Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1179/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 i par. 2; art. 34; art. 122; art. 187
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant stażysta Mateusz Kownacki, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 maja 2017 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. oraz przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. z odsetkami należnymi od tych zobowiązań na dzień wydania decyzji oraz zabezpieczenie przybliżonych kwot zobowiązań na majątku podatnika oraz majątku wspólnym osób pozostających w związku małżeńskim przed wydaniem decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. w kwocie 352.165,00 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 65.694,00 zł, przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, luty, marzec, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik i grudzień 2013 r. w łącznej kwocie 258.811,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 63.949,00 zł oraz orzekł o zabezpieczeniu w/w kwot podatku dochodowego i podatku VAT na majątku podatnika oraz majątku wspólnym osób pozostających w związku małżeńskim przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż w sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za istnieniem obawy niewykonania w/w zobowiązań w rozumieniu art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej. Decyzją z [...] października 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Na powyższą decyzję złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w ustawowym terminie. W skardze wniesiono o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego -według norm prawem przepisanych. Pełnomocnik Skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1. art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie zabezpieczenia na majątku Pana T. T. oraz jego małżonki w sytuacji braku przesłanek do dokonania zabezpieczenia;

2. art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez błędne wyliczenie przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, jaka zabezpieczona ma być na majątku Pana T. T.;

3. art. 122 w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji dowodów na jakich organ się oparł podejmując rozstrzygnięcie w zakresie wyliczenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego oraz co do fikcyjności transakcji z kontrahentem Pana T. T., a tym samym naruszenie zasady prawdymaterialnej;

4. art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez brak uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia i niewskazanie jakie okoliczności przemawiały za uznaniem czynności prawnych Pana T. T. za niemające odzwierciedlenia w rzeczywistości;

5. art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym;

6. art. 233 § l Ordynacji podatkowej poprzez utrzymanie zaskarżonej decyzji organu I instancji w mocy, w sytuacji gdy podlegała ona uchyleniu.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, iż w sprawie brak jest przesłanek do dokonania zabezpieczenia. W ocenie pełnomocnika zebrane dowody w toku czynności kontrolnych są niewystarczające do uznania za fikcyjne transakcji pomiędzy Skarżącym a M. B. Okoliczności, powołane przez organ, które potwierdzają fikcyjność transakcji, zdaniem pełnomocnika nie znajdują oparcia w materiale dowodowym akt sprawy. O zaistnieniu obawy niewykonania przyszłych zobowiązań nie może świadczyć, w ocenie pełnomocnika, darowizna małoletniej córce nieruchomości. Umowa ta została bowiem zawarta ponad cztery lata przed wszczęciem postępowania kontrolnego oraz na dwa lata przed kontrolowanym okresem. Kolejne zarzuty dotyczą zasad prowadzenia postępowania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowień, Sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm. oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania sytuacja taka niewątpliwie nie zachodzi.

Z ustaleń faktycznych w sprawie wynika, że T. T. do prowadzonych ewidencji w okresie od stycznia do grudnia 2013 r. wprowadził 50 faktur kosztowych (tabela nr 1 decyzji organu pierwszej instancji), wystawionych przez firmę B. Faktury te za poszczególne miesiące 2013 r. ujął w deklaracjach VAT-7 i odliczył podatek naliczony. Jednocześnie też zaliczył do kosztów podatkowych w 2013 r. kwoty netto wynikające z przedmiotowych faktur. Kontrola przeprowadzona w firmie M. B. wykazała natomiast, że faktury wystawione na rzecz T. T. nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych. Skoro transakcji pomiędzy wystawcą faktur a ich odbiorcą w ogóle nie było, to te faktury nie stanowiły podstawy do rozliczenia podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych przez T. T. Powyższe oznacza, iż T. T. ewidencjonując powyższe faktury, zaniżał podatek należny i podstawę opodatkowania w podatku dochodowym od osób fizycznych, czego konsekwencją było niepłacenie zobowiązań podatkowych w należnej kwocie. Zgodnie z art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W przypadku zabezpieczenia na majątku wspólnym małżonków przepis art. 29 § 2 stosuje się odpowiednio. Zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zwrotu podatku. Jak wynika z powyższego przesłanką zastosowania instytucji zabezpieczenia jest istnienie uzasadnionej obawy, iż zobowiązanie wynikające z przyszłej decyzji dotyczącej podatku nie zostanie wykonane. Przesłanki zabezpieczenia wymienione w art. 33 § 1 Ordynacji podatkowej są wyłącznie przykładami działania uzasadniającego obawę niewykonania zobowiązania podatkowego. Z uwagi na to, iż przepis ten nie stanowi katalogu zamkniętego, organ podatkowy może wskazać inne okoliczności uzasadniające istnienie obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane.

Uwzględniając w sprawie ustalony stan faktyczny, Dyrektor Izby Skarbowej w B. prawidłowo stwierdził, iż zarzut bezpodstawnego dokonania zabezpieczenia jest bezzasadny. Ustalenia kontroli wskazują na wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniach podatnika ze skarbem państwa, a jednocześnie jego sytuacja majątkowa nie gwarantuje, że przyszłe zobowiązanie zostanie wykonane. Przewidywana wysokość zobowiązań podatkowych 7352.165,00 zł + 258.811,00 zł (plus odsetki za zwłokę) potwierdzają, iż w sprawie zaistniała przesłanka trwałego nieuiszczania zobowiązań publicznoprawnych oraz podstawa faktyczna do wydania decyzji zabezpieczającej. Kolejnym argumentem przesądzającym o tym, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania przyszłego zobowiązania to brak majątku podatnika, który dawałby gwarancję skutecznej egzekucji zobowiązania w przyszłości. Dokonanie zabezpieczenia uzasadnia relacja pomiędzy znaczną kwotą zobowiązań, a stanem majątkowym. Jak wynika bowiem z zebranych dowodów, Pan T. T. posiada nieruchomość przy ul. [...] w B. (wspólność ustawowa małżeńska), która obciążona jest hipoteką umowną kaucyjną w wysokości 600.000 zł, ustanowioną [...].05.2008 r. z terminem spłaty kredytu na dzień 25.04.2038 r. Posiada także nieruchomość przy ul. [...] w B. i jest to własność łączna wspólników s.c. Natomiast lokal mieszkalny, w którym podatnik prowadzi działalność gospodarczą, został darowany przez podatnika małoletniej córce W. T. w dniu [...].08.2011 r., co oczywiście nie wskazuje na pozbywanie się majątku przez podatnika, jednak wskazuje pośrednio na jego brak. Badając sytuację materialną podatnika organ pierwszej instancji na podstawie informacji z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalił, że T. T. posiada jeszcze na współwłasność pojazd F., rok produkcji 1997, jednak nie przedstawia on żadnej wartości handlowej. Następnymi okolicznościami, które również budzą obawę niewykonania przyszłych zobowiązań są: zniesienie małżeńskiej wspólności majątkowej z A. T. (dołączona do odwołania kopia aktu notarialnego z [...].06.2015 r.) oraz odmowa złożenia oświadczenia o nieruchomościach oraz prawach majątkowych w trybie art. 39 Ordynacji podatkowej, co stanowi brak woli współpracy z organem podatkowym. Uwzględniając powyższe, w sprawie dostatecznie uprawdopodobniono przy pomocy możliwych do przeprowadzenia środków dowodowych, że istnieje uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania wynikającego z przyszłej decyzji określającej .wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2013 r. i określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2013 r. Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 33 § 4 Ordynacji podatkowej polegający na błędnym wyliczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, jaka zabezpieczona ma być na majątku Pana T. T. Wysokość zabezpieczonych kwot wyliczono na podstawie, sporządzonego w tabeli Nr 1 decyzji organu pierwszej instancji, zestawienia faktur wystawionych przez Pana M. B. na rzecz T. T. w 2013 r. Zgromadzony w toku kontroli u T. T. materiał dowodowy (np. pisma Inwestorów, generalnych wykonawców, kierowników robót, kontrahentów), na który również powołuje się pełnomocnik w skardze, wskazują, w ocenie organu odwoławczego, na fikcyjność transakcji sprzedaży przez Firmę B. usług budowlanych, udokumentowanych fakturami VAT wystawionymi T. T. Wskazane w zaskarżonej decyzji kwoty mają jedynie charakter przybliżony co oznacza, że mogą się różnić od tych zawartych w przyszłej decyzji wymiarowej. Te przybliżone kwoty wyliczono mając na uwadze materiały zebrane w trakcie kontroli podatkowej. Istotą postępowania zabezpieczającego nie jest precyzyjne wyliczenie przyszłego zobowiązania a przede wszystkim wykazanie, że wystąpiła uzasadniona obawa jego niewykonania. Ponadto pełnomocnik w uzasadnieniu skargi nie wskazał jakie błędy zostały popełnione przy wyliczeniu przybliżonej kwoty zobowiązania, więc trudno jednoznacznie odnieść się do tego zarzutu. Odnosząc się do zarzutu braków w materiale dowodowym akt sprawy dowodów na "puste faktury" stwierdzić należy, iż zarzut ten nie powinien stanowić przedmiotu niniejszego postępowania. Postępowanie w zakresie określenia zobowiązań podatkowych nie zostało zakończone. Celem postępowania zabezpieczającego jest zabezpieczenie określonych kwot przybliżonych zobowiązań, a nie ich określanie. Nie można także zgodzić się z twierdzeniem, że naruszono zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych. Organy obu instancji działały na podstawie i w granicach prawa, zebrano dostępny materiał dowodowy, który poddano ocenie. Fakt, że ocena materiału doprowadziła do odmiennych od oczekiwanych przez pełnomocnika wniosków, nie świadczy o naruszeniu przepisów i braku obiektywizmu. Należy podkreślić, że w trakcie prowadzonego postępowania zapewniono stronie możliwość czynnego udziału w każdym jego stadium. W żaden sposób nie ograniczano jej praw, mogła przedstawiać dowody, składać wyjaśnienia, miała także prawo wglądu do akt sprawy. W świetle powyższego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej.

W skardze pełnomocnik strony zarzucił, iż organ pochopnie wydając decyzję o zabezpieczeniu, nie rozważył skutków pozbawienia podatnika możliwości dysponowania określonym majątkiem. W odpowiedzi na powyższe Dyrektor Izby Skarbowej w B., zauważa, iż instytucja zabezpieczenia jest formą ochrony interesów Skarbu Państwa. Skoro przepisy Ordynacji podatkowej przewidują regulację mającą na celu ochronę interesów państwowych, obliguje to organy podatkowe do jej stosowania, na podstawie i w granicach obowiązujących przepisów prawa. Ponadto jeżeli w sprawie prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania podatkowego nie występowałoby, to podatnik, jako podmiot najlepiej zorientowany we własnej sytuacji majątkowej i własnych zdolnościach płatniczych, bez żadnych trudności byłby w stanie wykazać, że nie zachodzi, wsparta uprawdopodobnieniem, obawa niewykonania zobowiązania podatkowego. Należy dodać, iż nie naruszono art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W trakcie prowadzonego postępowania podjęto niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Postępowanie prowadzono w sposób bezstronny, zebrano dostępny materiał dowodowy (jako dowód dopuszczono wszystko co mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy), który następnie został oceniony zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, a przede wszystkim obowiązującymi przepisami. Poszczególne dowody rozpatrzono odrębnie, jak i we wzajemnej łączności mając na uwadze całokształt sprawy. Nie była więc to ocena dowolna. Warto również dodać, iż wskazane przez pełnomocnika rozstrzygnięcia sądów administracyjnych dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mogą być podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji. W zaskarżonej decyzji przedstawiono argumenty, z powodu których nie uznano za słuszne zarzutów przedstawionych przez pełnomocnika. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Z powyższych powodów zarzuty Strony zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd postanowił jak w sentencji.