Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1620/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 146 par. 2, art. 148, art. 150
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka /spr./ Sędziowie NSA Sylwia Zapalska WSA Elwira Brychcy Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę /-/ E.Brychcy /-/ K.Wolna-Kubicka /-/ S.Zapalska


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego P. ustalił M. M. zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu opodatkowania przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2003r w wysokości [...] zł

Wobec nieobecności podatniczki w miejscu zamieszkania w P. przy ul. P. powyższa decyzja została doręczona jej na ten adres w trybie art. 150 ordynacji podatkowej tj. w sposób zastępczy. Decyzję tę po raz pierwszy awizowano w dniu 19 kwietnia 2007, a następnie w dniu 27 kwietnia 2007. W dniu 9 maja 2007 przesyłka została zwrócona do nadawcy jako nie podjęta w terminie. (dowód doręczenia k. 186-187 akt podatkowych). Decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania do organu II instancji Dyrektora Izby Skarbowej w P.

W dniu [...] r M. M. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, do Dyrektora Izby Skarbowej w P., domagając się jej uchylenia z uwagi na to, że nie uczestniczyła w postępowaniu podatkowym.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor podniósł, iż w wypadku pisma doręczanego droga pocztową , zgodnie z przepisem art. 150 ordynacji podatkowej, w razie niemożności jego doręczenia bezpośrednio osobie fizycznej lub za pośrednictwem dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy, poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej , zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w swojej placówce. W takim przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Dyrektor wyraził pogląd, że 14 dniowy termin do złożenia odwołania na decyzję doręczoną w dniu 4 maja 2007 zaczął biec w dniu 5 maja 2007 r. i upłynął z dniem 18 maja 2007r. Odwołanie zaś zostało złożone w dniu 20 lipca 2007r. Konsekwencje uchybienia terminu do wniesienia odwołania są takie, że powodują zamknięcie drogi do dalszego rozpoznawania sprawy. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Dyrektor podniósł również, że podatniczka nie złożyła podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w oparciu o art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej.

Na postanowienie to M. M., działająca przez pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i decyzji organu I instancji z dnia [...] r jako niezgodnych z prawem ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy organowi podatkowemu II instancji celem rozpoznania złożonego odwołania. Wniosła również o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonym orzeczeniom zarzucono naruszenie art. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1lit a i c u.p.p.s.a. w związku z art. 120 ordynacji podatkowej poprzez działanie organów podatkowych wbrew przepisom prawa, które polegało na:

-naruszeniu art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 121 ordynacji podatkowej- przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych

-naruszeniu art. 122 ordynacji, podatkowej –niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy

-naruszeniu art.150 ordynacji podatkowej w zw. z art. 148 i 149 ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie doręczenia skarżącej pisma w miejscu pracy

-naruszeniu art. 165 § 1 i 4 ordynacji podatkowej – poprzez niewłaściwe doręczenie skarżącej postanowienia o wszczęciu postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że o wydanej decyzji z dnia 13 kwietnia 2007r dowiedziała się przypadkiem, za pośrednictwem swojego męża- R. M. - który będąc wezwany do Urzędu Skarbowego w innej sprawie powziął wiadomość o decyzji wydanej w sprawie jego małżonki i otrzymał jej kserokopię. Kserokopia ta została poświadczona za zgodność z oryginałem w dniu 6 lipca 2007r. W oparciu o powyższą datę w dniu 20 lipca 2007r skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Skarżąca podniosła ponadto, iż organ podatkowy miały obowiązek doręczyć pisma skarżącej nie tylko na jej adres zamieszkania ale również na poprzednio wskazany przez nią w innych sprawach adres tj adres prowadzenia działalności gospodarczej w P. przy ul C.. W świetle przepisu art. 148 ordynacji podatkowej organ doręcza pisma osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania lub w miejscu pracy. W konsekwencji zdaniem skarżącej Naczelnik Urzędu Skarbowego nie wypełnił dyspozycji art. 150 ordynacji podatkowej, który jako warunek możliwości skorzystania z doręczenia zastępczego przewiduje konieczność wykorzystania innych sposobów doręczeń przewidzianych przez ustawodawcę ( w tym doręczenie w miejscu pracy).

Skarżąca wskazała ponadto, że z ostrożności procesowej w dniu 24.września 2007r złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę poza argumentami zawartymi w zaskarżonym postanowieniu podniósł, iż do uznania pisma za doręczone w trybie art. 150 ordynacji podatkowej nie jest konieczne doręczenie pisma w miejscu pracy jeśli próba doręczenia adresatowi w jego mieszkaniu nie była skuteczna. O miejscu doręczenia decyduje bowiem podatnik podając adres do korespondencji. W tej sprawie podatniczka sama wskazała adres zamieszkania w P. przy ul. P. jako adres do doręczeń korespondencji z organem podatkowym

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie jest zasadna.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, kiedy w sposób prawidłowy doręczono skarżącej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...].

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie decyzję tę po raz pierwszy awizowaną w dniu 19 kwietnia 2007, a następnie w dniu 27 kwietnia 2007 należy uznać za doręczoną skarżącej w dniu 4 maja 2007.

Zgodnie bowiem z przepisem art. 150 ordynacji podatkowej w przypadku pisma doręczanego droga pocztową w razie niemożności jego doręczenia bezpośrednio osobie fizycznej ( np. z powodu niezastania adresata w miejscu zamieszkania) lub za pośrednikiem dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcy poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej, zawiadamiając adresata dwukrotnie o pozostawieniu pisma w tej placówce. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia wskazanego okresu, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Termin 14- dniowy liczy się od dnia następnego po dniu stwierdzenia niemożności doręczenia pisma, a ta okoliczność wynika z kolei z daty dokonania pierwszego zawiadomienia adresata o nieodebranej przesyłce.

W ocenie Sądu wszystkie przesłanki wskazane ww. artykułem, dotyczące uznania za skuteczne doręczenia decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia [...] w sposób zastępczy, zostały spełnione. List polecony, którym przesłano decyzję był awizowany właściwie. Ma to swoje odzwierciedlenie w postaci stosownych adnotacji na formularzu "potwierdzenia odbioru" tego listu oraz kopercie, które znajdują się w aktach administracyjnych sprawy. Termin 14-dniowy do wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Skarbowego na decyzję uznaną za doręczoną w dniu [...] r zaczął więc biec w dniu 5 maja 2007 r. i upłynął z dniem 18 maja 2007 r., zgodnie z zasadami obliczania terminów przewidzianymi w art. 161 § 1 ordynacji podatkowej. Jak wspomniano odwołanie na wyżej wymienioną decyzję zostało wniesione w dniu 20 lipca 2007 r. W tych okolicznościach należy stwierdzić, że ustalenie organu odwoławczego, iż nastąpiło uchybienie ustawowego terminu do jego wniesienia, są prawidłowe. Nie ma przy tym znaczenia, że skarżąca, poprzez swojego pełnomocnika- męża R. M., odebrała w dniu 6 lipca 2007r kserokopię tej decyzji. W przypadku tzw. doręczenia zastępczego decyzji, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, termin do wniesienia odwołania do organu drugiej instancji liczy się od dnia następującego po dniu uznania decyzji za doręczoną zgodnie z art. 150 ordynacji podatkowej, nie zaś od daty późniejszego odbioru decyzji. Upływ zatem terminu przechowywania przesyłki listowej poleconej przez pocztę rodzi w dniu tego upływu skutek doręczenia i nie może już tego zmienić nawet fakt późniejszego - faktycznego doręczenia decyzji (jej kserokopii czy też oryginału) stronie postępowania. W przypadku zawarcia w decyzji prawidłowego pouczenia co do prawa złożenia odwołania do organu wyższego stopnia każde przekroczenie terminu przewidzianego dla dokonania tej czynności, niezależnie od liczby dni tego przekroczenia, czy też okoliczności, które stały się podstawą jego przekroczenia, skutkuje stwierdzeniem uchybienia terminowi, a tym samym niemożnością merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z dnia 13 kwietnia 2007 r. zawierała prawidłowe pouczenie co do prawa złożenia odwołania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że stwierdzenie uchybienia terminowi do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde nawet nieznaczne, przekroczenie terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2003 r., sygn. akt SA/Bk 271/03, niepubl.).

Nie ma też racji skarżąca, twierdząc że organ podatkowy miał obowiązek doręczyć pisma skarżącej nie tylko na jej adres zamieszkania w P. przy ul. P. ale również na poprzednio wskazany przez nią w innych sprawach adres prowadzenia działalności gospodarczej w P. przy ul C.. Wbrew twierdzeniu skarżącej możliwość skorzystania z doręczenia zastępczego w trybie art. 150 ordynacji podatkowej nie jest uwarunkowana koniecznością wykorzystania innych sposobów doręczeń przewidzianych przez ustawodawcę. Skoro podatniczka od samego początku postępowania odbierała korespondencje w swoim miejscu zamieszkania, ten adres wskazywała również w pismach kierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego i nie poinformowała organu podatkowego o zmianie swojego adresu zgodnie z art. 146 § 2 ordynacji podatkowej pismo należało uznać za doręczone pod dotychczasowym adresem, bez konieczności podejmowania prób doręczenia pisma , w miejscu pracy lub innym miejscu wymienionym w art. 148 ordynacji podatkowej.

Reasumując, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa wskazanego w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 151, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ E Brychcy /-/K.Wolna-Kubicka /-/ S. Zapalska