Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 5/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Dorota Wdowiak Sędziowie : Sędzia Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję: 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. S. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

M. S., zwany dalej skarżącym, reprezentowany przez pełnomocnika W. D., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r., Nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych za brak stosownego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] maja 2004 r. na drodze krajowej Nr [...] funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego zatrzymali do kontroli pojazd o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Jak wynika z protokołu kontroli Nr [...] kierujący ww. pojazdem nie okazał do kontroli właściwego zezwolenia specjalnego ani zezwolenia EKMT, upoważniającego do przewozów drogowych rzeczy pomiędzy terytorium jednego z państw członkowskich i państwa nienależącego do Unii Europejskiej. Z okazanej do kontroli faktury Nr [...] wynikało, iż towar zakupiony został w Polsce a miejscem przeznaczenia był S. w Rosji. Ponadto kierowca nie okazał do kontroli wykresówki z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym prowadził pojazd.

W konsekwencji decyzją z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 6200 złotych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, iż jego zdaniem kara pieniężna nałożona została bezpodstawnie, bowiem przewóz towarów dokonywany był z Polski na Litwę. Do odwołania skarżący załączył dokument CMR 0000584.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie i bezsprzecznie wynika, iż w dniu kontroli przewoźnik zagraniczny wykonywał przewóz drogowy między Polską a Rosja bez wymaganego zezwolenia oraz wykresówek bądź dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu z ostatniego dnia tygodnia poprzedniego, w którym prowadził pojazd. W odniesieniu do zawartego w odwołaniu twierdzenia skarżącego, iż wykonywał przewóz z Polski na Litwę organ wskazał na treść art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 ze zm.) zgodnie z którym w braku przeciwnego dowodu, list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Takim przeciwdowodem, zdaniem organu jest okazana do kontroli faktura VAT, z której wynika, iż kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz w międzynarodowym transporcie drogowym z Polski do Rosji. Organ uznał, iż w świetle powyższych dokumentów, argumenty skarżącego oraz załączony do odwołania dokument nie zasługują na uwzględnienie.

Powyższą decyzję skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi dokonanie nieprawidłowej interpretację przepisów będących podstawą rozstrzygnięcia oraz ustalenie w sposób fragmentaryczny okoliczności faktycznych w sprawie.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 2211/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2004 r., Nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż na gruncie niniejszej sprawy organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004 r. naruszył art. 127 kpa, gdyż orzekł o decyzji w części prawomocnej dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 200 złotych w sytuacji, gdy złożone przez skarżącego odwołanie w sposób jednoznaczny wskazywało, iż skarżący złożył je jedynie w zakresie kary 6000 złotych. Sad pouczył organ o zakresie, w jakim winien rozpoznać wniesione przez skarżącego odwołanie oraz o konieczności szczegółowego ustalenia okoliczności wskazujących miejsce przeznaczenia przewożonego kontrolowanym pojazdem towaru.

Stosując się do wytycznych Sądu zawartych w uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 30 maja 2005 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. poz. 1071 ze zm.), art. 28 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – utd. (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 1.2.1 załącznika do utd. po rozpoznaniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2004 r., Nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 6000 złotych za brak stosownego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej utrzymał w mocy ww. decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ powołując się na treść protokołu kontroli Nr [...] wskazał, iż w dniu [...] maja 2004 r. na drodze krajowej Nr [...] funkcjonariusze inspekcji drogowej zatrzymali do kontroli pojazd o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...]. Kierujący ww. zespołem pojazdów nie okazał do kontroli właściwego zezwolenia specjalnego ani zezwolenia EKMT, upoważniającego do przewozów drogowych rzeczy pomiędzy terytorium jednego z państw członkowskich i państwa nienależącego do Unii europejskiej. Z przedstawionej do kontroli faktury Nr [...] wynikało, iż towar został zakupiony w Polsce a miejscem jego przeznaczenia był S. w Rosji. Ponadto kierowca okazał do kontroli list przewozowy CMR 0000584, w którym jako miejsce załadunku wskazano miejscowość G. w Polsce (rubryka 4), a jako miejsce przeznaczenia wskazano Litwę. Organ wskazał, iż w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego uzyskano dodatkowe informacje od przedsiębiorstwa P. S.A. z których wynika, iż przewożony zatrzymanym do kontroli pojazdem towar przeznaczony był do ostatecznego odbioru w S. w Rosji. Prowadzona przez skarżącego firma przewozowa miała przewozić towar z magazynu w G. do składu celnego i terminalu celnego w miejscowości S. na Litwie – co potwierdza dokument CMR 0000584 - gdzie miała zakończyć się procedura celna wywozu. Następnie towar objęto procedurą wywozu z terytorium Unii Europejskiej – co potwierdza deklaracja celna Nr [...]. Organ podniósł również, iż na deklaracji celnej Nr [...] w miejscu przeznaczonym na opisanie środka transportu, którym dokonano procedury odprawy poza teren Unii Europejskiej, wskazano pojazd o numerze rejestracyjnym [...], a zatem ten sam pojazd, który został skontrolowany przez inspektora Inspekcji Transportu Drogowego w dniu [...] maja 2004 r. Dodatkowo w rubryce 4 deklaracji celnej powołano wcześniej wymienioną fakturę [...].

