Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 965/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 119 par. 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 178 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1668
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - tekst jen.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium za wybitne osiągnięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego (dalej "MNiSW", "Minister", "organ"), działając na podstawie art. 178 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. — Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z póżn. zm.) po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rektora Uniwersytetu [...] w [...] utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania P. G.(dalej "skarżący", "student"), stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2017/2018.

Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] października 2018 r. Rektor Uniwersytetu [...] w [...] przedstawił wniosek zaopiniowany przez Wydział [...] o przyznanie P. G. stypendium Ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2017/2018. We wniosku zawarto następujące osiągnięcia naukowe: udział w projektach badawczych tj.

• Projekt badawczy: [...] (Studenckie Projekty Badawcze, nr [...]; oznaczony w decyzjach Ministra jako 2a),

• Projekt badawczy: [...] (Studenckie Projekty Badawcze, nr: [...]; oznaczony w decyzjach Ministra jako 2b).

Wniosek zawierał szczegółowy opis przygotowanych projektów, wraz ze wskazaniem roli skarżącego jako głównego wykonawcy, a także sposobu zaprezentowania wyników przeprowadzonych badań.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] Minister odmówił przyznania stypendium. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. poz. 1050), zarządzeniem Ministra z dnia 26 października 2015 r. (Dz. Urz. MNiSW poz. 58, z póżn. zm.) do oceny wniosków został powołany Zespół do spraw Oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w liczbie 24 członków reprezentujących osiem obszarów wiedzy. Powołanie zewnętrznego zespołu eksperckiego miało na celu zapewnienie maksymalnego obiektywizmu oceny.

Wskazano, że w dniu [...] listopada 2017 r. Zespół uchwalił szczegółowe wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2017/2018, które zawierały wskazówki dla ekspertów dotyczące uznawania określonych osiągnięć za wybitne, mające na celu zagwarantowanie, aby oceny przygotowane przez poszczególnych członków Zespołu były dokonane według jednolitych zasad. Organ wyjaśnił, że w przypadku oceny projektów badawczych, maksymalna punktacja mogła być przyznana za udział w projektach o wysokim poziomie innowacyjności, w których student odgrywał znaczącą rolę. Projekty o niższej innowacyjności, w których student pełnił mniej znaczącą funkcję uzyskiwały odpowiednio mniejszą liczbę punktów. Udział w projektach nieinnowacyjnych nie był punktowany. Ponadto w kategorii tej nie był uwzględniany: udział studenta w projektach badawczych, które nie były realizowane bezpośrednio przez uczelnię macierzystą, udział w projektach uczelni prowadzonych w ramach pracy w kole naukowym czy udział w projektach, w których instytucją współpracującą z uczelnia macierzystą nie była inna uczelnia ani jednostka naukowa.

Oceniając wniosek dotyczący skarżącego, Minister wskazał, że ocena wniosków miała charakter porównawczy. Zespół oceniał osiągnięcia naukowe na tle innych studentów w ramach danego obszaru wiedzy. Z tego względu możliwe były różnice w punktacji podobnych osiągnięć w różnych obszarach. Porównywalność punktacji została zapewniona natomiast poprzez zastosowanie przeliczenia punktacji wniosków w ramach poszczególnych obszarów.

Odnosząc się do osiągnięć skarżącego, organ wyjaśnił, że Zespół uwzględnił jedno osiągnięcie, za które przyznał 4,00 pkt w kategorii "udział w projektach badawczych realizowanych samodzielnie przez uczelnię" (za 1 projekt). Przy ocenie nie uwzględniono udziału w projekcie badawczym uczelni z powodu zbyt niskiej rangi projektu. W ocenie Zespołu osiągnięcie to nie miało charakteru wybitnego, nie mieściło się w katalogu osiągnięć, określonym w § 3 ww. rozporządzenia. Po przeliczeniu średniej Zespół ustalił, że skarżący otrzymał ostatecznie 6,00 pkt. Tymczasem Minister przyznał stypendium studentom, których wniosek po przeliczeniu uzyskał co najmniej 10,00 pkt.

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego w dniu [...] stycznia 2018 r. przez studenta, została wydana wymieniona na wstępie decyzja. W jej uzasadnieniu organ wyjaśnił ponownie zasady przyznawania stypendium powołując odpowiednie przepisy rozporządzenia, a także przytaczając zasady oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra w roku akademickim 2017/2018 ustalone w dniu [...] listopada 2017 r. przez powołany zespół ekspercki. Wskazał, że przystępując do ponownej oceny dopełnił wymogu określonego w art. 77 § 1 k.p.a., gromadząc materiał dowodowy w sposób wyczerpujący, a także poinformował studenta o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. W ocenie Ministra Zespół dokładnie przeanalizował każde z przedstawionych przez studenta osiągnięć, bazując na zgromadzonym materiale dowodowym oraz korzystając z ogólnodostępnych źródeł zewnętrznych, m.in. baz publikacji naukowych, baz zintegrowanego systemu informacji o nauce i szkolnictwie wyższym POL-on, stron internetowych uczelni i ich jednostek, stron internetowych wydawnictw, opublikowanych programów konferencji czy raportów z konferencji.

Zespół postanowił nie uznać żadnego ze wskazanych osiągnięć studenta w zakresie udziału w projektach badawczych wskazując, że na tle innych wniosków złożonych w bieżącym roku akademickim były bardzo skromne, a nadto nie były prowadzone przez uczelnię macierzystą. Zespół nie uznał zgłoszonych przez studenta zarzutów, a także dokonał korekty punktacji odejmując 4 punkty za projekt oznaczony we wniosku 2a. Podstawą takiej decyzji było uznanie, że oba projekty stanowią studenckie projekty badawcze – są prowadzone samodzielnie przez studentów i nie są rejestrowane w bazie POL-on, jako prowadzone przez uczelnię macierzystą. Projekty te nie mieszczą się w katalogu wybitnych osiągnięć.

Skargę na powyższą decyzję wniósł P.G., zaskarżając ją w całości, domagając się uchylenia obu wydanych przez Ministra decyzji, rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, a także zasądzenia kosztów postępowania i przeprowadzenia dowodów wskazanych w treści skargi. Wydanej decyzji zarzucił:

1) błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę decyzji, a mający wpływ na jej treść, polegający na wadliwym ustaleniu iż Studenckie Projekty Badawcze (udział w tych projektach zgłoszono jako osiągnięcia naukowe w punktach 2a i 2b wniosku o przyznanie studentowi, stypendium ministra za wybitne osiągnięcia na rok akademicki 2017/2018) nie są projektami prowadzonymi przez uczelnię macierzystą.

2) naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., polegające na uchybieniu obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

3) naruszenie przepisów prawa materialnego – § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia przyznawanych studentom (Dz. U. poz. 1050) poprzez uznanie, iż projekty zgłoszone w punktach 2a i 2b wniosku o przyznanie studentowi stypendium ministra nie noszą cech osiągnięć wybitnych.

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie zostało zakończone pomimo niewyczerpującego zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Wskazał, że projekty badawcze, w których brał udział są zarejestrowane przez uczelnię macierzystą w bazie POL-on, a zatem nie powinny być oceniane jako projekty studenckie. Nie mniej sam charakter Studenckich Projektów Badawczych realizowanych na Wydziale [...], których celem jest umożliwienie wybitnym studentom prowadzenia projektów naukowych pod opieką doświadczonych pracowników [...], a także okoliczność, że są przyznawane na drodze konkursu grantowego, tj. spośród wszystkich zgłoszonych projektów finansowanie otrzymują tylko projekty uznane za wybitne, a ich wyniki publikowane są na konferencjach naukowych, wskazuje na innowacyjność tych projektów i ich wysoką rangę.

W odpowiedzi na skargę Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wniósł o jej oddalenie, omawiając niezasadność podniesionych w niej zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a." sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Pełnomocnik organu w piśmie z dnia 31 lipca 2018 r. przychylił się do wniosku strony skarżącej o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarga została rozpoznana trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 178 ust. 1 obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1283 ze zm., dalej P.s.w.), stypendia za osiągnięcia w nauce i za wybitne osiągnięcia sportowe przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na wniosek rady podstawowej jednostki organizacyjnej, a w przypadku uczelni nieposiadającej podstawowej jednostki organizacyjnej oraz uczelni zawodowej - na wniosek senatu uczelni, przedstawiony przez rektora tej uczelni. Szczegółowe kwestie związane z przyznawaniem stypendium reguluje, wskazane przez organ rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie stypendiów ministra za wybitne osiągnięcia naukowe przyznawanych studentom (Dz. U z 2015 r., poz. 1050, dalej "rozporządzenie").

W § 2 ust. 1 przywołanego rozporządzenia został użyty zwrot "może być przyznane ...", co oznacza, że rozwiązanie prawne opisane w przedmiotowej normie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1334/11 oraz wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2913/12). Decyzje takie podlegają oczywiście kontroli sadu, jednakże, ogranicza się ona do oceny zgodności z prawem. Sąd bada, czy przy podejmowaniu decyzji nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie ingerując przy tym w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym celowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem decyzji jest również jej uzasadnienie, bowiem tylko sporządzenie go w sposób staranny, zgodny z wymogami określonymi w k.p.a., może przesądzać o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.

Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że w uzasadnieniu obu zaskarżonych decyzji wskazano, iż zarządzeniem Ministra z dnia 26 października 2015 r. powołany został Zespół do spraw Oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągnięcia w liczbie 24 członków. Zespół ten uchwałą Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. ustalił wytyczne dotyczące sposobu oceny wniosków o przyznanie stypendium ministra za wybitne osiągniecia dla studentów oraz doktorantów w roku akademickim 2017/2018.

Okoliczności, że organ rozpatrując sprawę w I instancji w całości zaakceptował ocenę Zespołu, jak również, że rozpoznając sprawę ponownie Zespół skorygował swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie, z uwagi na błędną kwalifikację projektu, nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania jego rozstrzygnięcia. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie: "Stypendium przyznaje minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego. Oceny wniosków dokonuje zespół powołany przez ministra, który po zakończeniu oceny wniosków przestawia ministrowi ranking wniosków. Stanowisko organu powinno zatem uwzględniać stanowisko Zespołu, przy czym stopień związanie organu wynika z relacji tych dwóch podmiotów, które na gruncie procedury administracyjnej można ocenić jako relacja organu z biegłym. Ocena Zespołu jest szczególnego rodzaju opinią. Co do zasady zatem organ powinien rozstrzygać w zgodzie z rankingiem wniosków ustalonym przez Zespół. Nie ma jednak podstaw do odbierania organowi kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny po zakwestionowaniu oceny Zespołu z punktu widzenia zgodności z prawem lub przyjętymi kryteriami. Sytuacja taka musi być jednak przez ministra wyjaśniona w sposób wskazany w art. 107 § 3 k.p.a. (wyrok NSA z 4 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1350/15, Lex nr 2094042).

Przedstawione we wniosku o przyznanie stypendium osiągnięcia nie miały charakteru wybitnego, gdyż nie mieściły się w katalogu osiągnieć określonym w § 3 rozporządzenia z uwagi na niską innowacyjność i samodzielne prowadzenie ich przez studentów.

Wskazane w skardze argumenty dotyczące charakteru studenckich projektów badawczych, są zdaniem Sądu polemiką skarżącego z decyzją podjętą przez organ.

Należy jeszcze raz podkreślić, że decyzja ta ma charakter uznaniowy, a nie związany. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy został szczegółowo przeanalizowany przez organ, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, a także dowolności, niedopuszczalnej przy wydawaniu decyzji uznaniowych, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

W sprawie tej skarżący nie kwestionował, że przedstawione projekty stanowiły projekty studenckie. Już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący sam wyraźnie to wskazał. Załączona do skargi kserokopia wydruku "Zestawienie projektów naukowych" oraz kserokopie decyzji Dziekana Wydziału [...] nie zmieniają ustaleń Sądu. Z wydruku tego wynika, iż kierownikiem projektu była osoba wchodząca w skład zespołu studenckiego ([...][...] stopnia, III rok koordynator). Organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do tego, że były to projekty studenckie. Miał też podstawy aby, biorąc pod uwagę całokształt wniosku przypisać im niską rangę. Skarżący ustaleń tych nie podważył. Okoliczność umieszczenia tych projektów w bazie POL-on, na co powołuje się skarżący, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 119 § 2 i art. 120 oraz art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.