Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 576/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1,  art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Nikodem po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi D.S.,R.S.,A.S. i M.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z [...] marca 2020 r. na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) odmówił D. S., R. S., A. S. i M. L. ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha, położonej w G. , przejętej przez Skarb Państwa na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z [...] kwietnia 1979 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że dla nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, położonej w G. prowadzona była księga wieczysta G. , w której jako właściciel wpisany był M. S.. Na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] kwietnia 1979 r. w sprawie ustalenia granic terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa na obszarze wsi G., gmina G., działki nr [...] i [...] zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa. Jak wynika z treści § 2 zarządzenia, za nieruchomość ustalono stawkę odszkodowania na podstawie Zarządzenia Wojewody K. Nr [...] z dnia [...] marca 1977 r. Zarządzenie nr [...] Naczelnika Gminy w G. zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] września 1979 r. Nr [...], poz. [...]. Jak ustalono na podstawie akt sprawy, w wyżej wskazanym zarządzeniu Naczelnika Gminy w G. nr [...] na skutek oczywistej omyłki błędnie podano nazwisko dotychczasowego właściciela nieruchomości - zamiast prawidłowego brzmienia nazwiska, tj.: "M. S." błędnie podano: "M. S.". M. S. zmarł w dniu [...] lutego 2007 r. Spadek po nim nabyli: żona D. S. oraz dzieci: R. S., A. S. i M. L. - każdy w [...] części, co potwierdza postanowienie Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny z dnia [...] grudnia 2015 r. sygn. akt I Ns [...].

Organ wyjaśnił, że podjął działania mające na celu odnalezienie akt postępowania dotyczącego ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz M. S.. W tym celu wystąpiono do Urzędu Gminy w G. , do którego należało wykonanie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz do Archiwum Państwowego w K. (trzykrotnie - pismami z dnia 27.07.2017 r., 15.01.2018 r., 03.04.2018 r.). Wyniki kwerend nie doprowadziły do odnalezienia dokumentacji postępowania dotyczącego wywłaszczenia i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Ustalono jednak, że nieruchomość została wywłaszczona na podstawie zarządzenia Naczelnika Gminy w G. nr [...], które zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Wojewódzkiej Rady Narodowej w K..

Zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Poznaniu sygn. akt IV SA/Po [...] Starosta [...] przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w sprawie. Organ ponownie wystąpił do Urzędu Gminy w G. o udzielenie wyjaśnień dotyczących odszkodowania na rzecz M. S., w tym o wyjaśnienie zasad przechowywania i archiwizowania dokumentów dotyczących odszkodowań za wywłaszczone nieruchomości oraz czy zostały zachowane protokoły zniszczenia akt – w przypadku, gdy akta sprawy uległy zniszczeniu. Urząd Gminy w G. pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r. poinformował, że nie dysponuje dokumentami dotyczącymi wywłaszczenia oraz wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a także, że nie odnaleziono dokumentów pozwalających na udzielenie wyjaśnień w sprawie rejestrowania, przechowywania i archiwizowania dokumentacji dotyczącej wywłaszczeń i odszkodowań.

W związku z poczynionymi ustaleniami dotyczącymi możliwości wypłacenia odszkodowań za wywłaszczane nieruchomości za pośrednictwem Banku Spółdzielczego w P. lub Banku G. (B.), Starosta [...] wystąpił do BNP [...] S.A. (jako następcy prawnego Banku G. ) o udzielenie wyjaśnień dotyczących wypłat odszkodowań w latach 70 i 80 XX w. BNP [...] Spółka Akcyjna pismem z dnia [...] września 2019 r. poinformował, że nie dysponuje danymi i dokumentami, które mogłyby dotyczyć realizacji wypłat odszkodowań z okresu 1979 - 85, powołując się w tym zakresie na przepisy ustawy o rachunkowości, zgodnie z którymi banki zobowiązane są do przechowywania i archiwizowania ksiąg rachunkowych zawierających dane i informacje o klientach przez okres 5 lat. Jednocześnie do akt sprawy włączono pismo Banku Spółdzielczego w P. z dnia [...] kwietnia 2019 r. RP/Ldz [...] wydane co prawda w innej sprawie prowadzonej przez Starostę [...], ale opartej na tych samych podstawach prawnych i podobnym stanie faktycznym. W piśmie tym Bank Spółdzielczy w P. informuje, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, dowody księgowe i dokumenty dotyczące ewidencji na kontach pozabilansowych przechowywane są przez okres 5 lat, w związku z czym bank nie posiada i nie jest możliwe przekazanie dokumentów dotyczących operacji bankowych, w tym wypłat odszkodowań z lat 80 XX w. W związku z powyższym brak było również możliwości ustalenia, czy przy obliczaniu odszkodowania zostały zaspokojone jakieś należności banków ciążące na ówczesnym właścicielu nieruchomości w drodze odliczenia czy potrącenia stosownie do art. 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie zachowała się również dokumentacja, która wskazywałaby na zaspokojenie w ten sposób należności Skarbu Państwa ciążących na ówczesnym właścicielu nieruchomości. Na potrzebę ustaleń w powyższym zakresie wskazywał WSA w Poznaniu w wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...]. Ponadto, w celu ustalenia, czy odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość nie zostało złożone do depozytu sądowego, organ wystąpił z pisemnym zapytaniem do Sądu Rejonowego w P.. Pismo Starosty zostało następnie przekazane przez Sąd Rejonowy w P. do Sądu Rejonowego w J., który pismem z dnia 04 grudnia 2019 r. poinformował, że jak ustalono na podstawie skorowidzów za lata 1979 - grudzień 1990 r., nie została zarejestrowana sprawa o złożenie do depozytu sądowego kwoty pieniężnej z wniosku Urzędu Gminy w G. (względnie Naczelnika Gminy w G. ).

