Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 36/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Uzasadnienie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 139 par. 1, art. 140 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 141 par. 4, art. 183 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia del. WSA Małgorzata Fita, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S. A. w Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt III SAB/Wa 14/08 w sprawie ze skargi T. S. A. w Z. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 18 września 2008 r., sygn. akt III SAB/Wa 14/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S.A. w Z. na bezczynność Ministra Finansów w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

2. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji ustalił, że pismem z 29 października 2007 r. spółka złożyła do Ministra Finansów wniosek o wznowienie postępowania w sprawach zakończonych decyzjami Ministra Finansów z 1 i 2 października 2001 r., nr [...], w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w Z.. Jako podstawę wznowienia postępowania strona wskazała art. 240 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej O.p.), wyjaśniając, że wyrokiem z 16 października 2007 r., sygn. 63/06, Trybunał Konstytucyjny uznał art. 54 § 1 pkt 1 O.p. za niezgodny z Konstytucją RP. W ocenie skarżącej przepis ten stanowił podstawę wydania decyzji przez organy podatkowe.

Pismem z 19 grudnia 2007 r. skarżąca złożyła skargę na Ministra Finansów w trybie art. 141 O.p., wskazując, iż organ ten jest bezczynny w związku ze złożonymi wnioskami o wznowienie postępowań. W odpowiedzi na powyższe pismo Minister Finansów wskazał, że w związku z jednoznacznym brzmieniem art. 141 O.p. środek prawny w postaci ponaglenia na niezałatwienie sprawy prowadzonej przed Ministrem Finansów nie przysługuje. W przypadku naczelnych organów administracji nie można bowiem wskazać organu wyższego stopnia, do którego można kierować ponaglenie.

Postanowieniem z 25 stycznia 2008 r. Minister poinformował spółkę o terminie załatwienia sprawy i wyjaśnił przyczyny jej niezałatwienia w terminie ustawowym.

Kolejnym postanowieniem z 20 lutego 2008 r. Minister Finansów, przekazując informację o planowanym, ostatecznym terminie załatwienia sprawy, jednocześnie wyjaśnił, że - jak ustalono - spółka wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargami o wznowienie postępowań sądowoadministracyjnych w sprawach zakończonych wyrokami tego Sądu z 16 lutego 2006 r., sygn. akt od I FSK 919/05 do I FSK 924/05. Powyższe orzeczenia zostały wydane w sprawach zakończonych decyzjami Ministra Finansów z 1 i 2 października 2001 r., których dotyczy złożony w sprawie wniosek skarżącej. Przyczyną wyznaczenia nowego terminu w sprawie był zatem fakt, że decyzje Ministra Finansów będące przedmiotem wniosku skarżącej poddane zostały kontroli Sądu administracyjnego, który wydał w tej sprawie prawomocne wyroki uznające decyzje za prawidłowe, a od wyroków tych również wniesiono skargi o wznowienie postępowań sądowoadministracyjnych. Zdaniem Ministra Finansów było to istotne, gdyż sposób rozstrzygnięcia skarg o wznowienie postępowania przez Sąd może mieć wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy, prowadzonej w trybie wznowieniowym. W związku z tym Minister Finansów przesunął termin załatwienia sprawy do czasu zajęcia stanowiska przez Naczelny Sąd Administracyjny (wydania wyroków lub postanowień w sprawie).

3. Pismem z 19 marca 2008 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Ministra Finansów w sprawie wniosku z 29 października 2007 r.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny, oddalając skargę, wskazał, że po pierwsze w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy podatkowej organ właściwy do rozpatrzenia sprawy powinien zawiadomić stronę o przyczynach zwłoki i wskazać nowy termin rozpatrzenia sprawy, po drugie w przypadku ponaglenia skierowanego do Ministra Finansów organem właściwym do rozpatrzenia tego środka zaskarżenia braku działań organu podatkowego jest sam Minister Finansów.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy Sąd I instancji podniósł, iż Minister Finansów dwukrotnie informował wnioskodawcę o terminie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowań. W pierwszym zawiadomieniu wskazał, że przyczyną zwłoki jest duża liczba spraw będących w toku załatwiania przez Ministerstwo Finansów mających znaczenie dla funkcjonowania całego systemu podatkowego, często o skomplikowanych stanach prawnych, wymagających wnikliwej, a przez to czasochłonnej analizy. W drugim zawiadomieniu wydanym na podstawie art. 140 § 1 O.p. Minister Finansów wskazał, że wniosek skarżącej zostanie rozpatrzony w terminie do dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w związku ze skargami spółki o wznowienie postępowań sądowych w sprawach zakończonych wyrokami z 16 lutego 2006 r., sygn. akt od I FSK 919/05 do I FSK 924/05. Zdaniem Ministra Finansów sposób rozstrzygnięcia skarg o wznowienie postępowania przez Sąd może mieć wpływ na rozstrzygnięcie tej sprawy, prowadzonej w trybie wznowieniowym.

