Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 850/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut, Sędzia WSA Wojciech Gapiński ( spr.), Asesor WSA Monika Krywow, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej – organ II instancji, Dyrektor IAS) postanowieniem z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 17, art. 18 i art. 54 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm. – dalej u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. S. (dalej – Skarżący, Zobowiązany), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (dalej – organ I instancji, organ egzekucyjny, Naczelnik US) z dnia [...] nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] nr [...] oraz [...].

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 22 listopada 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi wystawionymi przez Naczelnika US w dniu [...] o nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 30 grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu przywołano decyzje wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] od nr [...] do nr [...], którymi określono Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres lipiec-grudzień 2009 r. Rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy decyzjami Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] i [...].

W dalszej części pisma pełnomocnik podniósł, iż wnioskuje o umorzenie postępowania egzekucyjnego wobec Zobowiązanego bowiem w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona m.in. w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., a mianowicie wygaśnięcie obowiązku z powodu przedawnienia oraz określenia obowiązku niezgodnie z treścią decyzji organu administracyjnego. Podkreślono, że istota sporu wiąże się z niedoręczeniem wskazanych wcześniej tytułów wykonawczych.

Po rozpatrzeniu wniosku Skarżącego organ I instancji wydał w dniu [...] dwa postanowienia. Pierwszym z nich o nr [...] odmówił Skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi Naczelnika US z dnia [...] o nr [...], [...] i [...], ponieważ postępowanie egzekucyjne w zakresie tych tytułów zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] nr [...].

Natomiast drugim postanowieniem z dnia [...], które oznaczono nr [...], organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami wykonawczymi Naczelnika US z dnia [...] nr [...] oraz [...].

W motywach rozstrzygnięcia Naczelnik US przyjął, że w sprawie nie wystąpiła okoliczność z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zaznaczył, iż przywołane decyzje Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z dnia [...] stanowią ważną, aktualną podstawę prawną do wystawienia tytułów wykonawczych z dnia [...] oraz do prowadzenia egzekucji. Okoliczność, że Dyrektor IAS decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...], [...] odmawiające wznowienia postępowania podatkowego zakończonego decyzjami ostatecznymi Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] i [...], mocą których utrzymano w mocy decyzje wydane w pierwszej instancji wydane przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. w dniu [...] - nie ma znaczenia dla sprawy. Jak zaznaczył Naczelnik US, dopiero, gdy w następstwie wznowienia postępowania podatkowego powyższe decyzje organu I instancji zostaną uchylone w całości lub w części, może wystąpić przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu z dnia 31 stycznia 2020 r. na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego (nr [...]) pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia po przedstawieniu stanowiska organu I instancji stwierdzono, że istota spory wiąże się z doręczeniem Skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych. W tym zakresie wskazano, że w judykaturze podkreśla się, że doręczenie odpisu tytułu wykonawczego, jako czynność wszczynająca egzekucję administracyjną musi nastąpić do rąk zobowiązanego i dopiero od tego momentu zobowiązany ma prawo ustanowić pełnomocnika (zob. wyroki NSA z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 945/08, z dnia 1 lutego 2011 r. sygn. akt II FSK 1410/09). W przypadku ustanowienia takiego pełnomocnika po doręczeniu tytułów wykonawczych dalsze pisma muszą być kierowane do pełnomocnika zobowiązanego, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., mającym zastosowanie w związku z art. 18 u.p.e.a. (zob. wyrok NSA z dnia 13 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 491/11).