Organ odstąpił od przesłuchania wnioskodawczyni D. S., ponieważ jej stan zdrowia nie uległ poprawie od poprzedniej próby jej przesłuchania, kiedy to nie udało się nawiązać z nią logicznego kontaktu. D. S. jest po przebytym udarze [...] oraz choruje na [...]. W ocenie organu jej obecny stan zdrowia – z uwagi na postępującą demencję i zmiany [...] - czyni niecelowymi kolejne próby jej przesłuchania.

Organ stwierdził, że podjął wszelkie możliwe działania w celu odnalezienia dokumentów (akt sprawy) dotyczących wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i odszkodowania ustalonego za tę nieruchomość. Mimo podjętych działań dokumentacja ta nie została odnaleziona. Dokumentacja ta - według ustaleń organu - nie zachowała się. Niezachowanie dokumentacji sprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej wynika najprawdopodobniej z tego, że przepisy dotyczące archiwizacji dokumentów dopuszczały ich niszczenie po upływie określonego okresu czasu. W tym stanie rzeczy - wobec braku dokumentacji sprawy - ustalenie stanu faktycznego sprawy oparto na jedynych możliwych do przeprowadzenia dowodach, tj. na dowodach z zeznań świadków.

Wobec nieodnalezienia akt postępowania administracyjnego w przedmiocie wywłaszczenia i odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, dopuszczono dowód z zeznań świadków: G. M., A. M., A. G.. Przesłuchano także M. L., będącą stroną postępowania a zarazem jedną z wnioskodawców. Zeznania te nie wniosły jednak istotnych informacji dotyczących odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Świadkowie powołują się bądź na to, że nie pamiętają okoliczności sprawy, bądź na to, że nie zajmowali się tą sprawą. Jak wynika z zeznań świadka A. G. w Urzędzie Gminy G. sprawami nieruchomości, w tym wywłaszczeniami i odszkodowaniami za wywłaszczone nieruchomości zajmował się w latach 1978 - 1980 nieżyjący R. M.. Również przesłuchana w charakterze strony M. L., będąca córką M. S., nie posiada wiedzy na temat odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Organ odstąpił od wzywania do złożenia zeznań pozostałe strony postępowania z uwagi na art. 51 § 1 i 2 k.p.a., a także z uwagi na to, że pozostali wnioskodawcy, będący spadkobiercami poprzedniego właściciela wywłaszczonej nieruchomości nie uczestniczyli w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym prowadzonym w 1979 r., a jak wynika z treści wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym zawarli swe stanowisko, nie posiadali wiedzy dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

Organ stwierdził, że przesłuchał w charakterze świadków wszystkie osoby, które według wiedzy organu mogły posiadać informacje dotyczące przedmiotowej sprawy. Wobec niezachowania pełnej dokumentacji organ dopuścił dowody z zeznań osób, które mogły - według ustaleń organu - uczestniczyć w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym, bądź z racji swej pracy zawodowej mogły posiadać wiedzę o okolicznościach sprawy.

Na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego Starosta [...] stwierdził brak podstaw do orzeczenia o odszkodowaniu na rzecz spadkobierców właściciela wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie orzekającego organu, samo twierdzenie stron postępowania, że nie posiadają dokumentów potwierdzających wydanie decyzji o odszkodowaniu lub potwierdzających prowadzenie postępowania w tym zakresie, nie stanowi wystarczającej przesłanki do przyjęcia, że odszkodowanie nie zostało wypłacone. Nadmienić należy, że sami wnioskodawcy, we wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania nie twierdzą kategorycznie, że odszkodowanie nie zostało wypłacone, lecz podnoszą jedynie, że "nie posiadają wiedzy by decyzja o odszkodowaniu za przejętą nieruchomość została kiedykolwiek wydana", nie zgłaszając przy tym żadnych wniosków dowodowych, które chociaż uprawdopodobniłyby tę tezę. W ocenie organu orzekającego, sam brak zachowanych dokumentów potwierdzających wypłatę odszkodowania wynikający najprawdopodobniej z ich zniszczenia na podstawie odrębnych przepisów dotyczących archiwizacji dokumentów, nie może przesądzać o uznaniu, że odszkodowanie nie zostało wypłacone. Prowadziłoby to bowiem do sytuacji, w której - wobec ograniczonych z racji znacznego upływu czasu możliwości dowodowych w zakresie zeznań świadków - Skarb Państwa narażony byłby w sposób nieuzasadniony na wypłaty odszkodowań za nieruchomości, za które odszkodowania raz już zostały wypłacone. Z tego względu w przedmiotowej sprawie konieczne było przeprowadzenie postępowania dowodowego w oparciu o wszelkie dostępne środki dowodowe. Przeprowadzone uzupełniające postępowanie dowodowe nie ujawniło nowych okoliczności w sprawie, a potwierdziło jedynie wcześniejsze ustalenia organu o niezachowaniu się akt postępowania odszkodowawczego.

