Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1377/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 81 ust. 1, art. 84 ust. 1 pkt 1, art. 81 c ust. 4; art. 7,77 k.p.a., art. 278, art, 232 k.p.c.
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 905/09 w sprawie ze skargi Z. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 905/09, oddalił skargę Z. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że skarżąca pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gliwicach o zobowiązanie Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] w Gliwicach do przywrócenia sprawności ciągu komina gazowego w jej mieszkaniu. Zarzuciła, że wentylacja nie jest sprawna, spaliny z mieszkań położonych wyżej tłoczą się do jej mieszkania przez komin gazowy, w wyniku czego jest zmuszona do zamieszkiwania przy otwartych oknach, bojąc się o życie i zdrowie. Organ nadzoru budowlanego [...] kwietnia 2008 r. przekazał kopię pisma strony Spółdzielni, zobowiązując do udzielenia wyjaśnień. W międzyczasie skarżąca poinformowała organ, że Spółdzielnia wprowadziła rurę uszczelniającą do przykominka od sufitu jej mieszkania do mieszkania na pierwszym piętrze, powiększyła otwory wentylacyjne w drzwiach łazienki i prawdopodobnie oczyściła przykominki u sąsiadów. Czynności te nie dały jednak żadnych efektów i nadal czuć spaliny w mieszkaniu. Skarżąca podała, że wykonano kamerowanie głównego komina spalinowego, przy czym była obecna. Komin do 18 metra jest czysty, natomiast na 18 m widoczna jest przeszkoda. Mimo próśb o jej usunięcie, Spółdzielnia stwierdziła, że stan istniejący jest prawidłowy.

W odpowiedzi na wezwanie organu Spółdzielnia podała, że po pierwszej interwencji skarżącej dokonano kontroli kominiarskiej w dniu [...] lutego 2008 r. Stwierdzono prawidłowość działania przewodów wentylacyjnych i spalinowych przy rozszczelnionej stolarce. Nadto rozszczelniono drzwi zewnętrzne klatki schodowej, wprowadzono przewód do przykanalika w celu wyeliminowania ewentualnej nieszczelności, dokonano przeglądu i uszczelnień w mieszkaniach położonych powyżej, wykonano nawiewy w drzwiach do łazienki skarżącej, skamerowano kanał zbiorczy, stwierdzając jego drożność i szczelność. Badania czujnikami w mieszkaniu nie wykazują obecności tlenku węgla. Do pisma dołączono cztery opinie kominiarskie sporządzone przez Mistrza Kominiarskiego R. P. z [...] stycznia, [...] lutego, [...] lutego i [...] kwietnia 2008 r. Ostatnia z nich stwierdza szczelność i drożność przewodu spalinowego (stwierdzoną za pomocą kamery) oraz wskazuje, że do prawidłowego funkcjonowania przewodów kominowych konieczne jest doprowadzenie odpowiedniej ilości powietrza do pomieszczeń, rozszczelnienie okien i drzwi. Natomiast skarżąca w skierowanym do organu piśmie stwierdziła, że spaliny z wyższych pięter nadal wpływają do jej mieszkania i przedłożyła protokół szczelności instalacji gazowej i przewodów wentylacyjnych z [...] maja 2008 r., w którym osoba zajmująca się instalacjami wodnymi, kanalizacyjnymi, c.o. i gazowymi stwierdziła brak ciągu w kominie spalinowym.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gliwicach pismem z [...] czerwca 2008 r. wezwał Spółdzielnię Mieszkaniową do złożenia aktualnej opinii kominiarskiej i wyjaśnienia, czy wykonano zalecenie zamontowania nawiewników okiennych w pokoju od strony nawietrznej. W odpowiedzi Spółdzielnia wyjaśniła, że lokatorka usunęła uszczelki z drzwi zewnętrznych oraz założono nawiewniki w oknach od strony nawietrznej. Do pisma dołączono opinię kominiarską nr [...] z dnia [...] czerwca 2008 r., w której stwierdzono, że zamontowano nawiewniki od strony nawietrznej a system kominów zbiorczych i przewodów spalinowych oraz przykanaliki są drożne i szczelne.

