Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 616/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 22
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 października 2021 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 maja 2021 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 lutego 2021 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) – dalej jako "ustawa", Prezydent Miasta odmówił A. B. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem T. O.

Jak wskazał organ pierwszej instancji, strona pomaga synowi w prowadzeniu gospodarstwa domowego (sprzątanie, pranie, zakupy, regulowanie rachunków), pielęgnacji (utrzymanie higieny, ubieranie, podanie i dawkowanie leków, mierzenie ciśnienia), a także przygotowuje posiłki, załatwia wizyty lekarskie i sprawy urzędowe. Czynności opiekuńcze zajmują znaczną część dnia i mają charakter stały, w konsekwencji czego zakres obowiązków wyklucza stronę z rynku pracy. Strona oświadczyła, że z chwilą przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego na okres od 1 lipca 2013 r. do 31 października 2016 r. oraz od 1 lutego 2018 r. do 31 października 2021 r. Jednakże - wobec okoliczności, że niepełnosprawność T. O. powstała w wieku 21 lat, kiedy to nie podejmował on nauki - wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b ustawy.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że zrezygnowała z zatrudnienia i innej pracy zawodowej w celu opieki nad synem, który jest niepełnosprawny w stopniu znacznym i wymaga całodobowej opieki.

Decyzją z dnia 12 maja 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na ustalony stan faktyczny, z którego wynikało, że syn skarżącej jest kawalerem, utrzymuje się ze wsparcia MOPS, mieszka sam, ma córkę niepełnoletnią, choruje na niewydolność serca, jest osobą otyłą, choruje na nadciśnienie. Skarżąca wskazała, że poza czynnościami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa domowego syna, pomaga mu w utrzymaniu higieny, ubieraniu, przygotowywaniu i podawaniu leków, przygotowuje posiłki, mierzy ciśnienie i saturację, załatwia sprawy urzędowe, sprawy związane z leczeniem, towarzyszy synowi na spacerach. Przychodzi do syna codziennie, dwa razy w ciągu doby, są dni, że pozostaje całodobowo. W okresie zimowym najczęściej zabiera syna do siebie z uwagi na kosztowne ogrzewanie w mieszkaniu syna. W opiece nad synem pomagają pozostałe jej dzieci, tj. siostra i bracia syna. Jak wskazała skarżąca są dni, gdy syn nie może wstać z łóżka, ponieważ zbiera mu się woda w organizmie i wówczas skarżąca musi podać mu zwiększona dawkę leków odwadniających i pilnować czy woda zacznie mu schodzić.

Na wezwanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego organ pierwszej instancji uzupełnił materiał dowodowy, na który składało się oświadczenie skarżącej z dnia 19 kwietnia 2021 r., w którym wskazała, że syn pozostaje pod opieką lekarzy specjalistów, skarżąca pozostaje w stałym kontakcie z lekarzem rodzinnym, realizuje recepty, sporadycznie w opiece pomaga drugi syn zawożąc ich na wizyty lekarskie do G. Syn może samodzielnie spożywać posiłki, poruszać się po pomieszczeniu, korzystać z toalety, wymaga całodobowej opieki, a w przypadku, gdy nie ma skarżącej, pomaga jej córka. Skarżąca wymieniła czynności wykonywane w związku z opieką nad synem oraz podała częstotliwość wykonywanych czynności.

Kolegium wyjaśniło, że na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b ustawy należy stosować z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

W ocenie Kolegium świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje jednak skarżącej z uwagi na niezachowanie przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy, który może być stosowany wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby całkowicie uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej.

Zdaniem Kolegium rozmiar i zakres opieki nie wymusza na skarżącej niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Syn nie jest osobą leżącą, po mieszkaniu porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa przygotowane przez skarżącą posiłki oraz jest samodzielny w zakresie załatwiania potrzeb fizjologicznych. Czynności opiekuńcze związane z synem to pomoc przy utrzymaniu higieny (w tym kąpiele i golenie ok. siedem razy w miesiącu), ubieraniu/rozbieraniu, przypominanie o przyjęciu leków, przygotowywanie lekarstw na cały tydzień, towarzyszenie synowi na spacerach. Skarżąca mierzy synowi ciśnienie i saturację, jednak niepełnosprawność syna nie ogranicza go w samodzielnym wykonywaniu tych czynności, jak również czynności te nie są na tyle skomplikowane, aby syn nie mógł ich wykonać samodzielnie. Pozostałe czynności wykonywane przez skarżącą są związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego i przy właściwej organizacji strona może podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nadto część z tych czynności nie jest wykonywana codziennie.

