Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 950/97
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: poz. 47
journal: Dz.U. 1995 nr 1 poz. 0
Teza: Pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania udziela się na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zastosowanie przez organ pierwszej instancji jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 59 ust. 1 tej ustawy, normującego sprawy udzielenia pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego obiektu budowlanego skutkuje uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 par. 2 Kpa.

TEZY

Pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania udziela się na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zastosowanie przez organ pierwszej instancji jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 59 ust. 1 tej ustawy, normującego sprawy udzielenia pozwolenia na użytkowanie zrealizowanego obiektu budowlanego skutkuje uchyleniem decyzji przez organ odwoławczy oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji na podstawie art. 138 par. 2 Kpa.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Właściciele lokalu mieszkalnego położonego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym powiadomili organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji o tym, iż zakończyli remont lokalu i wnieśli o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego lokalu jako pomieszczenia biurowego. Działając na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ organ administracji zezwolił na użytkowanie lokalu, stwierdzając, iż strona wnosząca o wydanie decyzji udowodniła, że podnoszone przez mieszkańców budynku zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia remontu oraz zmiany sposobu użytkowania lokalu nie są zasadne, gdyż roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, co wyklucza możliwość wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców budynku.

Odwołanie od ww. decyzji wnieśli właściciele mieszkań w przedmiotowym budynku zarzucając w szczególności nie przeprowadzenie oględzin technicznych określonych części budynku, oraz brak obiektywizmu w sporządzeniu materiałów dowodowych przedłożonych przez wnioskodawców.

Organ odwoławczy powołując się na przepis art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając tą decyzję za prawidłową.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego właściciele określonych lokali zarzucili przede wszystkim, iż przekształcenie lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym na cele handlowo-biurowo-usługowe będzie stanowiło zagrożenie dla pozostałych mieszkańców.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Podkreślając, iż stosownie do dyspozycji art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ Sąd ten jest powołany do oceny legalności decyzji administracyjnych zaś przy wykonywaniu swoich zadań nie jest związany granicami skargi, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie mogą się ostać, jako wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, przy czym na takim rozstrzygnięciu zaważyły inne względy niż podniesione przez stronę skarżącą.

Jako nie budzące wątpliwości Sąd przyjął, iż wniosek inwestorów dotyczył wyrażenia zgody na zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na pomieszczenie biurowe. Wniosek ten nawiązywał zatem do regulacji prawnej zawartej w art. 71 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego, zamieszczonej w rozdziale 6 tego Prawa, zatytułowanym "Utrzymywanie obiektów budowlanych i winien być rozpoznany na podstawie cytowanego przepisu. Postępowanie organu nadzoru budowlanego przed wydaniem postulowanej przez stronę decyzji, powinno zatem uwzględniać przepisy szczegółowo regulujące tę kwestię, to jest rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/. Wniosek dotyczył sytuacji, w której nie nastąpiła jeszcze zmiana sposobu użytkowania obiektu /lokalu/.

Organ pierwszej instancji rozpoznał natomiast sprawę na podstawie przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego /odnoszącego się do pozwoleń na użytkowanie zrealizowanego już obiektu budowlanego a nie do pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania/, a zatem normy prawnej odnoszącej się do innych stanów faktycznych, o których mowa w rozdziale 5 Prawa budowlanego, zatytułowanym "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Decyzja wydana przez organ pierwszej instancji nie dotyczy więc tego przedmiotu, który wskazali inwestorzy we wniosku wszczynającym postępowanie w omawianej sprawie. Taki stan rzeczy w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego winien był skutkować uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ odwoławczy i nakazanie ponownego rozpoznania sprawy, tym razem we właściwym trybie.

Zamiast tego organ odwoławczy wykonał zabieg, mający na celu konwalidację decyzji organu pierwszej instancji, przez powołanie w sentencji swego rozstrzygnięcia przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Wszelako samo tylko powołanie właściwej podstawy prawnej, przy jednoczesnym utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji nie może przynieść zamierzonego skutku z tej przyczyny, iż w sprawie nie zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe w trybie przewidzianym w Rozdziale 3 powołanego wyżej rozporządzenia, zatytułowanym "Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego".