Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2514/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Tomasz Wykowski (spr.) Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi J. B. i M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 2514/13

U Z A S A D N I E N I E

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania J. i M. B. (dalej "skarżących") od decyzji Prezydenta W. (dalej "Prezydenta") z dnia [...] października 2011 r. nr [...], odmawiającej nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości, utrzymało decyzję Prezydenta w mocy.

II. Zaskarżona decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżących, Prezydent odmówił nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], działka nr ew. [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej Nr [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie, Prezydent wskazał w szczególności, co następuje:

(1). Aktem notarialnym Rep. A nr [...] skarżący nabyli budynek przy ul. [...] oraz prawa i roszczenia z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279).

(2). Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1998 r. Prezydent, na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy orzekł o ustanowieniu na rzecz skarżących prawa użytkowania wieczystego, do tej nieruchomości.

(3). Aktem notarialnym Rep. [...] została zawarta umowa użytkowania wieczystego. Aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. skarżący zawarli umowę przeniesienie udziału wynoszącego ½ prawa użytkowania wieczystego oraz ½ prawa własności budynku na rzecz osoby prawnej "T." Spółka Akcyjna.

(4). Następnie umową Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. "T. [...]" zbyła udział ¼ w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku na rzecz L. i G. H., a umową Rep. A nr [...] z dnia [...] marca 2005 r. spółka zbyła udział ¼ w prawie użytkowania wieczystego gruntu i własności budynku na rzecz M. i D. P.

(5). Umową z dnia [...] września 2006 r. Rep. A nr [...] udział ¼ w przedmiotowej nieruchomości od L. i G. H. i umową z dnia z dnia [...] września 2006 r. Rep. A nr [...] udział ¼ od M. i D. P. nabyli skarżący.

(6). Udział ½ w prawie użytkowania wieczystego będący od dnia jego ustanowienia w posiadaniu skarżących spełnia przesłanki art. 5 z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości i podlega nieodpłatnemu przekształceniu.

(7). Pozostały udział ½ w prawie użytkowania wieczystego podlegał obrotowi prawnemu i skarżący są następcami prawnymi o których mowa w art, 1 ust. 1A pkt 2 ustawy, przy czym jest następstwo szczególne.

(8). W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie przechodzi na następców prawnych pod tytułem szczególnym, tym samym sprzedaż udziału wynoszącego ½ w prawie użytkowania wieczystego pozbawiła skarżących prawa do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.

(9). Przekształceniu w prawo własności może podlegać tylko prawo użytkowania wieczystego jako całość, nigdy zaś udział w prawie, a w niniejszej sprawie mogłaby być wydana tylko decyzji o nieodpłatnym przekształceniu udziału ½ prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz o odmowie nieodpłatnego przekształcenia udziału wynoszącego ½ z jednoczesnym odpłatnym przekształceniem tego udziału na własność - jednakże wnioskodawcy takiego rozstrzygnięcia nie zaakceptowali.

2. Skarżący wnieśli do SKO odwołanie od decyzji Prezydenta, podnosząc że spełniają przesłanki do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a stanowisko organu, że prawo takie nie przysługuje jest błędne. W ocenie skarżących organy orzekające w sprawie pominęły okoliczność, że prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało nabyte przez nich w całości w zamian za odjęcie w trybie administracyjnoprawnym własności nieruchomości.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. odwołanie skarżących od decyzji Prezydenta, SKO utrzymało decyzję Prezydenta w mocy.

Uzasadniając zaskarżoną decyzję, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z ustawą z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogą wystąpić osoby będące użytkownikami wieczystymi w dniu 13 października 2005 r. W myśl art.1 ust.1a pkt 2 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne, będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie zaś z art.1 ust.3 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

2. W niniejszej sprawie zachodzi szczególny przypadek, a mianowicie skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, a jednocześnie poprzez sprzedaż i następnie ponowne kupno prawa użytkowania wieczystego zostali użytkownikami wieczystymi nieruchomości.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 sierpnia 2011 r. (I SA/Wa 2442/10, LEX nr 1085220) wskazał, że "Nie każdy użytkownik wieczysty może skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a tylko ten, który otrzymał użytkowanie wieczyste nieruchomości w zamian za odjęcie w trybie administracyjnym własności nieruchomości. Ograniczenie to należy odnieść także do następców prawnych, nie każdy bowiem przypadek następstwa prawnego będzie uprawniał do nieodpłatnego nabycia własności nieruchomości, a jedynie następstwo pod tytułem ogólnym."

4. Przewidziane w art.5 powyższej ustawy uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa związane jest ściśle ze sposobem, w jaki użytkownik uzyskał użytkowanie wieczyste gruntu, a celem tej regulacji jest niewątpliwie przyznanie rekompensaty osobom, które w wyniku przemian ustrojowych mających miejsce po II wojnie światowej, bez własnej winy utraciły prawo własności. Wynika to zarówno z brzmienia powyższego przepisu jak również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., w którym wskazano, iż nabycie prawa do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności przez określoną w ustawie grupę użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych uzasadnione jest szczególną sytuacją tych osób. W tym stanie rzeczy sprzeczne z celem ustawy byłoby założenie, iż przysługujące określonej osobie uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia może przejść na osobę, która nabyła od niej prawo użytkowania wieczystego w trybie sukcesji syngularnej, a więc w drodze umowy cywilnoprawnej. Skoro bowiem nie każdy użytkownik wieczysty może skorzystać z preferencyjnego trybu przekształcenia prawa, lecz tylko ten, który uzyskał użytkowanie wieczyste w zamian za uprzednie odjęcie własności nieruchomości, to ograniczenie to odnieść należy również do następców prawnych takich osób.

5. Oznacza to, że nie każde następstwo prawne będzie uprawniało do nieodpłatnego nabycia własności użytkowanego gruntu. Takim uprawnionym następcą prawnym - w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. - będzie niewątpliwie spadkobierca osoby, która uzyskała użytkowanie wieczyste w warunkach określonych w art. 1 ust. 1a, jako nabywca ogółu praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy (art. 922 k.c.). Nie będzie nim natomiast osoba, która prawo użytkowania wieczystego nabyła w trybie umowy cywilnoprawnej. Zważyć bowiem należy, że umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przenosi na nabywcę wyłącznie prawo do nieruchomości, natomiast nie przenosi na niego tytułu "osoby wywłaszczonej".

6. W niniejszej sprawie wnioskodawcy, co do ½ części prawa użytkowania wieczystego są użytkownikami wieczystymi na podstawie decyzji Prezydenta W. decyzją Nr [...] z dnia [...] października 1998 r., wydanej na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Co do pozostałej ½ części ich prawo użytkowania wieczystego wynika z aktów notarialnych umowy kupna-sprzedaży prawa użytkowania wieczystego.

7. Zasadne jest zatem twierdzenie organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie mogłaby być wydana tylko decyzja o nieodpłatnym przekształceniu udziału ½ prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oraz o odmowie nieodpłatnego przekształcenia udziału wynoszącego ½ nieruchomości z jednoczesnym odpłatnym przekształceniem tego udziału na własność. Ponieważ wnioskodawcy takiego rozstrzygnięcia nie zaakceptowali Prezydent zasadnie odmówił nieodpłatnego przekształcenia całego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul .[...].

IV. Skarżący wnieśli do Sądu skargę na decyzję SKO, zarzucając zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej tę decyzję decyzji Prezydenta naruszenie art. 1 ust. 1, ust. 1 a pkt 2 oraz art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazali w szczególności, co następuje:

1. Ustalenia faktyczne decyzji obydwu instancji potwierdzają, iż skarżący nabyli prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. Obydwie decyzje uznają także, iż w odniesieniu do udziału wynoszącego 1/2 części prawa użytkowania wieczystego skarżącym przysługuje uprawnienie do przekształcenia nieodpłatnego.

2. Wbrew powyższemu decyzje organów obu instancji nie uwzględniły w żadnym zakresie uprawnień skarżących do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Uprawomocnienie się decyzji o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego spowoduje, iż skarżącym pozostaje jedynie przekształcenie odpłatne w całości, choć bezsporne jest, iż w odniesieniu do ½ części istnieją przesłanki do zwolnienia z odpłatności.

3. Organy obydwu instancji wadliwie uznały, iż skarżącym nie przysługuje uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w odniesieniu do udziału, który wprawdzie był przedmiotem obrotu prawnego na rzecz osób trzecich, jednak następnie do skarżących powrócił.

4. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy przekształceniowej nie precyzuje, czy wskazane w nim następstwo ma charakter generalny, czy syngularny. Nie można zatem zasadnie twierdzić, iż przepis ten nie ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do sukcesji syngularnej. Trafnie przyjmuje się, iż nieodpłatne przekształcenie jest wyjątkiem od reguły, który nie powinien być wykładany rozszerzająco. Jednak pomiędzy zwężającą wykładnią a wykładnią wyprowadzającą z przepisu treści, których w nim nie ma, jest istotna różnica. Przyjęcie, iż regulacja ta dotyczy wyłącznie określonego rodzaju następstwa prawnego jest dowolna, ponieważ nie znajduje oparcia w treści tej regulacji. Gdyby racjonalny ustawodawca miał na myśli następstwo ogólne, to zapewne przepis ten brzmiałby inaczej.

5. Skarżący podtrzymują stanowisko, że nabyli prawo do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego z racji nabycia prawa użytkowania w trybie art. 7 dekretu warszawskiego, a nie jako następca prawny takiej osoby. Swoje prawo do przekształcenia skarżący wywodzą zatem z decyzji i umowy zawartych w trybie art. 7 dekretu warszawskiego, w wyniku których uzyskaliśmy status osoby, która odzyskała nieruchomość w trybie dekretu. Późniejszy obrót cywilnoprawny wskazanym wyżej prawem użytkowania wieczystego nie stanowi przeszkody do realizacji uprawnienia do nieodpłatnego przekształcenia tego prawa we własność. Fakt nabycia prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu powoduje powstanie po stronie podmiotu, który nabył to prawo na wskazanej wyżej podstawie prawnej, szczególnego statusu w odniesieniu do odpłatności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Status ten jest nieprzenoszalny, w związku z czym wskazany wyżej obrót cywilnoprawny przedmiotowym prawem użytkowania wieczystego, prowadzący ostatecznie do ponownego nabycia tego prawa przez skarżących, nie pozbawia ich możliwości realizacji uprawnienia do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

6. Decyzje organów obydwu instancji są całkiem sprzeczne wewnętrznie. Z jednej strony bowiem uznają prawo skarżących do nieodpłatnego przekształcenia w udziale ½ części, z drugiej natomiast strony odmawiają nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności. Rozstrzygnięcia te stoją zatem w oczywistej sprzeczności z ustalonym w sprawie stanem faktycznym.

V. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie przez Sąd skargi na orzeczenie organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją SKO było rozstrzygnięcie, czy w odniesieniu do prawa użytkowania wieczystego gruntu, objętego wnioskiem skarżących, zostały spełnione przesłanki do przekształcenia tego prawa własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości (Dz.U. z 2005 r. nr 175, poz.1459 z późn.zm.), dalej "ustawy z 2005 r.".

Zgodnie z art.1 ust.1 ustawy z 2005 r. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności mogą wystąpić te osoby fizyczne i prawne, które były użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu 13 października 2005 r. W myśl art.1 ust.1a pkt 2 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne, będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie zaś z art.1 ust.3 ustawy, z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2.

Z art. 5 pkt 1 ustawy z 2005 r. wynika, że przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz osób fizycznych, o których mowa w art. 1 ust. 1a, lub ich następców prawnych następuje nieodpłatnie.

2. Z przytoczonych wyżej regulacji ustawowych wynika, że osoba fizyczna, będąca w dniu 13 października 2005 r. użytkownikiem wieczystym nieruchomości, w sytuacji, w której przedmiotowe użytkowanie wieczyste zostało przez tę osobę nabyte na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (dalej "dekret warszawski") albo następca prawny tej osoby mogą żądać nieodpłatnego przekształcenia przysługującego im prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

3. Z materiału dowodowego sprawy wynika w sposób bezsporny, że skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu na podstawie art.7 dekretu warszawskiego na mocy stosownej decyzji Prezydenta z dnia [...] października 1998 r. oraz zawartego w wykonaniu tej decyzji aktu notarialnego z dnia [...] grudnia 1999 r. Nie ulega również wątpliwości, że w okresie pomiędzy nabyciem wskazanego wyżej prawa użytkowania wieczystego a złożeniem wniosku o jego przekształcenie w prawo własności, prawo to przysługiwało skarżącym w sposób nieprzerwany tylko w odniesieniu do udziału w tym prawie wynoszącego 1/2, podczas gdy pozostałe udziały w tym prawie (łącznie wynoszące również 1/2) były przedmiotem obrotu cywilnoprawnego. W rezultacie zawarcia szeregu umów cywilnoprawnych udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu w wysokości 1/2 nie przysługiwał skarżącym w latach 2000 – 2006, aby ostatecznie, na podstawie dwóch umów notarialnych zwartych w 2006 r., zostać przez nich ponownie nabyty.

W ocenie skarżących powyższe okoliczności umocowują ich do żądania na podstawie art.5 pkt 1 ustawy z 2005 r. nieodpłatnego przekształcenia całości przysługującego im prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości, w sytuacji, w której całość tego prawa została przez skarżących nabyta na podstawie art.7 dekretu warszawskiego. Fakt przejściowego wyzbycia się przez skarżących, na rzecz osób trzecich, części udziałów w prawie objętym wnioskiem o przekształcenie i późniejsze zwrotne nabycie tychże udziałów nie stanowi w ocenie skarżących przeszkody do dokonania takiego, bezpłatnego przekształcenia, albowiem wskazane wyżej czynności cywilnoprawne nie zmieniają faktu, że przysługujące skarżącym w całości w dacie orzekania o przekształceniu prawo użytkowania wieczystego gruntu jest prawem nabytym przez nich na podstawie art.7 dekretu warszawskiego.

4. Prawidłowo uznały orzekające w sprawie organy, że wprawdzie w dacie rozpoznawania wniosku skarżących o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności skarżącym przysługiwały wszystkie udziały w przedmiotowym prawie użytkowania wieczystego gruntu (w dacie wydawania rozstrzygnięć w sprawie skarżący byli zatem wyłącznymi współużytkownikami wieczystymi gruntu), niemniej z racji wystąpienia różnych podstaw prawnych, na których skarżący nabyli poszczególne udziały w tym prawie, wystąpiła konieczność przeprowadzenia odrębnej oceny każdej z tych podstaw pod kątem tego, czy uprawnia ona skarżących do żądania przekształcenia prawa w sposób nieodpłatny.

W konsekwencji powyższego trafnie przyjęły organy, że w odniesieniu do tych udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntu, które wprawdzie pierwotnie zostały nabyte przez skarżących na podstawie art.7 dekretu warszawskiego (w ramach nabycia przez skarżących całości tego prawa), niemniej potem uległy zbyciu na rzecz osoby trzeciej, a następnie ponownemu nabyciu przez skarżących, o ostatecznej kwalifikacji podstawy nabycia tych udziałów przez skarżących rozstrzyga nabycie najpóźniejsze. Tym samym słusznie uznały organy orzekające w sprawie, że skarżący nie mogą powoływać się na nabycie wskazanych wyżej udziałów bezpośrednio na podstawie art.7 dekretu, w sytuacji, w której nabyli te udziały w obrocie wtórnym, na podstawie umowy cywilnoprawnej, od poprzedniego użytkownika wieczystego.

Z art.5 pkt 1 w związku z art.1a ust.2 ustawy wnosić należy, że do żądania nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nie jest uprawniony każdy podmiot, będący użytkownikiem wieczystym gruntu i powołujący się na fakt, że przysługujące mu prawo zostało ustanowione na podstawie art.7 dekretu warszawskiego, a wyłącznie ten użytkownik wieczysty, na rzecz którego prawo to zostało ustanowione bezpośrednio, ewentualnie następca prawny tego podmiotu. Podzielić przy tym należy przywołany w kontrolowanych decyzjach pogląd, oparty na orzecznictwie sądowym, że kryteria następcy takiej osoby uprawnionej spełnia wyłącznie następca pod tytułem ogólnym (uniwersalnym), tj. w szczególności spadkobierca, nie zaś następca pod tytułem szczególnym (syngularnym), tj. nabywca samego prawa użytkowania wieczystego. Przyjęcie powyższej zasady jest konsekwencją założenia, że nieodpłatne przekształcenie we własność prawa użytkowania wieczystego gruntu, ustanowionego na podstawie art.7 dekretu warszawskiego, ma stanowić swoistą rekompensatę dla osób bezpośrednio dotkniętych działaniami dekretu warszawskiego (ewentualnie ich następców prawnych pod tytułem ogólnym). Rozszerzanie tego przywileju także na kolejnych nabywców prawa użytkowania wieczystego gruntu, tylko dlatego, że prawo to ustanowiono na podstawie art.7 dekretu warszawskiego nie znajdowałoby uzasadnienia.

