Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 30/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2023-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1b, art. 24 ust.2, art. 27 ust. 5
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędziowie sędzia WSA Piotr Chybicki (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2023 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z akt przekazanych wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wynika, że D. K. (dalej skarżąca, strona) 1 września 2022 r. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad matką M. S. Burmistrz Miasta B. (dalej organ I instancji) decyzją z 22 września 2022 r. odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia. Organ wskazał, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest możliwe z uwagi na niespełnienie przesłanki z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 615 z późn. zm.) (dalej u.ś.r.), gdyż niepełnosprawność M. S. powstała później niż to wynika z treści tego przepisu (po ukończeniu przez nią 76 lat). Ponadto organ podniósł, że nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 17 ust. 5 pkt 1 b ww. ustawy, gdyż D. K. do 31 października 2022 r. miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku ze sprawowaną nad matką opieką.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej kolegium, organ II instancji) w wyniku rozpoznania odwołania od powyższej decyzji, uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i orzekło co do istoty sprawy w ten sposób, że:

- odmówiło przyznania D. K. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. S. za okres od 1 września 2022 r. do 31 października 2022 r.,

- przyznało D. K. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką M. S. na okres od 1 listopada 2022 r. na czas nieokreślony.

W motywach rozstrzygnięcia kolegium wskazało, że M. S. jest wdową i posiada orzeczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego OR/PT w Olsztynie z 3 grudnia 2019 r. stwierdzające jej niezdolność do samodzielnej egzystencji, co zgodnie z art. 3 pkt 21 lit. e ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć, jako posiadanie przez nią znacznego stopnia niepełnosprawności. Z treści orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji wynika, że istnieje ona od 19 września 2019 r., a więc powstała, gdy M. S. miała 76 lat, czyli później niż wskazano w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Orzeczenie stwierdza trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji M. S., a tym samym wydane zostało na stałe. Z akt sprawy wynika, że M. S. wymaga pomocy i wsparcia we wszelkich czynnościach związanych z codzienną egzystencją. Kolegium zwróciło uwagę, ze skarżąca D. K. nie pracuje i z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką M. S. oraz jej zakres, nie może podjąć zatrudnienia. Kolegium, wskazało, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi w toku postępowania, strona pomaga matce w wykonywaniu wszystkich czynności życia codziennego. Z materiału dowodowego sprawy wynika przy tym, że opieka sprawowana przez stronę ma charakter stały i praktycznie całodobowy oraz trwa nieprzerwanie przez wszystkie dni tygodnia.

Kolegium wskazało następnie, że w przedmiotowej sprawie za niedopuszczalną uznać należy odmowę przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w oparciu o przesłankę wskazaną w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Równocześnie Kolegium podkreśliło, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w sytuacji spełnienia przesłanek pozytywnych z art. 17 ust. 1 ustawy i braku wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w ust. 5 art. 17 ustawy. Ze znajdującego się w aktach sprawy materiału wynika zaś, że w okresie od 1 listopada 2021 r do 31 października 2022 r. D. K. miała przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką (decyzja organu pierwszej instancji z 13 grudnia 2021 r.). W nawiązaniu do powyższego Kolegium wskazało, że w myśl art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone m.in. prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Nie jest zatem możliwe przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres, w którym osoba posiada jednocześnie prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, określone wcześniejszą decyzją, która nie została wzruszona za ten okres. Kolegium podkreśliło, że dokumentem umożliwiającym wykazanie przez stronę braku negatywnej przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w przypadku zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego z innym świadczeniem opiekuńczym - specjalnym zasiłkiem opiekuńczym, jest wiążąca organ i wykonalna decyzja uchylająca decyzję przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy. Takowa decyzja nie została wydana w niniejszej sprawie, a w aktach znajduje się jedynie oświadczenie strony o warunkowym zrezygnowaniu z prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z dniem przyznania jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W nawiązaniu do powyższego kolegium wywiodło, że w myśl art. 24 ust. 2 u.ś.r., prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Równocześnie organ zastrzegł, że ograniczenie ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. należy stosować w pierwszeństwie przed warunkami określonymi w art. 24 ust. 2 u.ś.r., mającymi zastosowanie jedynie w sytuacji stwierdzenia spełnienia w miesiącu złożenia wniosku wszystkich przesłanek pozytywnych i braku występowania przesłanek negatywnych do uwzględnienia wniosku, a zatem spełnienia wszystkich przesłanek materialno prawnych.

