Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 707/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 6 kwietnia 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia NSA : Małgorzata Wolf-Mendecka, Sędzia WSA : Krzysztof Winiarski, Protokolant : Maciej Ćwiertniak, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2004 roku sprawy ze skargi G. i M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] 2002 roku Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie egzekucyjne wobec małżonków G. i M.S., poprzez doręczenie zobowiązanym tytułu wykonawczego nr [...] . Podstawą wystawienia tego tytułu była decyzja Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] roku (doręczona w dniu [...] 2002 roku), nr [...] , którą organ ten określił podatnikom wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz wysokość zaległości podatkowej w tym podatku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Pismami z dnia [...] i [...] 2002 roku, uzupełnionymi pismami z dnia [...] i [...] 2003 roku zobowiązani wnieśli zarzuty w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podnosząc :

- brak doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,

- przedawnienie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok,

- przewlekłość prowadzonego postępowania podatkowego,

- nierozpoznanie wniosku złożonego w dniu [...] 2002 roku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. w Dz.U. z 2002 roku, nr 110, poz. 968 z późniejszymi zmianami) organ egzekucyjny przekazał zarzuty wierzycielowi tj. Drugiemu Urzędowi Skarbowemu w K. celem zajęcia stanowiska i wydania postanowienia w tym zakresie.

Ponieważ wierzyciel nie wypowiedział się w kwestii wniesionych zarzutów w terminie 14 dni od daty ich otrzymania, organ egzekucyjny, działając na podstawie art. 34 § 3 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] , zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania przez ten organ postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] , wierzyciel uznał w/w zarzuty za bezzasadne.

Na powyższe postanowienie zobowiązani wnieśli zażalenie, w którym zarzucili jego niezgodność z prawem i wnieśli o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu podnieśli zarzuty :

- wszczęcia egzekucji bez wymaganego prawem uprzedniego doręczenia upomnienia,

- naruszenia § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- prowadzenia egzekucji bez skutecznego doręczenia tytułu wykonawczego,

- zajęcie rachunku bankowego bez wymaganego prawem zawiadomienia zobowiązanych.

Uzasadniając swoje stanowisko wskazali, iż :

- warunki prowadzenia egzekucji zobowiązań podatkowych określa przepis art. 3a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który jednoznacznie stanowi, iż do tego rodzaju zobowiązań wierzyciel przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego winien przesłać zobowiązanemu upomnienie,

- § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został błędnie przez organ egzekucyjny zastosowany, gdyż w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie powołany wyżej art. 3a § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej, który to przepis nie przewiduje żadnych wyjątków od obowiązku przesłania upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego,

- egzekucja prowadzona była bez skutecznego doręczenia zobowiązanym tytułu wykonawczego, gdyż w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego (odmowa przyjęcia pisma) na który powołuje się organ egzekucyjny. Przepis ten dotyczy wyłącznie pism przesyłanych przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób. Tylko w takim przypadku pismo zwrócone nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy uznaje się za doręczone w dniu odmowy jego przyjęcia. Natomiast w postępowaniu egzekucyjnym możliwość przesłania dokumentu ogranicza się do kilku przypadków (np. upomnienie w trybie art. 15 § 1 lub art. 3a § 2 pkt 2), w pozostałych zaś ustawa wymaga doręczenia pisma. Wobec powyższego tytuł wykonawczy nie został skutecznie doręczony zobowiązanym (egzekutor odstąpił od jego doręczenia),

- organ egzekucyjny naruszył art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej, gdyż nie dołączył do tytułu wykonawczego odpisu dowodu doręczenia upomnienia, ani też nie podał podstawy prawnej braku tego obowiązku,

- organ egzekucyjny naruszył również art. 80 § 3 ustawy egzekucyjnej, gdyż zajął on rachunki bankowe G. S. bez jednoczesnego zawiadomienia zobowiązanej o ich zajęciu.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. nie uwzględnił zażalenia i działając na podstawie art. 123, art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 § 1, art. 18 i art. 34 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. w Dz.U. z 2002 roku, nr 110, poz. 968 z późniejszymi zmianami), postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541) – który to przepis wydany został na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 15 § 5 ustawy egzekucyjnej – “postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu". Ponieważ przedmiotowy tytuł wykonawczy nie został wystawiony na podstawie zeznania podatników za 1996 rok, a w oparciu o zweryfikowane zeznanie, w wyniku której to weryfikacji organ podatkowy wydał decyzję wymiarową z dnia [...] roku (zobowiązani bowiem nie wykonali ustawowego obowiązku wyliczenia należnego podatku dochodowego od osób fizycznych we właściwej wysokości), wierzyciel zasadnie skorzystał z cytowanego wyżej przepisu § 13 pkt 1.