W ocenie organu odwoławczego syn skarżącej nie wymaga szczególnej pielęgnacji, jak np. leczenia odleżyn, czy ran, nie potrzebuje również pomocy w załatwianiu potrzeb fizjologicznych. Czynności opiekuńcze związane z osobistą opieką nad synem nie zajmują stale czasu skarżącej, są realizowane w pewnych odstępach czasowych, jak np. czynności higieniczne, przygotowywanie posiłków i leków i nie świadczą o stałym i tak dużym zaangażowaniu skarżącej, by nie mogła ona podjąć zatrudnienia. Nie są to także czynności o bardzo czasochłonnym charakterze, tym bardziej, że syn nie mieszka ze skarżącą, która przychodzi do syna dwa razy dziennie, a więc nie jest to opieka całodobowa, wbrew twierdzeniom skarżącej. Wnioskodawczyni w zasadzie nie wykonuje przy synu czynności pielęgnacyjnych ściśle związanych z jego osobą, wymagających ciągłej obecności i pomocy w podstawowych czynnościach życiowych, gdyż syn, nie będąc osobą leżącą, nie wymaga szczególnej pielęgnacji, tak jak osoba, która nie jest w stanie wykonać samodzielnie żadnych czynności. Pomoc w ubieraniu czy rozbieraniu i czynnościach higienicznych, czy też przypominanie dorosłemu synowi o przyjęciu leków, nie wyklucza podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Występujące czasami przypadki zatrzymania wody w organizmie u syna także nie wykluczają możliwości podjęcia przez skarżąca pracy, skoro nie dzieje się to codziennie, a pozostawienie synowi przy łóżku odpowiednich leków i wody umożliwi synowi samodzielne zażycie leków odwadniających, gdy zaistnieje taka konieczność.

W konsekwencji dokonanej oceny materiału dowodowego Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia a sprawowaniem przez nią opieki nad synem. W ocenie Kolegium rozmiar opieki nie wymusza na skarżącej całkowitego niepodejmowania pracy zarobkowej, która może być wykonywana chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Opis wykonywanych czynności nie wskazuje, aby istniała konieczność niepodejmowania zatrudnienia przez stronę.

A. B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad synem, podczas gdy związek taki przyczynowo -skutkowy istnieje, a nadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 par. 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad synem, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Skarżąca podniosła, że organy obu instancji pobieżnie i w oderwaniu od stanu faktycznego oceniły wyjaśnienia skarżącej w aspekcie sprawowanej przez nią opieki nad synem. Organ w sposób nieuprawniony twierdzi, że stan zdrowia osoby wymagającej opieki jest na tyle dobry, by mogła ona przez większość czasu funkcjonować bez opieki drugiej osoby w wymiarze, który pozwalałby opiekunowi na równoległe podjęcie pracy. Niezasadne jest nadto twierdzenie organu, że z uwagi na fakt podejmowania niektórych czynności samodzielnie przez osobę wymagającą opieki możliwe jest podjęcie zatrudnienia przez skarżącą. Skarżąca wykonuje wszystkie czynności wobec osoby wymagającej opieki nie tylko związane z codziennym funkcjonowaniem tej osoby, ale w szerszym aspekcie – niezbędnym do jej pełnej egzystencji. Z okoliczności sprawy wynika, że opieka nad synem skarżącej zajmuje znaczną cześć dnia. W opiece nad osobą niepełnosprawną skarżącej nie pomaga nikt inny.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Z uwagi na zaistnienie sytuacji określonej wskazanym przepisem sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Skarga jest bezzasadna.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) - dalej także jako "ustawa", świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika z przytoczonego wyżej art. 17 ust. 1 ustawy, wnioskujący o przedmiotowe świadczenie musi sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

W niniejszej sprawie sporna była jedynie kwestia istnienia związku przyczynowego między rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia, a sprawowaniem przez nią opieki nad synem.

Jak wynika z akt sprawy, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem – T. O. Syn skarżącej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, z którego wynika, że niepełnosprawność istnieje od 13 kwietnia 2006 r., zaś ustalony znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 8 lipca 2014 r. oraz że syn skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Z przywołanych unormowań wynika jednoznacznie, że zasadniczym warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 ustawy, nie podejmował lub rezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej ustawodawca rozumie wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 3 pkt 22 ustawy).

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który w swym rozstrzygnięciu stwierdził, że opisana w art. 17 ust. 1 ustawy przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi. Brak jest bowiem bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy sprawowaniem przez skarżącą opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym synem, a niepodejmowaniem lub rezygnacją przez skarżącą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że świadczenie pielęgnacyjne jest przyznawane osobom, które nie mogą podjąć zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub które są zmuszone do rezygnacji z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Świadczenie to jest zatem skierowane do osób gotowych do wykonywania pracy zarobkowej, które dobrowolnie nie podejmują tego rodzaju pracy lub z niej rezygnują w celu wykonywania czynności związanych z opieką nad osobą wymagającą opieki. Jest to świadczenie rekompensujące brak możliwości uzyskiwania dochodu z pracy zarobkowej w związku z niepodjęciem lub rezygnacją z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1124/1, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem zaprzestanie aktywności zawodowej przez opiekuna ma być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 1549/19, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera definicji sprawowania opieki, ale z treści art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że aby można było mówić o opiece w jej rozumieniu, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia stała lub długoterminowa wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2201/15, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z ustalonego w toku postępowania administracyjnego i zaakceptowanego przez Sąd stanu faktycznego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że sprawowana przez skarżącą opieka nad synem, z uwagi na rodzaj i czasokres czynności wspomagających syna w jego codziennym funkcjonowaniu nie spełnia wymogów opieki, o jakiej mowa we wskazanym przepisie, co wynika zarówno z załączonego do wniosku przez skarżącą oświadczenia z dnia 10 lutego 2021 r., zawierającego opis czynności wykonywanych podczas opieki nad synem, przeprowadzonego w dniu 19 lutego 2021 r. rodzinnego wywiadu środowiskowego, jak również oświadczeń skarżącej złożonych w dniu 19 kwietnia 2021 r. w toku uzupełniającego postępowania dowodowego, zleconego przez organ odwoławczy.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że skarżąca wykonuje w zasadzie czynności dnia codziennego związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego wspólnie z synem. Do czynności tych należą te czynności, których wykonanie byłoby dla syna skarżącej niemożliwe lub utrudnione, w tym: utrzymanie porządku, pranie, zmiana pościeli, robienie zakupów, przygotowanie posiłków ( które należą do zwykłych czynności wykonywanych w gospodarstwie domowym), realizacja recept, wyjścia na spacery, załatwianie spraw urzędowych, wizyty lekarskie. Z opisu zakresu sprawowanej opieki wynika zatem, że jedynie w niewielkim stopniu stanowią one wsparcie syna skarżącej w chorobie, a do czynności bezpośrednio związanych z opieką i pielęgnacją należą przygotowywanie leków na cały tydzień i pilnowanie godzin ich przyjmowania, mierzenie ciśnienia i saturacji, przygotowywanie posiłków (co zajmuje około dwóch godzin), a także pomoc w ubieraniu i rozbieraniu się, pomoc (siedem razy w miesiącu) w kąpieli i goleniu się. Syn skarżącej mieszka samotnie w niewielkiej odległości od miejsca zamieszkania skarżącej. Skarżąca odwiedza syna dwa razy na dobę w celu sprawowania opieki, czasami pozostaje u syna całodobowo. Zimą z uwagi na koszty ogrzewania syn przeprowadza się do skarżącej. W opiece nad synem pomagają skarżącej pozostałe dzieci. Syn skarżącej może sam spożywać posiłki, sam porusza się po mieszkaniu, a także korzysta samodzielnie z toalety.

Stan faktyczny sprawy został zdaniem Sądu przez organy dokładnie ustalony na podstawie zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Skarżącej zapewniono możliwość swobodnego wypowiedzenia się odnośnie zakresu opieki sprawowanej nad synem, czy to poprzez przyjęcie oświadczeń na piśmie, czy to w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego. Nie zasługiwał zatem na uwzględnienie zawarty w skardze zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki sprawowanej przez skarżącą nad synem. Organ odwoławczy wobec stwierdzonych braków w materiale dowodowym zlecił organowi pierwszej instancji przeprowadzenie w trybie art. 136 § 1 k.p.a. dodatkowego postępowania wyjaśniającego i uzupełnienie materiału dowodowego , m.in. poprzez ustalenie szczegółowego zakresu opieki i dokonywanych czynności przez skarżącą w związku z opieką nad synem, ustalenie w jakim zakresie syn jest samodzielny, czy też ustalenie, czy opieka sprawowana przez skarżącą nad synem jest całodobowa.

Podkreślenia wymaga, że na skutek prawidłowo dokonanej przez organ odwoławczy oceny zgromadzonego materiału dowodowego , nie budziło wątpliwości – z uwagi na treść zarówno ww. oświadczeń skarżącej, jak i treść wywiadu środowiskowego, że syn skarżącej, mimo schorzeń, na które cierpi, nie jest osobą leżącą, lecz osobą samodzielną w znacznym zakresie czynności dnia codziennego. Porusza się on samodzielnie, spożywa przygotowane posiłki, przyjmuje przygotowane leki, samodzielnie korzysta z toalety. Stan zdrowia syna skarżącej nie zmusza go do ciągłego leżenia i choć powoduje, że wymaga on wsparcia w niektórych czynnościach, to jednak nie napotyka on na trudności w zakresie własnej fizjologii, a nadto może również sam pozostać bez opieki bez ryzyka dla jego życia lub zdrowia. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest fakt samotnego zamieszkiwania syna skarżącej oddzielnie od skarżącej. W szczególności stwierdzić należy, że gdyby opieka sprawowana przez skarżącą nad synem miała charakter stały, wymagający długotrwale wykonywania czynności opiekuńczych całodobowo, czy też przez znaczną część doby, niewątpliwie skarżąca spowodowałaby przeprowadzenie się syna do jej mieszkania na stałe, tak jak to czyni w okresie zimowym, lecz wówczas czyni to wyłącznie ze względu na wysokie koszty ogrzewania w mieszkaniu syna, nie zaś z uwagi na konieczność zapewnienia synowi bezpośredniej opieki i pomocy. Wsparcia synowi skarżącej przy tym udzielają też pozostałe jej dzieci. Przy właściwej organizacji opieki syn skarżącej mógłby samodzielnie przyjmować przygotowane wcześniej leki przyjmowane stale jak i leki przyjmowane doraźnie, a także spożywać przygotowane przez skarżącą posiłki, jak też dokonywać we własnym zakresie pomiaru ciśnienia krwi oraz saturacji. Nie są to bowiem czynności skomplikowane i sprawiające trudność osobie, która samodzielnie porusza się po mieszkaniu.

Wyjaśnić należy na marginesie, że ocena przebiegu pracy zawodowej skarżącej, a w zasadzie jej braku od dłuższego czasu, nie może być uznana za przesłankę braku związku pomiędzy sprawowaną aktualnie przez skarżącą opieką i niemożnością podjęcia przez nią zatrudnienia. Ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 ustawy powinna być dokonywana adekwatnie do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia. Przede wszystkim bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy wynika, że na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy. Stąd też sam fakt, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia od 2017 r. nie oznacza, że w czasie złożenia przedmiotowego wniosku, tj. w lutym 2021 r., niepodejmowanie przez nią zatrudnienia tylko z tego powodu pozostaje bez związku ze sprawowaniem opieki nad synem.

Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nad synem nie uzasadnia stwierdzenia, że zachodzi związek pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, a koniecznością sprawowania opieki nad synem. Opisane czynności opiekuńczo-pielęgnacyjne bezpośrednio związane z chorobą syna zajmują skarżącej niewielką ilość godzin w ciągu doby. Oczywiście skarżąca powinna nieść pomoc synowi poprzez wykonywanie czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, jednak tego rodzaju czynności wykonywane są także przez osoby pracujące.

W toku postępowania - czy to w treści wniosku, czy to w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji - skarżąca nie wykazała okoliczności, wskazujących na szerszy zakres sprawowanej opieki. Również w skardze nie przedstawiono argumentacji podważającej dokonaną przez organ odwoławczy ocenę stanu faktycznego sprawy.

Z poczynionych natomiast prawidłowych ustaleń wynika, że syn skarżącej nie wymaga szczególnej pielęgnacji i obsługi, co ma bezpośredni wpływ na możliwość podjęcia zatrudnienia przez skarżącą, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Słusznie SKO wywiodło zatem, że zakres opieki skarżącej nad synem nie wyklucza podjęcia przez skarżącą zatrudnienia lub pracy zarobkowej w jakiejkolwiek formie wskazanej w art. 3 pkt 22 ustawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę - jako bezzasadną - oddalił.