W świetle powyższych uwarunkowań pozytywne rozpatrzenie żądania skarżących byłoby uzależnione od wykazania, że posiadają oni status następcy prawnego użytkownika wieczystego, na rzecz którego prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało ustanowione na podstawie art.7 dekretu warszawskiego. Powyższy warunek nie może jednakże zostać w oczywisty sposób spełniony w sytuacji, w której udziały w prawie użytkowania wieczystego zostały przez skarżących nabyte od osób fizycznych, na rzecz których prawo użytkowania wieczystego nie zostało w sposób pierwotny ustanowione (skarżący nabyli udziały dwiema umowami z dnia [...] września 2006 r.: Rep. A nr [...] - udział ¼ od L. i G. H. i Rep. A nr [...] udział ¼ od M. i D. P.). Wcześniej osoby te nabyły przysługujące im udziały w drodze umowy cywilnoprawnej ze spółką "T. [...]". W oczywisty sposób zatem podmiotami, na rzecz których użytkowanie wieczyste zostało ustanowione w wymaganym trybie są sami skarżący, niemniej zainicjowany przez nich kilkukrotny obrót tak ustanowionym prawem, pozbawia ich obecnie możliwości powoływania się na pierwotną podstawę nabycia prawa w postępowaniu o jego nieodpłatne przekształcenie w prawo własności.

5. Trafnie ustaliły zatem organy, że przedmiotem nieodpłatnego przekształcenia w prawo własności może być wyłącznie ten udział w prawie użytkowania wieczystego gruntu (w wysokości ½), który od momentu ustanowienia tego prawa na rzecz skarżących nieprzerwanie pozostawał w ich dyspozycji.

6. Kolejną istotną kwestią w sprawie jest ustalenie tego, jakiego rodzaju orzeczenie winno zostać wydane przez organ rozpatrujący wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności w sytuacji, w której przesłanki do przekształcenia tego prawa w sposób nieodpłatny spełnione są wyłącznie w odniesieniu do części udziałów w prawie objętym wnioskiem.

Z materiału dowodowego sprawy wynika w sposób jednoznaczny, że przedmiotem żądania skarżących było nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania gruntu w prawo własności tego gruntu. Wola taka została przez skarżących wyrażona już we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie, jak też w szczególności w piśmie z dnia 20 lipca 2011 r., skierowanym do Prezydenta w odpowiedzi na pismo tego organu, informujące skarżących o istniejącej w niniejszej sprawie możliwości łączonego tj. nieodpłatnego i odpłatnego przekształcenia prawa użytkowania gruntu.

Nieodpłatność przekształcenia prawa użytkowania wieczystego jest na tyle istotną cechą tego nabycia, że odróżnia je w daleko idący sposób od przekształcenia prawa w sposób nieodpłatny. Jednoznaczne, nie budzące wątpliwości zadeklarowanie przez użytkownika wieczystego, że wnosi o przekształcenie tego prawa nieodpłatnie, powoduje że wyłącznym przedmiotem wszczętego postępowania jest przekształcenie nieodpłatne. Konsekwencją takiego stanu jest to, że organ orzeka wyłącznie o nieodpłatnym przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ewentualnie o odmowie takiego przekształcenia. Poza kompetencją organu w tym postępowaniu pozostaje natomiast orzekanie przez organ w przedmiocie przekształcenia odpłatnego.

W konsekwencji przyjęcia powyższego założenia niedopuszczalnym w niniejszej sprawie było rozpatrzenie wniosku skarżących w ten sposób, że co do części udziałów w prawie użytkowania wieczystego organy orzekłyby o ich nieodpłatnym przekształceniu, natomiast w odniesieniu do pozostałej części - o ich przekształceniu odpłatnym. Zasadnie zatem uznały organy, że wobec takich, łącznie występujących okoliczności sprawy, jak: 1) konsekwentne podtrzymywanie przez skarżących w toku postępowania administracyjnego żądania wyłącznie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, 2) spełnienie się przesłanek umożliwiających przekształcenie nieodpłatne jedynie w odniesieniu do części udziałów w prawie użytkowania wieczystego, objętego wnioskiem, 3) wynikającą z konstrukcji instytucji prawa użytkowania wieczystego gruntu prawną niedopuszczalność przekształcenia jedynie części udziałów w tym prawie w udziały w prawie własności wraz z jednoczesnym pozostawieniem w obrocie prawnym nieprzekształconych udziałów w prawie użytkowania wieczystego gruntów (a co za tym idzie niedopuszczalność orzeczenia przez organy o uwzględnieniu wniosku skarżących w zakresie niespornym, a w pozostałej części – o oddaleniu tego wniosku), wniosek skarżących należało rozpatrzyć w całości odmownie.

W świetle powyższych okoliczności skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.