Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 221/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 9, art. 58, art. 59, art. 112
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 52 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 45 ust. 1, art. 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Rogowska-Bil po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) określa, że nie może być wykonane.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 25 kwietnia 2013 r., aspirant sztabowy Z.M., powołując się na art. 88 ust. 4 oraz art. 93 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w R. o zwrot kosztów dojazdu z miejscowości zamieszkania – O. do miejsca pełnienia służby – K. za okres począwszy od dnia 1 października 2012 r., w wysokości 250 zł odpowiadającej cenie biletu miesięcznego na powyższej trasie obowiązującej w PKS.

Pismem z dnia 17 maja 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w R. powiadomił wnioskodawcę, iż jego żądanie nie może być zrealizowane. Wskazał bowiem, że w świetle art. 93 ust. 1 ustawy o Policji, zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby przysługuje policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust. 4 tej ustawy, czyli w miejscowości, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe. W tym kontekście organ stwierdził, iż Z.M. nie spełnia wymogów warunkujących przyznanie przedmiotowego świadczenia albowiem z ustaleń Komisariatu Policji w G. wynika, że w okresie wymienionym we wniosku nie zamieszkiwał w miejscowości O.

W dniu 12 czerwca 2013 r. Z.M. złożył do wspomnianego wyżej organu raport datowany na 11 czerwca 2013 r., w którym ponownie wniósł o zwrot kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, za okres od października 2012 r. do kwietnia 2013 r. kwestionując prawidłowość ustaleń, jakoby we wskazanym okresie miał nie zamieszkiwać w O. Zaznaczył, że ustalenie takie miało wynikać z rozmowy przeprowadzonej z jego bratem. Wnioskodawca podkreślił, iż zamieszkiwał w powyższej miejscowości oraz zażądał dołączenia do akt notatki urzędowej z czynności polegającej na rozpytaniu na tę okoliczność jego brata. Równocześnie zaakcentował, że w toku przeprowadzonego w niniejszym zakresie postępowania nie zapewniono mu możliwości udziału w każdym jego stadium, ani nie umożliwiono mu wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, jak również nie uwzględniono dowodów będących w posiadaniu organu, a wynikających "z całokształtu świadczeń przysługujących funkcjonariuszowi Policji z tytułu jego miejsca zamieszkania".

Pismem z dnia 1 lipca 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w R. poinformował wnioskodawcę, iż podtrzymuje swoje wcześniejsze stanowisko wyrażone w przywołanym piśmie z dnia 17 maja 2013 r. i ponownie odmawia wypłaty żądanego świadczenia.

W dniu 16 lipca 2013 r. Z.M. złożył do powyższego organu pismo datowane na 15 lipca 2013 r., w którym zawarł wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Powołał się na art. 52 § 3 w związku z art. 3 § 2 i art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., żądając stwierdzenia bezskuteczności czynności materialno-technicznej polegającej na odmowie przyznania świadczenia objętego jego wnioskiem oraz domagając się wypłaty tego świadczenia. Strona podkreśliła, że prawo do zwrotu kosztów przejazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby przysługuje policjantowi z mocy samego prawa i wykazanie uprawnienia jest kwestią działania funkcjonariusza ubiegającego się o jego przyznanie. Jedyną czynnością, którą może w tym zakresie przeprowadzić organ Policji jest więc wezwanie funkcjonariusza do wykazania za pomocą świadków, że w okresie wskazanym we wniosku zamieszkiwał w miejscowości pobliskiej. Brak było zatem podstaw do dokonywania przez Komendanta Powiatowego Policji w R. czynności sprawdzających w miejscu zamieszkania policjanta, a tym samym czynności takie, polegające na rozpytywaniu jego brata, na których oparto wydane w sprawie rozstrzygnięcie, należy uznać za rażąco naruszające prawo, a co za tym idzie nieważne. Równocześnie Z.M. opisał szereg uchybień procesowych, do których doszło w prowadzonym postępowaniu zarzucając organowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a., oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, sformułowanej w art. 10 tego Kodeksu.

