Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 123/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8 art. 11 art 77 par. 1, art. 80 art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 41 ust. 2 pkt 5
journal: Dz.U. 2019 poz 161
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Maria Zawada po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2020 r. sprawy ze skargi J. K. na rozkaz personalny Komendanta Główny Policji z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - utrzymano w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z [...] listopada 2016 r., o zwolnieniu – wobec treści art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355, ze zm.) - p. J. K., zwanego dalej "Funkcjonariuszem", ze służby w Policji z dniem [...] listopada 2016 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne jej uwarunkowania:

- [...] września 2016 r. Komendant Powiatowy Policji w [...] wystąpił z wnioskiem personalnym o zwolnienie Funkcjonariusza ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; miało to związek z informacją, przekazaną przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej w [...] w piśmie z [...] września 2015 r.; jak wskazał Prokurator, [...] września 2015 r. Funkcjonariuszowi ogłoszono postanowienie o przedstawieniu zarzutów o to, że [...] lutego 2015 r. w miejscowości [...] (województwo [...]) - będąc w stanie nietrzeźwości - kierował samochodem osobowym marki [...] - przestępstwo z art. 178a § 1 ustawy – Kodeks karny (dalej jako "K.k."),

- pismem z [...] września 2016 r. poinformowano Funkcjonariusza o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji i pouczono o prawie do czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu oraz o innych uprawnieniach strony,

- realizując obowiązek wynikający z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji - pismem z [...] września 2016 r. - organ I. instancji wystąpił do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji,

- pismem z [...] października 2016 r. Funkcjonariusz wniósł o dołączenie do akt postępowania kserokopii opinii służbowych za okres pełnienia przez niego służby w Policji oraz rozkazów z przyznanymi mu nagrodami, a także włączenia w poczet materiału dowodowego akt umorzonego śledztwa (sygn. akt [...]), prowadzonego przeciwko niemu o przestępstwo z art. 178a § 1 K.k.; w piśmie tym Funkcjonariusz kwestionował również zasadność zwolnienia go ze służby; wnosił o umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość; ponadto wnosił o wszczęcie wobec niego postępowania dyscyplinarnego (w toku którego mógłby oczyścić się z zarzutów naruszenia zasad etyki zawodowej) oraz o poinformowanie go o terminie, w którym mógłby zapoznać się z całością materiałów - przed wydaniem w sprawie decyzji,

- do akt postępowania dołączono postanowienie z [...] września 2016 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Funkcjonariuszowi o przestępstwo z art. 178a § 1 K.k., na zasadzie art. 322 § 1 ustawy – Kodeks postępowania karnego, (dalej jako "K.p.k."), wobec stwierdzenia, że postępowanie nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia przeciwko podejrzanemu,

- pismem z [...] października 2016 r. poinformowano Funkcjonariusza o przysługujących mu uprawnieniach w postępowaniu administracyjnym – w tym wynikającym z art. 10 § 1 K.p.a.,

- [...] października 2016 r. Funkcjonariusz zapoznał się z materiałami postępowania; w toku czynności oświadczył, że nie składa wniosków dowodowych,

- pismem z [...] września 2016 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] poinformował, że postanowienie z dnia [...] września 2016 r. o umorzeniu śledztwa przeciwko Funkcjonariuszowi o przestępstwo z art. 178a § 1 K.k., uprawomocniło się [...] września 2016 r.,

- rozkazem personalnym z [...] listopada 2016 r. zwolniono Funkcjonariusza ze służby w Policji; decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności,

- wobec skutecznego wniesienia odwołania sprawa jest rozpatrywana ponownie,

- podstawę materialno-prawną zwolnienia Funkcjonariusza ze służby w Policji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; zgodnie z nim policjanta można zwolnić ze służby, gdy wymaga tego jej ważny interes; jest to jedyne i wyłączne kryterium, do wykazania którego zobowiązany jest organ prowadzący postępowanie na tej podstawie,

- użycie w danym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że czynność ta ma charakter fakultatywny - pozostawiona została tzw. uznaniu administracyjnemu; ustawodawca pozostawił zatem dyskrecjonalnej władzy organu decyzję, co do zasadności zainicjowania postępowania w tej kategorii spraw; decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu nie może mieć charakteru arbitralnego; powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony (art. 7 K.p.a.); ma to szczególne znaczenie, gdy ustawodawca używa określeń prawnie niezdefiniowanych - tzw. wyrażeń nieostrych, jak "ważny interes służby" (tak wyrok NSA z 27 lutego 2002 r., sygn. akt II SA 2972/02),

- pojęcia ważny interes służby nie doprecyzowano w ustawie, ani też bliżej nie dookreślono; nie może jednak ulegać wątpliwości, że - przy odczytywaniu treści tego terminu - należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji; może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1853/13 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); przy zastosowaniu podstawy z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji niezbędne jest dowiedzenie, że dalsze pełnienie służby przez policjanta - wobec zaistnienia rożnych okoliczności - koliduje z jej ważnym interesem; nadrzędnym celem jest zatem:

- zbadanie aspektu przedmiotowego - odnoszącego się do organizacji, w której służy dany policjant, a także

- ustalenie czy nie nastąpiła kolizja pomiędzy dobrem tego policjanta, które zorientowane jest na dalsze kontynuowanie stosunku służbowego, z interesem służby - determinuje on organ do zwolnienia policjanta, w przypadku wystąpienia okoliczności godzących w to dobro,

- zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby; przy tym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana, poprzez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę (tak wyrok NSA z 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 426/99),

- ustanowione w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji przyczyny zwolnienia ze służby, zawierają dodatkowo tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie; we wszystkich zatem wypadkach końcowa ocena - poprzedzająca decyzję o zwolnieniu ze służby - musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku,

- ustawodawca wyposażył zatem organ w tzw. luz decyzyjny; umożliwia on konkretyzację norm zwartych w przepisach prawa, które stanowią klauzulę generalną; jak wskazano wyżej, subsumcji norm - zawierających pojęcia niedookreślone - trzeba dokonywać w oparciu o studium konkretnego przypadku,

- rolą organu administracji w sprawie o zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest wykazanie, że przemawia za tym ważny interes służby; w rozpatrywanej sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się zatem do wyjaśnienia i oceny, czy - w obecnym stanie faktycznym - pozostawienie Funkcjonariusza w służbie narusza jej ważny interes,

