Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SO/Op 3/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 22 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 64 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia NSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 275/12, ze skargi D. W., M. W., J. W. i M. W. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 177/04 postanawia: 1) oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej, 2) odrzucić wniosek o wyłącznie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 21 kwietnia 2012 r. D.W., M.W., J.W. i M.W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 177/04.

Pismem z dnia 13 maja 2013 r. D.W. i M.W. złożyli wniosek o wyłączenie z urzędu sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 275/12. Wskazali sygnatury kilku spraw, w których Sąd nie wzywał ich do opłaty i odrzucał skargi, co służyło "niszczeniu" stron oraz blokowało rozpoznanie sprawy i ukaranie organu za niewykonanie wyroków, a także dokonanie rozgraniczenia. Wśród tych spraw znalazła się sprawa o sygn. akt II SA/Wr 275/12. D.W. i M.W. podnieśli, że od dziesięciu lat sędziowie karali ich bezprawnie grzywnami, by "prawda materialna i obiektywna" nie wyszła na jaw i by bezprawnie zabrać ich własność na łapówki dla mafii; pod nadzorem sędziów budowano w tzw. priorytetach krajowych szamba, domy i garaże. We wniosku wyrażono przekonanie, że wyłącznie sędziów z urzędu przyspieszy załatwienie spraw oraz zwolni strony od pisania pism procesowych i dokonywania opłat, których nie mogą ponieść. Ponadto podkreślono, że w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu nie można liczyć na przestrzeganie prawa i na sprawiedliwość.

Skarżący uzupełnili wniosek o wyłączenie sędziów pismem z dnia 19 maja 2013 r., przez podanie imiennego wykazu sędziów oraz kierowanych wobec nich zarzutów. Wyjaśnili, że od 2003 r. "Z. chwalili się, że mają wszystko załatwione w Sądzie z Sędziami i od niczego nie muszą się odwoływać, bowiem wszystko załatwi za nich organ i Sąd". Z ostrożności procesowej skarżący wnioskowali o wyłączenie sędziów od załatwienia wielu spraw, lecz ich wnioski nie zostały uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń, jakie nieruchomości, gdzie, za ile, o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od "A" [...] i jej Spółki "B" [...], mimo że wymagał tego interes społeczny, interes Rzeczypospolitej Polskiej oraz dobro wymiaru sprawiedliwości. Wszystkie sprawy, jakie toczyły się przed Wojewódzkim Sądem, dotyczyły sporu z rodziną Z., Burmistrzem Gminy, Starostwem Powiatowym w [...] oraz nadzorem budowlanym. Skarżący kolejny raz podkreślili, że czują się skrzywdzeni, a gdy się poskarżą są szykanowani i karani. Zmusza się ich do sprzedania udziału w nieruchomości, co świadczy o działaniu na szkodę ich rodziny. Sprawy dawno by się skończyły, gdyby Sąd przeprowadził dowody z dokumentów, tj. map geodezyjnych innych, ale nie zrobiono tego, bo "Sąd musiałby zabrać majątki mafii".

Sędziom Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej, Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi, Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi, zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "[...] mafii" powiązanej z "A" [...], w Gminie [...], w Starostwie Powiatowym w [...], w nadzorze budowlanym.

Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość. Wymienili jako stronniczych sędziów: Ryszarda Pęka, Alojzego Wyszkowskiego, Lidię Serwiniowską, Henrykę Łysikowską, Katarzynę Radom, Halinę Bettę, Lidię Błystak, Katarzynę Borońską, Anettę Chołuj, Dagmarę Dominik-Ogińską, Ludmiłę Jajkiewicz, Ewę Kamieniecką, Zbigniewa Łobodę, Jadwigę Mróz, Marka Olejnika, Martę Semiczek, Marię Tkacz-Rutkowską, Tomasza Świetlikowskiego, a jako niesprawiedliwych i stronniczych sędziów: Jolantę Sikorską, Mirosławę Rozbicką-Ostrowską, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandę Wiatkowską-Ilków.

W piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. skarżący uzupełnili wniosek o wyłączenie kolejnych sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu, zarzucając stronniczość i niesprawiedliwość: Ireneuszowi Dukielowi, Władysławowi Kulonowi, Maciejowi Guzińskiemu, Maciejowi Miemcowi, Henrykowi Ożogowi, Julii Szczygielskiej, Alojzemu Wyszkowskiemu (objęty wcześniejszym wnioskiem), a sędziom: Bogumile Kalinowskiej, Magdalenie Jankowskiej-Szostak, Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek - zarzucili stronniczość.

W pismach z dnia 25 lipca 2013 r., 5 sierpnia 2013 r., 20 sierpnia 2013 r. i 31 sierpnia 2013 r. skarżący podtrzymali stanowisko dotyczące wyłączenia sędziów, powielając dotychczasową argumentację. W piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli natomiast o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość w ich sprawach, w tym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 275/12.

Objęci wnioskiem o wyłączenie sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w WSA we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II OW 176/13, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że skoro wniosek o wyłączenie dotyczy wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, to brak jest dostatecznej liczby sędziów, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.

Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.

Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie.

Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999 r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239).

Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu "mafii" oraz interesów innej rodziny, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, czy w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, a także wykorzystywanie instytucji Sądu do celów prywatnych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani, szykanowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu wynika, iż nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, który mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 1 i 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji.

Ponadto, za niedopuszczalny Sąd uznał wniosek o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz, ponieważ Sądowi z urzędu wiadomym jest, że w dniu zgłoszenia wniosku sędzia ten nie orzekał w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Od dnia 17 stycznia 2013 r. sędzia ten orzeka bowiem w Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 sentencji.