Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1452/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 10 par. 1, art. 133 par. 1, art. 134 par. 1 i art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i 77 k.p.a., art. 185 par. 1, art. 203 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędziowie NSA Elżbieta Kremer NSA Grzegorz Czerwiński Protokolant asystent sędziego Agnieszka Chorab po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 maja 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 124/12 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2011 r. nr 1587/2011 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od T. K. na rzecz Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu kwotę 450 zł (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 124/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - po rozpoznaniu skargi T. Ć. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych - uchylił zaskarżoną decyzję i określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

W uzasadnieniu Sąd podał, że w piśmie z dnia 19 lipca 2006 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia, dalej PINB L. M. wniosła o sprawdzenie czy prace remontowo-budowlane przeprowadzane w lokalu mieszkalnym przy ul. G. przebiegają zgodnie z prawem budowlanym i pod nadzorem Inspektora Budowlanego. PINB pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych w powyższym lokalu mieszkalnym. Po okresie zawieszenia postępowania uzasadnianego koniecznością ustalenia właściciela lokalu nr 1 (prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 2 lipca 2007 r., sygn. akt [...]) PINB w dniu [...] sierpnia 2010 r. przeprowadził oględziny i kontrolę, w wyniku których stwierdził, iż w budynku mieszkalnym jednorodzinnym (dwulokalowym) w zabudowie szeregowej wykonano roboty budowlane w lokalu nr 2 zgodnie z "Dokumentacją powykonawczą" ze stycznia 2007 r., sporządzoną przez mgr inż. arch. T. Ć., mgr inż. T. W. i techn. E. Ł. Właścicielka lokalu nr 2 T. Ć., obecna przy dokonaniu oględzin, złożyła wyjaśnienia, iż roboty budowlane związane z remontem lokalu oraz wymianą pokrycia dachowego wykonała w czerwcu-wrześniu 2006r., wejście do lokalu w styczniu 2007 r., zaś w ramach bieżącej konserwacji w listopadzie 2009 r. zabezpieczyła istniejący komin. Inwestorka oświadczyła także, iż starała się o uzyskanie zgody właściwego organu na wykonanie niezbędnych robót budowlanych (pismem z dnia 14 lipca 2006 r. zgłosiła w Wydziale Architektury Urzędu Miejskiego konieczność wykonania robót związanych z remontem dachu), lecz Prezydent Wrocławia decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania tych robót z uwagi na fakt, że wymienione w zgłoszeniu roboty wymagają uzyskania pozwolenia na budowę. Wskazała także, iż z powodu nieuregulowanego stanu prawnego nieruchomości nie mogła uzyskać pozwolenia na budowę, gdyż nie dysponowała nieruchomością na cele budowlane (nie mogła przedłożyć w Wydziale Architektury i Budownictwa niezbędnego oświadczenia).

W toku prowadzonego postępowania T. Ć. przedłożyła "Dokumentację powykonawczą remontu mieszkania na piętrze w budynku mieszkalnym dwurodzinnym we Wrocławiu przy ul. G." ze stycznia 2007 r., autorstwa mgr inż. arch. T.Ć. (architektura), mgr inż. T. W. (konstrukcja) i techn. E. Ł. (inst. co., wod. - kan. i gaz.), zawierającą protokoły sprawdzeń oraz orzeczenie techniczne o poprawności zrealizowanych robót i niewystępowaniu zagrożenia w obiekcie, jak też "Projekt architektoniczno-budowlany remontu (skorygowano słowo na "przebudowę") budynku mieszkalnego we Wrocławiu przy ul. G." ze stycznia 2007r., wykonany przez mgr inż. arch. T. C. i mgr inż. T. W., zaakceptowany przez Miejskiego Konserwatora Zabytków decyzją z dnia [...] stycznia 2007r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] PINB na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 2 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. B. we Wrocławiu. W uzasadnieniu organ wskazał na zakres robót budowlanych i stwierdził, iż zebrane w toku postępowania dowodowego dokumenty wskazują, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej w związku z czym organ nadzoru budowlanego nie ma podstaw do nałożenia obowiązku w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), dalej u.p.b.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli L. M. oraz A. i P. M. (ci ostatni pismem z dnia 7 grudnia 2011 r. cofnęli swoje odwołanie, jednakże organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] uznał, że czynność ta nie wywołała skutków prawnych, zaś wniesiona na to postanowienie skarga T. Ć. została przez Sąd odrzucona postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wr 123/12).

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławia, dalej DWINB decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję PINB z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego PINB naruszył art. 10 k.p.a., gdyż nie ustalił w sposób prawidłowy kręgu osób, którym przysługuje status strony, ponieważ nie wiadomo komu, w czasie prowadzonego postępowania, przysługiwało obok E. Ł. i L. I., prawo własności do lokalu i części wspólnej budynku mieszkalnego przy ul. Bartosza G. we Wrocławiu. PINB nie podjął żadnych działań, aby ustalić, kto nabył spadek po zmarłej w dniu 13 września 1999 r. M. Ł., która była współwłaścicielem w/w budynku i jako współwłaściciel tego budynku jest nadal wskazywana w rejestrze gruntów oraz w księdze wieczystej. Naruszenie art. 10 k.p.a. wiąże się również z niedochowaniem przez organ I instancji wymagań określonych przez ustawodawcę w art. 107 k.p.a. W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie decyzji jest ogólnikowe, a z treści przepisu art. 107 k.p.a. wynika, że powinno ono opierać się na konkretnym wskazaniu całokształtu motywów - precyzyjnym wyjaśnieniu jaki konkretnie dowód (np. opracowanie techniczne, jego część, lub oględziny) dał organowi podstawę do wyrobienia sobie stanowiska w sprawie. Wobec ogólnikowego uzasadnienia PINB ograniczył stronom możliwość wzięcia czynnego udziału w postępowaniu (nie znając pełni motywów rozstrzygnięcia strona niezadowolona z decyzji nie ma zapewnionej w pełni możliwości polemiki z nim), a ponadto naruszył wyrażoną w art.11 k.p.a. zasadę przekonywania oraz wynikającą z art. 8 k.p.a. zasadę postępowania administracyjnego, w myśl której organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, iż nawet gdyby nie doszło do powyższych uchybień, to i tak decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie była co najmniej przedwczesna, ponieważ jedynym dokumentem dotyczącym poprawności technicznej przedmiotowych robót budowlanych jest "Dokumentacja powykonawcza" ze stycznia 2007r., której treść jest w pewnej części niespójna. Przywołując treść zapisów tech. E. Ł. odnoszących się do sposobu wykonania instalacji sanitarnych w przedmiotowym obiekcie ("w pomieszczeniu łazienki został zamontowany kocioł gazowy wiszący dwufunkcyjny z zamkniętą komorą spalania ARISTON typu Uno 21 MFFI o modulowanej wydajności cieplnej Q=9,6-24 kW wyposażony fabrycznie w pompę obiegową c.o., naczynie wzbiorcze i zawór bezpieczeństwa co stanowi zabezpieczenie zgodnie z PN-91/B-02414. Kocioł posiada system spalinowo-powietrzny "rura w rurze" w układzie współosiowym Ø60/ Ø100, w którym rura zasysająca powietrze Ø100 i rura spalinowa ze stali kwasoodpornej Ø60 są wyprowadzone bezpośrednio przez ścianę na zewnątrz budynku. Kubatura pomieszczenia kotła spełnia wymagane przepisy tj. jest większa od 6,0m³ zgodnie z Dziennikiem Ustaw Nr 75 z dnia 15 lipca 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki rozdział 7 § 175.1. pkt 1 zamontowany kocioł należy wymienić na kocioł gazowy o mocy cieplnej nie większej niż 21 kW lub zmienić sposób wyprowadzenia rury spalinowej tzn. wyprowadzić po elewacji ponad dach", a także, iż "Prace zostały wykonane starannie, zgodnie ze sztuką budowlaną, z normami oraz przepisami prawa budowlanego - rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 z 2002 r.)"), jak też oświadczenia A. M. z dnia [...] czerwca 2006 r., z którego wynika, iż ww. kocioł gazowy ma moc 21 kW) organ uznał, że wobec powyższych rozbieżności nie sposób na chwilę obecną orzec co do poprawności montażu ww. kotła gazowego, a zatem i całokształtu przedmiotowych robót budowlanych. W zaleceniach WDINB wskazał, iż w ramach ponowionego postępowania organ I instancji winien prawidłowo ustalić krąg stron postępowania, zapewnić im możliwość wzięcia w nim czynnego udziału zgodnie z art. 10 k.p.a. oraz usunąć wymienione niejasności.

W skardze T. Ć. stwierdziła, iż nie zgadza się z powyższą decyzją, gdyż "DWINB lekceważy stwierdzenia i opinie uprawnionych osób, co uderza w istotę zawodu, do wykonywania którego uprawnienia są potrzebne" i wniosła o uznanie wszystkich opinii i opracowań oraz o umorzenie postępowania w sprawie robót budowlanych jakie wykonała w 2006 r. i 2007 r.

Skarżąca za nadużycie uznała przywoływanie do udziału w sprawie osób zmarłych, t.j. M. Ł., współwłaścicielki mieszkania nr [...] w sąsiednim budynku przy ul. G., zmarłej w dniu 13 września 1999 r. oraz osób nieujawnionych, być może nieistniejących, czyli ewentualnych spadkobierców zmarłej M. Ł. Twierdziła, że sprawy spadkowe w sąsiedniej nieruchomości nie mają związku z remontem w jej mieszkaniu i nie mogą wpływać na możliwość zakończenia postępowania. Podnosiła ponadto, iż E. Ł., żyjący właściciel mieszkania nr 1 przy ul. G., nie zgłosił żadnych protestów na wykonane prace w mieszkaniu nr 2 przy ul. G., a tylko on ma pełne prawa do wypowiadania się w sprawach nieruchomości.

Skarżąca podniosła również, iż stwierdzenie, że jedynym dokumentem potwierdzającym prawidłowość wykonanych prac budowlanych jest opracowana przez nią w styczniu 2007r. "Dokumentacja Powykonawcza" jest pomyłką, ponieważ dostarczyła do PINB "Orzeczenie techniczne" inż. P. ze stycznia 2008 r. oraz opinię biegłego sądowego z zakresu budownictwa inż. M., na którym oparto postanowienie Sądu Rejonowego dla Wrocławia- Śródmieścia z dnia 29 czerwca 2009 r., sygn. akt I Ns 391/06. Dodatkowo skarżąca załączyła do skargi ekspertyzę techniczną opracowaną w sierpniu 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego dr inż. R., który stwierdził w niej, że "remont mieszkania nr 2 w budynku mieszkalnym przy ul. G. we Wrocławiu został przeprowadzony zgodnie z obowiązującym prawem, wiedzą techniczną i sztuką budowlaną, w związku z czym nie podlega kwestionowaniu przez żadne instytucje".

Skarżąca polemizowała ze stwierdzeniem organu odwoławczego, iż wykonane przeze nią prace były "samowolą budowlaną" i że "nie posiadała prawa do dysponowania nieruchomością", gdyż w istocie prace te miały być "koniecznością", co art. 70 u.p.b. dopuszcza jako roboty zabezpieczające. Strona wskazywała również, iż DWINB zakwestionował całość "Dokumentacji Powykonawczej" na podstawie błędnie przyjętej oceny części instalacyjnej, gdy tymczasem p. M. (wykonawca instalacji) posiada uprawnienia do stwierdzenia, że piec gazowy ma moc 21 kV (sam ustawił ten piec z modulowaną mocą zgodnie ze wskazaniem E. Ł.). W tym kontekście stwierdzenie p.Łątki o prawidłowo wykonanych pracach jest prawidłowe. Jednocześnie skarżąca przyznała, że jedyną sprawą wymagającą zakończenia jest kwestia wyprowadzenia spalin z pieca, t.j. wylotu rury koncentrycznej z pieca gazowego bezpośrednio przez ścianę, ale wynika to nie z powodu mocy pieca, a z charakteru budynku, który jest w zabudowie szeregowej. Przedłożyła wraz ze skargą postanowienie Dolnośląskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2012r., nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego. Skarżąca podniosła, iż oględziny i kontrola nieruchomości odbyły się po raz pierwszy nie w dniu 23 sierpnia 2011 r., a w dniu 24 listopada 2006 r., z której to kontroli protokół jest załączony w "Dokumentacji Powykonawczej".

DWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja DWINB we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2011r., narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd podniósł, że wbrew stanowisku skarżącej, nie budziło wątpliwości, iż wykonane w budynku mieszkalnym przy ul G. we Wrocławiu roboty budowlane miały charakter przebudowy, nie zaś remontu, oraz że zostały one dokonane w warunkach samowoli budowlanej. Konsekwencją jest kwestia rozstrzygnięcia postępowania legalizacyjnego prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 u.p.b. w sytuacji, gdy poczynione ustalenia faktyczne nie wskazują na konieczność nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych.

Sąd podzielił wyrażany przez organy pogląd, iż brak konieczności podjęcia czynności lub wykonania przez inwestora jakichkolwiek robót budowlanych w celu doprowadzenia realizowanej samowolnie inwestycji do stanu zgodności z prawem powoduje brak możliwości merytorycznego orzekania w tym zakresie przez właściwy organ nadzoru budowlanego w toku prowadzonej procedury legalizacyjnej, a w konsekwencji konieczność zakończenia postępowania poprzez wydanie orzeczenia niemerytorycznego, tj. decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a.

Sąd podał, że decyzji pierwszoinstancyjnej zarzucono naruszenie art. 10 k.p.a., poprzez wadliwe określenie kręgu osób, którym przysługuje status strony, jak też przez niedochowanie określonych w art. 107 k.p.a. wymogów dotyczących uzasadnienia decyzji. Zdaniem Sądu w obu tych przypadkach stwierdzone uchybienia nie były na tyle istotne, aby stanowiły wystarczającą podstawę do uchylenia w trybie odwoławczym (art. 138 § 2 k.p.a.) decyzji umorzeniowej PINB. M. Ł., współwłaścicielka lokalu mieszkalnego położonego w budynku przy ul. G. we Wrocławiu (segment przylegający do budynku zajmowanego przez skarżącą) zmarła blisko 7 lat przez wszczęciem przedmiotowego postępowania, jak też blisko 12 lat przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, i w tym czasie nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe. W tej sytuacji nie można wykluczyć, iż jej jedynym spadkobiercą, czy to na podstawie dziedziczenia ustawowego, czy też testamentowego, jest małżonek E. Ł., który był stroną postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 2 w budynku przy ul. G. we Wrocławiu. W przypadku natomiast istnienia innych spadkobierców nic nie stoi na przeszkodzie, aby mogli oni wystąpić z wnioskiem o wznowienie umorzonego postępowania z uwagi na okoliczność, iż bez braku swojej winy w nim nie uczestniczyli (art. 145 §1 pkt 4 k.p.a.).

W przekonaniu Sądu również uzasadnienie pierwszoinstancyjnej decyzji, co prawda wysoce oszczędne w zakresie przeprowadzonej analizy ustalonego stanu faktycznego sprawy, pozwalało na odtworzenie toku myślowego organu i oceny przyjętego rozstrzygnięcia.

Sąd przyznał rację skarżącej, iż w sprawie sporządzono więcej niż jedno opracowanie techniczne dotyczące zakresu i jakości przeprowadzonych robót budowlanych, z których żadne nie kwestionowało, iż zostały one wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. Ta pozytywna ocena dotyczy również instalacji gazowej wraz z kotłem o modulowanej wydajności cieplnej, która została w sposób trwały ograniczona do 21 kW. W tej sytuacji nie wydaje się słuszne zwracanie uwagi na rzekome rozbieżności w "Dokumentacji powykonawczej" w zakresie sporządzonym przez tech. E. Ł. i wskazywanie na konieczność ich usunięcia.

W skardze kasacyjnej Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reprezentowany przez r.pr. M. C., zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej k.p.a., poprzez błędne uznanie, że zaniechanie ustalenia przez organ I instancji prawidłowego kręgu stron postępowania, nie stanowi uchybienia skutkującego koniecznością uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji w postępowaniu odwoławczym;

2) art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 i 77 k.p.a., poprzez niedokonanie przez sąd I instancji wszechstronnych ustaleń faktycznych i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, a w konsekwencji błędne ustalenie prawidłowości wykonanych samowolnie robót budowlanych, pomimo oczywistej sprzeczności takiego ustalenia ze zgromadzonymi dowodami.

W oparciu o powyższe zarzuty organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu organ podniósł, że w toku postępowania odwoławczego organ ustalił, iż dokonane przez organ I instancji określenie kręgu stron postępowania jest nieprawidłowe. Bezspornym jest, iż prawo strony przysługuje współwłaścicielom budynku przy ul. G. oraz przylegającego do niego budynku przy ul. G. we Wrocławiu. Organ I instancji nie posiadał jednakże wiedzy dotyczącej aktualnych współwłaścicieli budynku o nr [...] – gdyż jedna ze współwłaścicielek: M. Ł., zmarła jeszcze przed wszczęciem postępowania, nieznani są natomiast spadkobiercy, gdyż do chwili obecnej nie przeprowadzono postępowania w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.

Stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji, że nieustalenie kręgu stron postępowania jest uchybieniem pozostającym bez wpływu na wynik sprawy, jest niedopuszczalne, gdyż pozostaje w sprzeczności z art. 10 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy zobligowany był do uchylenia decyzji organu I instancji, co znajduje potwierdzenie w judykaturze (wyrok NSA z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1180/10).

Zdaniem strony skarżącej jeżeli w trakcie postępowania administracyjnego (lub jak w niniejszej sprawie, jeszcze przed jego wszczęciem) strona utraciła zdolność prawną (zmarła), organ administracji publicznej ma obowiązek podjąć odpowiednie czynności procesowe, które doprowadzą do ustalenia następców prawnych zmarłej strony postępowania, a następnie wezwać ich do udziału w sprawie. Niedopuszczalnym jest przyjęcie, że spadkobiercą jest prawdopodobnie małżonek zmarłej M. Ł., a jeśli ktoś jeszcze to przysługuje mu prawo żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W ocenie skarżącego organu wyrok Sądu I instancji został wydany z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art.133 § 1 i art. 134 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a., gdyż Sąd nie dokonał wszechstronnych ustaleń faktycznych i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy, a w konsekwencji błędnie ustalił prawidłowość wykonanych samowolnie robót budowlanych. Sąd uzasadnił swoje stanowisko lakonicznie, podnosząc, że w sprawie nie ma przeszkód do umorzenia postępowania, ponieważ żadne ze sporządzonych opracowań technicznych nie kwestionowało, iż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. W ocenie strony skarżącej taki pogląd jest sprzeczny z materiałem dowodowym. Opracowanie techniczne, którego treść przesądziła o umorzeniu postępowania przez organ I instancji (dokumentacja powykonawcza autorstwa T. Ć., T. W. i E. Ł.), jest niespójne i zawiera sprzeczne wnioski. Pomimo zawartego w w/w dokumencie stwierdzenia o poprawności wykonanych robót, E. Ł., oceniając sposób wykonania instalacji sanitarnych w obiekcie stwierdziła, iż zgodnie z § 175.1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zamontowany kocioł należy wymienić na kocioł gazowy o mocy cieplnej nie większej niż 21 kW lub zmienić sposób wyprowadzenia rury spalinowej, tzn. wyprowadzić po elewacji ponad dach. W ocenie strony skarżącej takie stwierdzenie zawarte w kluczowym dowodze, przesądzajacym w ocenie organu I instancji o umorzeniu postępowania prowadzonego w trybie art. 51 Prawa budowlanego, poddaje w wątpliwość zasadność zapadłej decyzji w I instancji i stanowi powód do jej uchylenia z obowiązkiem konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego. Umorzenie postępowania naprawczego może nastapić w razie bezspornego ustalenia, że samowolnie wykonane roboty budowlane zrealizowano w sposób prawidłowy z punktu przepisów techniczno – budowlanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. Ć. wniosła o jej oddalenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego przez Dolnośląski Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

W uzasadnieniu swojego stanowiska T. Ć. podniosła, że organ II instancji nie przedstawił nowych argumentów, które uzasadniałby odmowę umorzenia postępowania. Podkreśliła, że uzasadnienie skargi kasacyjnej opiera się na tych samych argumentach, które organ określił uchylając decyzję PINB-u o umorzeniu postępowania. W ocenie uczestniczki postępowania Sąd I instancji przeanalizował dostarczone dokumenty, opracowania, ocenił argumenty i wydał stosowny wyrok, który pozwala zakończyć tę sprawę. Zdaniem uczestniczki postępowania wykonane roboty nie mogą być zakwalifikowane jako samowola budowlana, gdyż wykonanie tych robót było koniecznością.

Odnosząc się do stanowiska skarżącego organu o niespójności i sprzeczności dokumentacji powykonawczej, uczestniczka postępowania podniosła, że E. Ł. jako autor części instalacyjnej posiada uprawnienia do projektowania i kierowania robotami instalacyjnymi, natomiast nie posiada uprawnień do montażu i serwisu pieca. A zatem nie mogłą otwierać pieca i oceniać jaką ma moc, bo nie ma do tego uprawnień.

T. Ć. podkreśliła, że piec jest zamontowany w sposób odpowiadający wymogom, a kolejne opracowania to potwierdzają. W jej ocenie niezrozumiałym jest domaganie się przez organ II instancji konieczności wyjaśnienia stanu faktycznego i bezspornago ustalenia, że samowolnie wykonane roboty budowlane zrealizowano w sposób prawidłowy z punktu widzenia przepisów techniczno – budowlanych.

W ocenie T. Ć. stanowisko organu II instancji o domaganiu się ustalenia kręgu stron postępowania również nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ E. Ł. nigdy nie interesował się remontem w sąsiednim budynku, ani on, jego rodzina w żadnej formie nie zajmowali się przedmiotową sprawą, w tym nie reagując na zawiadomienia PINB-u.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

Podzielić należy zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 i art. 77 k.p.a., a to z poniższych względów.

Przypomnieć należy, iż T. Ć. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] grudnia 2011 r. wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., którą organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia [...] lipca 2011 r. (umarzającą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych w lokalu mieszkalnym nr 2 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. Bartosza G. we Wrocławiu) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. A zatem, T. Ć. wniosła skargę na decyzję kasacyjną ( art. 138 § 2 k.p.a.).

Charakter zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji wpływa na zakres kontroli dokonywanej przez ten sąd.

A mianowicie, Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli legalności decyzji kasacyjnej musi ocenić, czy wydanie przez organ odwoławczy decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. było uzasadnione, a więc czy zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji organu I instancji. Powyższe oznacza, że Sąd pierwszej instancji obciąża obowiązek sprawdzenia, czy decyzja organu I instancji jest dotknięta wadami, które wytknął temu organowi organ odwoławczy i które legły u podstaw uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej. Bez takiego sprawdzenia decyzji organu I instancji nie byłoby możliwe dokonanie prawidłowej kontroli legalności decyzji kasacyjnej zaskarżonej do sądu administracyjnego. Sąd pierwszej instancji sprawując kontrolę legalności decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (decyzji kasacyjnej ) musi odnieść się do decyzji organu I instancji, a więc ocenić zgodność z prawem decyzji organu I instancji, aby móc stwierdzić, czy zaistniały przesłanki do uchylenia przez organ odwoławczy tej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Podstawę tej kontroli w niniejszej sprawie stanowiły wady decyzji (naruszenia prawa ) przypisane decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy.

Jak stanowi art. 138 § 2 k.p.a. - w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) - organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W niniejszej sprawie podzielić należy stanowisko Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu, że uzasadnienie decyzji organu I instancji nie czyni zadość wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej brak jest jakichkolwiek ustaleń i rozważań, które uzasadniałyby stanowisko organu o istnieniu podstaw do umorzenia postępowania. Uzasadnienie decyzji nie zawiera żadnych ustaleń faktycznych i rozważań w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, w tym oceny samowolnie wykonanych robót budowlanych w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy.

Rację ma też organ odwoławczy, że jedynym dokumentem dotyczącym poprawności technicznej przedmiotowych robót budowlanych i to sporządzonym m.in. przez inwestora T. Ć. jest "Dokumentacja powykonawcza" ze stycznia 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organu odwoławczego, iż powyższa dokumentacja nie daje podstaw do postawienia jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości wniosku, iż samowolne roboty budowlane zostały przez inwestora wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. W aktach sprawy brak jest innych dokumentów w powyższym zakresie.

Organ I instancji wskazując zakres samowolnych robót budowlanych - wymiana pokrycia dachowego wraz z opierzeniem, wykonanie wzmocnienia konstrukcji dachu, wykonanie nowych izolacji przeciwwilgociowych i termicznych dachu, wykonanie uszczelnienia komina, zamontowanie nowego okna - "wolego oczka", adaptacja pomieszczenia na półpiętrze na WC, wykonanie nowych fragmentów ścian działowych, nowych otworów drzwiowych, wymiana fragmentów tynków i okładzin, wymiana stolarki okiennej, wymiana instalacji wodociągowej (od wodomierza w piwnicy) i instalacji kanalizacyjnej, wymiana instalacji gazowej (od gazomierza w piwnicy) i zamontowanie kotła gazowego dwufunkcyjnego z zamkniętą komorą spalania ( zlokalizowanego w łazience na piętrze), wymiana instalacji elektrycznych, wykonanie przewodów wentylacji grawitacyjnej wywiewnej, wykonanie nowych powłok malarskich w mieszkaniu nr 2 – w żaden sposób nie odnosi się do powyższych robót budowlanych w aspekcie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Zasadnie zauważył organ odwoławczy, iż organ I instancji lakonicznie stwierdzając, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej uznał, iż nie ma podstaw do nałożenia obowiązku w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) bez jakiegokolwiek uzasadnienia tego stanowiska. Takie stwierdzenie organu I instancji nie zostało poparte żadnymi rozważaniami, tak w aspekcie przepisów prawa materialnego jak i stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego.

Podkreślić należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny prezentuje w orzecznictwie jednolite stanowisko, że w występującym w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane pojęciu czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może się mieścić obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz. Przemawia za tym odpowiednie stosowanie art. 51 ust. 3. Na mocy art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz nakładają w drodze decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06 - ONSAiWSA 2007/6/132; z dnia 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 165/10 - LEX nr 952971; z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1497/10 - LEX nr 1151905). Zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy, w tym inwentaryzacja wykonanych robót budowlanych, oceny techniczne bądź ekspertyzy winny jednoznacznie wskazywać stanowiące przedmiot oceny roboty budowlane wykonane w ramach samowoli budowlanej i dawać jednoznaczną ocenę ich zgodności z określonymi przepisami Prawa budowlanego i przepisami wykonawczymi do tej ustawy.

Sąd pierwszej instancji nie poddał ocenie przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania dowodowego, w tym złożonych przez stronę w toku postępowania administracyjnego dokumentów. Kontrola postępowania administracyjnego przez Sąd pierwszej instancji w zakresie postępowania wyjaśniającego i przepisów prawa materialnego sprowadziła się do zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ogólnikowego i gołosłownego stwierdzenia, że "rację ma skarżąca podnosząc, iż w sprawie niniejszej sporządzono więcej niż jedno opracowanie techniczne dotyczące zakresu i jakości przeprowadzonych robót budowlanych, z których żadne nie kwestionowało, iż zostały one wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i zasadami wiedzy technicznej. Ta pozytywna ocena dotyczy również instalacji gazowej wraz z kotłem o modulowanej wydajności cieplnej, która została w sposób trwały ograniczona do 21 kW".

Sąd pierwszej instancji nie wskazał, jakie opracowania miał na myśli wysnuwając taki wniosek, czy opracowania te dotyczą całego zakresu samowolnie wykonanych robót budowlanych ( wyszczególnionych przez organ I instancji ), czy opracowania te są wyczerpujące i spełniają wymogi pozwalające uznać je za podstawę orzekania jak też nie ocenił należycie, czy nie zachodzi podstawa do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Sąd pierwszej instancji nie ocenił też, czy opracowania te mogą być uznane za inwentaryzację samowolnie wykonanych robót budowlanych, czy też organ I instancji winien wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane zobowiązującą inwestora do złożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych i odpowiednich ekspertyz. Powyższe oznacza, iz Sąd pierwszej instancji nie ocenił należycie, czy postępowanie pierwszoinstancyjne czynił zadość wymogom wynikającym z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy (...). Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku brak jest jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do materiału zgromadzonego w aktach niniejszej sprawy. Uzasadniony jest zatem zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 p.p.s.a. Przypomnieć należy, iż zawarte w sentencji wyroku sądu administracyjnego rozstrzygnięcie, ujęte w odpowiedniej formule procesowej jest rezultatem przeprowadzenia przez ten sąd kontroli administracji publicznej.

Przypomnieć też należy, iż postępowanie naprawcze ( legalizacyjne ) jest dwuetapowe. W pierwszym etapie organ wydaje decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. Wydanie takiej decyzji jest uzasadnione, jeśli istnieją możliwości zalegalizowania samowoli. Decyzja wydana w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane nie legalizuje samowoli i nie rozstrzyga jeszcze o losie samowoli budowlanej. Decyzja legalizująca samowolę budowlaną wydawana jest na podstawie art. 51 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 art. 51 ustawy – Prawo budowlane stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. To oznacza, że w odniesieniu do robót już wykonanych nie znajduje zastosowania rozstrzygnięcie nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska Sądu pierwszej instancji, iż postępowanie legalizacyjne można zakończyć wydaniem decyzji umarzającej postępowanie jako bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 k.p.a. Decyzja umarzająca postępowanie w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych nie rozstrzyga bowiem o losie samowoli budowlanej – pozostawia samowolę budowlaną "w zawieszeniu". W postępowaniu legalizacyjnym nie jest możliwe wydanie przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 Prawa budowlanego, stosowanych odpowiednio z mocy art. 51 ust. 7 tej ustawy, decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie takie, wobec prawnej konieczności wydania merytorycznych decyzji, o których mowa w powyższych przepisach, nie jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 167/06 - ONSAiWSA 2007/6/132). Nawet stwierdzenie, że wykonane w warunkach samowoli roboty są zgodne ze standardami i nie wymagają żadnych czynności ani robót, nie daje podstaw do przyjęcia, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania legalizacyjnego. W takiej sytuacji nie ustaje przyczyna, dla której zostało wszczęte postępowanie legalizacyjne ( zrealizowanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) i nie niknie przedmiot tego postępowania - samowolnie zrealizowane roboty budowlane.

W niniejszej sprawie doszło do wydania przez organ I instancji decyzji administracyjnej, która nie rozstrzyga o losie zrealizowanych robót budowlanych. Nadto postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek zakwestionowania przez uczestniczkę postępowania L. M. legalności robót budowlanych i uczestnicy postępowania mają interes prawny w uzyskaniu merytorycznej decyzji w sprawie dotyczącej przedmiotowej samowoli budowlanej, czemu dali wyraz wnosząc odwołanie od decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy zasadnie zatem zakwestionował umorzenie postępowania w niniejszej sprawie i uznał, że postępowanie przed organem I instancji dotknięte było wadami skutkującymi uchyleniem decyzji organu I instancji umarzającej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. podnieść należy, iż okoliczność, że określona osoba nie brała udziału w postępowaniu jako strona, nie uzasadnia sama przez się uchylenia przez sąd zaskarżonego aktu administracyjnego. Strona, która nie brała udziału w postępowaniu bez swej winy ma prawo żądania wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Na tę przesłankę wznowieniową może powoływać się wyłącznie strona, która nie brała udziału w postępowaniu - art. 147 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny, rozważając powyższą kwestię na tle obowiązującej regulacji prawnej, tj. p.p.s.a., podkreśla, iż oparcie na zasadzie rozporządzalności prawami procesowymi w postępowaniu administracyjnym (art. 147 k.p.a.) przez stronę ma znaczenie dla wykładni art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. W przypadku gdy decyzja jest rozstrzygnięciem zgodnym z żądaniem stron, wywodzenie podstaw uchylenia decyzji z naruszenia praw procesowych strony stanowi naruszenie prawa w zakresie podstaw uwzględnienia skargi. Interes prawny w kwestionowaniu naruszenia praw procesowych w zakresie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym ma podmiot, którego prawa zostały naruszone. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wykładać w ten sposób, że również w postępowaniu przed sądem administracyjnym należy uwzględniać wolę podmiotu, którego prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone. W związku z tym sąd administracyjny, rozpoznając skargę wniesioną przez podmiot, który brał udział w postępowaniu administracyjnym, nie może uwzględnić skargi wyłącznie z powodu naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bez uprzedniego umożliwienia osobie, której prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym zostało naruszone, wzięcia udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym w celu zajęcia stanowiska co do ewentualnego uwzględnienia skargi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08, OSP 2011, z. 2, s. 141 i n., z dnia 5 czerwca 2006 r., sygn. akt I OSK 911/05, LEX nr 266267; J. Borkowski aprobująca glosa do wyroku NSA z dnia 21 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1628/08 - OSP 2011, z. 2, s. 146 i n.).

Niemniej jednak - choć brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy jest przesłanką wznowienia postępowania ( art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), to gdy uchybienie to zostanie dostrzeżone przez organ II instancji na etapie postępowania odwoławczego, okoliczności danej sprawy mogą powodować, ze istnieje podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1862/07 - Centrala Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach postępowaniach kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.