Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 814/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 § 2 i art. 121 § 5.
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 151.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi K.H. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. ("PINB"), działając na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 1438, w skrócie: "u.p.e.a." nałożył na K. H. (H. ), zwanego dalej "skarżącym" grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 47.291,40 zł i wezwał do jej wpłaty w terminie do 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, a ponadto wezwał do wykonania w terminie 14 dni od doręczenia postanowienia obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym nr [...] z [...] r., wystawionym przez ten organ na zobowiązanego o treści: "dokonać rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego), zlokalizowanego na działce nr 1 w miejscowości K.."

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie PINB wskazał, że w obiegu prawnym pozostaje decyzja z dnia [...] r. nr [...], którą nakazano G. H. oraz K. H. (H. ) dokonanie rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego) zlokalizowanego na działce nr 1 w miejscowości K. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy (decyzją z dnia [...] r. nr [...]). Następnie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. II SA/Gl 67/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję organu II instancji. PINB wskazał także, że skarżący nie wywiązał się z obowiązku rozbiórki, a zostało to potwierdzone w wyniku kolejnych kontroli przeprowadzonych w dniach: 12 kwietnia 2017 r., 10 sierpnia 2017 r. oraz 16 lutego 2018 r. Z tych powodów w dniu 20 marca 2018 r. zostało doręczone skarżącemu upomnienie datowane na 14 marca 2018 r. W związku z uchylaniem się od wykonania powyższego obowiązku wierzyciel, będący równocześnie organem egzekucyjnym, wystawił w dniu 23 kwietnia 2018 r. na skarżącego tytuł wykonawczy. Tytuł ten został doręczony skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2018 r. W punkcie 10 tego tytułu wskazano środki egzekucyjne: grzywnę w celu przymuszenia i wykonanie zastępcze.

Odnosząc się podstawy prawnej postanowienia tj. art. 119 u.p.e.a. organ podniósł, że grzywna jest środkiem mniej uciążliwym dla zobowiązanego niż wykonanie zastępcze, gdyż może ona w szczególnych przypadkach ulec zwrotowi w razie wykonania obowiązku. Wykonanie zastępcze generuje zaś nieodwracalne koszty wynikające z umowy o roboty budowlane (rozbiórkowe) zawarte z podmiotem gospodarczym, mającym wykonać obowiązek za zobowiązanego na jego koszt i niebezpieczeństwo. Organ stwierdził ponadto, że w sprawie znajduje zastosowanie art. 121 § 1, § 4 i § 5 u.p.e.a.

PINB przyjął, że zgodnie z zapadłymi w sprawie decyzjami powierzchnia zabudowy przedmiotowego budynku, objętego nakazem rozbiórki, o wymiarach 10,7m na 5,05m wynosi 54,035m2. Na podstawie zaś art. 121 § 5 u.p.e.a. cena jednego metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego wynosi: 4.376 zł (zgodne z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 listopada 2019 r. w sprawie ceny 1 metra kwadratowego powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2019 r.). Po przemnożeniu, a następnie podzieleniu wyniku mnożenia przez 5, daje to kwotę grzywny wynoszącą 47.291,40 zł.

W związku z tym, że równolegle zostało wydane odrębne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia skierowane do G. H. (żony skarżącego) PINB przypomniał, że co prawda Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach ("ŚWINB") postanowieniem z dnia [...] r. uchylił poprzednie postanowienie PINB z dnia [...] r. o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia wskazując, że "zasadne i celowe wydaje się być nałożenie grzywny solidarnie na małżonków, z uwagi na charakter instytucji małżeństwa". Jednak po dokonaniu analizy orzecznictwa sądów administracyjnych, PINB doszedł do wniosku, że w sprawie nie ma zastosowania zasada ustanowiona w art. 27c u.p.e.a., gdyż dotyczy ona sytuacji, gdy tylko jeden z małżonków jest zobowiązany. Zdaniem PINB w niniejszej sprawie egzekucję prowadzi się odrębnie, wobec każdego zobowiązanego bez badania, czy łączą ich więzy małżeństwa. Dlatego grzywna w celu przymuszenia stosowana jest w odniesieniu do każdego z małżonków oddzielnie.

