Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 5223/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1, art. 184, art. 204 pkt 1, art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia del. WSA Sylwester Miziołek (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Po 1152/15 w sprawie ze skargi D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. W. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 lipca 2016 r. o sygn. akt III SA/Po 1152/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej WSA, bądź Sąd I instancji) oddalił w całości skargę D. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem prawa.

Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 12 maja 2015 r. w miejscowości W. zatrzymano do kontroli drogowej pojazd [...], którym kierował D. W. W toku kontroli ustalono, że pojazdem wykonywano przewóz na potrzeby własne świń z miejscowości W. do B. Zwierzęta zostały zakupione i przewożone przez przedsiębiorstwo [...]. Do kontroli okazano wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne z ważnością do 24 lutego 2015r. oraz między innymi dokumentację w postaci Informacji dotyczącej łańcucha żywnościowego zwierząt kierowanych do uboju w A Sp. z o.o. w K., z którego wynika, iż zwierzęta zostały zakupione od K. K., a przewożone były do rzeźni A Sp. z o.o. ul. W. [...] K. W toku postępowania D. W. pismem z dnia 1 czerwca 2015 r. wyjaśnił, że przedmiotowy przewóz odbywał się jako niehandlowy w celach prywatnych – na własny użytek dla żony.

Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji prawidłowo uznał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego – zeznania strony złożone w toku kontroli drogowej, okazane zezwolenie [...] ważne do dnia 24 lutego 2015 r., informacja dotycząca łańcucha żywnościowego zwierząt kierowanych do uboju w A Sp. z o.o. w K., zakres prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności gospodarczej – skup zwierząt rzeźnych należało – przyjąć, że strona wykonywała w dniu kontroli niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym zgodnie z treścią, którego jest to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez załadunku, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego lub międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych,

na który to przewóz strona nie posiadała wymaganego zaświadczenia przewidzianego art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8 000,00 złotych określonej l.p. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy.

W ocenie organu nie było podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił że decyzja została wydana z naruszeniem prawa poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odwołujących się do transportu drogowego oraz art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 382/85 z dnia 20 grudnia 1985r. w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym. Skarżący w uzasadnieniu skargi podniósł, że organy dokonały niepełnych i wadliwych ustaleń faktycznych. Ponownie wyjaśnił, że w dniu kontroli wykonywał przewóz "czysto prywatny", niehandlowy, wyłącznie w celach prywatnych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalając skargę, wskazał że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy art. 4 pkt. 4, art. 4 pkt 22 lit a, art. 33 ust 1, art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001r, o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. 2013r., poz. 1414 z zm.) i l.p. 1.3 załącznika nr 3 tej umowy. Organy orzekające w sprawie uznały, że kontrolowanym pojazdem wykonywano przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, co w konsekwencji dało podstawy do nałożenia na skarżącego D. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą D. W. [...] w S. [...] kary pieniężnej w kwocie 8 000,00zł.

Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie było to, czy organy prawidłowo przyjęły, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie, że strona skarżąca wykonywała w dniu 12 maja 2015r. bez wymaganego zaświadczenia przewóz na potrzeby własne, czy też rację ma skarżący, że wykonywany w dniu kontroli przewóz nie może być tak kwalifikowany. Okolicznością bezsporną w rozpatrywanej sprawie jest to, że w toku przeprowadzonej w dniu 12 maja 2015r. kontroli drogowej skarżący okazał wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydanego przez Starostę Powiatowego w W., które było ważne do dnia 24 lutego 2015r. Pojazd [...] prowadził skarżący przewożąc świnie z miejscowości W. do B. Podczas kontroli strona okazała informację dotyczącą łańcucha żywieniowego zwierząt kierowanych do uboju, z której zapisano, że zwierzęta zakupiono od K. K., były przewożone do rzeźni A Sp. z o.o. w K. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą – skup zwierząt rzeźnych i w dniu kontroli był właścicielem pojazdu i dokonał zakupu zwierząt. W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawy organom Inspekcji Transportu Drogowego do przyjęcia, że skarżący w dniu kontroli wykonywał przewóz na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że o ile przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo do podstawowej działalności gospodarczej, spełniający przesłanki określne w art. 4 pkt 4 ustawy wymaga, stosownie do art. 33 ust 1 ustawy, uzyskania odpowiedniego zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, o tyle wykonywanie takiego przewozu, niespełniającego warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy, wymaga zgodnie z art. 5 ust 1 oraz art. 5b ust 1 i 2 – uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub odpowiedniej licencji. W przedmiotowej sprawie jak wskazał Sąd należy zauważyć, że podstawą ustaleń faktycznych dokonanych przez organy był protokół kontroli z dnia 12 maja 2015r., złożone w tym dniu do protokołu zeznania skarżącego, oraz okazanie przez stronę dokumenty – zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne, informacja dotycząca łańcucha żywieniowego zwierząt skierowanych do uboju, dowód rejestracyjny samochodu. Zdaniem Sądu pierwszej instancji organ prawidłowy ustalił stan faktyczny i oceniły, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu kontroli pojazd uprawniony do przewozu był własności skarżonego jako przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie skupu zwierząt rzeźnych. Skarżący dokonywał przewozu świń, które wcześniej zakupił. W dniu kontroli legitymował się zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne, które utraciło ważność. Prawidłowo zatem organy Inspekcji Transportu Drogowego nie dały wiary późniejszym wyjaśnieniom skarżącego, że przedmiotowy przewóz był przewozem rzeczy w celach prywatnych i nie miał związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez stronę. Skoro w dniu 12 maja 2015r. strona skarżąca wykonywała bez wymaganego zaświadczenia przewóz drogowy na potrzeby własne organ prawidłowo nałożył karę administracyjną określoną w l.p. 1.3 załącznika 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Skargę kasacyjną wywiódł skarżący D. W. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a poprzez błędną ich wykładnie polegającą na nieprawidłowym ustaleniu stanu faktycznego z pominięciem mających istotny wpływ na wynik sprawy okoliczności tj. faktu, ze organy prowadzące w dniu 12 maja 2015 r. kontrolę skarżącego żądały okazania im zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne niezależnie od okoliczności, iż zaświadczenie to utraciło ważność, faktu ze skarżącemu w dniu kontroli został użyczony środek transportu dla celów prywatnych, faktu ze przejazd nie mieścił się w cyklu zorganizowanego, zarobkowego konglomeratu czynności przedsiębiorstwa skarżącego oraz faktu, ze według zgromadzonych w sprawie dowodów oraz oświadczeń skarżącego wykonywał on przewóz niehandlowy wyłącznie dla celów prywatnych;