- przedmiotem tego postępowania nie jest więc wyłącznie uzasadnione podejrzenie uczestnictwa Funkcjonariusza w zdarzeniu, wypełniającym znamiona czynu zabronionego, jako przestępstwa stypizowanego w art. 178a § 1 K.k., chociaż czyn ten i zaangażowanie w nim Funkcjonariusza ma istotne znaczenie, w kontekście spełnienia przesłanki wynikającej z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji; przede wszystkim jednak istotne są okoliczności towarzyszące całemu zdarzeniu - zarówno te, które nastąpiły w jego trakcie jak i podczas czynności w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie o przestępstwo z art. 178a § 1 K.k. – w szczególności zachowanie Funkcjonariusza w dniu zdarzenia z [...] lutego 2015 r.; prowadząc postępowanie administracyjne nie badano, czy w istocie popełniono dany czyn (przestępstwo), a także czy ewentualnie - w wyniku jego popełnienia - Funkcjonariusz może pełnić dalej służbę, ale czy okoliczności, stanowiące pewien ciąg zdarzeń - zależnych oraz niezależnych od woli Funkcjonariusza - spowodowały konieczność wykluczenia go z szeregów formacji policyjnej, z uwagi na "ważny interes służby"; punktem odniesienia (centralnym) danego postępowania nie jest zatem wyłącznie sam policjant, ale przede wszystkim dobro formacji, konkretyzujące się w pojęciu ważnego interesu służby,

- policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych; zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Policji, jest to umundurowana i uzbrojona formacja, służąca społeczeństwu i przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego; do podstawowych jej zadań należy - w myśl art. 1 ust. 2 cytowanej ustawy – m.in. ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców; realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych, posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych; służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji); jakiekolwiek wątpliwości, co do posiadania takiego przymiotu, dyskwalifikują funkcjonariusza, jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych; każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z tego sprawę; składa bowiem ślubowanie, o treści wskazanej w art. 27 ust. 1 cytowanej ustawy; zobowiązuje się wówczas m.in. do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje; stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla będącej policjantem osoby; rezygnacja z praw, przysługujących innym członkom społeczeństwa, jest oparta na dobrowolności, związanej ze zgłoszeniem się do służby; co istotne, prawa i obowiązki, wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym), rozciągają się zarówno na czas w jakim osoba, której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (w czasie pełnienia służby), a także gdy czynności tych nie wykonuje (w czasie, który jest jego czasem prywatnym); w obu przypadkach policjant musi mieć świadomość kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, rodzinie, społeczności lokalnej czy wobec innych środowisk lub grup społecznych; funkcjonariusz Policji ma obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył, składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości, co do jego kwalifikacji etycznych (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1056/11 – dostępny w CBOSA), i to niezależnie od miejsca czy okoliczności, w jakich się w danym czasie znajdzie; jak bowiem wskazano w judykaturze: "Policjantem nie może być osoba, która nie rozumie, że policjantem - tak jak sędzią, prokuratorem - jest się zarówno w pracy, jak i poza pracą" (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 242/12 – dostępny w CBOSA); policjantem nie może być osoba, która nie zdaje sobie sprawy z tego, jakie przyjęła - w związku z pełnioną funkcją – obowiązki; funkcjonariusz musi mieć świadomość, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami, nieznanymi innym grupom zawodowym; każdy policjant jest zobowiązany do podjęcia działań, służących budowaniu zaufania do Policji, a także dbałości o społeczny wizerunek Policji jako formacji,

- funkcjonariuszom Policji przysługuje też zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego; nie ma ona jednakże charakteru bezwzględnego; ustawodawca - w interesie policjantów - reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby; jednocześnie dostrzega potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne, niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów (tak: wyroki NSA o sygn. akt I OSK 1853/13 oraz 111/15 – dostępne w CBOSA).

- zgodnie natomiast z § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz.Urz. KGP z 2004 r., Nr 1, poz. 3), zwanego dalej "Zasadami Etyki", zasady te wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych, uwzględniających specyfikę zawodu policjanta; obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie tych zasad; w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w Zasadach Etyki policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 Zasad Etyki); policjant powinien także dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej (§ 23 Zasad Etyki); przywołane fragmenty zasad etyki zawodowej policjanta wyraźnie obligują do ich stosowania zarówno w służbie jak i w życiu osobistym każdego członka tej organizacji; nie przypadkowo użyto sformułowania odnoszącego się do podejmowanych przez funkcjonariusza "działań"; wynika z tego, że nie zawężono stosowania Zasad Etyki wyłącznie do przedsiębranych przez niego czynności o charakterze służbowym, ale do każdej aktywności, którą podejmuje - bez względu na to, czy ma ona związek ze służbą czy też nie,

- stąd też przedmiotem oceny organu administracyjnego - z perspektywy wystąpienia przesłanek z art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji - nie może być wyłącznie zdarzenie polegające na popełnieniu czynu zabronionego, jako przestępstwa, ale całokształt zachowań i postawa funkcjonariusza w dniu zdarzenia; ocena tego zachowania powinna koncentrować się przede wszystkim na powinnościach osoby, której przysługuje przymiot policjanta, a które określone są w Zasadach Etyki; nie oznacza to, że Funkcjonariusz, w czasie wolnym od służby nie może w ogóle spożywać alkoholu; istotne jest jednak, że policjant - nawet w czasie wolnym od służby - podlega pewnym ograniczeniom; zobowiązany jest do przestrzegania nie tylko przepisów prawa ale i Zasad Etyki; powinien zatem nie tylko wystrzegać się sytuacji, w których uczestnictwo może być oceniane jako wątpliwe moralnie czy etycznie, ale podejmować działania, mające na celu zapobieganie takim zdarzeniom, bądź też minimalizować ich skutki; nie ulega wątpliwości, że kierowanie pojazdem mechanicznym przez osobę znajdującą się w stanie nietrzeźwości jest równie naganne jak poruszanie się pojazdem i spowodowanie kolizji drogowej, a następnie bezpośrednio po tym zdarzeniu wprowadzenie się przez funkcjonariusza w stan nietrzeźwości; nie jest przy tym istotne, czy Funkcjonariusz - będąc w stanie nietrzeźwości - był w rzeczywistości kierującym tym pojazdem; kluczowe jest to, że spożywał alkohol, w związku z tym zdarzeniem; jako policjant, pełniący wieloletnią służbę w pionie ruchu drogowego, musiał mieć świadomość, jakie zagrożenie w ruchu drogowym zostało wywołane spowodowanym przez niego zdarzeniem; tymczasem nie podjął żadnej aktywności, aby je zminimalizować; jak sam stwierdził, jedynym działaniem, które podjął, było spożycie przez niego alkoholu; nie jest także wykluczone by to uprzednie spożycie przez niego alkoholu było przyczyną zdarzenia drogowego; jego bierność mogła narazić na niebezpieczeństwo nie tylko jego, ale i innych uczestników ruchu drogowego; Funkcjonariusz był zobowiązany do podjęcia, choćby w minimalnym stopniu działań zapobiegawczych (prewencyjnych), do których zobligowany był jako policjant; przede wszystkim do powiadomienia telefonicznego najbliższej jednostki Policji, która podjęłaby stosowne działania; policjant nie może zasłaniać się szokiem wywołanym okolicznościami zdarzenia; jako funkcjonariusz musiał wielokrotnie brać udział w obsłudze tego rodzaju zdarzeń; algorytm czynności powinien mu być zatem doskonale znany; oczywistym powinno być w szczególności, że zdarzenie to może zostać zakwalifikowane, jako przestępstwo lub wykroczenie; w związku z tym organ procesowy będzie zobowiązany do podjęcia i przeprowadzenia czynności dowodowych; nie do przyjęcia jest wersja Funkcjonariusza, gdy tłumaczy spożycie alkoholu szokiem, wywołanym okolicznościami zdarzenia; wywołuje to oczywiste wątpliwości, co do kwalifikacji danej osoby, jako funkcjonariusza Policji; musi ona posiadać zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w formacji zmilitaryzowanej, której jednym z zadań jest dbałość o bezpieczeństwo w ruchu lądowym, w tym zapobieganie oraz usuwanie skutków spowodowanych zdarzeniami drogowymi; okolicznością obciążającą Funkcjonariusza jest zatem to, że spożywał alkohol w czasie poza służbą w związku ze zdarzeniem drogowym; nie ulega wątpliwości, że takie zachowanie funkcjonariusza Policji było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego; umożliwia to także ocenę jego postawy moralnej i etycznej jako nagannej; wywołuje też uzasadnione wątpliwości, co do przedstawionej przez niego wersji zdarzenia, w tym, co do tego, czy poruszał się pojazdem będąc trzeźwym; jego relacje muszą budzić zastrzeżenia, z uwagi na to, że - jako policjant - miał wiedzę o sposobie prowadzenia czynności dowodowych w kierunku przestępstwa z art. 178a § 1 k.k.; jego wiedza, a także podjęta przez niego aktywność, skutecznie uniemożliwiły ustalenie przez organ procesowy prawdy materialnej w sprawie karnej; stanowi to zatem przykład instrumentalnego i lekceważącego traktowania funkcji, którą Funkcjonariusz pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu; przepisy karne, w tym w szczególności art. 178a § 1 K.k., chronią dobro, jakim jest bezpieczeństwo w ruchu lądowym każdego uczestnika tego ruchu; nieodpowiedzialne zachowanie Funkcjonariusza mogło doprowadzić do tego, że - w wyniku podjętych przez niego działań - wyrządziłby szkodę, zarówno w sferze materialnej, jak i niematerialnej, nie tylko sobie ale również osobom trzecim; wiedza, w tym zakresie, osoby posiadającej wieloletni staż służby w Policji (jaką powinien mieć Funkcjonariusz), nie powinna budzić wątpliwości; zwłaszcza, że pełnił on służbę w Wydziale [...] Komendy [...] Policji; dawała mu ona możliwość bezpośredniego zetknięcia się z takimi samymi lub bardzo podobnymi przypadkami; musiał zatem wiedzieć, jakie potencjalne zagrożenie niesie za sobą kierowanie pojazdem przez osobę w stanie nietrzeźwości, a także spożywanie alkoholu w związku ze spowodowaniem zdarzenia drogowego (np. wypadku albo kolizji drogowej),

- osoba o nieposzlakowanej opinii jest zobowiązana do zachowania ponadstandardowego, które nie jest wymagane od innych osób; członków społeczeństwa; powinna ona dołożyć wszelkich starań w celu nie tylko zminimalizowania skutków swojego działania, ale przede wszystkim do stworzenia warunków, umożliwiających ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzenia; Funkcjonariusz nie dołożył żadnych starań, aby zadośćuczynić zobowiązaniom, wynikającym z pełnionej przez niego funkcji, jego zachowanie wskazuje wręcz na odmienną intencję, jaką było uniemożliwienie ustalenia rzeczywistego przebiegu zaistniałej sekwencji zdarzeń,

- nie można postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji sprowadzać - jak chce tego Funkcjonariusz - do postępowania karnego, w ramach którego organ procesowy jest zobligowany do ustalenia, kto rzeczywiście kierował pojazdem oraz jego stanu trzeźwości; okoliczności te są istotne jako dowód w postępowaniu karnym; wpływają bowiem na kwalifikację danego czynu, a przede wszystkim na ustalenie, czy można - w danych okolicznościach - w ogóle mówić o czynie zabronionym jako przestępstwie; w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji nie mają one natomiast tak istotnego znaczenia; kluczowe jest uczestnictwo w zdarzeniu policjanta, znajdującego się w stanie nietrzeźwości, a także niejasne relacje Funkcjonariusza, co do okoliczności, istotnych z punktu widzenia postępowania karnego i ustalenia osoby, mającej ponieść odpowiedzialność karną; wersja odwołującego się budzi wątpliwości organu administracyjnego; stąd w pełni zasadne jest twierdzenie, że mogły one stanowić przykład podejmowanych przez Funkcjonariusza "podstępnych" zabiegów, mających na celu utrudnienie lub uniemożliwienie prawidłowej oceny całokształtu zdarzenia, w kontekście ustalenia prawdy materialnej – na potrzeby prowadzonego postępowania przygotowawczego w sprawie karnej,