Skarżący nie zgodził się w powyższym postanowieniem organu I instancji. W zażaleniu, wniesionym w jego imieniu przez pełnomocnika będącego adwokatem, zarzucono naruszenie art. 7 § 2 u.p.e.a., polegające na nałożeniu grzywny, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanych. Ponadto zarzucono nałożenie grzywny w pełnej wysokości pomimo nałożenia jej na drugiego z małżonków, również w pełnej wysokości W zażaleniu podniesiono ponadto, iż tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. jest wadliwy, bowiem organ I instancji wydał dwa tytuły wykonawcze o tych samych numerach, pierwszy na skarżącego, drugi na jego żonę. Osoby te pozostają w ustawowej wspólności majątkowej, przedmiotowy budynek wchodzi w skład majątku wspólnego, zatem organ powinien wydać jeden tytuł wykonawczy, wskazując w nim oboje małżonków.

Ponadto przywołując art. 17 § 2 u.p.e.a. w zażaleniu zawarty został wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zażalenia.

Zażalenie nie przyniosło jednak zamierzonego skutku, gdyż zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji w całości.

W motywach tego rozstrzygnięcia ŚWINB przybliżył najpierw przebieg dotychczasowego postępowania, a także przytoczył i omówił przepisy, stanowiące podstawę prawną nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ponadto ŚWINB przedstawił także własną kalkulację grzywny, zastosowanej przez organ I instancji, z której wynika wysokość grzywny wynosząca 47.291,40 zł.

ŚWINB wskazał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego inwestorami w odniesieniu do budynku położonego na działce o nr 1 są skarżący i jego żona, stąd adresat zaskarżonego postanowienia został prawidłowo wskazany. Ponadto zdaniem ŚWINB w niniejszej sprawie wykazano prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz niewątpliwą zasadność zastosowania środka egzekucyjnego, a także prawidłowo zastosowano art. 121 § 5 u.p.e.a.

ŚWINB nie zgodził się z zarzutem zażalenia, że zastosowany środek egzekucyjny nie stanowi środka najmniej uciążliwego. PINB w pierwszej kolejności wysłał bowiem do zobowiązanego upomnienie i dopiero po jego niewykonaniu zastosował grzywnę w celu przymuszenia. Ponadto grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym, niż wykonanie zastępcze. ŚWINB zaakcentował także, że zgodnie z art. 126 u.p.e.a. na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości.

ŚWINB nawiązał także do poprzednio wydanego w sprawie postanowienia, w którym w oparciu o art. 27c u.p.e.a uznał, że nakładając grzywnę w celu przymuszenia organ nie powinien wydawać dwóch odrębnych postanowień. Tym razem jednak za trafne uznał odmienne niż poprzednio stanowisko, uznając za prawidłowe wydanie przez organ I instancji dwóch odrębnych postanowień, nakładających oddzielnie grzywnę na każdego z zobowiązanych. Do zmiany stanowiska w tym zakresie skłoniła organ odwoławczy ponowna weryfikacja stanowiska organu I instancji dokonana przez pryzmat linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Na poparcie zasadności zmiany stanowiska ŚWINB przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. II OSK 1655/11 oraz przytoczył jego obszerny fragment.

Odnosząc się zaś do wniosku pełnomocnika skarżącego o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego ŚWINB wskazał, że wstrzymanie postępowania egzekucyjnego może nastąpić wyłącznie z urzędu w ramach nadzoru nad organem egzekucyjnym (art. 23 § 6 u.p.e.a.). Natomiast instytucja wstrzymania czynności egzekucyjnej na wniosek zobowiązanego nie jest w ogóle znana na gruncie u.p.e.a.

W skardze na powyższe postanowienie ŚWINB, wniesionej przez będącego adwokatem pełnomocnika, działającego w imieniu skarżącego, jak i w imieniu żony skarżącego, zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;

- art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez nałożenie grzywny, podczas gdy w przedmiotowej sprawie nie jest to środek najmniej uciążliwy dla zobowiązanych;

- art. 121 § 5 u.p.e.a. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy w przedmiotowej sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 121 § 2 u.p.e.a.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przed PINB w Ż. toczyło się postępowanie w sprawie budowy budynku gospodarczego i letniskowego na działce nr 1 w K. Podstawą rozstrzygnięcia w sprawie jest zaś kwestia przeznaczenia działki w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. Rada Gminy M. uchwaliła nowy plan zagospodarowania przestrzennego. Plan ten jest na etapie zaskarżenia go do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Doprowadzenie zatem do egzekucji obowiązku wydaje się być przedwczesne.

Zarzucono ponadto, że tytuł wykonawczy nie określa w sposób precyzyjny obowiązku, wynikającego z decyzji rozbiórkowej. Na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego nie będzie możliwe ustalenie, który dokładnie budynek ma podlegać rozbiórce. Dlatego też obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny.

Ponadto, według pełnomocnika skarżącego, tytuł wykonawczy nr [...] jest wadliwy. Organ I instancji wydał dwa tytuły wykonawcze o tych samych numerach, pierwszy na skarżącego, drugi zaś na żonę skarżącego. Małżonkowie pozostają w ustawowej wspólności majątkowej, przedmiotowy budynek wchodzi w skład majątku wspólnego, zatem organ winien wydać jeden tytuł wykonawczy, wskazując w nim obydwu małżonków.

W skardze podniesiono także, że przepis art. 7 § 2 u.p.e.a. nakłada na organ egzekucyjny obowiązek wyboru środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla zobowiązanego. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nałożył na małżonków dolegliwość pieniężną w łącznej wysokości niemal 95.000 zł., zaś przedstawione w tym zakresie uzasadnienie jest zdawkowe i szablonowe, co w ocenie pełnomocnika skarżących stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Jedynie z ostrożności procesowej w skardze podniesiono, że wysokość grzywny została błędnie ustalona. Przepis art. 121 § 5 u.p.e.a może stanowić podstawę ustalenia wysokości grzywny tylko wtedy, gdy obowiązek polega na przymusowej rozbiórce budynku lub jego części. Tymczasem przedmiotowy budynek nie posiada fundamentów, nie jest więc budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt. 2 u.p.e.a. Podstawą zaś ustalenia wysokości grzywny winien być art. 121 § 2 u.p.e.a. w administracji, w myśl którego grzywna nie może przekroczyć 10.000 zł.

Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia podano, iż brak wstrzymania spowoduje znaczącą szkodę dla skarżących.

W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] r. tutejszy Sąd odrzucił skargę G. H. , ze względu na to, że nie jest ono stroną postępowania, gdyż zaskarżone postanowienie nakłada grzywnę wyłącznie na skarżącego. Natomiast postanowieniem z dnia [...] r. Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, t.j. ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2019 r., poz. 2325, t.j. ze zm. ) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Kontrolując zaskarżone postanowienie w oparciu o wskazane powyżej kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego oraz mogącego mieć wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa procesowego.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie ŚWINB z dnia [...] r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie PINB z dnia [...] r., nakładające - na podstawie art. 119 § 2 oraz art. 121 § 5 u.p.e.a. - na skarżącego grzywnę w wysokości 47.291,40 zł, w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego) usytuowanego na działce nr 1 w miejscowości K. tj. obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] r. nr [...], nakazującej skarżącemu oraz jego żonie dokonanie rozbiórki tego budynku.

Kontrolując wskazane powyżej postanowienie przywołać należy najpierw art. 122 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Według tego przepisem grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 i postanowienie o nałożeniu grzywny. Wymogi dotyczące treści postanowienia o nałożeniu grzywny określone zostały w § 2 art. 122 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Z akt sprawy wynika, że po wydaniu i uprawomocnieniu się decyzji nakazującej rozbiórkę upomnieniem z dnia 14 marca 2018 r. skarżący został prawidłowo wezwany, w trybie art. 15 § 1 u.p.e.a., do wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego) na działce nr 1 w miejscowości K. W związku z tym, że wskazany w upomnieniu obowiązek nie został wykonany PINB, również prawidłowo, wystawił w dniu 23 kwietnia 2018 r. tytuł wykonawczy, który następnie został doręczony skarżącemu w dniu 25 kwietnia 2018 r. Pełnomocnik skarżącego następnie wniósł zarzuty od tytułu wykonawczego. Jednak postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym przez PINB zarzuty te zostały uznane za nieuzasadnione, zaś zażalenie na to postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł z uchybieniem terminu. W konsekwencji ŚWINB postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia, zaś skarga na to postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia [...] r. Stwierdzić zatem należy, że PINB dochował obowiązującego trybu nałożenia grzywny. Jednocześnie stwierdzić należy, że treść postanowienia o nałożeniu grzywny zawiera elementy wskazane w przywołanym powyżej § 2 art. 122 u.p.e.a.

Odnosząc się natomiast do podstawy materialnoprawnej zaskarżonych postanowień przywołać również należy art. 119 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (§ 2).

Zaakcentować jednocześnie należy, że rozpoznając skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia Sąd - mając na uwadze treść art. 134 § 1 p.p.s.a. - mógł jedynie zbadać prawne przesłanki jego wydania. Brak jest natomiast podstaw do tego, aby przedmiotem kontroli objąć zgodność z prawem obecnie egzekwowanego obowiązku. Podobnie organ egzekucyjny, stosownie do art. 29 § 1 u.p.e.a., nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

W realiach rozpoznawanej sprawy bezspornym jest to, że skarżący nie wykonał wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązku rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego). Sporna jest natomiast ocena konsekwencji zaistniałego stanu rzeczy, w tym przede wszystkim ocena dopuszczalności zastosowanych środków egzekucyjnych. W związku z tym wskazać należy, że zgodnie z art. 6 § 1 u.p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych.

Przepisy u.p.e.a - w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego dotyczącego nakazu rozbiórki - dopuszczają zastosowanie dwóch środków egzekucyjnych, tj. grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Natomiast z zasady racjonalnego działania (art. 7 § 2 u.p.e.a.) oraz z zasady niezbędności (art. 7 § 3 u.p.e.a.) wynika, że organ powinien zastosować wobec zobowiązanego taką dolegliwości, która jest jak najmniej uciążliwa i niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku. Kierując się tymi zasadami, w ocenie Sądu, organy obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jak również prawidłowo określiły wysokość grzywny, zaś dokonany wybór umotywowały w uzasadnieniach swych rozstrzygnięć. Organ I instancji zaakcentował w tym zakresie nieodwracalność kosztów wykonania zastępczego, wynikających z umowy o roboty rozbiórkowe zawartej z przedsiębiorcą, który ma wykonać obowiązek rozbiórki za zobowiązanego. Organ odwoławczy zaś podkreślił, że w sprawach z zakresu prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest środkiem mniej uciążliwym, gdyż to od zobowiązanego zależy, czy wykona nałożony obowiązek, a w konsekwencji, czy poniesie koszty wymierzonej grzywny. Ponadto ŚWINB zwrócił uwagę na możliwość zwrotu grzywny w 75% lub w całości na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek podlegający egzekucji. W konsekwencji zdaniem Sądu ocena dokonana przez organy przy wyborze środka egzekucyjnego nie nosi znamion dowolność. Słusznie podnosi się w orzecznictwie sądowym, że z art. 122 § 2 pkt 2 u.p.e.a wyraźnie wynika, iż w sprawach z zakresu obowiązków budowlanych zastosowanie grzywny przed wykonaniem zastępczym powinno być regułą (por. wyroki NSA: z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. II OSK 3582/18 i z dnia 26 lutego 2020 r., sygn II OSK 901/18). Mając na uwadze przedstawione tutaj względy wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia należało uznać za spełniający wymogi art. 7 § 2 i 3 ustawy, a podnoszone w tym zakresie zarzuty pełnomocnika skarżącego za nieuzasadnione.

W rozpoznawanej sprawie sporny charakter ma również wysokość grzywny nałożonej na skarżącego. W tym zakresie Sąd uznał, że organy w swych rozstrzygnięciach trafnie przyjęły, iż w sprawie zastosowanie znajduje art. 121 § 4 i 5 u.p.e.a.. Sąd miał bowiem na uwadze, że obowiązek nałożony na skarżącego wynika z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sposób szczególny określają egzekucję tego rodzaju obowiązków. Mianowicie, zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a., jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa, chyba że dotyczy obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w stanie nieoszpecającym otoczenia. Zgodnie zaś z § 5 u.p.e.a, wysokość grzywny, o której mowa w § 4, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki, i 1/5 ceny 1 m² powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych.

Nie można podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącego uważającego, że w rozpoznawanej sprawie należało nałożyć grzywnę w niższej wysokości, stosując art. 121 § 2 u.p.e.a. Nie mogły odnieść skutku zabiegi pełnomocnika skarżącego, zmierzające do wykazania, że wskazany w zaskarżonym postanowieniu budynek rekreacji indywidualnej (letniskowy) nie jest w istocie budynkiem. Należy przypomnieć, że zagadnienie to było już przedmiotem rozstrzygnięcia tutejszego Sądu, który wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 67/15 oddalił skargę na decyzję ŚWINB z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] r., nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd, odnosząc się do zarzutów dotyczących charakteru przedmiotowego budynku, jednoznacznie przesądził o zasadności jego kwalifikacji jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarga zaś na wyrok tutejszego Sądu została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II OSK 3028/15.

Nie mógł również odnieść skutku zarzut pełnomocnika skarżącego, dotyczący równoległego nałożenia grzywny na żonę skarżącego. W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany należy uznać pogląd, wedle którego w sytuacji istnienia jednego obowiązku, podlegającego egzekucji administracyjnej, organ egzekucyjny dysponuje prawną możliwością nałożenia grzywny w celu przymuszenia na każdego z zobowiązanych w pełnej wysokości. Istnienie jednego obowiązku nie stoi na przeszkodzie wszczęciu administracyjnego postępowania egzekucyjnego względem wszystkich podmiotów, na których spoczywa powinność jego realizacji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2019 r sygn. II OSK 2861/17). Jeżeli, tak jak w niniejszej sprawie, przedmiotem egzekucji jest nałożony na oboje małżonków obowiązek wykonania rozbiórki obiektu budowlanego - to w myśl art. 27 § 1 pkt 2 w związku z art. 1a pkt 20 u.p.e.a., każdy z małżonków jest zobowiązany do wykonania obowiązku. W przypadku zaś nie wykonania tego obowiązku na każdego zobowiązanego małżonka może być nałożona grzywna w celu przymuszenia w wysokości ustalonej na podstawie art. 121 § 4 i 5 tej u.p.e.a. (zob. np. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. II OSK 1629/11, z dnia 20 maja 2020 r. sygn. II OSK 3075/19). Słusznie zatem organ II instancji zweryfikował swoje wcześniejsze stanowisko w powyższym zakresie, co zresztą przekonująco uzasadnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Za bezzasadne należało także uznać zarzuty dotyczące przedwczesności egzekucji. W obrocie prawnym pozostaje bowiem wskazana powyżej decyzja ŚWINB z dnia [...] r., utrzymującą w mocy decyzję PINB z dnia [...] r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego budynku. W związku z tym na obecnym etapie postępowania egzekucyjnego brak podstaw do tego, aby brać pod uwagę zmianę stanu faktycznego, w ramach którego doszło do wydania decyzji o rozbiórce.

Bezzasadny jest także zarzut dotyczący braku w tytule wykonawczym precyzyjnego określenia obowiązku wynikającego z decyzji rozbiórkowej. Prawidłowość tytułu wykonawczego była przedmiotem badania w ramach rozpatrzenia zarzutów złożonych przez pełnomocnika skarżącego, w wyniku którego PINB postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] uznał zarzuty za nieuzasadnione, a rozstrzygnięcie to posiada walor ostateczności i prawomocności. Ponadto wskazana w tytule wykonawczym treść obowiązku powiela sentencję decyzji nr [...], utrzymanej w mocy przez ŚWINB, a następnie poddanej już wspomnianej powyżej kontroli tutejszego Sądu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzut dotyczący braku precyzji jest tym bardziej nietrafny, że w uzasadnieniu decyzji ŚWINB z [...] r. zawarto precyzyjny opis budynku objętego nakazem rozbiórki. Wskazano także, że na działce nr 1 znajduje się jeszcze budynek gospodarczy o wymiarach 3,9 m na 3,02 m, a także altana drewniana o wymiarach 3,4 m x2,47 m. Zarówno funkcja i wymiary tamtych pozostałych budynków nie pozostawiają żadnych wątpliwości co do tego, że to nie tamtych budynków dotyczy kwestionowany tytuł wykonawczy.

Mając na względzie dotychczasowe rozważania Sąd stwierdził, że organy dokonały, wystarczających dla podjęcia rozstrzygnięcia, ustaleń co do stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, respektując przy tym zasady wynikające z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Ustalony zaś w ten sposób stan faktyczny sprawy został poddany prawidłowej subsumpcji pod przywołane powyżej przepisy u.p.e.a. W konsekwencji wszystkie zarzuty skargi uznać należało za bezzasadne. Ponadto Sąd nie dostrzegł z urzędu wad postępowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia.

Skoro w ramach przeprowadzonej kontroli Sąd w zaskarżonym postanowieniu nie stwierdził naruszeń prawa, które w świetle cytowanego na wstępie art. 145 § 1 p.p.s.a. dawałyby podstawy do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu II instancji, to na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.