmieszanymi. W kontenerach na odpady suche nie stwierdzono natomiast nieprawidłowości. W ocenie skarżącej podnoszenie stawki opłaty za wywóz odpadów stanowi zatem niedopuszczalne wprowadzenie odpowiedzialności zbiorowej mieszkańców, którzy zgodnie ze złożoną deklaracją segregowali śmieci we wskazanych miesiącach i deklarują takie zachowanie w miesiącach następnych.

2.4. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2015 r.( w których to miesiącach stwierdzono jednokrotne zmieszanie odpadków) oraz uzasadnia utrzymanie w mocy w pozostałym zakresie zaskarżonej decyzji.

Powołując się na treść art. 5 ust. 1, art. 6c, art. 6m, art. 6n u.p.c.g. organ odwoławczy wskazał, że metoda ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz stawka tej opłaty określone zostały w uchwale Rady Miejskiej z dnia [...]r. nr [...], zgodnie z którą dla nieruchomości, stanowiącej w całości nieruchomość, na której zamieszkują mieszkańcy opłata ustalona została od gospodarstwa domowego w zależności od sposobu gromadzenia i odbioru odpadów, tj. w wysokości 11 zł w przypadku selektywnego zbierania i odbierania odpadów, oraz 22 zł w przypadku nieselektywnego zbierania odpadów. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że pojęcie "selektywnego" gromadzenia odpadów wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 24 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) oraz z § 1 i 2 regulaminu utrzymania czystości i porządku obowiązującego na terenie miasta B. stanowiącego załącznik do uchwały nr [...]Rady Miejskiej w B. z dnia [...]r. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważył, że skarżąca złożyła w dniu 9 września 2014 r. deklarację, w których wskazała selektywną zbiórkę odpadów komunalnych. Jednakże z raportów firmy wywożącej śmieci oraz ze sporządzonych zdjęć wynika, że jednokrotnie w marcu, maju i lipcu 2015 r. oraz trzykrotnie w kwietniu 2015 r. odpady komunalne na przedmiotowej nieruchomości, mającej wspólną altanę śmietnikową z sąsiednimi nieruchomościami, nie były zbierane w sposób selektywny. Firma wywożąca odpady, działając na podstawie art. 9f u.p.c.g., zawiadomiła o powyższym fakcie gminę, w wyniku czego wszczęte zostało postępowanie w sprawie określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Organ odwoławczy wskazał, że stosowanie niższej stawki opłat jest rodzajem preferencji, które wynika ze złożonej deklaracji. Tym samym jeżeli podmiot deklaruje, że odpady będą zbierane selektywnie, a następnie nie realizuje tego obowiązku, bądź realizuje go w sposób wybiórczy, to taki stan wyczerpuje znamiona określone art. 6o u.p.c.g..

W ocenie organu odwoławczego istotą postępowania w niniejszej sprawie oraz oceny prawidłowości subsumcji dokonanej przez organ I instancji było zatem ustalenie, czy pojęcie "uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji" oznacza okoliczności wskazujące, że pomimo zadeklarowania zbierania odpadów komunalnych w sposób selektywny na nieruchomości odpady te zbierane są w inny sposób (zmieszany). Dokonując wykładni pojęcia "uzasadnione wątpliwości" stwierdził, że oznacza ono wątpliwość uzasadnioną obiektywnymi okolicznościami, a zatem takimi, które są jednoznaczne i łatwe do ustalenia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego i które bezspornie wskazują na sprzeczność pomiędzy tym co zostało uprzednio zadeklarowane a rzeczywistym stanem faktycznym. Tym samym jednoznaczne stwierdzenie zbierania odpadów w sposób nieselektywny (zmieszany) mimo zadeklarowania selektywnego ich zbierania stanowi "uzasadnioną wątpliwość co do danych zawartych w deklaracji" i stanowi podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 6o u.p.c.g.. Powyższe oznacza, że organ I instancji prawidłowo skonstruował podstawę prawną wydanej decyzji.

