Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 21/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Ośrodka Pomocy Społecznej
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 15 par.1 pkt 4 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz Sędzia WSA del. Arkadiusz Despot -Mładanowicz (spr.) Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z siedzibą w W. z dnia [...] nr [...] o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej z siedzibą w W. a Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w B. w przedmiocie wskazania organu właściwego w sprawie załatwienia wniosku P. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postanawia: wskazać Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej z siedzibą w W. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego


UZASADNIENIE

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W., w oparciu o art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a., złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego między Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej we W. a Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w B. w sprawie z wniosku P. K. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu wskazano, że zarówno wnioskodawca jak i Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. nie uważają się za właściwe do rozstrzygnięcia sprawy o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z wniosku P. K., który nie ma miejsca zamieszkania i przebywa w Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w B.

W dniu 7 sierpnia 2007 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej we W. przesłał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. pismo dotyczące ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego P. K. wraz z plikiem pism z wyżej wskazanego szpitala, w celu załatwienia sprawy.

Następnie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. w dniu 2 listopada 2007 r. wydał postanowienie o przekazaniu sprawy P. K., ostatnio zameldowanego we W. przy ul. [...] Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej we W. jako organowi właściwemu w sprawie. Zdaniem organu wydającego postanowienie - stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) - świadczenia rodzinne wypłaca organ gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Ponieważ w w/w ustawie brak jest definicji miejsca zamieszkania należy sięgnąć do art. 25 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W sprawie nie można przyjąć, że przebywanie uprawnionego w Szpitalu jest równoznaczne z zamieszkiwaniem pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Miejscem zamieszkania P. K. pozostaje W., a pobyt w B. ma charakter jedynie czasowy.

Wnioskując o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego MOPS we W. zacytował § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, który m.in. stwierdza, że postępowanie w sprawie o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych na wniosek osoby, która nie ma miejsca zamieszkania, wszczyna organ gminy lub miasta właściwy ze względu na miejsce jej czasowego pobytu.

Zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej świadczenie rodzinne.

Jak wynika z informacji Urzędu Miejskiego we W. P. K. został wymeldowany z pobytu stałego decyzją administracyjną z dnia 19 listopada 1999 r. i brak jest nowego miejsca zameldowania. Ponadto postanowieniem z dnia 27 listopada 2006 r. Sąd Rejonowy dla Wrocławia Śródmieścia, sygn. akt V K [...] zastosował wobec P. K. środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym.

Biorąc pod uwagę wskazane okoliczności MOPS we W. uznał, że pierwszeństwo w zastosowaniu ma cytowany § 10 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. P. K., ubiegający się o świadczenie, przebywa czasowo w Szpitalu w B., a więc na terenie gminy B. W żaden sposób P. K. nie ma możliwości uzyskania potwierdzenia zamieszkiwania na terenie gminy W.

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B. powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu z dnia 2 listopada 2007 r. Podkreślił, że P. K. na stałe przebywa we W., gdzie był zameldowany do 1999 r., a B. nigdy nie był jego miejscem zamieszkania. Obecny pobyt w Szpitalu ma jedynie charakter czasowy. Wbrew twierdzeniom strony przeciwnej czynności meldunkowe są jedynie potwierdzeniem miejsca pobytu danej osoby i mają jedynie walor rejestracyjny - nie decydują o jej faktycznym miejscu zamieszkania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kwestia właściwości miejscowej organów ustalających uprawnienia do świadczeń rodzinnych została uregulowana w art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.). Stosownie do tych regulacji, właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o ustalenie prawa do świadczenia (art. 23 ust. 2 ustawy). W przypadku osoby, która nie ma miejsca zamieszkania właściwą miejscowo gminą jest gmina czasowego pobytu osoby składającej wniosek (§ 10 ust. 1 rozporządzenia). Wobec takiego uregulowania zagadnienia właściwości organów w pierwszej kolejności należy ustalić, czy P. K., jako osoba ubiegająca się o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego, posiada miejsce zamieszkania. Dopiero w przypadku ustalenia, iż nie posiada on miejsca zamieszkania ustalenia będzie wymagało miejsce czasowego pobytu.

W pierwszym przypadku, skoro przepis art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych mówi o zamieszkaniu, o właściwości organu decydują wymogi określone w art. 25 k.c. Zgodnie z art. 25 k.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Z materiałów nadesłanych wraz z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego wynika, że P. K. nie ma adresu, pod którym byłby zameldowany przed umieszczeniem w Wojewódzkim Szpitalu dla Nerwowo i Psychicznie Chorych w B. Jednakże brak adresu zameldowania nie oznacza jeszcze, że nie posiada on miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 k.c. Oczywistym jest, że miejscem zamieszkania nie jest B. skoro P. K. w znajdującym się w tej miejscowości szpitalu został umieszczony w ramach wykonywania środka zabezpieczającego orzeczonego przez sąd. Natomiast brak jest podstaw uzasadniających twierdzenie, że miejscem zamieszkania P. K. nie jest W. W tym mieście bowiem był zameldowany do dnia 19 listopada 1999 r. Mimo informacji o wymeldowaniu z ulicy [...] brak jest danych świadczących, że P. K. opuścił W. Należy mieć na uwadze fakt, że jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia z dnia 27 listopada 2006 r., sygn. akt VK [...] zarzucany mu czyn popełnił w dniu 19 kwietnia 2006 r. we W. Wobec tego należy wyprowadzić wniosek, że miejscem, w którym przebywał z zamiarem stałego pobytu przed rozpoczęciem wykonywania środka zabezpieczającego był W. Umieszczenie w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym w ramach wykonywania środka zabezpieczającego orzeczonego przez sąd nie oznacza, że P. K. stał się osobą, która nie ma miejsca zamieszkania. Zatem brak jest podstaw, aby właściwość organu ustalać na podstawie § 10 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia.

Wobec powyższego właściwość organu należało ustalić zgodnie z art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co skutkowało wskazaniem, jako właściwego do rozpatrzenia sprawy, Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W.

Z wyłożonych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a. orzekł jak w sentencji.