Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 274/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6299 Inne o symbolu podstawowym 629
Skarżony organ: Wojewoda

SENTENCJA

Dnia 26 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), del. Sędziowie NSA : Wojciech Chróścielewski, Grzegorz Szkudlarek, Protokolant Anna Urbańska, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 roku przy udziale - na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy nadania na własność nieruchomości rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] podjętą na podstawie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (tekst jedn. Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz. 348 ze zm.), art. 94 ust. z dnia 13 października 1998r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), art. 1 i 4 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( tekst jedn. Dz. U. z 1959r. Nr 14, poz. 78 ze zm.) Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił nadania na własność J. P. nieruchomości rolnej położonej w Ł. przy ul. A. 80 o pow. 2 ha 9556 m2, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr 20 i 21 z obrębu geodezyjnego [...] , uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] , prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. XVI Wydział Ksiąg Wieczystych.

Uzasadniając swoją decyzję organ I instancji podał, że w dniu [...] zostało wszczęte postępowanie z wniosku J. P. w sprawie nadania na własność wyżej opisanej nieruchomości.

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, co następuje:

Po zakończeniu działań wojennych w 1945r. wnioskodawca objął na własność, jako osadnik wojskowy, gospodarstwo rolne o pow. 7,98 ha położone we wsi A. , gmina B. , powiat [...] (obecnie województwo [...] ).

W związku ze zmianą miejsca zamieszkania, J. P. zrzekł się przydzielonej nieruchomości rolnej, którą na podstawie protokołu zdawczo - odbiorczego sporządzonego w dniu [...] objął inny osadnik - S.W. . Z pisma Powiatowego Zarządu Rolnictwa we W. z dnia [...] wynika, że pozostawiona we wsi A. nieruchomość rolna do dnia [...] pozostawała we władaniu Państwa i na mocy art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ( Dz.U. Nr 17, poz. 71) przejęta została na własność Państwa.

Orzeczeniem z dnia [...] Dzielnicowa Komisja Ziemska m. Ł. rozdysponowała przejęte na cele reformy rolnej po Niemcu B. G. gospodarstwo rolne o pow. 8,3970 ha położone w Ł. przy ul. A. 80 w ten sposób, że grunty o pow. 5,00 ha wraz z budynkami przydzielone zostały W. M. , natomiast reszta ziemi o obszarze 3,3970 ha wydzierżawiona została J. P. Protokołem zdawczo -odbiorczym z dnia [...] J. P. przyjął oddane w tymczasową administrację dzierżawną gospodarstwo rolne o pow. 3,40 ha.

Organ stwierdził też, iż zgodnie z protokołem prac geodezyjnych z dnia [...] , spisanym w toku ustalania stanu władania na gruncie, powierzchnia przydzielonego wnioskodawcy gospodarstwa rolnego określona została na 2,9556 ha i ujawniona w księdze wieczystej KW Nr [...] . Nieruchomość ta oznaczona jest obecnie w rejestrze gruntów jako działki nr 20 oraz 21 w obr. [...] i stanowi własność Skarbu Państwa.

Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. działki te znajdują się na terenach o wiodącej funkcji mieszkaniowej. Pozostała część gospodarstwa rolnego położonego przy ul. A. 80 o pow. 4,9747 ha, stosownie do orzeczenia Dzielnicowej Komisji Ziemskiej z dnia [...] dokumentem nadania ziemi nr [...] z dnia [...] wydanym przez Naczelnika Dzielnicy Ł. - G. , nadana została na własność W. M. - siostrze J. P. i uregulowana w księdze wieczystej KW Nr [...] .

W oparciu o archiwalne akta Wojewódzkiej Komisji d/s Uwłaszczania przy Wojewodzie [...] nr [...] ustalono ponadto, iż decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Dzielnicy Ł. - G. odmówił J. P. wydania aktu własności ziemi na nieruchomość o pow. 2,9556 ha, położoną przy ul. A. 80, ponieważ nieruchomość ta, jako własność Skarbu Państwa, nie mogła być przedmiotem uwłaszczenia przeprowadzanego w trybie przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27 poz. 250).

Ostateczną decyzją z dnia [...] , nr [...] organ odwoławczy utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy, a pismem z dnia [...] nr [...] ówczesny Departament Gospodarki Ziemią w Ministerstwie Rolnictwa potwierdził zasadność i legalność odmowy wydania aktu własności wymienionej nieruchomości na rzecz J. P.