- w postępowaniu w sprawie zwolnienia ze służby w Policji organ administracyjny - w przeciwieństwie do postępowania karnego - nie dąży do ustalenia, czy w istocie przestępstwo (określone w art. 178a § 1 K.k.) miało miejsce, nie dokonuje oceny prawno-karnej dowodów stanowiących podstawę do skierowania aktu oskarżenia do sądu albo umorzenia postępowania, winy lub odpowiedzialności za popełniony czyn; czynności te są zastrzeżone wyłącznie dla podmiotu, któremu przysługują uprawnienia oskarżyciela publicznego – prokuratorowi; podmiot ten ma fachową wiedzę w tym zakresie i - na podstawie dokonanych ustaleń - podejmuje decyzje, co do zasadności prowadzenia postępowania przygotowawczego albo jego zakończenia na danym etapie; tym samym minimalizuje prawdopodobieństwo popełnienia błędu, w kontekście prawidłowej oceny faktów i dowodów, zastosowanej kwalifikacji prawnej czynu, a także osobistej zarzucalności określonego czynu konkretnej osobie; konsekwencją natomiast ustalenia stanu fizycznego i psychicznego Funkcjonariusza w dniu zdarzenia, jego zachowania i postawy, jest utrata przez niego nieposzlakowanej opinii; porównywanie czynności, wykonywanych w toku postępowania karnego lub decyzji tam zapadłych, albo polemika z dokonaną oceną faktów i dowodów, których zebranie jest konieczne w sprawie o przestępstwo, byłoby nieuprawnionym wkroczeniem w sferę kompetencji organu procesowego,

- zasada prawdy materialnej, która musi być uwzględniona w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia policjanta ze służby, jest zorientowana w odmiennym kierunku niż w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawie o wykroczenie czy też w postępowaniu dyscyplinarnym; celem, w tym przypadku, jest bowiem wyłącznie ustalenie, czy konkretne okoliczności zdarzenia, w którym uczestniczył dany policjant albo które są z nim immanentnie związane, przemawiają za tym, że jego pozostawanie w służbie zagraża dobru jakim jest jej ważny interes; dobro służby stanowi bowiem granicę decyzji uznaniowych w rozumieniu art. 7 K.p.a,; podjęte działania - mające na celu ochronę tego dobra - muszą mieć prymat przed partykularnym interesem policjanta; okoliczności, o których mowa wyżej, nie muszą być dowiedzione na zasadach i w granicach określonych w wyżej wskazanych postępowaniach; nie powodują bowiem ukarania sprawcy - nie skutkują wymierzeniem mu kary; ustalenie prawdy materialnej w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji zmierza do potwierdzenia przesłanki wymienionej w tym przepisie, czego skutkiem jest zwolnienie policjanta ze służby w Policji,

- poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego lub postępowania w sprawie o wykroczenie (a także dyscyplinarnego), w tym wynikające z treści art. 5 § 1 i 2 K.p.k. (art. 135g ustawy o Policji), nie mogą być a limine przenoszone do postępowania administracyjnego; rządzi się ono własnymi zasadami i regułami, wynikającymi z odpowiednich przepisów K.p.a.; o ile bowiem wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej czy winy mogą być rozstrzygane na korzyść oskarżonego (obwinionego), o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania, dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, co nastąpiło w omawianej sprawie; postępowanie karne, postępowanie w sprawie o wykroczenie i postępowanie dyscyplinarne są odrębnymi i niekonkurencyjnymi, w stosunku do administracyjnego - w sprawie zwolnienia ze służby w Policji; wybór pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawnymi jest zależny od różnych czynników; różne bowiem okoliczności warunkują byt tych postępowań; wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zależne jest od uznania przełożonego właściwego w sprawach osobowych,

- osoba uczestnicząca w zdarzeniu, wyczerpującym znamiona czynu zabronionego, ma prawo do własnej obrony, jak również do podejmowania działań, mających na celu uniknięcie przez nią odpowiedzialności karnej, w tym budowania lub zmiany własnej wersji wydarzeń, czy linii obrony, która jest dla niej korzystna; zabiegi takie nie mogą być oceniane niekorzystnie na gruncie postępowania karnego, gdzie ciężar dowodzenia całkowicie obciąża organ procesowy, a wątpliwości muszą być rozstrzygane na korzyść osoby, która ma zostać pociągnięta do odpowiedzialności karnej; odmiennie, te same okoliczności mogą stanowić podstawę do negatywnej oceny etyczno-moralnej funkcjonariusza Policji; świadczą tym samym o utracie przez niego przymiotu nieposzlakowanej opinii; policjant powinien dążyć wszelkimi możliwymi prawnie sposobami do wydania wobec niego decyzji procesowej, która całkowicie oczyszcza go z przedstawionych mu zarzutów; rozstrzygnięcie, jakie zapadło w przedmiotowej sprawie, nie usuwa wcale tych wątpliwości; wręcz przeciwnie - rodzi kolejne; powoduje tym samym, że Funkcjonariusz wcale nie przestaje być w kręgu podejrzeń, nie tylko o popełnienie czynu zabronionego przez ustawę jako przestępstwo, ale również o zachowanie nieetyczne, niemoralne, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i niegodne funkcjonariusza Policji; Policjant musi wykazać się aktywnością, wręcz kwestionować decyzje procesowe, które definitywnie nie oczyszczają go ze stawianych mu zarzutów; policjant nie jest bowiem osobą, której winy nie dowiedziono, ale która - zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - jest o nieposzlakowanej opinii - osobą, której nie można nic zarzucić, która nie znajduje się w kręgu podejrzeń o jakiekolwiek zachowania, niezgodne z prawem czy zasadami współżycia społecznego,

