Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1046/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 156  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2012 r. sprawy ze skargi H. C. i A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. C. i A. C. solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez H. C. i A. C. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2012 r. znak [...], wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji.

Postępowanie to uruchomione zostało wnioskiem złożonym przez M. O., która zwróciła się o unieważnienie decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...]lipca 2006 r. znak: [...].

Ostatnią z wymienionych decyzji organ na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego i art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lica 1994 r. – Prawo budowlane, w pkt 1 uchylił ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę segmentu mieszkalnego Nr [...] w zabudowie szeregowej na części nieruchomości nr geod. [...]położonej w [...] przy ul. [...], zmienioną decyzją z [...] maja 2004 r. znak: [...] i przeniesioną decyzją z [...] października 2004 r., znak: [...] na M. O.. W pkt 2 sentencji wskazanej decyzji z [...] lipca 2006 r. Prezydent Miasta [...] odmówił M. O. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę segemntu mieszkalnego Nr [...] w zabudowie szeregowej na działce oznaczonej obecnie nr ewid. [...], położonej w [...] przy ul. [...].

Wojewoda [...] mocą decyzji z [...] września 2009 r., znak: [...]; odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...]lipca 2006 r.

Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] listopada 2009 r., znak: [...] uchylił w całości rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. Powyższa decyzja, na skutek skargi H. i A. C., została uchylona mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 187/10.

Rozpatrując sprawę ponownie, mając na uwadze wskazania zawarte w powyższym orzeczeniu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z [...] września 2010 r., znak: [...]; ponownie uchylił w całości rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. Z powyższym rozstrzygnięciem ponownie nie zgodzili się H. i A. C. zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie wskazując na naruszenie przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 7 i 77 k.p.a. (wyrok z 21 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2212/10). Sąd wskazał, że organ ustalając interes prawny wnioskodawców postępowania wznowieniowego, nie dokonał wystarczającej oceny obszaru oddziaływania inwestycji ograniczając się jedynie do okoliczności, czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto Sąd wskazał, iż szerszego wyjaśnienia wymaga kwestia przesłaniania. Organ odwoławczy ocenił tę kwestię samodzielnie nie posiłkując się innymi dowodami w sprawie. Sąd wskazał w konsekwencji, że rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy winien ustalić obszar oddziaływania inwestycji w oparciu o kompleksową ocenę stanu faktycznego i prawnego i w przypadku uznania, że skarżący nie mają przymiotu strony organ winien ocenić czy uchybienie polegające na przyznaniu skarżącym tego prawa stanowi rażące naruszenie prawa.

Po uprawomocnieniu się ww. wyroku Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lutego 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu odwołania M. O. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2009 r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r., uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ po analizie nasłonecznienia, odległości między budynkami, rozwiązań technicznych związanych z odprowadzaniem wód deszczowych i kanalizacyjnych wskazał, że w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. brak jest przepisów prawa materialnego, które pozwoliłyby przyjąć, iż H. i A. C. mają legitymację procesową do skutecznego żądania wszczęcia postępowania administracyjnego.

Organ dodał, że przedmiotowa inwestycja nie oddziałuje na środowisko, w sposób wymagający przeprowadzenia procedury postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.), nie jest objęta materią regulowaną ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008r. Nr 25, poz. 150 - tekst jedn.), ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. z 2004r. Nr 92, poz. 880 ze zm.); ustawą z dnia 29 listopada 2000r. Prawo atomowe (Dz. U. z 2004r. Nr 161, poz. 1689), ustawą z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz. 2086), ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2003r. Nr 86, poz. 789), nie emituje pól elektromagnetycznych (rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymywania tych poziomów (Dz. U. 2003 Nr 192, poz. 1883) oraz nie obejmuje realizacji bazy i stacji paliw płynnych, rurociągu przesyłowego dalekosiężnego służącego do transportu ropy naftowej i produktów naftowych (rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 20 września 2000 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie - Dz. U. Nr 98, poz. 1067 ze zm.). Mając na względzie dyspozycję przywołanych aktów prawnych brak było podstaw, jak wskazał GINB, do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu w oparciu o inne, aniżeli rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisy odrębne, o których mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał także, że przymiot strony nie może być wywodzony z ewentualnego naruszenia postanowień decyzji ustalającej warunki zabudowy dla spornego zamierzenia inwestycyjnego, albowiem podstawą przyznania określonemu podmiotowi przymiotu strony jest wskazanie przez tenże podmiot powszechnie obowiązującego przepisu prawa materialnego, który mógłby nakładać na określoną osobę dodatkowe obowiązki. Z ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) wynika, iż aktem prawa powszechnie obowiązującego jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (art. 14 ust. 8), zaś przymiotu takiego nie posiada decyzja o warunkach zabudowy (rozdział 5).

GINB przypominając, że weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja zapadła w toku wznowionego postępowania wskazał dalej, że pomimo niewskazania przesłanki wznowienia przez H. i A. C. (wniosek z 20 grudnia 2004 r. akta znak: [...] - k. 12; oraz pismo z 10 stycznia 2005r. - k. 17), z uzasadnienia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. wynika, iż nastąpiło to z uwzględnieniem art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a więc z uwagi na brak udziału strony, bez własnej winy, w postępowaniu. Podniósł, iż stawiając zarzut o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. strona winna wykazać związek jaki istnieje pomiędzy brakiem jej udziału w postępowaniu, a zapadłym rozstrzygnięciem. Przez sformułowany we wniosku wznowieniowym zarzut, wnioskodawcy kwestionują brak dopatrzenia się przez organ administracji architektoniczno-budowlanej udzielający pozwolenia na budowę, niezgodności z decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2003 r., znak: [...] ustalającą warunki zabudowy. Powołanie się w niniejszym postępowaniu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przy uwzględnieniu charakteru kontrolowanego postępowania winno być uzależnione wyłącznie od ustalenia, czy w przypadku udziału H. i A. C. w postępowaniu organu stopnia podstawowego zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, Prezydent Miasta [...] wydałby odmienne rozstrzygnięcie. A zatem, zdaniem organu, w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy to w zależności pomiędzy brakiem uczestnictwa w postępowaniu a wydanym rozstrzygnięciem o pozwoleniu na budowę należałoby upatrywać spełnienia ewentualnej przesłanki, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W niniejszej sprawie zarówno strona H. i A. C., jak również Prezydent Miasta [...] takiego związku nie wykazali. W ocenie GINB związek, o którym mowa zachodzi wówczas, gdy w postępowaniu udziału nie brał współwłaściciel działki nie wyrażający zgody na inwestycję.

Tym samym postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] sierpnia 2005 r. znak: [...] oraz z [...] maja 2006 r. znak: [...] zobowiązujące inwestora do doprowadzenia projektu budowlanego do zgodności z decyzją o warunkach zabudowy oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego stanowiły próbę konwalidowania we wznowionym postępowaniu uchybień popełnionych w toku postępowania zwykłego, co należało uznać za niedopuszczalne. Praktyka ta stanowi w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego rażące naruszenie art. 8 k.p.a. wyrażającego zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, z uwagi na wcześniejsze zatwierdzenie projektu budowlanego przez ten sam organ. Stwierdzenie uchybień, które winny zostać stwierdzone w trybie zwykłym, w toku postępowania nadzwyczajnego przez ten sam organ, w sposób oczywisty narusza zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa, tym bardziej że nie uczynienie za dość postanowieniu Prezydenta Miasta [...] z [...]maja 2006 r., legło u podstaw decyzji z [...] lipca 2006 r.

Powyższe zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiło nieuprawnioną, dowolną, zmianę stosowanego trybu i przejście po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do trybu weryfikacji decyzji określonego w art. 156 § 1 k.p.a. Wznawiając postępowanie organ powinien opierać się wyłącznie na przepisach dotyczących wznowienia, zaś rozstrzygając sprawę zobligowany jest wydać decyzję wyłącznie w oparciu o przepis art. 151 k.p.a.

Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że prowadzone ponownie, zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie zawartymi w wyroku z 21 marca 2011 r. postępowanie doprowadziło do stwierdzenia, iż H. i A. C. nie posiadają przymiotu strony, a co za tym idzie, że Prezydent Miasta [...], nie dokonując ustaleń w zakresie legitymacji wnioskodawców, merytorycznie rozpoznając sprawę, w sposób rażący naruszył art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. w sytuacji, gdy stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. lub art. 145a k.p.a., co niewątpliwie winno mieć miejsce w niniejszej sprawie i co wykazano wyżej. Ponadto, analiza akt sprawy wykazała (jak podał organ), iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. zapadła z rażącym naruszeniem art. 151 k.p.a. z uwagi na dowolną zmianę przez organ stopnia podstawowego, trybu postępowania mającego na celu stwierdzenie i wyeliminowanie ewentualnych wad postępowania, które sprowadziło się do merytorycznej oceny decyzji o pozwoleniu na budowę, która jak wskazano wyżej dokonana została wadliwie, a także z rażącym naruszeniem art. 8 K.p.a.

Dodatkowo organ wskazał, iż nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy ustalenie organu stopnia podstawowego, iż wydając decyzję z [...] grudnia 2003 r. Prezydent Miasta [...] za stronę postępowania uznał Przedsiębiorstwo Produkcyjno Usługowe "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...], od której H. i A. C. nabyli działkę nr ew. [...] (teczka [...], znak: [...] - k. 8). Powyższe oznacza, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. zapadła z rażącym naruszeniem art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. z uwagi na poczynienie przez organ dowolnych ustaleń, nie wynikających z akt sprawy, które to naruszenia miały wpływ na treść ww. rozstrzygnięcia, albowiem w oparciu o stwierdzenie, że H. i A. C., jako następcy prawni Przedsiębiorstwa Produkcyjno Usługowego "[...]" Sp. z o.o. w [...], posiadają przymiot strony, Prezydent Miasta [...] całkowicie zaniechał oceny tejże okoliczności, co z kolei doprowadziło do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, pomimo że wniosek o wznowienie postępowania nie pochodził od uprawnionego podmiotu.

Uchybień, jakich dopuścił się organ stopnia podstawowego, tj. rażącego naruszenia art. art. 8, 77 § 1, 80 oraz 151 § 1 pkt 2 k.p.a., nie zweryfikował i nie poprawił organ wojewódzki z tego względu również decyzja organu I instancji jako wadliwa, z uwagi na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez odmowę jego zastosowania w sytuacji, gdy istniały ku temu podstawy, musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2012 r. skarżący – H. I A. C. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skargi skarżący dość obszernie wskazali na interpretację art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, przywołując przy tym liczne orzecznictw sądów administracyjnych. Ponieśli, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji nie chodzi o wykazanie wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu, jak to przyjął organ odwoławczy, lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Oznacza to, że przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes taki podmiotowi przysługiwał. Chodzi o to, by sąsiedzi wiedzieli o planowanej budowie, zdawali sobie sprawę z ograniczeń jakie będzie dla nich niosła, a jednocześnie, by wyjaśnione zostały przepisy, na podstawie których mimo tego ograniczenia organ wydał decyzję pozytywną dla inwestora. Uniemożliwienie tego właścicielom, użytkownikom wieczystym lub zarządcom nieruchomości poprzez odmówienie im statusu strony postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę naruszyłoby ich prawo do obrony swych interesów, chociażby były one subiektywne. Skarżący wskazali też, że w sytuacji, gdy nieruchomość ich znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie terenu inwestycji nieruchomości, należy uznać, że co do zasady usytuowana jest ona w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, gdyż sposób jej zagospodarowania, w tym np. miejsce usytuowania nowych obiektów budowlanych, jest uzależnione od powstałego już na sąsiedniej działce budynku. Powyższej konkluzji nie zaprzeczają ustalenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - zdaniem skarżących błędne co do kwestii przesłaniania, gdyż już sam fakt, że istnieją zasadnicze rozbieżności (strony i organu) co do oceny wpływu przedmiotowej inwestycji w zakresie przesłaniania na nieruchomość sąsiednią, powinien skutkować obowiązkiem przyznania skarżącym statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Odmienne rozstrzygnięcie spowodowałoby bowiem, że skarżący, jako właściciele nieruchomości sąsiedniej, zostaliby pozbawieni możliwości skutecznego kwestionowania poczynań inwestora w takim zakresie, w jakim zamierzenie inwestycyjne koliduje z ich uzasadnionym interesem, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Skoro realizacja tych zarzutów może odbywać się wyłącznie w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, właścicielom nieruchomości sąsiedniej położonej w obszarze oddziaływania obiektu należy zapewnić prawo czynnego udziału w tym postępowaniu. W konsekwencji skarżący wskazali również na wyrok WSA w Warszawie zapadły w sprawie z 21 marca 2011 r. podnosząc, iż Sąd już dwukrotnie uznał decyzje GINB za wadliwą i nakazał organowi odwoławczemu przeprowadzenie oceny legitymacji skarżących do udziału w postępowaniu w sposób odmienny od przyjętej przez ten organ, m. in. z uwzględnieniem orzecznictwa sądów administracyjnych, to należy przyjąć, że zachodzi podstawa do zastosowania wykładni wskazanej w przywołanym przez ten Sąd wyroku NSA poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości w zakresie legitymacji do udziału w postępowaniu na korzyść skarżących. Skarżący nawiązali także do argumentacji zawartej w wyroku WSA w Warszawie z 21 marca 2011 r., a dotyczącej rażącego naruszenia prawa.