Organ zwrócił także uwagę, że strony postępowania zarówno we wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, jak i w toku postępowania nie podnosiły, że przedmiotowe odszkodowanie nie zostało wypłacone, lecz twierdziły jedynie, że nie posiadają wiedzy, by została wydana decyzja ustalająca odszkodowanie. Strony nie wyjaśniły również w sposób uzasadniony, dlaczego przez długie lata nie czyniły żadnych starań, żeby odszkodowanie otrzymać.

Ponadto, za przyjęciem tezy, że odszkodowanie zostało wypłacone przemawia - zdaniem organu orzekającego - §2 zarządzenia Naczelnika Gminy w G. z dnia [...] kwietnia 1979 r., zgodnie z którym ustalono stawkę odszkodowania za przejętą nieruchomość zgodnie z Zarządzeniem Wojewody Kaliskiego Nr [...] z dnia 31 marca 1977 r. w sprawie podwyższenia stawek odszkodowania za grunty nabywane w trybie ustawy o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości. Zdaniem organu skoro nastąpiło ustalenie stawek odszkodowania, to racjonalnie domniemywać można z powyższej okoliczności, że wypłata odszkodowania nastąpiła, tym bardziej, że dotychczasowy właściciel nieruchomości, jak również - po jego śmierci - jego spadkobiercy nie zgłaszali z tego tytułu żadnych roszczeń przez okres 37 lat.

Skarżący pismem z dnia [...] kwietnia 2020 r. wnieśli odwołanie od decyzji organu I instancji zaskarżając ją w całości. Odwołujący podnieśli, że pomimo braku jakiegokolwiek dokumentu wskazującego, że toczyło się postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania, organ stoi na stanowisku, że odszkodowanie zostało wypłacone. W odwołaniu podniesiono, że dobro Skarbu Państwa nie jest dobrem wyższym niż dobro obywatela. Zarzucili, że organ I instancji przerzuca ciężar dowodu na wnioskodawców, żądając od nich wykazania, że 37 lat temu nie doszło do ustalenia i wypłaty odszkodowania.

Wojewoda, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę dotyczącą ustalenia odszkodowania z tytułu wywłaszczenia stanowiły przepisy dotyczące przejęcia na własność Państwa gruntów z przeznaczeniem na tereny budowlane na obszarach wsi, a mianowicie przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Stosownie do postanowień art. 9 tej ustawy za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z uwzględnieniem postanowień ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Prezydium powiatowej rady narodowej może w drodze uchwały ustalić dla obszaru wsi lub określonego obszaru powiatu wyższą stawkę odszkodowania za grunt, niż przewidują to przepisy o wywłaszczaniu nieruchomości, nie wyżej jednak od przeciętnej ceny rynkowej. Przepisem wykonawczym do ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. było rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 maja 1973 r. w sprawie odszkodowania za przejęte na własność Państwa tereny budowlane oraz zbywania działek budowlanych na obszarach wsi.

Przejęcie nieruchomości na własność Państwa następowało z mocy prawa z dniem ogłoszenia w dzienniku urzędowym wojewódzkiej rady narodowej uchwały prezydium powiatowej rady narodowej o ustaleniu granic terenów budowlanych przejmowanych na własność Państwa na terenie konkretnej wsi. W wyniku zmiany organizacji podziału administracyjnego Państwa dokonanej na mocy ustawy z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym (Dz. U. Nr 16 poz. 91) ustalenie granic terenów budownictwa mieszkaniowego stało się kompetencją terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego tj. w przedmiotowym przypadku naczelnika gminy.

Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, wskazując w art. 9 ust. 1, iż za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad określonych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie wskazuje, w jakiej formie owo ustalenie ma nastąpić, w szczególności, czy powinna zostać w tym przedmiocie wydana decyzja administracyjna.

Organ odwoławczy wskazuje na rozbieżności w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi w orzecznictwie. Nie jest zatem kwestią oczywistą, że odesłanie zawarte w tym przepisie skutkowało koniecznością stosowania rozdziału 3 (w tym przepisu art. 22 (lub 23) mówiącego o decyzji wywłaszczeniowej) ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Sformułowanie zawarte w art. 9 ust. 1 nie jest dostatecznie precyzyjne, nie wskazuje na zindywidualizowane rozdziały czy artykuły ustawy z 1958 r., ale na "zasady ustalania i wypłacania odszkodowań". O odszkodowaniach traktuje rozdział 2 tej ustawy, zaś art. 22 (lub 23) znajduje się w rozdziale 3 regulującym postępowanie wywłaszczeniowe.

