Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 351/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 1,  ust. 10d, ust. 10h, ust. 10i
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: art. 13
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 15, art. 46 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi Ł. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania i utylizacji pojazdu oraz nałożenia obowiązku ich zapłaty 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 31 października 2016 r. nr[...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Ł. P. 2.067,00 (dwa tysiące sześćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 31 października 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. - dalej powoływanej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 130a ust. 10h, ust. 10i, ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), ustalił wysokość kosztów powstałych w okresie od 4.09.2010r. do 6.06.2012 r. w związku z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz utylizacją pojazdu marki NISSAN Primera o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie 6.234,07 zł oraz nałożył obowiązek zapłaty wyżej wymienionych kosztów solidarnie na P. Ć., właściciela pojazdu oraz Ł. P., kierującego pojazdem w dniu usunięcia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 19 lutego 2009 r. samochód marki NISSAN Primera o numerze rejestracyjnym [...] został usunięty z ul. [...] w G. na podstawie dyspozycji nr [...] wydanej przez Sekcję Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. Podstawą usunięcia pojazdu był art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, tj. nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie tego ubezpieczenia. Kierującym pojazdem był Ł. P.. Pojazd został umieszczony na parkingu strzeżonym prowadzonym przez firmę "A" Sp. z o.o.

Na podstawie zebranych dokumentów Policja potwierdziła, że właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu był P. Ć.

Właściciel pojazdu oraz kierujący pojazdem, zostali prawidłowo powiadomieni o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie 6 miesięcy. Pojazd nie został odebrany w ustawowym terminie, który upłynął w dniu 20 sierpnia 2009 r.

Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. sygnatura akt. [...] Sąd Rejonowy w G. orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Gminy Miasta G.

Na zlecenie Gminy Miasta G. w dniu 28 lutego 2012 r. została sporządzona przez biegłego skarbowego wycena wymienionego pojazdu. Wartość pojazdu oszacowano jako wartość złomu.

Na podstawie wyceny komisja ds. zakwalifikowania (Zarządzenie Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 14 listopada 2011 r.) do sprzedaży lub zniszczenia ruchomości, które stały się własnością powiatu, wnioskowała o zutylizowanie ww. pojazdu - wniosek został przyjęty. Pojazd w dniu 6 czerwca 2012 r. został zutylizowany.

Wysokość kosztów usunięcia, przechowywania i utylizacji organ ustalił na podstawie umowy dotyczącej usuwania pojazdów i prowadzenia całodobowego parkingu oraz dokumentów finansowych, tj.:

- kosztów usunięcia pojazdu (KUP) - 150,00 zł, faktura wystawiona przez "A" Sp. z o.o. z dnia 16.12.2013 r., pozycja 1 w związku z postanowieniem Prezydenta Miasta z dnia 16.12.2013 r., poz. 7;

- kosztów przechowywania pojazdu w okresie od 4.09.2010 r. do 6.06.2012 r. (KPP) - 6.420,00 zł, faktura wystawiona przez spółkę "A" z dnia 31.12.2012 r., pozycja 16;

- kosztów wyceny pojazdu (KWP) - 160,00 zł, faktura wystawiona przez "[...]" Biuro Usług Doradczych z dnia 29.02.2012 r., pozycja 7;

- przychodów netto za utylizację pojazdu (PzUP) - 495,93 zł, faktura wystawiona przez Gminę Miasta G. - Urząd Miejski w G. z dnia 10.07.2012 r., pozycja 55.

Wysokość kosztów obliczono zatem według wzoru: KUP + KPP + KWP - PzUP, stąd koszty wyniosły 6.234,07 zł.

W postępowaniu o przejęcie pojazdu na własność powiatu na podstawie art. 130a ust. 10e ustawy - Prawo o ruchu drogowym Sąd potwierdził, że zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, a w szczególności: że usunięcie pojazdu było zasadne, że w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru - właściciela pojazdu dołożono należytej staranności oraz, że orzeczenie przepadku nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Zgodnie z art. 365 §1 Kodeksu postępowania cywilnego Starosta związany był ww. prawomocnym orzeczeniem sądu i zobowiązany do wykonania orzeczenia w trybie i na zasadach ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Po dokonaniu wyceny pojazdu, utylizacji lub sprzedaży, a także rozliczeniu się z podmiotami usuwającymi i przechowującymi pojazd, organ na podstawie art. 130a ust. 10h ustawy - Prawo o ruchu drogowym wydaje decyzję w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałych od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do zakończenia postępowania. Do zapłaty kosztów zobowiązana jest osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Ponadto zgodnie z art. 130a ust. 10i tej ustawy, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia opisanych kosztów. Przepisy zobowiązują właściciela i osobę dysponującą pojazdem do zapłaty kosztów, a nie opłat, o których mowa w art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył Ł. P. zarzucając naruszenie art. 44 k.p.a. poprzez błędne jego niezastosowanie i w konsekwencji błędnie uznanie, że odwołującemu w sposób prawidłowy doręczono powiadomienie z dnia 1 kwietnia 2009 r. o usunięciu pojazdu i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie.

Decyzji zarzucono również naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz art. 8 k.p.a., a także art. 130a ust. 1 oraz ust. 10h i ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nałożeniu obowiązku zapłaty kosztów solidarnie, w sytuacji gdy odwołujący nie został w sposób skuteczny i prawidłowy powiadomiony o usunięciu pojazdu.

Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji wydanej w stosunku do niego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 lutego 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że pismem z dnia 4 kwietnia 2009 r. Naczelnik Sekcji Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. zawiadomił Ł. P. o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowy oraz pouczył, iż pojazd usunięty w tym trybie i nieodebrany przez uprawniona osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Jak wynika z zwrotnego poświadczenia odbioru pismo to zostało doręczone adresatowi w dniu 10 kwietnia 2009 r.

Poza sporem jest, że właściciel pojazdu został prawidłowo pouczony o skutkach nieodebrania pojazdu i nie odebrał pojazdu z parkingu strzeżonego. Kolegium wyraziło pogląd, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia okoliczność czy odwołującemu skutecznie doręczono zawiadomienie, o którym mowa w odwołaniu. Konieczne jest jedynie doręczenie takiego zawiadomienia właścicielowi pojazdu, a jak wynika z akt sprawy właściciel pojazdu został prawidłowo i skutecznie pouczony o skutkach nieodebrania pojazdu.

Przepis art. 130 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd jest usuwany na koszt właściciela. Natomiast art. 130a ust. 10i ustawy przewiduje, że jeżeli w chwili usunięcia pojazdu znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego tytułu niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów związanych z usuwaniem pojazdu. Właścicielem pojazdu był P. Ć. Tak więc zarówno właściciel pojazdu, jak i kierujący pojazdem w chwili usuwania z drogi pojazdu są zobowiązani solidarnie do ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz utylizacją pojazdu.

W ocenie organu odwoławczego Prezydent Miasta właściwie przeprowadził postępowanie i nie naruszył przepisów wskazanych w odwołaniu.

Ł. P. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:

art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, czy skarżący został skutecznie i prawidłowo powiadomiony o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie 6 miesięcy;

art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej przez wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz utylizacji pojazdu solidarnie z właścicielem pojazdu, w sytuacji gdy skarżący nie został powiadomiony o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie 6 miesięcy;

art. 44 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie, iż skarżącemu w sposób prawidłowy doręczono powiadomienie z dnia 1 kwietnia 2009 r. o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania, w sytuacji gdy nastąpiło uchybienie elementom procedury doręczenia polegające między innymi na braku umieszczenia adnotacji na dowodzie potwierdzenia odbioru, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w naruszonym przepisie, co w konsekwencji stanowi przeszkodę dla przyjęcia, iż doręczenie pisma zostało dokonane, gdyż brak dowodów na to, że próba doręczenia przesyłki w ogóle została podjęta;

d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy powinien zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić;

2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w postaci:

a) art. 130a ust. 10, ust. 10h i ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenia akcji ratowniczej (Dz. U. Nr 143, poz. 846),

* poprzez niewłaściwą wykładnię powyższych przepisów polegającą na przyjęciu, iż o usunięciu pojazdu należy zawiadomić jedynie właściciela pojazdu, podczas gdy z powyższych przepisów wynika obowiązek zawiadomienia o usunięciu pojazdu również osoby dysponującej pojazdem w chwili usunięcia,

* co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwego zastosowania powyższych przepisów polegającego na nałożeniu obowiązku zapłaty przedmiotowych kosztów solidarnie na skarżącego, kierującego pojazdem w dniu usunięcia, w sytuacji gdy nie został on w sposób skuteczny i prawidłowy powiadomiony o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie 6 miesięcy, co skutkuje brakiem podstaw do wydania decyzji o nałożeniu obowiązku zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania oraz utylizacji pojazdu solidarnie na skarżącego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie został w sposób prawidłowy powiadomiony o usunięciu pojazdu, umieszczeniu go na parkingu strzeżonym oraz konsekwencjach jego nieodebrania w terminie 6 miesięcy.

W treści notatki urzędowej sporządzonej przez asp. M. K. - Asystenta Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. wskazano, iż: "w dniu 01.04.2009 r. przesłano także zawiadomienie - za zwrotnym poświadczeniem odbioru o miejscu zabezpieczenia pojazdu oraz warunkach odebrania pojazdu z parkingu wraz z pouczeniem o skutkach nieodebrania pojazdu kierującemu samochodem, tj. Pan Ł. P. zam. [...] G., ul. [...] - przesyłka nie została podjęta w terminie".

Tymczasem na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma nr [...] z dnia 1 kwietnia 2009 r., wysłanego przez SRD KMP G. do skarżącego, brak jednoznacznej adnotacji doręczyciela o fakcie złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Brak również informacji o ewentualnym awizowaniu przesyłki. W tych okolicznościach należy przyjąć, że skarżący nie został skutecznie powiadomiony o przesyłce. Idąc dalej nie został też powiadomiony o konsekwencjach nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego i nie miał żadnej możliwości podjęcia odpowiednich kroków prawnych, które mogłyby zapobiec przepadkowi pojazdu na rzecz Gminy Miasta G.

Nadto skarżący nie był uczestnikiem postępowania dotyczącego przepadku przedmiotowego pojazdu, nie był informowany o jego przebiegu oraz skutku i konsekwencjach. Pomimo tego, że orzeczenie o przepadku uprawomocniło się już w dniu 12 stycznia 2012 r., organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję w przedmiocie ustalenia kosztów w związku z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz utylizacją pojazdu oraz nałożenia obowiązku ich zapłaty solidarnie na skarżącego oraz właściciela pojazdu dopiero w dniu 31 października 2016 r.

Stanowisko skarżącego jest zgodne z interpretacją przepisów przedstawioną w odpowiedzi Sekretarza Stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych - z upoważnienia Ministra - na interpelację nr 19658 w sprawie zasad ponoszenia kosztów przechowywania usuniętych z drogi pojazdów. Wyjaśniono tam, że zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów, których używanie może zagrażać bezpieczeństwu lub porządkowi ruchu drogowego albo utrudniających prowadzenie akcji ratowniczej, podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu z drogi, po usunięciu pojazdu powiadamia o tym niezwłocznie m.in. właściciela pojazdu oraz osobę, która dysponowała pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego w chwili jego usunięcia. Powiadomienie skierowane do powyższych osób powinno mieć formę pisemną, przy czym do powiadomienia stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o doręczeniach (§ 3 ust. 2 ww. rozporządzenia).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie jednak z zasadniczo innych powodów niż w niej podniesione.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, którą ustalono wysokość kosztów powstałych w okresie od 4 września 2010r. do 6 czerwca 2012 r. w związku z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem oraz utylizacją pojazdu marki NISSAN Primera o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie 6.234,07 zł oraz nałożono obowiązek zapłaty wyżej wymienionych kosztów solidarnie na P. Ć., właściciela pojazdu oraz Ł. P., kierującego pojazdem w dniu usunięcia.

Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 130a ust. 10h i ust. 10i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 128), zwana dalej "ustawą". Zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Art. 130a ust. 10i ustawy stanowi, że jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Należy w pierwszej kolejności zauważyć, że w niniejszej sprawie dyspozycję usunięcia i umieszczania na parkingu strzeżonym pojazdu wydano w dniu 19 lutego 2009r. W tej dacie ww. przepisy ustawy jeszcze nie obowiązywały. Obowiązujący wówczas przepis art. 130a ust. 1 pkt 2 ustawy stanowił podstawę do usunięcia pojazdu z drogi na koszt właściciela w przypadku nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia ( taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie). Nadto art. 130a ust. 5c ustawy stanowił, że pojazd usunięty z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 i 2, umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie.

Treść art. 130a ust. 1 pkt 2 i 5c ustawy według stanu prawnego w dniu 19 lutego 2009 r. odpowiadała brzmieniu tych przepisów w dniu orzekania przez organ II instancji. Różnice między tymi przepisami mają jedynie redakcyjne znaczenie.

W dniu 19 litego 2009 r. obowiązywał również art. 130a ust. 10 ustawy ( w starym brzmieniu sprzed 9 września 2010r.), zgodnie z którym pojazd usunięty w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Ww. przepis oraz art. 130a ust. 11 pkt 3 ustawy zostały uznane za niezgodne z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r. (Dz.U.08.100.649). Zgodnie z pkt 2 tego wyroku wymienione wyżej przepisy utraciły moc z dniem 12 czerwca 2009 r. Termin 6 miesięcy, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy upłynął w niniejszej sprawie w dniu 19 sierpnia 2009r. Ponieważ w tym dniu art. 130a ust. 10 ustawy już nie obowiązywał, tym samym pojazd nie przeszedł z mocy prawa na własność Skarbu Państwa. Prawomocnym postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy G. orzekł przepadek na rzecz Gminy Miasta G. pojazdu marki Nissan Primera o nr. rej. [...].

Należy wskazać, że wykładnia przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, w tym w szczególności przepisu art. 130a ust. 10h i 10i ustawy - które weszły w życie z dniem 4 września 2010 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 152, poz. 1018 z późn. zm.) - prowadzi do wniosku, że koszty, o których mowa w ust. 10h i 10i art. 130a ustawy, po 4 września 2010 r., ponoszą solidarnie osoba będąca właścicielem pojazdu w chwili jego usunięcia z drogi oraz osoba we władaniu której znajdował się pojazd w chwili jego usunięcia z drogi.

Dodać należy, że nowela ta w art. 13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z tymi regulacjami, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Prawidłowo zatem przyjęto w sprawie, że koszty będące konsekwencją usunięcia pojazdu z drogi należy ustalić od dnia 4 września 2010r.

Sąd w składzie orzekającym w sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Po 555/16, że: " art. 130a ust. 10h ustawy (...) oddziałuje tylko na przyszłość, a zatem regulacja ta znajduje zastosowanie do kosztów związanych z usuwaniem, przechowaniem, szacowaniem, sprzedażą lub likwidacją pojazdu powstałych po dniu 4 września 2010 r. Wniosek ten należy jednak uzupełnić, wskazując, że powołane przepisy stosuje się do (1) pojazdów usuniętych po dniu 4 września 2010 r. albo (2) pojazdów usuniętych przed dniem 4 września 2010 r., jeżeli do tej daty nie nastąpił ich przepadek na rzecz Skarbu Państwa. Taka interpretacja pozostaje w zgodzie z zasadą lex severior retro non agit, w świetle której nie można nakładać obowiązków z mocą wsteczną." Tym samym Sąd stwierdził, że art. art. 130a ust. 10h ustawy miał zastosowanie w sprawie.

Zauważyć należy, że prezentowane wyżej stanowisko zasługuje w całości na aprobatę jedynie w odniesieniu do obowiązków nałożonych przez ustawę na właściciela pojazdu usuniętego z drogi. W przypadku osoby we władaniu której znajdował się pojazd w chwili jego usunięcia z drogi regulacja zawarta w art. 130a ust. 10i ustawy będzie miała zastosowanie jedynie wówczas, gdy pojazd został usunięty po dniu 4 września 2010 r. Nie będzie to natomiast możliwe wówczas, gdy pojazd został usunięty przed dniem 4 września 2010 r., nawet wówczas, gdy do tej daty nie nastąpił jego przepadek na rzecz Skarbu Państwa. Należy bowiem zauważyć, że w przypadku obowiązku pokrycia kosztów związanych z usunięciem pojazdu i jego przechowywaniem, w ustawie w brzmieniu przed 4 września 2010r. nie było – w odróżnieniu do właściciela pojazdu - przepisu, który by taki obowiązek nakładał na osobę, która władała pojazdem w chwili usunięcia pojazdu na podstawie innego niż własność tytułu prawnego.

Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie zawiera (z pewnymi wyjątkami) przepisów intertemporalnych rozstrzygających jakie przepisy należy stosować do zdarzeń powstałych pod rządami starego prawa Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lipca 2016 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 837/15) zarówno w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, jak i sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak stanowiska ustawodawcy w kwestii intertemporalnej (stosowania nowych przepisów w czasie) nie przesądza jednoznacznie o bezpośrednim działaniu nowej ustawy. W sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych, nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. W ocenie Sądu taką regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W istocie bowiem dokonanie swoistego wyboru czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (zob. w tej materii uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06).

Należy mieć ponadto na uwadze, że prawo nie może działać wstecz (zasada lex retro non agit). Z retroaktywnym działaniem prawa mamy zaś do czynienia wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń zamkniętych w przeszłości, zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Z tą ostatnią sytuacją mamy do czynienia w realiach rozpoznawanej sprawy, gdyż jak wynika z bezspornego stanu faktycznego dyspozycję usunięcia pojazdu wydano w dniu 19 lutego 2009r., a zatem przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Przyjęcie przez organy, że w kontrolowanej sprawie znajduje zastosowanie regulacja przewidziana w art. 130a ust. 10i ustawy - Prawo o ruchy drogowym prowadzi do naruszenia zasady lex retro non agit. Należy bowiem podkreślić, że zakaz działania prawa wstecz stanowi jeden z elementów zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.). Zasada niedziałania prawa wstecz, jest dyrektywą legislacyjną skierowaną do organów stanowiących prawo, jak również dyrektywą interpretacyjną dla organów stosujących prawo, dokonujących wykładni przepisów prawnych. Zasada niedziałania prawa wstecz, chociaż nie została wprost wyrażona w Konstytucji, stanowi podstawową zasadę porządku prawnego opartego na założeniu, że "każdy przepis normuje przyszłość, nie zaś przeszłość" (tak Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej powyżej w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OPS 1/06).

W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. dla przykładu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt P 66/07; publ. OTK z 2009 r., nr 5, poz. 65) zwrócono uwagę, że przepisy działające wstecz można wyjątkowo uznać za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeżeli: nie są to przepisy prawa karnego ani regulacje zakładające podporządkowanie jednostki państwu (np. prawo daniowe); mają one rangę ustawową; ich wprowadzenie jest konieczne (niezbędne) dla realizacji lub ochrony innych, ważniejszych i konkretnie wskazanych wartości konstytucyjnych; spełniona jest zasada proporcjonalności, tzn. racje konstytucyjne przemawiające za retroaktywnością równoważą jej negatywne skutki; nie powodują one ograniczenia praw lub zwiększenia zobowiązań adresatów norm prawnych, a przeciwnie - poprawiają sytuację prawną niektórych adresatów danej normy prawnej (ale nie kosztem pozostałych adresatów tej normy); problem rozwiązywany przez te regulacje nie był znany ustawodawcy wcześniej i nie mógł być rozwiązany z wyprzedzeniem bez użycia przepisów działających wstecz.

Mając na uwadze realia faktyczne rozpatrywanej sprawy organy winny były zatem rozważyć czy w stosunku do skarżącego możliwie było zastosowanie art. 130a ust. 10i ustawy w sytuacji, gdy zatrzymanie i usunięcie pojazdu z drogi miało miejsce w czasie, gdy w systemie prawa polskiego nie obowiązywała regulacja dająca możliwość obciążania osoby kierującej pojazdem, a nie będącą jego właścicielem, kosztami związanymi z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu w jakimkolwiek zakresie.

Idąc dalej Sąd stwierdza, że orzekł o uchyleniu wydanych w sprawie decyzji w całości o co wnosił skarżący w skardze. Zauważyć przy tym należy, że w odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji jedynie w dotyczącej go części. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 r., I OSK 872/13: "w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej części, jeżeli część ta nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć nią objętych, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym bowiem w takim przypadku rozstrzygnięcie, zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, od którego strona nie wniosła skutecznie odwołania, staje się ostateczne (art. 16 § 1 k.p.a) (...). Skoro bowiem art. 104 § 2 k.p.a. dopuszcza wydanie decyzji częściowej to - w przypadku wniesienia odwołania jedynie od wyodrębnionej części decyzji, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, po myśli art. 140 k.p.a., organ odwoławczy jest zobowiązany do rozpoznania odwołania we wskazanym w nim zakresie."

Taka sytuacja nie występuje jednak w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z art. 130a ust. 10h i 10i ustawy obowiązek poniesienia kosztów o których tam mowa ma charakter solidarny, co polega na tym, że wierzyciel ma możliwość wybory spełnienia świadczenia przez jednego z dłużników, a ten – w razie takiego wyboru – musi spełnić świadczenie. W takim przypadku nie można zaś mówić, że nałożony decyzją wydaną na podstawie ww. przepisów obowiązek poniesienia kosztów ma charakter podzielny. W konsekwencji tego należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie kwestionowanie w odwołaniu tylko części decyzji nie spowodowało uprawomocnienia się decyzji co do pozostałej części, ani nie ograniczyło zakresu kontroli organu drugiej instancji. Kontrola ta przy decyzji niepodzielnej, jaka została wydana przez organ pierwszej instancji, obejmuje całość sprawy administracyjnej i całość orzeczenia w sprawie.

Rozważania te są aktualne również w odniesieniu do możliwości objęcia kontrolą Sądu wydanych w sprawie decyzji w całości.

W końcu Sąd zwraca uwagę, że wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania oznacza, iż rolą organu odwoławczego nie jest tylko kontrola decyzji organu pierwszej instancji, ale ponowne rozpoznanie merytoryczne sprawy. Jakkolwiek obowiązkiem organu odwoławczego jest odniesienie się do zarzutów odwołania, niemniej jednak Kolegium nie mogło oprzeć swojej decyzji wyłącznie na analizie decyzji organu pierwszej instancji z punktu widzenia wskazywanych przez stronę uchybień. Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie Kolegium nie przeprowadziło własnej, merytorycznej oceny materiału dowodowego, lecz dokonało kontroli legalności rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta, czym naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania. Z tej też przyczyny, poddanie zawartego w zaskarżonej decyzji, jak również w decyzji organu pierwszej instancji stanowiska merytorycznej ocenie przez Sąd, prowadziłoby do wyręczenia organu odwoławczego w podjęciu rozstrzygnięcia, co z kolei jest sprzeczne z kognicją sądu administracyjnego.

Na marginesie Sąd stwierdza, że nie podziela stanowiska Kolegium, że zawiadomienie z dnia 4 kwietnia 2009 r. o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu zostało skarżącemu skutecznie doręczone. Na zwrotnym poświadczeniu odbioru zawiadomienia, które znajduje się w aktach sprawy, brak jest podpisu osoby potwierdzającej odbiór przesyłki. W orzecznictwie zwraca się uwagę na to, że podpis adresata jest przesłanką uznania skuteczności doręczenia niezależnie od tego czy wpisano datę jego doręczenia ( zob. art. 46 § 1 k.p.a.).

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt pierwszy wyroku).

Wobec uwzględnienia skargi w punkcie drugim wyroku na zasadzie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a orzeczono o kosztach postępowania obejmujących: wpis od skargi (250,00 zł), koszty zastępstwa procesowego (1800,00 zł) zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. 2015, poz. 1800 ze zm.) i opłatę skarbową od pełnomocnictwa.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy w świetle art. 153 p.p.s.a.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).