Następnie, skarżący nie zgodzili się z zarzutem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jakoby decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r., zapadła z rażącym naruszeniem art. 151 k.p.a. z uwagi na dowolną zmianę trybu postępowania i przejście po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do trybu weryfikacji decyzji określonego w art. 156 § 1 k.p.a. Uszło uwadze organu (jak wskazali), iż decyzja z [...] lipca 2006 r. nie została wydana w trybie art. 156 § 1 k. p.a., gdyż jako podstawę prawną wyżej wymienionej decyzji wskazano przepis art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podnosząc powyższy zarzut opierał się na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 7 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Łd 1107/07, o czym jednoznacznie świadczy fakt, że argumentacja popierająca podniesiony zarzut, znajdująca się na str. 8 uzasadnienia skarżonej decyzji, stanowi niemal dosłowne powtórzenie treści uzasadnienia ww. wyroku. Przywoływanie argumentacji zawartej w tamtym wyroku na potrzeby niniejszej sprawy jest niezasadne, gdyż wyżej wymieniony wyrok zapadł w całkowicie odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Uzasadnienie wyroku Sądu z 7 lutego 2008 r. zasadzało się na tym, iż organ I instancji po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przeprowadził postępowanie i wydał decyzję, którą na podstawie przepisu art. 163 k.p.a. w związku z art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych zmienił zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zasadnicza odmienność okoliczności towarzyszących wydaniu decyzji przez Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. oraz decyzji będącej przedmiotem postępowania w sprawie sygn. akt II SA/Łd 1107/07 sprowadza się do tego, że organ po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przeszedł w sposób nieuprawniony do trybu określonego w przepisach art. 163 k.p.a. i art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazując jako podstawę prawna swojego rozstrzygnięcia w/w przepisy. W niniejszej sprawie nie mamy do czynienia z taką sytuacją, zatem rozważania organu odwoławczego w tym zakresie są nieuzasadnione.

Skarżący wskazali ponadto, że w przypadku złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, wszczyna się postępowanie wstępne stanowiące fazę, w której organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw. Po potwierdzeniu, że przesłanka opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. miała miejsce w danej sprawie, organ winien rozstrzygnąć sprawę co do istoty i ocenić, jaki wpływ na obecnie dokonywane rozstrzygnięcie sprawy ma zaistnienie tej przesłanki. Wystąpienie procesowej przesłanki uzasadniającej wznowienie postępowania prowadzi do uchylenia dotychczasowej decyzji jedynie wówczas, gdy organ stwierdzi, że zaistniała wadliwość proceduralna wpłynęła na merytoryczną treść decyzji, a zatem dopiero taka ocena stanowić może podstawę do uchylenia decyzji dotychczasowej. Opisana wyżej faza postępowania wznowieniowego, polegająca na badaniu czy mimo wystąpienia przesłanki uzasadniającej wznowienie wydana w postępowaniu zwykłym odpowiada prawu materialnemu jest obowiązkiem organu, gdyż w razie stwierdzenia takiego stanu rzeczy odmawia uchylenia tej decyzji. Stwierdzenie natomiast przez organ, że przesłanka uzasadniająca wznowienie, tj. pominięcie strony w postępowaniu zwykłym mogła mieć wpływ na wynik merytorycznego rozstrzygnięcia wymaga ustosunkowania się we wznowionym postępowaniu do okoliczności podnoszonych przez pominiętą stronę. W toku tego postępowania organy muszą przestrzegać zasad postępowania wyrażonych w k.p.a. Muszą zatem umożliwić wszystkim stronom wypowiedzenie się co do okoliczności sprawy i rozpatrzyć ewentualne wnioski dowodowe, oświadczenia i stanowiska wyrażane przez wszystkie strony oraz modyfikacje tych wniosków i stanowisk stosownie do okoliczności sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1649/10).

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd podzielił argumentację w niej zawartą i w konsekwencji uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z istotnym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a ten w zw. z art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 8, art. 77 i art. 80 tej ustawy.

-Na wstępie wskazać trzeba, iż przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 2012 r. Decyzja ta wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia -w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a.- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Postępowanie niniejsze, zakończone decyzją z [...] lutego 2012 r., wszczęte zostało na wniosek M. O. i dotyczyło decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. znak: [...] zapadłej po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] grudnia 2003 r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę segmentu mieszkalnego Nr [...] w zabudowie szeregowej na części nieruchomości nr geod. [...] położonej w [...], zmienioną decyzją z [...] maja 2004 r. znak: [...] i przeniesioną decyzją z [...] października 2004 r., znak: [...] na M. O.. Zatem, postępowanie niniejsze (zakończone zaskarżoną decyzją) ukierunkowane było wyłącznie na kontrolę ww. decyzji z [...] lipca 2006 r. w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Główny Inspektor, po przeprowadzeniu postępowania w omawianym trybie (jako organ odwoławczy, na skutek odwołania wniesionego przez M. O. od decyzji Wojewody [...] z [...] września 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji), uchylił decyzję wydaną w sprawie w I instancji i orzekając co do istoty stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lipca 2006 r. Organ odwoławczy uznał, że kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy wnoszący o wznowienie postępowania nie wykazali się interesem prawnym w sprawie (a wobec tego nie można było stwierdzić zaistnienia przesłanki uregulowanej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i orzec merytorycznie), z rażącym naruszeniem art. 8 k.p.a. poprzez dowolną zmianę trybu postępowania w celu eliminacji stwierdzonych wad w postępowaniu zwykłym oraz, z rażącym naruszeniem art. 77 i art. 80 k.p.a. z uwagi na poczynienie w sprawie ustaleń dotyczących przymiotu strony wnioskodawców, nie wynikających z akt sprawy.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż dokonana w niej analiza i przywołana argumentacja nie przemawia za zasadnością wydanego rozstrzygnięcia, a w konsekwencji – za zastosowaniem przez Głównego Inspektora art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 tej ustawy, z uwagi na wydanie weryfikowanej decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

-Zauważyć w tym miejscu należy, iż zaskarżona w sprawie decyzja zapadła na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 2212/10.

Okoliczność ta jest istotna dla oceny kontrolowanej obecnie przez Sąd decyzji, albowiem zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ponieważ ocena ta i wskazania, stosownie do art. 141 § 4 p.p.s.a., formułowane są w uzasadnieniu wyroku, zatem moc wiążącą ma nie tylko samo rozstrzygnięcie ale i uzasadnienie. Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią natomiast z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie administracyjne. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Przy czym, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu ww. przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełni oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Dodać w tym miejscu również trzeba, iż bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego wyrażonego w orzeczeniu sądu i wynikających z niego wytycznych co do dalszego biegu postępowania może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 691/08, lex nr 574442). W tej sprawie żadna ze wskazanych okoliczności nie zaistniała, co oznacza, że wyrok Sądu z 21 marca 2011 r. jest wiążący tak dla organów orzekających jak i Sądu kontrolującego obecnie zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora.

W tym miejscu konieczne jest więc przypomnienie, że w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd zarzucił organowi odwoławczemu, iż ustalając interes prawny wnioskodawców postępowania wznowieniowego (zakończonego kwestionowaną w trybie stwierdzenia nieważności decyzją z [...] lipca 2006 r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), a tym samym ustalając obszar oddziaływania inwestycji, kierował się jedynie zapisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Sąd wskazał na potrzebę uzupełnienia postępowania w tym zakresie podnosząc, iż głębszego wyjaśnienia wymaga także kwestia przesłaniania. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wyrok Sądu z 21 marca 2011 r. dotyczył decyzji Głównego Inspektora z [...] września 2010 r., mocą której organ odwoławczy stwierdził nieważność decyzji kontrolowanej z [...] lipca 2006 r. przyjmując, że została ona wydana z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 tej ustawy. Organ wskazał wówczas, że wnioskodawcy postępowania nie mieli interesu prawnego, a organ wydając w trybie wznowieniowym decyzję merytoryczną nie dokonał żadnych ustaleń co do ich przymiotu. Sąd kontrolując to orzeczenie uznał, iż wydane zostało z naruszeniem przepisów procesowych poprzez niedokonanie szczegółowych ustaleń w zakresie określenia obszaru oddziaływania inwestycji w kontekście innych niż rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przepisów oraz prawidłowego określenia dostępu naturalnego oświetlenia do pomieszczeń skarżących. Rozpoznając ponownie sprawę Sąd zalecił organowi odwoławczemu uwzględnić uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku, a w szczególności - ustalić obszar oddziaływania inwestycji w oparciu o kompleksową ocenę stanu faktycznego i prawnego. Sąd wskazał jednocześnie, że w przypadku uznania, iż skarżący nie mają przymiotu strony, organ winien ocenić czy uchybienie polegające na przyznaniu skarżącym tego prawa, stanowi rażące naruszenie prawa.

Zauważyć i podkreślić przy tym trzeba, że w omawianym wyroku Sąd dużo miejsca poświęcił na wyjaśnienie pojęcia "rażące naruszenie prawa", przytaczając w tym celu także orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd wskazał, iż "Rażące naruszenie prawa zachodzi w przypadku naruszenia przepisu, którego treść bez żadnych wątpliwości interpretacyjnych może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. Podstawą zastosowania tej przesłanki może być zatem niebudzący wątpliwości stan prawny. Rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (J. Jendrośka, B. Adamiak, Zagadnienie rażącego..., s. 69 i n.). Można zatem mówić o nim tylko wówczas, gdy proste zestawienie treści rozstrzygnięcia z treścią zastosowanego przepisu prawa wskazuje na ich oczywistą niezgodność (wyr. NSA z 17 kwietnia 1996 r., III SA 565/95, Biul. Skarb. 1997, nr 2, s. 26). Oczywistość naruszenia prawa ma miejsce w szczególności wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew zakazom lub nakazom ustanowionym w przepisie, a także wtedy, gdy wbrew przesłankom przepisu nadano prawa lub obowiązki lub też odmówiono ich (wyr. NSA z 26 maja 1989 r., IV SA 339/89, ONSA 1989, nr 1, poz. 50)." Sąd przywołał przy tym poglądy zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 1997 r. sygn. akt III SA 422/96 oraz w wyroku z 30 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 404/08, wskazujące m. in. na to, że "Jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy rażącym naruszeniu prawa." Sąd zauważył jednocześnie, że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego było uznanie, iż skarżący nie mają przymiotu strony, gdyż ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, ponieważ inwestycja nie narusza przepisów rozporządzenia w sprawie warunków techniczno-budowlanych. Podał, że na poparcie swego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że samo sąsiedztwo z działką, na której jest realizowana inwestycja nie przesądza o zaliczeniu nieruchomości do obszaru oddziaływania. Sąd zauważył w tym kontekście, że wskazany przez organ pogląd jest dominujący, ale trzeba też odnotować, iż orzecznictwo prezentuje również poglądy odmienne. Sąd zwrócił w konsekwencji uwagę na istniejące rozbieżności w orzecznictwie dotyczące stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 2 tej ustawy. Wyraźnie przy tym wskazał w uzasadnieniu wyroku, iż w sytuacji gdy przepis prawa przy jego stosowaniu wymaga interpretacji, nie może być mowy o rażącym jego naruszeniu.

Sąd orzekając w niniejszej sprawie za konieczne uznał przypomnienie uwag i wytycznych zawartych w wyroku Sądu z 21 marca 2011 r. z tego względu, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego choć orzekając ponownie w sprawie miał na względzie wskazany wyrok, to jednak nie wziął pod uwagę wszystkich uwag Sądu w nim zawartych, w tym w szczególności tych dotyczących pojęcia rażącego naruszenia prawa oraz interpretacji art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, co doprowadziło w efekcie do wydania wadliwego rozstrzygnięcia.

-Rozwijając powyższe wskazać trzeba, iż kontrolując decyzję z [...] lipca 2006 r. wydaną w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należało w pierwszej kolejności ustalić, czy wnoszący o wznowienie i powołujący się na przesłankę uregulowaną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (H. i A. C.) mieli interes prawny w sprawie (tj. byli stroną postępowania). Dopiero bowiem po stwierdzeniu, iż w sprawie zaistniała przesłanka wznowienia, organ mógł przystąpić do ponownej, merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną, mając na względzie stwierdzone naruszenie (zakreślające granice tego ponownego postępowania w trybie wznowienia). Z uwagi na to, iż kwestionowana decyzja odnosi się do pozwolenia na budowę wydanego w stanie prawnym, kiedy to obowiązywał już art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego (stanowiący unormowanie szczególne w stosunku do art. 28 k.p.a.), należało oceny we wskazanym zakresie dokonać z jego uwzględnieniem. Zauważyć też należy, iż ani wnioskodawcy ani ich poprzednik prawny nie brali udziału w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją z [...] grudnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę segmentu mieszkalnego Nr [...] na części nieruchomości o nr geod. [...], co nie przesądza jednak, że nie powinni być stroną tego postępowania.

Wobec wskazań Sądu zawartych w wyroku z 21 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2212/10, zasadnie zatem organ odwoławczy dokonał na potrzeby postępowania nieważnościowego zbadania interesu prawnego H. i A. C., a tym samym ustalenia obszaru odziaływania inwestycji. Dokonując bardzo dokładnej analizy w tym zakresie, organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż wnioskodawcy postępowania wznowieniowego nie mają interesu prawnego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę segmentu Nr [...] na działce oznaczonej obecnie nr geod. [...] w [...]. Nie kwestionując tej oceny organu, Sąd stwierdza, iż organ odwoławczy nie wyciągnął w oparciu o tak poczynione w sprawie ustalenia, prawidłowych wniosków.

Ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu nieważnościowym było konieczne jedynie do stwierdzenia, czy kontrolowana decyzja, przyznająca interes prawny Państwu C. została -z tego względu- wydana z rażącym naruszeniem prawa. Z tego też powodu ważne znaczenie miały te uwagi Sądu zawarte w ww. wyroku z 21 marca 2011 r., które dotyczyły pojęcia "rażące naruszenie prawa" oraz interpretacji art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uwagi te nie zostały przez organ odwoławczy w sprawie uwzględnione. Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Główny Inspektor dostrzegł, że Sąd doszedł do przekonania, iż rozbieżności w orzecznictwie dotyczące ww. unormowań nie pozwalają przypisać naruszeniu art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przymiotu rażącego, z uwagi na brak oczywistości naruszenia. Niemniej wskazał też, że umknęło Sądowi, iż u podstaw decyzji z [...] września 2010 r. legło stwierdzenie rażącego naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (a nie przepisu art. 28 ust. 2). W konsekwencji, w sprawie nie uwzględniono poglądów Sądu, powyżej wskazanych. Takie działanie, zdaniem Sądu, należało ocenić jako naruszające cyt. powyżej art. 153 p.p.s.a., a w konsekwencji - prowadzące do naruszenia w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne (z przedstawionych przez organ powodów) zastosowanie.

W ocenie Sądu, z uwagi na interpretację prawa wskazaną w wyroku Sądu z 21 marca 2011 r., organ odwoławczy nie mógł przyjąć, że kontrolowana decyzja z [...] lipca 2006 r. zapadła z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na przyznanie wnioskodawcom postępowania wznowieniowego przymiotu strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przyznanie przymiotu strony tym osobom należało w postępowaniu nieważnościowym wyjaśnić w kontekście ww. art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Stąd też niezbędne było w sprawie poczynienie ustaleń w tej materii. Niemniej, wynik tych ustaleń (w postępowaniu nieważnościowym), wskazujący na brak interesu prawnego wnioskodawców jeszcze nie oznacza, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Dostrzec należy, iż zanim organ odwoławczy doszedł do takiego stwierdzenia, przeprowadził dokładną analizę i w tym też celu dokonał interpretacji ww. art. 28 ust. 2, a nie art. 151, czy też art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustalając wagę naruszenia należało więc wziąć pod uwagę charakter przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. W tym też zakresie ważne były te uwagi Sądu zawarte w wyroku zapadłym w sprawie, które wskazywały na problemy ze stosowaniem art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i różne sposoby jego interpretacji, a które to organ odwoławczy w sprawie całkowicie zbagatelizował.

Reasumując, Sąd nie podzielił poglądu zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji w kontekście art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

H. i A. C. (ani ich poprzednik prawny) nie byli stroną postępowania zakończonego decyzją z [...] grudnia 2003 r. o pozwoleniu na budowę, mogli więc w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wnosić o jego wznowienie. Organ, po wznowieniu postępowania w pierwszej kolejności obowiązany był zaś ustalić, czy ww. przesłanka powołana we wniosku w sprawie zaistniała, w tym – czy wnoszący o wznowienie na jej podstawie mają interes prawny. Prezydent Miasta [...] dokonał pozytywnej dla wnioskodawców oceny w tym zakresie. Uczynił to zanim przeszedł do kolejnej fazy postępowania wznowieniowego. Można zarzucić temu organowi brak dokładnego wyjaśnienia ww. kwestii proceduralnej w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2006 r., ale nie można przyjąć, iż poprzez przyznanie wnioskodawcom przymiotu strony dopuścił się on rażącego naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Nie można bowiem przyjąć (z przyczyn powyżej przedstawionych), iż ocena sprawy w tej materii ma charakter oczywistego naruszenia prawa.

-Dodać przy tym trzeba, że H. i A. C. są właścicielami nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji, odległość pomiędzy ich budynkiem a projektowanym wynosi (jak podał organ odwoławczy) 9,98 m. Wnosząc o wznowienie podnosili niezgodność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości obiektu. Wskazywali też na kwestię przesłaniania. W wyroku zapadłym w sprawie w dniu 21 marca 2011 r. Sąd wskazał zaś, że w procesie zmierzającym do wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu nie chodzi o wykazanie negatywnego wpływu inwestycji na działki znajdujące się w otoczeniu projektowanego obiektu lecz o możliwość spowodowania szkodliwego oddziaływania inwestycji na teren otaczający działkę inwestora w związku z zamiarem realizacji inwestycji. Nie bez znaczenia dla powyższej oceny jest również to, iż Prezydent Miasta [...] wydając kwestionowaną decyzję z [...] lipca 2006 r. i przyjmując, że H. i A. C. mają interes prawny w sprawie, wskazał na decyzję z [...] października 2003 r. o pozwoleniu na budowę segmentów mieszkalnych w zabudowie szeregowej. Podał, że organ w postępowaniu zakończonym tą decyzja uznał za stronę postępowania Spółkę "[...]", w tamtym czasie właściciela działki nr ewid. [...], z której wydzielono następnie działkę wnioskodawców nr ewid. [...]. Prezydent Miasta [...] uznał na tej podstawie, że w takiej sytuacji nie ma możliwości na obecnym etapie kwestionowania przymiotu strony ww. osób. Sąd wyjaśnia, iż (zgodnie aktami sprawy) decyzja powołana przez organ z [...] października 2003 r. dotyczy czterech segmentów w zabudowie szeregowej usytuowanych na tej samej nieruchomości, co segment Nr [...] objęty decyzją z [...] grudnia 2003 r. Przy czym, co istotne, segment Nr [...] zaprojektowano najbliżej działki nr [...], a następnie działki nr [...], powstałej po podziale tej pierwszej (stanowiącej własność Państwa C.). Z powyższego wynika, iż Prezydent Miasta [...] prowadząc postępowanie wznowieniowe miał na względzie konkretne okoliczności, w świetle których uznał, że wnioskodawcy mają przymiot strony.

Trudno w tej sytuacji podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji o rażącym naruszeniu prawa poprzez przyznanie przymiotu strony wnioskodawcom i w następstwie tego wydanie decyzji przewidzianej w art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nadto, w kontekście tych okoliczności oraz zawartości akt, za nieuprawnioną należy uznać ocenę organu odwoławczego wskazującą na rażące naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. z uwagi na błędne przyjęcie, że wydając decyzję z [...] grudnia 2003 r. organ za stronę potraktował Spółkę [...]. Prezydent Miasta [...] stwierdzając powyższe nie wskazał bowiem na decyzję z [...] grudnia 2003 r., a na orzeczenie z [...] października 2003 r.

-W końcu, stwierdzić trzeba, iż Sąd nie zgodził się z organem odwoławczym również co do rażącego naruszenia w sprawie art. 8 k.p.a. W ocenie Sądu, wbrew ustaleniom organu, w sprawie nie doszło do zmiany przez Prezydenta Miasta [...] trybu postępowania.

Organ ten, uznając po wznowieniu postępowania, że wystąpiła przesłanka wznowienia uregulowana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., przystąpił do merytorycznej oceny, biorąc pod uwagę okoliczności podniesione przez strony pominięte dotychczas w sprawie, a więc w tym przypadku sprzeczność projektu budowlanego z decyzją o warunkach zabudowy w zakresie wysokości projektowanego budynku. Dostrzegając nieprawidłowości w tym zakresie, mógł przeprowadzić raz jeszcze postępowanie wyjaśniające (z uwzględnieniem nowego stanu prawnego) i w miarę konieczności (z uwagi na charakter sprawy) wydać postanowienie przewidziane w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego i na jego podstawie wezwać inwestora do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Sam fakt wydania postanowienia przewidzianego w art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego (w postępowaniu wznowieniowym, w fazie merytorycznej oceny sprawy) w żaden sposób nie świadczy o zmianie trybu postępowania, z postępowania wznowieniowego, na postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji (bo na takie organ odwoławczy wskazał czyniąc zarzut w tej kwestii). Jednocześnie należy zaznaczyć, iż całkowicie odrębną i dotychczas nie analizowanym w sprawie zagadnieniem jest to, czy wydanie ww. postanowienia było uzasadnione okolicznościami sprawy.

Ponownie orzekając organ obowiązany będzie uwzględnić powyższe uwagi Sądu i jeszcze raz ocenić pod względem ważności kwestionowaną decyzję z [...] lipca 2006 r.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji.