Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1376/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 103 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 37 i art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi E.R. i M.R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] r. H. i J. G. zwrócili się do Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w J., wyrażając swój sprzeciw wobec decyzji dotyczącej przebudowy dachu budynku położonego na sąsiedniej posesji w J. przy ulicy B. [...]. Dodali, że budynek ten był budowany w kilku etapach, prace wykonywane były bez planu i pozwolenia na budowę w zbliżeniu do ich posesji, co nie było dopuszczone prawem. Dlatego też składając niniejsze pismo domagali się doprowadzenia do stanu zgodności z prawem zagospodarowania sąsiedniej działki i zlikwidowania okien w budynku sąsiadów, usytuowanym w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki.

Po przeprowadzeniu postępowania, oględzinach przedmiotowej działki i zgromadzeniu niezbędnych dokumentów, a także w związku z postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. wyznaczającym termin załatwienia sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie "w sprawie doprowadzenia zagospodarowania działki nr [...] w zakresie wybudowanego ganku – klatki schodowej i zlikwidowania okien w budynku (ganku) położonym w J. przy ulicy B. [...] umiejscowionych w odległości mniejszej niż 4 m, jako bezprzedmiotowe"

W wyniku odwołania wniesionego przez H. i J. G., rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie podjął wszystkich czynności zmierzających do wyjaśnienia w sposób wyczerpujący i jednoznaczny sprawy, wskutek czego dokonał błędnej subsumpcji stanu faktycznego umarzając postępowanie.

Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), nałożył na R. R. oraz M. i E. R. w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego wraz z klatką schodową i jej oknami, położonego w J. przy ulicy B. [...], do zgodności z prawem, obowiązek zamurowania jednego okna w ścianie zlokalizowanej w zbliżeniu do granicy z posesją nr [...].

Także to rozstrzygnięcie w wyniku odwołań wniesionych przez M. i E. R. oraz H. G. zostało ocenione przez [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który decyzją z dnia [...] r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. W ocenie organu, po dogłębnej analizie akt postępowania należało przyjąć, że w sprawie mamy do czynienia z samowolnie wykonaną rozbudową budynku mieszkalnego wykonaną w 1961 r. - rozbudowa przybudówki. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. Wprawdzie organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie kierunku likwidacji stanu niezgodnego z prawem, to jednak oba otwory okienne, znajdujące się w przybudówce należy uznać za niezgodne z przepisami techniczno- budowlanymi. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji błędnie sformułował obowiązek zawarty w sentencji, bowiem nie określił sposób precyzyjny i dokładny, które z dwóch okien znajdujących się w przybudówce w ścianie od strony granicy z posesją nr [...] należy zamurować, a to powoduje istotne wątpliwości. W uzasadnieniu podkreślono, że organ administracji publicznej zobowiązany jest określić w sposób konkretny, stanowczy i czytelny nakładane obowiązki tak, aby adresat orzeczenia nie miał wątpliwości, jakie czynności winien wykonać, bez potrzeby występowania o wyjaśnienie wątpliwości.

Po przeprowadzeniu kolejnego postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J., decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tjedn. DzU.z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazał M. i E. R. oraz R. R., w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego do zgodności z prawem, obowiązek zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie zlokalizowanej w zbliżeniu do granicy z posesją nr [...] usytuowanych na parterze przybudówki (klatki schodowej.

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że budynek mieszkalny jednorodzinny położony w J. przy ulicy B. [...] został wybudowany na podstawie decyzji - pozwolenie na budowę z dnia [...] 1958 r. Do budynku prowadziły według zatwierdzonego projektu dwa biegi schodów otwartych nie zabudowanych. Rozbudowa o przybudówkę w części parteru od strony posesji nr [...] miała miejsce w 1961 r., przy czym nastąpiło to bez uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzja Urzędu Miejskiego nr [...] z dnia [...] 1974 r. zawiera tylko pozwolenie nadbudowy piętra budynku, co nie legalizowało samowoli budowlanej tj. dobudowania przebudówki. Z dołączonej wówczas inwentaryzacji parteru wynika, że uwzględniona została rozbudowa klatki schodowej, z ujawnieniem dwóch okien od strony posesji nr [...], przy czym jedno z tych okien wskazano do zamurowania i wykonania jednego okna o wymiarach 160x150 cm w innym miejscu. Powyższe nie było zgodne z przepisami ówcześnie obowiązującymi tzn. § 277 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U. z 1928 r., Nr 23, poz. 202 ze zm.) jak i każdymi następnymi warunkami technicznymi dotychczas obowiązującymi. Następnie, kolejną decyzją z dnia [...] 1988 r., zostało udzielone pozwolenie na nadbudowę klatki schodowej.

