Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 971/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Kierownik Działu Świadczeń Opiekuńczych Częstochowskiego Centrum Świadczeń odmówił R. C. (dalej: "skarżący") przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad bratem – S. C., wskazując, że skarżący w okresie od 01.11.2020 r. do 31.10.2021 r. ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu tej opieki, co wyczerpuje przesłankę negatywną z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 38 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej powoływana jako "ustawa o świadczeniach rodzinnych" lub w skrócie "u.ś.r."), oraz nie można ustalić od kiedy istnieje jego niepełnosprawność, a więc w sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z treści art. 17 ust. 1b u.ś.r., ponadto ma pełnoletnie dzieci, które wraz z nim zamieszkują.

Odwołując się od powyższej decyzji skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie i przyznanie wnioskowanego świadczenia, stwierdzając, że żadna z przyczyn wskazanych przez organ I instancji nie mogła stanowić podstawy do odmowy jego przyznania. Zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, oraz dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie treści art. 27 ust. 5 u.ś.r., a także nieuwzględnienie okoliczności, iż skarżący należy do kręgu osób obciążonych powinnością alimentacyjną wobec brata, którego dzieci z obiektywnych względów nie sprawują nad nim opieki. Dodatkowo, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6-9 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej w skrócie: "k.p.a.").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, ust. 1a, ust. 1b, ust. 3, ust. 4, ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] i nie podzieliło stanowiska organu I instancji o wystąpieniu w sprawie podstaw do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia opartych o przesłanki z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b) u.ś.r., wskazując odpowiednio, że kryterium momentu powstania niepełnosprawności utraciło przymiot konstytucyjności w następstwie wyrok Trybunału Konstytucyjnego (TK) z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I 38/13 oraz, że organ w sytuacji stwierdzenia ustalenia dla skarżącego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego powinien był umożliwić dokonanie wyboru świadczenia korzystniejszego (czego w sprawie nie uczynił), gdyż ustawodawca wykluczył jedynie możliwość jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego. Powyższego pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż zestawienie treści art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. wskazuje, że prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje w pierwszej kolejności osobom spokrewnionym w pierwszym stopniu, natomiast dalszym krewnym tylko w przypadku, gdy nie ma osób spokrewnionych w bliższym stopniu. Brat skarżącego posiada dwoje dzieci syna i córkę, którzy są pełnoletni i są osobami spokrewnionymi w bliższym stopniu niż skarżący oraz nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Z tego powodu skarżący pomimo sprawowania opieki nad bratem nie może uzyskać wnioskowanego świadczenia, bowiem w sprawie występuje negatywna przesłanka określona w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r. Z analizy kwestionariusza wywiadu środowiskowego wynika, że wymagający opieki brat skarżącego prowadzi odrębne jednoosobowe gospodarstwo domowe, ale zamieszkuje wspólnie z dziećmi w domu jednorodzinnym przy ul. [...] w C. (córka z jej rodziną oraz syn ze swoją rodziną). Natomiast skarżący jest osobą bierną zawodowo i zapewnia bratu pomoc. Jednakże, w sprawie nie ma znaczenia, czy osoby spokrewnione w bliższym stopniu z osobą wymagającą opieki chcą, czy też mogą taką opiekę sprawować z powodu wykonywania pracy, czy też z innego powodu. Tego rodzaju okoliczności, nie poparte treścią przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, nie mogą być brane pod uwagę. Świadczenie pielęgnacyjne ze swej istoty służy częściowemu zrekompensowaniu strat finansowych, jakie ponoszą osoby opiekujące się chorymi członkami najbliższej rodziny, wskutek rezygnacji z aktywności zawodowej na rzecz sprawowania stałej opieki. W związku z powyższymi ustaleniami zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że opieka sprawowana przez skarżącego spełnia cechy opieki, o której ustawodawca wspomina w art. 17 u.ś.r. i zajmuje około 4-5 godzin dziennie, a całodobowo tylko incydentalnie. Wskazany w wywiadzie zakres sprawowanych czynności opiekuńczych we wskazanym wymiarze czasu daje podstawy do stwierdzenia, że skarżący może je wykonywać bez rezygnacji z zatrudnienia. Nadmieniono przy tym, że spełnienie obowiązku alimentacyjnego może być zrealizowane nie tylko poprzez bezpośrednia opiekę, ale także poprzez zapewnienie środków na sprawowanie tej opieki przez osoby trzecie.

