Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 3074/01
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2002-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 153 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje zaskarżonej decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, która nadal kształtuje stosunek prawny. Jednak strona uzyskując stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, otrzymuje tytuł prawny potwierdzający możliwość dochodzenia przysługujących jej roszczeń, wynikających z wydania ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa /art. 153 par. 1 Kpa/.

TEZY

Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje zaskarżonej decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, która nadal kształtuje stosunek prawny. Jednak strona uzyskując stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, otrzymuje tytuł prawny potwierdzający możliwość dochodzenia przysługujących jej roszczeń, wynikających z wydania ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa /art. 153 par. 1 Kpa/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Elżbiety i Tadeusza K. na decyzję Wojewody Z. z dnia 21 listopada 2001 r. (...) w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę - uchyla zaskarżoną decyzję, (...).


UZASADNIENIE

Starosta Powiatowy w P. decyzją z dnia 13 lipca 2001 r., (...), na podstawie art. 28 ust. 1, art. 32 ust. 4, art. 34 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, zatwierdził projekt budowlany i udzielił Elżbiecie i Tadeuszowi K. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem i przyłączami technicznymi.

W dniu 23 lipca 2001 r. właściciel sąsiedniej nieruchomości Józef H. wniósł odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że inwestor wykonał roboty budowlane związane z przyłączem kanalizacyjnym bez pozwolenia na budowę.

Wojewoda Z. decyzją z dnia 21 września 2001 r., (...) na podstawie art. 138 par. 1 pkt 2 Kpa i art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Józefa H. - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy ustalił między innymi, że inwestor rozpoczął prace budowlane w czasie kiedy decyzja o pozwoleniu na budowę nie była ostateczna, co powoduje bezprzedmiotowość postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Na powyższą decyzję Tadeusz K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W dniu 26 września 2001 r. Elżbieta i Tadeusz K. złożyli wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody Z. z dnia 21 września 2001 r., (...), wnioskodawcy zarzucili, że bez swojej winy nie brali udziału w tym postępowaniu /art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa/.

Wojewoda Z. postanowieniem z dnia 12 października 2001 r., na podstawie art. 149 i art. 150 par. 1 Kpa w związku z art. 145 par. 1 pkt 4 Kpa wznowił na wniosek Tadeusza K. postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody Z. z dnia 21 września 2001 r. o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Następnie Wojewoda Z. decyzją z dnia 21 listopada 2001 r. (...), po wznowieniu postępowania na wniosek Tadeusza K., na podstawie art. 151 par. 2 Kpa, odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody Z. z dnia 21 września 2001 r. (...).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Wojewoda Z. decyzją z dnia 21 września 2001 r. uchylił decyzję organu I instancji z 13 lipca 2001 r. i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia Tadeuszowi i Elżbiecie K. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i przyłączami technicznymi.

W dniu 12 października 2001 r. Wojewoda na wniosek Tadeusza K. wznowił postępowanie zakończone decyzją z 21 września 2001 r. W toku wznowionego postępowania wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko na piśmie z dnia 12 października 2001 r., w którym zestawił chronologiczny przebieg zdarzeń związanych z przedmiotową inwestycją.

Z wyjaśnień tych wynika między innymi, że rozpoczęcie prac przygotowawczych tj. wytyczenie geodezyjne budynku na działce 24/41, nastąpiło w dniu 30 lipca 2001 r. po uprzednim zgłoszeniu rozpoczęcia robót budowlanych i odbiorze dziennika budowy w Starostwie Powiatowym w P. Brak informacji z organu I instancji o wniesieniu odwołania od decyzji o pozwoleniu na budowę uniemożliwiło podjęcie działań związanych z wstrzymaniem rozpoczętej budowy.

Organ odwoławczy podniósł, że podstawową zasadą obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. 2000 nr 106 poz. 1126 ze zm./ jest zasada, iż wszelkie roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /art. 28/.

Inwestor w dniu 13 lipca 2001 r. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i przyłączami technicznymi. Jednak wniesienie przez stronę Józefa H. odwołania w terminie tj. 23 lipca 2001 r. wstrzymało wykonanie decyzji /art. 130 par. 2 Kpa/. Wojewoda wskazał, że organ I instancji niewątpliwie naruszył art. 39 Kpa gdyż nieskutecznie doręczył inwestorowi zawiadomienie o wniesieniu odwołania, który niepowiadomiony o wniesieniu odwołanie rozpoczął roboty na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W tych okolicznościach postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe i orzeczenie o uchyleniu decyzji organu I instancji, i umorzeniu postępowania Wojewoda uznał za zasadne.

W ocenie Wojewody fakt, że strona nie brała udziału w postępowaniu organu odwoławczego nie wpłynął w istocie na treść decyzji, dlatego stosownie do art. 146 par. 2 Kpa stanowiącego, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, Wojewoda odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 21 września 2001 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbieta i Tadeusz K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podnieśli, że w dniu 13 lipca 2001 r. otrzymali decyzję o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego z garażem i przyłączami technicznymi.

Po złożeniu oświadczenia kierownika budowy i zgłoszeniu rozpoczęcia prac budowlanych, otrzymali w dniu 30 lipca 2001 r. dziennik budowy i zgodnie z projektem rozpoczęli prace budowlane. W ocenie skarżących oznacza to, że otrzymali ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę.

Skarżący zaprzeczyli, że rozpoczęli prace związane z przyłączem kanalizacyjnym. Ponadto podnieśli, że organ I instancji nie zawiadomił o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na wniesienie odwołania przez Józefa H., co uniemożliwiło podjęcie działań związanych z wstrzymaniem robót. Wyjaśnili, że ich nieobecność w dnia 15 sierpnia 2001 r. do 20 września 2001 r. uniemożliwiła udział w postępowaniu odwoławczym, zakończonym decyzją z dnia 21 września 2001 r.

Wojewoda Z. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Uczestnik postępowania Józef H. wniósł o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody Z. z dnia 21 listopada 2001 r. wydana po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wojewody Z. z dnia 21 września 2001 r.

Wojewoda Z. decyzją z dnia 21 września 2001 r. uchylił decyzję organu I instancji z dnia 13 lipca 2001 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu Elżbiecie i Tadeuszowi K. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego oraz umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.

Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi Elżbiety i Tadeusza K., na decyzję Wojewody Z. z dnia 21 września 2001 r. w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji o pozwoleniu na budowę i umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę, wyrokiem z dnia 24 maja 2002 r. w sprawie SA/Sz 2527/01, uchylił zaskarżoną decyzję.

Uchylenie przez Sąd decyzji z dnia 21 września 2001 r., stanowi podstawę do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie określonej w art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa, bowiem decyzja z dnia 21 listopada 2001 r. będąca przedmiotem skargi została wydana w oparciu o decyzję z dnia 21 września 2001 r., która następnie została uchylona.

Z tych względów na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ zaskarżona decyzja podlega uchyleniu.

Dodatkowo należy podnieść, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 151 par. 2 Kpa.

Zgodnie z art. 151 par. 2 Kpa, w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 Kpa organ administracji państwowej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.

Wojewoda Z. we wznowionym postępowaniu na tej właśnie podstawie wydał zaskarżoną decyzję wskazując w sentencji, że "odmawia uchylenia własnej decyzji z dnia 21 września 2001 r." Sformułowanie to nie odpowiada ściśle wymogom art. 151 par. 2 Kpa, który stanowi "o stwierdzeniu wydania dotychczasowej decyzji z naruszeniem prawa" ze wskazaniem /w uzasadnieniu decyzji/ jakie konkretnie przepisy naruszono i powodów jej nieuchylenia.

Wprawdzie decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje zaskarżonej decyzji ostatecznej z obrotu prawnego, która nadal kształtuje stosunek prawny. Jednak strona uzyskując stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, otrzymuje tytuł prawny potwierdzający jej możliwość dochodzenia przysługujących jej roszczeń, wynikających z wydania ostatecznej decyzji z naruszeniem prawa /art. 153 par. 1 Kpa/.

Podnieść też należy, że organ orzekający wbrew art. 32 Kpa pominął w postępowaniu pełnomocnika strony ustanowionego w osobie Romana K., tym bardziej, że w aktach sprawy brak jest cofnięcia udzielonego przez skarżących pełnomocnictwa.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji.