Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 443/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2, art. 183, art. 188, art. 200, art. 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 2 pkt 6, 14 i 15, art. 30 ust. 1, 5, 6, 7, art. 48, art. 50, art. 51
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 156 par 1 pkt 2, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary ( spr. ) Sędzia del. WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej "A" Spółka z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1286/09 w sprawie ze skargi "A" Spółka z o.o. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla zaskarżoną decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia (...) czerwca 2009 r. nr (...) oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. St. Warszawy z dnia (...) czerwca 2009 r. Nr (...); 3. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz "A" Sp. z o.o. w W. kwotę 1440 (jeden tysiąc czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 1286/09, oddalił skargę N. Sp. z o.o. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Na skutek informacji organu administracji architektoniczno–budowlanej, wszczęto postępowanie z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na działce o nr ewid. [...], obręb [...] przy ul. K. w W. W toku czynności ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się wolnostojący nośnik reklamowy – tablica reklamowa, o wymiarach 3,4 x 12,4 m i słup wsporczy o wysokości 5 m, związany trwale z gruntem żelbetonowym fundamentem. W związku tym, iż inwestor N. Sp. z o.o. zrealizował powyższe prace nie występując o zgodę właściwego organu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Wobec braku przedłożenia kompletnej dokumentacji w wyznaczonym terminie ww. organ decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] nakazał firmie N. z siedzibą w W. przy ul. J. [...], na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), rozbiórkę przedmiotowego nośnika.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji uchylił tę decyzję w części określającej adresata przedmiotowego obowiązku i w tym zakresie orzekł: "nakazuje spółce N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. J. [...] w W.". W pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe urządzenie zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego. Budowa urządzeń reklamowych wolnostojących, trwale związanych z gruntem, wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy. Przedmiotowa tablica reklamowa jest trwale związana z gruntem zatem na jej realizację było wymagane pozwolenie na budowę.

Zdaniem organu fakt, iż inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 ww. ustawy, na które organ administracji architektoniczno–budowlanej nie zgłosił sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od zbadania sprawy merytorycznie. Powyższe zgłoszenie należy uznać za nieskuteczne, jako że w świetle obowiązujących przepisów inwestor był zobowiązany uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji słusznie nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów. W związku z niespełnieniem tego obowiązku słusznie również zastosował art. 48 ust. 1 tej ustawy nakazując rozbiórkę stwierdzonej samowoli. Organ odwoławczy wskazał, że dokumentacja inwestora nie wypełnia zapisów postanowienia organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2009 r., gdyż brak jest w niej zaświadczenia Prezydenta W. o zgodności inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie inwestor wniósł o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, a gdyby Sąd nie stwierdził rażącego naruszenie prawa – o jej uchylenie. Zdaniem skarżącej Spółki zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zawiera rozstrzygnięcia niemieszczące się w zakresie normy art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.). Organ odwoławczy uchylił decyzję w części dotyczącej oznaczenia strony i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Doprecyzowanie formy prawnej podmiotu nie jest istotą rozstrzygnięcia. Ponadto powołując się na art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego skarżąca stwierdziła, że montaż przedmiotowej reklamy objęty jest obowiązkiem zgłoszenia. Fakt trwałego związania z gruntem nie stanowi przesłanki różnicującej w zakres obowiązku zgłoszenia lub uzyskania pozwolenia na budowę. Instalacja tablic i urządzeń reklamowych nie wymaga pozwolenia na budowę. Skarżąca spółka podkreśliła także, że posiadała milczącą zgodę organu na realizację inwestycji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym długo istniały rozbieżności w zakresie tego, czy urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie zaakceptowano i przyjęto pogląd, zgodnie z którym można mówić o conajmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako, że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 tej ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Zdaniem Sądu nie powinno zatem budzić wątpliwości to, że realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała pozwolenia na budowę. Zasadnie też organ II instancji wskazał, że bez znaczenia pozostaje okoliczność zgłoszenia przez inwestora zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia - jeżeli zgłoszenie dotyczy inwestycji wymagającej pozwolenia na budowę, wbrew intencjom zgłaszającego, to nie jest to zgłoszenie w rozumieniu przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego i nie wywołuje skutków przewidzianych w przepisach Prawa budowlanego dla tej instytucji.

Sąd podkreślił ponadto, iż inwestor nie kwestionuje okoliczności niewykonania postanowienia organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nie zaistniały zatem ustawowe wymogi dla procedury legalizacyjnej wobec przedmiotowej samowoli, w związku z czym nakaz rozbiórki stał się obowiązkowy. Sąd stwierdził także, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa art. 138 k.p.a. bowiem w toku postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie doszło do zmiany adresata, a tylko do jego prawidłowego określenia. W całym postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie czynny udział brała tylko jedna spółka będąca inwestorem.

Skargą kasacyjną N. Sp. z o.o. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię:

- art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że instalowanie tablic reklamowych na podstawie zgłoszenia wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,

- art. 48 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, 5, 6 i 7 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że istnieje możliwość rozbiórki urządzenie reklamowego w sytuacji dokonanego prawidłowego zgłoszenia tegoż urządzenia i braku sprzeciwu ze strony organu architektoniczno – budowlanego,

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uchylenie na tej podstawie przez organ odwoławczy decyzji tylko w części dotyczącej oznaczenia strony nie jest rażącym naruszeniem prawa oraz poprzez przyjęcie, że nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

- art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy istniały prawne podstawy jej uwzględnienia.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji z zasądzeniem na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przedstawienie niniejszej sprawy do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów NSA, gdyż kwestia będąca przedmiotem skargi jest przedmiotem szerokiej dyskusji w doktrynie i rozbieżności w orzecznictwie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że brak jest podstaw do wskazanego przez Sąd I instancji podziału reklam na wymagające pozwolenia na budowę lub tylko zgłoszenia. Ustawodawca w art. 29 ust. 1 pkt 15 Prawa budowlanego zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę wszelkie urządzenia, w tym także reklamowe. Jeżeli więc przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego także zwalnia z uzyskania pozwolenia na budowę wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, to należy stwierdzić, że ustawodawca objął hipotezą tego przepisu wszelkie tablice i urządzenia reklamowe nie zainstalowane na obiektach budowlanych, a więc wolnostojące. Ponadto wskazano, że w niniejszej sprawie organ nie wniósł sprzeciwu, tak więc skarżąca spółka miała prawo do usprawiedliwionego przekonania, że zgłaszana reklama nie wymaga pozwolenia na budowę.

Skarżąca Spółka wskazała także, że niedopuszczalna jest zmiana oznaczenia strony w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Poza tym organ II instancji w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję, czego, zdaniem skarżącej, nie mógł uczynić ponieważ wcześniej uchylił decyzję w części i mógł orzekać co do istoty tylko w zakresie uchylenia. Decyzja, która nie mieści się w ramach art. 138 k.p.a. stanowi rażące naruszenie prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Zgodnie z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny może badać tylko, czy Sąd I instancji naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy i nie może podejmować badań w celu stwierdzenia innych wad zaskarżonego orzeczenia.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna N. Sp. z o.o. w W. zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z wszystkimi jej zarzutami można się zgodzić.

Nie zasługuje na uwzględnienie, podniesiony w ramach podstawy z art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 i w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że uchylenie na tej podstawie przez organ odwoławczy decyzji tylko w części dotyczącej oznaczenia strony nie jest rażącym naruszeniem prawa oraz poprzez przyjęcie, że nie zachodziły podstawy do uchylenia decyzji w warunkach art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy podzielić w tym miejscu pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – zaskarżona decyzja nie jest bowiem obarczona wadą rażącego naruszenia prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy zostaną spełnione co najmniej następujące przesłanki: został przez organ wydający kontrolowane orzeczenie naruszony konkretny przepis prawa materialnego, procesowego bądź kompetencyjnego, naruszenie to jest oczywiste, przy czym z uwagi na charakter naruszonego przepisu i jego społeczno-gospodarcze następstwa powstają skutki nie do pogodzenia z punktu widzenia praworządności (wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 530/09). Nie sposób przyjąć, mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, iż wskazane wyżej wymogi zostały spełnione. Przepis art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. dopuszcza bowiem uchylenie zaskarżonej decyzji w części i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy. Elementem (częścią) decyzji w rozumieniu art. 107 § 1 k.p.a. jest również oznaczenie strony lub stron będących adresatami decyzji. W sytuacji zatem, gdy nie następuje zmiana adresata decyzji, a organ stwierdzi, że adresat ten został oznaczony nieprawidłowo, dopuszczalne jest na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchylenie przez organ II instancji decyzji w części dotyczącej oznaczenia strony ( w tym przypadku firmy N. z siedzibą w W. przy ul. J. [...] i orzeczenie w tym zakresie poprzez właściwe oznaczenie adresata decyzji (spółka N. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ul. J. [...] w W.). Oznaczenie strony wskazuje na podmioty praw i obowiązków określonych w decyzji i w przypadku osoby prawnej winno precyzyjnie określać jej formę prawną.

Chybiony jest także, podniesiony w ramach podstawy z art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego przez błędną wykładnię. Skarżąca Spółka wskazała, że Sąd I instancji wyróżnił reklamy i urządzenia reklamowe, których instalacja wymaga pozwolenia na budowę lub zgłoszenia – do pierwszych zaliczył wolnostojące i trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, natomiast do drugiej tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych oraz wolnostojące, jednakże nie związane trwale z gruntem. Zdaniem skarżącej powyższa wykładnia stoi w sprzeczności z ww. przepisem, bowiem ustawodawca zwolnił z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę instalacje wszelkich tablic i urządzeń reklamowych bez względu na to czy są umieszczone na gruncie i jak są z nim powiązane, czy też na innym obiekcie. Do takich wniosków prowadzi, zdaniem skarżącej Spółki, wykładania literalna art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, jak i wykładnia systemowa (w zw. z art. 29 ust. 2 pkt 15 tej ustawy).

Powyższe rozumienie przez skarżącą art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego jest wadliwe oraz sprzeczne z poglądem przeważającym w aktualnym orzecznictwie, zgodnie z którym użycie zwrotu "instalacja" w kontekście ww. przepisu wskazuje, iż odnosi się on do robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych (wyrok NSA z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; wyrok NSA z dnia 4 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 427/10). Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 grudnia 1997 r. odnosił się wyłącznie do tablic i urządzeń reklamowych wykonywanych na istniejących obiektach budowlanych. Z powyższego przepisu wykreślono następnie powyższy fragment, pozostawiając jednak w dalszym ciągu zwrot "instalowaniu", przy czym druga część omawianego przepisu dotyczy tablic i urządzeń reklamowych usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, co, jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 811/08, może wskazywać, że i pierwsza część tego przepisu odnosi się do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach, pomimo, iż wykreślono wyrazy "na istniejących" obiektach budowlanych. Za powyższym rozumieniem art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego może przemawiać także pkt 14 i 15 tego przepisu, zgodnie z którymi wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu krat i urządzeń odnosi się do robót wykonywanych na obiektach budowlanych. Jak trafnie podkreślił Sąd w wyżej przywołanym orzeczeniu – zgodnie z § 10 Zasad techniki prawodawczej, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz. U. Nr 100, poz. 908), do oznaczenia jednakowych pojęć w ustawie używa się jednakowych określeń, a różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. Skoro zatem w omawianym przepisie dwukrotnie użyto zwrotu "instalowanie" w odniesieniu do robót wykonywanych na obiektach budowlanych, to ten sam zwrot użyty w pkt 6 tego artykułu również odnosi się do takich robót.

Na uwzględnienie zasługuje natomiast wskazany w skardze kasacyjnej drugi zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię, tj. zarzut naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, 5, 6 i 7 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że istnieje możliwość rozbiórki urządzenia reklamowego w sytuacji dokonanego prawidłowego zgłoszenia tegoż urządzenia i braku sprzeciwu ze strony organu architektoniczno – budowlanego. Zdaniem Sądu I instancji, realizacja przedmiotowego nośnika reklamowego wymagała pozwolenia na budowę, a zatem zasadnie wszczęto wobec inwestora procedurę wynikającą z art. 48 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, iż zasadne było stanowisko organu II instancji, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego urządzenia. Z powyższym stanowiskiem Sądu nie można się zgodzić.

Podstawową formą realizacji władztwa państwowego w ustawie Prawo budowlane jest decyzja administracyjna, w tym decyzja o pozwoleniu na budowę z art. 28 ww. ustawy. Uproszczoną formą załatwienia sprawy, która może być wszczęta na żądanie strony w przypadkach ściśle w ustawie wskazanych, jest instytucja zgłoszenia, w przypadku której załatwienie sprawy następuje na skutek przyjęcia zgłoszenia przez właściwy organ. Oran przyjmuje zgłoszenie jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia nie wniesie w drodze decyzji sprzeciwu lub nie nałoży w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązku uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów. W istocie więc pozwolenie w takim wypadku realizuje się poprzez brak aktywności organu.

Z utrwalonego w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądu wynika, że zgłoszenie wykonania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 Prawa budowlanego, chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę ( por. wyroki NSA z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt OSK 108/04; z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 791/05; z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1052/05; z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 604/06; z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 119/07). Jeżeli zatem wykonane w ramach zgłoszenia przez skarżącą Spółkę prace wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, to mając na uwadze fakt zgłoszenia tych robót właściwemu organowi i brak sprzeciwu tego organu, nie można zarzucić skarżącej działania w warunkach samowoli. Nawet jeżeli potraktować przedmiotowe zgłoszenie jako naruszenie prawa, to nie może to niweczyć skutku prawnego wynikającego z braku sprzeciwu organu – docelowo przecież brak sprzeciwu przy zgłoszeniu pełni tę samą rolę jak decyzja o pozwoleniu na budowę, czyli pozwala na rozpoczęcie stosownych robót budowlanych.

Skoro więc w rozpoznawanej sprawie, jak trafnie zarzuca to skarżąca Spółka, nie można mówić o samowoli budowlanej przewidzianej w art. 48 ust. 1 Prawa budowanego, to należy wyłączyć również możliwość legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 48 ust. 2 i 3 tej ustawy i w konsekwencji nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu na podstawie art. 48 ust. 1. Organy orzekające w niniejszej sprawie wadliwie zastosowały więc tryb legalizacji samowoli budowlanej przewidzianej w art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, stąd też niewykonanie przez inwestora obowiązków nałożonych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2009 r. nie mogło doprowadzić do nakazania rozbiórki przedmiotowego urządzenia na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ na skutek zgłoszenia budowy lub wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, powoduje natomiast konieczność zastosowania trybu przewidzianego w art. 50 i 51 tej ustawy.

Mając to wszystko na uwadze zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1, 5, 6 i 7 Prawa budowlanego należało uznać za zasadny.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznając skargę, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił także decyzje organów obu instancji uznając, że zostały one wydane z istotnym naruszeniem prawa materialnego, mianowicie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wobec uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz skargi Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 203 pkt 1 oraz art. 200 p.p.s.a., zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania za obie instancje.