Wskazując, iż ustawodawca nie określił kryteriów, jakimi powinien kierować się organ podatkowy przy wyznaczaniu nowego terminu załatwienia sprawy, Sąd I instancji podkreślił, iż termin ten musi być określony obiektywnie w znaczeniu takim, że upływ takiego terminu może być kontrolowany przez stronę i organ. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego określenie przez Ministra Finansów terminu rozpatrzenia spraw "w terminie do dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanych w związku ze skargami Spółki o wznowienie postępowań sądowych w sprawach zakończonych wyrokami z dnia 16 lutego 2006 r. Sygn. akt od I FSK 919/05 do I FSK 924/05" jest niedostatecznie precyzyjne i może być uznane za niezgodne z ogólnymi zasadami postępowania, w szczególności zasadą pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych. Termin rozpatrzenia spraw nie może być zdaniem Sądu I instancji zależny od terminu doręczenia orzeczeń sądowych, który to termin nie może być w jakikolwiek sposób kontrolowany przez skarżącą. Argumentacja zawiadomienia o ostatecznym terminie załatwienia sprawy jednoznacznie nadto wskazuje, iż istotą postępowania organu było zawieszenie postępowania podatkowego do czasu wydania orzeczeń sądowych mających niewątpliwie wpływ na wynik sprawy wznowienia postępowania. W ocenie Sądu I instancji brak wydania postanowienia w tym przedmiocie zasługuje na krytykę i może być uznane za naruszenie prawa procesowego. W przypadku zawieszenia postępowania podatkowego i oczekiwania na orzeczenie sądu lub decyzję innego organu administracyjnego, wyznaczony termin nie może być ścisły, lecz uzależniony jest od ustania przyczyny zawieszenia postępowania i tylko taki może być wskazany w zawiadomieniu. Odmienne wskazywanie terminu, tzn. przez określenie terminu w tygodniach lub miesiącach, bez odniesienia się do kwestii ustania przyczyny zawieszenia postępowania, może spowodować wprowadzenie strony w błąd, co jest naruszeniem art. 121 § 1 O.p.

Mimo wskazanych naruszeń prawa organ nie pozostawał w ocenie Sądu I instancji w bezczynności. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie istniała przesłanka do zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg o wznowienie postępowań sądowych, powodująca obowiązek przesunięcia terminu załatwienia spraw z wniosku spółki o wznowienie postępowania podatkowego. O fakcie tym w sposób jasny została powiadomiona skarżąca w zawiadomieniu z 20 lutego 2008 r.

Sąd I instancji wziął także pod uwagę to, że Naczelny Sąd Administracyjny wydał 25 czerwca 2008 r. orzeczenia w sprawach o sygn. akt I FSK 1835/07 i FSK 1840/07 dotyczących skarg o wznowienie postępowań sądowych, podkreślając, iż zawiadomiono o tym fakcie na rozprawie pełnomocnika Ministra Finansów i zobowiązano organ do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej.

Mimo stwierdzonych naruszeń postępowania, braku wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania podatkowego, jasnego określenia terminu rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, Sąd I instancji uznał, iż organ nie pozostawał w bezczynności, zasadnie wskazując, iż rozpatrzenie sprawy podatkowej może być zależne od orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, które były wydane w przedmiotowych sprawach. Stąd też skargę spółki oddalono.