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 174 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm.) oraz w zw. z art. 3 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.U.UE.L.06.102.1) poprzez jego błędna wykładnie i przyjęcie, ze do realizowanego przewozu zastosowanie znajdują przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Mając na uwadze powyższe skarżący zaskarżył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznaniu temu sądowi oraz zasądzenie skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pełnomocni organu na rozprawie wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i kontroluje prawidłowość oceny decyzji administracyjnej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny bierze pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie występuje. Granice skargi kasacyjnej wyznaczają podstawy kasacyjne, w których należy przywołać konkretne przepisy prawa naruszone przez Sąd pierwszej instancji oraz określić na czym, zdaniem kasatora, naruszenie to polegało.

Skarga kasacyjna jest nieusprawiedliwiona.

Nie są uzasadnione zarzuty dotyczące wadliwego prowadzenia postępowania dowodowego i nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego. Wskazać należy, że jak to już parokrotnie wyjaśniał Naczelny Sąd Administracyjny (por. np. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2008 r. II GSK 50/08, wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008 r. II GSK 89/08, wyrok NSA z dnia 9 września 2008 r. II GSK 291/08, wyrok NSA z dnia 13 maja 2009 r. II GSK 810/08 wyrok z 7 grudnia 2010 r. II GSK 1062/09) dowód z dokumentu urzędowego jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali na drodze. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w czynności kontroli tj. przez inspektorów i kierowcę stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Protokół kontroli może być zatem podważony jedynie przez konkretny dowód, iż dane w nim utrwalone są nieprawdziwe. W sprawie niniejszej skarżący w toku postępowania administracyjnego nie podniósł żadnych zarzutów w stosunku do protokołu kontroli, ani też nie twierdził, że stan rzeczy był odmienny, niż ustalony w protokole. Kontrolowany skarżący bez uwag, w protokole kontroli potwierdził rodzaj przewozu wykonywanego przez niego w dniu 12 maja 2015 r. Tożsame wyjaśnienia złożył skarżący również przesłuchany w charakterze świadka na miejscu kontroli. Skarżący miał możliwość dokładnego wyjaśnienia celu i rodzaju przejazdu. Nie było zatem potrzeby ponownego ustalania okoliczności stwierdzonych protokołem w szczególności w sytuacji, kiedy skarżący okoliczności tych nie kwestionował, a jedynie przedstawił później inne okoliczności. Organy a następnie sąd pierwszej instancji dokonał oceny tych późniejszych wyjaśnień i odmówiono im przymiotu wiarygodności. Zarzut procesowy naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie były zatem usprawiedliwione.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego. Materiał dowodowy nie wskazuje, poza twierdzeniami skarżącego przedstawionymi w odwołaniu a następnie w skardze i skardze kasacyjnej, że faktycznie wykonywał on przewóz "czysto prywatny" wyłącznie w celach prywatnych. Jak prawidłowo wskazały organy a co podzielił sąd pierwszej instancji materiał dowodowy w postaci protokołu kontroli i protokół przesłuchania skarżącego w dniu 12 maja 2015 r. w sposób nie budzący wątpliwości wskazywał, że skarżący wykonywał przewóz bez wymaganego zaświadczenia. Tak więc przyjęta kwalifikacja działań skarżącego uprawniała do wniosku o trafności i legalności zastosowanej sankcji.

Należy dodatkowo podkreślić, że skarżący w przeszłości posiadał wymagane zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, tak więc miał rozeznanie i świadomość wymogów posiadania takich dokumentów, jak również fakt że w dniu 15 maja 2015 r. wystąpił do Starostwa Powiatowego w W. o wydanie kolejnego zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne.

Mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie przedstawia żadnych uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku – na podstawie z art. 184 p.p.s.a. Zawarte w pkt 2 wyroku orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a.