Organ odwoławczy uznał jednak, że organ I instancji dokonał błędnej wykładni powyższego przepisu w zakresie w jakim ustalił opłatę za miesiące kwiecień, maj i lipiec 2015 r., co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w tym zakresie. W ocenie organu odwoławczego nie można zgodzić się ze stwierdzeniem, że w powyższych miesiącach zostały ujawnione uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracjach, albowiem w miesiącach tych odnotowano incydentalne i jednorazowe przypadki gromadzenia odpadów w sposób nieselektywny. Za główne dowody uznano bowiem raporty B S.A. z dnia 10 marca 2015 r., 8 maja 2015 r., 10 czerwca 2015 r., 17 sierpnia 2015 r., z których wynika, że do nieselektywnej zbiórki odpadów doszło odpowiednio 1 kwietnia, 15 maja i 15 lipca 2015 r. oraz protokół z oględzin wskazujący, że w dniu 15 lipca 2015 r. również stwierdzono taki przypadek. Doświadczenie życiowe oraz zasady współżycia społecznego, zdaniem organu odwoławczego, przekonują bowiem, że jednokrotne w miesiącu ujawnienie nieselektywnej zbiórki odpadów nie może przesądzać o ujawnieniu okoliczności uzasadniających określenie wysokości opłaty. Dopiero stwierdzenie powtarzalnego, tj. przynajmniej dwukrotnego, zbierania odpadów w danym miesiącu przesądza o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, skutkujących nałożeniem wyższej opłaty za gospodarowanie odpadami. Tym samym organ odwoławczy doszedł do przekonania, że o ile organ I instancji uprawdopodobnił fakt nieselektywnego zbierania odpadów w marcu 2015 r., to w pozostałych miesiącach jednorazowe odnotowanie nieselektywnej zbiórki odpadów nie może przesądzać o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji.

Odnosząc się do zarzutu braku wykazania, że zmieszanie odpadów nastąpiło z przyczyn leżących po stronie mieszkańców wskazał, że dla wydania decyzji w oparciu o art. 6o u.p.c.g. wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieselektywnej zbiórki odpadów, a także, iż przepis ten nie pozostawia organowi tzw. "luzu decyzyjnego". Organ administracji publicznej związany jest bowiem treścią materialnoprawnej przesłanki nakazującej mu wydanie decyzji wymiarowej w tym zakresie. Oceniając sposób prowadzenia postępowania organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie było prowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w art. 122 i 187 § 1 O.p., zaś zgromadzony w sprawie materiał poglądowy ma charakter pomocniczy w stosunku do raportu, o którym mowa w art. 9f u.p.c.g., co do którego nie znalazł podstaw do jego zakwestionowania, albowiem zawierał on adres nieruchomości, datę stwierdzenia nieprawidłowości, rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości, dane odbiorców odpadów, dane ze wskaźnika GPS i inne dodatkowe informacje. Ponadto zakresem postępowania nie objęto sposobu przestrzegania przez mieszkańców obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a sposób gospodarowania odpadami na nieruchomości.

Organ odwoławczy podzielił jednocześnie stanowisko skarżącej, że w sprawie doszło do nieznacznej przewlekłości postępowania, jednakże uchybienie to, w jego ocenie, nie miało wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Nie stwierdził również podstaw do umorzenia postępowania. Organ odwoławczy zauważył również, że jego stanowisko nie zwalnia skarżącej z obowiązku dbania o selektywną zbiórkę odpadów na nieruchomości przy ul. [...]. Strona skarżąca powinna bowiem okresowo dokonywać przeglądu pojemników na odpady pod kątem ich selektywnej zbiórki. Może też monitorować odbiór odpadów z nieruchomości, zgodnie z przekazanym jej harmonogramem. Powinna również zabezpieczać miejsca składowania odpadów przed ingerencją osób nieuprawnionych, które mogłyby zmieszać odpady, ale przede wszystkim stale informować i edukować swoich mieszkańców pod kątem konieczności segregowania odpadów. Wyjaśnił także, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w wysokości określonej w decyzji, o której mowa w ust. 1, obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Określone w tej decyzji stawki pozostaną aktualne do czasu ponownego złożenia deklaracji przez skarżącą.

W uzasadnieniu zawarto także wyjaśnienie podstawy prawnej naliczania odsetek za zwłokę, podkreślając, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z przepisów prawa, a decyzja określająca wyższą wysokość tej opłaty ma jedynie charakter deklaratoryjny.