Do dnia 17 października 1969r. J. P. użytkował nieprzerwanie powyższą nieruchomość na podstawie wiążącej go ze Skarbem Państwa umowy dzierżawy, a po jej wygaśnięciu z upływem 16 lat od daty jej zawarcia, władał nią jako posiadacz samoistny bez tytułu prawnego. Stan taki utrzymuje się do chwili obecnej, dając podstawę do nabycia w przyszłości prawa własności posiadanej nieruchomości w drodze zasiedzenia, o czym orzekł wprost Sąd Rejonowy w Łodzi w prawomocnym postanowieniu z dnia 15 maja 1992r. sygn. akt V Ns. l. 169/92, wydanym w sprawie uregulowania własności gospodarstwa rolnego.

Organ, rozpatrując przedmiotowy wniosek J. P. , podniósł, iż od [...] weszła w życie ustawa z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ( Dz.U. nr 17, poz. 71 ), mocą której prawo do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych na własność w drodze nadania na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U. nr 3 z 1945r., poz. 13 ) przysługiwało osobom wymienionym w art. 15 tej ustawy .

W obecnym porządku prawnym przepis ten stanowi art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ( Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz. 348 ze zm.).

Organ I instancji, powołując się na powyższy przepis, stwierdził, że J. P. w dniu [...] nie był posiadaczem nieruchomości, w stosunku do której wydane zostało orzeczenie Komisji Ziemskiej o jej nadaniu, a jedynie ją dzierżawił, z uwagi na obowiązywanie w tym czasie orzeczenia Dzielnicowej Komisji Ziemskiej m. Ł. z dnia [...] o wydzierżawieniu nieruchomości przy ul. A. 80.

W związku z tym J. P. , będąc dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości, nie nabył prawa do nabycia jej na własność również jako osadnik wojskowy, albowiem przepis art. 21 wyłącza dzierżawców z kategorii osób uprawnionych do otrzymania na własność dzierżawionej nieruchomości.

Prezydent Miasta Ł. nie znalazł także podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz. U. z 1959r. Nr 14, poz. 78 ze zm.), gdyż uprawnienia do nabycia nieruchomości państwowych na podstawie tego przepisu przysługują rolnikom użytkującym te nieruchomości na podstawie umów dzierżawy co najmniej przez trzy lata przed dniem wejścia w życie dekretu. Przepis ten wszedł w życie w dniu 29 kwietnia 1955r., czyli po upływie jednego roku i sześciu miesięcy od wydzierżawienia J. P. przedmiotowej nieruchomości.

W tej sytuacji, zdaniem organu I instancji, wnioskodawca nie spełniał podstawowego wymogu wskazanego w art. l powołanego dekretu, uprawniającego do nabycia użytkowanej nieruchomości, tj. co najmniej trzyletniego okresu dzierżawy.

Reasumując, Prezydent Miasta Ł. nie znalazł podstaw prawnych do nadania na własność J. P. przedmiotowej nieruchomości ani w trybie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.), ani dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz. U. z 1959 Nr 14, poz. 78 ze zm.).

J. P. odwołał się od powyższej decyzji do Wojewody [...] ego, domagając się jej uchylenia z powodu rażącego naruszenia prawa do jego własności oraz interesu społecznego i materialnego.

W jego uzasadnieniu podał on, iż Skarb Państwa zawłaszczając 7,98 ha wzbogacił się, ponieważ zarówno osadnik W. , jak i on dokonali żądanej na jego rzecz zapłaty. Ponadto płacił on przez wiele lat podatek rolny i PFZ za 3,4 ha, podczas gdy areał wynosi 2 ha 9556 m2, w związku z czym powyższą nadpłatę, jego zdaniem, należy przekazać na PFZ za gospodarstwo. J. P. podniósł również, że od 1955r. do 1977r. organy administracji usuwały z nadanej ziemi jego siostrę W. M. , co w jego przekonaniu niewątpliwie ujemnie wpłynęło na rozstrzygnięcie kwestii własności przedmiotowej nieruchomości zgodnie z jego wnioskiem.

Dodatkowo odwołujący wskazał, iż na mocy ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o zmianie ustawy Kodeks Cywilny, która weszła w życie z dniem 1 października 1990r., nabył on własność do przedmiotowej nieruchomości w drodze zasiedzenia, gdyż posiadał ją w dobrej wierze.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając ją podał, iż jak wynika z ustalonego w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego, odwołujący się nie spełniał warunku wskazanego w art. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz.U. z 1959r. Nr 14, poz. 78 ze zm.) w dniu jego wejścia w życie, ponieważ nie użytkował on dzierżawionej nieruchomości przez okres 3 lat, tj. do dnia 29 kwietnia 1955r.

