Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 941/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: art. 235,1 i  art.  235,2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kozicka Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga - Gajewska (spr.) Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz Protokolant Monika Ral po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił stwierdzenia u M. G. (dalej skarżący) choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), w oparciu o przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego oraz orzeczenia lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. (nr [...]) i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. (nr [...]).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący, nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, wniósł o jego zmianę poprzez stwierdzenie istnienia u niego choroby zawodowej, związanej z wykonywaniem pracy w warunkach narażających na jej powstanie. Akcentował rozbieżność wykonanych badań EMR w okresie od miesiąca lutego 2012 r. do września 2014 r., które raz wykazywały u niego obustronny zespół cieśni nadgarstka z przewagą po stronie prawej a raz nie wykazywały tej choroby zawodowej.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej w skrócie: "K.p.a."), art. 235¹ i art. 235² ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1502, dalej: "Kodeks pracy"), § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 października 2014 r. W swych rozważaniach wskazał, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej, albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika (ust. 1). Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (ust. 2). Za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u skarżącego [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ Kodeksu pracy, która stanowi, iż: "za chorobą zawodową uważa się chorobą, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym"." (cytat). Organ ustalił, że skarżący pracował w narażeniu na wykonywanie pracy obciążającej stawy nadgarstkowe w okresie od 1990 roku do 2012 roku w Kompanii A jako młodszy górnik i górnik pod ziemią (od 26.10.1990 r. do 7.04.1992 r. odbywał służbę wojskową), a od 23.07.2012 r. do nadal pobiera świadczenia rehabilitacyjne. Skarżący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...]), gdzie lekarze specjaliści nie rozpoznali choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka - biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, konsultację neurologiczną i ortopedyczną analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wyniki aktualnego badanie elektroneurograficznego. Skarżący w roku 2012 przebył reaktywne zapalenie stawów, a w kwietniu 2013 roku podczas hospitalizacji w Oddziale Chorób Wewnętrznych i Reumatologii GCM w K. rozpoznano u niego chorobę zwyrodnieniową stawów, wielopoziomową dyskopatię w odcinku szyjnym, piersiowym i lędźwiowym kręgosłupa, zespół szyjny, paraparezę spastyczną kończyn dolnych, reaktywne zapalenie stawów z zajęciem prawego stawu krzyżowo-biodrowego, a w wywiadzie nadciśnienie tętnicze i hiperlipidemię. W miesiącu sierpniu 2013 roku był leczony operacyjnie z powodu dyskopatii szyjnej z objawami mielopatii. W badaniu neurograficznym wykonanym w marcu 2014 r. przewodzenie we włóknach nerwowych i czuciowych badanych nerwów było w normie. Następnie był badany w warunkach szpitalnych, w dniach 22 - 26.09.2014 r. w IMP i ZŚ w S., gdzie wydano orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. nr [...], w którym również nie rozpoznano choroby zawodowej - zespół cieśni w obrębie nadgarstka. W trakcie obserwacji klinicznej lekarze orzecznicy przeanalizowali dostępną dokumentację medyczną, przeprowadzono również konsultację neurologiczną i ortopedyczną, a w wykonanym badaniu EMG w miesiącu wrześniu 2014 r. stwierdzono neurograficzne cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka z przewagą po stronie lewej (mimo, iż skarżący jest osobą praworęczną). Biorąc pod uwagę wywiad i badanie przedmiotowe, dane z dostępnej dokumentacji medycznej odnośnie przebiegu choroby, zmienność wyników badań neurograficznych (remisja objawów i ich ponowne pojawienie się u skarżącego pomimo zakończenia pracy zawodowej w styczniu 2012 r.), współistnienie mielopatii szyjnej w przebiegu dyskopatii C5-C7 odpowiedzialnej za korzeniowy charakter uszkodzenia nerwów obwodowych (potwierdzenie w EMG), a także uwzględniając ocenę narażenia zawodowego pod kątem obciążenia stawów nadgarstkowych (różnorodny charakter wykonywanych czynności zawodowych, bez cech monotypii ruchów w stawach nadgarstkowych) - lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do rozpoznania u skarżącego przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Dodatkowo, u skarżącego stwierdzono szereg uznanych pozazawodowych czynników ryzyka pojawienia się zespołu cieśni nadgarstka, tj. otyłość (BMI-31), zmiany zwyrodnieniowe w obrębie rąk i nadgarstków (potwierdzone badaniem rtg), dna moczanowa i hipercholesterolemia. Skarżący został poinformowany, w trybie art. 10 K.p.a., o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, ale do dnia 16.12.2014 r. nie udzielił odpowiedzi (pismo z dnia 17.11.2014 r.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że zespół cieśni w obrębie nadgarstka występuje w populacji ogólnej z częstością podobną, jak w tych grupach zawodowych, gdzie sposób wykonywania pracy może być uznany za czynnik sprawczy. Etiologia tej neuropatii z ucisku jest wieloczynnikowa i nie istnieją obiektywne badania pozwalające na jednoznaczne potwierdzenie etiologii zawodowej. Każde natomiast badanie interpretowane jest i oceniane w aspekcie mniejszego lub większego prawdopodobieństwa związku z warunkami pracy. Uznanie w tych przypadkach etiologii zawodowej wymaga wykazania takiego związku w sposób bezsporny lub co najmniej z przeważającym prawdopodobieństwem, a to z kolei wiąże się z koniecznością wykluczenia innych możliwych przyczyn schorzeń obwodowego układu nerwowego. W przypadku skarżącego organ nie kwestionuje istnienia narażenia na wykonywanie pracy obciążającej stawy nadgarstkowe, jak również nie podważa okresu jego trwania, lecz z uwagi na fakt niespełnienia wymogów formalnych, zwłaszcza wobec treści orzeczeń lekarskich WOMP w K. i IMP i ZŚ w S. uznał, że prawidłowa jest decyzja organu I instancji odmawiająca stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Dodatkowo, organ podkreślił specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznania schorzenia (por. wyrok NSA z dnia 5.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18.05.2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 794/06; wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, wszystkie są dostępne w internetowej bazie orzeczeń CBOS), co dotyczy zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13.11.2011 r. sygn. akt II SA/Rz 436/11, publ. CBOS).