- umorzenie postępowania z przyczyn określonych w art. 322 § 1 K.p.k. nie może być zatem w równym stopniu pozytywnie oceniane, jak byłaby decyzja oparta na podstawie wynikającej z art. 17 § 1 pkt 1 lub 2 K.p.k. - gdy czynu nie popełniono lub gdy nie wypełnia ono znamion czynu zabronionego; podstawa prawna umorzenia oznacza jedynie, że organ procesowy nie dysponuje dostatecznymi dowodami (w rozumieniu przepisów prawa karnego) niezbędnymi do wniesienia przeciwko podejrzanemu aktu oskarżenia o przestępstwo z art. 178a § 1 K.k.; art. 322 K.p.k. w żadnym jednak zakresie nie dubluje przesłanek wskazanych w art. 17 tego Kodeksu; hipotezy tych norm nigdy się nie krzyżują, lecz uzupełniają; art. 322 K.p.k. znajduje zastosowanie tylko, gdy zachodzi konieczność zakończenia postępowania, a brak jest przyczyn wskazanych w art. 17 K.p.k.; ten ostatni z przepisów ma więc zawsze pierwszeństwo w stosowaniu (tak: M. Grzesik "Funkcjonowanie art. 17 § 1 punkty 1-4 oraz art. 322 Kpk w praktyce prokuratorskiej", Prokuratura i Prawo z 2016 r., nr 3, str. 158); umorzenie postępowania na podstawie art. 322 K.p.k. nie eliminuje zatem wątpliwości, co do oceny postawy etycznej i moralnej oraz zachowania uczestniczącego w tym zdarzeniu Funkcjonariusza; podstawa umorzenia wskazuje bezsprzecznie na zaistnienie czynu zabronionego, wskazanego w art. 178a § 1 K.k.; co do zasady bowiem, umorzenie postępowania na tej podstawie prawnej możliwe jest wyłącznie w przypadku stwierdzenia wszystkich elementów struktury przestępstwa i niewątpliwym stwierdzeniu, że do zdarzenia w ogóle doszło; wskazana przyczyna umorzenia znajdzie zastosowanie, gdy brak jest wystarczających dowodów potwierdzających sprawstwo podejrzanego; nie chodzi tu jednak o sytuacje objęte art. 17 K.p.k.; jak bowiem podkreślono, ma on zawsze pierwszeństwo w stosowaniu przed art. 322 K.p.k.; wykluczone jest więc powoływanie tej przyczyny umorzenia, jeżeli brak jest w ogóle danych dostatecznie uzasadniających popełnienie czynu objętego postępowaniem lub gdy nie zdołano wykazać podejrzanemu któregoś ze znamion zarzucanego mu przestępstwa; w tej sytuacji sprawstwa podejrzanego nie można wykluczyć, ale równocześnie - mimo wyczerpania możliwości dowodowych - nie zdołano go jednoznacznie potwierdzić (tak M. Grzesik "Funkcjonowanie art. 17 § 1 punkty 1-4 oraz art. 322 Kpk w praktyce [...]" , str. 159); stanowisko takie powtórzono w uzasadnieniu postanowienia z [...] września 2016 r. o umorzeniu śledztwa; stwierdzono tam: "ustalenia poczynione w toku śledztwa wskazują bezsprzecznie, iż w dniu [...] lutego 2015 r. J. K. jechał samochodem osobowym marki [...]. W miejscowości [...] J. K. stracił panowanie nad kierowanym przez siebie pojazdem, zjechał do rowu i uderzył w stacjonarny fotoradar. Po zaistnieniu przedmiotowego wypadku J. K. trzykrotnie pobrano krew do badań, które wykazały kolejno o godzinie 3:15 wynik 1 %o alkoholu we krwi, o godzinie 4:50 wyniku 0,54 %o alkoholu we krwi oraz o godzinie 6:35 wyniku 0,27 %o alkoholu we krwi. Ustalenia śledztwa nie pozwalają jednak na stwierdzenie kiedy dokładnie J. K. spożył alkohol, czy miało to miejsce przed zaistnieniem wypadku drogowego, czy jednak po zaistnieniu wypadku drogowego. Mimo przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego nie ustalono w sposób dostateczny, że J. K. w dniu [...] lutego 2015 r. znajdując się w stanie nietrzeźwości kierował w ruchu lądowym samochodem marki [...]. Brak jest również na obecnym etapie, po przeprowadzeniu czynności śledztwa innych możliwości ustalenia faktycznego przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot niniejszego śledztwa. Z uwagi na istnienie dwóch wersji przebiegu zdarzenia stanowiącego przedmiot niniejszego śledztwa, których w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości nie można przyjąć lub wykluczyć, kierując się zasadą in dubio pro reo określoną w art. 5 § 2 Kpk nienadające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść podejrzanego",

- przewidziana art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji klauzula generalna nie determinuje do przyjęcia określonego katalogu zdarzeń, które mogą spełniać to kryterium; nie jest nim wyłącznie popełnione przestępstwo czy wykroczenie, nie jest nim również wyłącznie popełnione przewinienie dyscyplinarne; jest to okoliczność lub szereg okoliczności, ocenianych jako całość; nie było nim w szczególności ustalenie, czy w tym przypadku Funkcjonariusz dopuścił się przestępstwa z art. 178a § 1 K.k., bo to było przedmiotem postępowania karnego; mimo jednak wątpliwości, co do sprawstwa tego przestępstwa, nie budzi wątpliwości, że zdarzenie, a także uczestnictwo w nim Funkcjonariusza podlega pejoratywnej ocenie etyczno-moralnej; stąd też wynik danego postępowania (czy to w sprawach o przestępstwo, w sprawach o wykroczenie, lub w postępowaniu dyscyplinarnym) nie może jednoznacznie przesądzać o końcowej ocenie danego zdarzenia; istotne w postępowaniu administracyjnym w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jest to, że Funkcjonariusz swoim zachowaniem nie przyczynił się, a wręcz utrudnił ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzenia; jako funkcjonariusz Policji zobowiązany był działać na rzecz bezpieczeństwa obywateli, być wzorem poszanowania prawa; postąpił tymczasem wbrew tym zasadom (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 1012/17 – dostępny w CBOSA),

- przedstawione okoliczności omawianego przypadku sprawiają, że Funkcjonariusz niewątpliwie utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach służącej społeczeństwu formacji,

- tym samym Funkcjonariusz nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią; nie spełnia zatem podstawowego warunku - wskazanego w art. 25 ust. 1 ustawy o Policji - niezbędnego do pełnienia służby; uniemożliwia to jego pozostawienie w służbie,

- brak stosownych działań wobec policjanta, którego zachowanie oceniono w sposób bezsporny jako naganne, może mieć w dłuższym czasie niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie będzie sprzyjać budowaniu autorytetu omawianej formacji - zwłaszcza w oczach samych funkcjonariuszy; policjanci muszą mieć podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby o nieposzlakowanej opinii oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa i przestrzegające zasad etyki zawodowej, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej - nawet we własnych szeregach; zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania; jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji; Policjanci muszą mieć świadomość, że w omawianej formacji nie można tolerować żadnych zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby a podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane (tak wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 810/15 – dostępny w CBOSA),

- wobec tego Funkcjonariusz utracił przymiot "nieskazitelności charakteru", jak również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze swoich przełożonych; przymioty te są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków podczas służby w organach władzy publicznej; pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza więc ważny interes służby (tak: wyrok WSA o sygn. akt II SA/Wa 314/13 – dostępny w CBOSA); zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają zatem wątpliwości, co do konieczności rozwiązania z Funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji,

- orzekając w sprawie nie naruszono art. 7 K.p.a.; w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa bowiem nad interesem strony; w interesie społecznym - tożsamym z interesem służby - pozostaje, aby służbę w Policji pełnili jedynie policjanci dający rękojmię godnego reprezentowania formacji i w pełni realizujący stawiane przed tą formacją wymagania; kryteriów tych Funkcjonariusz obecnie nie wypełnia,