Ponadto, również na podstawie art. 21 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ( Dz. U. z 1989r. Nr 58, poz. 348 ze zm.) jako dzierżawca nie był on uprawniony do otrzymania jej na własność.

Organ II instancji powołał się także na fakt odmowy wydania J. P. aktu własności ziemi do tejże nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 listopada 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz.U. Nr 27, poz. 250), decyzją z dnia [...] nr [...] , wydaną przez Naczelnika Dzielnicy Ł. - G. , z uwagi na to, iż stanowi ona własność Skarbu Państwa.

J. P. wniósł do Naczelnego Sadu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Wojewody [...], domagając się jej uchylenia bądź ewentualnie orzeczenia o istnieniu uprawnienia.

Orzekającym w sprawie organom administracji zarzucił niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności tytułu skarżącego do nieruchomości, którą włada, prawnego charakteru zdania gospodarstwa rolnego w A. gmina B., pominięcia w ustaleniach okoliczności przywołanych przez stronę w protokole z dnia [...] , w tym nie udzielenia odpowiedzi przez organy administracji państwowej na złożone w terminie wnioski w sprawie i w związku z tym naruszenie prawa materialnego, a w szczególności ustawy z dnia 12 marca 1958r. o uregulowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego oraz ustawy z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem wojskowym, które były podstawą rozstrzygnięcia organów I i II instancji.

W uzasadnieniu skargi podał, iż w dniu [...] Powiatowa Komisja Ziemska we W. na podstawie art. 1 i 2 ust. 1 lit. b i art. 8 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej przyznała mu, jako osadnikowi wojskowemu i repatriantowi, gospodarstwo o powierzchni 7,98 ha w gromadzie A. gmina B. . Tym samym aktem i na tej samej podstawie przydzielono gospodarstwo o powierzchni 6,44ha A. M. . W związku z zamiarem zmiany miejsca zamieszkania, w dniu [...] zdał on swoje gospodarstwo w A. wraz z zabudowaniami oraz inwentarzem i wystąpił o nadanie gospodarstwa w Ł. Z tego tytułu nie otrzymał żadnego ekwiwalentu, a gospodarstwo wróciło we władanie Skarbu Państwa. W dniu [...] Dzielnicowa Komisja Ziemska przydzieliła jego siostrze W. M. 5 ha ziemi z budynkami, a 3,3970 ha wydzierżawiła jemu. W związku z czym, zdaniem skarżącego, w momencie wydania przedmiotowej decyzji, jako repatriant posiadał on uprawnienie do otrzymania nieruchomości. Od wskazanej decyzji Dzielnicowej Komisji Ziemskiej odwołał się wskazując na swoje uprawnienia repatrianckie oraz na fakt zdania gospodarstwa rolnego w A. , wywodząc, że z tego tytułu przysługuje mu przyznanie gospodarstwa na własność. Na powyższe odwołanie oraz następne nie otrzymał odpowiedzi, co podkreślił w oświadczeniu z dnia [...] skierowanym do Wojewody [...].

J. P. podał także, że Dzielnicowa Komisja Ziemska w Ł. decyzją z [...] odebrała W. M. prawo do gospodarstwa ze względu na to, że małżonkowie M. jako repatrianci otrzymali już gospodarstwo w A. , co oznaczało, że organ administracji nie widział możliwości posiadania dwóch gospodarstw opartych na tym samym tytule prawnym. Ten sam organ, nie zmienił jednakże decyzji w stosunku do skarżącego, pomimo jego podań o przyznanie własności ziemi.

Decyzją z dnia [...] Prezydium Rady Narodowej w Ł. uchyliło decyzję o odebraniu W. M. własności gospodarstwa i utrzymało w mocy orzeczenie o nadaniu jej własności z dnia [...] Organ administracji orzekał w tej sprawie na podstawie art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 1958r.

W tej samej sprawie wystąpił skarżący do Prezydium Rady Narodowej z wnioskiem o nadanie aktu własności jego gospodarstwa w dniu [...] , na które nie otrzymał odpowiedzi. Jednakże tym razem złożenie przez skarżącego wniosku w terminie i w oparciu o właściwą podstawę prawną jest okolicznością bezsporną, do której jednak organy administracji w ogóle się nie ustosunkowały.