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na powyższą decyzję, wniósł skarżący podnosząc, że nie zgadza się z zawartym w niej rozstrzygnięciem. Podkreślił, że był wielokrotnie badany i hospitalizowany stąd też, skoro już w dniu 15 lutego 2012 r. w badaniu w Pracowni Neurofizjologii Klinicznej w Z. wykazano istnienie u niego choroby zawodowej i potwierdzono to w wypisie karty informacyjnej leczenia szpitalnego z miesiąca marca 2012 r. ze Szpitala Miejskiego w R. , to nie uzasadnione jest powoływanie się na wyniki odmiennych badań wykonane w okresie późniejszym. Dodatkowo, w wyniku złożonego odwołania, w wykonanym w dniu 23 września 2014 r. badaniu EMG potwierdzono u niego istnienie obustronnego zespołu cieśni nadgarstka. Zdaniem skarżącego, w oparciu o art. 235 ¹ Kodeksu pracy, dla uwzględnienia roszczenia o uznanie choroby zawodowej wystarczające jest posiadanie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych i praca w warunkach narażających na jej powstanie, bowiem wtedy istnieje domniemanie, że choroba jest następstwem tych warunków pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1984 r. o sygn. akt II PRN 84).

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślić należy, że Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu jej wydania, działając wyłącznie w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") i w zależności od tej oceny, stosuje art. 145 lub art. 151 p.p.s.a., przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (por. art. 134 p.p.s.a.).

Mając na uwadze powyższe, skład orzekający w rozpoznawanej sprawie uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności, następuje tylko w razie wystąpienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 p.p.s.a.), a takie w niej nie miały miejsca.

Przedmiotem kontroli jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w pozycji 20/1 wykazu chorób zawodowych. W toku prowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego nie stwierdzono podstaw do rozpoznania przywołanej choroby zawodowej pomimo bezspornej pracy skarżącego, w latach 1992-2012, w narażeniu średnio 4 godziny na zmianę roboczą na monotypię ruchów stawowo-kostnych nadgarstków (por. karta narażenia zawodowego z dnia 16 grudnia 2013 r., k. 3 akt administracyjnych).

Na wstępie wskazać należy, że Kodeks pracy w art. 235¹ stanowi, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 235² Kodeksu pracy.

Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 20/1 wykazu okres ten wynosi 1 rok.

W świetle art. 235¹ Kodeksu pracy i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, do stwierdzenia wystąpienia u konkretnej osoby choroby zawodowej konieczne jest łączne zaistnienie trzech przesłanek. Po pierwsze, choroba musi zostać rozpoznana przez właściwą (tj. upoważnioną do tego) placówkę medyczną i znajdować się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do przywołanego rozporządzenia. Po wtóre, musi zostać wywołana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy (czyli przez narażenie zawodowe), przy czym czynniki te lub sposób wykonywania pracy spowodować ją muszą bezspornie lub też z wysokim prawdopodobieństwem. Ostatnim wymogiem jest, by wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych miało miejsce w okresie wskazanym w załączniku do rozporządzenia (1 rok). Wobec powyższego, kluczowym jest ustalenie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym i określonym w wykazie schorzeniem medycznym a narażeniem zawodowym, czego dokonują lekarze zatrudnieni w uprawnionej jednostce orzeczniczej I lub II stopnia, bowiem tylko te podmioty posiadają stosowną wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Choroba zawodowa jest zatem pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym wyłącznie z samą pracą, jej rodzajem, charakterem i warunkami wykonywania.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy i weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r., a więc obowiązywało w chwili wydawania decyzji przez oba organy orzekające w sprawie. Ma ono charakter mieszany, albowiem zawiera zarówno normy o charakterze materialnoprawnym, do jakich zaliczyć należy sam wykaz chorób zawodowych, jak i przepisy procesowe regulujące tryb postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. I tak, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika bądź też byłego pracownika.