W dalszej części argumentacji kolegium wywiodło, że regulacja prawna art. 24 ust. 2 u.ś.r. ma odniesienie do okoliczności formalnoprawnych, a nie materialnoprawnych. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie jest więc determinowany wyłącznie datą wpływu wniosku o to świadczenie, ale uzależniony jest przede wszystkim od terminu przysługiwania dotychczasowego uprawnienia. W związku z powyższym, nie można przyznać świadczenia pielęgnacyjnego od początku miesiąca złożenia wniosku, w sytuacji gdy zachodzi negatywna przesłanka do uwzględnienia wniosku z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. Dopiero zniesienie w formie prawnej tej przesłanki umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Tym samym, mimo iż strona złożyła w dniu 1 września 2022 r. wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za okres poprzedzający wygaśnięcie decyzji o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego, tj. przed 31 października 2022 r., przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego za ten okres nie było możliwe.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie wywiodła D. K. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego nieprawidłową wykładnię, polegającą na uznaniu, iż wyklucza on możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego,

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane osobie, która ma już ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdy zarówno wykładnia językowa, jak i funkcjonalna prowadzi do wniosku, że w sytuacji, gdy wobec danej osoby występuje zbieg uprawnień do jednego z wymienionych w tym przepisie świadczeń, to osoba uprawniona ma prawo wyboru świadczenia, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce,

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o chylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w zakresie określenia daty początkowej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie D. K. świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2022 r., ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca zwróciła się także do Sądu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca wywiodła, że we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniosła o uchylnie decyzji przyznającej prawo do zasiłku w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia. Tym samym dokonała wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie może zatem zostać pozbawiona prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia złożenia wniosku. Jak podkreśliła skarżąca, zgodnie z dyspozycją zawartą w treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, mimo iż wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne. Wybór świadczenia pielęgnacyjnego jako świadczenia korzystniejszego był przez wnioskodawczynie wyrażony już w dniu złożenia wniosku do organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Kolegium wniosło o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako: p.p.s.a.). Skarżąca sformułowała wniosek w tym zakresie w treści skargi, kolegium zaś w odpowiedzi na skargę.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się co do zasady do oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2022 r. poz. 2429) i art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonej decyzji z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym (art. 133 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie tego przepisu Sąd analizuje całokształt sprawy objętej zaskarżonym aktem. Badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną zapadłych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy u.ś.r. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Okolicznością bezsporną jest to, że matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a zakres sprawowanej przez skarżącą opieki - również w ocenie organów obu instancji - uniemożliwia jej podjęcie zatrudnienia.

Prawidłowo także Kolegium oceniło, odwołując się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), że wynikająca z art. 17 ust. 1b u.ś.r. przesłanka daty powstania niepełnosprawności nie może być podstawą odmowy wnioskowanego świadczenia.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczyła kwestii przysługiwania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia, tj. od 1 września 2022 r. Kolegium przyjęło, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje dopiero od 1 listopada 2022 r., gdyż od tego momentu skarżąca nie pobiera już zasiłku opiekuńczego (decyzja organu I instancji 13 grudnia 2021 r. k. 3 akt administracyjnych), zatem ustała jedyna przesłanka negatywna uniemożliwiająca przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłku dla opiekunów. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w przypadku zbiegu uprawnień do różnych świadczeń rodzinnych, ustawodawca wprowadził zasadę wypłaty jednego świadczenia, wybranego przez osobę uprawnioną. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 5 u.ś.r. w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia rodzicielskiego, pielęgnacyjnego, specjalnego zasiłku opiekuńczego, dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10 lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z 4 kwietnia 2014 r. o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Sąd w rozpoznawanej sprawie w pełni podziela wyrażane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyklucza możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednak nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją (por. np. wyrok NSA z 13 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 235/18; wyrok WSA w Szczecinie z 9 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 1151/19 czy wyrok WSAw Gdańsku z 26 września 2019 r., sygn. akt III SA/Gd 423/19 - wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).

