Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1626/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 90c ust. 1 i 2 , art. 90d ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 265 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jedn.
article: art. 8 ust. 1 pkt 2, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 151[1] § 1 i 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Ewa Partyka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Podaniem z dnia 15 września 2014 r. K.K zwrócił się do Wójta Gminy [.] o przyznanie stypendium szkolnego z powodu trudnej sytuacji materialnej rodziny wynikającej z niskich dochodów, w tym poprzez przyznanie pomocy rzeczowej, w szczególności obejmującej zakup podręczników i przyznanie świadczenia pieniężnego.

Decyzją z dnia [.] października 2014 r. nr [.], Wójt Gminy [.] odmówił wnioskodawcy przyznania żądanego świadczenia z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynoszącego 456 zł, które w przypadku rodziny ucznia wyniosło 507,15 zł. Nie zostały zatem spełnione przesłanki przyznania stypendium określone w art. 90d ust. 1 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) dalej zwana: "Uso".

W odwołaniu od decyzji KK zwrócił uwagę, że przekroczenie dochodu ponad próg ustawowy wynikało z faktu wypłacenia ojcu w sierpniu 2014 r. wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Przyjęcie dochodu z innych miesięcy nie spowodowałoby natomiast przekroczenia kryterium dochodowego. Odwołujący się podkreślił też, że pochodzi z rodziny wielodzietnej, matka jest osobą bezrobotną, a siostra osobą niepełnosprawną.

Decyzją z dnia [.] listopada 2014 r. nr [.], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] (dalej: SKO w [.] lub Kolegium), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia organu I instancji.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że przyznanie stypendium szkolnego uzależnione jest od spełnienia przesłanki kryterium dochodowego określonego w przepisach art. 8 ustawy o pomocy społecznej, znajdujących zastosowanie z mocy art. 90d ust. 2 pkt 7 Uso. Skoro więc kryterium dochodowe na osobę w rodzinie wynosi 456 zł, a rzeczywisty dochód na osobę w rodzinie w miesiącu sierpniu 2014 r. wyniósł 507,15 zł, brak było podstaw do przyznania stypendium. Wynagrodzenie z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych jest bowiem wliczane do dochodu. Ponadto, przyznanie świadczeń określonych w ustawie o systemie oświaty ma charakter uznaniowy, więc nawet spełnienie wszystkich przesłanek ustawowych nie gwarantuje, że dane świadczenie zostanie przyznane.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KK zarzucił, że decyzje odmawiające przyznania mu stypendium są dla niego krzywdzące. Wiązało się to bowiem z przyjęciem za podstawę obliczenia dochodu na osobę w rodzinie dochodu z sierpnia 2014 r., kiedy ojciec w związku z pracą w godzinach nadliczbowych otrzymał wyższe wynagrodzenie niż zazwyczaj. Zwykle wynosi ono bowiem około 1800 zł miesięcznie. Natomiast matka jest osobą bezrobotną, a siostra osobą niepełnosprawną. Rodzina liczy aż 7 osób, przy czym każde z rodzeństwa uczęszcza do szkoły, a ojciec wydatkuje na dojazdy do pracy 185 zł miesięcznie. Stypendium chciałby przeznaczyć na zakup odzieży i butów.

W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (zob. art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwana: "Ppsa", stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 Ppsa).

W myśl art. 145 Ppsa, sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontroli Sądu poddano decyzje w sprawie stypendium szkolnego. KK zwrócił się do Wójta Gminy [.] o przyznanie tej formy pomocy z powodu trudnej sytuacji materialnej rodziny wynikającej z niskich dochodów. Analizując przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia organy ustaliły, że wnioskodawca nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego, przekraczając go. Kryterium do aktualnie wynosi 456 zł, podczas gdy dochód na osobę w rodzinie ucznia w sierpniu 2014 r. wyniósł 507,17 zł. Skarżący tymczasem domaga się uwzględnienia przy obliczaniu tego kryterium dochodu rodziny z innego okresu niż za sierpień 2014 r.

Ustalenia faktyczne organów nie budzą wątpliwości, nie są zresztą kwestionowane przez samego skarżącego. Zarzuca natomiast niewłaściwe zastosowanie prawa.

