Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2146/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. S. (dalej jako: "skarżąca" lub "strona") jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "ZUS", "organ") z dnia [...] września 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] odmawiającą stronie umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Strona wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r. zwróciła się do ZUS o umorzenie naliczonych odsetek od nieopłaconych w terminie należności, informując przy tym organ, że zaległości powstały dawno i nie były wynikiem złej woli strony. Strona podniosła jednocześnie, że obecnie zarabia ok. [...] zł miesięcznie i samotnie wychowuje dziecko.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] ZUS rozpatrzył odmownie wniosek strony o umorzenie odsetek za zwłokę wyliczonych na dzień [...] grudnia 2017 r. w wysokości:

- [...] zł od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne za okres od stycznia 2010 r. do stycznia 2011 r.,

- [...] zł od nieopłaconych składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od lipca 2009 r. do lutego 2011 r.,

- [...] zł od nieopłaconych składek na Fundusz Pracy za okres od marca 2010 r. do stycznia 2011 r.

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Strona złożyła do ZUS wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ZUS decyzją z [...] maja 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję własną.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję ZUS.

Wyrokiem z dnia 12 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1304/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał, że organ wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie zebrał w sposób prawidłowy materiału dowodowego. Ponadto nie odniósł się w sposób właściwy do już zebranego materiału dowodowego, co spowodowało, że uzasadnienie zostało sporządzone z naruszeniem przepisu art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. Sąd wskazał również, że organ pomimo dwukrotnego rozpoznania sprawy nie zastosował się do przepisu art. 79a § 1 k.p.a., który stanowi, że w postępowaniu wszczętym na żądnie strony, organ administracji publicznej obowiązany jest do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Poza tym organ dokonał także błędnej oceny przesłanki określonej w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003 r. nr 141, poz. 1365, dalej: rozporządzenie wykonawcze). W ocenie sądu wydana decyzja jest przedwczesna, gdyż w sprawie nie ustalono w sposób prawidłowy stanu faktycznego. Organ w decyzji poddaje w wątpliwość część oświadczeń strony jednak wyciągnął z tego nieprawidłowe wnioski. Sąd wskazał, że organ jest gospodarzem postępowania i to na nim spoczywa obowiązek dokładnego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i podejmowania wszelkich działań zmierzających do wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Organ w przypadku powstania określonych wątpliwości powinien zwrócić się do strony o stosowne wyjaśnienia i w wypadku nie udzielenia odpowiedzi lub odpowiedzi wymijającej, niepełnej może z takiego faktu wyciągać niekorzystne konsekwencje. Według sądu niedopuszczalne jest wskazywanie na wątpliwości co do których organ nie zwracał się do strony o wyjaśnienie nie informując jej o przysługującym jej prawie wynikającym z art. 79a k.p.a. Zdaniem sądu zabrakło w sprawie ustaleń związanych z miejscem zamieszkania strony, organ powinien ustalić na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca mieszka w miejscu przez siebie wskazanym, czy i na jakiej podstawie pokrywa koszty związane z eksploatacją, czy kwota [...] zł jest jedyną kwotą, którą strona dysponuje, czy też uzyskuje inne dochody np. pomoc państwa w wychowaniu dzieci (program 500,00+), z opieki społecznej. ZUS powinien ustalić czy dziecko strony uzyskuje alimenty, skoro skarżąca deklarowała, że jest osobą samotnie wychowującą dziecko oraz czy strona nie uzyskuje dodatkowych dochodów np. hodowli i opieki nad zwierzętami (dane z internetu). Sąd podkreślił, że dopiero prawidłowe ustalenie strony dochodowej skarżącej i jej rodziny, a także strony kosztowej pozwoli na wydanie prawidłowej decyzji.

ZUS ponownie rozpatrując sprawę pismem z [...] czerwca 2019 r. poinformował stronę o możliwości czynnego udziału w każdym stadium postępowania administracyjnego oraz możliwości dołączenia dodatkowej dokumentacji do sprawy. W piśmie wskazano przesłanki umorzenia należności z tytułu składek oraz wezwano stronę o przedłożenie:

• zeznania podatkowego (PIT) za 2018 rok,

• wyciągów posiadanych rachunków bankowych za okres trzech ostatnich miesięcy,

• udokumentowania wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego z tytułu miesięcznych opłat (czynsz, energia elektryczna, telefon itp.) w formie faktur, rachunków za ostatni miesiąc,

• dokumentów potwierdzających aktualne zobowiązania w bankach, instytucjach, urzędach bądź u osób fizycznych oraz potwierdzających egzekucję komorniczą,

• wszelkich dokumentów mogących mieć wpływ na podjęcie rozstrzygnięcia np. dotyczących sytuacji rodzinnej i materialnej, stanu zdrowia zobowiązanej i członków rodziny, wydatków na leczenie,

• oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej.

Jednocześnie wezwano stronę o:

• przedłożenie dokumentów potwierdzających wykształcenie i doświadczenie zawodowe strony,

• przedłożenie oświadczenia na podstawie jakiego tytułu prawnego skarżąca mieszka w miejscu wskazanym we wniosku oraz na jakiej podstawie pokrywa koszty związane z eksploatacją mieszkania/domu,

• wskazanie czy jedynym dochodem skarżącej jest zasiłek macierzyński, czy posiada inne źródło dochodu np. z hodowli i opieki nad zwierzętami,

• oświadczenie czy uzyskuje pomoc materialną ze strony państwa, jednostki samorządu terytorialnego, opieki społecznej oraz czy korzysta z "programu 500+",

• wskazanie czy ma przyznane alimenty na dziecko.

Skarżąca nie skorzystała z prawa do czynnego udziału w postępowaniu i nie dostarczyła żądnych nowych dokumentów do sprawy, pomimo odebrania wezwania z ZUS w dniu [...] czerwca 2019 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2019 r. zawiadomiono stronę o przysługującym prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez wydaniem decyzji. Z tej możliwości skarżąca nie skorzystała.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] września 2019 r. organ przedstawił ustalenia faktyczne, oparte na zgromadzonym materiale dowodowym, z których wynika, że strona wykreśliła działalność gospodarczą w dniu [...] marca 2011 r., od [...] września 2018 r. skarżąca jest zgłoszona do ubezpieczeń społecznych jako osoba pobierająca zasiłek macierzyński w wysokości [...] zł brutto co świadczy, że na utrzymaniu strony jest dwoje dzieci - a co za tym idzie pobiera od [...] lipca 2019 r. "świadczenie 500+" w wysokości [...] zł miesięcznie. W dniu [...] lutego 2019 r. strona złożyła wniosek o układ ratalny z ZUS, jednak do układu ratalnego nie przystąpiła, strona nie posiada nieruchomości oraz ruchomości, wobec strony jest obecnie prowadzone postępowanie egzekucyjne, dokonano zajęcia rachunków bankowych, łączną egzekucje prowadzi Dyrektor III Oddziału ZUS w W..

Następnie ZUS przytoczył przepisy prawa i stwierdził, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki całkowitej nieściągalności należności co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku strony na tej podstawie.

ZUS dokonał także analizy sprawy pod kątem wystąpienia przesłanej wynikających z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Organ podkreślił, że strona pomimo wezwania z [...] czerwca 2019 r. nie przedłożyła żadnej dokumentacji na potwierdzenie aktualnej sytuacji finansowej, zdrowotnej i rodzinnej. W tej sytuacji ZUS oparł się na ustaleniach urzędowych i powtórzył, że od [...] września 2018 r. strona jest zgłoszona do ubezpieczenia społecznego jako osoba pobierająca zasiłek macierzyński z wykazaną podstawą składek w wysokości [...] zł. Na tej podstawie stwierdził, że obecnie na utrzymaniu strony jest 2 dzieci i strona może z tego tytułu pobierać świadczenie "500+" w wysokości 1.000,00 zł. Organ ustalił ponadto, że strona nie jest zamężna, nie podała jednak czy pobiera alimenty, czy obecnie mieszka sama, czy prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie czy wspólne. Organ podkreślił, że ciężar udowodnienia występowania przesłanek do umorzenia spoczywał na stronie, a ostateczna ocena aktualnej sytuacji finansowej zobowiązanej winna mieć miejsce na podstawie dostarczonych dokumentów, a takich, dotyczących aktualnie uzyskiwanych dochodów i ponoszonych kosztów utrzymania, w trakcie postępowania skarżąca nie złożyła. Ponadto organ zauważył, że skarżąca jest w wieku największej aktywności zawodowej i nie ma przeciwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy i spłaty zadłużenia wobec ZUS. W tej sytuacji organ stwierdził, że strona nie wykazała przesłanek umorzenia należności określonych w rozporządzeniu wykonawczym.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek. Skarżąca powołała się na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą spłatę zadłużenia. Stwierdziła, że w jej sytuacji jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Mając na względzie powyższe, tj. dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, a więc badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności, tak z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256; dalej: ,,k.p.a.’’), jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266 ze zm.; dalej: ,,u.s.u.s.’’), oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził istotnych naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego orzeczenia.