5. W skardze kasacyjnej strona zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem Sądowi I instancji rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez:

a) naruszenie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej P.p.s.a.) w zw. z art. 140 § 1 art. 139 § 1 O.p., przejawiające się w błędnym ustaleniu, że:

- wydanie przez Ministra Finansów postanowienia z 25 stycznia 2008 r. czyniło zadość wymogowi zawiadomienia strony skarżącej o niezałatwieniu sprawy w terminie, podczas gdy wywiedzenie przez skarżącą wniosku o wznowienie postępowania 29 października 2007 r. skutkowało obowiązkiem tego organu wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, decyzji o odmowie wznowienia bądź też postanowienia zawiadamiającego skarżącą o terminie i przyczynach niezałatwienia sprawy we właściwym terminie, z uwzględnieniem jednomiesięcznego terminu, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem pomijając powyższe Sąd I instancji bezzasadnie skargę oddalił,

- dwukrotne wydanie przez Ministra Finansów postanowień zawiadamiających stronę skarżącą o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, które sam Sąd I instancji uznał za niedostatecznie precyzyjne i niezgodne z ogólnymi zasadami postępowania, w szczególności zasadą pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych, może skutkować oddaleniem zarzutu skarżącej w przedmiocie bezczynności Ministra Finansów w spornym zakresie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem nieskuteczne zawiadomienia stały się podstawą bezzasadnego oddalenia skargi,

b) naruszenie art. 151 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p., przejawiające się w błędnym i sprzecznym z uzasadnieniem skarżonego wyroku oddaleniu skargi, w sytuacji gdy Sąd I instancji stwierdził:

- "Sąd rozpoznając niniejszą sprawę wziął także pod uwagę to, iż Naczelny Sąd Administracyjny wydał w dniu 25.06.2008r., orzeczenia w sprawach sygn. akt I FSK 1835/07 i FSK 1840/07 dotyczące skarg o wznowienie postępowań sądowych, a także to, iż uzasadnienia tych orzeczeń są dostępne dla stron w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej NSA. Na podkreślenie zasługuje także to, iż Sąd zawiadamiając o tym fakcie na rozprawie pełnomocnika Ministra Finansów zobowiązał organ do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania uznając, że orzeczenia NSA w tych sprawach są znane Ministrowi Finansów" - (k. 6 - 7 uzasadnienia zaskarżonego wyroku),

- naruszenie przez Ministra Finansów przepisów postępowania,

- brak wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania podatkowego,

- brak jasnego określenia terminu rozpatrzenia wniosku skarżącej,

co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem mimo powyższego skargę na bezczynność Ministra Finansów Sąd I instancji oddalił.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono też naruszenie prawa materialnego przez:

a) błędną wykładnię art. 140 § 1 O.p., przejawiającą się w przyjęciu, że:

- wymóg skutecznego zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie spełnia jakiekolwiek postanowienie, o dowolnej treści, a nawet takie - które w stanie faktycznym sprawy Sąd I instancji określa, jako nieprecyzyjne, niejasne, naruszające zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych,

- organ podatkowy ma obowiązek podania przyczyn, z powodu których jest mu niezbędny dłuższy, niż ustawowy termin załatwienia sprawy, a nie przyczyn niedotrzymania wymaganego terminu.

b) niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy art. 139 § 1 w zw. z art. 140 § 1 O.p., a w efekcie powyższego oddalenie skargi, mimo że pierwsze postanowienie Ministra Finansów z 25 stycznia 2008 r. w przedmiocie zawiadomienia skarżącej o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie zostało wydane już po upływie miesięcznego terminu z art. 139 § 1 powołanej ustawy, a nadto mimo nieskuteczności obu postanowień Ministra Finansów w omawianym zakresie, jako niespełniających warunków z art. 140 § 1 O.p.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, że skoro Minister Finansów wydał pierwsze postanowienie w przedmiotowej sprawie dopiero 25 stycznia 2008 r., a zatem po terminie, o którym mowa w art. 139 § 1 O.p., to już w tej dacie pozostawał w bezczynności. Sąd I instancji przeszedł jednak nad tym do porządku dziennego, naruszając art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Niezależnie od powyższego wydane przez Ministra Finansów postanowienia z 25 stycznia 2008 r. oraz z 20 lutego 2008 r. w przedmiocie zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie nie mogą zostać uznane za skuteczne, bowiem nie spełniają one stawianych im warunków. To, że art. 140 § 1 O.p. nie ustala kryteriów wyznaczania nowego terminu załatwienia sprawy, nie może jednak oznaczać dowolności. Przy jego wyznaczaniu organ powinien się kierować zasadami z art. 125 i 139 O.p., a nadto dodatkowy termin załatwienia sprawy nie powinien być wydłużany tak, aby podważał obowiązujące zasady ustawowe.

Zupełnym nieporozumieniem jest w ocenie strony uzasadnianie przez Ministra Finansów okoliczności niezałatwienia sprawy w terminie (w postanowieniu wydanym już po wymaganym terminie) dużą liczbą spraw będących w toku załatwiania przez Ministerstwo Finansów, mających znaczenie dla funkcjonowania całego systemu podatkowego często o skomplikowanych stanach prawnych, wymagających wnikliwej, a przez to czasochłonnej analizy, albowiem kwestie te ani strony skarżącej, ani jej sprawy nie dotyczą. Bezzasadnym również jest uzasadnianie niezałatwienia sprawy we właściwym terminie okolicznością wystąpienia przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargami o wznowienie postępowań sądowych i wskazywanie, że sprawa skarżącej zostanie przez Ministra Finansów rozpatrzona w terminie do dwóch miesięcy od dnia doręczenia mu prawomocnych orzeczeń NSA w tym zakresie - orzeczenia te zdaniem skarżącej nie mają jakiegokolwiek wpływu na postępowanie wywołane jej wnioskiem o wznowienie postępowania przez Ministra Finansów.

Absurd powyższego dostrzegł Sąd I instancji, wskazując, że Minister Finansów winien był w takim stanie rzeczy postępowanie z wniosku skarżącej zawiesić, z czym skarżąca się nie zgadza, a nadto - co z kolei WSA umknęło, organ podatkowy ma obowiązek podania przyczyn niedotrzymania terminu, a nie przyczyn, z powodu których jest mu niezbędny dłuższy, niż ustawowy termin załatwienia sprawy. Tym samym Sąd I instancji naruszył art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p., bowiem oddalił skargę mimo uznania, że oba postanowienia Ministra Finansów w przedmiocie wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy są niedostatecznie precyzyjne i niezgodne z ogólnymi zasadami postępowania, w szczególności zasadą pogłębiania zaufania podatników do organów podatkowych, a nadto mimo nieformalnego zobowiązania Ministra Finansów na rozprawie do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania.

Sąd I instancji naruszył też wskazane w petitum skargi kasacyjnej przepisy prawa materialnego, bowiem wymogu skutecznego zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie nie spełnia jakiekolwiek postanowienie, o dowolnej treści.

W ocenie strony Sąd I instancji dostrzegł, iż Minister Finansów pozostawał i pozostaje w bezczynności, a mimo tego oddalił skargę.

Skarga kasacyjna jest zasadna, skoro sam Sąd I instancji na rozprawie zobowiązał Ministra Finansów do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania, a tym samym faktycznie zajął stanowisko przeciwne do opisanego w sentencji wyroku.

6. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie, względnie o umorzenie postępowania (z uwagi na jego bezprzedmiotowość związaną z rozpatrzeniem wniosku strony decyzją z 19 grudnia 2008 r.).

Zdaniem organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Sąd I instancji uznał, że w sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka powodująca obowiązek przesunięcia terminu do załatwienia spraw z wniosku spółki o wznowienie postępowania, co oznacza brak podstaw do uznania, że na dzień wydania zaskarżonego wyroku Minister Finansów pozostawał w bezczynności w sprawie. W ocenie organu pozostałe stanowisko prezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odnoszące się do kwestii proceduralnych nie miało wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy i nie mieściło się w granicach prowadzonej sprawy.

Podkreślono także, że celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, poza stwierdzeniem tej bezczynności, jest wyznaczenie przez Sąd terminu załatwienia sprawy. Wyznaczenie tego terminu jest jednak nieuzasadnione w sytuacji, gdy termin sprawy został już określony przez organ, a tak było w przedmiotowej sprawie. W przypadku, gdy termin został wyznaczony postanowieniem w trybie art. 140 O.p., organ podatkowy pozostaje w bezczynności jedynie po upływie wyznaczonego terminu. Niezależnie zatem od oceny prawnej przesłanek, na podstawie których WSA oddalił skargę, a która to ocena nie została objęta podstawami skargi kasacyjnej, podniesiono, że w okolicznościach sprawy nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej zarzucającej WSA błędne rozstrzygnięcie sprawy, skoro w dniu wydania wyroku termin określony postanowieniem Ministra Finansów z 20 lutego 2008 r. nie minął, co oznacza, że w tym dniu Minister nie pozostawał w bezczynności. Wskazano przy tym, że w terminie określonym w postanowieniu Ministra Finansów wniosek strony został rozpatrzony (decyzją Ministra Finansów z 19 grudnia 2008 r.). Aktualnie postępowanie prowadzone przez Ministra Finansów znajduje się na etapie odwoławczym.

