Postanowienie NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 192/96
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1997-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 30
journal: Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 20 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
article: par. 3, par. 7 ust. 1, par. 8 ust. 5
journal: Dz.U. 1991 nr 10 poz. 35
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości.
Teza: 1. Spółka mogła wybrać jedną z form korzystania z prywatnego samochodu dla celów służbowych. Skoro jednak prywatny samochód pracownika Spółki w określonym czasie oddany został Spółce w użytkowanie, to wydatki z tym związane mogły być zaliczane w ciężar kosztów na podstawie posiadanych przez Spółkę rachunków. Nie jest jednocześnie możliwe, aby w tym samym okresie koszty używania tego samochodu mogły być rozliczane w ramach przyznanego pracownikowi ryczałtu stosownie do zasad określonych w art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

2. Spółka nie prowadziła ewidencji środków trwałych ani ewidencji wyposażenia. Zakwestionowane przedmioty nie stanowiły zatem majątku trwałego Spółki ani też nie były użytkowane przez nią na podstawie umowy użyczenia. Wydatki związane z ich naprawą nie mogą zatem być uznane za koszty uzyskania przychodów.

TEZY

1. Spółka mogła wybrać jedną z form korzystania z prywatnego samochodu dla celów służbowych. Skoro jednak prywatny samochód pracownika Spółki w określonym czasie oddany został Spółce w użytkowanie, to wydatki z tym związane mogły być zaliczane w ciężar kosztów na podstawie posiadanych przez Spółkę rachunków. Nie jest jednocześnie możliwe, aby w tym samym okresie koszty używania tego samochodu mogły być rozliczane w ramach przyznanego pracownikowi ryczałtu stosownie do zasad określonych w art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./.

2. Spółka nie prowadziła ewidencji środków trwałych ani ewidencji wyposażenia. Zakwestionowane przedmioty nie stanowiły zatem majątku trwałego Spółki ani też nie były użytkowane przez nią na podstawie umowy użyczenia. Wydatki związane z ich naprawą nie mogą zatem być uznane za koszty uzyskania przychodów.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają przepisów prawa.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz.U. 1993 nr 106 poz. 482 ze zm./ podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej w sposób zapewniający ustalenie wysokości dochodu /straty/, podstawy opodatkowania i należnego podatku. Zasady, na jakich podatnicy winni prowadzić powyższą ewidencję, zawarte zostały w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości /Dz.U. nr 10 poz. 35 ze zm./. W myśl par. 3 tego rozporządzenia podatnicy obowiązani są prowadzić rachunkowość dającą rzetelny i jasny obraz ich stanu i sytuacji finansowej, zaś zadaniem tej rachunkowości jest bieżąca rejestracja operacji gospodarczych w sposób prawidłowy, kompletny i systematyczny z zachowaniem określonych w tym akcie zasad. W myśl par. 7 ust. 1 omawianego rozporządzenia podstawę zapisu w księgach rachunkowych stanowi dokument /dowód księgowy/ stwierdzający fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierający co najmniej wiarygodne określenie wystawcy i wskazania stron /nazwy i adresu/ uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, datę wystawienia dowodu oraz datę lub okres dokonania tej operacji gospodarczej, przedmiot tej operacji i jego wartość oraz ilościowe określenie, jeżeli przedmiot operacji jest wymierny w jednostkach naturalnych, własnoręczne podpisy osób odpowiedzialnych za prawidłowe dokonanie operacji gospodarczej i jej prawidłowe udokumentowanie.

Jest w rozpatrywanej sprawie niesporne, że zakwestionowane podczas kontroli podatkowej dowody księgowe dokumentujące wydatki o łącznej wysokości 1.072,88 zł w roku 1992 oraz 2.334,72 w roku podatkowym 1993 nie spełniają wymogów cytowanego wyżej par. 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości. Trafne jest zatem stanowisko organów podatkowych kwestionujące zaliczenie w ciężar kosztów wydatków udokumentowanych dowodami księgowymi nie spełniającymi warunków określonych ww. przepisem. Za chybiony w zupełności uznać należy natomiast podniesiony w skardze zarzut, że kwestionowane przez organy podatkowe dowody księgowe spełniają warunki określone w par. 8 ust. 5 cyt. rozporządzenia i stanowią przez to podstawę do zaksięgowania wskazanych w nich wydatków w ciężar kosztów. Powołany przez skarżącą Spółkę przepis odnosi się bowiem do dowodów wewnętrznych wystawianych przez pracowników podatnika w przypadkach wyraźnie w nim określonych, których nie można utożsamiać z dowodami księgowymi zewnętrznymi, jakimi są dowody zakwestionowane u skarżącej w wyniku kontroli podatkowej.

Nie naruszają przepisów prawa zaskarżone decyzje także w zakresie, w jakim kwestionują one zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków z tytułu rozliczenia limitu kilometrów używanego samochodu będącego własnością pracownika Spółki i przejętego przez Spółkę do użytkowania na podstawie umowy użyczenia. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organów podatkowych, że Spółka mogła wybrać jedną z form korzystania z prywatnego samochodu dla celów służbowych. Skoro jednak prywatny samochód pracownika Spółki w określonym czasie oddany został Spółce w użytkowanie, to wydatki z tym związane mogły być zaliczane w ciężar kosztów na podstawie posiadanych przez Spółkę rachunków. Nie jest jednocześnie możliwe, aby w tym samym okresie koszty używania tego samochodu mogły być rozliczane w ramach przyznanego pracownikowi ryczałtu stosownie do zasad określonych w art. 16 ust. 1 pkt 30 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodne z prawem jest także stanowisko organów podatkowych co do nieuznania za koszt uzyskania przychodu wydatków na naprawę lodówki i ciągnika Forschmit /kosiarki/. Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, a więc wydatki faktycznie poniesione i bezpośrednio związane z uzyskanym przychodem. Kontrola podatkowa przeprowadzona w skarżącej Spółce wykazała, że jednostka ta nie prowadziła w 1993 r. ewidencji środków trwałych ani ewidencji wyposażenia. Ww. przedmioty nie stanowiły zatem majątku trwałego Spółki ani też nie były użytkowane przez nią na podstawie umowy użyczenia. Wydatki związane z ich naprawą nie mogą zatem być uznane za koszty uzyskania przychodów.

Nieuzasadniona jest także skarga w zakresie, w jakim kwestionuje stanowisko organów podatkowych co do braku podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów 1992 r. wydatku w kwocie 1.060 zł na zakup oprogramowania systemu finansowo-księgowego. Stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych oraz o zmianie niektórych ustaw podatkowych /Dz.U. nr 21 poz. 86 ze zm./ nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, jeżeli środki te i wartości podlegają odpisom amortyzacyjnym w rozumieniu odrębnych przepisów. Przepisy takie, wydane z upoważnienia zawartego w art. 15 ust. 5 cyt. ustawy, zawarte zostały w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, zasad i stawek ich amortyzacji oraz trybu i terminów aktualizacji wyceny środków trwałych /Dz.U. nr 30 poz. 130 ze zm./. W myśl par. 3 pkt 4 tego rozporządzenia za wartości niematerialne i prawne uznaje się nabyte oprogramowanie komputerowe o określonej w tym przepisie wartości. Zgodnie zaś z par. 4 ust. 1 tegoż rozporządzenia jednostki dokonują w ciężar kosztów lub strat odpisów amortyzacyjnych od zaktualizowanej w przewidzianym trybie wartości stanowiącej równowartość ceny nabycia, kosztu wytworzenia lub wartości rynkowej /wartości brutto/ własnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Skoro zatem wydatek związany z zakupem oprogramowania komputerowego systemu finansowo-księgowego przekraczał wartość, od której zależało zaliczenie tego przedmiotu do wartości niematerialnych i prawnych, to zaliczenie przez Spółkę tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu za 1992 r. uznać należy za sprzeczne z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W tych warunkach, wobec braku podstaw do ustalenia, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa, orzec należało o oddaleniu obu skarg jako nieuzasadnionych /art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/.