Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 859/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 18 i 19
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Gl 727/08 o oddaleniu wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i okresowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 23 marca 2009 r. D. B. ponowił złożony na rozprawie w dniu 19 marca 2009 r. wniosek o wyłączenie sędziego S. N. W uzasadnieniu wniosku skarżący zarzucił sędziemu brak obiektywizmu i stronniczość sędziego w innej sprawie prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w 2008 r. i wyraził przekonanie, że orzekając w sprawie niniejszej sędzia S. N. nie będzie obiektywny i bezstronny.

W oświadczeniu z dnia 6 kwietnia 2009 r. złożonym w związku z wnioskiem skarżącego, Sędzia S. N. stwierdził, iż brak jest podstaw do wyłączenia go od rozpatrywania sprawy z mocy art. 18 i 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wiosek o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu podniesiono, że we wniosku o wyłączenie sędziego skarżący nie wskazał jakiejkolwiek faktycznie istniejącej przyczyny uzasadniającej wyłączenie wskazanego w nim sędziego. Twierdzenia o braku obiektywizmu, stronniczości i działaniu na niekorzyść skarżącego poprzez wydanie niezgodnego z jego oczekiwaniami orzeczenia są w istocie zespołem gołosłownych zarzutów kierowanych pod adresem sędziów. Natomiast wniosek o wyłączenie sędziego uzasadniają jedynie takie okoliczności, które obiektywnie wywołać mogą wątpliwości co do jego bezstronności, takich zaś przyczyn, zdaniem Sądu, brak jest w tej sprawie. Nie zachodzą też przyczyny opisane w art. 18 p.p.s.a. powodujące wyłączenie sędziego z mocy ustawy.

Na powyższe postanowienie D. B. wniósł zażalenie podnosząc, że jego wniosek oraz fakty podane w jego uzasadnieniu całkowicie uzasadniają konieczność wyłączenia sędziego, albowiem nawet obiektywna ocena zachowania sędziego podczas rozprawy z 2008 r. oraz wielomiesięczne odwlekanie przyznania pomocy prawnej musi budzić słuszne obawy co do bezstronności tego sędziego w toczącym się obecnie postępowaniu.

Naczelny Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem Sędzia jest wyłączony w sprawach: 1) w których sędzia jest stroną bądź pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki, 2) małżonka sędziego, krewnych sędziego lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia oraz powinowatych bocznych do drugiego stopnia, 3) osób związanych z sędzią z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, 4) w których sędzia był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron, 5) w których sędzia świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą, 6) w których sędzia brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego sporządzonego z jego udziałem lub rozpoznanego przez niego, a także w sprawach, w których występował jako prokurator, 7) w których sędzia brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powyższy przepis wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wskazuje, że zawarte w tym przepisie wyliczenie jest wyczerpujące. Z uwagi na wskazany wyżej charakter tego wyliczenia przyjmuje się, że objęte nim przyczyny wyłączenia nie powinny być interpretowane rozszerzająco (vide: postanowienie NSA z dnia 16 grudnia 2004 r., GZ 4/04, ONSAiWSA 2004/1/7). Art. 19 p.p.s.a. zakreśla natomiast tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67).

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że z oświadczenia złożonego przez sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach S. N. w dniu 6 kwietnia 2009 r. wynika, że brak jest podstaw do wyłączenie go od rozpoznania niniejszej sprawy z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz nie zachodzą przyczyny wyłączenia, o których mowa w art. 19 p.p.s.a. Nie można natomiast upatrywać wystarczającej przesłanki wyłączenia sędziego tylko z tej przyczyny, że ten sam sędzia brał udział w rozpoznawaniu innej sprawy z udziałem wnioskodawcy, a z której przebiegu ten ostatni nie był zadowolony (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2005 r., I OZ 939/05). Również subiektywne, negatywne odczucia skarżącego co do stosunku sędziego do jego osoby nie mogą stać się przyczyną wyłączenia.

W takiej sytuacji, ponieważ nie można dopatrzeć się, aby w sprawie ze skargi D. B. zachodziły podstawy do wyłączenia sędziego S. N. z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) ani też inne okoliczności mogące wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a) należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2009 r. oddalił wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.