Następnie Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż zgodnie z art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ponieważ powołana wyżej ustawa nie normuje zasad doręczenia pism, odpowiednie zastosowanie w tym zakresie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanych nastąpiło skutecznie z dniem 11 grudnia 2002 roku, tj. w dniu odmowy odebrania odpisu tytułu wykonawczego (art. 47 Kodeksu postępowania administracyjnego).

Organ odwoławczy nie zgodził się też z zarzutem zażalenia dotyczącym naruszenia art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stwierdził w tym zakresie, iż wobec braku obowiązku uprzedniego doręczenia zobowiązanym upomnienia, w tytule wykonawczym (pozycja 49) wierzyciel podał podstawę prawną braku tego obowiązku.

W końcowej części uzasadnienia Dyrektor Izby Skarbowej za bezzasadny uznał też zarzut naruszenia art. 80 § 3 ustawy egzekucyjnej. Wskazał, iż przepis ten stanowi, że jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny w dniu 12 grudnia 2002 roku wysłał na adres G. S. zawiadomienie o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego. Przedmiotową przesyłkę awizowano w dniu [...] 2002 roku, a zwrot jej do nadawcy nastąpił w dniu [...] 2002 roku z adnotacją “nie podjęto w terminie" Doręczenie tej przesyłki nastąpiło zgodnie z brzmieniem art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego w dniu [...] 2002 roku.

Postanowienie to G. i M. S. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu w pełni podtrzymali zarzuty sformułowane wcześniej w zażaleniu.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

Skarga na powołane wyżej postanowienie została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach w czasie obowiązywania przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późniejszymi zmianami).

Należy jednak zauważyć, że cytowana wyżej ustawa straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 roku, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze zm. w Dz.U. z 2002 roku, nr 240, poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 roku utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 roku w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Należy również wskazać, iż zgodnie z § 2 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia należy w pierwszej kolejności przypomnieć, że postępowanie egzekucyjne służy doprowadzeniu do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązku, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst w Dz.U. z 2002 roku, nr 110, poz. 968). Obowiązek ten wynika z kolei z tytułu wykonawczego. Nie jest to etap postępowania, na którym decyduje się o istnieniu obowiązku (tutaj zobowiązania podatkowego) i jego wymiarze, takie kwestie rozstrzygają się na etapie postępowania podatkowego. Organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak stanowi o tym art. 29 § 1 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jest to przepis o kluczowym znaczeniu dla określenia uprawnień organu egzekucyjnego. Nie można przy tym tracić z pola widzenia wykładni art. 33 tej ustawy, wymieniającego zarzuty, jakie zobowiązany może zgłosić w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 34 § 1 ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1 – 7, 9 i 10, a przy egzekucji o charakterze niepieniężnym – także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1 – 5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem organ egzekucyjny związany jest stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 pkt 1 – 5 ustawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 roku, sygn. akt I SA/Ka 146/02, P. Przybysz – Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo prawnicze “Lexis Nexis", Warszawa 2003, str. 136).

Zarzut w postępowaniu egzekucyjnym stanowi swoisty środek zaskarżenia. Podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeżeli zobowiązany w piśmie skierowanym do organu egzekucyjnego zawrze obok zarzutów opartych na podstawach wskazanych w art. 33 także inne zastrzeżenia, to organ egzekucyjny powinien dokonać analizy treści pisma i oddzielnie rozpatrzyć zarzuty oraz inne zastrzeżenia zobowiązanego dotyczące egzekucji. Zarzuty, które nie stanowią zarzutu w rozumieniu art. 33, a dotyczą egzekucji, mogą być uznane za skargę na czynności egzekucyjne, a w przypadku egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym, również za zażalenie na postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego (por. P. Przybysz Postępowanie ... str. 126-127).

W rozpatrywanej sprawie zobowiązani w pismach z dnia 11 i 12 grudnia 2002 roku podnieśli zarzuty :

- braku doręczenia upomnienia (art. 33 pkt 7),

- niespełnienia wymogów określonych w art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 pkt 10).

