Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 548/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 26 §5, art. 59 §1, § 2 i §3, art. 61
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 83 ust. 1 i 4 pkt 1
journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz 312
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Sędziowie WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca),, WSA Wojciech Kręcisz, Protokolant Stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz S. Z. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 1 lipca 2009 r., [...], Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia S. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 maja 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W jego uzasadnieniu podano, że Dyrektor Urzędu Celnego na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (tekst jedn. Dz.U. z 1994 r. nr 71, poz. 312 z późn. zm.), decyzją z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...] wymierzył cło i wezwał skarżącego do uiszczenia jego niedoboru w kwocie 5.386,70 zł. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 27 października 1998 r. Wobec nieuregulowania tej należności Urząd Celny wystawił tytuł wykonawczy z dnia 9 kwietnia 1999 r. nr [...], który został przekazany do egzekucyjnej realizacji Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Na jego podstawie, organ egzekucyjny w dniach 21 sierpnia, 27 września i 27 października 2001 r. zastosował egzekucję pieniężną, natomiast w dniach 27 września 2001 r. i 21 sierpnia 2002 r. spisał protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego potwierdzające nieściągalność dochodzonej należności. Z tego względu w dniu 29 sierpnia 2002 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy nr [...] wraz z ww. protokołami.

Na poczet należności objętej decyzją Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...], skarżący dokonał wpłat w następujących dniach: 18 listopada 2002 r., 23 grudnia 2002 r., 14 sierpnia 2003 r. i 14 października 2003 r. O sposobie ich rozliczenia został poinformowany pismami z dnia: 19 listopada 2002 r., 30 grudnia 2002 r., 19 sierpnia 2003 r. i 16 października 2003 r.

Następnie Dyrektor Izby Celnej, po uzyskaniu informacji, iż skarżący prowadzi działalność gospodarczą, wystawił na niego tytuł wykonawczy z dnia 23 lutego 2004 r. nr [...], którym objął nieuregulowane cło wynikające z decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...] w wysokości 2.474,13 zł oraz przystąpił do jego egzekucyjnej realizacji. Odpis tytułu wykonawczego doręczono skarżącemu w dniu 26 lutego 2004 r. oraz sporządzono protokół o stanie majątkowym.

W dniu 4 marca 2004 r. skarżący zgłosił zarzut przedawnienia należności objętej tytułem wykonawczym o numerze [...].

Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił uwzględnienia zgłoszonego zarzutu.

W dniu 14 stycznia 2009 r. skarżący złożył do Izby Celnej pismo zatytułowane "wniosek o umorzenie postępowania".

Pismem z dnia 23 stycznia 2009 r., Dyrektor Izby Celnej wezwał go do jego sprecyzowania, w odpowiedzi na co skarżący wyjaśnił, iż wnosi o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z uwagi na przedawnienie należności nim objętej.

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 20 lutego 2009 r. nr [...] wydał decyzję odmowną w tym przedmiocie.

Rozstrzygnięcie to zostało uchylone w całości przez Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...], a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po jej ponownym rozpatrzeniu, Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 13 maja 2009 r. nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 23 lutego 2004 r. o numerze [...].

Na to postanowienie skarżący złożył zażalenie, a żądając jego uchylenia i umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanej należności, zarzucił naruszenie:

- art. 59 § 1 pkt 2, art. 61 oraz art. 33 pkt 1 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- art. 242 § 4 i 7, art. 244 pkt 3 w związku z art. 262 ustawy kodeks celny z 9 stycznia 1997 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 75, poz. 802 z późn. zm.) w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68 poz. 623),

- art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej,

- art. 138 § 2 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego, mimo przedawnienia należności celnej wynikającej z decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...].

W jego ocenie, organ egzekucyjny nie zbadał wszechstronnie wszelkich okoliczności w niniejszej sprawie, w tym nie zainicjował wyrażenia przez wierzyciela stanowiska. Nie ustosunkował się również do okoliczności, iż należność uległa przedawnieniu w kontekście wskazanej w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 22 kwietnia 2009 r. nr [...] okoliczności, iż nie doszło do wszczęcia ponownej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 23 lutego 2004 r. Skarżący podniósł także, iż tytuł wykonawczy z dnia 9 kwietnia 1999 r. nr [...] został zwrócony z powodu bezskuteczności egzekucji. W tej sytuacji wystawienie kolejnego tytułu wykonawczego z dnia 23 lutego 2004 r. nr [...] nie spowodowało ponownego wszczęcia egzekucji administracyjnej.