- podstawą do zwolnienia Funkcjonariusza ze służby było ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii; potwierdzały to okoliczności, towarzyszące zdarzeniu z [...] lutego 2015 r.; tylko w tym kontekście należy rozważać zasadność podjętej decyzji; nie była natomiast przedmiotem badania, postawa funkcjonariusza w służbie w przeszłości, przebieg służby, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa; organ I. instancji nie kwestionował, że Funkcjonariusz - pełniąc służbę w Policji - cieszył się nieposzlakowaną opinią; był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego; stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla danego postępowania,

- relewantna z punktu widzenia decyzji merytorycznej była wyłącznie sekwencja zdarzeń z [...] lutego 2015 r. - w szczególności postawa Funkcjonariusza – a także charakter zaistniałego zdarzenia; w danym przypadku ta okoliczność determinowała przyjęcie, że ten funkcjonariusz utracił przymiot nieposzlakowanej opinii; wszelkie dalsze rozważania, nie są istotne dla przedmiotowej sprawy administracyjnej; niezbędny materiał dowodowy zgromadzono i rozważono,

- służba w Policji jest szczególnym rodzajem służby publicznej; zadania realizowane przez tę formację mają służyć społeczeństwu; wykonywanie ich przez tworzące szeregi tej formacji osoby powoduje konieczność ukształtowania szczególnej więzi prawnej pomiędzy nimi a organizacją Policji; legitymuje ona funkcjonariusza do działania w imieniu Państwa; stosunek służbowy ma szczególny charakter; ma stwarzać warunki umożliwiające funkcjonariuszowi jak najpełniejszą realizację zadań, wytyczonych dla tej organizacji; w razie kolizji pomiędzy interesem społecznym, a słusznym interesem strony, organ administracyjny musi ważyć, którym wartościom w konkretnym przypadku dać prymat; ze względu na podniesione wyżej argumenty, interes społeczny musi mieć w tym przypadku pierwszeństwo przed partykularnym interesem jednostki; w przeciwnym wypadku trudno byłoby założyć, że możliwe jest sprawne i prawidłowe funkcjonowanie Policji; działanie w granicach uznania administracyjnego nie naruszyło więc treści art. 7 K.p.a.,

- rozkaz personalny był poprzedzony wystąpieniem organu I. instancji o wymaganą opinię organizacji zakładowej - związku zawodowego policjantów; art. 43 ust. 3 ustawy o Policji określa wyłącznie wymóg zasięgnięcia stosownej opinii przed wydaniem decyzji w sprawie; nie oznacza to, że musi ona zostać przez stronę związkową udzielona; brak opinii nie stanowi przyczyny tamującej wydanie rozstrzygnięcia w sprawie; ewentualne zajęcie stanowiska w sprawie przez organizację związkową ma wyłącznie charakter konsultacyjny dla organu prowadzącego postępowanie; w niniejszej sprawie nie mogłoby jednak stanowić argumentu przemawiającego za pozostawieniem Funkcjonariusza w służbie w Policji; stałoby to w opozycji do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego i świadczyło o arbitralności rozstrzygnięcia; organ administracji publicznej jest zobowiązany przede wszystkim do przestrzegania zasad, wynikających z procedury administracyjnej - w tym w szczególności do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), zachowania zasad praworządności (art. 7 K.p.a.) oraz do przekonywania stron o zasadności podjętych rozstrzygnięć (art. 11 K.p.a.); decyzja merytoryczna, oparta wyłącznie na stanowisku strony związkowej a pomijająca zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie byłaby decyzją uznaniową ale dowolną - naruszającą art. 7 K.p.a.,

- organ I. instancji słusznie nadał swojemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności; wykonanie decyzji nieostatecznej ma charakter wyjątkowy; dlatego też przesłanki nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności poddaje się wykładni ścisłej; jedną z tych przesłanek jest "niezbędność" niezwłocznego wprowadzenia rozstrzygnięcia decyzji w życie; może to nastąpić wówczas, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 K.p.a.; nadając rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności organ I. instancji miał na uwadze ważny interes społeczny, przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego; Policja jest jedną z instytucji o szczególnej roli i zhierarchizowanej strukturze, wymagającą skutecznego i prawidłowego działania; roli swej nie może realizować, gdy w jej szeregach znajdują się funkcjonariusze, którzy tej służby z przyczyn pozamerytorycznych nie mogą pełnić; spełnione są wymagania określone w art. 108 § 1 K.p.a.; w uzasadnieniu rozkazu o zwolnieniu przytoczono okoliczności wskazujące, że zachodzą przesłanki uzasadniające przedłożenie interesu społecznego nad indywidualny interes strony; zasadne było użycie wszelkich, przewidzianych prawem środków, aby jak najszybciej rozwiązać stosunek służbowy z osobą, której pozostawanie w służbie jest sprzeczne z ważnym interesem tejże służby; pogląd o dopuszczalności wykonywania bez zbędnej zwłoki czynności, dotyczących stosunku służbowego policjantów, jest też ugruntowany w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych.

W skardze zarzucono naruszenie przepisów prawa:

- procesowego

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy, pomimo konieczności uchylenia zaskarżonego rozkazu personalnego z uwagi na uchybienia procesowe, przedstawione szczegółowo w odwołaniu - w tym z uwagi na przyjęcie przez organ I instancji, że Funkcjonariusz - podczas zdarzenia z [...] lutego 2015 r. - uczestniczył w zdarzeniu drogowym będąc w stanie nietrzeźwości, co przeczy zgromadzonemu w sprawie materiałowi dowodowemu;

- art. 138 § 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie; w konsekwencji utrzymano w mocy rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia; było to wynikiem niewłaściwie zastosowanego w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. art. 45 ust. 1 ustawy o Policji;

- art. 7 i 77 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia stanu faktycznego sprawy, koniecznego do jej prawidłowego rozstrzygnięcia oraz poprzez zaniechanie oceny, czy organ administracji I. instancji podjął wszelkie czynności niezbędne do jej dokładnego wyjaśnienia; doprowadziło to do nieprawidłowego zastosowania normy prawa materialnego - art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji;

- art. 7 i 80 K.p.a., poprzez wyprowadzenie przez organy obu instancji niewłaściwych (nieprawidłowych) wniosków ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; w konsekwencji zwolniono Funkcjonariusza ze służby, gdy - ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - wynika bezsprzecznie, że jego zachowanie podczas zdarzenia drogowego [...] lutego 2015 r. jak i podczas okoliczności towarzyszących temu zdarzeniu w żadnej mierze tego nie uzasadniało; czyni to orzeczenie zupełnie dowolnym i przekraczającym granice dozwolonej uznaniowości; skutkuje to naruszeniem zasady określonej w art. 8 K.p.a.;

- art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie wyczerpująco całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego – w szczególności nie odniesiono się do treści zeznań świadka (p. W. R.), opinii biegłego A. W. oraz opinii biegłego J. S., w kontekście ustalenia rzeczywistego przebiegu zdarzenia, mającego miejsce [...] lutego 2015 r.; w konsekwencji bezzasadnie przyjęto, że Funkcjonariusz utracił przymiot "nieskazitelności charakteru", koniecznego do pełnienia służby w Policji;

- art. 135g ustawy o Policji, poprzez niezastosowanie zasady procesowej, sprowadzającej się do tego, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego; nie uwzględniono tego mimo, że przepis ten ma także zastosowanie w odniesieniu do postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji,

- przepisów prawa materialnego - poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie:

- art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, ze w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie Funkcjonariusza ze służby z uwagi na ważny interes służby; tymczasem - wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - przeczą temu okoliczności sprawy, jak też dotychczasowy przebieg służby Funkcjonariusza w Policji; nie wykazano przez to, aby ważny interes służby uzasadniał rozwiązanie z Funkcjonariuszem stosunku służbowego; czyni to rozkaz personalny zupełnie uznaniowym (dowolnym) i przekraczający tzw. luz decyzyjny;

- art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego niezastosowanie; w konsekwencji błędne przyjęto, że Funkcjonariusz - na skutek zaistniałego zdarzenia - jest osobą, którą nie charakteryzuje nieposzlakowana opinia, przez co nie jest uprawniony do pełnienia służby w Policji;

- art. 58 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędne przyjęcie, że Funkcjonariusz nie dochował obowiązków, wynikających z roty złożonego ślubowania, o którym mowa w art. 27 ust. 1 tej ustawy; tym samym błędnie przyjęto, że Funkcjonariusz nie jest osobą o nieposzlakowanej opinii, koniecznej do pełnienia służby w Policji.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Podniesiono, że oceniając zachowania Funkcjonariusza w trakcie zdarzenia z [...] lutego 2015 r., pominięto – nie wyjaśniając wnikliwie - szereg istotnych okoliczności faktycznych, m.in. poważne obrażenia Funkcjonariusza, jakich doznał on w wypadku, jak i jego unieruchomienie w uszkodzonym pojeździe. Nie uwzględniono także pozostawania Funkcjonariusza w szoku po wypadku, m.in. wobec znacznych obrażeń - gdy doszło do spożycia przezeń alkoholu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z 8 kwietnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Wa 1500/18) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony rozkaz personalny, wskazując na konieczność wyjaśnienia w sprawie szeregu okoliczności, związanych ze zdarzeniem z [...] lutego 2015 r.

Wobec wniesienia przez organ administracji skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 19 grudnia 2019 r. ( sygn. akt I OSK 1871/19) - uchylił orzeczenie Sądu wydane w I. instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że - uchylając zaskarżony akt – Sąd nie wskazał, jakie przepisy prawa procesowego naruszył organ administracji.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w zakresie uzasadniającym jej uchylenie.

Trafna jest argumentacja organu administracji, gdy chodzi o prawne i faktyczne uwarunkowania sprawy (w tym powołano stosowne poglądy doktryny i judykatury), w kontekście czynu polegającego na spożyciu przez Funkcjonariusza alkoholu po wypadku. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.

Organ odwoławczy właściwie skonstatował wystąpienie w sprawie przesłanek zwolnienia Funkcjonariusza ze służby, w myśl art. 41 §. 2 pkt 5 ustawy o Policji.

Wobec zarzutów skargi dodać należy jedynie, co następuje.

Argumentacja Funkcjonariusza koncentruje się w istocie na kwestii, czy prawidłowo zrekonstruowano istotne elementy zdarzenia, które miały miejsce [...] lutego 2015 r. oraz właściwie oceniono jego postawę, jako skutkującą utratą atrybutu nieskazitelnego charakteru - jako niezbędnego dla pełnienia służby w Policji.

Odnosząc się do tego zagadnienia należy wskazać, co następuje.

Wprawdzie częściowo zasadne są zarzuty skargi, gdzie wskazano, że treść uzasadnienia uchybia w pewnym zakresie wymaganiu art. 107 § 3, w zw. z art. 8 § 1 i art. 11, K.p.a. W uzasadnieniu orzeczenia organu odwoławczego nie opisano zwięźle - wedle koncepcji stosownego, logicznie wyprowadzonego wywodu - przebiegu i istotnych okoliczności zdarzenia z [...] lutego 2015 r., które było podstawą formułowania dalszych ocen. Jednocześnie jednak stosowne fragmenty długiego wywodu organu pozwalają jednoznacznie zrekonstruować, jakie okoliczności miał na uwadze formułując określone konstatacje. Nie budziło to też uzasadnionych wątpliwości Funkcjonariusza, o czym świadczy treść skargi, gdzie zawarto stosowną polemikę z twierdzeniami organu w określonych, istotnych w sprawie kwestiach. W takiej sytuacji uchybienie przepisom postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W szczególności możliwe jest jednoznaczne określenie przesłanek, jakimi kierował się organ, w celu kontroli legalności zaskarżonego aktu przez Sąd. Wobec tego stwierdzone uchybienie przepisom postępowania nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego orzeczenia. Wynika to - przy rozumowaniu a contrario - z treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Z uzasadnienia skarżonego aktu wynika jednoznacznie, że organ - za naganne - ocenił postępowanie Funkcjonariusza, polegające na spożyciu alkoholu po wypadku, także abstrahując od tego czy był on pod wpływem alkoholu przed tym zdarzeniem. Spożycie alkoholu po wypadku uniemożliwiało bowiem dokonanie jednoznacznych ustaleń, co do jego trzeźwości także przed tym zdarzeniem, a musiało być mu to wiadome wobec wieloletniego doświadczenia pracy w Policji – w pionie ruchu drogowego. Dodatkowo organ sformułował też zarzut niepodjęcia przez Funkcjonariusza po wypadku czynności, ukierunkowanych na zmniejszenie zagrożeń dla innych uczestników ruchu lecz jedynie – wedle jego wyjaśnień - ewentualne spożycie alkoholu.

