Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2887/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 26a ust. 1, 5 pkt 2, art. 26b ust. 1, 5 i 6, art. 33 ust. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: par. 1,
journal: Dz.U. 2007 nr 53 poz 354
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub  rybołówstwie
article: par. 3 pkt 3 i 12,
journal: Dz.U. 2007 nr 76 poz 496
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom  prowadzącym zakłady pracy chronionej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Protokolant - Sylwia Wojtkowska-Just, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2009 r. sprawę ze skargi W. B. na postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... września 2008 r. nr ... w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o pomocy de minimis oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 21 października 2008 r. (data wpływu do organu) wniesionej przez W. B. prowadzącego firmę B. będącą zakładem pracy chronionej, jest postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z [...] września 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON) z [...] listopada 2007 r. nr [...] o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Pismem z 15 czerwca 2007 r. W. B. zwrócił się do PFRON o wydanie zaświadczenia o udzielonej w dniu [...] maja 2007 r. pomocy de minimis w kwocie 129.691,00 zł. W uzasadnieniu wniosku W. B. wskazał, iż prowadzona przez niego firma B. sfinansowała dostosowanie miejsc pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracowników w ww. kwocie. Podał, że kwota 129.691,00 zł została przeznaczona na zakup samochodu ciężarowego marki [...]. W załączniku nr 1 do wniosku przedstawił szczegółowe rozliczenie poniesionego wydatku sporządzonego na podstawie faktury VAT nr [...] z [...] maja 2007 r. oraz polecenia przelewu z 16 maja 2007 r.

Postanowieniem z [...] listopada 2007 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na dzień 16 maja 2007 r. w kwocie 121.494,28 zł, tj. 32.128,59 euro.

W uzasadnieniu organ zaznaczył, iż pismem z 30 sierpnia 2007 r. strona skorygowała kwotę wnioskowanej pomocy do wysokości wskazanej w sentencji postanowienia, a następnie rozszerzyła zapis dotyczący celu dokonania wydatku, wskazując - obok powołanego we wniosku § 4 pkt 1 ppkt a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 98, poz. 998) - również § 3 pkt 3 i 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. nr 76, poz. 496).

Organ stwierdził, iż wydatek poniesiony na zakup samochodu ciężarowego nie stanowi pomocy de minimis w rozumieniu § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r., Nr 3, poz. 22 ze zm.) oraz ww. rozporządzenia z dnia 26 kwietnia 2007 r. ponieważ zakup ten nie wpłynie na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika niepełnosprawnego. Na potwierdzenie swego stanowiska powołał pismo Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 23 października 2007 r. znak BON-I-52312-70-WK/2007.

W zażaleniu na powyższe postanowienie W. B. wniósł o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 121.494,28 zł obejmującą wydatek ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron) w ramach indywidualnych programów rehabilitacji (ipr) w postaci zakupu samochodu ciężarowego. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 2 pkt 12a w zw. z § 4a ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz § 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej, a także przepisów procesowych poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz przewlekłość postępowania.

W uzasadnieniu zażalenia, kwestionując stanowisko organu orzekającego, przedsiębiorca podniósł, iż przedmiotowy w sprawie wydatek na zakup samochodu ciężarowego został poniesiony, zgodnie z opracowanym programem rehabilitacji, na wyposażenie stanowiska pracy dla osoby niepełnosprawnej z lekkim stopniem niepełnosprawności z powodu uszkodzenia narządu ruchu, zatrudnionej na stanowisku handlowca. Samochód ten, zgodnie z oceną komisji rehabilitacyjnej, jest dostosowany do psychofizycznych możliwości niepełnosprawnego pracownika, został wyposażony w fotel o regulowanej wysokości z możliwością dostosowania do sylwetki, wspomagane hamulce, wysokość części bagażowej umożliwiającą swobodne przemieszczanie się bez potrzeby pochylania zapewniającą także wygodę we wsiadaniu do kabiny kierowcy, co zapewnia pracownikowi możliwość wykonywania pracy bez większych przeszkód w zgodzie z jego umiejętnościami zawodowymi. Podkreślił, iż samochód ten stanowi nowoczesne stanowisko pracy - posiada wszystkie bezwzględne zalety nowoczesnego auta dostawczego, tj. klimatyzację, amortyzowane siedzenie i specjalnie dostosowaną kabinę dostawczą.

Przedsiębiorca podniósł, iż skoro komisja rehabilitacyjna w opracowanym programie rehabilitacji stwierdziła konieczność poniesienia tego wydatku, jako zmniejszającego ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, a przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej nie zawierają w tym zakresie wyłączeń (brak jest przepisu, który zabraniałby dokonywania zakupu samochodów ze środków zfron), poniesienie tego wydatku było zasadne i zgodne z prawem. Odmawiając wydania zaświadczenia de minimis organ wszedł w kompetencje komisji rehabilitacyjnej bowiem podważył jej decyzję wskazującą na zasadność poniesienia wydatku jako zmniejszającego ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności tego pracownika.

W piśmie z 12 sierpnia 2008 r. W. B. podtrzymał zarzuty podniesione w zażaleniu podkreślając, iż nieuzasadniona jest odmowa wydania zaświadczenia przez PFRON w przypadku, gdy środki jak i wydatki zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych zostały ujęte w ewidencji a pracodawca dokonał ich wydatkowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Ponadto, powołując treść art. 217 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: k.p.a. przedsiębiorca wskazał, iż istota zaświadczenia polega na urzędowym potwierdzeniu faktów albo stanu prawnego, wynikających z rejestrów organu, bądź danych zgromadzonych w toku postępowania wyjaśniającego. Skoro zatem po stronie organu istnieje możliwość potwierdzenia danych żądanych przez firmę i występują wszelkie podstawy prawne do wydania zaświadczenia, to odmowa wydania zaświadczenia przez PFRON stanowi naruszenie prawa.

Postanowieniem z [...] września 2008 r., na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 219 k.p.a. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu, powołując treść § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, organ wskazał, iż celem ipr jest zmniejszenie ograniczeń zawodowych pracownika niepełnosprawnego, wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawnościm, a zatem sfinansowaniu z zfron podlegają koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych. Zasadność poniesionych wydatków musi wynikać wprost z samego indywidualnego programu rehabilitacji i musi być uzasadniona spodziewanym zmniejszeniem lub wyeliminowaniem ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, dla którego program został opracowany. Zaznaczył również, iż indywidualne programy rehabilitacji nie mogą stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi w miejsce zużytych, czy też z nabyciem środków transportu. Stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku zakup samochodu nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, a jedynie poprawia komfort wykonywania pracy na określonym stanowisku niezależnie od tego, czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny. Nadto organ zauważył, iż ze znajdującej się w aktach sprawy opinii doradcy zawodowego dla potrzeb indywidualnego programu rehabilitacji wynika, że zarówno przed wystąpieniem niepełnosprawności jak i po jej wystąpieniu pracownik niepełnosprawny był i jest zatrudniony na stanowisku kierowcy – przedstawiciela handlowego. Wskazał, iż w sytuacji, gdy pracownikowi zatrudnionemu na tym stanowisku przysługiwał i przysługuje samochód, a także, gdy pracownik ten nie stracił zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku, brak jest uzasadnienia do sfinansowania zakupu nowego samochodu ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji. Z dokumentacji - jak zaznaczył organ - nie wynika, że niezbędne jest dodatkowe oprzyrządowanie samochodu, aby pracownik objęty ipr nadal mógł wykonywać pracę na dotychczasowym stanowisku, ani też, że pracownik ten ma poważne ograniczenia w zakresie mobilności.

W konkluzji organ stwierdził, iż zakup samochodu ciężarowego M. nie stanowi wydatku poniesionego w celu dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z niepełnosprawności i nie przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

Końcowo organ zauważył, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania bowiem postępowanie przed organem I i II instancji toczyło się niezależnie, a wystosowania przez Ministra Pracy i polityki Społecznej opinia nie była w żaden sposób wiążąca dla organu I instancji. Organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób samodzielny, a skarżone postanowienie należy uznać za wydane w następstwie ustaleń dokonanych w jego toku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Ministra Pracy i Polityki Społecznej skarżący – W. B. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezesa Zarządu PFRON i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. art. 33 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie tego przepisu,

2. naruszenie przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 ustawy o finansach publicznych poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie tego przepisu,

3. naruszenie § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w szczególności poprzez zastosowanie niewłaściwej wykładni, zamiast wykładni celowościowej i funkcjonalnej bezpodstawne przyjęcie, że indywidualny program rehabilitacji stanowi pretekst do dokonywania w firmie inwestycji związanych z nabyciem środka transportu oraz że dokonany wydatek w ramach spornego indywidualnego programu nie wpływa na zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności pracownika objętego programem,

4. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez nie dołożenie należytej staranności wymaganej w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego przy prowadzeniu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej postępowania w sprawie i zaniechanie czuwania nad realizacją słusznego interesu firmy B. W. B. jako strony postępowania

5. naruszenie przepisu art. 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez brak należytego współdziałania organu drugiej instancji w celu wyjaśnienia firmie wszelkich okoliczności prawnych dotyczących indywidualnych programów rehabilitacji biorąc pod uwagę wcześniejszą interpretację Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 października 2006 r. znak BON-I-42110-485-WK/2006 i przerzucenie na stronę skutków tego zaniechania.

W uzasadnieniu skargi skarżący ponowił argumentację przedstawioną w toku postępowania zażaleniowego.

Nadto podniósł, iż organ nie dopełnił obowiązku obiektywizmu w ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego czego przykładem jest wskazanie, że na podstawie § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych można było finansować koszty dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy, gdy tymczasem z przepisu tego jednoznacznie wynika (za czym przemawia użyte określenie "w szczególności" oznaczające otwarty katalog kosztów), że w ramach indywidualnych programów mogą zostać sfinansowane wszystkie koszty z nich wynikające i mające na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika objętego programem.

Zarzucił również brak należytego współdziałania organu II instancji w celu wyjaśnienia skarżącemu wszelkich okoliczności prawnych dotyczących indywidualnych programów rehabilitacji biorąc pod uwagę błędne - jak zaznaczył - interpretacje Ministerstwa Pracy i Polityki społecznej w sprawie możliwości finansowania samochodów w ramach indywidualnych program rehabilitacji.

Zakwestionował także stanowisko organu, że środki zasilające zakładowy fundusz rehabilitacji są środkami publicznymi w rozumieniu ustawy o finansach publicznych podnosząc, iż środki te są środkami własnymi pracodawcy pochodzącymi ze zwolnień z obowiązków publicznoprawnych. Zgodnie z art. 33 ust. 9 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dysponentem funduszu rehabilitacji jest pracodawca.

W odpowiedzi na skargę Minister Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Przy piśmie z 31 marca 2009 r. organ przesłał pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z 31 października 2006 r., 23 października 2007 r. oraz z 19 lutego 2008 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone postanowienie w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie jest prawidłowe - nie narusza prawa, zaś zarzuty podniesione w skardze są nieuzasadnione.

Jak wynika z akt sprawy zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2008 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy postanowienie Prezesa Zarządu PFRON z [...] listopada 2007 r. o odmowie wydania zaświadczenia o pomocy de minimis na kwotę 121.494,28 zł obejmującą wydatek z zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w postaci samochodu ciężarowego [...].

Kwestią sporną w sprawie niniejszej pozostaje zasadność rozstrzygnięcia organu orzekającego w świetle prawnych i faktycznych okoliczności sprawy.

Problematyka dotycząca pomocy de minimis została przeniesiona na grunt prawa polskiego w ramach procesu harmonizacji prawa krajowego z prawem wspólnotowym. Podstawowym aktem prawnym odnoszącym się do pomocy publicznej, w tym do pomocy de minimis, jest Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską - art. 87 i 88 (Dz. U. z 2004 Nr 90, poz. 864/2 ze zmianami), a w dalszej kolejności rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 379 z 28.12.2006, str. 5).