Ponadto, w ocenie skarżącego, jest oczywiste, że na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r. - w odniesieniu do okresu, w jakim otrzymał przedmiotowe gospodarstwo rolne, przysługiwały mu uprawnienia repatrianta i osadnika wojskowego, takie same jak W. M. . Uprawnienia te - na podstawie art. 14 tej ustawy wygasły dopiero w dniu 5 kwietnia 1958r., a więc obowiązywały w chwili wydawania decyzji w tym przedmiocie.

Odrębną zaś w sprawie kwestią jest to, że przez cały okres władania gospodarstwem skarżący regulował opłaty od przyznanych mu 3.39 ha, a organy administracji nie ustaliły, w jakim trybie obszar ten zmniejszył się do 2,9556 ha, co stwierdzono protokołem geodezyjnym z dnia [...] i w jakim też trybie gospodarstwo jego zostało skomunalizowane, z wadliwym opisem działki nawet w odniesieniu do wskazanego protokołu.

Podał on również, że wobec braku odpowiedzi na jego wnioski wynikające z ustawy z dnia 12 marca 1958r., w 1973r. wystąpił o uwłaszczenie w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. Wniosek ten rozstrzygnięto negatywnie.

W związku z powyższymi okolicznościami, z uwagi na brak rezultatów jego starań o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowego gospodarstwa uważa on, iż organy administracji są mu niechętne, a z czasem teren, na którym jest ono położone, stał się szczególnie atrakcyjny ze względu na prowadzone tam budownictwo jednorodzinne i podział na działki rekreacyjne.

J. P. , odnosząc się do rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł. wskazał też, że organ I instancji przyjmując za podstawę swojej decyzji ustawę z dnia 12 marca 1958r., w szczególności jej art. 21 nie wziął jednak w ogóle pod uwagę, że w świetle tego przepisu był on przede wszystkim repatriantem i osadnikiem wojskowym, który w okresie obowiązywania uprawnień nie otrzymał należnego mu z ustawy ekwiwalentu.

Organ administracji, kierując się literalnym brzmieniem decyzji Komisji Ziemskiej, nie rozważył rzeczywistego charakteru "wprowadzenia (...) we władanie nieruchomości" i nie wziął także pod uwagę konsekwencji zdania gospodarstwa w A., co z pewnością nie było zrzeczeniem się uprawnień do ekwiwalentu jako takiego.

Zatem, wobec przyjęcia przez organ I i II instancji za podstawę rozstrzygnięcia wskazaną ustawę z dnia 12 marca 1958r., skarżący uważa ustalenia faktyczne dokonane w tym postępowaniu za oczywiście niewystarczające, a wykładnię art. 21 za wadliwą.

W jego przekonaniu organy administracji stwierdziły jednoznacznie, że jako repatriant i osadnik w istocie nie otrzymał żadnego przewidzianego prawem ekwiwalentu i choć rozważały jego sytuację właśnie na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958r., w swych ustaleniach potraktowały go jedynie jak kontraktowego dzierżawcę, nawet bez rozważenia, na podstawie których z przywołanych w decyzji Komisji Ziemskiej przepisów - mógłby takim dzierżawcą zostać w 1953r.

W związku z podniesionymi okolicznościami uważa on zaskarżoną decyzję za krzywdzącą.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo organ II instancji podniósł, iż faktem jest, że Powiatowa Komisja Ziemska we W. , orzeczeniem z dnia [...] przyznała J. P. gospodarstwo rolne o powierzchni 7,98 ha, położone w gromadzie A. , gminy B. , powiatu [...] , ale nie jako repatriantowi, lecz jako osadnikowi wojskowemu.

W myśl przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. z 1945r. Nr 3, poz. 13 ze zm.) grunty rolne przechodziły na własność ich posiadaczy dopiero po uiszczeniu zapłaty za nabyte nieruchomości, czego potwierdzenie stanowił Dokument Nadania Ziemi.

W danym stanie faktycznym skarżący nie wykazał, by taki dokument został mu wydany na nieruchomość położoną w A. , którą zdał protokolarnie na rzecz Stanisława W. Nie sposób więc, zdaniem Wojewody [...], uznać, iż nieruchomość położona w Ł. przy ul. A. 80 miała być ekwiwalentem za zdane gospodarstwo rolne w A.

