Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 121/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędziowie: Sędzia NSA Maria Wieczorek, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego B. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...], Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz.U. Nr 87, poz. 960 z 2001 r. z późn. zm.) oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K 20/01 (Dz.U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716), po rozpatrzeniu odwołania K. P. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta z dnia [...], Nr [...] orzekającej o wymeldowaniu jej z pobytu stałego z lokalu Nr [...] przy ul. Ł. w L. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił wymeldowania K. P. z pobytu stałego w przedmiotowym lokalu.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzone w sprawie przez organ I instancji, w toku którego przesłuchano w charakterze świadków: Z. S., K. Z., T. Z. oraz Z. P. (syna strony), a także na wyniki kontroli meldunkowej przeprowadzonej w niniejszej sprawie.

Z zeznań Z. S. i K. Z. wynika, że K. P. nie zamieszkuje w lokalu położonym w L. przy ul. Ł.

W świetle złożonych przez nie zeznań strona nie jest widywana ani na klatce schodowej bloku, w którym obie zamieszkują, a K. P. jest w nim zameldowana, ani w jego pobliżu.

Przesłuchana w charakterze świadka T. Z. zeznała natomiast, że widuje stronę, jak ta wychodzi z bloku, a czasami również na klatce schodowej. Jednak nie może stwierdzić, czy K. P. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, ponieważ ona w nim nie bywa.

Zeznający w sprawie Z. P. stwierdził, iż matka zamieszkuje w mieszkaniu przy ul. Ł. i ma w nim swój pokój, w którym znajdują się jej rzeczy osobiste i meble. Co prawda w wyżej wymienionym mieszkaniu on sam nie przebywa codziennie, ale będąc tam przynajmniej raz w tygodniu widuję w nim matkę.

Składający wniosek w niniejszej sprawie o wymeldowanie K. P., B. P. w swoich zeznaniach podniósł, że nie może korzystać z przyznanego mu przez sąd w wyroku rozwodowym dużego pokoju, bowiem żona zamknęła ten pokój na zamek.

Po przeprowadzonej w sprawie kontroli meldunkowej Komisariat III Policji poinformował organ I instancji pismem z dnia [...] stycznia 2003 r. że K. P. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu przy ul. Ł. od [...] lipca 2001 r.

Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2003 r., stwierdził, że przeprowadzony wywiad środowiskowy w sprawie miejsca zamieszkania K. P. wykazał, iż K. P. sporadycznie przebywa w wyżej wymienionym lokalu. W trakcie ponownie przeprowadzonej kontroli meldunkowej, która nastąpiła po telefonicznym uzgodnieniu jej terminu z K. P., stwierdzono, że w mieszkaniu panuje bałagan, a w łazience wiszą ubrania należące do kobiety.

Ustosunkowując się do dokonanych w sprawie ustaleń, organ odwoławczy stwierdził, iż zebrane dowody nie uzasadniają wydania decyzji o wymeldowaniu K. P.

Zdaniem Wojewody, mając na uwadze zeznania świadków Z. S., K. Z. i T. Z., które odnoszą się do faktu widywania strony na klatce schodowej, czy w pobliżu budynku, nie można w sposób jednoznaczny przyjąć, czy K. P. zamieszkuje w danym lokalu.

Jednakże decydującym argumentem przemawiającym za uchyleniem decyzji o wymeldowaniu strony z lokalu przy ul. Ł. jest fakt, że z dowodów zgromadzonych w sprawie (w szczególności zeznań wnioskodawcy) wynika, że K. P. jest w wyłącznym posiadaniu dużego pokoju w wymienionym mieszkaniu i tylko ona korzysta z niego w sposób nieograniczony.

Mając na uwadze powyższe nie można mówić o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu i uznać, że zostały w niniejszej sprawie spełnione przesłanki z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dające podstawę do wymeldowania.

Na wyżej wymienioną decyzję skargę złożył B. P., który wniósł o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, iż organ odwoławczy wydając decyzję w niniejszej sprawie pominął dowód z zeznań świadków: Z. S., K. Z., T. Z., a także z pisma Komisariatu III Policji, z którego wynika, iż K. P. nie zamieszkuje w lokalu przy ul. Ł. od [...] lipca 2001 r.

Ponadto skarżący podniósł, iż skoro zameldowanie jest stwierdzeniem faktu pobytu, to dalsze zameldowanie K. P., biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, jest fikcją meldunkową.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Mając na uwadze art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960), który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która utraciła uprawnienie wymienione w art. 9 ust. 2 i bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego, albo osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego i nie przebywa w nim co najmniej przez okres 6 miesięcy, a nowego miejsca jej pobytu nie można ustalić.

Konieczność wydania decyzji w sprawie wymeldowania osoby, która bez wymeldowania się opuściła miejsce pobytu stałego, zachodzi wtedy, gdy jest to niezbędne w celu zagwarantowania prawidłowego funkcjonowania instytucji prawa publicznego, jaką jest ewidencja ludności.

Podnieść dodatkowo należy, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. K. 20/01, opubl. W OTK-A 2002/3/34, czynność wymeldowania (podobnie jak i zameldowania) jest czynnością materialno – techniczną i dlatego podstawę orzekania o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego stanowi tylko przesłanka opuszczenia tego lokalu bez wymeldowania się. Wymeldowanie zaś nie stanowi podstawy do stwierdzenia prawa do lokalu lub jego braku.

W okolicznościach danej sprawy organy administracji obowiązane więc były ustalić, czy skarżąca przebywa w miejscu jej dotychczasowego miejsca pobytu stałego, a w przypadku negatywnego ustalenia tej okoliczności, rzeczą organów było dokonanie oceny faktu opuszczenia tego miejsca z punktu widzenia wymogów instytucji ewidencji ludności.

Wydając decyzję o wymeldowaniu K. P. z pobytu stałego z lokalu przy ul. Ł. organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, na podstawie którego dokonał rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

W uzasadnieniu swojej decyzji zgodnie z art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., po zebraniu w sposób wyczerpujący dowodów, wskazał fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł (m.in. zeznania świadków, niezapowiedziane kontrole meldunkowe) oraz przyczyny, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (m.in. zeznaniom syna skarżącej – Z. P., co do którego zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu zachodzą uzasadnione wątpliwości oraz uzgodnionej telefonicznie co do terminu przeprowadzenia kontroli meldunkowej).

Wydając decyzję o uchyleniu decyzji organu I instancji i odmowie wymeldowania z pobytu stałego K. P., organ odwoławczy przytoczył skrótowo dowody, jakie zostały zebrane w przedmiotowej sprawie i oceniając odmiennie zebrany materiał dowodowy lakonicznie stwierdził, że skoro skarżąca posiada nieograniczony dostęp do jednego z pokoi w lokalu przy ul. Ł., w którym posiada ponadto swoje rzeczy, to nie można mówić o opuszczeniu przez nią miejsca stałego pobytu.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja organu odwoławczego, uchylająca czy zmieniająca decyzję I instancji z powodu odmiennej oceny stanu faktycznego sprawy jest niezgodna z przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., jeżeli w uzasadnieniu nie wskazano wyraźnie i szczegółowo przyczyn, dla których należało przyjąć odmienne ustalenia w tym zakresie jako podstawę rozstrzygnięcia odwoławczego.

Brak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia rozważań i ocen zgodnych z powołanym wyżej art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwia sądowi prawidłową kontrolę legalności decyzji.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż zaniechanie uzasadnienia decyzji przez organy administracji w sposób zgodny z wyżej wymienionymi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, co ma miejsce w niniejszej sprawie, skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji, albowiem nie jest możliwa ocena zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1999 r., sygn. akt: I SA/Kr 111/98, że sąd nie jest organem III instancji w postępowaniu administracyjnym. Nie ocenia samodzielnie dowodów, tylko bada, czy dokonana przez organy administracji ocena dowodów została przeprowadzona prawidłowo, to jest zgodnie ze współczesną wiedzą, prawidłami poprawnego rozumowania (logiką) i doświadczeniem życiowym.

Jako, że w rozpoznawanej sprawie taka kontrola nie jest możliwa, z powodu niedostatecznego wyjaśnienia przez organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przyczyn swojego rozstrzygnięcia, stwierdzić należy, że organ II instancji naruszył art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ administracji wydając decyzję zastosuje się do postanowień zawartych w powołanych wyżej przepisach, a co za tym idzie, uwzględni oraz oceni wszystkie dowody przeprowadzone w postępowaniu i wszystkie okoliczności towarzyszące przeprowadzaniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.

Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.