Zebrany w toku postępowania wyjaśniającego materiał dowodowy, zdaniem organu odwoławczego wprost wskazuje, iż miejscem przeznaczenia towaru był S. w Rosji. Na potwierdzenie tego faktu organ podniósł, iż wprawdzie na dokumencie CMR jako miejsce przeznaczenia wskazano Litwę, ale jednocześnie ten sam dokument w rubryce 5 powołuje się na fakturę [...], na której jako miejsce przeznaczenia towaru widnieje S. w Rosji. Także to miejsce jako docelowe wskazał w swym pisemnym oświadczeniu nadawca przesyłki. Dodatkowo z deklaracji celnej Nr [...] wynika, iż środkiem transportu o numerze rejestracyjnym [...] – należącym do Pana M. S. dokonano procedury wywozu poza teren Unii Europejskiej. W dokumencie tym w rubryce 4 również powołano wcześniej wymienioną fakturę [...] wskazującą na S. jako miejsce wywozu poza obszar Unii Europejskiej.

Odnosząc się do oświadczenia skarżącego zawartego w odwołaniu, iż przewóz towaru miał nastąpić z Polski do Litwy (jako dowód skarżący dołączył do odwołania list przewozowy CMR 0000584) organ stwierdził, iż nie kwestionuje przedmiotowego zapisu na dokumencie CMR, ale na podstawie całokształtu materiału dowodowego ustalił inne miejsce przeznaczenia kontrolowanej przesyłki. Organ powołał się na art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 ze zm.) zgodnie z którym w braku przeciwnego dowodu, list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towaru przez przewoźnika. Takim przeciwdowodem zdaniem organu jest okazana do kontroli faktura, deklaracja celna i wyjaśnienia nadawcy przesyłki.

Powyższe, zdaniem organu uzasadnia nałożenie na skarżącego kary w wysokości 6000 złotych za brak stosownego zezwolenia na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego.

Pismem z dnia [...] listopada 2005 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika W. D. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r., Nr [...] wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż wydając zaskarżoną decyzję organ usunął jedynie wadę polegającą na naruszeniu art. 127 kpa (wówczas organ utrzymał w mocy decyzję w zakresie, który nie był przedmiotem zaskarżenia), pominął natomiast zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 30 maja 2005 r. dotyczące konieczności szczegółowego ustalenia okoliczności wskazujących miejsce przeznaczenia przewożonego kontrolowanym pojazdem towaru. Ponadto w ocenie skarżącego organ odwoławczy nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, a także nie umożliwił skarżącemu wzięcia udziału w postępowaniu poprzez umożliwienie mu zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i wypowiedzenia się, co do okoliczności z niego wynikających.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz.U. z 2004r., nr 204, poz. 2088 ze zm.) wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagranicznego przewoźnika wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu.

Zasadniczym problemem wymagającym wyjaśnienia w sprawie niniejszej stanowiła więc kwestia, do jakiego miejsca był przewożony kontrolowanym pojazdem towar i w konsekwencji, czy przedmiotowy transport drogowy był międzynarodowym transportem drogowym na terytorium RP, a więc wymagającym należytego zezwolenia.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący, będący przewoźnikiem zagranicznym wykonywał międzynarodowy transport drogowy, albowiem dokonywał przewozu rzeczy pomiędzy terytorium jednego z państw członkowskich i państwa nienależącego do Unii Europejskiej. Wobec tego, nie posiadał wymaganego zezwolenia uzasadnionym było nałożenie na niego kary pieniężnej.

Skarżący M. S. twierdził natomiast, że przewóz towaru miał nastąpić z Polski do Litwy, a więc na terenie obszaru Unii Europejskiej. Nie miał więc obowiązku posiadania stosownego zezwolenia.

Zdaniem sądu brak jest dowodu na to, aby zakwalifikować przedmiotowy transport drogowy jako międzynarodowy transport drogowy rzeczy, a więc wymagający właściwego zezwolenia.

Stosownie do treści art. 9 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) i protokołu podpisania list przewozowy CMR (Dz.U. z 1962 r., nr 49, poz. 238 ze zm.), w braku przeciwnego dowodu list przewozowy stanowi dowód zawarcia umowy, warunków umowy oraz przyjęcia towarów przez przewoźnika.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie zakwestionował zapisu na dokumencie CMR. Wynika z niego w sposób niebudzący wątpliwości, że przewoźnik przyjął towar do przewozu (pierwsza pieczątka), a odbiorca towaru – skład celny przyjął ładunek i zwolnił przewoźnika (druga pieczątka).

Towar istotnie objęty został procedurą wywozu z terytorium Unii Europejskiej, co wynika z deklaracji celnej [...] przyjętej przez Oddział Celny w L.. Jednakże po dokonanej procedurze samochód wyjechał do miejsca wskazanego w CMR, a więc S./Litwa. Zarówno dokument CMR jak i deklaracja celna wskazują na ten sam numer rejestracyjny pojazdu, który został skontrolowany przez inspektora inspekcji handlowej. Brak jednak dowodu, że pojazd ten przekroczył granice Unii Europejskiej. Z pisma nadawcy przesyłki wynika, że po dokonanej procedurze wywozu z terytorium Unii Europejskiej pojazd wyjechał do miejsca przeznaczenia wskazanego w dokumencie CMR, a był nim terminal i skład celny w miejscowości S. na Litwie.

Dokument CMR powołuje się na fakturę[...]. Na niej zaś jako miejsce przeznaczenia widnieje S. w Rosji. Także w deklaracji celnej powołano tę właśnie fakturę. Dowodzi to także, zdaniem organu, innego miejsca przeznaczenia aniżeli wskazywanego przez skarżącego. Zdaniem sądu, faktura jest tylko dowodem zawartej transakcji. Stanowi ona niezbędny załącznik potwierdzenia przejazdu. Nie może ona natomiast stanowić dowodu ostatecznego przeznaczenia odbioru towaru, które może być w każdej chwili zmienione przez odbiorcę.

Podsumowywując, wobec jednoznaczności dokumentu CMR i nieudowodnienia przez organ okoliczności przekroczenia granicy Unii Europejskiej przedmiotowym pojazdem, zaskarżoną decyzję należało uchylić. Powołane przez Głównego Inspektora dowody nie mogą, zdaniem sądu, z powodów wyżej wskazanych, stanowić przeciwnych dowodów wobec listu przewozowego. Nadal wymaga wyjaśnienia miejsce przeznaczenia kontrolowanej przesyłki przedmiotowym pojazdem, w szczególności, czy był to przejazd stanowiący wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego, czy tylko był to przejazd z Polski do Litwy, czy i w jaki sposób towar opuścił Litwę.

Z naczelnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 kpa wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego.

W niniejszej sprawie organ uchybił powyższej zasadzie. Nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości miejsca przeznaczenia towaru w aspekcie charakteru wykonywanego przejazdu. Wskazane przez niego środki dowodowe, jako dowody przeciwne do listu przewozowego nie przekonują o wykonywaniu przez skarżącego międzynarodowego transportu drogowego. Organ niekwestionując zapisów dowodu CMR w istocie odmówił mu wiarygodności. Pominięcie oceny określonego dowodu musi budzić określone wątpliwości, co do oceny pozostałych dowodów. Organ obowiązany był ustosunkować się, co do różnic występujących pomiędzy poszczególnymi dowodami, czego nie uczynił.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.

O wykonalności uchylonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.