Zdaniem organu zastosowanie art. 140 § 1 O.p. było w sprawie zasadne, a termin dotyczący rozpatrzenia sprawy został przedstawiony w sposób precyzyjny, umożliwiający kontrolę jego upływu przez stronę i organ. Dodano też, że na postanowienie wydane w trybie art. 140 O.p. nie służy zażalenie, a zatem nie służy także skarga do sądu administracyjnego. W związku z tym zarzuty dotyczące bezpośrednio tego postanowienia są bezpodstawne. Tym samym, w opinii Ministra Finansów, nie można zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej dotyczącym błędnej wykładni art. 140 § 1 O.p. Zauważono też, że żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie odnosi się wprost do kwestii dotyczącej oceny istoty sprawy, zatem kwestii pozostawania przez Ministra w ewentualnej bezczynności, co było przedmiotem sprawy prowadzonej przez Sąd. W zaskarżonym wyroku WSA stwierdził zaś jednoznacznie, że w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka powodująca obowiązek przesunięcia terminu do załatwienia spraw z wniosku spółki o wznowienie postępowania podatkowego, co oznacza, że sformułowany w skardze z dnia 19 marca 2008 r. zarzut dotyczący bezczynności Ministra Finansów był bezpodstawny.

Organ wskazał też, że z racji tego, iż jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazano tę samą przesłankę w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjnym, sprawa sądowoadministracyjna dotyczyła zaś wprost wyroków NSA wydanych w sprawie zaskarżonych decyzji Ministra Finansów z 1 i 2 października 2001 r., zaistnienie przesłanek (w postaci zagadnienia prejudycjalnego) do zawieszenia postępowania nie było jednoznaczne. Zdaniem Ministra Finansów ewentualne naruszenie przez Sąd I instancji prawa proceduralnego nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem organu nie zasługuje też na uwzględnienie zarzut oddalenia skargi, mimo że pierwsze postanowienie Ministra Finansów zostało wydane po upływie terminu określonego w art. 139 § 1 O.p. Zauważono, że przedmiotem sprawy była skarga z 19 marca 2008 r., a w tym dniu, w związku z zaistniałymi okolicznościami sprawy, w tym w związku z wydaniem postanowienia z 20 lutego 2008 r., Minister Finansów nie pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

7. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

8. Wskazać przede wszystkim należy, że rzeczywiście Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wypowiedział się krytycznie w kwestii postępowania organu w przedmiotowej sprawie. W ocenie strony stwierdzenia Sądu I instancji w tym względzie stoją w sprzeczności z podjętym rozstrzygnięciem, w czym strona upatruje naruszenia art. 151 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 140 i art. 139 § 1 O.p. Naczelny Sąd Administracyjny poglądu tego nie podziela.

Zwrócić należy uwagę na argumentację Sądu I instancji i powody, dla których nie uwzględniono skargi strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał mianowicie, że "niewątpliwie istniała przesłanka do zawieszenia postępowania w sprawie do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skarg o wznowienie postępowań sądowych, powodująca obowiązek przesunięcia terminu załatwienia spraw z wniosku Spółki o wznowienie postępowania podatkowego." Ponieważ, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, o bezczynności można mówić wtedy, gdy przepisy nakładają na organ obowiązek wydania aktu administracyjnego lub podjęcia określonej czynności, a organ ten z takiego obowiązku się nie wywiązuje, stwierdzenie braku po stronie organu zobowiązania do działania skutkuje uznaniem, że organ ten nie pozostawał w bezczynności. Taki też tok rozumowania wynika z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia.

Stąd też wskazanie na wadliwości postępowania organu niewpływające na ostateczną konkluzję dotyczącą braku zobowiązania organu do rozstrzygnięcia wniosku strony nie powodowało konieczności uwzględnienia skargi spółki, a powstała w ocenie skarżącej sprzeczność uzasadnienia z rozstrzygnięciem jest jedynie pozorna. Bez istotnego znaczenia dla sprawy pozostaje przy tym to, że Sąd I instancji zauważył, iż Naczelny Sąd Administracyjny wydał 25 czerwca 2008 r. orzeczenia w sprawach I FSK 1835/07 i I FSK 1840/07, zobowiązując organ w związku z tym do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o wznowienie postępowania. Wskazać bowiem należy, że stwierdzenie to nie zmienia stanowiska Sądu I instancji, z którego wynika, iż do 25 czerwca 2008 r. organ – w związku z istnieniem przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie – nie miał obowiązku merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku spółki. W konsekwencji niezasadny jest zarzut naruszenia art. 151 i art. 141 § 4 P.p.s.a. w zw. z art. 140 i art. 139 § 1 O.p.

9. Nie zasługują na uwzględnienie również zarzuty naruszenia art. 140 § 1 i art. 139 § 1 O.p. Podkreślenia wymaga, że strona w istocie skoncentrowała się jedynie na argumentacji dotyczącej terminów i treści wydanych przez Ministra Finansów postanowień zawiadamiających o niezałatwieniu sprawy w terminie, zasadniczo nie odnosząc się do sedna argumentacji zaskarżonego orzeczenia, a zatem tego, że brak pozostawania organu w bezczynności wynikał z zachodzących w sprawie przesłanek do zawieszenia postępowania. Tymczasem bez podważenia przyczyn, dla których skarga nie została uwzględniona inne powoływane przez stronę zarzuty nie mogą zostać uznane za wskazujące uchybienia mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zauważyć należy, że art. 139 § 1 i art. 140 § 1 O.p. – mimo niezdecydowania autora skargi kasacyjnej, wskazującego te przepisy zarówno jako przepisy postępowania jak i przepisy prawa materialnego – są przepisami postępowania podatkowego, a podstawy kasacyjne oparte na naruszeniu przepisów postępowania mogą być skuteczne jedynie w przypadku, gdy zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. art. 174 P.p.s.a.). Podnoszone przez autora skargi kasacyjnej kwestie mogłyby mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przypadku, gdyby wykazano, że błędne było stanowisko Sądu I instancji co do tego, że istnienie przesłanki do zawieszenia postępowania w sprawie skutkowało uznaniem, że organ nie pozostawał w bezczynności, bądź że wbrew twierdzeniom Sądu brak było w ogóle przesłanki do zawieszenia postępowania.

Tymczasem spółka nie sformułowała w skardze kasacyjnej żadnych zarzutów we wskazanym zakresie, podnosząc jedynie w uzasadnieniu, iż z jednej strony w jej ocenie orzeczenia NSA, na które powoływał się organ i Sąd I instancji, nie mają jakiegokolwiek wpływu na postępowanie wywołane jej wnioskiem o wznowienie postępowania przez Ministra Finansów, a z drugiej, że skarżąca nie zgadza się z poglądem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż Minister powinien był postępowanie z wniosku strony zawiesić. Stanowiska w tak ogólnikowy sposób wyrażonego nie sposób uznać za wystarczająco precyzyjne, by było możliwe skontrolowanie we wskazanym zakresie zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, iż nie jest on uprawniony do konkretyzowania stanowiska strony, czy domyślania się jej intencji. Stąd też lakonicznie wyrażone przez stronę niepodzielenie poglądu Sądu I instancji co do istnienia podstaw zawieszenia postępowania przed organem nie może być zinterpretowane jako przedstawienie podlegającego merytorycznemu rozstrzygnięciu zarzutu kasacyjnego w tym zakresie. Tym samym kwestia prawidłowości uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że zaistniała przesłanka do zawieszenia postępowania, jak i to, że jej zaistnienie powodowało brak bezczynności po stronie organu, nie podlega badaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak już wskazano wyżej, bez podważenia z kolei tego poglądu Sądu I instancji, zarzuty naruszenia art. 139 § 1 i art. 140 § 1 O.p. nie mogą być uznane za zasadne, gdyż zarzucane w ramach tych zarzutów kasacyjnych uchybienia nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W konsekwencji zbędne jest szczegółowe odnoszenie się do twierdzeń strony co do naruszenia tych przepisów w zaskarżonym orzeczeniu.

10. Z tych to względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.