Przypomnieć należy, że zaskarżona decyzja wydana została w następstwie wyroku WSA w Warszawie z 12 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1304/18, którym uchylono wcześniejszą decyzję ZUS z [...] maja 2018 r. w sprawie z wniosku skarżącej o umorzenie odsetek od nieopłaconych składek. Zastosowanie w sprawie znajduje zatem art. 153 p.p.s.a. zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepis prawa uległ zmianie.

W ocenie sądu organ wydając zaskarżona decyzję w pełni zastosował się do oceny prawnej jak i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powyższym wyroku WSA w Warszawie. W szczególności podkreślić należy, że organ poinformował skarżącą o przesłankach umorzenia należności, jak również zwrócił się do skarżącej o wyjaśnienie istotnych w sprawie kwestii - pismo z [...] czerwca 2019 r. opisane szczegółowo w części historycznej uzasadnienia wyroku - w celu ustalenia stanu faktycznego istotnego dla oceny wystąpienia przesłanek umorzenia wnioskowanych przez skarżącą należności. Wobec nie przedstawienia przez skarżącą żadnych dowodów i informacji obrazujących jej sytuację finansową, rodzinną czy też osobistą, organ - w zgodzie z oceną prawną zawartą w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 12 lutego 2019 r. - wyciągną wobec skarżącej niekorzystne konsekwencje w postaci odmowy umorzenia odsetek z tytułu nieopłaconych składek.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. – należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wyliczonych w ust. 3 tego przepisu, tj. gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Przedstawione wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możność umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje bowiem na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku "mogą być umarzane". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec skarżącego. Organ ustalił m. inn., że wobec skarżącej prowadzone jest postępowania egzekucyjne przez Dyrektora III Oddziału ZUS w W. co na obecnym etapie sprawy powoduje, że nie można przyjąć, jako oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Skarżąca na etapie postepowania administracyjnego nie podważyła w żaden sposób powyższego stanowiska organu. Tak więc prawidłowo ustalono, iż w stosunku do skarżącej nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji, że brak było prawnej możliwości umorzenia zadłużenia w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego. Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s., w związku z § 3 rozporządzenia wykonawczego, ustawodawca również posłużył się konstrukcją uznania administracyjnego, pozostawiając organowi decyzję czy składki umorzyć czy też odmówić umorzenia, w przypadku wypełnienia przesłanek. Może on, ale nie musi, umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje ZUS do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności, oczywiście gdy inne względy ustawowe przemawiają przeciwko takiemu umorzeniu. Ponadto, należy podkreślić, że ustawodawca nałożył na zobowiązanego obowiązek wykazania, a więc udowodnienia okoliczności, o jakich mowa w rozporządzeniu.

Podkreślić w tym miejscu należy, że skarżąca nie wykazała w żaden sposób aby w jej sytuacji zaistniały podstawy do umorzenia należności, pomimo że została wezwana do przedstawienia dowodów potwierdzających jej sytuację osobistą, rodzinną i finansową, jako mającą znaczenie dla wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki z rozporządzenia wykonawczego. W tej sytuacji organ uprawniony był do stwierdzenia braku podstaw do umorzenia należności na tej podstawie. Organ prawidłowo stwierdził, że ciężar udowodnienia występowania przesłanek do umorzenia spoczywał na skarżącej, a ostateczna ocena aktualnej sytuacji finansowej winna mieć miejsce na podstawie dostarczonych dokumentów, a takich skarżąca nie złożyła. Ustalenia organu oparte na informacjach i dowodach uzyskanych z urzędu i wysnute z nich prawidłowe wnioski, szczegółowo opisane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, również nie pozwalają na przyjęcie stanowiska by w sprawie skarżącej zaistniały przesłanki pozwalające na umorzenie wnioskowanych należności określone w rozporządzeniu wykonawczym.

Reasumując sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie doszło do naruszenia zasady ochrony słusznego interesu skarżącego, zasady zaufania obywateli do organów państwa, czy też zasady przekonywania. Wydając rozstrzygnięcia organy działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykraczało poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.