Gdy chodzi o pierwszy zarzut wobec Funkcjonariusza jest on w pełni uzasadniony i mógł stanowić podstawę do uznania, że określona osoba nie spełnia kryterium nieskazitelnego charakteru lub ewentualnie - wobec ujawnionych cech osobowych - dalsze pełnienie przez nią służby w Policji byłoby także niezgodne z interesem służby.

Przede wszystkim zasady doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania czynią wielce prawdopodobnym, przyjęte przez organ założenie, że Funkcjonariusz spożył alkohol po wypadku w celu uniemożliwienia oceny jego trzeźwości przed tym zdarzeniem. Pomimo jego dotychczasowej nienagannej postawy (okoliczność przywołana i nienegowana przez organ) bardzo mało prawdopodobne wydaje się, aby Funkcjonariusz po wypadku sięgnął po alkohol, lekceważąc znane mu skutki, jakie niesie to z punktu widzenia możliwości ustalenia, czy był sprawcą przestępstwa - zagrożonego sankcją karną. Niezależnie od konkretnych okoliczności zdarzenia z [...] lutego 2015 r., Funkcjonariusz nie uprawdopodobnił nawet, aby spożycie alkoholu było tu niezbędnym, racjonalnie uzasadnionym środkiem, powszechnie stosowanym w tego rodzaju sytuacjach dla rozwiązania obiektywnie ważnego problemu - jak uśmierzenie bardzo dotkliwego bólu, przeciwdziałanie zamarznięciu czy tym podobne. Wprawdzie spożycie alkoholu w pewnych, ekstremalnych sytuacjach może być uzasadnione szczególnymi okolicznościami. Nie sposób za takie jednak uznać udziału w wypadku drogowym, nawet gdy ofiara doświadczyła określonych obrażeń i znajduje się w trudnej sytuacji – np. zakleszczona w pojeździe. Racjonalnie nie są to okoliczności, które - dla osób gdzie stawiane są wyższe wymagania moralne - uzasadniałyby spożycie alkoholu, gdy znane są danej osobie skutki takiej czynności - uniemożliwienie dokonania ustaleń procesowych w postępowaniu karnym. W końcu, o ile nawet by uznać za wiarygodną wersję prezentowaną przez Funkcjonariusza - jakoby spożycie alkoholu było skutkiem szoku, jakiego doświadczył (nie można tego całkowicie wykluczyć, bez stosownych opinii - co podkreślano w skardze) - także deprecjonuje go to, jako osobę mogącą być funkcjonariuszem formacji, która dla skutecznego wykonywania zdań powinna być obdarzona zaufaniem społecznym. Nieracjonalna - o ile nie było to działanie ukierunkowane celowo na uniemożliwienie dokonania ustaleń w postępowaniu karnym - reakcja na zaistniałą sytuację (polegającą na spożyciu alkoholu wobec doświadczonego stresu), dowodzi, że Funkcjonariusz - który w toku wykonywania zadań może się znaleźć w bardzo trudnych sytuacjach, gdzie od jego podstawy może zależeć bezpieczeństwo a nawet życie innych osób - nie może dalej pełnić służby w danej formacji. Pozostawanie takiej osoby w szeregach Policji nie może być traktowane jako zgodne z interesem służby. Uwagę tę sformułowano jedynie na marginesie, gdyż w istocie jest mało prawdopodobne, aby spożycie alkoholu w pojeździe mogło być faktycznie skutkiem szoku u Funkcjonariusza.

Rekonstrukcja zdarzenia w zakresie samego ewentualnego spożycia alkoholu po wypadku nie jest sporna. Jeżeli zaś doszło do tego w istocie wyłącznie przed wypadkiem, oczywiście nie zmieniłoby to oceny. Chybione są zarzuty, jakoby w danym zakresie niezbędne były określone dalsze ustalenia.

Inaczej ma się rzecz natomiast z zarzutem wobec Funkcjonariusza, wobec nie podjęcia przezeń stosownych czynności po wypadku. W tym zakresie brak zrekonstruowania przez organ w uzasadnieniu decyzji - co stanowi odzwierciedlenie faktycznego rozważenia danej kwestii - istotnych okoliczności zdarzenia z [...] lutego 2015 r., nie pozwala uznać postawionego Funkcjonariuszowi zarzutu niewłaściwej postawy za uzasadniony. W skardze wywodzono, że - wobec unieruchomienia w pojeździe - Funkcjonariusz nie mógł podjąć żadnych czynności, zaś - w świetle uzasadnienia skarżonego aktu - organ w danym zakresie nie dokonywał żadnych ustaleń, co do okoliczności faktycznych zdarzenia. W tym zakresie zarzuty skargi są trafne, gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach (art. 7, 77 §. 1 i art. 80 K.p.a.).

Nie ma to jednak istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Słusznie bowiem zarzucono Funkcjonariuszowi, że jego postępowanie - polegające na spożyciu alkoholu po wypadku, które uniemożliwiło dokonania precyzyjnych ustaleń, co do trzeźwości funkcjonariusza przed tym zdarzeniem, dla potrzeb śledztwa w sprawie popełnienia przestępstwa - powoduje, że utracił on przymiot osoby o nieskazitelnym charakterze. W interesie służby było więc zwolnienie takiej osoby, jako niemającej przymiotu niezbędnego dla funkcjonariusza danej informacji mundurowej.

Chybione są wywody skargi, jakoby w danym przypadku mogła znaleźć zastosowanie reguła rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść funkcjonariusza, gdyż jest to jedynie zasada postępowania dyscyplinarnego (konkretnie art. 135g § 2 zd. 2 ustawy o Policji). W interesie służby, w rozumieniu art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, może być bowiem zwolnienie osób, co do których zastosowanie wskazanej zasady wyklucza przypisanie im winy, lecz istotne wątpliwości - towarzyszące określonemu zdarzeniu - przemawiają za zwolnieniem ich ze służby, ze względu na potrzebę ochrony przymiotu zaufania społecznego do całej formacji.

Reasumując, nie naruszono wymienionych w skardze przepisów postępowania w zakresie, w jakim mogłoby mieć to istotny wpływ na wynik sprawy, ani też przepisu prawa materialnego, zakreślającego warunki zwolnienia funkcjonariusza ze służby – art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji jak i normy, gdzie wskazano, że policjantem może być tylko osoba o nieposzlakowanej opinii. Trafnie więc zaskarżonym aktem utrzymano w mocy orzeczenie organu I. instancji.

Biorąc pod uwagę powyższe uwarunkowania zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jego uchylenia.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.