Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 937/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 30a
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art 2, art 31 ust 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zarządu Województwa P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bk 85/11 w sprawie ze skargi M.G. w Kruszynianach na negatywną ocenę wniosku Zarządu Województwa P. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie negatywnego rozpatrzenia protestu w sprawie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Zarządu Województwa P. na rzecz M.G. w Kruszynianach 120 (słownie: sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bk 85/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. po rozpoznaniu skargi M. w K. na negatywną ocenę projektu wydaną przez Zarząd Województwa P. z [...] lutego 2011 r. stwierdził, że ocena ta została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Zarządowi Województwa P.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd I instancji przyjął następujące ustalenia.

M. w K. (skarżąca Gmina) złożyła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "Budowa Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich w K." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. (RPOWP) na lata 2007-2013, Oś priorytetowa III Rozwój turystki i kultury, Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu - projekty infrastrukturalne. Po przeprowadzonej pierwszej ocenie wniosku Urząd Marszałkowski Województwa P., Departament Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym (Instytucja Zarządzająca) wezwał Wnioskodawcę do poprawy zidentyfikowanych błędów. Na skutek poprawy wniosku dokumentację poddano drugiej ocenie formalnej.

Pismem z dnia 18 października 2010 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała skarżącą, że w wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosek o dofinansowanie projektu odrzucono z dalszej procedury oceny i wyboru projektów z powodu niespełnienia kryterium formalnego: wymagana wersja elektroniczna dokumentów jest dołączona i odczytywalna; w zakresie pytania: czy poprawnie została wykonana walidacja danych po wprowadzeniu do generatora wniosków.

Po rozpatrzeniu protestu, w piśmie z dnia 7 grudnia 2010 r. Instytucja Zarządzająca poinformowała skarżącą o negatywnym jego rozpatrzeniu, wskazując że wniosek odrzucono z uwagi na złożenie go w formie wydruku próbnego.

Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy, Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. w piśmie z 14 lutego 2011 r. poinformował skarżącą Gminę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostaje rozpoznany negatywnie. Jak zauważył, Regulamin Oceny i Wyboru Projektów w ramach RPOWP na lata 2007 – 2013 dla Osi priorytetowej III, Działania 3.1 wykluczył możliwość złożenia wniosku o dofinansowanie realizacji projektu w formie wydruku próbnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., rozpoznając skargę wskazał, że z informacji z dnia 14 lutego 2011 r. wynika, że powodem negatywnego rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie projektu pod nazwą "Budowa Centrum edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich w K." złożonego w ramach Osi Priorytetowej III. Rozwój turystyki i kultury, Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu – projekty infrastrukturalne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013, było niespełnienie kryterium merytorycznego w postaci złożenia poprawionej wersji wniosku aplikacyjnego w formie wydruku próbnego. Niewłaściwa, zdaniem organu, poprawa błędów przez wnioskodawcę polegająca na braku zsynchronizowania pkt. IV. 1,3,4 z pkt. VI.3 wniosku, uniemożliwiła poprawną walidację wniosku, a w konsekwencji spowodowała wygenerowanie zasadniczego dokumentu - wniosku o dofinansowanie - w formie "wydruku próbnego" i wykluczenie z dalszej procedury.

Sąd zważył, że w myśl postanowień art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. Nr 84, poz. 712, ze zm.; dalej jako uzppr.) Instytucja Zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1 a, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Jak podkreślił WSA, nie można jednak tracić z pola widzenia tego, że działanie polegające na określaniu zasad programu operacyjnego nie jest determinowane wyłącznie ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Otóż w opinii Sądu doniosłe znaczenie ogrywają tu także inne akty prawne, w tym w szczególności Konstytucja RP oraz Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30 ze zm.).

Sąd zwrócił uwagę na wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej zasadę proporcjonalności, z którą wiążą się trzy rodzaje nakazów, a mianowicie, po pierwsze, nakaz odpowiedniości (przydatności), wymagający by dany środek był przydatny do realizacji danego celu; po drugie, nakaz konieczności (niezbędności) związany z indywidualizowaniem ingerencji i sprowadzeniem jej do poziomu najłagodniejszego oraz po trzecie, nakaz proporcjonalności, zgodnie z którym cel powinien być proporcjonalny do podejmowanych środków (proporcjonalność sensu stricto).

Sąd podkreślił, że art. 31 ust. 3 Konstytucji RP samodzielnie nie ma zastosowania do wszystkich sytuacji, mogących powodować naruszenie pozycji prawnej danej jednostki, dlatego iż dotyczy wyłącznie konstytucyjnych wolności i praw. Jak przyjął Sąd I instancji, zasada proporcjonalności może być wywodzona w obecnym stanie prawnym, również z art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego zasadę demokratycznego państwa prawnego. Skoro Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, to za uzasadnione uznał Sąd przetransformowanie zasady proporcjonalności także w odniesieniu do praw i wolności niższych rangą prawną, w tym także do praw o charakterze procesowym w postępowaniu administracyjnym, a także w innych procedurach regulowanych przepisami prawa. W ocenie Sądu zasada proporcjonalności znajdzie zastosowanie wszędzie tam, gdzie organ administracyjny, bądź też podmiot wykonujący określone zadania z zakresu administracji publicznej, dysponuje w szczególności uprawnieniem do ograniczenia określonego prawa podmiotów uczestniczących w danym postępowaniu. Zgodnie z sensem idei proporcjonalności, przyjęte przez taki organ środki muszą być adekwatne do realizacji założonego dzięki nim celu.

Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy, Sąd wskazał, że w opinii Instytucji Zarządzającej niedopuszczenie poprawy błędu polegającego na złożeniu wniosku na wydruku próbnym jest podyktowane ważnymi obiektywnymi względami, tj. zamiarem zapewnienia sprawnej, szybkiej i obiektywnej oceny wniosku. Według Sądu jednak kategoryczny zakaz poprawy błędu polegającego na złożeniu wniosku na wydruku próbnym w żadnej mierze nie zwiększa obiektywności w zakresie oceny wniosku. W niniejszej sprawie, ze względu na wskazany wyżej błąd, wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej. Oznacza to, że wniosek nie dotarł nawet do etapu oceny merytorycznej, na którym to etapie postępowania konkursowego może mieć w pełni zastosowanie zasada obiektywizmu. Sąd stwierdził, że wątpliwości można mieć również co do argumentów w zakresie sprawnej i szybkiej oceny wniosku. W szczególności zaś szybkość, a zarazem sprawność działania, w zakresie rozdysponowania środków pochodzących z Unii Europejskiej jest jak najbardziej pożądana, jednakże nie może być celem samym w sobie.

Sąd wskazał, że w pkt. 9.4.5 Regulaminu konkursu wskazano, że odrzucany (bez możliwości poprawy) jest wniosek, który zawiera poważne błędy lub braki formalne. W dalszej zaś kolejności w Regulaminie tym zdefiniowano, że na etapie oceny formalnej nie podlega poprawie wniosek złożony w formie wydruku próbnego. Zdaniem Sądu skoro zatem wnioskodawca przedłożył Instytucji Zarządzającej komplet dokumentacji wymaganej przez Regulamin, zawierającej konkretne rozwiązania w zakresie planowanych przedsięwzięć, to w tej konkretnej sprawie narusza symetrię pomiędzy interesem publicznym reprezentowanym przez Instytucję Zarządzającą, a słusznym interesem wnioskodawcy odrzucenie skorygowanego wniosku tylko ze względu na to, że został sporządzony w wersji wydruku próbnego. Postępowanie Instytucji Zarządzającej w tej konkretnej sprawie naruszało zatem zasadę proporcjonalności. Przy czym, naruszenie to miało niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Podsumowując, Sąd wskazał, że pkt. 9.4.5 Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007 – 2013. Oś Priorytetowa III. Rozwój turystyki i kultury. Działanie 3.1 Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu – projekty infrastrukturalne, w zakresie w jakim uniemożliwia poprawę i w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie wniosku ze względu na złożenie wniosku w formie wydruku próbnego, pozostaje sprzeczny z postanowieniami art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.

Zarząd Województwa P. – Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa P. na lata 2007-2013 - złożył skargę kasacyjną, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto, strona skarżąca wniosła o dołączenie do akt sprawy akt sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., sygn. akt I SA/Bk 85/11.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP (tj. naruszenie wynikającej z tych przepisów zasady proporcjonalności), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

1) zastosowaniu wywodzonej z art. 31 ust. 3 Konstytucji zasady proporcjonalności jako autonomicznego wzorca kontroli, bez nawiązania do konkretnego konstytucyjnego prawa lub wolności;

2) zastosowaniu art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji w związku z oceną legalności tylko jednego dokumentu systemu realizacji RPOWP na lata 2007-2013, tj. zapisu Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów, stanowiącego cześć dokumentacji konkursowej, bez wszechstronnego, wyczerpującego rozważenia treści wszystkich innych dokumentów i przepisów tworzących system realizacji PROWP, w kontekście wywodzonej z ww. przepisów Konstytucji zasady proporcjonalności oraz zasady przyzwoitej legislacji, a w szczególności bez rozważenia treści:

- obowiązujących kryteriów formalnych zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPOWP, mających zastosowanie do wszystkich projektów w ramach wszystkich działań/poddziałań w ramach programu (stanowiących cześć dokumentacji konkursowej);

- Instrukcji użytkownika Generatora wniosków o Dofinansowanie dla Województwa P. na lata 2007-2013;

- Przewodnika po kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013 Oś Priorytetowa III. Rozwój turystyki i kultury działanie 3.1 Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu

w wyniku której to zawężającej i wybiórczej wykładni przepisów systemu realizacji Sąd, oceniając zasady oceny wyboru wniosków w zakresie obowiązku walidacji i niemożności poprawy wniosku który nie został prawidłowo walidowany, niewłaściwe zastosował art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji poprzez stwierdzenie, iż przepis pkt 9.4.5 Regulaminu Oceny i Wyboru projektów w brzmieniu ustalonym przez IZ RPOWP naruszył konstytucyjną zasadą proporcjonalności.

Muzułmańska Gmina Wyznaniowa w K. w odpowiedzi na skargę kasacyjną, podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu, wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zbudowana w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 30e uzppr. skarga kasacyjna zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji RP, uzasadniając zarzut zastosowaniem wskazanych przepisów jako autonomicznego wzorca kontroli bez powiązania ich z konkretnym, chronionym Konstytucją prawem czy wolnością jednostki. Wadliwe jest również, zdaniem kasatora, zastosowanie wskazanych przepisów Konstytucji do jednego tylko dokumentu Systemu Realizacji RPOWP na lata 2007 – 2013 tj. do Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów.

Skarga kasacyjna nie opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Kontroli sądowej poddano negatywny wynik oceny formalnej złożonego przez skarżącą Gminę projektu o dofinansowanie budowy Centrum Edukacji i Kultury Muzułmańskiej Tatarów Polskich w K. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, bezpośrednim powodem odrzucenia wniosku skarżącej Gminy i wykluczenia go z dalszej procedury oceny i wyboru było złożenie poprawionej wersji wniosku w formie wydruku próbnego.

W świetle postawionych zarzutów kasacyjnych istota sporu sprowadza się do oceny, czy Sąd I instancji prawidłowo uznał, iż dokonana ocena przeprowadzona została w sposób naruszający prawo z uwagi na naruszenie przez Instytucję Zarządzającą w toku postępowania, w tej konkretnej sprawie, zasady proporcjonalności. Jak stwierdził WSA, ograniczenie prawa skarżącej Gminy do poddania jej wniosku ocenie merytorycznej było rozwiązaniem nieadekwatnym do realizowanego przez Instytucję Zarządzającą celu, w tym sprawności i szybkości postępowania oraz obiektywizmu, a stanowiący podstawę takiego działania pkt 9.4.5. Regulaminu jest sprzeczny z postanowieniami art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie w jakim uniemożliwia poprawę i w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie wniosku w formie wydruku próbnego.

Kierunek argumentacji skargi kasacyjnej zmierza po pierwsze do konkluzji, iż wywodzona z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasada proporcjonalności znajduje zastosowanie do zagwarantowanych Konstytucją praw i wolności obywatelskich, zatem stawiając zarzut naruszenia tej zasady należy wskazać, które z takich praw lub wolności zostały naruszone, czego Sąd I instancji nie uczynił. Po wtóre, jak wywodzi kasator, wywodzona z art. 2 Konstytucji zasada poprawnej legislacji jest samodzielnym wzorcem kontroli, jednakże na podstawie innych niż zasada proporcjonalności przesłanek, a to: obowiązku sformułowania przepisu w sposób pozwalający jednoznacznie określić kto i w jakiej sytuacji podlega ograniczeniom oraz nakazu precyzyjności przepisu tak, by jego wykładnia nie nastręczała wątpliwości, tymczasem WSA nie kwestionował żadnego z przepisów Regulaminu (czy innego dokumentu systemu realizacji programu) pod kątem jego zgodności z art. 2 Konstytucji RP w świetle zasad poprawnej legislacji.

Odnosząc się łącznie do postawionych zarzutów należy stwierdzić, że jak trafnie zauważył autor skargi kasacyjnej, wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP zasada proporcjonalności nie stanowi autonomicznego wzorca kontroli, lecz zawsze musi być powiązana z konkretnym konstytucyjnym prawem, które zostało naruszone określonym przepisem. Zależność tę, wbrew twierdzeniu kasatora, dostrzegł Sąd I instancji, wyprowadzając naruszenie zasady proporcjonalności w kontrolowanej przezeń sprawie nie jedynie z art. 31 ust. 3 Konstytucji, lecz łącznie z tego przepisu oraz z art. 2 ustawy zasadniczej i wnioskując, że wadliwy zapis Regulaminu ograniczył prawo skarżącej Gminy do poddania jej wniosku ocenie merytorycznej, co naruszyło zasadę proporcjonalności. Rozumowanie Sądu nie do końca da się pogodzić z teorią zasady proporcjonalności wywodzoną z art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz z art. 2 Konstytucji i zasady demokratycznego państwa prawnego, w której mieści się demokratyczna procedura stosowania prawa, do której odwołał się WSA.

Klauzula demokratycznego państwa prawnego zawiera w swej treści szereg reguł i zasad, które nie ujęte expressis verbis w Konstytucji, mieszczą się jednak w tym pojęciu, wypełniając je treścią. Reguły te odnoszą się zarówno do prawa materialnego, jak też do tzw. zasad przyzwoitej legislacji (vide: wyrok Trybunał Konstytucyjnego z dnia 16 czerwca 1999r. sygn. akt P 4/98; OTK ZU 1999, Nr 4 poz. 76). Do ostatniej z nich nawiązał Sąd I instancji, odnosząc się do praw jednostki o charakterze procesowym, które wymagają demokratycznych procedur tworzenia i stosowania prawa. W ocenie WSA, organy administracji publicznej realizujące zadania nałożone na nie ustawą, mogą w danym postępowaniu czynić użytek ze swoich kompetencji w granicach na jakie dozwala im zasada proporcjonalności, co oznacza, że dysponując prawem do ograniczania określonego prawa podmiotów biorących udział w danym postępowaniu, organy te powinny stosować środki współmierne do założonego celu.

Z tymi mającymi charakter ogólny wywodami nie można zgodzić się bez zastrzeżeń. Tak jak bowiem jest oczywiste, że normodawca musi w tworzeniu prawa stosować środki odpowiednie do zamierzonego celu i tym samym unikać nadmiernej ingerencji państwa, tak trudno w argumentacji Sądu I Instancji, na użytek kontrolowanej przezeń sprawy, odnaleźć powiązanie pomiędzy stwierdzoną przez WSA wadliwością postępowania organu z uwagi na pkt 9.4.5. Regulaminu, a naruszeniem konkretnego, zagwarantowanego Konstytucją RP prawa czy wolności obywatelskiej, bo nie może za takie uchodzić ograniczenie skarżącej w prawie do oceny merytorycznej projektu poprzez możliwość odrzucenia wniosku na etapie formalnego jego badania z uwagi na jego wadliwość. Kwestia legalności zasad procesowych w prowadzonym przez określony organ administracji postępowaniu może być rozpatrywana w aspekcie art. 2 Konstytucji i zasady poprawnej legislacji, lecz stwierdzenie naruszenia tych zasad nie może równocześnie stanowić w powiązaniu z art. 31 ust. 3 Ustawy zasadniczej wzorca kontroli dla potrzeb stwierdzenia naruszenia zasady proporcjonalności i identyfikować naruszone prawo jednostki. WSA stwierdził, iż pkt 9.4.5. Regulaminu, w zakresie w jakim uniemożliwia poprawę i następnie merytoryczne rozpoznanie wniosku ze względu na złożenie wniosku w formie wydruku próbnego pozostaje sprzeczny z postanowieniami art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Powyższy wniosek, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest zbyt daleko idący, zaś przedstawiona argumentacja, mimo trafnych co do zasady wywodów teoretycznych, dowodzi niekonsekwencji Sądu I instancji. Sąd budując bowiem z jednej strony ogólny zarzut dotyczący niezgodności mającego przecież zastosowanie do wszystkich ubiegających się o dofinansowanie w ramach osi Priorytetowej III i Działania 31.1 punktu 9.4.5. Regulaminu z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji, z drugiej strony podkreśla, iż postępowanie Instytucji Zarządzającej naruszało zasadę proporcjonalności tylko w tej konkretnej sprawie (str. 10 uzasadnienia ).

Powracając do rozważań nad przepisem art. 2 Konstytucji i mieszczącej się w tym przepisie zasady przyzwoitej legislacji, zauważyć wypada, iż naruszenie tej zasady może, jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny, skutkować niezgodnością kwestionowanej regulacji z art. 2 Konstytucji jak też z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jednak związek taki może mieć miejsce wyłącznie w przypadku, gdy chodzi o przepisy odnoszące się wprost do praw i wolności obywateli (wyrok z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt K 50/07) przy czym wywodzonych nie z art. 2, lecz z przepisów rozdziału II Ustawy zasadniczej. Należy wszakże zauważyć, że ze względu na status Rzeczypospolitej Polskiej jako członka Wspólnoty Europejskiej, mówiąc o prawach i wolnościach człowieka i obywatela nie można ich postrzegać wyłącznie w perspektywie przepisów Konstytucji RP, lecz uwzględnić należy również te prawa jednostki, które uznane zostały przez prawo wspólnotowe jako godne ochrony, o czym będzie niżej mowa.

Niezależnie od powyższych uwag, stanowisko Sądu I instancji, iż ocena projektu skarżącej Gminy została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, jest prawidłowe. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd WSA, iż pkt 9.4.5. Regulaminu jest niezgodny z prawem, aczkolwiek głównie z uwagi na jego niezgodność z art. 2 Konstytucji RP.

Jak wynika z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz akt administracyjnych sprawy, skarżąca złożyła w nakazanym przez Instytucją Zarządzającą terminie 5 dni poprawiony wniosek o dofinansowanie, który, co wynika z zaskarżonego rozstrzygnięcia, uwzględniał wszystkie zalecone przez tę Instytucję korekty. Mimo to wniosek został na podstawie pkt 9.4.5. odrzucony z dalszej procedury oceny z uwagi na złożenie go w formie wydruku próbnego. Zgodnie z pkt 9.4.5. Regulaminu odrzucany (bez możliwości poprawy) jest wniosek, który zawiera poważne błędy lub braki formalne. Regulamin określa na str. 15 i 16 w pkt od 1 do 17 jakie błędy nie podlegają poprawie. W pkt 9. jako taki ujęty jest błąd polegający na złożeniu wniosku w formie wydruku próbnego. Ten punkt opatrzony jest znacznikiem 4 odwołującym się do pkt 9.3. ppkt 5 Regulaminu, który stanowi dyspozycję dla wnioskodawcy zgłoszenia w formie pisemnej do Instytucji Zarządzającej RPOWP wystąpienia obiektywnych trudności związanych aplikacją Generatora Wniosków Aplikacyjnych uniemożliwiających poprawne złożenie wniosku np. brak możliwości poprawnego walidowania wniosku co oznacza wydruk próbny (jak w przedmiotowej sprawie). Skarżąca takich problemów nie zgłosiła, co szczególnie mocno podkreślił organ ponownie rozpatrujący sprawę (str. 4 pisma z dnia 14 lutego 2011 r.), jednakże, co wynika z dokładnej analizy treści Regulaminu, zgłosić ich nie mogła. Uszło bowiem uwagi organu, iż cały zapis pkt 9.3. ppkt 5 ograniczony jest terminem zamykającym możliwości działania na tej podstawie, a mianowicie terminem pięciu dni roboczych przed datą zakończenia konkursu, zaś datą zakończenia konkursu jest, zgodnie z pkt 9.2. Regulaminu, dzień 31 sierpnia 2010 r. W tym dniu skarżąca złożyła pierwotny wniosek, a dalsze czynności podejmowane były już po terminie uznanym za zakończenie konkursu. Powyższe oznacza, że opracowujący Regulamin Oceny i Wyboru Projektów, nakazując stosować do wniosków poprawianych, w zakresie ich formy, zasady z pkt 9.3. Regulaminu, nie zagwarantował trybu zgłaszania trudności z aplikacją Generatora Wniosków Aplikacyjnych w procedurze złożenia skorygowanego wniosku. Tymczasem, trudności z aplikacją programu polegające na poprawnym walidowaniu wniosku, co oznacza wydruk próbny, głównie mogą pojawić się na etapie właśnie wniosku korygowanego w następstwie wezwania przez organ do takiej czynności. W sytuacji zatem, gdy Regulamin nakazujący stosować skomplikowany program komputerowy, nie przewiduje na etapie poprawy wniosku stosowania żadnych procedur pomocniczych dotyczących w istocie rzeczy kwestii technicznych, gwarantując je na etapie pierwotnym, odrzucenie na podstawie pkt 9.4.5. Regulaminu poprawionego wniosku z uwagi na złożenie go w formie wydruku próbnego, bez możliwości poprawy stanowi naruszenie przepisu art. 2 Konstytucji RP, który to przepis, jak trafnie zauważył Sąd I instancji, może stać się samodzielnym wzorcem kontroli.

Kreowana przez przepis art. 2 Konstytucji zasada demokratycznego państwa prawa zawiera w swej treści różnorodne przesłanki, których normatywna realizacja jest gwarantem, iż zasada ta nie stanie się wyłącznie ideą. Wśród obszernego katalogu cech państwa prawnego wskazuje się m.in. na obowiązek zapewnienia sprawiedliwych i równych procedur (vide: M. Zmierczak, Kształtowanie się koncepcji państwa prawnego (na przykładzie niemieckiej myśli polityczno-prawnej), [w] Demokratyczne państwo prawne, Studnia i szkice. H.Rot (red.) Wrocław 1994 . oraz M. Wyrzykowski, Zasada demokratycznego państwa prawnego – kilka uwag [w] Księga XX-lecia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego; TK Wydawnictwa W-wa 2006, str. 236 -237). Nie może być uznana za sprawiedliwą procedura konkursu, w której organ ją tworzący nie zapewnia podmiotom w nim uczestniczącym na etapie wstępnym możliwości naprawienia błędu powstałego w wyniku zastosowania się do wezwania o dokonanie korekty przy obligatoryjnym wykorzystaniu programu komputerowego. Opisana procedura obciążona jest również wadą nierówności, bowiem przewiduje możliwość usunięcia trudności związanych z poprawną aplikacją programu Generator Wniosków Aplikacyjnych na etapie pierwotnego złożenia wniosku, nie zabezpieczając tego samego prawa na etapie złożenia wniosku skorygowanego, który oceniany jest ponownie pod kątem spełniania wymogów formalnych tak, jak wniosek pierwotnie składany. Tak opracowane zasady proceduralne dopuszczają wyeliminowanie z konkursu projektów opracowanych być może merytorycznie prawidłowo (pomijając atrakcyjność i wartość regionalną konkretnych projektów), a napotykających trudności techniczne złożenia ostatecznie – po korekcie - prawidłowego wniosku.

W dalszej dopiero kolejności należy stwierdzić, iż przy tak ukształtowanej procedurze, przewidziany w pkt 9.4.5. Regulaminu skutek złożenia wniosku w postaci wydruku próbnego uniemożliwiający dalsze uczestnictwo w konkursie jest, jak stwierdził WSA, rozwiązaniem nieadekwatnym do celu realizowanego przez Instytucję Zarządzającą sprawnego przeprowadzenia rozdziału wspólnotowych środków finansowych. Jak już była o tym wstępnie mowa, Rzeczypospolita Polska jako członek Wspólnoty Europejskiej powinna, w zakresie ochrony praw, stosować wobec swoich obywateli, którzy są również obywatelami Unii, standardy wyznaczone m.in. Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz.U.UE.C.07.303.1 ze zm.). Należy tu wskazać przepis art. 41 ust. 1 stanowiący o prawie do dobrej administracji, stanowiący o prawie do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy jednostki. W opisanym przypadku prawo to zostało niewątpliwie naruszone, bowiem postępowanie naprawcze (korekta wniosku) mające w założeniu służyć wnioskodawcy, stało się, z uwagi na wprowadzenie skomplikowanych rozwiązań sporządzenia korekty bez zagwarantowanej możliwości pomocy ze strony gospodarza konkursu, pułapką i przeszkodą do złożenia wniosku w wymaganej przez organ formie.

Ostatecznie za prawidłowe należy uznać wskazanie Sądu I instancji co do dalszego postępowania, bowiem wady Regulaminu nie mogą obciążać uczestnika konkursu, którego prawo do sprawiedliwej procedury i merytorycznego rozpatrzenia wniosku zostało ostatecznie naruszone.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art.184 p.p.s.a. w związku z art. 30e uzppr. orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).