Organ zaznaczył, że przejmowanie terenów w trybie ustawy o terenach budowlanych na obszarach wsi miało charakter uproszczony i nie wymagało przeprowadzenia procedury przewidzianej dla wywłaszczania nieruchomości określonej ustawą z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Podobnie uproszczony charakter miało przyznanie odszkodowania i wynikało z przemnożenia powierzchni nieruchomości i stawki według obowiązujących tabel. W związku z tym postępowanie to nie wymagało przeprowadzania rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej. Nie było też wymagane sporządzenie operatu szacunkowego przez biegłego. Odszkodowanie za przejęte grunty na mocy ustawy było ustalane i wypłacane według zasad określonych w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, tj. stosowany był tylko rozdział 2 "Odszkodowanie", traktujący o zasadach ustalania odszkodowania. Natomiast postępowanie wywłaszczeniowe zostało uregulowane w przepisach rozdziału 3, którego przepisy zawierały m.in. wymogi dla decyzji wywłaszczeniowej.

Wojewoda nie wykluczył sytuacji [biorąc pod uwagę zauważalne na terenie całego kraju poszukiwanie dokumentów (w tym decyzji) wytworzonych na przełomie lat 70-tych i 80-tych XX wieku], iż w tamtym okresie dopuszczalne było niewydawanie decyzji administracyjnych zarówno w przedmiocie wywłaszczenia jak również w przedmiocie odszkodowania, albowiem występowała niejednolita interpretacja przepisów prawa materialnego, pozwalających na wydawanie takiego rozstrzygnięcia. Odszkodowanie za grunty przejmowane przez Państwo wypłacane było niejednokrotnie na podstawie wykazów odszkodowań za przejęte grunty, nie zaś na podstawie decyzji o odszkodowaniu, dlatego też często brak jest rozstrzygnięć organu gminnego w przedmiocie przyznania odszkodowania na rzecz osób uprawnionych.

Tym samym, zdaniem organu odwoławczego nie było żadnych przeszkód natury faktyczno-prawnej, żeby odszkodowanie wypłacić na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z dnia 2 kwietnia 1979 r. r., bez potrzeby wydania dodatkowo decyzji odszkodowawczej, ponieważ kwestia wypłaty odszkodowania mogła być tylko sprawą rachunkowo-księgową.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że proces wywłaszczenia i wypłaty odszkodowania na podstawie wówczas obowiązujących przepisów składał się z dwóch etapów: odjęcia prawa własności i późniejszego wypłacenia odszkodowania ustalonego w odrębnym postępowaniu, przy czym wypłacenie odszkodowania miało walor bardziej materialno-techniczny i po dokonaniu płatności nie widziano potrzeby wieloletniego przechowywania dokumentacji w tego typu sprawach.

Organ zaznaczył, że z drugiej strony należy pamiętać, iż zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, za grunty przejęte na własność Państwa odszkodowanie ustalało się i wypłacało według zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości z uwzględnieniem postanowień niniejszej ustawy. Wśród wspomnianych postanowień tej ustawy organ wskazał treść art. 10 ust. 2, według którego po objęciu gruntów w faktyczne władanie organ do spraw rolnictwa prezydium powiatowej rady narodowej wydaje decyzję, która powinna w szczególności zawierać:

1) ustalenie służebności gruntowych, które zostają utrzymane w mocy,

2) ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania,

3) wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania.

Z przytoczonych przepisów wynika, że ustalenie odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 1961 r. o terenach budowlanych na obszarze wsi, ze wskazaniem terminu jego wypłaty oraz osób uprawnionych do jego otrzymania, następowało w drodze decyzji administracyjnej.

Organ odwoławczy, mając na uwadze powyższe dywagacje i fakt upływu wielu lat od wydania przedmiotowego zarządzenia z 2 kwietnia 1979 r., wskazał, że trudno obecnie organowi odwoławczemu z całą pewnością stwierdzić, którą z alternatyw zastosowano w tym konkretnym przypadku. Zarówno przekonujące jest twierdzenie, iż zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami odszkodowanie ustalono i wypłacono z urzędu w formie "wykazu odszkodowań za grunty przejęte", jak również nie można wykluczyć, iż mogło to się zakończyć wydaniem decyzji. Zważywszy zaś na różnorodność sposobów wywiązania się Państwa z obowiązku zrekompensowania straty, jaką ponosiły osoby wywłaszczone, kwestia ta nie zawsze będzie mogła zostać ostatecznie wyjaśniona.

Organ odwoławczy zwrócił również uwagę, że w wyroku z 19 grudnia 2018 r., sygn.. akt IV SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, iż organ nie wyjaśnił m.in. czy wnioski o odszkodowanie składane w roku 1979 i następnych i decyzje wydawane w tym zakresie były rejestrowane, czy zniszczenie akt obejmowało również te rejestry. Odnosząc się do powyższego, organ odwoławczy zauważył, że odszkodowanie ustalano i wypłacano z urzędu. Wyraźnie na to wskazuje treść ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, jak i ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w których nie ma wskazania, iż powinien być złożony wniosek o odszkodowanie.

W ocenie organu odwoławczego, Starosta [...] podjął niezbędne czynności zmierzające do należytego wyjaśnienia sprawy, pomimo szczegółowo przeprowadzonego postępowania dowodowego nie pozyskano dokumentów dotyczących odszkodowania świadczących o jego wypłaceniu, bądź o braku jego wypłacenia. W postępowaniu nie uzyskano ani dokumentów pochodzących od organu, ani od wnioskodawców. Pomimo podjętych działań nie uzyskano informacji o protokołach zniszczenia akt postępowań odszkodowawczych oraz według jakich zasad przechowywane i archiwizowane były dokumenty dotyczące wypłat odszkodowań za wywłaszczane nieruchomości w latach 1979-1985, nie uzyskano również informacji o tym czy wnioski o odszkodowania składane w latach 1979-1985 i decyzje wydawane w tym zakresie były rejestrowane, a jeśli tak, to czy zachowały się te rejestry. Pomimo przeprowadzonego w tym zakresie postępowania dowodowego nie udało się pozyskać dokumentów dotyczących operacji bankowych, ponieważ przechowywane są przez okres 5 lat. Pismem z 4 grudnia 2019 r. Sąd Rejonowy w J. [...] Wydział Cywilny poinformował, że na podstawie skorowidzów za lata 1979- grudzień 1990 stwierdzono, że nie została zarejestrowana sprawa o złożenie do depozytu sądowego kwoty z wniosku Urzędu Gminy w G. (ewentualnie- Naczelnika Gminy w G. ), co nie dowodzi faktu wypłaty, bądź braku wypłaty odszkodowania. W analizowanej sprawie nie obalono tezy, że odszkodowanie za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] ha, położoną w G. , przejętą na rzecz Skarbu Państwa zarządzeniem nr [...] Naczelnika Gminy w G. z 2 kwietnia 1979 r. ustalono i wypłacono, pozostaje zatem w mocy domniemanie legalności działania administracji. Wnioskodawcy nie przedstawili chociażby dowodu pośredniego prowadzącego do wykazania bezprawności działania organu po dokonanym wywłaszczeniu, w szczególności nie przedstawiono żadnej korespondencji kierowanej przez M. S. do organu administracji, w której domagałby się wypłaty należnego mu odszkodowania.

Organ podkreślił, że organy administracji, banki i inne instytucje nie mają obowiązku wieczystego przechowywania akt. Standardem jest archiwizowanie i niszczenie akt prowadzonych postępowań i dokumentów po upływie określonego przepisami czasu. Brak dokumentacji jest w takiej sytuacji usprawiedliwiony przepisami prawa, zatem nie należy z tego tytułu czynić zarzutów organowi administracji. Przy braku materiału dowodowego świadczącego bądź o wypłacie odszkodowania, bądź o braku jego wypłaty nie należy przerzucać ciężaru dowodowego na organ administracji publicznej. Negatywne skutki braku jakichkolwiek dokumentów obciążają wnioskodawców, a nie Starostę [...].

Starosta [...] zrealizował zawarte w wyroku WSA z [...] grudnia 2018 r. sygn. akt IV SA/Po [...] wytyczne co do postępowania dowodowego, w szczególności zweryfikował kwestię, czy zachowały się protokoły zniszczenia akt postępowania, przeprowadził postępowanie w celu wyjaśnienia zasad przechowywania i archiwizacji dokumentów, co pozwoliłoby na ustalenie, czy ewentualna decyzja o odszkodowaniu mogła ulec zniszczeniu. Ponadto przeprowadził postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia kwestii, czy wnioski o odszkodowanie składane w roku 1979 i następnych i decyzje wydawane w tych sprawach były rejestrowane i czy ewentualne zniszczenie tych akt obejmowało również te rejestry. Starosta [...] zwrócił się też do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny oraz do Sądu Rejonowego w J. Wydział Cywilny z prośbą o udzielenie informacji czy w okresie od kwietnia 1979 r. do grudnia 1990 r. została wpłacona przez Urząd Gminy w G. (ewentualnie- Naczelnika Gminy w G. ) do depozytu sądowego kwota odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] ha, położoną w G. . Ponadto organ przeprowadził czynności dowodowe w celu ustalenia, czy zaspokojone zostały jakieś należności Skarbu Państwa czy banków ciążące na M. S. w drodze odliczenia bądź potrącenia. Starosta [...] zweryfikował również możliwość przesłuchania strony postępowania D. S.. Pomimo przeprowadzenia wnikliwego i wszechstronnego postępowania dowodowego ze względu na znaczny upływ czasu nie było możliwe jednoznaczne ustalenie, czy odszkodowanie zostało wypłacone.

Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawcy nie wskazali na żaden dowód chociażby pośrednio podważający domniemanie legalności działania organów administracji. Pomimo tego, że nie ma konkretnej normy prawnej wskazującej co należy załączyć do wniosku o wypłatę odszkodowania w związku z wywłaszczeniem, to na stronie spoczywa ciężar przedstawienia dowodów co najmniej uprawdopodobniających nieustalenie odszkodowania. Z racji braku obalenia domniemania legalności działania organów władzy publicznej zasadne jest przyjęcie, że odszkodowanie za nieruchomość objętą postępowaniem zostało w przeszłości wypłacone i tym samym utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji.

Skarżący, pismem z dnia [...] września 2020 r., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, skargę na decyzję organu odwoławczego, zarzucając jej naruszenie:

1. art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez odmowę ustalenia i wypłaty odszkodowania w sytuacji, gdy przed dniem 1 stycznia 1998 r. doszło do pozbawienia praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) poprzez wydanie rozstrzygnięcia w oparciu jedynie o niczym nie uzasadnione przypuszczenie co do wydania wcześniej decyzji o ustaleniu odszkodowania na rzecz poprzedniego właściciela, albo - ewentualnie- do wypłaty odszkodowania na podstawie wykazów odszkodowań za przejęte grunty, co miało istotny wpływ na wynik sprawy

3. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy w oparciu jedynie o treść przepisów i możliwe sposoby ich interpretacji, a nie w oparciu o wynik prowadzonego przez 4 lata postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie dla strony kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Wojewoda, pismem z dnia [...] października 2020 r., złożonym w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest rozstrzygnięcie odmawiające ustalenia i wypłaty na rzecz skarżących odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] i [...] o łącznej pow. [...] ha, położonej w G. , przejętą na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z dnia 2 kwietnia 1979 r. Kluczową okolicznością dla oceny zasadności wniesionej skargi jest fakt, że uprzednio wydane w sprawie rozstrzygnięcia były już przedmiotem kontroli Sądu. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...].

Wskazać należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Postanowienia art. 153 oznaczają, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane, oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym zostało wydane zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte zostają również wszystkie przyszłe – ewentualne – postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. również wyrok NSA z dnia 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275, i wyrok NSA z dnia 16 października 2014 r., II FSK 2506/12, LEX nr 1598312, Woś Tadeusz. Art. 153. W: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI. Wolters Kluwer, 2016).

W ocenie Sądu, w sprawie nie zaistniały żadne okoliczności pozwalające uznać, że ocena prawna i wydane w wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...], wytyczne, przestały wiązać. Kwestie przesądzone w powyższym wyroku nie mogą być więc pomijane przez organ ani przez Sąd w niniejszej sprawie. Okoliczności te nie podlegają ponownemu badaniu i nie mogą być kwestionowane, bez względu na to, czy organ bądź Sąd w niniejszej sprawie, podziela wyrażone w ww. wyroku stanowisko.

Stwierdzić więc należy, że w przywołanym wyroku z dnia [...] lipca 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że "w rozpoznawanej sprawie wymagało ustalenia, czy za wywłaszczoną nieruchomość należącą do M. S. zostało ustalone i wypłacone odszkodowanie. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę powyższe kwestie nie zostały w sposób dostateczny wyjaśnione, czym organy naruszyły art. 7, 77 i 80 k.p.a. Nie zostało bowiem wykazane, poza powołaniem się na treść § 2 zarządzenia z dnia 2 kwietnia 1979 r., czy decyzja w przedmiocie odszkodowania została kiedykolwiek wydana".

Sąd zwrócił uwagę, że "ze znajdujących się w aktach sprawy notatek służbowych organu wynika, że nie odnaleziono akt sprawy dotyczących odszkodowania za nieruchomość stanowiącą dawną własność M. S.. Z powyższego wynika jedynie fakt nieodnalezienia dokumentacji w przedmiotowej sprawie. Nie można zaś na tej podstawie wnioskować, że decyzja o odszkodowaniu została wydana, a następnie zagubiona lub, że w ogóle nie została wydana. Z notatek służbowych organu nie wynika, czy nie ma żadnych dokumentów z okresu następującego po 1979 r., czy tylko decyzji dotyczącej tego konkretnego adresata. W związku z tym na podstawie poczynionych przez organ ustaleń nie można uznać, że ówczesny właściciel działek otrzymał decyzję w przedmiocie odszkodowania za wywłaszczona w 1979 r. nieruchomość".

Organ II instancji stwierdził, że trudno obecnie organowi odwoławczemu z całą pewnością ustalić, którą z możliwości zastosowano w tym konkretnym przypadku. Zarówno przekonujące jest twierdzenie, iż zgodnie z wówczas obowiązującymi przepisami odszkodowanie ustalono i wypłacono z urzędu w formie "wykazu odszkodowań za grunty przejęte", jak również nie można wykluczyć, iż mogło to się zakończyć wydaniem decyzji. Zważywszy zaś na różnorodność sposobów wywiązania się Państwa z obowiązku zrekompensowania straty, jaką ponosiły osoby wywłaszczone, kwestia ta nie zawsze będzie mogła zostać ostatecznie wyjaśniona.

W dalszej części uzasadnienia wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że "organ nie ustalił również, czy w sytuacji gdyby akta uległy zniszczeniu (odpowiednio wg przepisów o archiwizacji dokumentów) zostały zachowane protokoły zniszczenia akt, a w nich informacja czy zniszczeniu uległa również ewentualna decyzja o odszkodowaniu. Organ nie wyjaśnił przy tym zasad przechowywania i archiwizacji dokumentów, które pozwoliłyby na ustalenie czy – jeśli kiedykolwiek wydano decyzję, uległa ona zniszczeniu i kiedy to się stało. Nie wyjaśnił również czy wnioski o odszkodowanie składane w roku 1979 i następnych i decyzje wydawane w tym zakresie były rejestrowane, czy zniszczenie akt obejmowało również te rejestry. Powyższe kwestie będą wymagać uzupełnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy".

Powyższa kwestia również była przedmiotem rozważań organu II instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Organ odwoławczy wskazał, że odszkodowanie ustalano i wypłacano z urzędu. Wyraźnie na to wskazuje treść ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, jak i ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w których nie ma wskazania, iż powinien być złożony wniosek o odszkodowanie. W sprawie ustalono, że Urząd Gminy w G. nie dysponuje dokumentami dotyczącymi wywłaszczenia oraz wypłaty odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, a także, że nie odnaleziono dokumentów pozwalających na udzielenie wyjaśnień w sprawie rejestrowania, przechowywania i archiwizowania dokumentacji dotyczącej wywłaszczeń i odszkodowań. W ocenie Wojewody, organy administracji nie miały obowiązku wieczystego przechowania akt sprawy dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości i wypłaty odszkodowania za tę nieruchomość. Standardem jest archiwizowanie i niszczenie akt prowadzonych postępowań i dokumentów po upływie określonego przepisami czasu. Brak dokumentacji jest w takiej sytuacji usprawiedliwiony przepisami prawa, zatem nie należy z tego tytułu czynić zarzutów organowi administracji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...] wskazał, że "organy w główniej mierze oparły swoje rozstrzygnięcie na treści § 2 zarządzenia, z którego nie wynika fakt wypłaty odszkodowania (nie jest tam podany ani termin, ani kwota odszkodowania, jedynie kwestia podstawy do ustalenia stawki odszkodowania) oraz dowodach osobowych. Na podstawie zeznań słuchanych w sprawie świadków również nie można przyjąć, że kiedykolwiek została wydana decyzja o odszkodowaniu. Z zeznań córki właściciela działek wynika, że nic nie wiedziała o sprawie odszkodowania, natomiast ówczesny pracownik Urzędu Gminy, który zajmował się sprawą wywłaszczeń nieruchomości, w tym przedmiotowych działek, także nic nie wiedział o odszkodowaniach, nie potrafił wskazać, czy jakaś jednostka wypłacała odszkodowania. W istocie dowody osobowe nie wniosły niczego istotnego do sprawy, ani w kwestii potwierdzenia, ani zaprzeczenia, że decyzja o odszkodowaniu została wydana lub że odszkodowanie wypłacono.

(...) Nie jest również wystarczającym dowodem na okoliczność wypłaty odszkodowania fakt nieupominania się przez właściciela działek oraz jego spadkobierców o jego wypłatę przez okres 37 la, czy brak wiedzy o składaniu wcześniej wniosków.".

Sąd w wyroku z [...] grudnia 2018 r. zwrócił uwagę, że "organy administracji ponownie przeprowadzając postępowanie dowodowe muszą też mieć na względzie art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z 1961r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, z którego wynika, że grunty przejęte na własność Państwa na podstawia art. 8 ust. 3 tej ustawy pozostawały w bezpłatnym korzystaniu przez dotychczasowych właścicieli, a po objęciu gruntów w faktyczne władanie organ do spraw rolnictwa prezydium powiatowej rady narodowej wydawał decyzję, która powinna w szczególności zawierać ustalenie odszkodowania i terminu zapłaty odszkodowania oraz wymienienie osób uprawnionych do otrzymania odszkodowania. Pod uwagę trzeba wziąć ust. 3 art. 10, który odnosi się do nieruchomości obciążonych długami hipotecznymi i innymi obciążeniami i nakazuje organowi do spraw rolnictwa prezydium powiatowej rady narodowej, aby wniósł kwotę odszkodowania do depozytu sądowego w celu jej podziału między osoby uprawnione. W ocenie Sądu celowe byłoby, więc zwrócenie się o akta do sądu powszechnego, celem ustalenia czy powyższe okoliczności miały miejsce w niniejszej sprawie, co stanowiłoby przesłankę do przyjęcia że decyzja o odszkodowaniu została wydana."

Wykonując powyższe wytyczne, pismami z [...] listopada 2019 r. organ I instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. [...] Wydział Cywilny oraz do Sądu Rejonowego w J. Wydział Cywilny z prośbą o udzielenie informacji, czy w okresie od kwietnia 1979 r. do grudnia 1990 r. została wpłacona przez Urząd Gminy w G. (ewentualnie Naczelnika Gminy w G. ) do depozytu sądowego kwota odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] ha, położoną w G. . Pismem z [...] listopada 2019 r. Sąd Rejonowy w P. [...] Wydział Cywilny przekazał ww. pismo do Sądu Rejonowego w J. [...] Wydział Cywilny. W odpowiedzi (pismo z [...] grudnia 2019 r.) Sąd Rejonowy w J. [...] Wydział Cywilny poinformował, że na podstawie skorowidzów za lata 1979 - grudzień 1990 stwierdzono, że nie została zarejestrowana sprawa o złożenie do depozytu sądowego kwoty z wniosku Urzędu Gminy w G. (ewentualnie Naczelnika Gminy w G. ).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w wyroku z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...] wskazał na koniec, że "analiza ustawy z 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości wskazuje na szczegółowy tryb obliczania odszkodowania, a z treści art. 14 tej ustawy wynika, że przy ustalaniu odszkodowania od wartości wywłaszczonej nieruchomości odlicza się ciążące na niej kwoty stanowiące należności Państwa i banków. Wobec powyższego, organy administracji powinny wyjaśnić powyższe okoliczności, czy zaspokojone zostały jakieś należności Skarbu Państwa czy banków ciążące na ówczesnym właścicielu działek w drodze odliczenia, czy potrącenia. Pomocne w tym zakresie mogą być zeznania żony M. S., jeżeli oczywiście pozwala na to jej stan zdrowia." W związku z powyższym pismem z [...] listopada 2019 r. organ I instancji zwrócił się do strony postępowania- M. L. z prośbą o informację, czy stan zdrowia D. S. pozwala na jej przesłuchanie. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] grudnia 2019 r.) M. L. wskazała, że stan zdrowia D. S. nie uległ poprawie i nie jest możliwe jej przesłuchanie w sprawie.

Organy ustaliły również, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, dowody księgowe i dokumenty dotyczące ewidencji na kontach pozabilansowych przechowywane są przez okres 5 lat, w związku z czym bank nie posiada i nie jest możliwe przekazanie dokumentów dotyczących operacji bankowych, w tym wypłat odszkodowań z lat 80 XX wieku.

W związku z powyższym w ocenie organu odwoławczego brak było możliwości ustalenia, czy przy obliczaniu odszkodowania zostały zaspokojone jakieś należności banków ciążące na ówczesnym właścicielu nieruchomości w drodze odliczenia czy potrącenia stosownie do art. 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Nie zachowała się również dokumentacja, która wskazywałaby na zaspokojenie w ten sposób należności Skarbu Państwa ciążących na ówczesnym właścicielu nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu subiektywne przekonanie strony postępowania, że pierwotny właściciel nieruchomości jak również jego następcy prawni nie otrzymali stosownego odszkodowania za zabraną nieruchomość na rzecz Skarbu Państwa, nie świadczy o fakcie braku tej wypłaty, jeżeli na tę okoliczność nie przedstawiono żadnych dowodów jak i nie poinformowano organu o świadkach mogących mieć wiedzę w przedmiotowej sprawie i ich adresach zamieszkania, którzy mogliby być przesłuchani na okoliczność potwierdzenia faktu braku wypłaty odszkodowania na rzecz osób uprawnionych.

Dlatego też strona zgłaszając wątpliwości, co do ustaleń organu, powinna przedstawić swoje wnioski i dowody na ich potwierdzenie, nie zaś pozostawać bierna. Nadto uwzględniając ww. okoliczności strona winna podjąć wszelkie czynności, aby odtworzyć przebieg pierwotnego postępowania, czy też podjąć stosowne działania celem poszukiwania dokumentów w sprawie w archiwach publicznych, niezależnie od organu. W niniejszej sprawie natomiast, wnioskodawcy nie wskazali, by czynione były przez byłego właściciela lub przez nich jakiekolwiek starania o wypłatę odszkodowania, co wskazywać może na to, iż stosowne odszkodowanie zgodnie z treścią zarządzenia nr [...] Naczelnika Gminy w G. z [...] kwietnia 1979 r. zostało ustalone.

Wątpliwość budzi fakt wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem po upływie ponad 30 lat od przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa, zwłaszcza w kontekście przepisów dotyczących terminów przechowywania akt archiwalnych (zob. również wyrok WSA w Bydgoszczy z 25 września 2019 sygn. akt II SA/Bd 389/19).

Nie mogły przynieść oczekiwanego rezultatu argumenty, że organy przeprowadziły niewystarczające postępowanie dowodowe. Bez wątpienia ustanowiona w kodeksie postępowania administracyjnego zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu.

W postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13 czerwca 2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9–10, s. 81). Wskazane zasady nie oznaczają jednak, że organ ma nieograniczony obowiązek poszukiwania faktów, które podnosi strona, mających istotne znaczenie dla sprawy, zwłaszcza wobec bierności strony w tym zakresie.

W związku z powyższym, Sąd stwierdza, że organ zrealizował wszystkie wytyczne zawarte w wyroku WSA z dnia [...] grudnia 2018 r., sygn. akt: IV SA/Po [...].

Organ podjął wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz dokonał jego oceny.

Dlatego też, wywiedziona skarga okazała się niezasadna, wobec czego zgodnie z art. 151 p.p.s.a. należało ją oddalić.