Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1294/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6 i 7, art. 48 ust. 1, art. 49b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant Specjalista Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2016 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie rozbiórki tarasu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Po wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych prowadzonych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. na działce nr [...] obręb [...] W. tj. roboty przy ścianie od strony południowej - płyta żelbetowa nad schodami do piwnicy oraz powiększenie otworu okiennego i montaż drzwi balkonowych na parterze budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] nałożył na K.W. obowiązek przedłożenia oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w W. - działka nr [...] obręb [...] W., którą należy przedłożyć do 15 grudnia 2014r. Na skutek zażalenia T. i M.W., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił skarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wyjaśniając, że w sprawie miała miejsce błędna kwalifikacja zrealizowanej inwestycji, a zatem zastosowano błędny tryb postępowania legalizacyjnego. Wskazano, że zastosowany przez organ I instancji tryb postępowania z art. 50 - 51 Prawa budowalnego nie jest właściwy, gdyż należy postępowanie prowadzić dalej w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) postanowieniem z dnia [...] wstrzymując roboty budowlane związane z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] W., nałożył na K.W. obowiązek przedłożenia dokumentów dotyczących tarasu: - zaświadczenia Burmistrza o zgodności rozbudowy budynku z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy, - cztery egzemplarze projektu budowlanego na rozbudowę oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które należy przedłożyć do 30 maja 2015r.

Decyzją z dnia [...] PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2013r. poz. 1409, ze zm) dalej: p.b., nakazał inwestorowi rozbiórkę nast. elementów: - żelbetowej płyty tarasu o wymiarach 388 x 240 cm, schody stalowe o wymiarach w rzucie 87 x 60 cm umożliwiających zejście z tarasu na przyległy teren. Nadto przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych w drzwiach balkonowych, należy zamontować balustradę o wysokości minimum 90 cm o konstrukcji zapewniającej przeniesienie sił poziomych z wypełnieniem płaszczyzny pionowej zapewniającym skuteczną ochronę przed wypadnięciem osób. W uzasadnieniu wskazano, że po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, w tym oględzin rozbudowy na inwestora nałożono obowiązek przedłożenia dokumentów niezbędnych do doprowadzenia dokonanej rozbudowy do stanu zgodnego z prawem. W wyznaczonym terminie inwestor nie przedłożył dokumentacji, wobec czego stosownie do zapisu art. 48 ust. 4 p.b. nakazano rozbiórkę dobudowanych elementów. Obowiązek zabezpieczenia drzwi balkonowych przed przystąpieniem do robót rozbiórkowych nałożono stosownie do § 298 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690, ze zm). Nadto wyjaśniono, że w celu wyjścia na taras inwestor zdemontował istniejące okno, rozkuł ścianę poniżej okna do poziomu posadzki i w mieszkaniu zamontował drzwi balkonowe. Roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na ich wykonanie. Ponieważ jednak roboty te tj. związane z powiększeniem istniejącego otworu okiennego i montażem drzwi balkonowych wykonano poprawnie pod względem technicznym z pozostawieniem istniejącego nadproża, dlatego prowadzenie dalszego postępowania w oparciu o art. 50 - 51 p.b. uznano za bezzasadne.

Od tej decyzji K.W. złożył odwołanie podnosząc, że jest ona dla niego krzywdząca, bowiem nakazano rozbiórkę całego tarasu, podczas gdy wcześniej w tym miejscu istniał daszek żelbetowy o wymiarach 340 x 200 cm. Na dowód tej okoliczności przedłożył inwentaryzację sporządzoną przy zakupie mieszkania. Podniósł, że w jego ocenie rozbiórka winna dotyczyć tylko części tarasu, która wykracza poza istniejący wcześniej daszek. Poprzedni daszek miał spadek 5%, a obecny ma spadek 1,5 % aby spływała woda deszczowa. Wyjaśnił, że nigdy nie doszłoby do tej inwestycji gdyby p. M.L. wymieniając słupy stalowe podtrzymujące jego balkon nie zniszczył części daszku przez zerwanie poszycia z blachą, rozkuwając otwory o średnicy 1m i niszcząc zbrojenie tego daszku. Podał, że jedynie wyremontował zniszczony daszek, wylewając nową płytę żelbetową, którą pokrył terakotą. Nie znając poprzednich wymiarów daszku obecny ma 388 x 240 cm. Podał, że zgadza się na doprowadzenie tarasu do stanu poprzednich wymiarów, nie zaś do całkowitej jego rozbiórki.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 48 ust. 1 p.b., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej:

- wykonania prac dodatkowych przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych, polegających na zamontowaniu balustrady w drzwiach balkonowych, stanowiących wyjście z mieszkania na taras, o wysokości minimum 90 cm o konstrukcji zapewniającej przeniesienie sil poziomych z wypełnieniem płaszczyzny pionowej zapewniającym skuteczną ochronę przed wypadnięciem osób oraz

- wykonania prac dodatkowych po zakończeniu rozbiórki płyty polegających na zabezpieczeniu znajdującego się pod płyta zejścia do piwnicy;

natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu wskazano, że w ocenie organu odwoławczego ustalenia dotyczące stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należało uznać za wyczerpujące. Poza sporem pozostaje okoliczność, że inwestor w następstwie wykonanych w 2013r. robót budowlanych dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego o konstrukcję tarasu. W ramach zrealizowanych robót dokonano rozbiórki istniejącego nad wejściem do piwnicy żelbetowego "daszku", a następnie wykonano konstrukcję tarasu o wymiarach 240 x 388 cm wraz z metalowymi schodami umożliwiającymi zejście. Konstrukcja została zakotwiona w ścianie budynku oraz podparta po stronie zewnętrznej na czterech słupkach wypełnionych betonem. Dodatkowo wykonano roboty związane z przebudową otworu okiennego i zamontowaniu w jego miejsce drzwi balkonowych. Na przeprowadzenie wskazanych robót inwestor nie uzyskał pozwolenia na budowę. Wyjaśniono, że stosownie do orzecznictwa sądów administracyjnych rozbudową jest zmiana - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość, czy granice obiektu, tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego w celu pozyskania dodatkowego pomieszczenia tj. pokoju, werandy, wiatrołapu, czy też tarasu.

Organ przytoczył treść art. 28 ust. 1 i art. 48 ust. 1 i 2 p.b. wskazując, że w sytuacji, gdy inwestor nie spełni w wyznaczonym terminie obowiązków, nałożonych na niego, postanowieniem wydanym na podstawie ust. 3 tego przepisu, to stosuje się art. 48 ust. 1 b.p tj. nakazuje się rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Podstawą wydania takiej decyzji będzie zatem niedostarczenie przez inwestora w terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b., co jest przejawem braku woli zalegalizowania wykonanych bez pozwolenia budowlanego robót budowlanych. Ponieważ, jak wynika z akt sprawy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów należało orzec o nakazie rozbiórki. Odnosząc się do twierdzeń odwołującego się, że w miejscu wykonanego tarasu istniał daszek nad wejściem do piwnicy, który został rozebrany i w jego miejsce wykonano taras, wyjaśniono, że po dokonaniu rozbiórki tarasu brak będzie przeszkód do wykonania stosownej konstrukcji daszku w zgodzie z obowiązującymi normami ustawy prawo budowlane.

Odnośnie wyeliminowania z treści rozstrzygnięcia organu I instancji nakazów związanych z wykonaniem dodatkowych prac dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom obiektu wskazano, że wynika ono wprost z art. 48 ust. 1 p.b., gdyż przepis ten nie przewiduje możliwości nakładania obowiązków tego rodzaju na inwestora.

Na tę decyzję K.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia w całości, przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Po raz kolejny podniósł argumenty przedstawione w odwołaniu, a dotyczące istnienia w miejscu wykonanego tarasu żelbetowego daszku, który zasłaniał wejście do piwnicy. Wyjaśnił, że nie jest zgodne z prawem nakazanie mu rozbiórki całej konstrukcji żelbetowej, gdyż poprzednio w tym miejscu istniała taka lecz o mniejszym rozmiarze i innej funkcji, dlatego nakazanie jej rozbiórki w całości jest niezgodne z prawem.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ). Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) zwanej w dalej: ustawą ppsa. uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawa ppsa.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawa ppsa.).

Sąd poddawszy kontroli decyzję o nakazie rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego jednorodzinnego - konstrukcji tarasu stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organy orzekające w tej spawie naruszyły przepisy prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem skargi w tej sprawie jest decyzja z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. oraz art. 48 ust. 1 p.b., uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w części dotyczącej:

- wykonania prac dodatkowych przed rozpoczęciem robót rozbiórkowych, polegających na zamontowaniu balustrady w drzwiach balkonowych, stanowiących wyjście z mieszkania na taras, o wysokości minimum 90 cm o konstrukcji zapewniającej przeniesienie sil poziomych z wypełnieniem płaszczyzny pionowej zapewniającym skuteczną ochronę przed wypadnięciem osób oraz

- wykonania prac dodatkowych po zakończeniu rozbiórki płyty polegających na zabezpieczeniu znajdującego się pod płyta zejścia do piwnicy;

natomiast w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy polegającą na rozbiórce żelbetowej płyty tarasu o wymiarach 388 x 240 cm; schodów stalowych o wymiarach w rzucie 87 x 60 cm umożliwiających zejście z tarasu na przyległy teren.

Należy zauważyć, że w sytuacjach gdy obiekty budowlane (ich części) realizowane są (lub zostały zrealizowane) z naruszeniem prawa, zastosowanie mogą mieć trzy alternatywne tryby postępowania. Stanowią one podstawę prawną doprowadzenia inwestycji budowlanych do stanu zgodnego z prawem albo przez rozbiórkę, w całości lub w części, albo przez legalizację, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów. Podkreślić należy, że tryby te wykluczają się wzajemnie, a zastosowanie jednej z tych procedur uzależnione jest od stanu faktycznego danej sprawy.

Przepisy art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2013r., poz. 1409, ze zm) dalej: P.b. stanowią podstawę legalizacji obiektu budowlanego (jego części), będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Regulacja zawarta w art. 49b tej ustawy będzie miała zastosowanie do takich stanów faktycznych, gdy: obiekt budowlany (jego część) jest budowany bez wymaganego zgłoszenia; obiekt budowlany (jego część) został wybudowany bez wymaganego zgłoszenia, lub w przypadku gdy pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ obiektu budowlanego, obiekt budowlany, lub jego część, jest budowlana lub została już wybudowana.

Przepisy art. 50 i art. 51 P. b. stanowią natomiast podstawę orzeczenia organów nadzoru budowlanego, gdy inwestor prowadzi roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jeżeli roboty te jednocześnie nie są budową, na co wskazuje sformułowanie "w przypadkach innych niż w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1". Aktualne pozostają bowiem rozważania zawarte w uchwale NSA z dnia 20 października 1997r., sygn. akt OPS 3/97, ONSA 1998/1/3, w której wskazano, że skoro art. 50 ust. 1 dotyczy innych przypadków niż określone w art. 48 (obecnie także art. 49b), to zakres tego przepisu nie nakłada się na zakres objęty art. 48 P.b. W hipotezie tego przepisu mieszczą się zatem przypadki: prowadzenia robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3) albo w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4). W orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się również stosowanie art. 50 ust. 1 do sytuacji, gdy inwestor prowadził roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego (zob. red. A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012, s. 477 i powołane tam orzecznictwo).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że dla określenia właściwego trybu usuwania samowoli budowlanej decydujące znaczenie ma rodzaj wykonanych (wykonywanych) samowolnie robót budowlanych, który należy określić zgodnie z legalnymi definicjami zawartymi w art. 3 pkt 6 i pkt 7 P.b. Procedurę przewidzianą w art. 48 i art. 49b tej ustawy stosuje się wyłącznie, gdy roboty budowlane, prowadzone bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, stanowią budowę. Natomiast art. 50 tej ustawy będzie miał zastosowanie tylko do takich robót budowlanych, jak: przebudowa, remont, rozbiórka obiektu budowlanego, gdyż te prace nie mieszczą się w pojęciu "budowy" w rozumieniu art. 3 pkt 6.

Prawidłowo zatem w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego dokonały kwalifikacji wykonanych samowolnie robót budowlanych przez inwestora jako budowy (rozbudowy), skoro pod pojęciem budowy stosownie do treści art. 3 pkt 6 P.b. należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Pod pojęciem zaś rozbudowy należy rozumieć powiększenie parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu - zwiększenie powierzchni zabudowy. Zatem rozbudową będzie powiększenie istniejącego obiektu, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenia tj. pokój, wiatrołap, werandę wykusz czy taras. Wobec tego prawidłowo organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie art. 48 P.b.

Poprawnie także został ustalony w rzeczonej sprawie stan faktyczny, chociaż dokonano jego oceny bez uwzględnienia istoty regulacji art. 48 ust. 1 P.b.

Stan faktyczny ustalony w niniejszej sprawie wskazuje, że skarżący inwestor w 2013r. bez uzyskania pozwolenia na budowę dokonał robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na działce nr [...] obręb [...] w W. polegających na rozbudowie o konstrukcję tarasu przylegającą do jego mieszkania. W ramach realizowanych robót dokonał rozbiórki istniejącego w tym miejscu nad wejściem do piwnicy żelbetowego daszku o wymiarach 340 x 200 cm i w to miejsce wykonał konstrukcję żelbetowego tarasu o wymiarach 388 x 240 cm wraz z metalowymi schodkami umożliwiającymi zejście na posesję. Konstrukcja ta została zakotwiona w ścianie budynku oraz podparta po stronie zewnętrznej na czterech słupach wypełnionych betonem. Wygląd i zakres wykonanych prac budowlanych obrazuje załączona do przeprowadzonych oględzin w dniu 25 września 2014r. dokumentacja fotograficzna. Nadto z przedłożonej na rozprawie przez uczestników postepowania p. L. dokumentacji fotograficznej z 2010r. wynika, że konstrukcja tarasu znajduje się w miejscu istniejącego żelbetowego daszku. Zatem poza sporem pozostaje w tej sprawie również fakt, że konstrukcja tarasu znajduje się w miejscu istniejącej konstrukcji żelbetowego daszku przykrywającego zejście do piwnicy, przy czym konstrukcja daszku była niewiele mniejsza od konstrukcji wybudowanego w tym miejscu tarasu.

W tym miejscu należy wskazać, że organy orzekające w tej sprawie całkowicie pominęły podnoszoną przez skarżącego okoliczność, że całkowita rozbiórka konstrukcji tarasu nie spowoduje przywrócenia stanu zgodnego z prawem - poprzedniego, skoro w tym miejscu znajdowała się taka sama konstrukcja daszku i po zmianie przeznaczenia tarasu na pierwotną funkcję "daszku" i jego zmniejszeniu nadal może funkcjonować jako zadaszenie zejścia do piwnicy.

Podnieść należy, że stosownie do art. 48 ust. 1 p.b. właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Przepis ten stanowi swoistą i najdalej idącą sankcję prawną w ramach Prawa budowlanego, rodzącą nieodwracalne skutki prawne lub trudne do odwrócenia skutki za działania inwestorów niezgodne z przepisami tej ustawy określanymi jako samowola budowlana. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 stycznia 1996r. sygn. K 9/95 (OTK 1996, nr 1, poz. 2) samowolę budowlaną określił jako zdarzenie prawne ciągłe, obejmujące rozpoczęcie i kontynuację budowy aż do uzyskania prawem wymaganego zezwolenia lub likwidacji skutków samowoli. Tak rozumiane pojęcie samowoli budowalnej, jak to określił Trybunał Konstytucyjny, rodzi po stronie właściwych organów obowiązek do działania z urzędu w celu likwidacji skutków samowoli, jak również po stronie inwestora - sprawcy samowoli obowiązek przywrócenia do stanu zgodnego z prawem - zaprzestania naruszenia prawa, co wynika z art. 83 Konstytucji RP. Skoro samowola budowlana stanowi naruszenie norm powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego materialnego - Prawa budowlanego to likwidacja samowoli budowlanej, czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem, musi odbywać się przy użyciu metod i środków przewidzianych w ustawie - Prawo budowlane.

W rzeczonej sprawie organ nadzoru budowlanego umożliwił skarżącemu legalizację samowolnie wykonanych robót budowlanych, jednak ten nie przedłożył wymaganych postanowieniem PINB z dnia [...] dokumentów dotyczących wybudowanego tarasu. Jednakże organy pominęły okoliczność, że wybudowanie tarasu, jak również jego konstrukcja stanowi obiekt prawie odpowiadający poprzednio istniejącemu w tym miejscu a będącym daszkiem nad zejściem do piwnicy. W tym stanie, skoro likwidacja samowoli budowlanej ma za zadanie doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, przywrócenia poprzedniego stanu tej nieruchomości budynkowej, to nie ulega wątpliwości, że przed przystąpieniem do budowy tarasu w tym miejscu istniał "daszek" spełniający funkcję zadaszenia zejścia do piwnicy.

Wobec tego, w ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakazując rozbiórkę winny doprowadzić do stanu poprzedniego sprzed samowoli budowlanej, a to oznacza konieczność przeprowadzenia oceny, czy samowolnie wybudowana konstrukcja tarasu nie może zostać doprowadzona do stanu poprzedniego poprzez jej rozbiórkę do parametrów istniejącego daszku, skoro zlokalizowana jest w miejscu istnienia daszku oraz jej konstrukcja jest zbliżona do konstrukcji daszku, a jedynie o większym rozmiarze. Ponownie dokonując rozpoznania tej sprawy, organy zobowiązane będą do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania w celu ustalenia tej okoliczności, jak również ustalenia, czy w przypadku nakazu orzekającego rozbiórkę części obiektu budowlanego wykonalność takiej decyzji z punktu widzenia warunków technicznych - istnieje możliwość rozbiórki bez zagrożenia bezpieczeństwa pozostałej części obiektu budowlanego wykonanego zgodnie z prawem (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2008r. sygn. II OSK 1927/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004r. sygn. II SA 35/03, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W tej sytuacji za słuszne należy uznać zarzuty skarżącego, że przy rozpoznawaniu tej sprawy organy orzekające naruszyły art. 48 ust. 1 p.b., skoro nie uwzględniły okoliczności, że w miejscu wybudowanego tarasu istniał wcześniej daszek, który był nieznacznie mniejszy od obecnej konstrukcji, a wykonane prace stanowiły remont daszku, ze zmianą jego przeznaczenia na taras.

Na marginesie należy nadto wskazać organowi odwoławczemu, że w tej sprawie rozstrzygnięcie organu narusza przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając te decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Powyższa treść oznacza, że sentencja decyzji organu odwoławczego winna składać się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla oznaczoną decyzję organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości lub części), w drugiej - rozstrzyga sprawę co do jej istoty w zakresie dokonanego uchylenia. W niniejszej sprawie organ odwoławczy dokonał uchylenia decyzji organu I instancji w części lecz w tym zakresie nie rozstrzygnął co do istoty. Poza tym wskazać pozostaje, ż w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji w części, organ odwoławczy nie jest obowiązany do stwierdzenia w sentencji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2008r. sygn. I OSK 822/07, dostępne BOSA). W wyroku tym Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydający decyzję w części reformatoryjnej nie jest obowiązany do zawarcia rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy pozostałej części zaskarżonej decyzji, a więc orzeczenia mieszczącego się w art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W konsekwencji takiego rozstrzygnięcia sytuacja prawna strony jest określana decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił on zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł organ co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Sąd orzekający w pełni podziela to stanowisko. W kontrolowanej decyzji organ odwoławczy zawarł natomiast takie rozstrzygnięcie wynikające z art.138 § 1 pkt 1 kpa., natomiast co do uchylonej części decyzji organu I instancji nie orzekł w tym zakresie co do istoty sprawy.

Reasumując, Sąd mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c uchylił w pkt 1 sentencji wyroku zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. W pkt 2 orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy ppsa. o zasądzeniu od organu kosztów postępowania na rzecz skarżącego obejmujących uiszczony wpis.