Z kolei w piśmie z dnia [...] 2003 roku G.S. podniosła dodatkowo zarzut przedawnienia obowiązku podatkowego (art. 33 pkt 1).

Zasadnie więc, zdaniem Sądu, organ egzekucyjny stwierdził, że nie posiada uprawnień do rozpatrzenia w tym postępowaniu kwestii podnoszonych przez skarżących, a dotyczących – braku doręczenia odpisu tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, gdyż są to czynności egzekucyjne i dla ich podważenia ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje inny środek zaskarżenia tj. skargę na czynności egzekucyjne. Zarzuty te zostały zresztą rozpoznane przez organ nadzoru w związku z wniesieniem przez zobowiązanych skarg na te czynności, a co znalazło wyraz w postanowieniach z dnia [...] roku, nr [...].

W świetle zebranego w sprawie materiału nie można podzielić zarzutu skargi dotyczącego braku doręczenia upomnienia przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (art. 33 pkt 7 ustawy egzekucyjnej). Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, iż zgodnie z art. 27 § 3 powołanej wyżej ustawy do tytułu wykonawczego należy dołączyć dowód doręczenia upomnienia, albo stwierdzić w tytule, że doręczenie upomnienia nie było konieczne z mocy art. 15 tej ustawy. Jednakże wówczas należy wskazać przepis, który zwalnia od doręczenia upomnienia.

W rozpatrywanym przypadku z przedmiotowego obowiązku zwalniał przepis § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541), który to przepis stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być wszczęte bez uprzedniego doręczenia upomnienia w przypadku, gdy należność pieniężna została określona w orzeczeniu. W przedmiotowej sprawie zaś chodzi o wyegzekwowanie należności z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych określonych wspomnianą wyżej decyzją z dnia [...] roku. Ponadto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzono, że wydanie przez właściwy organ podatkowy decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego na skutek niewykonania przez podatnika ustawowego obowiązku prawidłowego obliczenia i zapłacenia podatku nie zmienia charakteru egzekwowanej należności i nie powoduje powstania obowiązku uprzedniego doręczenia dłużnikowi upomnienia przez wierzyciela (por. P. Przybysz – Postępowanie ..., str. 69).

W świetle powołanych wyżej przepisów, doręczenie upomnienia skarżącym nie było wymagane. Nie ulega też wątpliwości, że wymóg podania w tytule wykonawczym przepisu, który zwalnia wierzyciela z obowiązku doręczenia upomnienia został spełniony. Z załączonego do akt administracyjnych tytułu wykonawczego z dnia [...] 2002 roku, nr [...] wynika bowiem, że zawiera on w części F w pozycji 48 podstawę prawną braku obowiązku doręczenia upomnienia tj. § 13 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 listopada 2001 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (art. 33 pkt 10 w związku z art. 27 § 3 ustawy egzekucyjnej).

Chybiony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 80 ustawy egzekucyjnej. Przepis ten stanowi, że organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziału – do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami za zwłokę z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty (§ 1). Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).

Przywołany wyżej artykuł reguluje podstawowe obowiązki organu egzekucyjnego stosującego środek egzekucyjny należności pieniężnych, jakim jest egzekucja z wierzytelności z rachunków bankowych. Użycie tego środka jest jednym z rodzajów egzekucji z wierzytelności pieniężnych. Ustawodawca wyróżnił jeden szczególny rodzaj wierzytelności pieniężnych – wierzytelności wynikające z posiadanego rachunku bankowego i przewidział dla nich szczególny tryb egzekucji. Nie wyklucza to prowadzenia egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych, bowiem możliwości takie wynikają z przepisów art. 89 – 96 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawartych w rozdziale zatytułowanym “Egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych i innych praw majątkowych" (por. T. Jędrzejewski, P. Rączka – Postępowanie egzekucyjne w administracji z komentarzem. Wydawnictwo Arche, Gdańsk 2000, str. 199 – 200 ).

Organ egzekucyjny, dokonując zajęcia rachunku bankowego, powinien najpierw skierować do banku zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego, a następnie – po dokonaniu zajęcia – powiadomić zobowiązanego o zajęciu. Taka kolejność czynności ma na celu uniemożliwienie zobowiązanemu wypłaty pieniędzy z rachunku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 1999 roku, sygn. akt III SA 8330/98 – opublikowany w Systemie Informacji Prawnej “Lex" – nr 47238).

Tak też było w rozpatrywanej sprawie. Zebrany w niej materiał dowodowy wskazuje, że tytuł wykonawczy doręczony został stronie skarżącej w dniu [...] 2002 roku (w trybie art. 47 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), natomiast zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego nastąpiło w dniu [...] 2003 roku (art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego). Zgodnie z art. 47 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma przesłanego mu przez pocztę lub inny organ albo w inny sposób, pismo zwraca się nadawcy z adnotacją o odmowie jego przyjęcia i datą odmowy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. W przypadkach, o których mowa w § 1, uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia przez adresata (art. 47 § 2). Przepisy art. 47 pozostają w związku z przepisami art. 46 (pokwitowanie doręczenia) i dotyczą czynności podejmowanych przez doręczającą pismo osobę czy to w ramach wykonywania usług pocztowych czy też z upoważnienia organu podatkowego (egzekucyjnego). Od prawidłowego ich wykonania zależy, czy powstanie skutek prawny próby doręczenia pisma, która okazała się daremna, ze względu na brak u adresata woli współdziałania w czynnościach egzekucyjnych z organem egzekucyjnym. Fikcja doręczenia pisma w dacie odmowy jego przyjęcia, ustanowiona w art. 47 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, będzie umożliwiała skuteczne prowadzenie dalszych czynności postępowania. W aktach sprawy jej potwierdzenie stanowi to oryginalne pismo (w rozpatrywanej sprawie tytuł wykonawczy) wraz z adnotacją o odmowie jego przyjęcia, która może być umieszczona na piśmie lub stanowić załączony dokument (w rozpatrywanej sprawie adnotacja zamieszczona została w rubryce 72 tytułu wykonawczego, a w aktach egzekucyjnych znajduje się również “notatka służbowa" z dnia [...] 2002 roku sporządzona przez poborcę skarbowego). Wiarygodność adnotacji zapewnia podpis doręczyciela pisma.

Z kolei zgodnie z art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego (doręczenie zastępcze) w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 pismo składa się na okres siedmiu dni w placówce pocztowej lub urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym umieszcza w skrzynce na korespondencję lub, gdy to jest niemożliwe, na drzwiach mieszkania adresata albo biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe; bądź w miejscu widocznym na nieruchomości, której postępowanie dotyczy; w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane w upływem ostatniego dnia tego okresu. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny wysłał na adres G. S. zawiadomienie o zajęciu jej wierzytelności z rachunku bankowego. Zawiadomienie to awizowano w dniu [...] 2002 roku, a zwrot jego do nadawcy nastąpił w dniu [...] 2002 roku. Ponieważ adresat nie odebrał przesyłki w terminie 7 dni, licząc od dnia [...] 2002 roku, doręczenie jej nastąpiło – zgodnie z brzmieniem powołanego wyżej przepisu – z dniem [...] 2002 roku.

Należy również zauważyć, iż argumenty organu odwoławczego dotyczące zmiany adresu miejsca zameldowania skarżących (zarzut ten został podniesiony przez skarżących dopiero w skardze) są trafne i przedstawione zostały w sposób wyczerpujący.

Wobec powyższego należy stwierdzić, iż doręczenie zarówno tytułu wykonawczego jak i zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego było prawidłowe (skuteczne) i zgodne z treścią cytowanych wyżej art. 44 i 47 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Należy również przypomnieć, iż zgodnie z art. 26 § 5 powołanej wyżej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą :

1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego,

2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Z kolei art. 18 w/w ustawy zawiera dyrektywę odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej. Zatem w postępowaniu egzekucyjnym należy stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące między innymi doręczeń, ponieważ problematyka ta nie została unormowana w ustawie egzekucyjnej.

Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zobowiązany bowiem uchyla się od wykonania obowiązku, jeżeli obowiązek stał się wymagalny, a zobowiązany nie podjął działań (jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie) zmierzających do wykonania obowiązku. Należy również podkreślić, iż przepisu ustawy egzekucyjnej nie upoważniają wierzyciela do wyznaczenia zobowiązanemu terminu dobrowolnego wykonania obowiązku.

W kontekście dotychczasowych spostrzeżeń trafnie więc, zdaniem Sądu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. uznał, iż zarzuty strony skarżącej nie mogły zostać uwzględnione.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), orzekł jak w sentencji wyroku.