Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 54/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy: article: art. 185 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Józef Waksmundzki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "[...]" Spółki z o.o. we Wrocławiu na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt 3/I SA/Po 592/02 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Kaliszu na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 21 stycznia 2002 r., Nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej p o s t a n a w i a: uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania. U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 592/02 odmówił "[...]" Sp. z o.o. we Wrocławiu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznając, że strona jako osoba prawna może pozyskać środki pieniężne poprzez zbycie części majątku trwałego. Sąd stwierdził, że strona pozostaje w sporze od 2002 r. i do chwili obecnej winna była tak planować wydatki i zarządzać majątkiem trwałym, aby dysponować niezbędnymi środkami pieniężnymi w celu ich przeznaczenia na koszty sądowe. W ocenie Sądu nie stanowi wystarczającej przyczyny zwolnienia od kosztów okoliczność, że działalność gospodarcza Spółki przynosi stratę, jeśli nie łączy się z tym stanem brak możliwości pozyskania środków finansowych. Z danych dotyczących stanu majątkowego strony wynika, że jako osoba prawna może pozyskać środki pieniężne poprzez zbycie części majątku trwałego. "[...]" Sp. z o.o. we Wrocławiu wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że Sąd nietrafnie ocenił jej sytuację materialną nie uwzględniając faktu, że na dzień złożenia wniosku stan kasy oraz środków na rachunkach bankowych wynosi 0 zł. Sąd nie wziął także pod rozwagę, że majątek trwały Spółki stanowi jedynie 0,75 ha nieużytków – ziemi klasy VI i VI Z i że trudno zbyć, w terminie 7 dni jakie Sąd wyznaczył na uiszczenie kosztów, taki majątek nawet gdyby Spółka znalazła kupca w tym terminie. Obowiązujące bowiem obecnie przepisy, a w szczególności przysługujące Państwu prawo pierwokupu, uniemożliwiają w praktyce szybką sprzedaż nieruchomości. Nietrafnie nadto Sąd podniósł, że Spółka "preferuje inne wydatki", gdyż od 2001 r. nie prowadzi ona praktycznie działalności i jej jedyne wydatki to te związane z prowadzonymi sprawami sądowymi. W ocenie Spółki postanowienie Sądu pozbawia jej możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem i z tej przyczyny winno być zmienione. Do zażalenia skarżąca załączyła trzy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r. o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca składając wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem stwierdziła, że brak środków finansowych uniemożliwia jej uiszczenie opłat kancelaryjnych w dziesięciu sprawach o łącznej kwocie 1000 zł. Skarżąca wyjaśniła, że od 2001 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, bowiem wobec zaangażowania znacznych środków do obsługi trwających sporów z organami celnymi pogorszyły się wyniki finansowe firmy. Bez realnych dochodów z tytułu spraw, których nie mogła zakończyć w formie bilansu jednoznacznie określającego poniesione straty z powodu braku możliwości określenia finalnej ceny importowanych produktów, powstała konieczność oddłużania firmy a w konsekwencji zakończenie fizycznej jej działalności. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe wykazujące w 2003 r. straty w wysokości 1103,80 zł i minimalne dochody 0,45 zł, a w oświadczeniu podała, że posiada majątek w postaci środków trwałych wartości 15.000 zł. Stan kont bankowych równy jest zeru. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odmowa przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych została oparta na dowolnej ocenie przedstawionych przez skarżącą dowodów. Oceniając aktualne dochody strony Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim jej stan majątkowy i uznał, że zbywając część majątku trwałego skarżąca, jako osoba prawna, może pozyskać środki pieniężne na pokrycie opłaty kancelaryjnej. Natomiast Sąd nie rozważył czy w stosunkowo krótkim czasie skarżąca miała realną możliwość zbycia majątku trwałego, składającego się z nieużytków. Wątpliwości tej Sąd nie wyjaśnił, mimo iż zgodnie z art. 255 P.p.s.a. był uprawniony do wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych niezbędnych dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, w sytuacji gdy oświadczenie zawarte w jej wniosku okazało się niewystarczające. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony ponadto należy mieć na uwadze, że postanowieniami z dni 22 października 2004 r. Sąd w identycznej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej uznał, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w części obejmującej wpis od skarg kasacyjnych. Dopiero dokładna i wszechstronna ocena sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej stanowić będzie podstawę do merytorycznego rozpoznania jej wniosku. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1i § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.


UZASADNIENIE

P O S T A N O W I E N I E

Dnia 12 maja 2005 r.

Naczelny Sąd Administracyjny

w składzie:

Sędzia NSA Józef Waksmundzki

po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2005 r.