Jednocześnie skarżąca złożyła do akt protokół nr [...] z [...] czerwca 2008 r. sporządzony przez mistrza kominiarskiego T. F. z kontroli przewodów kominowych, spalinowych wentylacyjnych i urządzeń pomocniczo-kominowych w lokalu zajmowanym przez Z. M. Stwierdzono w nim, że mieszkanie wyposażone jest w instalację gazową z dwoma odbiornikami: piecem w łazience i kuchenką w kuchni. Łazienka wyposażona jest w przewód spalinowy oraz wentylacyjny, kuchnia i toaleta posiadają wentylację wywiewną. Badanie wartości ciągu kominowego wykazało brak ciągu kominowego przy oknach zamkniętych, niewystarczającą wartość przy włączonym systemie nawiewnym i zapalonym piecu w łazience. Jako przyczynę braku ciągu wskazano zbyt duży stopień doszczelnienia mieszkania. Wskazano, że odczuwalny w mieszkaniu nieprzyjemny zapach przy oknach zamkniętych może pochodzić z szachtów kanalizacyjnych oraz z piwnicy, skąd jest zasysany do mieszkania przez szczeliny i pęknięcia z powodu braku sprawnej instalacji nawiewnej. Istniejący komin jest kominem zbiorczym, co uzależnia prawidłowe działanie od zapewnienia właściwego nawietrzania wszystkich mieszkań w pionie. Mieszkania te są w większości wyposażone w stolarkę okienną o dużej szczelności, co uniemożliwia napływ dostatecznej ilości powietrza do wnętrza i może prowadzić do osłabienia i zaburzeń ciągu kominowego w kanałach zbiorczych, a w efekcie także obniżenie wartości ciągu mieszkań na niższych kondygnacjach.

Wobec powyższego w zaleceniach wskazano na konieczność wyposażenia wszystkich mieszkań w pionie w system nawiewny o znormalizowanym przepływie powietrza 240 m3/ mieszkanie. Zalecono inwentaryzację pionów z uwzględnieniem prawidłowości podłączeń urządzeń oraz prześwietlenie kamerą przewodów kominowych z przykanalikami, a także zamontowanie kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienki.

W związku z rozbieżnościami wynikającymi z protokołów z dnia [...] czerwca i [...] czerwca 2008 r. organ nadzoru zwrócił się do Spółdzielni o ich wyjaśnienie, a także o przedłożenia protokołu z aktualnej kontroli stanu technicznego elementów budynku. Po zapoznaniu się z opinią nr [...] Spółdzielnia wyjaśniła, że jest ona zgodna z pozostałymi, sporządzonymi w sprawie opiniami. Coroczne przeglądy nie wykazały nieprawidłowości w podłączeniach urządzeń do kominów, niemniej jednak przeprowadzone będą dodatkowe inwentaryzacje pionów kominowych.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], organ I instancji zobowiązał Spółdzielnię do przedłożenia w terminie do [...] września 2008 r. inwentaryzacji pionów kominowych oraz prześwietlenia przewodów kominowych wraz z przykanalikami oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacji pomieszczeń przedmiotowego budynku. Jako podstawę prawną nakazu podano art. 81c ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu wskazano, że konkluzje zawarte w opinii sporządzonej [...] czerwca 2008 r. wskazują, iż Spółdzielnia nie podjęła dotychczas skutecznych działań w celu usunięcia nieprawidłowości wskazanych w kilku kolejnych opiniach kominiarskich, co wynika z przedłożonych, sprzecznych opinii. Stanowisko przedstawione przez Spółdzielnię nie ustosunkowuje się do zgłaszanych nieprawidłowości, zatem powstają wątpliwości czy użytkowanie przewodów kominowych, zarówno podłączeń urządzeń jak i wentylacji, jest bezpieczne.

W piśmie z dnia [...] września 2008 r. skarżąca poinformowała, że w mieszkaniu jest odczuwalny smród, kanały wentylacyjne nie są drożne.

Wobec powyższego Spółdzielnia nadesłała opinię kominiarską z [...] września 2008 r., nr [...], stwierdzającą drożność przewodów kominowych spalinowych i wentylacyjnych oraz zgodność podłączeń do przewodów z systemem, a także pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Gliwicach z dnia [...] września 2008 r., skierowane do Z. M. W piśmie tym inspektor sanitarny informuje, że w wyniku przeprowadzonej kontroli mieszkania w dniu [...] sierpnia 2008 r. nie stwierdzono organoleptycznie uciążliwego zapachu, a pomiary tlenku węgla nie wykazały jego obecności w mieszkaniu. Następnie [...] października 2008 r. Spółdzielnia złożyła opinię Mistrza Kominiarskiego z [...] października 2008 r. w sprawie funkcjonowania przewodów kominowych w mieszkaniu skarżącej. Stwierdzono w niej, że przewody są drożne i szczelne a podłączenia urządzeń prawidłowe. Przyczyną wadliwych ciągów kominowych w mieszkaniu jest niedostateczny dopływ powietrza do mieszkania. Mimo nawiewników w oknach pokojowych ilość powietrza napływającego nie odpowiada normom. Zalecono zamontowanie nawiewników okiennych lub ściennych w pozostałych pomieszczeniach oraz kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienkowych.

W celu zweryfikowania, czy zalecenia zostały wykonane, organ I instancji przeprowadził w dniu [...] grudnia 2008 r. oględziny mieszkania. Stwierdzono, że nie wykonano ani nawiewników, ani nie powiększono kratki wentylacyjnej w drzwiach łazienki. Stwierdzono, że ciąg w kominie spalinowym jest prawidłowy po rozszczelnieniu okna w małym pokoju. Skarżąca podała nadto, że spaliny przedostają się przez licznik elektryczny osadzony w szachcie wentylacyjnym.

Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Spółdzielnia poinformowała o wykonaniu zaleceń i podała, że zdemontowano w mieszkaniu piec gazowy a założono bojler elektryczny i zamurowano otwór w przykanaliku. Złożono opinię kominiarską z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] stwierdzającą prawidłowe ciągi w kominach wentylacyjnych i zamurowanie komina spalinowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gliwicach umorzył postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w Gliwicach jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zalecenia wynikające z opinii kominiarskiej zostały wykonane, wobec czego postępowanie w sprawie stanu obiektu stało się bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. M. nie zaprzeczyła, że wykonano określone w opinii roboty, stwierdziła natomiast, iż nie jest prawdą, jakoby ciągi wentylacyjne były sprawne, nadal bowiem w mieszkaniu występuje smród spalin, który da się usunąć tylko poprzez otwarcie okien. Wskazała w odwołaniu listę świadków, potwierdzających ten fakt.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy decyzję organu I instancji uznając, że zarzuty skarżącej nie są wiarygodne wobec przedłożonych opinii kominarskich oraz wykonanych prac. Nie potwierdza ich także pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego z [...] września 2008 r. zawierające wnioski z przeprowadzonych przez niego oględziny mieszkania, które nie potwierdziły obecności przykrego zapachu ani obecności tlenku węgla.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Z. M. podniosła, że w powietrzu małego pokoju nadal wyczuwalny jest duszący zapach spalin. Zwróciła uwagę, że na możliwość zasysania zapachów z piwnicy wskazano w opinii z dnia [...] czerwca 2008 r., której zaleceń nakazujących wyposażenie wszystkich mieszkań w pionie w system nawiewny nie wykonano.

Z zasłyszanej przez skarżąca rozmowy członków zarządu spółdzielni wynikało zaś, że komin należy przebudować zgodnie z aktualnie obowiązującymi normami. Do skargi nadesłano cztery pisemne oświadczenia osób trzecich, które stwierdzają, że w mieszkaniu skarżącej, zwłaszcza w małym pokoju wyczuwalny jest duszący zapach, który dostaje się szczelinami z piwnicy, nasycona jest nim także ściana łazienki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 18 marca 2010 r. działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę Z. M.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że w ramach zadań i obowiązków wyznaczonych dla organów nadzoru budowlanego przepisami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), w szczególności art. 81 ust. 1 i art. 84 ust. 1 pkt 1, organy te są zobowiązane do nadzoru i kontroli przestrzegania przepisów prawa budowlanego m. in. w zakresie utrzymania obiektów budowlanych. Właściciel obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 2 ustawy. W celu monitorowania stanu obiektu jego właściciel winien poddawać go okresowym kontrolom (art. 62 ustawy). Organy nadzoru budowlanego zostały natomiast wyposażone w instrumenty umożliwiające kontrolę stanu obiektu i wydawanie w stosunku do właściciela nakazów, gdy stan techniczny obiektu nie jest prawidłowy lub jest on użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia. Podstawą do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości jest art. 66 ustawy. Wydanie takiej decyzji następuje po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, mającego na celu udowodnienie, że stan techniczny obiektu uzasadnia władczą ingerencję organów. Brak podstaw do wydania nakazu w formie decyzji skutkuje umorzeniem postępowania administracyjnego. Jest ono zatem uwarunkowane wynikami przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego.

Odnosząc powyższe go rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie uruchomił wniosek skarżącej z [...] kwietnia 2008 r., w którym podniesione zarzuty dotyczyły sprawności komina spalinowego. W aktach zgromadzono kilka opinii wykonanych przez mistrzów kominiarskich, dotyczących zarówno przewodów wentylacyjnych, jak i spalinowych. Ustalono, że budynek wyposażony jest w system kominów zbiorczych z przykanalikami, w przewody wentylacyjne i spalinowe wyposażone jest pomieszczenie łazienki, natomiast kuchnia i łazienka posiadają wentylację wywiewną. Pozostałe pomieszczenia nie są wyposażone w wentylację. Wszystkie zgromadzone w sprawie opinie deklarowały, że przewody kominowe odpowiadają przepisom, są szczelne i drożne. Problem dotyczył natomiast sprawności funkcjonowania przewodów. W tym zakresie, jak podkreślił Sąd, opinie zgodnie stwierdzały, że dla sprawności funkcjonowania przewodów konieczne jest doprowadzenie do mieszkania dostatecznej ilości powietrza. W tym zakresie wykonane zostały nawiewniki w oknach wszystkich pokoi oraz zamontowano odpowiedniej wielkości kratki wentylacyjne w drzwiach łazienki i toalety. Skarżąca nie zaprzecza, że prace te zrealizowano. Opinia kominiarska nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. stwierdza, że w przewody wentylacyjne posiadają ciągi o odpowiedniej wydajności. Natomiast przewód spalinowy został zamurowany, a piec w łazience zlikwidowany.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu I instancji, organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania i wydawania decyzji mającej ewentualnie nakazać wykonanie określonych robót, albowiem przewody spalinowe zostały odcięte i nie mogą oddziaływać na mieszkanie skarżącej, zaś przewody wentylacyjne są drożne i sprawne. Jak podkreślił Sąd, w istocie nie doszło do wyegzekwowania przez organ nadzoru wypełnienia obowiązku nałożonego postanowieniem z [...] lipca 2008 r., którym zobowiązano do inwentaryzacji i prześwietlenia pionów oraz do złożenia ekspertyzy technicznej, Spółdzielnia przedłożyła bowiem jedynie opinię kominiarską. Zgodnie z art. 62 ust. 6 pkt 1 prawa budowlanego, osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim są uprawnione do przeprowadzania kontroli stanu technicznego przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych. Wyniki takiej kontroli nie stanowią ekspertyzy technicznej, sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych i rzeczoznawstwo budowlane stanowią przypadki samodzielnych funkcji technicznych, i zgodnie z art. 12 ust. 2 prawa budowlanego, mogą być wykonywane przez osoby legitymujące się uprawnieniami budowlanymi. Jak jednak zauważył Sąd, postanowienie wydawane w trybie art. 81c ust. 2 ustawy ma charakter dowodowy. W razie niedostarczenia żądanych ocen i ekspertyz organ może, lecz nie musi, zlecić ich wykonanie na koszt osoby zobowiązanej. Regulacja ta i charakter postanowienia pozwalają przyjąć, że w ramach swobody związanej z prowadzeniem postępowania dowodowego organy nadzoru mogą weryfikować zakres czynności wyjaśniających. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ był uprawniony do odstąpienia od domagania się dostarczenia ekspertyzy, w sytuacji gdy uznał inny materiał dostarczony przez stronę za miarodajny. Za dopuszczalnością takiej praktyki w niniejszej sprawie przemawia także to, że w istocie postanowienie z [...] lipca 2008 r. nie precyzuje przez kogo miałaby być sporządzona żądana ekspertyza, a w uzasadnieniu zamiennie traktuje się takie dokumenty, jak oceny techniczne i ekspertyzy techniczne. W ocenie Sądu, argument, że w sprawie nie przesłuchano świadków na okoliczność nieszczelności kominów nie może mieć wpływu na ocenę przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, albowiem kwestie stanu technicznego obiektu nie mogą zostać miarodajnie zweryfikowane w oparciu o wrażenia osób nie dysponujących odpowiednią wiedzą i środkami do zbadania tego stanu technicznego. Jak zauważył Sąd, na obecnym etapie postępowania skarżąca zarzuca, że w szczególności w małym pokoju odczuwa obcy, nieprzyjemny zapach. Podkreślenia jednak wymaga, że zgodnie z ustaleniami w sprawie, pokoje w mieszkaniu nie są wyposażone w wejścia do kominów wentylacyjnych, nadto szyb komina spalinowego został zamurowany. W tej sytuacji uznanie przez organy, że zarzuty dotyczące stanu technicznego i sprawności kominów nie zostały potwierdzone, nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, przysługującej organowi. Jak wskazał Sąd, organy nadzoru budowlanego są wyspecjalizowanymi organami administracji publicznej, co pozwala przyjąć, że są kompetentne do rzetelnej i merytorycznej oceny zebranego materiału w sprawie. Podkreślono przy tym, że zaskarżona decyzja dotyczyła stanu przewodów kominowych, co oznacza, iż inne źródła i przyczyny zgłaszanych przez skarżącą uciążliwości nie były przedmiotem badania i nie zostały wykluczone.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Z. M., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności:

1. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że organ administracji publicznej dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy podczas, gdy organ ten:

• nie uwzględnił, iż zgodnie z opinią techniczną dotyczącą przewodów kominowych przedłożoną przez skarżącą istniała konieczność wyposażenia wszystkich mieszkań w pionie w system nawiewny;

• nie zebrał materiału dowodowego sprawie w sposób wyczerpujący, w szczególności odstąpił od żądania od Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] z siedzibą przy ul. [...] w Gliwicach przedłożenia dokumentów, do złożenia których Spółdzielnia była zobowiązana postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., tj. inwentaryzacji i prześwietlenia pionów oraz ekspertyzy technicznej, poprzestając na dowodzie z opinii kominiarskiej;

2. art. 278 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niedopuszczenie przez Sąd z urzędu dowodu z opinii biegłego w przedmiocie oceny technicznej dotyczącej przewodów kominowych w budynku, w którym znajduje się mieszkanie skarżącej mimo, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało wiadomości specjalnych, tym bardziej biorąc pod uwagę fakt, iż strona nie była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika;

3. art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uznanie, że przesłuchanie zgłoszonych przez stronę skarżącą świadków nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia sprawy;

4. art. 81 ust. 1 w zw. z art. 84 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że organ administracyjny wypełnił obowiązki ustawowe w przedmiocie nadzoru i kontroli stosowania przepisów postępowania;

5. art. 81c ust. 2 w zw. z art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie nie było konieczności zlecenia wykonania ekspertyzy technicznej na koszt Spółdzielni.

Ponadto skarżąca zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że postępowanie organów administracji publicznej dotknięte było wadami, które uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, uchylenie w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gliwicach z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w Gliwicach oraz uchylenie w całości decyzji Śląskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymującej ww. decyzję w mocy. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych wskazując, że koszty te nie zostały opłacone w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, że w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie o mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Autor skargi kasacyjnej powinien wskazać na konkretne, naruszone przez sąd zaskarżonym orzeczeniem przepisy prawa materialnego lub procesowego. Zaznaczyć przy tym należy, że mogące mieć wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania jako podstawa kasacyjna, dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a nie postępowania przed organami administracji publicznej, których działanie jest przedmiotem kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. zaakcentować wypada, że choć zarzut ten został przypisany przez autora skargi kasacyjnej do naruszeń prawa materialnego, to wskazać należy, iż przepisy te odnoszą się do postępowania prowadzonego przed organami administracyjnymi. Mając zaś na uwadze przytoczone wymogi formułowania zarzutów skargi kasacyjnej, podkreślenia wymaga, że naruszenie przepisów postępowania odnosić się powinno do postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym a nie postępowania przed organami administracyjnymi. Dlatego też powołanie się przez skarżącego na naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. bez powiązania ich z naruszeniem przepisów postępowania określonych w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może wywołać zamierzonego rezultatu przez ich uwzględnienie.

Przechodząc kolejno do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia art. 278 k.p.c. oraz art. 232 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. oraz naruszenia art. 227 k.p.c. w zw. z art. 217 k.p.c. w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. uznać należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny orzeka w zasadzie na podstawie materiału faktycznego i dowodowego sprawy zgromadzonego w postępowaniu przed organami administracji. W postępowaniu przed sądem administracyjnym postępowanie dowodowe może być prowadzone tylko jako postępowanie uzupełniające, ograniczone do dowodów z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Do uzupełniającego postępowania dowodowego prowadzonego przez sąd administracyjny, jak stanowi art. 106 § 5 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego. Mając jednak na względzie szczególny charakter postępowania dowodowego prowadzonego przed sądem administracyjnym przyjąć należy, że postępowanie dowodowe regulowane wskazanymi w podstawach skargi kasacyjnej przepisami kodeksu postępowania cywilnego, nie mieści się w odesłaniu wynikającym z art. 106 § 5 p.p.s.a. Zgodzić się należy z poglądem doktryny, zgodnie z którym w istocie omawiane odesłanie ogranicza się do art. 244, 245 oraz 248-257 k.p.c. (T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., wyd. LexisNexis, Warszawa 2005, s.360).

W konsekwencji uznać należy, że Sąd I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia przepisów postępowania, których nie mógł zastosować.

Przechodząc do oceny zarzutów naruszeń przepisów prawa materialnego podkreślić należy, że zarzuty te zmierzają w istocie do zakwestionowania dokonanej przez Sąd oceny prawidłowości postępowania organów nadzoru budowlanego w kwestii wywiązania się Spółdzielni Mieszkaniowej z nałożonego na nią obowiązku dostarczenia ekspertyzy, przez co nie doszło do konieczności wykonania takiej ekspertyzy na koszt tej Spółdzielni. Stwierdzić należy, że zarzuty te nie znajdują uzasadnienia. W niniejszej sprawie podstawę prawną do nałożenia na Spółdzielnię obowiązku dostarczenia w określonym terminie określonych dokumentów oraz ekspertyzy technicznej stanowił art. 81c ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.

W świetle tego przepisu przyjąć należy, że żądanie dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz uzasadniają wątpliwości organu co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, czy też stanu technicznego obiektu budowlanego. Postanowienie to ma charakter dowodowy. Celem bowiem uzyskania przez organ konkretnych informacji jest umożliwienie dokonania przezeń ustaleń, czy zachodzi konieczność wydania nakazu przeprowadzenia określonych zmian w istniejącej instalacji, bądź umorzenia postępowania, jeśli okaże się, że nie narusza ona przepisów technicznych. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż organ uprawniony był do odstąpienia od domagania się dostarczenia żądanej wcześniej ekspertyzy w sytuacji, gdy materiał dostarczony przez stronę okazał się być wystarczający dla dokonania stosownych w sprawie ustaleń. Skoro przedstawione przez stronę zobowiązaną dokumenty pozwoliły wystarczająco wyjaśnić sprawę będącą ich przedmiotem, to właściwie Sąd I instancji nie dopatrzył się uchybień w kontrolowanym postępowaniu w postaci braku wykonania przez organ administracyjny dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia, o czym stanowi art. 81c ust. 4 ustawy Prawo budowlane.

Ze wskazanych wyżej względów także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mógł być uznany za uzasadniony.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.