Stypendium szkole jest formą pomocy materialnej dla uczniów przewidzianej w przepisach ustawy o systemie oświaty o charakterze socjalnym (art. 90c ust. 1 i 2 ustawy). Jak wynika z art. 90d ust. 1 Uso, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w jednej z form określonych w ust. 2 - 5. Stosownie do art. 90d ust. 7 Uso, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 823) wynika, że kryterium uprawniające do świadczenia od dnia 1 października 2012 r. wynosi 456 zł.

Kwota dochodu na osobę w rodzinie ucznia ustalana jest na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej. W myśl ust. 3 tej ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (podkr. Sądu) lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Wniosek o przyznanie stypendium szkolnego składa się do dnia 15 września danego roku szkolnego (art. 90n ust. 6 Uso).

Nie ulega wątpliwości, że KK podanie o stypendium szkole złożył w dniu 15 września 2014 r. Tak więc obowiązkiem organu było ustalenie wysokości dochodu na osobę w rodzinie ucznia z sierpnia 2014 r., tj. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku, jak tego wymaga przepis art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Rozstrzygające sprawę organy nie mogły postąpić zgodnie z wolą skarżącego, a wbrew dyspozycji ustawy, ponieważ wówczas wydane przez nie decyzje byłyby sprzeczne z prawem. Skoro zatem niewątpliwie dochód na osobę w rodzinie ucznia w sierpniu 2014 r. wyniósł 507,17 zł, co jest bezsporne, a kryterium ustawowe uprawniające do otrzymania pomocy socjalnej wynosi 456 zł, to jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem było odmówienie przyznania żądanej pomocy. Nie mogły odnieść pożądanego skutku argumenty skarżącego, że przekroczenie kryterium spowodowane było wypłaceniem ojcu wynagrodzenia za sierpień obejmującego także należność za przepracowane godziny nadliczbowe, co nie zdarzało się w innych miesiącach, ponieważ takie wynagrodzenie nie zostało wymienione w przepisach art. 8 ustawy o pomocy społecznej jako zmniejszające dochód (przychód) bądź niewliczane do dochodu. Za dochód uważa się bowiem sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Także więc wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, jak również dodatek, o którym mowa w art. 1511 § 1 i 2 Kodeksu pracy, stanowią przychód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Istotne jest zatem przy obliczaniu dochodu na osobę w rodzinie ucznia jedynie to, czy dane świadczenia podlegające zsumowaniu na zasadach określonych w art. 8 ustawy o pomocy społecznej zostały uzyskane w miesiącu poprzedzającym miesiąc złożenia wniosku. W niniejszej sprawie chodziło zatem o wynagrodzenie za sierpień 2014 r. Skoro dochód na osobę w rodzinie był wyższy od kryterium ustawowego, organy miały podstawę do odmowy przyznania żądanego świadczenia. Na ocenę legalności decyzji nie mogły mieć wpływu także pozostałe argumenty skargi odnoszące się do sytuacji rodziny strony skarżącej mimo, że w przypadku spełnienia kryterium dochodowego mogłyby stanowić argument za przyznaniem stypendium. Okoliczności te mogą natomiast mieć znaczenie w przypadku ubiegania się przez skarżącego o inną formę pomocy społecznej, nie wyłączając zasiłku szkolnego w przypadku ucznia znajdującego się przejściowo w trudnej sytuacji materialnej z powodu zdarzenia losowego (art. 90e Uso).

Z podanych względów, na podstawie art. 151 Ppsa, skargę oddalono.

Sąd jedynie na marginesie zwraca uwagę, że jeśli kryterium dochodowe w rodzinie skarżącego zostało przekroczone tylko w miesiącu sierpniu, to skarżący powinien wykorzystać zapisy § 9 ust. 5 uchwały Rady Gminy w [.] z dnia 18 lutego 2005 r. nr [.] /2005 w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym i złożyć niezwłocznie ponowny wniosek o stypendium. Taka okoliczność mieści się bowiem w pojęciu "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w powołanym przepisie, uprawniającym do złożenia wniosku o przyznanie stypendium w terminie późniejszym niż 15 września danego roku.