Istotny jest zatem przepis § 6 ust. 1 omawianego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, stosownie do którego, to lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, czyli posiadający odpowiednie kwalifikacje i zatrudniony w określonych jednostkach orzeczniczych (medycznych) wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Powyższe oznacza, że bez pozytywnych orzeczeń (opinii) lekarskich bądź sprzecznie z tymi orzeczeniami, organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13; z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97; z dnia 23 lipca 2003 r., I SA 108/03; z dnia 24 maja 2001 r., SA 1801/00; z dnia 2 czerwca 1998 r., I SA 225/98 - wszystkie dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej zwanej "CBOS").

Zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r. poz. 1184) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych I lub II stopnia.

Jednostkami orzeczniczymi I stopnia są: poradnie chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy; kliniki i poradnie chorób zawodowych uniwersytetów medycznych (akademii medycznych); poradnie chorób zakaźnych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy albo przychodnie i oddziały chorób zakaźnych poziomu wojewódzkiego - w zakresie chorób zawodowych zakaźnych i pasożytniczych oraz jednostki organizacyjne zakładów opieki zdrowotnej, w których nastąpiła hospitalizacja - w zakresie rozpoznawania chorób zawodowych u pracowników hospitalizowanych z powodu wystąpienia ostrych objawów choroby (§ 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych). Natomiast jednostkami orzeczniczymi II stopnia od orzeczeń wydanych przez lekarzy zatrudnionych w jednostkach orzeczniczych I stopnia są jednostki badawczo-rozwojowe w dziedzinie medycyny pracy (§ 5 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych).

Z analizy akt sprawy wynika, że skarżącego poddano badaniom lekarskim w uprawnionych jednostkach orzeczniczych (medycznych), to jest w siedzibie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] r. o nr [...] (§ 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia), a także Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r. o nr [...] (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).

Zauważyć przy tym należy, że lekarze wydający opisane wyżej orzeczenia posiadają wymagane kwalifikacje do orzekania w zakresie chorób zawodowych. W myśl bowiem § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 września 2010 r. w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 110, poz. 736), specjalizacjami lekarskimi, niezbędnymi do wykonywania orzecznictwa w zakresie chorób zawodowych są: medycyna pracy, medycyna przemysłowa, medycyna morska i tropikalna, medycyna lotnicza, medycyna kolejowa i medycyna transportu. Wbrew zarzutom skarżącego, zawartych w skardze, jako jednostka orzecznicza nie została wymieniona ani Pracownia Neurofizjologii Klinicznej w Z., ani też Szpital Miejski w R., dlatego nie można uznać, aby w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zachodziły podstawy do zakwestionowania przywołanych powyżej orzeczeń lekarskich, wydanych przez uprawnione jednostki medyczne, które zostały poprzedzone specjalistycznymi badaniami stanu zdrowia skarżącego oraz analizą całości zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym również tej przywołanej w skardze.

Znajduje to potwierdzenie w orzeczeniu WOMP w K. z dnia [...] r., z którego to wynika, że wydanie tego orzeczenia poprzedzone było nie tylko badaniem lekarskim skarżącego w dniu [...] r., lecz również przeprowadzono dodatkowe badania laboratoryjne, a także miały miejsce konsultacje neurologiczna i ortopedyczna. Nadto, analizowana była dokumentacja (wyniki badań) z wcześniejszego okresu, a to między innymi wyniki z lat 2012 - 2014. Także w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] r. o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. stwierdza, że w trakcie pobytu w Klinice w okresie od 22 do 29 września 2014 r., przeanalizowano dokumentację medyczną skarżącego odnośnie schorzeń obwodowego układu nerwowego i kartę oceny narażenia zawodowego, przeprowadzając także konsultacje specjalistyczne neurologiczną i ortopedyczną, gdzie stwierdzono brak objawów klinicznych zespołu cieśni nadgarstka i ujemne objawy uciskowe Tinela i Phalena oraz wykonano badanie EMG, które wykazało neurograficzne cechy obustronnego zespołu cieśni nadgarstka z przewagą po stronie lewej (chociaż skarżący jest osobą praworęczną), a także nieprawidłowości w zakresie nerwu łokciowego lewego oraz fali korzeniowej F (por. karta wypisowa z Oddziału Kliniki z dnia 30 września 2014 r., k. 15 akt administracyjnych). Objawy współistniejące zmian chorobowych stwierdzone na dzień badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., tj. w dniu 23 września 2014 r. nie zostały zakwalifikowane jako schorzenie zdefiniowane pod pozycją 20/1 wykazu chorób zawodowych (por. orzeczenie IMP i ZŚ z dnia 30 września 2014 r. - mielopatia szyjna, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego z dyskopatią C5-C7 oraz w obrębie rąk i nadgarstków, dna moczanowa i hipercholesterolemia).