Na gruncie prawa krajowego kluczową rolę pełni ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2007 r., Nr 59, poz. 404 ze zm.) oraz - mające zastosowanie w niniejszej sprawie - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków udzielania pomocy de minimis przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej (Dz. U. Nr 76, poz. 496) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy w rolnictwie i rybołówstwie (Dz. U. nr 53, poz. 354).

Ponadto dla potrzeb niniejszej sprawy istotne znaczenie mają także przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1999 r. Nr 3, poz. 22 ze zm.).

Mając na względzie treść zaskarżonego postanowienia oraz zarzuty skargi wskazać należy, iż stosownie do art. 26a ust. 1 ww. ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, który nie ma ustalonego prawa do emerytury, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1, prowadzonej przez Fundusz. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu, kwota miesięcznego dofinansowania, z zastrzeżeniem ust. 5, nie powinna przekroczyć kwoty miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego. W przypadku, gdy kwota miesięcznego dofinansowania przekracza kwotę miesięcznego wynagrodzenia osiąganego przez pracownika niepełnosprawnego u pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej, pracodawca przekazuje różnicę pomiędzy kwotą miesięcznego dofinansowania a kwotą tego wynagrodzenia na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, z przeznaczeniem na indywidualny program rehabilitacji pracowników niepełnosprawnych zatrudnionych w zakładzie pracy chronionej (ust. 5 pkt 2).

Stosownie natomiast do treści art. 33 ust. 1 i 2 omawianej ustawy prowadzący zakład pracy chronionej tworzy zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zwany dalej "funduszem rehabilitacji" - w szczególności ze środków, o których mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 oraz w art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. b) i pkt 2; z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami; z wpływów z zapisów i darowizn; z odsetek od środków zgromadzonych na rachunku funduszu rehabilitacji; ze środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej. Środki funduszu rehabilitacji (...) przeznaczane są na finansowanie rehabilitacji zawodowej, społecznej i leczniczej oraz ubezpieczenie osób niepełnosprawnych, zgodnie z zakładowym regulaminem wykorzystania tych środków (art. 33 ust. 4).

Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r., rozporządzenie to określa szczegółowe warunki udzielania przedsiębiorcom prowadzącym zakłady pracy chronionej pomocy, o której mowa w art. 26a ust. 5 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, w ramach pomocy de minimis, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. Pomoc ta może być udzielana, jeżeli spełnione zostaną łącznie warunki dotyczące przyznawania takiej pomocy, określone w ww. rozporządzeniu (§ 2), dotyczące m.in. przeznaczenia pomocy na sfinansowanie wydatków, o których mowa w § 4 rozporządzenia.

Podstawą zakwalifikowania pomocy jako pomocy de minimis jest zaświadczenie wydane przedsiębiorcy przez (...) organ udzielający pomocy. Prowadzący zakład pracy chronionej w celu uzyskania zaświadczenia przedstawia informację o dokonaniu wydatku ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych w ciągu 30 dni od dnia jego dokonania wraz ze stosownymi dokumentami (§ 5 ww. rozporządzenia).

Natomiast podstawą prawną wydania przedmiotowego zaświadczenia jest art. 5 ust. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej, zgodnie z którym podmioty udzielające pomocy wydają beneficjentowi pomocy zaświadczenie stwierdzające, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (...) oraz - wydane na podstawie art. 5 ust. 4 ww. ustawy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy w rolnictwie i rybołówstwie określające formę, treść, termin i sposób wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że udzielona pomoc publiczna jest pomocą de minimis (§ 1).