W dalszej części zażalenia pełnomocnik wyraził stanowisko, że znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru nie dokumentuje doręczenia Zobowiązanemu wskazanych tytułów wykonawczych, ponieważ podane na nim numery nie korelują z numerami tytułów wykonawczych. Okoliczność ta, jak podkreślił pełnomocnik, ma kluczowe znaczenie dla ustalenia, czy ustanowienie pełnomocnika w osobie J. K. nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Organ nie odniósł się jednocześnie do prawidłowości i skuteczności tego pełnomocnictwa. Dlatego też, w ocenie pełnomocnika, organ winien w pierwszej kolejności ustalić, kiedy doręczono Zobowiązanemu tytuły wykonawcze będące podstawą dokonanej czynności egzekucyjnej, a następnie dopiero ustalić, czy udzielenie pełnomocnictwa J. K. nastąpiło po wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Podsumowując pełnomocnik Skarżącego uznał, że odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest bezzasadna z uwagi na:

– nie doręczenie tytułów wykonawczych Zobowiązanemu, tym samym nie wszczęto postępowania egzekucyjnego,

– pominięcie pełnomocnika,

– wygaśnięcie obowiązku stanowiącego podstawę dochodzonych należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi, z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

Dyrektor IAS nie przychylając się do argumentacji Strony postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu podkreślono, że istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest jego zakończenie i uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych. Następuje to najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sprawie przymusowe wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne.

Dyrektor IAS zajmując się zagadnieniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie zgodził się z twierdzeniem, że Zobowiązanemu nie zostały doręczone tytuły wykonawcze. W tym zakresie wyjaśniono, że na zwrotnym potwierdzeniu nie odnotowano numerów tytułów wykonawczych. Natomiast wskazana tam numeracja jest zgodna z numerami kodów kreskowych, którymi opatrzone zostały poszczególne tytuły wykonawcze (naklejka zawierająca numer oraz kod deskowy). Jak zaznaczono, wskazane numery systemowe zostały wpisane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru potwierdzającym, iż Skarżący w dniu [...] otrzymał wymienione tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami z dnia [...] nr [...] o zajęciu rachunków bankowych w A S.A. oraz w B Oddział w C.. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, uznać należało, że kwestionowaną przesyłką zostały doręczone Skarżącemu powyższe tytuły wykonawcze.

Dyrektor IAS nie zgodził się ze stanowiskiem pełnomocnika, że w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Otóż ze znajdujących się w aktach sprawy kserokopii tytułów wykonawczych wynika, że w rubryce 30 tytułów wykonawczych wpisano orzeczenia z dnia [...] nr [...] do [...], co w sposób jednoznaczny wskazuje, że podstawę prawną dochodzenia egzekwowanej należności stanowią decyzje określające Skarżącemu zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług. Zaakceptował tym samym stanowisko, że dopóki decyzje te znajdują się w obrocie prawnym to brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Dopiero, gdy w następstwie wznowienia postępowania podatkowego powyższe decyzje organu I instancji zostaną uchylone w całości lub w części, może wystąpić przesłanka z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Konkludują Dyrektor IAS stwierdził, że skoro w sprawie nie wystąpiły przyczyny umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a. to zasadnie Naczelnik US odmówił żądaniu pełnomocnika Strony.

Organ odwoławczy za chybionym uznał również zarzut pominięcia pełnomocnika, gdyż przedmiotowe postanowienie z dnia [...] zostało doręczone ustanowionemu pełnomocnikowi – Z. K. w dniu [...] na adres wskazywany na pismach jako adres do doręczeń.

W skardze na powyższe postanowienie z dnia [...], skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Zobowiązanego zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego - ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności:

– art. 32 w związku z art. 59 § 1 pkt 7 - niedopuszczalność egzekucji wynikająca z faktu niewszczęcia postępowania egzekucyjnego z powodu nie doręczenia Zobowiązanemu tytułów wykonawczych wydanych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w dniu [...] nr [...] oraz [...];

– art. 18 w związku z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu egzekucyjnym ustanowionego przez Zobowiązanego pełnomocnika – J. K., które to pełnomocnictwo zostało złożone w dniu 22 października 2013 r. w kancelarii Urzędu Skarbowego w K.;

– art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 w związku z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. i w związku z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. orzekania przez organ egzekucyjny w warunkach przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., tj. w dacie wygaśnięcia tegoż zobowiązania, co skutkuje niedopuszczalnością egzekucji administracyjnej;

2) przepisów postępowania - ustawy z dnia 14 czerwca 1966 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności:

– art. 42 § 1 i art. 44 § 2 do 4 w związku z art. 25 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 672) przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, polegające na uznaniu przez organ egzekucyjny za skuteczne doręczenie przesyłki pocztowej, pomimo przesłania jej na niewłaściwy adres, w związku z czym Zobowiązany nie miał możliwości jej odebrania;

– art. 7, art. 8 i art. 9 przez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy oraz nieuwzględnienie w decyzji słusznego interesu strony;

– art. 144 poprzez utrzymanie w mocy postanowienia, które zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, co ma istotny wpływ na wynik sprawy;

3) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 900 z późn. zm.), w szczególności art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 59 ust. 1 pkt 9 i art. 70c przez błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia, w związku z wszczęciem postępowania przygotowawczego w sprawie karnej skarbowej pomimo niedoręczenia zawiadomienia o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia pełnomocnikowi – J. K..

Wobec tych zarzutów pełnomocnik Zobowiązanego wniósł o uchylenie postanowień obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przypisanych. Ponadto zawarł on w skardze żądanie wstrzymania czynności egzekucyjnych oraz umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W motywach skargi wskazano na brak skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych. Skarżący podniósł, że zwrotne potwierdzenie doręczenia nie dokumentuje przesłania właściwych tytułów wykonawczych, a ponadto przesyłka nie została skierowana do miejsca wykonywania działalności, lecz na adres prywatny Skarżącego. Dodał także, że Policja wszczęła dochodzenie w sprawie autentyczności podpisu na wspomnianym zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Wobec niedoręczenia tytułów wykonawczych, według pełnomocnika Skarżącego, nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a zatem zaistniała podstawa do jego umorzenia.

Autor skargi posłużył się również argumentacją zaprezentowaną w zażaleniu, że postępowanie egzekucyjne wszczynane jest z chwilą doręczenia tytułów wykonawczych do rąk zobowiązanego. Dopiero wtedy możliwym jest ustanowienie pełnomocnika mającego reprezentować interesy zobowiązanego w tym postępowaniu. Tymczasem, jak podniósł pełnomocnik, w rozpoznawanej sprawie budzi wątpliwości to w jakiej dacie oraz, czy doręczono Zobowiązanemu tytuły wykonawcze, będące podstawą zajęcia wierzytelności Skarżącego. Organ odwoławczy w ogóle nie odniósł się ponadto do kwestii znajdującego się w aktach sprawy pełnomocnictwa z dnia 22 października 2013 r. Nie dokonał jego oceny co do jego prawidłowości i skuteczności, wskazując jedynie, że niezależnie od przyznania prawa do działania przez pełnomocnika, przepis art. 32 k.p.a. wyłącza takie działanie z uwagi na szczególny charakter określonej czynności, który może wynikać z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niemniej jednak, w ocenie pełnomocnika, błędem organów było doręczanie wszelkich zawiadomień o zajęciu z pominięciem ustawionego w dniu 22 października 2013 r. pełnomocnika w osobie J.K..

W opinii pełnomocnika, skoro nie doszło do skutecznego doręczenia tytułów wykonawczych, to nie ostała wszczęta egzekucja. W takiej sytuacji jest ona bowiem niedopuszczalna. Dlatego też, zdaniem pełnomocnika, zaistniała przesłanka z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Ponadto okoliczność ta stanowi o tym, że zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

W wyniku przeprowadzonej kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zostało ono wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub z naruszeniem przepisów postępowania. Wobec braku naruszeń prawa o takim ciężarze gatunkowym nie było podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego objętego tytułami Naczelnika US z dnia [...] nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...].

