Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 520/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par 1, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Ewa Wojtysiak po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] marca 2021 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w S. (dalej: Zakład", "ZUS" lub "organ") decyzją z dnia [...] r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. — Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm., dalej ustawa o COVID 19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371, dalej: "rozporządzenie"), utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą R. K. (dalej: "spółka", "strona", "skarżąca") prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

Stan sprawy przedstawiał się następująco.

W dniu 4 lutego 2021 r. spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r., wskazując kod przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 – 56.10.A. Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne.

Zakład decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r.

W uzasadnieniu organ przywołał § 10 ust. 1 oraz § 11 pkt 2 rozporządzenia oraz wskazał, że dokonał weryfikacji wskazanych we wniosku danych w Głównym Urzędzie Statystycznym i stwierdził, że na ostatni dzień miesiąca w porównaniu, do którego nastąpił spadek przychodu tj. 31 grudnia 2019 r. oraz na ostatni dzień miesiąca poprzedzającego, tj. 30 listopada 2019 r. spółka prowadziła działalność oznaczoną według PKD – 47.11.Z. W związku z tym zdaniem ZUS, nie przysługuje spółce prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 grudnia 2020 r. do 31 stycznia 2021 r.

W dniu 4 marca 2021 r. złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] r. decyzja odmawiająca zwolnienia z opłacania składek za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. została utrzymana w mocy.

W jej motywach Zakład wskazał, że podany we wnioskach RDZ-B7 kod prowadzonej przeważającej działalności oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - 56.10.A. nie został ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 listopada 2019 r. lub na dzień 31 grudnia 2019 r.

ZUS wskazał, że nie może dokonać legalnego zwolnienia z obowiązku opłacenia składek poprzez uznanie jako przeważającej działalności, z której przy zastosowaniu kryterium procentowego wystąpił największy udział wartości przychodów ze sprzedaży. Warunkiem wymaganym ustawą jest bezwzględne potwierdzenie kodu PKD działalności przeważającej w rejestrze REGON na wskazany dzień. Tym samym w oparciu o ujawnione dane działalności przeważającej według kodu PKD, Zakład na podstawie porównania spadku przychodu oraz powołanych przepisów stwierdził, że spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek o którym mowa w art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik spraw, a to:

a. § 10 ust. 1 rozporządzenia poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten dla swego zastosowania wymaga odwołania się do kodu PKD 2007 ujawnionego w KRS oraz w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 listopada 2019 r. lub na dzień 31 grudnia 2019 r., podczas gdy z przepisu tego wynika wprost, że warunkiem jego zastosowania jest prowadzenie odpowiedniej przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021 r.;

b. art. 31 zo ust. 10 ustawy o COVID 19 poprzez dokonanie błędnej i zawężającej wykładni ww. przepisu w całości na niekorzyść skarżących w sytuacji, gdy z treści przepisu nie wynika, aby ustalenie przeważającej działalności gospodarczej ograniczało się jedynie do prostego stwierdzenia, iż zgodnie z rejestrem REGON kod PKD przeważającej działalności skarżących nie uprawnia do zwolnienia ich z opłacania składek, szczególnie biorąc pod uwagę, że skarżący prowadzą również działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007 numerem 56.10.A, która daje skarżącym uprawnienie do zwolnienia ich z opłacania składek. Nadto, zdaniem skarżących, wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z ratio legis ustawy COVID-19;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a. art. 6 k.p.a. poprzez oparcie się na brzmieniu Rozporządzenia obowiązującym w dniu złożenia wniosku, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do zastosowanie przepisów obowiązujących w dniu wydawania decyzji;

b. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia faktycznego polegającego na stwierdzeniu, że skarżący w wymaganym dniu nie prowadzili przeważającej działalności gospodarczej oznaczonej według kodu PKD 2007 56.10.A (restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne), a ponadto, że za obowiązujący Organ uznał formalny wpis PKD w Rejestrze, a nie faktyczny rodzaj prowadzonej działalności.

Skarżący wskazali, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podali, że od 2009 r. prowadzą w T. restaurację "R. ", która jest wiodącą działalnością - od ponad 12 lat. Na dowód przedłożono odpowiednie dokumenty, w tym zezwolenia Burmistrza Miasta T. na sprzedaż napojów alkoholowych w restauracji oraz protokoły kontroli sanepidowskich. Skarżący wyjaśnili, że zmiana dominującego kodu w bazie REGON nastąpiła w lipcu 2020 r., co jednak w ich ocenie nie miało istotnego znaczenia, gdyż winien się liczyć faktyczny zakres prowadzonej działalności, a nie formalny wpis w rejestrze.

Zdaniem skarżących, w świetle omawianych przepisów ustawy COVID

i rozporządzenia przedmiotowe zwolnienie przysługuje płatnikowi, który we wskazanym dniu prowadzi działalność gospodarczą, oznaczoną według konkretnego kodu Polskiej Klasyfikacji Działalności, jako rodzaj przeważającej działalności, a to czy dana działalność ma charakter działalności przeważającej powinno zostać ustalone na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży. Przepisy te nie konstruują obowiązku ujawnienia tej działalności w odpowiednim rejestrze, czy bazie, a jedynie prowadzenia tej działalności w sposób przeważający. Odwołanie się do kodów PKD z punktu widzenia konstrukcji tego przepisu służy jedynie ułatwionej egzemplifikacji konkretnych rodzajów działalności, natomiast samo ustalenie, czy działalność ma charakter działalności przeważającej w żadnym wypadku nie może ograniczać się do zbadania jedynie, czy działalność ta została w ten sposób ujawniona w rejestrach, czy bazach. Na poparcie swojego stanowiska, że organ błędnie interpretuje przepisy ustawy i rozporządzenia skarżący przywołali orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy podać, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy o COVID-19. Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodnicząca Wydziału zarządzeniem z dnia 20 października 2021 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przy czym spółka została poinformowana o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie do dnia poprzedzającego wyznaczony termin posiedzenia.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowej kontroli została poddana decyzja Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] kwietnia 2021 r. odmawiająca stronie zwolnienia z opłacenia składek na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia. Organ wskazał, że stronie odmówiono zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek z uwagi na to, że na podstawie danych w rejestrze KRS i REGON. Zakład ustalił, że na dzień 31 grudnia 2019 r. i 31 listopada 2019 r. Strona nie ujawniła we wskazanych rejestrach tego rodzaju działalności oznaczonej kodem PKD wskazanym we wniosku jako kod przeważający PKD 56.10.A. (Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne). Kod PKD 56.10.A. został ujawniony w bazie REGON 28 lipca 2020 r. Skarżąca wcześniej wykonywała działalność gospodarczą oznaczoną kodem PKD 47.11.Z. (Sprzedaż detaliczna prowadzona w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych).

Sąd zauważa tu po pierwsze, iż w decyzji odwoławczej organ podał datę 31 listopada 2019 r., podczas gdy dzień taki nie istnieje, albowiem miesiąc listopad liczy sobie jedynie 30 dni. Strona zatem nie mogła wykazać żadnego PKD w dacie 31 listopada 2019 r., organ zaś nie mógł wymagać aby na ten (nieistniejący) dzień strona posiadała w jakimkolwiek rejestrze wpis o określonym symbolu PKD.

Dalej wskazać trzeba, że skarżąca zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze podnosi, że niezmiennie od 2009 roku prowadzi restaurację "R. " w T., tj. działalność w zakresie PKD 56.10.A. (Restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne) W lipcu 2020 r. zmieniła kod PKD na 56.10.A., ale działalność wykonywana jest niezmiennie w tym samym charakterze. Zdaniem strony organ nie miał podstaw do odwoływania się do kodu PKD 2007 ujawnionego w KRS oraz w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego na dzień 31 listopada 2019 r. lub na dzień 31 grudnia 2019 r., albowiem z § 10 ust. 1 rozporządzenia nie wynika aby należało badać kod PKD we wskazanych datach, a z przepisu tego, który winien być stosowany w wersji na dzień wydawania decyzji wynika wprost, że warunkiem jego zastosowania jest prowadzenie odpowiedniej, przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021 r.