Pismem datowanym na 30 października 2013 r. Z.M. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Strona podkreśliła, że o fakcie uchybienia tego terminu dowiedziała się dopiero z odpowiedzi na skargę, którą wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na pismo, mocą którego organ odmówił jej przyznania zwrotu kosztów dojazdu. Wnioskodawca zaakcentował, że skoro organ twierdzi, iż jego pismo z dnia 17 maja 2013 r. zawierało rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to w piśmie tym powinien zawrzeć stosowne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, a przede wszystkim o 14-dniowym terminie na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Jeżeli natomiast wspomniany organ uznał pismo (raport) strony z dnia 11 czerwca 2013 r. za takie wezwanie, to udzielając na nie odpowiedzi powinien w sposób jasny zakomunikować o fakcie, iż zostało ono złożone po terminie, a także pouczyć ją o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a także o sposobie, trybie i terminie wniesienia skargi do sądu.

Wnioskodawca zaznaczył, że pouczenia takie nie zostały zawarte w żadnym z wyżej wymienionych pism, co w sposób rażący narusza zasadę informowania stron wyrażoną w art. 9 K.p.a. Powołując się przy tym na orzecznictwo sądowe wywiódł, iż w świetle art. 112 tego Kodeksu błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia odwołania albo co do prawa wniesienia powództwa lub skargi do właściwego sądu, a tym bardziej brak takiego pouczenia nie może szkodzić stronie. W tym kontekście Z.M. podniósł, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu albowiem opóźnienie w złożeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowiło skutek rażącego naruszenia obowiązujących przepisów przez organ, który w swoich rozstrzygnięciach nie zawarł stosownych pouczeń o trybie i terminie ich zaskarżenia, w wyniku czego strona nie miała wiedzy, które rozstrzygnięcie powinna zaskarżyć ani też o terminie i trybie, w jakim powinna to uczynić.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], wydanym na podstawie art. 59 § 2 K.p.a., Komendant Powiatowy Policji w R. odmówił Z.M. przywrócenia terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa od rozstrzygnięcia tego organu z dnia 17 maja 2013 r., polegającego na odmowie wypłaty należności z tytułu zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby. Uzasadniając to postanowienie organ w pierwszej kolejności zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania. W dalszej części uzasadnienia wywiódł, że argumenty podnoszone we wniosku strony jak również całokształt stanu faktycznego sprawy nie pozwalają na traktowanie uchybionego terminu jako niezawinionego przez wnioskodawcę. Podkreślił bowiem, iż brak jest przepisu prawa, który nakładałby obowiązek informowania o możliwości skarżenia aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Równocześnie zaznaczył, że istnieją podstawy do przyjęcia, iż wnioskodawca zna przepisy prawa regulujące kwestie związane z wnoszeniem skarg do sądu administracyjnego, jako że w przeszłości składał już takie skargi na czynności [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z.M. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia z dnia [...] r. oraz o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa podnosząc zarzut naruszenia art. 9 oraz art. 112 K.p.a., poprzez brak poinformowania strony o trybie i terminie zaskarżenia rozstrzygnięcia o odmowie przyznania zwrotu kosztów dojazdu, a także art. 58 § 1 tego Kodeksu, poprzez nie przywrócenie terminu pomimo uprawdopodobnienia, że opóźnienie nastąpiło bez winy strony. Skarżący ponownie podniósł, że skoro Komendant Powiatowy Policji twierdzi, iż jego pismo z dnia 17 maja 2013 r. zawierało rozstrzygnięcie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, to powinien w jego treści zawrzeć wyraźne pouczenie o terminie i sposobie wniesienia skargi, a przede wszystkim o 14-dniowym terminie na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Dodał przy tym, że wspomniany organ kwalifikuje pismo (raport) strony z dnia 11 czerwca 2013 r. za takie wezwanie, lecz odpowiadając na nie pismem z dnia 1 lipca 2013 r. nie nadmienił w żaden sposób, aby pismo to miało stanowić odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wspomniane pismo z dnia 1 lipca 2013 r. nie zawiera nadto pouczenia o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a także o sposobie, trybie i terminie wniesienia skargi do sądu.