Na podstawie art. 242 § 4 i 7, art. 244 pkt 3 w związku z art. 262 Kodeksu celnego i art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne wywodził, że dochodzona należność wygasła z mocy prawa na skutek przedawnienia. Jego zdaniem, wniesienie wpłaty, czy ponowne wszczęcie egzekucji administracyjnej nie stanowiło przesłanki przerywającej bieg terminu przedawnienia. Natomiast wszelkie inne okoliczności i czynności dokonywane po tej dacie, w tym zabezpieczenie na nieruchomości, a mogące mieć ewentualny wpływ na bieg terminu przedawnienia, należało uznać za bezskuteczne.

W rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:

- jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,

- jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo,

- jeżeli obowiązek nie istniał,

- jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisów prawa,

- gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,

( .... ),

- w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,

- jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu,

- jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania,

- na żądanie wierzyciela,

- w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Zgodnie z art. 59 § 3 ustawy egzekucyjnej, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

Rozstrzygając kwestię przedawnienia należności wynikającej z decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...] organ egzekucyjny wskazał, iż stosownie do art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. nr 71, poz. 312 z późn. zm.) należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Zgodnie zaś z art. 83 ust. 4 cyt. ustawy, bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 3, przerywa:

l) wszczęcie egzekucji,

2) wszczęcie postępowania karnego lub postępowania przed sądem administracyjnym.

W myśl art. 83 ust. 5 ww. ustawy po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

1) wniesienia wpłaty,

2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna,

3) uprawomocnienia się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie karnej skarbowej albo wyroku, lub postanowienia sądu administracyjnego.

Odnosząc się do powołanych w uzasadnieniu zażalenia przepisów ustawy Kodeks celny art. 242 § 4 i 7 oraz art. 244 pkt 3 w związku z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo celne (Dz. U. nr 68, poz. 623), organ stwierdził, iż nie mają one zastosowania w niniejszej sprawie. Egzekwowana należność celna (z 1996 r.) została wymierzona decyzją Dyrektora Urzędu Celnego z dnia 6 sierpnia 1998 r., nr [...] wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. nr 71, poz. 312 z późn. zm.).

W przedmiotowej sprawie decyzja określająca należność celną stała się ostateczna z dniem 27 października 1998 r., czyli należności tej można było dochodzić stosownie do art. 83 ust. 3 ww. ustawy - Prawo celne - do dnia 27 października 2001 r. Jednakże bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 14 maja 2001 r. wskutek wniesienia przez skarżącego skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt I SA/Lu 625/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na to postanowienie, co oznacza, że od tego dnia, bieg terminu przedawnienia zaczął więc biec na nowo.

W dniu 23 lutego 2004 r. organ egzekucyjny wystawił tytuł wykonawczy nr [...], na podstawie którego zostało w dniu 26 lutego 2004 r. wszczęte postępowanie egzekucyjne. Okoliczność ta spowodowała po raz kolejny przerwanie biegu terminu przedawnienia należności wynikającej z decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...]. W celu wyegzekwowania należności objętej tytułem wykonawczym nr [...] dokonano pobrania pieniędzy w dniach 15 kwietnia 2004 r. i 12 listopada 2008 r. Zgodnie z cytowanym wyżej art. 83 ust. 5 pkt 2 ustawy - Prawo celne, przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej.

Wobec powyższego – zdaniem organu II instancji – Dyrektor Izby Celnej prawidłowo uznał, że należności celne określone decyzją z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...] nie uległy przedawnieniu i są wymagalne.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że umorzenie z powodu nieściągalności postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie było przeszkodą prawną do wszczęcia ponownej egzekucji w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący wymagalną należność celną wynikającą z decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...].

Podkreślił, że zgodnie z art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Stosownie zaś do art. 61 ww. ustawy, w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2 wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić wówczas, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych.

Odnosząc się do wywodów zawartych w zażaleniu, Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że chybione są zarzuty naruszenia przez organ I instancji art. 138 § 2 k.p.a. i art. 208 Ordynacji podatkowej, wskazując, iż przepis art. 138 § 2 k.p.a. stosuje tylko organ odwoławczy, natomiast przepisy Ordynacji podatkowej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie mają w ogóle zastosowania, gdyż zgodnie z art. 18 ww. ustawy egzekucyjnej, jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Za nieuzasadniony został uznany zarzut naruszenia przez organ I instancji art. 33 pkt 1 i 10 ustawy egzekucyjnej, w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego trafnie nastąpiło w oparciu o art. 59 ww. ustawy.

Organ odwoławczy dodał, że Dyrektor Izby Celnej w niniejszej sprawie jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym, co oznacza, że uzyskiwanie stanowiska wierzyciela przed rozpatrzeniem wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia egzekwowanej należności byłoby bezprzedmiotowe.

Od tego postanowienia S. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych, skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 83 § 1-6 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z dnia 1994 r. nr 71, poz. 312 z późn. zm.),

- art. 59 § 1 pkt 2, 3rt. 61, art. 33 pkt l i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.),

- art. 105, art. 139 w zw. z art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz podstawowych zasad tego postępowania - przede wszystkim poprzez prowadzenie postępowania w sprawie dochodzenia należności celnych w tym odsetek mimo, iż wszelkie przedmiotowe należności celne uległy już dawno przedawnieniu i wygasły, co winno być uwzględnione z urzędu i skutkować umorzeniem.

Zarzucił nadto, że przedmiotowa należność nie istnieje bowiem decyzja z dnia 6 sierpnia 1998 r. nie mogła być wydana po upływie 2 lat od wprowadzenia towaru na polski obszar celny oraz poprzez nieprawidłowe postępowanie organu odwoławczego.

W uzasadnieniu skargi podał, że w dniu 31 lipca 1996r. wprowadził na terytorium Polski samochód marki AUDI 80 i dokonał zgłoszenia celnego, co oznacza, że najpóźniej w tym dniu powstał obowiązek uiszczenia należności celnych. Urząd Celny jednak dopiero decyzją z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...] naliczył i wymierzył cło w kwocie 5386,70 zł, wskazując na wznowienie postępowania celnego w tym przedmiocie.

Skarżący szczególnie mocno akcentował fakt wystawienia w dniu 23 marca 2004r. drugiego tytułu wykonawczego nr [...], w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr W-381/98 z dnia 9 kwietnia 1999 r. nie zostało umorzone.

Ponadto – jego zdaniem – nie można było wydawać pierwotnej decyzji w zakresie wymiaru cła w sprawie uprzednio wszczętej na skutek odprawy celnej po okresie 2 lat od powstania obowiązku celnego.

Skarżący wywodził, że od chwili powstania należności minęło już ponad 13 lat., co oznacza, że brak jest przedmiotu postępowania w sprawie, a jedynym rozstrzygnięciem winno być umorzenie całego postępowania. Nie podzielił stanowiska organu co do wskazanych przez niego przerw w biegu terminu przedawnienia.

W jego ocenie, organ odwoławczy nie dokonał pełnego zbadania sprawy, powielając jednokierunkowość oceny dokonanej przez organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem jego zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - stwierdzić na wstępie trzeba, iż kwestia wydania decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r., nr 13TW-554-394/98/ER przez Dyrektora Urzędu Celnego , wymierzająca cło w kwocie 5.386,70 zł, która stała się ostateczna w dniu 27 października 1998 r. nie może w żaden sposób zostać podważona w niniejszej sprawie. Skarżący mógł zwalczać zarówno wymiar cła, jak i podważać zasadność jej wydania wyłącznie w postępowaniu celnym poprzez wniesienie od niej środka zaskarżenia. Wobec powyższego, powoływanie się aktualnie na przepis art. 83 § 1ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z dnia 1994 r. nr 71, poz. 312 z późn. zm.) oraz wywodzenie, że w sprawie nie można było wydać decyzji w sprawie wymiaru należności celnych, albowiem upłynął okres dwóch lat od dnia, w którym powstał obowiązek ich uiszczenia nie może wywołać żadnego skutku prawnego postępowaniu egzekucyjnym, niezależnie od przekonania skarżącego w tym przedmiocie.

Trzeba mieć na uwadze, że istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy należności wynikające z przedmiotowej decyzji ostatecznej z dnia 6 sierpnia 1998 r., na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], a następnie tytuł wykonawczy nr [...] uległy przedawnieniu, wskutek czego postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w rozpoznaniu zażalenia skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 13 maja 2009 r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 59§1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm.), postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

§ 2. Postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

§ 3. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

§ 4. Postanowienie, o którym mowa w § 3, wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu.

Jako przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego, skarżący podał przedawnienie należności wynikających z przedmiotowej decyzji ostatecznej z dnia 6 sierpnia 1998 r., na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] / poprzednio tytuł wykonawczy nr [...]/.

Należy wskazać, iż jak wynika z przepisu art. 83 ust.3 Prawa celnego, należności celnych można dochodzić w ciągu 3 lat licząc od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stała się ostateczna. Odnosząc tą regulację do stanu niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, iż skoro decyzja stała się ostateczną w dniu 27 października 1998 r., należności z niej wynikających można było dochodzić do dnia 27 października 2001r.

Jednocześnie jednak z mocy ust. 4 powołanego przepisu, bieg przedawnienia, o którym mowa w ust. 3, przerywało:

1) wszczęcie egzekucji,

2) wszczęcie postępowania karnego lub postępowania przed sądem administracyjnym.

Po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo począwszy od terminu:

1) wniesienia wpłaty,

2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna,

3) uprawomocnienia się wyroku sądu lub innego rozstrzygnięcia wydanego w sprawie karnej skarbowej albo wyroku, lub postanowienia sądu administracyjnego / ust. 5 /.

Zasadnie wskazał organ odwoławczy, że bieg terminu przedawnienia został przerwany w dniu 14 maja 2001 r. wskutek wniesienia przez skarżącego skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 20 kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego od decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2002 r. sygn. akt I SA/Lu 625/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie oddalił skargę na to postanowienie, co oznacza, że od tego dnia, bieg terminu przedawnienia zaczął więc biec na nowo / art. 83 ust.4 pkt. /. Tym samym, należności z tytułu wykonawczego nr [...]można było dochodzić – zgodnie z art. 83 ust.3 Prawa celnego – w terminie do dnia 15 lutego 2005 r.

Odnosząc powyższe do okoliczności wystawienia przez organ egzekucyjny w dniu 23 lutego 2004 r. nowego tytułu wykonawczego nr [...], Sąd podziela co do zasady stanowisko organu, że w świetle przepisu art. 61 ustawy egzekucyjnej było to możliwe, po uprzednim stwierdzeniu majątku lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższających kwotę wydatków egzekucyjnych, jak również, że wszczęcie egzekucji na podstawie tego tytułu w dniu 26 lutego 2004 r., czyli w dacie doręczenia zobowiązanemu jego odpisu / art. 26 §5 ustawy egzekucyjnej / ponownie przerwałoby bieg przedawnienia, zgodnie z przepisem art. 83 ust. 4 pkt 1 Kodeksu celnego.

Wskazany przepis art. 61 ustawy egzekucyjnej jest przepisem szczególnym, który reguluje tylko i wyłącznie możliwość ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych, które wcześniej zostało umorzone z powodu stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Ostateczne postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie oznacza także, że na zobowiązanym przestał ciążyć obowiązek, którego wykonanie było przedmiotem umorzonego postępowania, jak również nie oznacza niemożności jego ponownego wszczęcia.

Uszło jednak uwadze organu odwoławczego, że aby było możliwe ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego, musiałoby dojść najpierw do skutecznego umorzenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie poprzednio wystawionego tytułu egzekucyjnego nr [...].

Okoliczność, że do umorzenia postępowania nie doszło, aktualnie pozostaje poza sporem, skoro Dyrektor Izby Skarbowej przyznał w piśmie z dnia 24 listopada 2009r., że nie umorzono postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 9 kwietnia 1999 r. nr [...], mimo, że wcześniej, zarówno w zaskarżonym postanowieniu, jak i w odpowiedzi na skargę twierdził zupełnie inaczej, a mianowicie, że do umorzenia postępowania doszło.

Wobec powyższego, skoro organ egzekucyjny nie umorzył postępowania wszczętego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], nie miał prawa do wystawienia w dniu 23 lutego 2004 r. nowego tytułu wykonawczego nr [...].

Oceny tej nie zmienia ani okoliczność, że faktycznie zaprzestano prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ani też to, że tytuł wykonawczy nr [...] został zwrócony wierzycielowi.

Wykładnia gramatyczna przepisu art. 61 ustawy egzekucyjnej, nie pozostawia wątpliwości, że wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego z przyczyny określonej w art. 59 § 2, czyli w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, gdy zostanie ujawniony majątek lub źródła dochodu zobowiązanego przewyższające kwotę wydatków egzekucyjnych. Oba warunki zatem musza być spełnione łącznie.

Termin "ponowna egzekucja" oznacza, że postępowanie toczy się od stadium początkowego, wysłania upomnienia, doręczenia organowi tytułu wykonawczego wraz z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego itd. Z tego też względu nie do zaakceptowania jest sytuacja, w której bez umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], doszło do podjęcia czynności egzekucyjnych na podstawie nowego tytułu wykonawczego nr [...] w ramach tego samego postępowania dotyczącego wymagalnej należności celnej wynikającej z decyzji z dnia 6 sierpnia 1998 r. nr [...].

W ocenie Sądu nie mogło być w sprawie wątpliwości, iż w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne / art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej /, obowiązkiem organu egzekucyjnego było umorzenie postępowania zgodnie z przepisem art. 59 §3 ustawy egzekucyjnej, jak również, że jego realizacji nie mogła stanowić czynność zwrócenia wierzycielowi tytułu wykonawczego z powodu, o którym mowa w przepisie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej.

W tym stanie rzeczy, Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 61 ustawy egzekucyjnej, co skutkuje jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego na podstawie przepisu art. 145§1 pkt.1 lit.c powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, rzeczą organu odwoławczego będzie rozpoznanie zażalenia skarżącego z uwzględnieniem stanowiska Sądu, co do braku podstaw do wystawienia tytułu wykonawczego nr [...], w sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] nie zostało umorzone.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 w związku z art. 205 § 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 a) w zw. z §14 ust.2 pkt.1 c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu / Dz.U. Nr 163, poz. 1349 /.