Pełnomocnik, argumentując wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego przede wszystkim wskazuje na brak skutecznego doręczenia Skarżącemu tytułów wykonawczych. Jego zdaniem, zwrotne potwierdzenie - na które powołują się organy - nie zawiera adnotacji o numerach tytułów wykonawczych, które stanowią podstawę toczącego się postępowania egzekucyjnego. Ponadto kwestionowana jest autentyczność podpisu Skarżącego, jako osoby, która odebrała tą przesyłkę. Pełnomocnik podnosi również, że przesyłka została skierowana na niewłaściwy adres, tj. adres zamieszkania Zobowiązanego zamiast na adres miejsc prowadzenia przez niego działalności gospodarczej. Z okoliczności tych wyprowadza wystąpienie przesłanek określonych w art. 59 § 1 pkt 2 i 7 u.p.e.a. Ponadto pełnomocnik powołał się na wystąpienie okoliczności z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., której zaistnienie opiera na fakcie wszczęcia postępowania wznowieniowego w sprawach dotyczących wymiaru podatku od towarów i usług za okres lipiec-grudzień 2009 r. (zaległości podatkowe w tym zakresie egzekwowane są na podstawie wymienionych wcześniej tytułów wykonawczych).

Z akt sprawy wynika, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były nieuregulowane należności z tytułu podatku od towarów i usług za okres lipiec-grudzień 2009 r. wynikające z decyzji organów podatkowych. Sądowi z urzędu wiadomo, że sprawa dotycząca zobowiązania podatkowego była przedmiotem kontroli przez tut. Sąd, który wyrokiem z dnia 26 stycznia 2015 r. sygn. akt III SA/Gl 636/14 oddalił skargę Podatnika. Oddalona została także jego skarga kasacyjna wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II FSK 635/14.

Wystawione przez wierzyciela tytuły wykonawcze o określonych numerach, zostały także opatrzone kodem kreskowym z przyporządkowanym numerem, który pozwala na identyfikację konkretnego tytułu wykonawczego. Na potrzeby rozpoznania sprawy powtórzyć zatem trzeba, że tytułowi wykonawczemu numer:

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...],

- [...]nadano kod kreskowy nr [...].

Odpowiadając na zarzut Skarżącego dotyczący braku doręczenia mu wspomnianych tytułów wykonawczych zauważyć należy, że ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że Zobowiązanemu w dniu [...]doręczono tytuły wykonawcze oznaczone "[...], [...] (...)", które odpowiadają numerom wspomnianych kodów kreskowych. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, że Skarżącemu doręczono pisma oznaczone: "[...]" oraz "[...]" z dnia [...] będące "Zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącą wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem", kierowane do A w W. oraz B C.. W tym kontekście należy zauważyć, że istotnie na zwrotnym potwierdzeniu nie odnotowano numerów tytułów wykonawczych. Natomiast wskazana tam numeracja jest zgodna z numerami kodów kreskowych, którymi opatrzone zostały poszczególne tytuły wykonawcze (naklejka zawierająca numer oraz kod kreskowy). Pozwala to na identyfikację poszczególnych tytułów, a w konsekwencji na stwierdzenie, że kwestionowaną przesyłką zostały doręczone Skarżącemu powyższe tytuły wykonawcze.

Skarżący podniósł także, że podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych, nie jest jego podpisem. W skardze podał, że złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, a sprawę prowadzi Komenda Powiatowa Policji w K., pod sygn. akt. [...]. Zasadnym jest w tym kontekście stwierdzenie, że na tym etapie postępowania karnego nie jest możliwe uwzględnienie zarzutu Skarżącego. Dopiero zakończenie postępowania karnego w związku ze skierowanym przez Skarżącego zawiadomieniem o możliwości popełnienia przestępstwa, pozwoli na dalszą analizę zasadności dokonanego doręczenia.

W tym miejscu należy zauważyć, że brak w aktach sprawy oryginału zwrotnego potwierdzenia doręczenia nie stanowi o nieprawidłowości toczącego się postępowania egzekucyjnego, gdyż nie można z tego faktu wywodzić, iż nie udokumentowano dostarczenia przesyłki Zobowiązanemu. Przede wszystkim kopia tego dokumentu została potwierdzona za zgodność z oryginałem. Ponadto jego oryginał z uwagi na wskazane postępowanie karne został zabezpieczony przez organy ścigania.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi oraz przedmiotu sprawy przyjdzie zauważyć, że zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Postępowanie egzekucyjne może być też umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).

Pierwsza z wymienionych w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanek nie zaszła bowiem nie jest sporne, że Skarżący nie uregulował należności przed wszczęciem postępowania. W ramach badania drugiej z przesłanek odnieść się należy do podniesionego zarzutu przedawnienia. Zgodnie z art. 70 § 1 o.p. ciążące na zobowiązanym zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za 2009 r. ulegały przedawnieniu w następujących okresach: za miesiące od lipca do listopada 2009 r. - 1 stycznia 2015 r., za grudzień 2009 r. - 1 stycznia 2016 r.

Kwestia przedawnienia, pomimo jej podniesienia przez Skarżącego, nie była przedmiotem rozważań organu. Niemniej jednak składowi orzekającemu znane jest z urzędu, że zagadnienie to było rozstrzygnięte przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 12 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 802/19. Odwołując się do argumentacji tam zawartej wskazać należy, że na bieg terminu przedawnienia tych zobowiązań miało wpływ:

– zastosowanie przez organ egzekucyjny środka egzekucyjnego przerywającego bieg przedawnienia w postaci zajęcia rachunku bankowego w dniu [...],

– zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wydania przez organ podatkowy decyzji rozkładającej na raty zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług wraz z odsetkami za zwłokę do dnia terminu płatności ostatniej raty zaległości podatkowej, czyli od dnia 27 grudnia 2013 r. do dnia 16 stycznia 2017 r. (termin płatności ostatniej z trzech kolejnych niezapłaconych rat),

– zawieszenie biegu terminu przedawnienia od dnia wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania do daty doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego, ze stwierdzeniem jego prawomocności, czyli od dnia 31 marca 2014 r. do dnia 3 sierpnia 2018 r.

Przyjąć zatem należy, że uwzględniając datę zastosowania środka egzekucyjnego ([...]) oraz łączny okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia (4 lata 7 miesięcy i 7 dni), zobowiązania podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lipca 2009 r. do grudnia 2009 r. wygasną wskutek przedawnienia z dniem [...] 2023 r. Zatem we wskazanym trybie skutecznie przerwano bieg terminu przedawnienia (art. 70 § 4 o.p.) a także zawieszono jego bieg (art. 70 § 6 pkt 2 o.p.).

W sprawie nie zaistniała także okoliczność z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Skarżący nie wykazał bowiem, że egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. W tym zakresie przyjmuje się, że: "W podstawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a., chodzi o zniekształcenie w sferze przedmiotu postępowania egzekucyjnego, które ujawnia się najczęściej w tytule wykonawczym. Obowiązek wynikający z tytułu egzekucyjnego nie jest adekwatny do obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa. Owo zniekształcenie przedmiotu postępowania egzekucyjnego może odnosić się zarówno do rodzaju egzekwowanego obowiązku, jak i innych jego parametrów, np. wysokości egzekwowanej należności. Przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowią również rozbieżności pomiędzy tytułem wykonawczym a innymi dokumentami stanowiącymi podstawę do jego wystawienia, takimi jak: postanowienie, deklaracja, zeznanie, zgłoszenie celne, deklaracja rozliczeniowa" (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 1406/15, Lex nr 2046125).

Okoliczność z art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wiązana jest przez pełnomocnika z faktem wystąpienia przez Skarżącego z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, którą utrzymano w mocy decyzje określające Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lipca do grudnia 2009 r. Tymczasem, jak trafnie zauważyły organy, w obrocie prawnym cały czas pozostają wspomniane decyzje, które wymienione są w kwestionowanych tytułach. Stanowią więc one nadal podstawę dla określenia w nich wysokości dochodzonych zaległości. Dopiero ewentualne ich uchylnie w tym trybie nadzwyczajnym może uzasadniać umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

Nie można dopatrzeć się również wystąpienia przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Otóż pełnomocnik wskazuje na niedopuszczalności egzekucji uzasadniając to stanowisko – podobnie jak inne wymienione przez niego przesłanki umorzeniowe – brakiem skutecznego doręczenia Zobowiązanemu tytułów wykonawczych. Kwestia ta została już jednak wyjaśniona we wcześniej części uzasadnienia wyroku, gdzie wykazano niezasadność tego twierdzenia.

W realiach tej sprawy nie zachodzą przesłanki do ewentualnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienione w art. 59 § pkt 4-6 oraz 8-10 u.p.e.a.

W skardze podniesiono także zarzut dokonania doręczenia kwestionowanych tytułów wykonawczych oraz zawiadomień na nieprawidłowy adres. Mianowicie Skarżący zakwestionował dokonanie doręczenia na jego adres domowy, zamiast na adres prowadzonej działalności gospodarczej, która wynika z wpisu do CEIDG.

Zgodnie z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Regulacja art. 42 k.p.a. stanowi, że pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Natomiast w myśl art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, w tym adresu elektronicznego (§ 1). W razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (§ 2).

Z akt administracyjnych wynika, że wszelka korespondencja w sprawie była kierowana na adres domowy Skarżącego ([...] K., ul. [...]). Niezależnie sam Skarżący w pismach kierowanych do organu podawał adres domowy. Również w skardze dotyczącej rozpatrywanej sprawy Skarżący podał adres domowy. Przede wszystkim w toku postępowania, na żadnym z jego etapów, Zobowiązany nie zawiadamiał organów, aby kierowały korespondencję na adres prowadzonej działalności. Natomiast ujawnienie adresu prowadzonej działalności przez Skarżącego w CEIDG nie obliguje organu do dokonywania doręczeń na ten adres. Pogląd prezentowany przez Skarżącego jest błędny, bowiem jego powinnością było odrębne zawiadomienie organu i wskazanie na jaki adres ma być kierowana korespondencja. Z tych względów zarzut jest całkowicie chybiony.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł również, że w dniu 22 października 2013 r. Zobowiązany ustanowił w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pełnomocnika w osobie J. K., które to pełnomocnictwo zostało złożone tego samego dnia w organie I instancji. Sąd zauważa, że organ dokonał doręczenia tytułów wykonawczych (wystawionych w dniu [...]) i zawiadomień (z dnia [...]), w dniu [...], co wynika ze stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru ‒ na adres domowy Skarżącego, do jego rąk ‒ a więc zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że dopiero po skutecznym wszczęciu czynności egzekucyjnych, Zobowiązany może ustanowić pełnomocnika w tym postępowaniu; tak też postąpił Skarżący, co potwierdzają daty dokonania wspomnianych czynności.

Ponadto pełnomocnik zarzucił doręczanie wszelkich zawiadomień o zajęciu z pominięciem ustawionego pełnomocnika w dniu 22 października 2013 r. W tym zakresie przyznać przyjdzie rację Zobowiązanemu, że jeżeli w toku postępowania egzekucyjnego ustanowiony został pełnomocnik to wszelka korespondencja co do zasady winna być do niego kierowana. Wynika to jasno z art. 40 § 2 k.p.a., który stanowi, że jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Naruszenie tego obowiązku i skierowanie pisma bezpośrednio do strony nie czyni automatycznie takiego doręczenia nieskutecznym. Zarzut naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie doręczenia pisma pełnomocnikowi może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2200/13, Lex nr 2089927). W niniejszej sprawie pełnomocnik nie wykazał jednak, aby w stosunku do konkretnych czynności takie uchybienie wystąpiło i aby miało ono negatywny wpływu na sytuację Skarżącego.

Podsumowując stwierdzić należy, że ustalony w toku postępowania stan faktyczny i prawny wskazuje, że w sprawie nie wystąpiła jakakolwiek przesłanka uzasadniająca umorzenie postępowania egzekucyjnego, o której mowa w art. 59 § 1 u.p.e.a.

Sąd stoi na stanowisku ‒ po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia - mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, że sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty nie mogą stanowić podstawy do zakwestionowania stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w skarżonym postanowieniu. Zawarte w postanowieniu ustalenia dowodzą, że postępowanie administracyjne nie zostało obarczone żadnymi istotnymi wadami, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Inna ocena sprawy przez stronę skarżącą nie przesądza, że ustalenia organów są błędne.

Mają powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).