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej

zażalenia "[...]" Spółki z o.o. we Wrocławiu

na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu

z dnia 8 grudnia 2004 r., sygn. akt 3/I SA/Po 592/02

o odmowie przyznania prawa pomocy

w sprawie ze skargi "[...]" Spółki z o.o. w Kaliszu

na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł

z dnia 21 stycznia 2002 r., Nr [...]

w przedmiocie klasyfikacji taryfowej

p o s t a n a w i a:

uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

U Z A S A D N I E N I E

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 8 grudnia 2004 r. sygn. akt 3/I SA/Po 592/02 odmówił "[...]" Sp. z o.o. we Wrocławiu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznając, że strona jako osoba prawna może pozyskać środki pieniężne poprzez zbycie części majątku trwałego. Sąd stwierdził, że strona pozostaje w sporze od 2002 r. i do chwili obecnej winna była tak planować wydatki i zarządzać majątkiem trwałym, aby dysponować niezbędnymi środkami pieniężnymi w celu ich przeznaczenia na koszty sądowe. W ocenie Sądu nie stanowi wystarczającej przyczyny zwolnienia od kosztów okoliczność, że działalność gospodarcza Spółki przynosi stratę, jeśli nie łączy się z tym stanem brak możliwości pozyskania środków finansowych. Z danych dotyczących stanu majątkowego strony wynika, że jako osoba prawna może pozyskać środki pieniężne poprzez zbycie części majątku trwałego.

"[...]" Sp. z o.o. we Wrocławiu wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając, że Sąd nietrafnie ocenił jej sytuację materialną nie uwzględniając faktu, że na dzień złożenia wniosku stan kasy oraz środków na rachunkach bankowych wynosi 0 zł. Sąd nie wziął także pod rozwagę, że majątek trwały Spółki stanowi jedynie 0,75 ha nieużytków – ziemi klasy VI i VI Z i że trudno zbyć, w terminie 7 dni jakie Sąd wyznaczył na uiszczenie kosztów, taki majątek nawet gdyby Spółka znalazła kupca w tym terminie. Obowiązujące bowiem obecnie przepisy, a w szczególności przysługujące Państwu prawo pierwokupu, uniemożliwiają w praktyce szybką sprzedaż nieruchomości. Nietrafnie nadto Sąd podniósł, że Spółka "preferuje inne wydatki", gdyż od 2001 r. nie prowadzi ona praktycznie działalności i jej jedyne wydatki to te związane z prowadzonymi sprawami sądowymi. W ocenie Spółki postanowienie Sądu pozbawia jej możliwości dochodzenia swoich praw przed Sądem i z tej przyczyny winno być zmienione.

Do zażalenia skarżąca załączyła trzy postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2004 r. o przyznaniu jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W myśl art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Skarżąca składając wniosek o zwolnienie od opłaty kancelaryjnej za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem stwierdziła, że brak środków finansowych uniemożliwia jej uiszczenie opłat kancelaryjnych w dziesięciu sprawach o łącznej kwocie 1000 zł. Skarżąca wyjaśniła, że od 2001 r. nie prowadzi działalności gospodarczej, bowiem wobec zaangażowania znacznych środków do obsługi trwających sporów z organami celnymi pogorszyły się wyniki finansowe firmy. Bez realnych dochodów z tytułu spraw, których nie mogła zakończyć w formie bilansu jednoznacznie określającego poniesione straty z powodu braku możliwości określenia finalnej ceny importowanych produktów, powstała konieczność oddłużania firmy a w konsekwencji zakończenie fizycznej jej działalności. Do wniosku dołączyła dokumenty finansowe wykazujące w 2003 r. straty w wysokości 1103,80 zł i minimalne dochody 0,45 zł, a w oświadczeniu podała, że posiada majątek w postaci środków trwałych wartości 15.000 zł. Stan kont bankowych równy jest zeru.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że odmowa przyznania skarżącej Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych została oparta na dowolnej ocenie przedstawionych przez skarżącą dowodów. Oceniając aktualne dochody strony Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim jej stan majątkowy i uznał, że zbywając część majątku trwałego skarżąca, jako osoba prawna, może pozyskać środki pieniężne na pokrycie opłaty kancelaryjnej. Natomiast Sąd nie rozważył czy w stosunkowo krótkim czasie skarżąca miała realną możliwość zbycia majątku trwałego, składającego się z nieużytków. Wątpliwości tej Sąd nie wyjaśnił, mimo iż zgodnie z art. 255 P.p.s.a. był uprawniony do wezwania strony do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych niezbędnych dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego, w sytuacji gdy oświadczenie zawarte w jej wniosku okazało się niewystarczające.

Przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony ponadto należy mieć na uwadze, że postanowieniami z dni 22 października 2004 r. Sąd w identycznej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej uznał, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania w części obejmującej wpis od skarg kasacyjnych.

Dopiero dokładna i wszechstronna ocena sytuacji majątkowej i finansowej skarżącej stanowić będzie podstawę do merytorycznego rozpoznania jej wniosku.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1i § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.