3. W skardze strona skarżąca domagała się zmiany zaskarżonej decyzji w zakresie w jakim utrzymano w mocy w części decyzję organu I instancji i uchylenia decyzji tego organu także w części dotyczącej ustalenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomości przy ul. [...] w marcu 2015 r. ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania. Powyższe wnioski sformułowano w oparciu o zarzut:

- błędnego zastosowania art. 6o u.c.p.g. poprzez przyjęcie, że w kwietniu wystąpiły uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w złożonej przez nią deklaracji, podczas gdy deklaracje są prawidłowe i nie wystąpiły żadne okoliczności poddające w wątpliwość dane zawarte w deklaracjach;

- błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez przyjęcie, że zaszły przesłanki do nałożenia na właścicieli nieruchomości wyższych opłat za odbiór odpadów zmieszanych, podczas gdy zebrany materiał dowodowy nie pozwala na stwierdzenie, iż mieszkańcy co do zasady nie segregują śmieci i nie segregowali odpadów w kwietniu 2015 r.;

- naruszenie zasady indywidualnej odpowiedzialności przed organami państwowymi poprzez nałożenie wyższych opłat na mieszkańców, którzy bez zarzutu realizują zadeklarowany obowiązek selektywnej zbiórki odpadów;

- niezgodne z prawem naliczanie odsetek od kwietnia 2015 r., podczas gdy decyzja została wydana z dniem [...]r.

W uzasadnieniu skargi podano, że określenie czy występują w sprawie uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracjach powinno odbywać się z uwzględnieniem wszystkich dostępnych danych, w odniesieniu do konkretnego przypadku. Tym samym odbiór odpadów z nieruchomości, na której znajdują się dwa niewielkie kontenery, dwa razy w miesiącu winien być inaczej oceniany, niż odbiór odpadów 14 razy w miesiącu. Inaczej również powinny być traktowane przypadki zmieszania całkowitego śmieci mokrych i suchych niż ujawnienie pojedynczych przedmiotów lub worków. Skarżąca podkreśliła, że w niniejszej sprawie z jednej altany korzystają mieszkańcy kilku nieruchomości, a zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż co do zasady przestrzegają oni segregacji śmieci. Tym samym nawet dwukrotne ujawnienie drobnych nieścisłości w kontenerach nie zmienia faktu segregowania odpadów, bowiem stanowi to promil w stosunku do ilości wywożonych odpadów z tej nieruchomości wynoszącej ok. 80.000 litrów śmieci i jako takie nie może stanowić uzasadnionej wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji. W ocenie strony skarżącej niedocenienie wysiłków mieszkańców spowoduje, że przestaną oni prowadzić selektywną zbiórkę odpadów, skoro dwukrotna pomyłka powoduje wzrost wartości opłaty. Zauważyła przy tym, że żaden przepis prawa nie precyzuje co oznacza realizacja obowiązku segregacji, ani jaka ilość pomyłek w kwalifikacji odpadów spowoduje, że będą one traktowane jako odpady zmieszane pomimo złożenia deklaracji o selektywnej zbiórce odpadów. W ocenie strony skarżącej nie sposób przyjąć, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaistnienia pomyłek, a wręcz zgodnie z projektem rozporządzenia Ministra Środowiska wymóg segregacji odpadów uznaje się za spełniony, jeżeli z odebranych w danym miesiącu od właściciela nieruchomości odpadów odpady selektywne stanowią co najmniej 50% masy odpadów. Wskazała również, że błędne są twierdzenia organu odwoławczego w zakresie w jakim wskazano na obowiązek dokonywania przez nią przeglądów pojemników na odpady, zabezpieczania miejsca składowania odpadów przed ingerencją osób nieuprawnionych, albowiem żaden przepis nie nakłada takiego obowiązku. Ostatecznie zakwestionowała zasadność naliczenia odsetek, wskazując, że decyzję dotyczącą kwietnia 2015 r. organ wydał [...]r., co oznacza, iż płatnicy ponoszą negatywne konsekwencje zaniedbań organów.

4. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

5. Na rozprawie pełnomocniczka skarżącej podtrzymała zarzuty i wnioski skargi szczególnie akcentując nadmierny rygoryzm organu w ocenie naruszenia zasad segregacji odpadów, podczas gdy ilość stwierdzonych naruszeń była minimalna i stanowiła 0,1% ogółu odpadów ze spornej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

6. Skarga nie może być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie należy przypomnieć, że z woli strony skarżącej przedmiotem skargi jest wyłącznie ta część decyzji organu odwoławczego, którą utrzymana została w mocy decyzja organu pierwszej instancji, a więc w niniejszej sprawie – wymiar opłaty miesięcznej za gospodarowanie odpadami komunalnymi za kwiecień 2015 r.

6.1. Stan sprawy, co do faktów, jest niesporny. Wynika z niego, że podmiot wykonujący usługi wywozu odpadów komunalnych z nieruchomości przy ul. łagodnej 30 stwierdził i udokumentował pojedyncze (jednokrotne) przypadku zmieszania odpadów w pojemnikach przeznaczonych na składowanie segregowanych odpadów w kwietniu i maju 2015 r. oraz dwukrotne – w marcu 2015 r. W toku postępowania wszczętego przez organ gminy przeprowadzone zostały ponadto w dniu 15 lipca 2015 r. oględziny altany śmieciowej przypisanej do nieruchomości przy ul. [...], w wyników których ustalono, że w pojemnikach na odpady "mokre" znajdowały się liczne surówce wtórne zaliczane do "suchych". Ustaleniom tym strona skarżąca nie przeczy, a jej przedstawiciele brali zresztą udział w czynności oględzin. Do akt dołączone została także deklaracje Spółdzielni o selektywnym gromadzeniu odpadów.

6.2. Przedmiotem sporu jest zatem ocena tak zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście przepisu art. 6o ust. 1 u.c.p.g, który stanowi, że "w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi". W szczególności ocena ta sprowadza się do kwestii, czy kilkakrotne stwierdzenie niedochowania zadeklarowanego segregowania odpadów wyczerpuje znamiona " uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji".

6.3. Analizując stan prawny trzeba wskazać, że gospodarowanie odpadami komunalnymi uregulowano w powołanej wcześniej ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która w art. 1a odsyła w sprawach w niej nieuregulowanych do przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.). W objaśnieniach określeń ustawowych, zawartych w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, zdefiniowane zostały pojęcia "odpady komunalne" – w punkcie 7 oraz "selektywne zbieranie" – w punkcie 24. Według tej definicji ustawowej selektywne zbieranie to zbieranie, w ramach którego strumień odpadów, w celu ułatwienia specyficznego przetwarzania, obejmuje jedynie odpady charakteryzujące się takimi samymi właściwościami i takimi samymi cechami (np. odpady suche lub odpady mokre). Art. 23 ust. 1 ustawy o odpadach przewiduje, że zasada jest zbieranie odpadów w sposób selektywny.

Zgodnie z art. 6h u.c.p.g. właściciele nieruchomości, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów, są zobowiązani do ponoszenia za rzecz, gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Art. 6m tej ustawy zobowiązuje właściciela nieruchomości do złożenia organowi gminy deklaracji o wysokości opłaty tej opłaty w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych, a także – składania nowych deklaracji w razie zaistnienia zmian danych będących podstawa ustalenia wysokości należnej opłaty. Opłata jest uiszczana w trybie i na zasadach określonych w uchwale rady gminy, o której mowa w art. 6l ustawy.

Opłaty powyższe są daninami publicznymi o niepodatkowym charakterze, do których – na mocy art. 6q u.c.p.g. – stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. W tym kontekście powołany wyżej art. 6o u.c.p.g., stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji, przesądza, że decyzja wójta (burmistrza, prezydenta miasta), określająca wysokość opłaty, ma charakter deklaratoryjny. Treść tego przepisu odpowiada bowiem regulacji zawartej w art. 21 § 3 w związku z art. 21 2 O.p., według której, w razie niezłożenia deklaracji, bądź stwierdzenia, że wysokość zobowiązania jest inna niż wynikająca z deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzje, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.

6.4. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca złożyła stosowna deklaracje, zgłaszając selektywną zbiórkę odpadów komunalnych. Jak wynika jednak z materiału dowodowego – warunki selektywnego gromadzenia odpadów nie zostały dotrzymane, co – zdaniem Sądu – uprawniało organ gminy do zastosowania art. 6o u.c.p.g., zatem zarzut jego naruszenia, sformułowany w skardze, jest nieuzasadniony. Przede wszystkim należy podkreślić, że ustawodawca nie wprowadził żadnej regulacji pozwalającej na stwierdzenie, że selektywna zbiórka odpadów ma miejsce wtedy, gdy określona (np. przeważająca) część odpadów jest prawidłowo umieszczona w kontenerach przeznaczonych na zbieranie określonej frakcji, a pozostałe odpady są zmieszane. Nie ma też żadnych uregulowań co do częstotliwości naruszenia zasady segregowania odpadów jako podstawy do uznania, że deklaracja budzi "uzasadnione wątpliwości". Z kolei z regulacji zawartej w art. 9e ust. 1 i ust. 2 u.c.p.g., przewidującej że podmiot odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości jest obowiązany do przekazywania zebranych selektywnie odpadów do instalacji odzysku i unieszkodliwiania odpadów, zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami, przy czym zakazuje się mieszania odpadów zebranych selektywnie i odpadów zmieszanych, można wyprowadzić zasadny wniosek, że mieszanie odpadów podlegających selektywnej zbiórce nie jest dopuszczalne nawet w minimalnym zakresie.

W tej sytuacji stanowisko organu odwoławczego, który uznał, że dwukrotne stwierdzenie zmieszania odpadów w przeciągu jednego miesiąca (w marcu 2015 r.) rodzi uzasadnione wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji i daje podstawę do określenia wysokości opłaty według stawki za odpady zmieszane, było w pełni uprawnione. Na marginesie tylko warto przypomnieć, że pojedyncze przypadki w pozostałych miesiącach organ ten uznał za incydentalne i odstąpił od wymiaru podwyższonej opłaty za te okresy. Jednakże – zdaniem Sądu – ustalenia z tych okresów, jak również fakt, że już po wszczęciu postępowania co do prawidłowości segregowania odpadów oględziny przeprowadzone w dniu 15 lipca 2015 r. z udziałem przedstawicieli strony skarżącej wykazały kolejny stan niezgodny z treścią deklaracja, dodatkowo potwierdzają uzasadnione ocenę organu, że Spółdzielnia, deklarująca selektywne gromadzenie odpadów i odpowiedzialna za jej realizację, nie zagwarantowała przestrzegania tego zobowiązania. Nie ma przy tym znaczenia, czy nastąpiło to z winy lokatorów, czy też osób trzecich, które miały dostęp do altany z pojemnikami na odpady. Nie ma także podstaw do uwzględnienia sytuacji osób rzetelnie segregujących odpady i potraktowania ich w sposób indywidulany.

Faktem jest, że ścisłe przestrzeganie segregacji odpadów jest procesem trudnym, zwłaszcza w odniesieniu do nieruchomości składających się z wielu lokali mieszkalnych, ale osiągnieciu pożądanego stanu rzeczy służą – zdaniem Sądu – między innymi środki o charakterze fiskalnym. Ich zastosowanie sprzyja zarówno samodyscyplinie mieszkańców jak i społecznej kontroli przestrzegania zadeklarowanych zasad. Nie bez znaczenia jest przy tym okoliczność, że gmina, ponosząca koszty gospodarowania odpadami, musi w przypadku odpadów zmieszanych uiścić podwyższone opłaty z tego tytułu. Trzeba pamiętać, że segregowanie odpadów powinno być zasadą, do której realizacji należy dążyć przy zastosowaniu zarówno środków edukacyjnych jak i prawem przewidzianych opłat sankcyjnych.

6.5. Odnośnie zarzutu dotyczącego odsetek od opłaty za marzec 2015 r. to w pierwszej kolejności trzeba wskazać, że zawarta w decyzji organu pierwszej instancji informacja o sposobie naliczenia odsetek miała na celu tylko przypomnienie stronie skarżącej jakie zasady w tym zakresie wynikają wprost z przepisów prawa. Informacji tej mogło w ogóle nie być w treści decyzji, nie stanowi ona bowiem rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja określająca wysokość należnej opłaty ma charakter deklaratoryjny, czego konsekwencją jest naliczenie odsetek od dnia powstania obowiązku uiszczenia opłaty, a nie od dnia wydania decyzji.

7. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718).