W zakresie nieuregulowanym postanowieniami ww. aktów prawnych znajdują zastosowanie przepisy działu VII k.p.a. – Wydawanie zaświadczeń (art. 217 – 220 k.p.a.). Zgodnie z art. 219 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Zakres tego postępowania wynikać będzie nie tylko z żądania osoby zainteresowanej, lecz również z oceny możliwości jego spełnienia przez organ. Postępowanie wyjaśniające powinno zmierzać w kierunku ustalenia stanu faktycznego i prawnego wymagającego potwierdzenia zaświadczeniem. W jego toku można wykorzystać środki dowodowe stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu dowodowym zawarte w k.p.a. (v. Borkowski, [w] Adamiak/Borkowski, KPA, Komentarz, 6, wyd. Warszawa 2004, Art. 217 Nb 3.). W przypadku, gdy nie można spełnić żądania osoby ubiegającej się o wydanie zaświadczenia odnośnie potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego np. ze względu na treść posiadanych dokumentów, właściwy organ odmawia wydania zaświadczenia. Odmowa następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 k.p.a.).

Przedmiotowy w sprawie wydatek za sfinansowanie zakupu samochodu ciężarowego M. został zrealizowany w ramach indywidualnego programu rehabilitacji opracowanego dla niepełnosprawnego pracownika firmy – K. M. (k. 16 i nast. akt admin.), wobec którego orzeczono trwały, lekki stopień niepełnosprawności na skutek wypadku w 2000 r., w wyniku którego doszło do [...] (orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nr [...] wydane w dniu [...] maja 2005 r. przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w T.). W pkt III 5 IPR wskazano, że przed wystąpieniem niepełnosprawności, w okresie 1996 – 2000 pracownik był zatrudniony w firmie na stanowisku kierowca – przedstawiciel handlowy, natomiast po wystąpieniu niepełnosprawności, od 2001 r., na stanowisku prace pomocnicze. Z IPR wynika, że po wypadku pracownik zachował zdolność poruszania się, przy czym winien wykonywać pracę ze zmienną pozycją ciała bez konieczności dźwigania i przenoszenia przedmiotów. Jako propozycję zastosowania niezbędnego wsparcia wskazano zmianę zakresu zadań na stanowisku pracy tak, aby nie występowały czynności wymagające wymuszonej pozycji ciała (...) oraz zakup m.in. samochodu typu "[...]" - dostawczego (ze wspomaganym układem hamulcowym, regulowanym fotelem kierowcy oraz wysoką częścią bagażową pozwalającą na pracę w wyprostowanej pozycji) w celu stworzenia nowego technologicznie i ergonomicznie miejsca pracy.

W aktach sprawy znajduje się też Opinia doradcy zawodowego dla potrzeb indywidualnego programu rehabilitacji zawodowej (k. 31 i nast. akt admin.) określająca możliwości zatrudnienia w związku z niepełnosprawnością i zalecane warunki pracy. Z opinii tej wynika, ze pracownik przed i po wystąpieniu niepełnosprawności był zatrudniony na stanowisku kierowca – przedstawiciel handlowy. Jako ograniczenia w wykonywaniu codziennych czynności zawodowych wskazano m.in. pracę w wymuszonej pozycji ciała przy jednoczesnym dużym poziomie stresu z uwagi na konieczność pracy na starym samochodzie dostawczym. Odnośnie przeciwwskazań do zatrudnienia stwierdzono, iż obecny stan zdrowia nie pozwala na dalsze zatrudnienie na obecnym stanowisku pracy z uwagi na wymuszoną pozycję ciała, nie ergonomiczne funkcjonalnie stanowisko, przestarzały samochód dostawczy (...). Dalej stwierdzono, iż aby pokonać bariery należy wyposażyć obecne stanowisko pracy w nowoczesny samochód dostawczy typu "[...]". Zaznaczono, że stanowisko pracy wymaga zmiennej pozycji ciała, bez dźwigania i pochyleń. Na koniec zaproponowano szybką zmianę oprzyrządowania stanowiska pracy i zadań z uwagi na możliwość pogłębienia niepełnosprawności.

Jak już wskazano powyżej warunkiem udzielenia pomocy, o której mowa w § 1 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. jest łączne spełnienie warunków określonych w rozporządzeniu, w tym również wynikających z § 3 zgodnie z którym pomoc może być przeznaczona na finansowanie rodzajów wydatków wymienionych w tym przepisie, w tym na dostosowanie miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności oraz na wydatki inne, ponoszone w ramach indywidualnych programów rehabilitacji (§ 3 pkt 3 i 12).

Zgodnie z § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, indywidualne programy rehabilitacji mają na celu zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności, w ramach których są finansowane w szczególności koszty m.in. dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (lit. e). W myśl § 4a ust. 5 rozporządzenia program rehabilitacji opracowuje komisja rehabilitacyjna z udziałem osoby niepełnosprawnej, która będzie realizowała ten program. Program powinien zawierać indywidualną ocenę psychofizycznych możliwości i zdolności osoby niepełnosprawnej oraz określać (1) stanowisko pracy i wymagane umiejętności niezbędne do kontynuowania pracy na tym stanowisku lub podjęcia pracy na innym stanowisku, (2) zakres dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności (...).

Mając na względzie powyższe wskazać należy, iż organ, do którego skierowany zostaje wniosek o wydanie zaświadczenia o pomocy de minimis ma obowiązek zbadać, czy pomoc objęta wnioskiem może być uznana za pomoc de minimis, a tym samym, czy spełnione zostały przesłanki ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. warunkujące uzyskanie zaświadczenia. Skoro w sprawie niniejszej wnioskodawca, jako podstawę wydania zaświadczenia, wskazał m.in. § 3 pkt 12 ww. rozporządzenia, organ - stosownie do art. 219 § 2 k.p.a. - przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy wydatek związany z zakupem przedmiotowego w sprawie samochodu dokonany w ramach IPR spełnia przesłanki, o których mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r., w szczególności czy wynika wprost z IPR oraz czy został dokonany w celu dostosowania miejsca pracy i stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności. W tym celu organ poddał analizie IPR, Opinię doradcy zawodowego oraz pozostały materiał dowodowy, a dokonane ustalenia faktyczne i ich ocena prawna znalazły odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu. Tym samym, zdaniem Sądu, nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia § 4a ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż sam fakt sfinansowania wydatku w ramach IPR nie oznacza, że spełniony został warunek udzielenia pomocy w ramach pomocy de minimis, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 kwietnia 2007 r. Wydatek taki winien służyć sfinansowaniu kosztów, o których mowa w § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r., przy czym otwarty katalog kosztów zawarty w ww. przepisie nie oznacza dowolności w zakresie dokonywania wydatków przez wnioskodawcę, a tym bardziej - jak słusznie zauważył organ orzekający - nie może stanowić pretekstu do dokonywania w firmie inwestycji związanych z zakupem nowych maszyn, urządzeń i narzędzi czy też nabyciem środków transportu. Przedmiotem wydatkowania są bowiem środki publiczne przekazane do dyspozycji pracodawcy przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, które winny być wykorzystywane w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów.

Zdaniem organów orzekających w niniejszej sprawie nie można uznać, że zakup przedmiotowego samochodu stanowi koszt dostosowania stanowiska pracy do potrzeb wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika i przyczynia się do zmniejszenia ograniczeń zawodowych wynikających z rodzaju i stopnia niepełnosprawności.

Stanowisko to, w ocenie Sądu, jest prawidłowe.

Po pierwsze, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, żeby samochód ten wyposażony był w jakiekolwiek specjalistyczne oprzyrządowanie mające na celu wyeliminowanie (zmniejszenie) ograniczeń wynikających z niepełnosprawności pracownika. W dokumentacji dotyczącej zakupu samochodu wskazano jedynie, że samochód ten powinien posiadać regulację wysokości fotela z możliwością dostosowania do sylwetki, odpowiednią wysokość części bagażowej, wspomagane hamulce (k. 32 akt amin.). Z kolei w Opinii doradcy zawodowego wskazano potrzebę zmiany oprzyrządowania stanowiska pracy poprzez zakup nowoczesnego samochodu dostawczego (bez jakichkolwiek dodatkowych zaleceń co do jego wyposażenia). Dodatkowo sam skarżący w toku postępowania zażaleniowego wskazał, iż zakupiony samochód jest nowoczesnym stanowiskiem pracy - posiada bezwzględne zalety nowoczesnego auta dostawczego: fotel o regulowanej wysokości z możliwością dostosowania do sylwetki, wspomagane hamulce, wysokość części bagażowej umożliwiającą swobodne przemieszczanie się bez potrzeby pochylania oraz zapewnia wygodę we wsiadaniu do kabiny kierowcy. Wszystkie te elementy - jak słusznie zauważył organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - mają na celu jedynie poprawę komfortu wykonywania pracy na wskazanym stanowisku, niezależnie od tego czy pracę wykonuje pracownik sprawny czy też niepełnosprawny.