Po pierwsze zatem Sąd musi wyjaśnić, iż do złożonego wniosku należało stosować przepisy rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku, ale były to takie same przepisy jak obowiązujące w dniu wydawania decyzji.

Trzeba bowiem zauważyć że przepisy rozporządzenia zmieniono Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 713). Przepisy te weszły w życie 4 maja 2021 roku. Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego do wniosków złożonych na podstawie § 4 ust. 1 oraz § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu dotychczasowym, nierozpatrzonych przed dniem 4 maja 2021 r., stosuje się przepisy dotychczasowe, z wyjątkiem terminu przesłania deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych, do których stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia.

Tymczasem niniejsza sprawa została rozpatrzona przed dniem 4 maja 2021 r. Decyzję w I instancji wydano 3 marca 2021 r. zaś odwoławczą w dniu 30 kwietnia 2021 r. Zatem przepisy rozporządzenia obowiązujące w dniu złożenia wniosku jak i wydania decyzji były takie same.

Nie oznacza to jednak, że dawały one podstawę do oparcia się przez organ przy rozstrzyganiu sprawy wyłącznie o przypisany do działalności strony kod PKD 2007, ujawniony w bazie REGON Głównego Urzędu Statystycznego na (nieistniejący) dzień 31 listopada 2019 r. lub na dzień 31 grudnia 2019 r. i odmowie na tej podstawie prawa do zwolnienia.

Wskazać bowiem należy, że zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku i wydania decyzji, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z

- którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia COVID-19 (w brzmieniu do dnia 4 maja 2021 r.) oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Literalna wykładnia cytowanych przepisów prowadzi do wniosku, że warunkiem uprawniającym do uzyskania zwolnienia, jest prowadzenie na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności, oznaczonej według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 - jednym z wymienionych w tym przepisie kodów, a oceny spełnienia tego warunku, dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

Sąd zauważa, że na dzień 30 listopada 2020 r. w rejestrze REGON strony widniał kod PKD 56.10.A. Został on bowiem ujawniony w bazie REGON w dniu 28 lipca 2020 r.

Natomiast zdaniem organu kod taki w rejestrze REGON winien figurować także w dniach 31 grudnia 2019 i nieistniejącym dniu 31 listopada 2019 r. W ocenie Sądu analizowany przepis rozporządzenia nie stawia takiego warunku. Ww. przepis rozporządzenia stanowi o tym, że przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku z tej działalności ma być niższy od przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020. Okoliczność, aby na dzień 31 listopada 2019 r. i 31 grudnia 2019 r. w rejestrze REGON płatnika składek był wpisany kod PKD przesądzający, iż prowadził on kwalifikującą go do zwolnienia tę samą działalność gospodarczą (oznaczoną tym samym kodem) jest warunkiem stawianym przez organ nie dającym się wyinterpretować z analizowanego przepisu.

Sąd podziela w zakresie skutków takiej regulacji stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 4 listopada 2021 r. sygn. akt I SA/Rz 570/21.

Kwestią bezsporną jest to, że skarżąca należy do grupy podmiotów uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o zwolnienie ze składek za grudzień 2020 i styczeń 2021 r., gdyż na dzień 30 listopada 2020 r. prowadziła ten rodzaj działalności (zdefiniowany odpowiednim kodem PKD), jako działalność przeważającą, który uprawniał ją do domagania się zwolnienia, w przypadku spełnienia przesłanek uzyskania tego rodzaju ulgi. ZUS jednakże odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej, gdyż stanął na stanowisku, że skoro w na 31 listopada 2019 r i 31 grudnia 2019 r. w rejestrze KRS i REGON nie figurował rodzaj działalności, oznaczony kodem PKD 56.10.A, jako jej przeważającej działalności, to brak jest podstaw do przyznania zwolnienia.

Jak wskazał również WSA w Rzeszowie w przywołanym wyroku I SA/Rz 570/21, choć przepis § 10 ust. 2 rozporządzenia, określając kategorię podmiotów uprawnionych do uzyskania zwolnienia ze składek, rzeczywiście odnosi się do wpisu kodów prowadzonej działalności w rejestrze REGON (jakkolwiek domniemanie w tym zakresie, wynikające z § 10 ust. 3 rozporządzenia, może być obalone na podstawie innych dowodów), to w żaden sposób z tych regulacji nie da się wyinterpretować tego, że przez pryzmat zapisów w rejestrze CEIDG/REGON, oceniać należy także rodzaj prowadzonej, jako przeważającej, działalności na analogiczne miesiące roku poprzedniego.

WSA w Rzeszowie wyjaśnił również (z czym Sąd w składzie rozpoznającym badaną sprawę zgadza się) że aby uzyskać zwolnienie ze składek stwierdzić należy, iż zachodziła tożsamość prowadzonej działalności, w odniesieniu do rozpatrywanych okresów i analogicznych miesięcy roku poprzedniego. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej: K.p.a.).

W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju działalności prowadzonej przez skarżącą w analogicznych do grudnia 2020 i stycznia 2021 miesiącach roku poprzedniego, to uznał, że dowody przedłożone przez stronę nie mogą być przezeń brane pod uwagę przy rozpoznaniu sprawy, a nadto w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze KRS i REGON, jaki widniał w tej właśnie dacie. Na marginesie Sąd wskazuje iż spółka cywilna – jaką jest skarżąca, nie podlega wpisowi do KRS i na jego podstawie w badanej sprawie organ nie mógł poczynić rzekomo dokonanych ustaleń.

Zdaniem Sądu, jak już wskazano wcześniej, stanowiska organu nie sposób jest wywieść z treści § 10 ust. 2 ani § 10 ust. 3 rozporządzenia, wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozaustawowego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Niezależnie od tego, jak już wcześniej zaznaczono, organ uchybił również swoim obowiązkom procesowym, w zakresie ustalenia okoliczności faktycznych sprawy, wynikających z obowiązującej w tym zakresie zasady prawdy obiektywnej. Jest to zaś o tyle doniosłe, że w trakcie postępowania skarżąca podnosiła, że przedmiot jej działalności był taki sam, jak w analogicznych do grudnia 2020 i stycznia 2021 miesiącach lat poprzednich.

Organ uznał że twierdzenia te i przedłożone dowody są bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ograniczając się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do analizy kodów PKD w rejestrach KRS oraz REGON, przy czym jak wskazał wcześniej Sąd w rejestrze KRS nie figurują dane spółek cywilnych. Tym samym organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Opisane wyżej naruszenia przesądzają to, że zaskarżona decyzja, oraz poprzedzająca ją decyzja z 3 marca 2021 r., jako dotknięte istotnymi wadami, winny być wyeliminowane z obrotu prawnego, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu ZUS winien przede wszystkim ustalić jaki był rzeczywisty przedmiot prowadzonej przez skarżącą, jako przeważającej, działalności gospodarczej w analogicznych do grudnia 2020 i stycznia 2021 miesiącach roku poprzedniego W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów.

Dopiero stwierdzając tożsamość prowadzonej działalności, uprawniającej do zwolnienia, organ zbada skalę spadku przychodów, pod kątem tego czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi. A contrario, wykluczenie tożsamości prowadzonej przez skarżącą działalności, stanowić będzie okoliczność przesądzającą o niezasadności jej wniosku.

Stanowisko organu wyrażone w ponownie wydanej decyzji winno być w sposób jasny i rzeczowy uzasadnione. Oprócz składników wskazanych w art. 107 K.p.a. winno zawierać także ustosunkowanie się do podnoszonych przez skarżącą argumentów na poparcie jej twierdzeń, ze wskazaniem przyczyn, jakie legły u podstaw wypracowanego i przyjętego przez ZUS stanowiska w tym zakresie.

Powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.