Nadto skarżący zakwestionował stanowisko organu jakoby żaden przepis prawa nie nakładał obowiązku informowania o możliwości skarżenia aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślił bowiem, że obowiązek taki wynika z art. 9 K.p.a., który obliguje organy administracji publicznej do należytego i wyczerpującego informowania stron oraz udzielania im niezbędnych wyjaśnień.

W tym miejscu Z.M. powtórnie wskazał, że po myśli art. 112 K.p.a., błędne pouczenie w decyzji co do prawa wniesienia odwołania albo co do prawa wniesienia powództwa lub skargi do właściwego sądu, a tym bardziej brak takiego pouczenia nie może szkodzić stronie. Powołując się przy tym na stanowisko orzecznictwa podniósł, iż wspomniany przepis stanowi dla błędnie pouczonej strony gwarancję skutecznego uchylenia się od skutków uchybienia terminu będącego efektem zastosowania się do nieprawidłowego pouczenia. W takiej sytuacji uchybienie terminu należy uznać za niezawinione przez stronę postępowania, a w rezultacie jej wniosek o przywrócenie terminu powinien zostać uwzględniony.

Zdaniem skarżącego, w tym kontekście nie można mu zarzucić winy w uchybieniu terminu do złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. O ile bowiem należałoby uznać, iż rzeczywiście miał on obowiązek zaskarżyć czynność materialno-techniczną z dnia 17 maja 2013 r. oraz, że popełnił błąd zaskarżając czynność zawartą w piśmie organu z dnia 1 lipca 2013 r., to stało się to wskutek naruszenia przez organ zasady informowania stron polegającego na braku jakichkolwiek pouczeń w kierowanych do niej pismach. Komendant Powiatowy Policji w R. nie może więc przerzucać na skarżącego skutków swego nierzetelnego działania. Nie może także zasłaniać się faktem, iż skarżący posiada wiedzę o przepisach regulujących tryb wnoszenia skarg do sądu administracyjnego, albowiem okoliczność taka nie wyłącza zastosowania art. 112 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji w R. wniósł o jej oddalenie i powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że nie znajduje podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie powyższe uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wykazała bowiem, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a zatem należało je wyeliminować z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności godzi się podnieść, że przedmiotem zaskarżenia jest w niniejszej sprawie postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa odnośnie czynności materialno-technicznej Komendanta Powiatowego Policji w R. wyrażonej w piśmie z dnia 17 maja 2013 r. Stąd merytoryczne kwestie związane z zawartym w rzeczonym piśmie rozstrzygnięciem o odmowie przyznania Z.M. zwrotu kosztów dojazdu z miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby nie mogły podlegać ocenie Sądu ani wywrzeć wpływu na treść wydanego wyroku, jako że wykraczały poza granice sprawy w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd uprawniony był bowiem jedynie do zbadania zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Zaprezentowany wyżej pogląd znajduje oparcie w utrwalonym stanowisku orzecznictwa sądowego (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 1992 r., sygn. akt SA/Wr 128/92, publ. ONSA 1992/1/24, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 618/06, publ. LEX nr 221959 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt II SA/Ka 2352/02, publ. OSP 2007/3/25).

W tym miejscu należy podkreślić, że w art. 45 ust. 1 ustawy z 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.) sformułowane zostało prawo do sądu, które swoim zakresem obejmuje sprawiedliwe i jawne rozpatrzenie sprawy. Nadto w art. 78 tej Konstytucji przewidziano prawo przysługujące każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji. Przywołane unormowania Konstytucji RP stanowią punkt wyjścia dla oceny prawidłowości działań podejmowanych przez organy administracji w niniejszej sprawie.

Przyjdzie zauważyć, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, wprowadzonym w art. 52 § 3 p.p.s.a., w sytuacji gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia. Stanowi ono surogat środka zaskarżenia wynikającego z przepisów ustaw procesowych, w tym Kodeksu postępowania administracyjnego. Adresatem, do którego ten środek jest kierowany, na mocy wymienionego przepisu p.p.s.a., uczyniono organ wydający akt lub dokonujący czynności, przeciwko którym ma być wniesiona skarga. W rezultacie, normatywną podstawą do działania tego organu, w przypadku gdy brak jest odpowiedniej regulacji prawnej umożliwiającej traktowanie podmiotu korzystającego z tego środka w sposób nie gorszy niż skarżących, którym przysługują środki zaskarżenia wskazane w § 1 i 2 wspomnianego unormowania, powinny być te przepisy, które odnoszą się do najbliższych procesowo sytuacji załatwianych przez dany organ. W niniejszej sprawie są to przepisy Działu I - Rozdział 10 K.p.a. dotyczące przywrócenia terminu. Wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa z uchybieniem terminu z art. 52 § 3 p.p.s.a. wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie tego terminu obliguje organ administracji do rozstrzygnięcia takiego wniosku (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 marca 2011 r., sygn. akt I FPS 5/10, publ. ONSAiWSA z 2011 nr 3, poz. 50 oraz wyrok tutejszego Sądu z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt III SAB/Gl 9/14 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej CBOSA).

Konsekwencją powyższego rozumowania jest konkluzja, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa powinien zostać rozstrzygnięty postanowieniem wydanym na podstawie art. 58 i art. 59 K.p.a., które jako akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. podlega kontroli sądu administracyjnego.

W tym stanie rzeczy należy odnieść się do obowiązujących w niniejszym zakresie przepisów prawa. Zgodnie zatem z art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przedmiotową prośbę należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia powyższej prośby jest niedopuszczalne, a po myśli art. 59 § 2 tego Kodeksu, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia. Z treści przywołanych unormowań prawnych wynika, że przywrócenie terminu następuje jedynie wówczas, gdy spełnione zostaną przesłanki przewidziane w Kodeksie, a mianowicie: wnioskodawca przywrócenia terminu uprawdopodobni, że uchybienie w dochowaniu terminu nastąpiło bez jego winy, po drugie - wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, przy czym po trzecie - musi być on wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, ponieważ termin ten nie jest przywracany, oraz po czwarte - wraz z wniesieniem wniosku o przywrócenie terminu należy dopełnić czynności, dla której termin był ustanowiony. Dopiero łączne spełnienie wymienionych przesłanek może dać podstawę właściwemu organowi do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej.

W odniesieniu do wymienionych powyżej przesłanek główną uwagę skupić należy na uprawdopodobnieniu braku winy w niedochowaniu terminu. Z przywołanej wyżej treści unormowania prawnego wynika, iż strona nie jest zobowiązana udowodnić brak własnej winy, lecz jedynie uprawdopodobnić, że dana okoliczność uniemożliwiła jej skuteczne dokonanie czynności procesowej. Podkreślić należy, że ustawodawca nie określa w sposób precyzyjny co należy pod wskazanym pojęciem rozumieć i pozostawia to ocenie organu administracji dokonywanej w kontekście konkretnej sprawy. Należy także mieć w polu widzenia, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej musi nastąpić w ściśle określonym terminie, a mianowicie w ciągu siedmiu dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu.

Skarżący uzasadniał swój wniosek o przywrócenie terminu tym, iż wskutek braku stosownego pouczenia w piśmie organu z dnia 17 maja 2013 r. nie był świadom konieczności wniesienia w terminie 14 dni wezwania do usunięcia naruszenia prawa od wyrażonej w nim czynności polegającej na odmowie przyznania świadczenia, o które się ubiegał. Jak wynika z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru, wspomniane pismo zostało doręczone Z.M. w dniu 20 maja 2013 r., zaś skarżący zakwestionował wyrażone w nim stanowisko raportem złożonym w siedzibie organu 12 czerwca 2013 r., nie będąc równocześnie świadomym, iż raport ten zostanie potraktowany przez Komendanta Powiatowego Policji w R. jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Z oświadczeń skarżącego wynika, że o fakcie zakwalifikowania rzeczonego raportu jako wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a co za tym idzie o uchybieniu terminu przewidzianego do zgłoszenia tego środka prawnego dowiedział się z odpowiedzi na skargę w zakresie innej sprawy z jego skargi, zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. akt IV SA/Gl 1067/13, która została mu doręczona w dniu 24 października 2013 r. należy zatem uznać, że wniosek o przywrócenie terminu nadany przezeń pocztą w dniu 31 października 2013 r. został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, o którym mowa w art. 58 § 2 K.p.a.

Uzasadniając odmowę uwzględnienia tego wniosku organ Policji wywodził, iż skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Podkreślał bowiem, że żaden przepis obowiązującego prawa nie obligował go do pouczania strony o prawie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a równocześnie wskazywał na stosowną wiedzę, jaką skarżący miał jego zdaniem posiadać w tym zakresie. Zdaniem składu orzekającego, stanowisko takie nie może zostać uznane za prawidłowe. Trzeba podkreślić, że - jak słusznie sygnalizował skarżący - choć brak jest przepisu, który formułowałby wprost obowiązek pouczania stron o możliwości złożenia od danego aktu lub czynności wezwania do usunięcia naruszenia prawa, to jednak obowiązek taki należy wyprowadzić z przywołanego powyżej art. 78 Konstytucji RP i z zasady procesowej wyrażonej w art. 9 K.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Trafnie również skarżący wskazywał na korelację istniejącą pomiędzy tą zasadą a przepisem art. 112 K.p.a., w myśl którego błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przepis ten stanowi gwarancję procesową mającą na celu zabezpieczenie strony przed ujemnymi skutkami prawnymi zachowań organu administracji publicznej stojących w sprzeczności z przywołaną wyżej zasadą informowania stron.

Z takim ujęciem przedmiotowego zagadnienia w pełni koresponduje stanowisko judykatury, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, a w myśl którego brak pouczenia strony o terminie i sposobie wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa może stanowić podstawę przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. W takim bowiem przypadku można stwierdzić, że strona uchybiła terminowi bez swojej winy (patrz postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 marca 2014 r., sygn. akt II OZ 308/14, Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy, z dnia 11 lipca 2014 r., sygn. akt I SA/Bd 703/14 oraz tutejszego Sądu, z dnia 15 września 2014 r., sygn. akt II SA/Gl 1149/14 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Z tego typu sytuacją mamy do czynienia w sprawie niniejszej, gdzie za uznaniem braku winy skarżącego w uchybieniu terminu przemawia dodatkowo sposób, w jaki organ nadał bieg jego raportowi z dnia 12 czerwca 2013 r. Odnosząc się bowiem do tego raportu, Komendant Powiatowy Policji w R. wystosował do Z.M. pismo datowane na 1 lipca 2013 r., w którym w ogóle nie nadmienił o tym, że potraktował wspomniany raport jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jedynie ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, iż podtrzymuje stanowisko wyrażone w swoim piśmie z dnia 17 maja 2013 r. oraz, że powtórnie odmawia przyznania mu żądanego świadczenia.

Nie można także zgodzić się aby organ mógł uchylać się od przywołanego powyżej obowiązku powołując się na własne subiektywne odczucia czy domniemania o tym, iż strona posiada niezbędną wiedzę co do trybu i terminu zaskarżenia danego aktu lub czynności. Zdaniem Sądu, odstąpienie od zasady wyrażonej w art. 9 K.p.a. możliwe byłoby bowiem jedynie w sytuacji gdyby strona była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata lub radcę prawnego) albo sama była wpisana na listę adwokatów lub radców prawnych. Wtedy bowiem stosowna wiedza i kwalifikacje gwarantujące należyte reprezentowanie interesów w postępowaniu administracyjnym byłyby potwierdzone faktem posiadania uprawnień do wykonywania tych zawodów.

Mając na względzie powyższe stwierdzić przyjdzie, że zaskarżone postanowienie narusza przepisy postępowania, a w szczególności art. 58 § 1 K.p.a., w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Błędne założenia, na jakich oparł swoje rozstrzygnięcie organ Policji mogły bowiem skutkować bezzasadną odmową przywrócenia skarżącemu terminu.

Ponownie rozpoznając sprawę Komendant Powiatowy Policji w R. raz jeszcze podda ocenie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

Zważywszy wszystkie przywołane wyżej okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a.

O wykonalności uchylonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Sąd nie orzekł o zasądzeniu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, albowiem nie był on w niniejszej sprawie reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, a równocześnie podlegał zwolnieniu od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit d p.p.s.a.