Dalej organ wyjaśnił, iż ze względów konstrukcyjnych brak jest możliwości wydania nakazu rozbiórki klatki schodowej parteru, która wykonana została z naruszeniem przepisów techniczno- budowlanych zabraniających sytuowania okien w ścianie budynku bliżej niż 4 m od granicy, podczas gdy w rozpatrywanej sprawie ściana ta znajduje się w odległości 1,65 m od granicy. Z uwagi na wykonanie tych robót budowlanych w 1961 r., tj. przed wejściem w życie obowiązującej ustawy zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zastosowanie mają dotychczasowe przepisy, czyli przepisy Prawa budowlanego z 1974 r.

Organ wyjaśnił, że sprawa samowoli budowlanej nie ulega przedawnieniu oraz brak jest podstaw do jej umorzenia. Zmiana właściciela przedmiotowego budynku także nie miała wpływu na niniejsze orzeczenie w sentencji.

Odwołania od powyższej decyzji ponownie złożyli M. i E. R. oraz H. G..

M. i E. R. w swoim odwołaniu wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Wyjaśnili, że sporny otwór okienny został uwzględniony w pozwoleniu na budowę w 1974 r., a zatem został sankcjonowany w kształcie i rozmiarze wykonanym w 1961 r. Wobec zaakceptowania takiego stanu istniejącego, w ocenie odwołujących brak jest podstaw dla działania prawa wstecz. Stąd też zakaz zamurowania okien jest działaniem na ich niekorzyść. Dodali, że przedmiotowe okna nie kolidują z sąsiednią zabudową, a w najbliższym otoczeniu znajduje się kilkanaście innych podobnych obiektów. Nie widzą zatem podstaw prawnych, ani faktycznych dla ingerencji organu w roboty wykonane ponad pięćdziesiąt lat temu, które nie powodowały przez ten czas żadnych ograniczeń dla właścicieli działki sąsiedniej. Niezależnie od powyższego odwołujący podnieśli, iż w ich ocenie, w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości dokonania rozstrzygnięcia administracyjnego na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W drugim odwołaniu H. G. podniosła, iż decyzja o zamurowaniu przedmiotowych okien w ścianie zbliżonej do granicy jest próbą tylko częściowego załatwienia sprawy. Rozstrzygniecie takie pozostawia nie załatwioną kwestię doprowadzenia do zgodności stanu zabudowy z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. potwierdził fakt samowoli budowanej polegającej na wybudowaniu przybudówki nazywanej błędnie klatką schodową. W ocenie odwołującej naruszenie przepisów polegało na tym, że podest przed drzwiami wejściowymi do budynku, który według pierwotnego projektu był szerokości 1.2 m, a został powiększony do szerokości 2.7m i obudowany ścianami z dwoma oknami i dwojgiem drzwi. Projektowana zachodnia ściana budynku zawierająca otwory okienne i drzwiowe, znajdująca się w projekcie w przepisowej odległości 4m od granicy przesunęła się więc do granicy na odległość 1,65 m. Doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem wymaga więc wyburzenia ścian przybudówki i zmniejszenia podestu. Strona podniosła, że organ pierwszej instancji nie zajął też stanowiska w kwestii dachu nad przybudówką wykonanego na podstawie pozwolenia na budowę z 2010 r.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, iż materialno- prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., zgodnie z którym przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie tej ustawy lub w stosunku, do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. niezależenie od tego czy samowolę budowlaną popełniono w okresie jej obowiązywania czy też wcześniej, gdyż w tej ustawie brak podobnego przepisu przejściowego. Tak więc w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy art. 37 do 42 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami organ nadzoru budowanego w pierwszej kolejności winien dokonać oceny, czy zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 wymienionej ustawy, obligujące do wydania nakazu rozbiórki, a następnie dopiero, po wykluczeniu tychże przesłanek, organ winien zbadać czy istnieją podstawy do wydania decyzji opartej na art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym to przepisem organ winien nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami. W sytuacji, gdy obiekt spełnia wymogi prawa właściwy organ nadzoru budowlanego powinien usankcjonować popełnienie naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji, o której mowa w art. 42 ustawy z 1974 r.

W omawianej sprawie przedmiotowa przybudówka – rozbudowa budynku na działce nr [...], położonej przy ulicy B. [...] w J., została wykonana samowolnie bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na mocy decyzji z dnia [...] 1958 r. inwestor uzyskał prawo do wybudowania wyłącznie schodów prowadzących do drzwi wejściowych. W latach 1960- 1961 rozbudował przedmiotowy budynek mieszkalny, bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, poprzez zrealizowanie przedmiotowej przybudówki wraz z dwoma oknami. Następnie inwestor uzyskał pozwolenie (z dnia [...] 1974 r.) na nadbudowę budynku mieszkalnego, które przewidywało m.in. zamurowanie obecnych dwóch okien w przybudówce i wykonanie w innym miejscu przybudówki jednego okna, ale nie skorzystał z tego projektu i nie dokonał przewidzianych zmian. W końcu decyzją z dnia [...] 1988 r. inwestor uzyskał pozwolenie na nadbudowę przedmiotowej przybudówki – klatki schodowej, które to roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z pozwoleniem.

Dokonując oceny zgromadzonych akt sprawy organ uznał, że w niniejszej sprawie nie można nakazać rozbiórki przedmiotowej przybudówki i tym samym zastosować art. 37 ustawy, gdyż przedmiotowy budynek rozstał rozbudowany o sporną przybudówkę w taki sposób, że stanowi ona integralną część legalnie wybudowanego budynku mieszkalnego i jest z nim trwale połączona. Stąd też rozbiórka przybudówki nie jest możliwa bez rozbiórki całego obiektu, a przynajmniej jego znacznej części. Zdaniem organu nadzoru jednak oba otwory okienne znajdujące się w ścianie spornej przybudówki są niezgodne z przepisami techniczno- budowlanymi, tak z daty ich realizacji (§ 277 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r.), jak i kolejnymi przepisami techniczno- budowlanymi. W myśl wszystkich tych przepisów nie było dopuszczalne sytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z nieruchomością sąsiednią.

Dlatego też w analizowanej sprawie należało, na podstawie art. 40 ustawy z 1974 r. nałożyć obowiązek zamurowania dwóch obiektów okiennych znajdujących się w ścianie przedmiotowej przybudówki, mając na celu dorowadzenie samowolnie wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami prawa. Organ stwierdził dalej, że wprawdzie po zamurowaniu okien przybudówka dalej nie będzie zgodna z przepisami technicznymi, jednak można przy tym uznać, że przedmiotowy obiekt nie będzie powodował niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia.

Organ wskazał w końcu, iż zarzut błędnego zastosowania art. 103 ust. 2 ustawy należy uznać za bezzasadny. Przedmiotowa przybudówka wybudowana została w warunkach samowoli, gdyż dalsze decyzje udzielające pozwolenia na budowę nie legitymizowały samowolnie wykonanych prac budowanych. Nie można także podzielić zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 7, art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż materiał zgromadzony w sprawie stanowił wystarczają podstawę do nałożenia wskazanych obowiązków.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli M. i E. R. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżących organ nadzoru nie rozważył całości sprawy i nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności oraz nie wyjaśnił wszystkich jej istotnych aspektów, a w uzasadnieniu nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione czy dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podkreślili, że inwestorzy posiadali prawomocne pozwolenia na budowę (z dnia [...] 1958 r, z dnia [...] 1974 r. i z dnia [...] 1988 r.), a wobec tego nie popełnili samowoli budowlanej w rozumieniu art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Oparcie stanowiska w sprawie na zeznaniach osoby bezpośrednio zainteresowanej – J. G. jest niewiarygodne. Ich zdaniem budowa ganku była nieistotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego, które zostało zaakceptowane przez ówczesną władzę architektoniczną. Przedmiotowy ganek wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno- budowlanymi, a sąsiad J. G. będąc zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie nadbudowy klatki schodowej, nie wnosił żadnych uwag do złożonego projektu, podobnie jak w przypadku wcześniej złożonych projektów i wykonanych robót budowlanych.

Reasumując stwierdzili, że nie podzielają stanowiska organów nadzoru, iż zakwestionowany ganek, nazwany przybudówką wraz ze spornymi oknami jest samowolą budowalną. Dodatkowo podnieśli, iż w ich ocenie organy nadzoru budowanego nie mają możliwości rozstrzygnięcia w tej sprawie na podstawie art. 40 ustawy z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. Art. 83 ust. 1 tej ostatniej ustawy nie wskazuje na kompetencje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w tym zakresie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całej rozciągłości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestniczka postepowania H. G. zakwestionowała stanowisko przedstawione w skardze przez skarżących. Przede wszystkim zaprzeczyła, by prawdą było, iż wszystkie roboty budowlane na działce sąsiadów wykonywane były na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę. Powtórzyła, że z dokumentacji dołączonej do pozwolenia z 1958 r. wynika, że przewidziano jedynie schody do budynku, a na zachodniej ścianie nie przewidywano innych elementów, czyli obecnej ściany z dwoma oknami. Z kolei pozwolenia z 1974 r. czy 1988 r, choć przewidują taką ścianę (po inwentaryzacji), to jednak nie są pozwoleniem na jej budowę.

W piśmie procesowym z dnia [...] r. skarżący w odpowiedzi na stanowisko organu odwoławczego i uczestniczki postępowania H. G., powtórzyli przedstawianą wcześniej argumentację, podkreślając, że przedmiotowy "ganek" istnieje od chwili wybudowania budynku mieszkalnego, jest jego integralną częścią i przez ponad pięćdziesiąt lat nikt tego faktu nie kwestionował. Podkreślili, że przedmiotowy "ganek" został zlokalizowany w odległości ok. 8 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej i nie jest usytuowany naprzeciwko tego budynku. Wskazali też na możliwość skorzystania w niniejszej sprawie z przepisu § 10 ust. 2 warunków technicznych z 1980 r.

Na rozprawie w dniu 18 grudnia 2013 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę oraz zawarte w niej wnioski i zarzuty oraz argumentację przytoczoną w piśmie z dnia [...] r. Dodał, że w niniejszej sprawie organy prezentowały sprzeczne stanowiska w zakresie charakteru odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. W jego ocenie było to nieistotne odstępstwo, a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej. Wskazał też na duży upływ czasu od realizacji spornego ganku, co także świadczy o braku przesłanki z art. 37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1290 ze zm.), jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa, skutkuje uwzględnieniem skargi.

Wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy w świetle, którego prawidłowo ustaliły stan faktyczny. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wybudowania na podstawie decyzji z dnia [...] 1958 r. nr [...] budynku mieszkalnego parterowego jednorodzinnego. Jak wynika z załączonego do decyzji zatwierdzonego projektu budowlanego, od strony zachodniej przewidywał on wybudowanie schodów zakończonych podestem do drzwi wejściowych. Nie kwestionowany jest także fakt, że w latach 1960- 1961 inwestor rozbudował przedmiotowy budynek mieszkalny i na wykonane wówczas roboty budowlane nie uzyskał pozwolenia na budowę. W wyniku przeprowadzonych wówczas robót wykonana została przedmiotowa przybudówka wraz z dwoma oknami. Następnie inwestor w dniu [...] 1974 r. uzyskał pozwolenie na nadbudowę budynku mieszkalnego. Przeprowadzona wtedy inwentaryzacja stanu faktycznego obiektu potwierdziła istnienie przybudówki oraz przewidywała m.in. zamurowanie obecnych dwóch okien w przybudówce i wykonanie w innym miejscu przybudówki jednego okna. Inwestor nie skorzystał jednak z tego projektu i nie dokonał przewidzianych wówczas zmian. Natomiast na podstawie decyzji z dnia [...] 1988 r. inwestor uzyskał pozwolenie na nadbudowę przedmiotowej przybudówki – klatki schodowej, które to roboty budowlane wykonane zostały zgodnie z pozwoleniem. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości fakt, że wykonanie przybudówki w zbliżeniu do granicy z sąsiednią działka nastąpiło samowolnie w 1961 r.. Nie można w tym zakresie podzielić stanowiska strony skarżącej, iż było to nieistotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego, gdyż w związku z wykonanymi pracami budowlanymi nastąpiło zwiększenie kubatury budynku mieszkalnego, co przesądza o uznaniu, iż było to odstępstwo istotne (art. 36a Prawa budowanego). Nie można też zgodzić się, że to "nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego" zostało zaakceptowane przez ówczesną władzę architektoniczną. Trzeba podkreślić, że fakt ten został zauważony, o czym świadczy dołączona do akt sprawy przed wydaniem pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego, inwentaryzacja obiektu, ale pomimo wskazanych tam propozycji, inwestorzy nie zastosowali się do nich. Nie zamurowali wówczas, zgodnie z projektem, istniejących dwóch okien i nie wybudowali jednego w innym miejscu, stąd twierdzenie, że okno jest legalne, podczas, gdy faktycznie nadal w przybudówce istnieją dwa okna, nie może być zasadne. Trzeba też podzielić w tym względzie stanowisko zaprezentowane przez orzekające w sprawie organy, że dalsze decyzje, udzielające pozwolenia na budowę (nadbudowę budynku mieszkalnego czy nadbudowę tej przybudówki) choć uwzględniały istnienie przybudówki, to jednak nie legitymizowały wcześniej wykonanych samowolnie prac budowanych.

Stąd też orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego, jako właściwe w sprawie, zasadnie uznały, iż była to samowola budowlana, czyli wykonanie przedmiotowych prac budowlanych nastąpiło bez wymaganego pozwolenia na budowę. Powyższe ustalenia zdecydowały, że materialno- prawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią w sprawie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 228 ze zm.), a to z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), zgodnie z którym, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (...). Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. i to niezależnie, czy roboty budowlane wykonane były podczas jej obowiązywania, czy też wcześniej, jak w niniejszej sprawie, gdyż w ustawie tej brak podobnego przepisu przejściowego jak cytowany powyżej art. 103 ust. 2

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią więc przepisy art. 37 do 42 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Zasadnie zatem w niniejszej sprawie orzekające organy nadzoru budowlanego, jako właściwe w sprawie, w pierwszej kolejności dokonały oceny przesłanek wynikających z art. 37 wymienionej ustawy. Nie stwierdzając okoliczności obligujących do wydania nakazu rozbiórki, prawidłowo dokonały badania sprawy pod kątem zaistnienia podstaw do wydania decyzji, opartej na art. 40 tej ustawy, zgodnie z którym to przepisem organ winien nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek mających na celu doprowadzenia inwestycji do zgodności z przepisami.

Uwzględniając powyższe, prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że w celu doprowadzenia do stanu zgodności z prawem budynku mieszkalnego skarżących niezbędne jest nałożenia na inwestorów obowiązku zamurowania dwóch otworów okiennych w ścianie zlokalizowanej w zbliżeniu do granicy z posesją nr [...] usytuowanych na parterze przybudówki (klatki schodowej). Jak ustalono bowiem w trakcie postępowania administracyjnego i nie jest to kwestionowane – ściana z tymi oknami znajduje się w odległości 1,65 m od granicy z działką należącą do uczestniczki postępowania H. G.. Zgodnie zaś z przepisami techniczno- budowlanymi, tak obecnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznym, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie, jak również przepisami warunkami technicznymi obowiązującymi w trakcie wykonywania tych prac budowlanych czy także w latach następnych (rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki czy rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie) nie było dopuszczalne sytuowanie ściany z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z nieruchomością sąsiednią. Mając zatem powyższe na uwadze w niniejszej sprawie należało na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nałożyć na skarżących obowiązek zamurowania otworów okiennych znajdujących się w ścianie przedmiotowej przybudówki. W ten bowiem sposób doprowadzono do stanu zgodnego z przepisami prawa (obowiązujące przepisy dopuszczają zbliżenie do granicy ściany bez otworów okiennych). Zasadnie zatem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wbrew stanowisku skarżących, nie można zgodzić się, że w sprawie może mieć zastosowanie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki, gdyż przepis ten odnosi się do budynków mieszkalnych i zagrodowych na działkach zagrodowych, a nadto wskazując na odległość 8 m między budynkiem istniejącym a projektowanym, nie precyzuje, że ma to być odległość pomiędzy budynkami mieszalnymi lecz każdym budynkiem. Z kolei na znajdujących się w aktach sprawy mapie zagospodarowania terenu przedmiotowych działek oraz mapach stanowiących wyrys z rejestru gruntów, widoczna jest zabudowa przedmiotowych działek także budynkami gospodarczymi (w tym m.in. istniejącym w granicy z działką skarżących garażem), gdzie wskazanej odległości nie ma.

Odnosząc się do pozostałych argumentów, nie może w żadnym razie być uwzględniony i uznany za zasadny argument upływu znacznego – pięćdziesięcioletniego okresu - czasu od wykonania przedmiotowych robót budowlanych, gdyż prawo administracyjne- w tym prawo budowane nie znają instytucji przedawnienia. Do organów nadzoru budowlanego należy zaś kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego (art. 84 ust. 1 pkt 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane). Nie mogło też stanowić argumentu w sprawie twierdzenie skarżących, że w pobliżu istnieje podobna zabudowa, której nikt nie kwestionuje. Organy orzekały bowiem w tej konkretnej sprawie na podstawie obowiązujących przepisów.

Skład orzekający nie podzielił też argumentacji pełnomocnika skarżących, że w sprawie organy prezentowały różne, sprzeczne stanowiska w zakresie charakteru odstępstwa od udzielonego pozwolenia na budowę. Można zgodzić się, że takie było początkowo stanowisko organu pierwszej instancji, ale wskutek dokładnego sprawy, wobec kolejnych decyzji uchylających organu odwoławczego, końcowe stanowisko organu było jednoznaczne.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez orzekające w sprawie organy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) oddalił skargę.