Tymczasem podkreślić należy, że z powoływanych wyżej regulacji prawnych jednoznacznie wynika, że przy chorobach zawodowych związek między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, aby móc uznać etiologię zawodową wskazanego schorzenia.

W tym miejscu przyjdzie zaznaczyć, że zapisy karty narażenia zawodowego wskazują, że praca skarżącego wymagała obciążenia stawowo-kostnego nadgarstków średnio 4 godziny na zmianę roboczą aż do zakończenia pracy zawodowej w miesiącu styczniu 2012 r., bowiem później skarżący już nie pracował, ale przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym do zakończenia stosunku pracy w dniu 17 lipca 2013 r. Biorąc pod uwagę powyższe jednoroczny okres wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych zakończył się już w miesiącu styczniu 2013 r. Nie jest więc możliwe stwierdzenie choroby zawodowej u byłego pracownika, u którego objawy schorzenia odpowiadającego określonej pozycji wykazu chorób zawodowych wystąpiły w późniejszym okresie, niż ustalony w wykazie dla przywołanej choroby.

Zgodzić się należy z organami sanitarnymi, że każde orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej ma charakter opinii biegłego, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1078/06, publ. CBOS).

Rzeczą organów sanitarnych, a w dalszej kolejności Sądu jest wyłącznie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie jego ocena merytoryczna. Skoro, zaś w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należało jako rzetelne, spójne nie pozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie było podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami.

Odnosząc się do zarzutów skargi przyjdzie dostrzec, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 lipca 1984 r. w sprawie o sygn. II PRN 9/84 stwierdził, że konstrukcja § 1 wówczas obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w warunkach narażenia, to istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Pogląd ten podziela również Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie przyjmując, że ma ono charakter wzruszalny i jako takie może być obalone dowodem przeciwnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2005 r. o sygn. akt II OSK 7/05, publ. CBOS). Orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej pod warunkiem, że nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5.01.2007 r. o sygn. akt II OSK 1078/06; z dnia 12.05.2010 r. o sygn. akt II OSK 335/10; z 12.02.2013 r. o sygn. akt II OSK 2492/12 - publ. CBOS).

W rozpatrywanej sprawie organy orzekające obu instancji przeprowadziły postępowanie w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i oceniły pod względem formalnym wydane orzeczenia lekarskie jako opinie biegłego w rozumieniu art. 84 K.p.a. (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 września 2011 r. o sygn. akt III SA/Kr 1436/10; wyrok NSA z dnia 24 listopada 2011 r. o sygn. akt II OSK 1809/11 - publ. CBOS). Jeżeli chodzi natomiast o sposób przeprowadzonych badań przez jednostki orzecznicze to ani organy inspekcji sanitarnej ani Sąd nie są władni ingerować w proces diagnostyczny, w tym wskazywać rodzaj i czasokres, jaki powinien być wykorzystany do konkretnego badania. Wybór ten leży w gestii lekarza i jednostki orzeczniczej, która dysponuje specjalistyczną wiedzą w tym zakresie. Tak więc organy inspekcji sanitarnej nie mogły w takiej sytuacji wydać decyzji o rozpoznaniu u skarżącego choroby zawodowej, ponieważ pozostawałaby ona w sprzeczności z rozpoznaniem medycznym (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015r. sygn. II OSK 2237/14 i z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2659/12 - publ. CBOS).

Nie ulega wątpliwości, że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy, a w tym treść zebranych w sprawie dowodów. Dokonał ich oceny, która okazała się zbieżna z oceną dokonaną przez organ pierwszej instancji, a zajęte w sprawie stanowisko umotywował w sposób przekonujący stosownie do dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a. Wywody te prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa procesowego, jak również materialnego. Nadmienić przyjdzie, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia choroby zawodowej ani organ administracji ani też orzekające jednostki orzecznicze nie są zobowiązane do poszukiwania przyczyn powstania schorzenia, ale weryfikują jego powstanie w kontekście stwierdzonego narażenia zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2011 r. o sygn. akt II OSK 1898/11, publ. CBOS).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z występującymi u niego dolegliwościami nie mogły być uwzględnione z tej przyczyny, iż względy społeczne, czy też sprawiedliwości społecznej nie dotyczą zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Całokształt przedstawionych powyżej rozważań prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, dlatego skargę należało oddalić, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.