Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt SA/Lu 663/90
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 1990-10-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Zatrudnienie
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1, art. 91 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
Teza: 1. Orzeczenie wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy /art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. nr 16 poz. 95/ ma charakter deklaratoryjny i działa ex tunc.

2. Wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub jej odmowa /art. 25 ust. 2 zdanie pierwsze powyższej ustawy/ pozostawione jest uznaniu rady gminy, a okoliczności rozwiązania tego stosunku, wskazane w piśmie pracodawcy, podlegają jej ocenie.

TEZY

1. Orzeczenie wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy /art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. nr 16 poz. 95/ ma charakter deklaratoryjny i działa ex tunc.

2. Wyrażenie zgody na rozwiązanie z radnym stosunku pracy lub jej odmowa /art. 25 ust. 2 zdanie pierwsze powyższej ustawy/ pozostawione jest uznaniu rady gminy, a okoliczności rozwiązania tego stosunku, wskazane w piśmie pracodawcy, podlegają jej ocenie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Rady Miejskiej w T. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody T-kiego z dnia 4 lipca 1990 r. orzekające nieważność uchwały Rady Miejskiej w T. o odmowie wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym i na zasadzie art. 207 par. 2 pkt 1 w związku z art. 216a par. 1 Kpa uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 13 czerwca 1990 r. Wojewoda T-ki wystąpił do Rady Miejskiej w T. o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym tej Rady lek. med. Antonim N., dyrektorem Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T., zamierza go bowiem odwołać z tego stanowiska i rozwiązać z nim stosunek pracy ze względu na jego nieprzydatność na tym stanowisku.

Rada Miejska w T. uchwałą nr II/10/90 z dnia 20 czerwca 1990 r., podjętą na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, nie wyraziła zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym Antonim N.

Rozstrzygnięciem nadzorczym nr 29/90 z dnia 4 lipca 1990 r., wydanym na podstawie art. 91 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ Wojewoda T-ki stwierdził nieważność powyższej uchwały jako sprzecznej z prawem. Według uzasadnienia tego rozstrzygnięcia, rada gminy - stosownie do art. 25 ust. 2 powołanej ustawy - odmówi zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Nie odnosi się to do radnego Antoniego N., któremu zarzucono nienależyte wykonywanie obowiązków dyrektora Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w T. Oznacza to, że uchwała Rady Miejskiej w T. nr II/10/90 z dnia 20 czerwca 1990 r. pozostaje w sprzeczności z art. 25 ust. 2 cytowanej ustawy o samorządzie terytorialnym.

Rada Miasta w T., działająca przez Zarząd tego miasta, wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia, jako naruszającego art. 25 ust. 2 omawianej ustawy. W ocenie skarżącego, błędny jest pogląd Wojewody, że w świetle art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie terytorialnym rada nie może odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania nie są zdarzenia związane z wykonywaniem mandatu radnego. Pogląd ten pozostaje w sprzeczności z treścią zdania pierwszego w art. 25 ust. 2 tej ustawy, które wymaga zgody rady gminy na rozwiązanie stosunku pracy z radnym z każdej przyczyny. Każdy więc pracodawca, zatrudniający radnego, powinien przed rozwiązaniem z nim stosunku pracy uzyskać na to zgodę rady, której jest on członkiem. Wskazanego przepisu nie można interpretować w taki sposób, że rada musi wyrazić zgodę na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli pracodawca nie stawia mu zarzutów związanych z wykonywaniem mandatu radnego, bo zdanie drugie w art. 25 ust. 2 omawianej ustawy określa bezwzględną ochronę radnego w razie zamiaru rozwiązania z nim stosunku pracy przez pracodawcę z powodu zdarzeń związanych z wykonywaniem mandatu radnego.

Wojewoda T-ki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko, że jeśli podstawą rozwiązania stosunku pracy z radnym nie są zdarzenia związane z wykonywaniem przez niego mandatu radnego, rada nie może odmówić zgody na rozwiązanie z nim stosunku pracy. W wypadku takim odmowna uchwała rady jest nieważna, jako sprzeczna z treścią powołanego przepisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, a o jej nieważności orzeka organ nadzoru, którym w odniesieniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy jest właściwy miejscowo wojewoda. Orzeczenie wojewody o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy ma charakter deklaratoryjny i działa wstecz /ex tunc/, ponieważ jest ona nieważna z mocy prawa od chwili jej podjęcia. Orzeczenie o stwierdzeniu nieważności uchwały organu gminy przez organ nadzoru /wojewodę/ może być wydane tylko wtedy, gdy uchwała taka pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawa. Dochodzenie do wniosku, iż uchwała organu gminy jest sprzeczna z prawem, w drodze zawiłej nieraz wykładni określonego przepisu prawnego, a szczególnie gdy zachodzić może w tym przedmiocie niejednolitość poglądów prawnych, może powodować negatywne następstwa społeczne, nie zamierzone przez ustawodawcę, w postaci ograniczania samodzielności organów samorządu terytorialnego przez organy nadzoru. Dlatego też orzeczenia organów nadzoru powinny mieć zawsze nie budzącą wątpliwości podstawę prawną.

Po tej uwadze o charakterze ogólnym, przechodząc do stanu faktycznego niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że przepis art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, dając ochronę stosunkowi pracy radnego i uzależniając możliwość jego rozwiązania przez pracodawcę od wyrażenia zgody przez radę gminy, nie stanowi, kiedy zgoda taka może być wyrażona i kiedy należy jej odmówić. Oznacza to, że wyrażenie takiej zgody lub jej odmowa pozostawione zostały uznaniu rady gminy. Zdanie drugie powołanego przepisu podkreśla tylko, że rada gminy ma obowiązek odmówić zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, jeżeli podstawą rozwiązania tego stosunku są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. Nie oznacza to, że inne okoliczności, wskazane w piśmie skierowanym przez pracodawcę do rady gminy o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, nie podlegają ocenie rady gminy.

Pogląd zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego jest sprzeczny z treścią omawianego przepisu, a zwłaszcza jego zdaniem pierwszym. Gdyby tak miało być, jak przyjęto w zaskarżonym rozstrzygnięciu, to ustawodawca wyraźnie powiedziałby w tym przepisie, że wyrażenie zgody przez radę na rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy z radnym wymagane jest tylko wówczas, gdy podstawą rozwiązania są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W przepisie tym zatem nie byłoby wówczas zdania pierwszego, ponieważ byłoby ono zbędne.

Prowadzi to do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie uchwała rady gminy, odmawiająca wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, nie jest sprzeczna z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, skutkiem czego nie może być stwierdzona jej nieważność przez organ nadzoru /wojewodę/ na podstawie art. 91 ust. 1 tej ustawy.

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem art. 91 ust. 1 omawianej ustawy, a zatem zgodnie z art. 207 par. 2 pkt 1 w związku z art. 216a par. 1 Kpa podlega uchyleniu.