Z akt sprawy wynika, że skarżąca posiadała prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad M. S. przyznane decyzją Burmistrza B. na okres od 1 listopada 2021r do 31 października 2022 r. (k. 3 akt administracyjnych). Decyzja ta nie została na żadnym etapie postępowania uchylona. Skarżąca wskazała, we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (k. 23 akt administracyjnych), że wniosła o uchylenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia tj. świadczenia pielęgnacyjnego (z dniem wydania decyzji o przyznaniu zasiłku pielęgnacyjnego). Oznacza to, że skarżąca dokonała wyboru świadczenia. Wybór ten w intencji skarżącej nastąpić miał z chwilą przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy podkreślić, że zakaz kumulowania świadczeń, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyklucza sytuację, w której osobie uprawnionej przysługiwałoby więcej niż jedno (wybrane przez nią) świadczenie. Nie jest zatem możliwe uzyskanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego przy jednoczesnym posiadaniu prawa do innych tego typu świadczeń, w tym specjalnego zasiłku opiekuńczego. Strona, która dokonuje wyboru, a korzysta już ze zbieżnego uprawnienia, musi z niego zrezygnować przed rozstrzygnięciem o prawie do wnioskowanego świadczenia, przy czym, rezygnacja ta nie może opierać się tylko na warunkowej deklaracji, lecz konieczne jest, aby przed rozstrzygnięciem o prawie do wyższego świadczenia pielęgnacyjnego ustało prawo do pobierania innego świadczenia (por. wyrok NSA z 11 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3/19, CBOSA). Należy zwrócić uwagę na stanowisko WSA w Gliwicach (Wyrok WSA w Gliwicach z 8.11.2022 r., II SA/Gl 1298/22), zgodnie z którym aby dokonać w sposób skuteczny wyboru świadczenia, konieczne jest podjęcie przez wnioskodawcę działań wywołujących określone skutki prawne, nie zaś jedynie złożenie warunkowej deklaracji. Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, zasiłek ten jest świadczeniem należnym, a jego otrzymywanie wyklucza, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit.b u.s.r., przyznanie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd zwrócił również uwagę, że aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne wnioskodawca musi albo wstrzymać się z nowym wnioskiem do momentu wygaśnięcia decyzji (terminowej) przyznającej mu prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, albo wystąpić o uchylenie tego rodzaju decyzji. Nie jest natomiast możliwa rezygnacja z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego dopiero po przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego (podobne stanowisko zawarł NSA w wyroku z dnia 13 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 870/21). W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się również, że brak jest podstaw prawnych do kompensowania przez organ świadczeń i wypłaty wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości różnicy pomiędzy zbiegającymi się uprawnieniami. Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniach dotyczących zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i emerytury, które jednak zachowują aktualność także w odniesieniu do specjalnego zasiłku opiekuńczego, podkreśla, że wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością innych świadczeń, pozostawałaby w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 u.s.r., który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki (por. wyroki: NSA z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 254/20; z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 2375/19; z dnia 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20).

Prawidłowo więc Kolegium uznało, że dopiero od 1 listopada 2022 r. nie istniały przesłanki negatywne do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, określone w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., tj. ustało uprawnienie do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Odnosząc się natomiast do wykładni art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego, należy wyjaśnić, że sformułowanie "ustala się" można utożsamiać z "przyznaje się" tylko w sytuacji, gdy w miesiącu złożenia wniosku spełnione są wszystkie przesłanki pozytywne i nie występują przesłanki negatywne do uwzględnienia wniosku. Skoro zaś nie jest możliwe kumulatywne pobieranie zarówno świadczenia pielęgnacyjnego, jak i specjalnego zasiłku opiekuńczego, to warunkiem przyznania nowego świadczenia jest rezygnacja z uprzednio przyznanego świadczenia, która nie może sprowadzać się tylko do deklaracji na przyszłość - jej wyrazem musi być uchylenie lub zmiana wcześniejszej decyzji. Okres, na jaki strona może ubiegać się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie jest determinowany bowiem wyłącznie datą wpływu wniosku, ale jest też uzależniony od terminu przysługiwania dotychczasowego, zbieżnego uprawnienia (por. np. wyrok WSA w Olsztynie z 21 stycznia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 995/19, CBOSA oraz wyrok NSA z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 209/21, LEX nr 3194799). Wskazać należy zatem, ze ustalając od kiedy wnioskodawcy przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, organ stosuje art. 24 ust. 2 u.s.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Dokonując wykładni tego przepisu, należy jednak uwzględnić brzmienie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.s.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo m.in. do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi więc negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Uznać zatem należy, że Kolegium nie naruszyło art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., ponieważ przepis ten wyklucza możliwość zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna. Dopóki zatem w obrocie prawnym pozostawała ostateczna decyzja o przyznaniu skarżącemu prawa do zasiłku dla opiekuna, to w świetle ww. przepisu, nie było możliwe przyznanie wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy nie naruszył również art. 27 ust. 5 pkt 3 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień m.in. do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Niewątpliwie celem powołanych przepisów jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i m.in. zasiłku dla opiekuna, co nie wyklucza jednak możliwości przyznania, np. świadczenia pielęgnacyjnego, w przypadku spełnienia pozytywnych przesłanek przyznania tego świadczenia i skorzystania przez osobę wnioskującą z prawa wyboru świadczenia korzystniejszego, z zastrzeżeniem wcześniejszej rezygnacji z dotychczas pobieranego.

Tym samym, prawidłowo Kolegium przyznało skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na okres od 1 listopada 2022 r. Dopiero bowiem od tego miesiąca brak było przesłanek negatywnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Nie było natomiast prawnej możliwości orzeczenia o przyznaniu tego świadczenia od 1 września 2022 r., gdyż w tym okresie stronie przysługiwało jeszcze konkurencyjne świadczenie, wykluczające możliwość jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Ostatecznie podkreślić należy, że skarżąca - reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika - we wniosku złożyła oświadczenie o następującej treści: "w przypadku wydania decyzji przyznającej w/w świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego." (k. 23 akt administracyjnych). Wyrażoną wprost we wniosku z 1 września 2022 r. intencją skarżącej było uchylenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego od dnia ewentualnego przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.