Uprawnienia repatrianta przysługiwały natomiast W. M. (siostrze J. P. ) na podstawie orzeczenia Państwowego Urzędu Repatriacyjnego Wojewódzki Oddział w B. Nr [...] z dnia [...].

J. P. nie przedstawił organowi I i II instancji takowego orzeczenia, potwierdzającego jego uprawnienia jako repatrianta.

Wojewoda [...] nie podzielił również zdania skarżącego, iż pominięto w ustaleniach organów I i II instancji fakt nieudzielania mu przez organy administracji państwowej odpowiedzi na składane wcześniej w sprawie wnioski, ponieważ nie przedstawił on żadnych dowodów, choćby uprawdopodabniających powyższe fakty.

Zdaniem organu odwoławczego, kwestionowana decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej ( Dz.U. Nr 17, poz. 71) oraz przepisami dekretu z 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i uregulowaniu innych spraw związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz. U. z 1959 r. Nr 14, poz. 78 ze zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, iż stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1271 i nr 228 z 2003r., poz. 2261 ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym – zgodnie z § 2 tego artykułu – kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd nie jest zatem uprawniony do oceny zaskarżonych aktów z punktu widzenia ich zgodności z zasadami słuszności, czy celowości, które są akcentowane przez J. P. w odwołaniu i skardze.

Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, o którym mowa wyżej, dlatego też skarga została oddalona.

Z akt administracyjnych wynika, iż skarżący od szeregu lat, w różnym trybie i przed różnymi organami usiłuje uzyskać prawo własności nieruchomości przy ul. A. 80 w Ł. .

Postępowania te, prowadzone zarówno w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. ( organy mylnie podają datę aktu prawnego jako pochodzącego z listopada ) o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 27, poz. 250 ), jak i w trybie zasiedzenia, nie przyniosły oczekiwanego przez skarżącego skutku.

Skłoniło to J. P. do złożenia przedmiotowego wniosku, w którym domaga się on nadania mu na własność nieruchomości rolnej o powierzchni 2,9556 ha, który to tytuł - w jego ocenie - przysługuje mu za zdania gospodarstwa rolnego we wsi A. .

Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku.

Z akt administracyjnych wynika, że [...] A. M. , J. P. i W. M. otrzymali w użytkowanie gospodarstwo rolne we wsi A. , gm. B. , pow. W. , o łącznym obszarze 39 ha użytków rolnych, wraz z inwentarzem, każdy po 1/3 całości.

Orzeczeniem Powiatowej Komisji Ziemskiej we W. z dnia [...] , podjętym na podstawie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz.U. R.P. z 1945r. nr 3, poz. 13 ), przyznano J. P. , osadnikowi wojskowemu, działki nr 23 i 31 o łącznej powierzchni 7,98 ha wraz z zabudowaniami znajdującymi się na działce nr 23, położonych w A. , gm. B. .

Z przepisów wskazanego wyżej dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. wynika między innymi, że nabywcy uiszczają cenę za ziemię wg zasad wynikających z art. 14.

Jednocześnie, stosownie do treści § 33 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. nr 10, poz. 51 ze zm. ) – po zatwierdzeniu projektu podziału ziemi i inwentarza oraz po wydzieleniu działek na gruncie i podziale inwentarza pełnomocnik powiatowy z komisarzem ziemskim wprowadzą nabywców w posiadanie ziemi oraz wręczą nabywcom dokument nadania ziemi i inwentarza z podpisem pełnomocnika i komisarza ziemskiego ( ust. 1 ). Dokument nadania stanowi tytuł własności nadanej ziemi i jest podstawą dla dokonania wpisu prawa własności w księgach hipotecznych ( § 33 ust. 2 ).

Z protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] , spisanego w obecności aktywu gromadzkiego, prezesa koła Samopomocy Chłopskiej i sołtysa gromady wynika, że S.W. objął gospodarstwo rolne o powierzchni 7,98 ha wraz z inwentarzem od J. P_. , który był osobą zdającą.

W toku postępowania skarżący, w ocenie Sądu, nie wykazał, w jakim trybie i na jakich warunkach doszło do zdania gospodarstwa na rzecz Stanisława W. Natomiast z pisma Powiatowego Zarządu Rolnictwa we W. z dnia [...] wynika, że pozostawiona przez skarżącego we wsi A. nieruchomość rolna pozostawała do dnia [...] we władaniu Państwa i na mocy art. 9 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego ( Dz.U. nr 17, poz. 71 ) przeszła ona na własność Państwa.

Orzeczeniem Dzielnicowej Komisji Ziemskiej m. Ł. z dnia [...] rozdysponowano przejęte na cele reformy rolnej gospodarstwo rolne o powierzchni 8,3970 ha po Niemcu B. G. , położone w Ł. przy ul. A. 80, w ten sposób, że grunty o pow. 5,00 ha wraz z budynkami przydzielone zostały W. M. , natomiast reszta ziemi o obszarze 3,3970 ha wydzierżawiona została J. P. .

Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] J. P. przejął w tymczasową administrację dzierżawną wyżej wskazane gospodarstwo o powierzchni 3,40 ha.

Należy uznać, iż orzeczenie Dzielnicowej Komisji Ziemskiej m. Ł. z dnia [...] jest ostateczne i prawomocne, gdyż skarżący mimo twierdzeń, iż składał od niego odwołanie, nie był w stanie powyższego udokumentować i wykazać, że orzeczenie to zostało wzruszone.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, należy podzielić stanowisko organu, iż J. P. w 1953r. objął przedmiotową nieruchomość, stanowiącą własność Skarbu Państwa, w dzierżawę.

Potwierdzeniem tego stanu prawnego są akta Wojewódzkiej Komisji d/s Uwłaszczenia przy Wojewodzie [...] , z których wynika, że decyzją z dnia [...] odmówiono J. P. wydania aktu własności ziemi na nieruchomość o pow. 2,9556 ha położoną przy ul. A. 80 w Ł. z uwagi na to, że nieruchomość ta, jako własność Skarbu Państwa, nie mogła być przedmiotem uwłaszczenia przeprowadzonego w trybie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. nr 27, poz. 250 ). Rozstrzygniecie to utrzymane zostało w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...]

Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek pozwalających na uwzględnienie przedmiotowego wniosku.

Zgodnie z art. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym ( Dz.U. nr 18, poz. 107 ze zm. ) - nieruchomości państwowe użytkowane przez rolników na podstawie umów dzierżawy co najmniej przez trzy lata przed dniem wejścia w życie dekretu nadaje się tym rolnikom lub ich następcom prawnym na ich wniosek, jeżeli gospodarują na tych nieruchomościach.

Powyższy dekret wszedł w życie w dniu 29 kwietnia 1955r., kiedy to skarżący użytkował przedmiotową nieruchomość jako dzierżawca od niespełna półtora roku, bo przejął ją na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] Nie spełniał więc tym samym przesłanki, o której mowa we wskazanym wyżej przepisie.

Brak jest również podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958r. o sprzedaży nieruchomości Państwowego Funduszu Ziemi oraz uporządkowaniu niektórych spraw związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. nr 17, poz. 71 ze zm. ).

Ustawa ta, w brzmieniu pierwotnym - w art. 15, a na skutek nowelizacji – w art. 21, wykluczała skarżącego, jako dzierżawcę, od możliwości uzyskania prawa do otrzymania państwowych nieruchomości rolnych na własność w drodze nadania na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej ( Dz. U. nr 3 z 1945r., poz. 13 ).

Z tych wszystkich względów należy uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego też skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) podlega oddaleniu.

Na zakończenie należy jedynie zwrócić uwagę, iż, w ocenie Sądu, błędem ze strony J. P. jest porównywanie sytuacji prawnej skarżącego, odnośnie prawa do nieruchomości, z sytuacją jego siostry W. M. . Siostra skarżącego, w przeciwieństwie do J. P. , legitymowała się bowiem orzeczeniem repatriacyjnym znajdującym się w aktach administracyjnych, z którego między innymi wynika, że w miejscowości S. woj. [...] pozostawiła gospodarstwo rolne wraz z inwentarzem, a ponadto na innej zasadzie objęła ona gospodarstwo przy ul. A. w Ł. Wynika to z treści orzeczenia Dzielnicowej Komisji Ziemskiej m. Ł. z dnia [...]

Sąd podnosi ponadto, iż brak jest możliwości w toku niniejszego postępowania odniesienia się do zarzutu nadpłaty regulowanych należności od posiadanej nieruchomości ( uiszczanych wg twierdzeń skarżącego od powierzchni 3,39ha zamiast od 2,9556 ha ), gdyż wykracza on poza przedmiot zaskarżonej decyzji.