Skargę na powyższą decyzję wniósł pełnomocnik skarżącego, zarzucając naruszenie art. 17 ust. 1a pkt 2 w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. oraz art. 6- 9 i art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisów i nieuwzględnienie okoliczności, iż skarżący należy do kręgu osób obciążonych powinnością alimentacyjną wobec brata, którego dzieci z obiektywnych względów nie sprawują nad nim opieki. Z tego powodu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznał niniejszą skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, w składzie trzech sędziów, w oparciu o art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Przedstawiona regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organy administracji, zgodnie z zasadą praworządności, działać mogą wyłącznie na podstawie powszechnie obowiązującego prawa i nie posiadają uprawnień do rozpatrywania spraw w oparciu o zasady słuszności i współżycia społecznego. Jeżeli zatem wydana w sprawie decyzja znajduje oparcie w przepisach prawa materialnego, a nadto pozostaje w zgodzie z regułami procedury administracyjnej, mimo, iż nie odpowiada oczekiwaniu strony, jest legalna.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. 2020 r., poz. 111 z późn. zm., w skrócie jak dotychczas: "ustawa o świadczeniach rodzinnych" lub "u.ś.r."). Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) nie ma osób, o których mowa w ust.1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Literalne brzmienie art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a pkt 2 u.ś.r. wskazuje, że osoby inne niż spokrewnione w stopniu pierwszym z osobą wymagającą opieki mogą uzyskać świadczenie pielęgnacyjne wówczas, kiedy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Istota problemu prawnego, którego rozstrzygnięcie jest konieczne w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w świetle przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (obecnie t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1359, w skrócie: "k.r.i.o." lub "Kodeks rodzinny i opiekuńczy"), istnieje obowiązek alimentacyjny pomiędzy skarżącym i jego bratem, jak tego wymaga art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z ust. 1a pkt 2 u.ś.r.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że skoro w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. ustawodawca nawiązuje wprost do obowiązku alimentacyjnego, o którym mowa w przepisach k.r.i.o., to nie można pominąć treści art. 132 k.r.i.o. Zgodnie z nim, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. W tym zakresie koniecznym jest odwołanie się do uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13, w której wskazano, że osobie, której nie obciąża obowiązek alimentacyjny względem pełnoletniego członka rodziny, legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym i która nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad tym niepełnosprawnym członkiem rodziny, w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2013 r., nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne na podstawie art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W jej uzasadnieniu skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził m.in., że zarówno w pierwotnej wersji art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r., nr 228, poz. 2255), jak i w toku kolejnych zmian tej ustawy, świadczenie to przysługiwało członkom rodziny, na których spoczywał w stosunku do osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Pierwotnie świadczenie to przysługiwało tylko w wypadku opieki sprawowanej przez rodziców lub opiekunów nad dzieckiem.

Na skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6 poz. 107) i z dnia 22 lipca 2008 r. sygn. akt P 41/07 (OTK ZU-A 2008, nr 6, poz. 109), którymi uznano za sprzeczne z Konstytucją RP pominięcie wśród osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego innych członków rodziny, na których spoczywa obowiązek alimentacyjny, sprawujących opiekę nad niepełnoletnim, niesprawnym członkiem rodziny, a także nad innym członkiem rodziny wymagającym opieki, ustawodawca rozszerzył krąg osób uprawnionych do tego świadczenia. W każdej jednak z kolejnych regulacji prawnych przyjmowano wymóg, by osoba świadcząca opiekę była obciążona w stosunku do podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym. Ustawodawca uznawał więc, że jednym z warunków, od których zależy powstanie prawa do tego świadczenia było to, że opiekę wykonuje osoba obciążona wobec podopiecznego obowiązkiem alimentacyjnym i mimo wielokrotnych zmian ustawy o świadczeniach rodzinnych od warunku tego nie odstąpił. W art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r. wprost stwierdzono, że świadczenie przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży obowiązek alimentacyjny. Dalej Sąd ten argumentował, że przepis art. 17 ust 1 i art. 17 ust 1a u.ś.r. poprzez odesłanie do przepisów ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, jednoznacznie wskazuje krąg osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób zobowiązanych do alimentacji. Treść przepisów u.ś.r. jest jasna, a ustalenie z nich normy prawnej nie wymaga szczególnych zabiegów interpretacyjnych. Nie może być zatem uzupełniona przez inne rozumienie zakresu podmiotowego obowiązku alimentacyjnego, niż to które wynika z przepisów k.r.i.o. W opinii Sądu wpływ na kształtowanie rozwiązań prawnych dotyczących określenia uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego miało bez wątpienia orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Zarówno w wyroku z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05 (OTK ZU-A 2006, nr 10, poz. 151), jak i w wyrokach z dnia 18 lipca 2008 r., sygn. akt P 27/07 oraz z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt P 41/07, Trybunał Konstytucyjny nie zakwestionował jako niekonstytucyjnego wymogu istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy osobą sprawującą opiekę i podopiecznym. Wręcz przeciwnie, wyraził pogląd, że z woli ustawodawcy nie sam fakt opieki nad osobą niepełnosprawną, czy też rezygnacja dla jej sprawowania z zatrudnienia, lecz szczególna więź prawna pomiędzy osobą opiekuna a osobą niepełnosprawną wyróżnia grupę uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono, że cechą relewantną podmiotów potencjalnie uprawnionych do tego świadczenia jest rezygnacja z zatrudnienia dla wywiązania się z szeroko rozumianego obowiązku alimentacyjnego. Celem tych regulacji jest bowiem to, by osoba zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia w związku z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku alimentacyjnego sama nie popadła w niedostatek, tracąc źródło utrzymania. Nie jest natomiast intencją ustawodawcy wspieranie wszystkich osób, które dobrowolnie podejmują się opieki nad niepełnosprawnym członkiem szeroko rozumianej rodziny. Sąd wywiódł, że nie można zatem, powołując się na ogóle zasady konstytucyjne, wyprowadzać wniosków, że prokonstytucyjna wykładnia art. 17 u.ś.r. pozwala przyjąć, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje również osobie niezobowiązanej do alimentacji, która sprawuje opiekę nad osobą niepełnosprawną.

Przywoływana treść uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 5/13, została podjęta na tle ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 stycznia 2013 r., to należy dostrzec, że zmianie nie uległ zapis uzależniający prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od istnienia obowiązku alimentacyjnego pomiędzy niepełnosprawnym a opiekunem, zamieszczony przed nowelizacją w art. 17 ust. 1 pkt 2 u.ś.r., a obecnie w art. 17 ust. 1 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Z tego powodu wyrażony w uchwale pogląd prawny wraz z argumentacją na jego poparcie, zachowuje aktualność również w obecnym stanie prawnym.

W tym miejscu zaakcentować przyjdzie, że ugruntowane już stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, iż fakt pozostawania w zatrudnieniu osób spokrewnionych w pierwszym stopniu nie stanowi obiektywnej przesłanki uprawniającej do przyznania innym osobom świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok z dnia 18 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 198/12 oraz z dnia 20 września 1013 r. sygn. akt I OSK 2727/12). Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałoby niczym nieuzasadnione przerzucenie na organy państwa kosztów związanych z opieką nad niepełnosprawną osobą, w sytuacji, gdy istnieją osoby z kręgu jej najbliższej rodziny, które w świetle obowiązujących regulacji prawnych mają względem tej osoby obowiązek pokrywania takich kosztów w ramach obowiązku alimentacyjnego, w oparciu o art. 128 i następne k.r.i.o.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że osoba legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymagająca opieki, to brat skarżącego, który ma dwoje dorosłych dzieci (syna i córkę).

Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do jednoznacznego wniosku, że po stronie dzieci osoby wymagającej opieki nie zachodzą obiektywne przeszkody uniemożliwiające sprawowanie opieki nad swoim ojcem związane w szczególności z ich stanem zdrowia (nie legitymują się orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności). Fakt niesprawowania tej opieki mimo wspólnego zamieszkiwania wynika z ich decyzji w tym zakresie i nie jest uwarunkowany przeszkodami natury obiektywnej.

Okolicznością niesporną w niniejszej sprawie jest, że w toku postępowania, ani też w skardze skierowanej do Sądu, nie powoływano się na żadne inne okoliczności, które wyłączałyby możliwość sprawowania tej opieki przez dzieci, co w świetle art. 132 k.r.i.o., aktualizowałoby obowiązek alimentacyjny po stronie skarżącego.

Tymczasem, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. I OSK 1700/12 jednoznacznie potwierdza, że pozostawanie w zatrudnieniu trzeba traktować jako "nie mający wpływu na istnienie obowiązku alimentacyjnego i możliwość sprawowania opieki." Skoro dzieci osoby wymagającej opieki nie mogą bądź nie chcą świadczyć pomocy w formie starań osobistych, to mogą zapewnić taką opiekę poprzez opłacenie osoby trzeciej, która opiekę tę faktycznie sprawuje lub chce sprawować.

W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie ulegało wątpliwości, że nie został spełniony warunek, o jakim mowa w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., czyli "nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności". Warunkiem koniecznym ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jest przynależność wnioskodawcy do kręgu osób obciążonych wobec osoby wymagającej opieki obowiązkiem alimentacyjnym w rozumieniu przepisów k.r.i.o. Z tym obciążeniem prawodawca racjonalnie oraz zgodnie z zasadą równości i sprawiedliwości społecznej połączył uprawnienie do otrzymania wnioskowanego przez skarżącego świadczenia.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Wszystkie powołane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych znajdują się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.