Po drugie, z treści Opinii doradcy zawodowego (nie opatrzonej datą) wynika, że już po wystąpieniu niepełnosprawności pracownik wykonywał pracę kierowcy – przedstawiciela handlowego, a ponadto, że stanowisko to było wyposażone m.in. w "przestarzały" samochód dostawczy (k. 29 i 31 akt admin.). Nie wskazano przy tym, w jaki sposób praca na "starym" samochodzie przekłada się na ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika.

Po trzecie zauważyć należy, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by pracownik miał poważne ograniczenia w zakresie mobilności. Istotą IPR - jak już wskazano powyżej - jest możliwość sfinansowania w jego zakresie kosztów mających zmniejszenie ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności, np. w sytuacji, gdy niepełnosprawny pracownik posiada poważne ograniczenia w mobilności, co w poważnym stopniu utrudnia mu wykonywanie obowiązków służbowych, a pracownikowi zatrudnionemu na tym stanowisku nie przysługuje samochód służbowy. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała jednak miejsca.

Na marginesie Sąd zauważa, że z dokumentacji lekarskiej wynika, że jednym z ograniczeń zdrowotnych wynikających z niepełnosprawności pracownika jest praca w wymuszonej pozycji ciała, co - zdaniem Sądu – w ogóle stawia pod znakiem zapytania możliwość wykonywania pracy na stanowisku kierowcy – przedstawiciela handlowego. Trudno bowiem przyjąć, że nawet korzystanie z nowoczesnego samochodu dostawczego, wyposażonego m.in. we wspomagane hamulce i ruchomy fotel spowoduje, że pozycja ta nie będzie wymuszona i ustaną problemy, jakie dla pracownika może powodować jazda samochodem.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza § 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2007 r. w zw. z § 2 pkt 12a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 grudnia 1998 r., co czyni nieuzasadnionym zarzut skargi w odnośnym zakresie.

Za bezzasadne uznać również należy zarzuty dotyczące naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zawartych w art. 7 – 9 k.p.a.

Jak już wskazano powyżej w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, prawidłowo ustalono stan faktyczny i dokonano jego oceny z perspektywy mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, przy czym ocena ta nie nosi znamion dowolności.

Brak jest również podstaw do uznania, że w sprawie doszło do naruszenia zasady pogłębiania zaufania oraz zasady informowania w związku z treścią pisma Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 października 2006 r. nr BON-I-42110-485-WK/2006 złożonego do akt sądowych. Po pierwsze pismo to nie zostało skierowane do skarżącego i dotyczy - jak wynika z jego treści - innej sytuacji faktycznej. Po drugie, w piśmie tym wskazano m.in., że nie ma przeszkód do sfinansowania kosztów zakupu samochodu osobowego ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych przeznaczonych na indywidualne programy rehabilitacji, jeżeli zakup takiego samochodu zmniejszy ograniczenia zawodowe wynikające z rodzaju i stopnia niepełnosprawności pracownika, która to przesłanka – jak wywiedziono powyżej – w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiła.

Końcowo Sąd zauważa, że w zaskarżonym postanowieniu doszło do omyłki pisarskiej, gdyż został wskazany art. 26c ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji, który ewidentnie nie dotyczy niniejszej sprawy, zamiast art. 26a ust. 5 pkt tejże ustawy.

Konkludując Sąd stwierdza, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła bowiem wad tego rodzaju, które mogłyby mieć wpływ na podjęte postanowienie. Nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonego orzeczenia z obrotu prawnego.

Z tych względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.