Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 533/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 3, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi "T." spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2018 r. o godz. 18:10, na byłym drogowym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej o Referatu Realizacji w [...] SENT, przeprowadzili kontrolę środka przewozowego - ciągnika [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową o numerze rejestracyjnym [...].

Przewoźnikiem towaru przewożonego przez terytorium Rzeczypospolitej Polskiej była litewska firma U. Kierujący zestawem pojazdów obywatel Litwy J.D., przedstawił zgłoszenie towaru nr [...] oraz przedłożył do kontroli dokumenty, na podstawie których dokonano przedmiotowego zgłoszenia. W toku czynności kontrolnych ustalono, że kierujący w.w. zestawem pojazdów nie posiada numeru referencyjnego SENT dotyczącego zgłoszenia przewozu towaru o kodzie [...] z Francji do Litwy, w zgłoszeniu wykazano przewóz towaru o kodzie [...], podczas gdy przewożony był również towar o kodzie [...].

Z czynności kontrolnych sporządzono w dniu [...] marca 2018 r. protokół nr [...], z którym kierujący zestawem pojazdów zapoznał się, co potwierdził własnoręcznym podpisem zamieszczonym w treści protokołu. W toku kontroli, zgodnie z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017 r., poz. 708 ze zm.), dalej jako ustawa SENT, pobrano za pokwitowaniem (Seria [...]) kaucję w formie gotówkowej w wysokości 20.000 zł.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. pełnomocnik przewoźnika – U. - złożył wyjaśnienia na okoliczność przedmiotowej kontroli, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania i zwrot depozytu w wysokości 20.000 zł. Pełnomocnik spółki wskazał, że w trakcie kontroli przewozu stwierdzono, że w zgłoszeniu SENT [...] wskazano, że cały ładunek o wadze 22 894 kg należy do kategorii [...], przy czym jako przedmiot przewozu wskazano nazwę własną towaru "L.", co było zgodne z listem przewozowym i taką nazwę nadał przesyłce nadawca, wręczając przewoźnikowi list przewozowy. Szczegółowa kontrola wykazała, zdaniem kontrolującego, że towar o masie 1006 kg powinien być zgłoszony pod kodem [...] tzn. preparaty smarowe.

Ładunek ten, przy przyjęciu stanowiska kontrolującego, stanowił 4,39 % całości przesyłki o wadze całkowitej 22 894 kg i dokonano dodatkowego zgłoszenia, zgodnie z otrzymanymi instrukcjami. Pełnomocnik zaznaczył, że całość towaru była zgłoszona do systemu SENT i nie można postawić przewoźnikowi zarzutu, że towar nie odpowiada ilości, masie lub objętości towarowi wskazanemu przez przewoźnika w zgłoszeniu. Zastrzeżenie budzi tylko i wyłącznie rodzaj przewożonego towaru. Pełnomocnik również podkreślił, że z protokołu nie wynika który z produktów objętych dokumentem określanym przez kontrolującego jako "delivery notes", nie spełniał warunku poprawności rodzaju. Zdaniem pełnomocnika spółki brak jest materiału źródłowego pozwalającego na weryfikację poczynionych przez organ kontrolujący ustaleń. Sam ogólny protokół niewskazujący na konkretne ładunki "niezgodne rodzajowo" ze zgłoszeniem, nie pozwala na obiektywną weryfikację poczynionych ustaleń. Zgłoszenie do systemu SENT o nr [...] w ocenie pełnomocnika nie oznaczało przyznania faktu niewłaściwego zgłoszenia przez przewoźnika, lecz podyktowane było instrukcjami kontrolujących i koniecznością ich wykonania w celu kontynuowania przewozu.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r., sprostowanym postanowieniem nr [...] z dnia 30 sierpnia 2018 r. w zakresie kodu CN, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego [...] wszczął z urzędu wobec U. postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedokonanie obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego oraz braku uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia. Jednocześnie postanowieniem tym, organ I instancji dopuścił jako dowód w sprawie protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wraz z załącznikami oraz pismo pełnomocnika spółki z dnia [...] kwietnia 2018 r. wraz załącznikami.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.), art. 22 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy SENT, Naczelnik Urzędu Celno- Skarbowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], nałożył na U. z siedzibą na Litwie karę pieniężną w kwocie 20.000 zł za niewykonanie przez przewoźnika obowiązku zgłoszenia w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów określa ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Art. 3 ust. 1 ustawy określa elementy, z których składa się system monitorowania, którym objęty jest przewóz towarów, natomiast w art. 3 ust. 2 przedstawiono katalog towarów, które podlegają systemowi monitorowania, wraz z określającymi je podkategoriami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług oraz propozycjami Nomenklatury Scalonej oraz uszczegółowieniem masy brutto lub objętości przesyłki czy rodzaju opakowań jednostkowych. Do tego katalogu należą m.in. alkohole, paliwa silnikowe i ich pochodne, paliwa opałowe, oleje smarowe i inne preparaty smarowe, produkty chemiczne i preparaty przemysłu chemicznego lub przemysłów pokrewnych, w tym również przewożony towar o kodze [...]. Dalej organ przytoczył treść art. 7 ustawy SENT, z którego wynika obowiązek dokonania zgłoszenia przewozu towarów przez terytorium państwa członkowskiego oraz art. 7 ust. 2, który dotyczy danych podlegających zgłoszeniu. Organ wskazał, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. kierowca przedłożył do kontroli dokumenty na podstawie których dokonano przedmiotowego zgłoszenia towarów (zgłoszenie SENT [...]), a z których wynika, że oprócz towaru o kodze [...], którego przewóz został zgłoszony, występuje również towar o kodze [...] – preparaty smarowe, który podlegał obowiązkowi zgłoszenia, a którego nie zgłoszono. Odnosząc się do treści wyjaśnień pełnomocnika, organ wskazał że z analizy przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynika, iż oprócz towaru o kodzie [...] przewożony był również towar o kodzie [...] w ilości 1029 kg brutto (949 kg netto), przy czym każda z ww. przesyłek podlega odrębnemu zgłoszeniu do Systemu Elektronicznego Nadzoru. Analiza akt sprawy w ocenie organu I instancji, nie daje podstaw do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Odnosząc się do kwestii zwrotu kaucji, Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego zaznaczył, że kaucję pobrano w formie gotówkowej za pokwitowaniem w toku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r. na poczet przyszłej kary pieniężnej, w związku ze stwierdzonym naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy SENT. Organ I instancji podniósł, że po zakończeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, rozliczenia lub ewentualnego zwrotu dokona Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Odnosząc się do zagadnienia odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, powołując się na treść art. 24 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT, organ wskazał, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej musi być poparte wystąpieniem szczególnie ważnych, uzasadnionych i obiektywnych powodów, które ustawa określa jako ważny interes podatnika lub interes publiczny. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie organu, nie ziściły się przesłanki przemawiające za odstąpieniem od nałożenia kary ze względu na ważny interes podatnika lub interes publiczny.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. U., reprezentowana przez pełnomocnika, złożyła odwołanie od ww. decyzji. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zwrot depozytu - kaucji gotówkowej pobranej w dniu 15 marca 2018 r. w wysokości 20.000 zł. Decyzji I inst. pełnomocnik strony zarzucił naruszenie art. 8 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji godzącej w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; art. 68 § 1 kpa poprzez wadliwe sporządzenie protokołu kontroli; art. 76 kpa poprzez uznanie za prawdziwe ustaleń wskazanych w wadliwie sporządzonym protokole kontroli; art. 77 kpa poprzez nierozpatrzenie z dostatecznym rozeznaniem całego materiału dowodowego, względnie wykonanie rozeznania w sposób niewyczerpujący, a także poprzez nieprawidłowe sporządzenie protokołu kontroli oraz nieprawidłowe oznaczenie podstawy prawnej; art. 22 ustawy SENT poprzez jego zastosowanie pomimo nie zgromadzenia materiału umożliwiającego weryfikację ustaleń kontroli.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i art. 26 ust. 1 i 5 ustawy SENT, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

Dokonując analizy okoliczności faktycznych sprawy w kontekście przytoczonych regulacji prawnych organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie podczas kontroli drogowej, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r., osoba dokonująca przewozu towaru z Francji na Litwę nie posiadała numeru referencyjnego SENT dotyczącego zgłoszenia towaru o kodzie [...], wymaganego zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy SENT, co sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT.

Odnosząc się do stanowiska strony zawartego w odwołaniu, organ II instancji zauważył, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż dokument SENT został wystawiony w całości na towar objęty pozycją [...], podczas gdy część przewożonego towaru podlegała kwalifikacji do pozycji [...], obejmującej preparaty smarowe (włącznie z cieczami chłodząco-smarującymi, preparatami do rozluźniania śrub i nakrętek, preparatami przeciwrdzewnymi i antykorozyjnymi, preparatami zapobiegającymi przyleganiu do formy opartymi na smarach), preparaty w rodzaju stosowanych do natłuszczania materiałów włókienniczych, skóry wyprawionej, skór futerkowych lub pozostałych materiałów z wyłączeniem preparatów zawierających, jako składnik zasadniczy, 70 % masy lub więcej olejów ropy naftowej lub olejów otrzymanych z minerałów bitumicznych, z wyłączeniem opakowań jednostkowych nie większych niż 16 litrów. Zatem ten towar podlegał osobnemu zgłoszeniu w systemie SENT, a takiego zgłoszenia nie dokonano.

Z analizy dokumentów przedstawionych przez kierującego w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2018 r., tj. Delivery Note o numerach: [...] z dnia [...] marca 2018 r., zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie wynika, iż oprócz towaru o kodzie [...] przewożony był również towar o kodzie [...] w ilości 1029 kg brutto (949 kg netto), przy czym zgodnie z powołanym art. 2 pkt 16 ustawy SENT, każda z ww. przesyłek podlegała odrębnemu zgłoszeniu do Systemu Elektronicznego Nadzoru (SENT).

W ocenie organu II instancji bezspornie w rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje art. 7 ust. 1 ustawy SENT, który określa obowiązki przewoźnika w przypadku przewozu towarów przez terytorium kraju, jeżeli zaczyna się on i kończy w innym państwie - członkowskim lub trzecim. Stwierdzona w przedmiotowej sprawie nieprawidłowość polegała na niedokonaniu zgłoszenia przewozu towaru o kodzie [...]. Powyższe naruszenie sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zatem w zaskarżonej decyzji w ocenie organu odwoławczego powołana została prawidłowa podstawa prawna, natomiast bez wpływu na rozstrzygnięcia pozostaje wskazanie w protokole z kontroli z dnia [...] marca 2018 r. art. 7 ust. 2 pkt 8 ww. ustawy.

Organ II instancji ocenił, że przedmiotowe postępowanie było prowadzone przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego zgodnie z zasadami wynikającymi z Ordynacji podatkowej, a organ podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a zgromadzony materiał dowodowy został zbadany w sposób wnikliwy. Natomiast zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o dopuszczony jako dowód w sprawie Protokół z kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wraz z załącznikami oraz stanowisko strony wyrażone w piśmie pełnomocnika z dnia [...] kwietnia 2018 r. Organ odwoławczy dodał, iż ww. protokół sporządzony został zgodnie z wymogami obowiązującymi w dniu kontroli. Jednocześnie podkreślił, że kierujący zestawem pojazdów nie zakwestionował jego treści i podpisał go bez wnoszenia uwag.

Za nieuzasadniony organ odwoławczy uznał zarzut strony dotyczący naruszenia art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, bowiem Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego, wydając decyzję prawidłowo powołał art. 22 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, z uwagi na niedokonanie przez przewoźnika zgłoszenia w systemie SENT towaru objętego pozycją [...].

Zdaniem organu odwoławczego z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki uprawniające organ do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W odniesieniu do kwestii zwrotu kaucji w wysokości 20.000 zł, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że została ona pobrana na poczet przyszłej kary pieniężnej, w związku ze stwierdzonym naruszeniem art. 7 ust. 1 ustawy SENT, a zatem nie wystąpiły w rozważanej sprawie podstawy do zwrotu kaucji. Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazywał, aby zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie z urzędu od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny.

Na powyższą decyzję organu II inst. "T." spółka z o.o. z siedzibą na Litwie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 ust.1 ustawy SENT oraz art. 22 ust.1 tej ustawy przez przyjęcie, że doszło do ich naruszenia w sytuacji gdy udowodniono, że przewoźnik nie miał i nie mógł mieć świadomości przewozu towarów akcyzowych, co było wynikiem zaniedbania kierującego, który nie powiadomił przewoźnika o przedmiocie wydanego mu towaru i w konsekwencji pominięcie przez organy administracji treści art. 32 ust.1 pkt 1 ustawy SENT. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 22 ust.1 pkt 1 ustawy SENT, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przed zakończeniem kontroli i po powzięciu przez stronę wiedzy co do przedmiotu przewozu dokonano zgłoszenia przesyłki w systemie SENT, pozyskując numer zgłoszenia SENT [...] przed zakończeniem kontroli. Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 22 ust. 3 ustawy SENT poprzez naruszenie interesu publicznego przejawiającego się nadużyciem przepisów prawa poprzez zastosowanie sankcji w sytuacji, gdy interes publiczny zachowaniem strony nie został w ogóle naruszony, a naruszenie było wynikiem wyłącznie zachowania kierowcy, który po zapoznaniu się z dokumentami przewozowymi nie powiadomił przewoźnika o przyjęciu ładunku podlegającego zgłoszeniu w systemie SENT, względnie spedytora dokonującego zgłoszenia, który nie dość dokładnie wypełnił zgłoszenie.

Uzasadniając zarzuty skargi pełnomocnik skarżącej spółki wskazał na niezasadność i niecelowość nałożenia kary, z punktu widzenia ww. przepisów. W ocenie skarżącej spółki nie można tak samo traktować niedokładności w zgłoszeniu przesyłki na poziomie 4% tak samo jak brak zgłoszenia przesyłki podlegającej temu obowiązkowi karą w wysokości 20 000 zł.

Zdaniem skarżącej nie budzi wątpliwości, że list przewozowy, w którym wskazano, że przedmiotem przewozu były oleje, był dokumentem, z którym strona, nie mogła się zapoznać, a jedyną osobą, która mogła poznać jego treść przed rozpoczęciem przewozu, był kierujący. W ocenie skarżącej pozostaje bezsporne zgłoszenie towaru objętego kodem [...] do systemu SENT przez przewoźnika, przed zakończeniem kontroli. Wszystkie te okoliczności zdaniem skarżącej wskazują, że odpowiedzialność administracyjna za ujawniony delikt powinna być co najwyżej ograniczona do osoby kierowcy, którego nienależyta staranność polegała na nie dość dokładnym zapoznaniu się z listem przewozowym i przedmiotem przyjmowanej do przewozu przesyłki. Skarżąca spółka powołała się na art. 7 i art. 10 ustawy o SENT, w których odwołano się do elementu możliwości posiadania świadomości przewozu rzeczy podlegających zgłoszeniu przez wykonującego przewóz. Zdaniem pełnomocnika skarżącej wszystkie powyższe dowody wskazały na brak takiej świadomości u przewoźnika w momencie rozpoczęcia przewozu.

Zdaniem skarżącej nie można żądać od zobowiązanego dokonania zgłoszenia, w sytuacji gdy z przyczyn usprawiedliwionych nie wie on, że ma taki obowiązek. Nie wynika to z nieznajomości przepisów, ale z usprawiedliwionej nieznajomości faktów, które taki obowiązek statuują. A stan usprawiedliwionej nieświadomości w ocenie skarżącej kształtują wszystkie powołane okoliczności i przed wszystkim brak właściwej reakcji kierowcy po odebraniu przesyłki i listu przewozowego i możliwości poznania zawartości przesyłki. Obciążanie w tych warunkach odpowiedzialnością przewoźnika, gdy zaniedbania dopuścił się kierowca i poniósł z tego tytułu karę, w ocenie skarżącej jest niemożliwe do zaakceptowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W ocenie organu w niniejszej sprawie poddano wnikliwej analizie stan sprawy i przedstawiono wyczerpujące uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd Wojewódzki w granicach tak określonej właściwości kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie narusza ona prawo w stopniu uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego.

Badanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzić należy uwagami o charakterze ogólnym dotyczącymi celu regulacji zawartych w ustawie o SENT. Wskazać zatem na wstępie należy, że ustawa o SENT ma w założeniu stanowić narzędzie do walki z nielegalnym obrotem paliwami płynnymi, alkoholem całkowicie skażonym oraz suszem tytoniowym (tzw. towarami wrażliwymi) bez odprowadzania do budżetu państwa należnych podatków, wyłudzeń niezapłaconych podatków, jak również obrotem bez stosowania warunków przewidzianych w przepisach prawa (działania jako prowadzący skład podatkowy, zarejestrowany odbiorca, pośredniczący podmiot tytoniowy itp.). Ustawa ta ma za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z szarą strefą oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.

W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy. W ustawie przyjęto (art. 4 ust. 1-4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli. Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT

Zgodnie z art. 9 ust. 1 – ust. 3 przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik mogą przesyłać, uzupełniać i aktualizować zgłoszenia pod warunkiem, że są zarejestrowanymi użytkownikami Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Przesłanie, uzupełnienie i aktualizacja zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika pociągają za sobą skutki dla reprezentowanego.

W myśl art. 30 ust. 1 w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej organem właściwym do wymierzenia kary pieniężnej jest naczelnik urzędu celno-skarbowego właściwy ze względu na siedzibę organu, który ujawnił naruszenie.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku kontroli przeprowadzonej w dniu [...] marca 2019 r. na byłym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno – Skarbowej stwierdzili, że kierujący zestawem pojazdów o numerach rej. [...] wraz z naczepą, przewożąc towar z Francji na Litwę dokonał zgłoszenia przewozu towaru o kodzie [...] o wadze 22894 kg. Z przedstawionej funkcjonariuszom do kontroli dokumentacji wynikało natomiast, że przewoźnik – U. oprócz towaru o kodzie [...] dokonywał również przewozu towaru o kodzie [...] - o wadze 1029 kg brutto, który również podlegał obowiązkowi zgłoszenia, natomiast jego przewóz nie został zgłoszony. W toku kontroli funkcjonariusz celny dokonał uzupełniającego zgłoszenia towaru [...].

W tych okolicznościach sprawy przewoźnikowi zarzucono naruszenie, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu w przypadku niedokonania zgłoszenia przez przewoźnika - na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 zł.

W kwestii podstaw prawnych do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT Sąd podziela stanowisko organów.

Wskazać należy, że przepis art. 22 ustawy o SENT określający wysokość kar pieniężnych, dotyczy tylko i wyłącznie działań i zaniechań przewoźników w zakresie realizacji przez nich podstawowych obowiązków. Pierwszy rodzaj kary wymieniony w komentowanym przepisie dotyczy sytuacji, gdy przewoźnik nie dokona zgłoszenia (czyli uchybi obowiązkowi określonemu w art. 7 ustawy o SENT). W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stosownie do treści ust. 2 pkt h) zgłoszenie zawiera dane dotyczące towaru będącego przedmiotem przewozu, w szczególności rodzaju towaru, pozycji CN, ilości, masy brutto lub objętości towaru,

Z treści przepisu wynika, że uchybienie o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT, polegające na niedokonaniu zgłoszenia może dopuścić się jedynie przewożnik, a w konsekwencji sankcja za naruszenie tego obowiązku zostaje nałożona na przewożnika. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o SENT, przewożnik to osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Za przewóz towarów ustawa uważa (art. 2 pkt 9) przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku.

Wskazać należy, że kierujący podlega odrębnej odpowiedzialności za naruszenia obowiązków wynikających z ustawy o SENT. Zgodnie z art. 32 ust. 1 w przypadku stwierdzenia w trakcie kontroli rozpoczęcia przewozu towaru przez kierującego, o którym mowa w art. 2 pkt 2 lit. a, bez numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7, kierujący podlega karze grzywny w wysokości od 5000 do 7500 zł.

Odnosząc się do argumentacji skargi wskazać należy, że odpowiedzialność o której mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o SENT ma charakter administracyjny, a zatem jest to odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, czyli jest niezależna od zawinienia przewoźnika. Sam fakt naruszenia obowiązku zgłoszenia pociąga skutek w postaci sankcji administracyjnej w formie kary pieniężnej. Przyjdzie zauważyć, że z dokumentów przedłożonych w trakcie kontroli wynika jednoznacznie, że danym środkiem transportu przewożony był towar o kodzie [...] oraz [...]. Treść dokumentów nie może budzić wątpliwości, nadto również przepis prawa z którego wynika obowiązek zgłoszenia określonych danych dotyczących przewożonego towaru dla jego zastosowania w stanie faktycznym sprawy nie wymagał żadnych zabiegów interpretacyjnych. Trzeba tez mieć na uwadze, że obowiązek zgłoszenia określonych danych nałożony został na firmę profesjonalnie trudniącą się daną dziedziną działalności gospodarczej co oznacza, że winna być ona obeznana z procedurą związaną z przewozem towarów oraz przepisami regulującymi działalność w tym zakresie. W tych okolicznościach sprawy należało uznać, że stan faktyczny sprawy uzasadniał zastosowanie przepisu art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT.

W ocenie Sądu nie doszło do naruszenia art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z treścią tego przepisu w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W myśl art. 26 ust. 3 organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:

1) nie stanowi pomocy publicznej albo

2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Wskazać należy, że w toku postępowania strona nie wykazała swego ważnego interesu, który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary. Możliwość skorzystania z ulgi na podstawie tegoż przepisu (w zakresie ważnego interesu przewożnika) uzależniona jest w głównej mierze od inicjatywny strony postępowania. To przewożnik powinien wykazać, że jego dobrze rozumiany interes przemawia za odstąpieniem od wymierzenia kary pieniężnej. Analiza akt administracyjnych sprawy dowodzi, że skarżąca nie wnosiła o odstąpienie od wymierzenia kary z powołaniem się na swój ważny interes. Organ rozpoznał sprawę pod kątem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary ze względu na interes publiczny. Zgodzić się należy z organem, że przesłanka "interesu społecznego" rozumiana jest jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy. Kierując się powyższej wskazanymi dyrektywami organ doszedł do przekonania, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na interes publiczny. Wskazać należy, że instytucja odstąpienia od wymierzenia kary opiera się na tzw. uznaniu administracyjnym, co oznacza, że obowiązkiem organu jest rozpatrzenie z urzędu możliwości zastosowania omawianej ulgi oraz wykazania przesłanek rozstrzygnięcia w tym zakresie. Przyjdzie zauważyć, że z przedstawionych w uzasadnieniu decyzji motywów rozstrzygnięcia wynika, że organ rozpoznał sprawę w zakresie zastosowania ulgi i stwierdził, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie z urzędu od wymierzenia skarżącej kary pieniężnej zarówno ze względu na ważny interes przewożnika jak i interes publiczny.

Reasumując stwierdzić należy, że badanie legalności zaskarżonej decyzji wykazało, iż nie narusza ona prawa materialnego oraz prawa procesowego w stopniu skutkującym konieczność jej uchylenia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.