Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1116/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Sędziowie Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

B. SA w W. (dalej: “Skarżący", “Bank") złożył wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji na instrumentach pochodnych oraz obrotu dla celów VAT przy transakcjach na instrumentach pochodnych. Przedstawił następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

Bank prowadzi pełny zakres usług bankowych, w szczególności świadczy usługi, o których mowa w art. 5 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 Prawa Bankowego, tj. czynności bankowe sensu stricte oraz sensu largo (dalej: "czynności bankowe"), co do zasady, zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Bank może zawierać różnego rodzaju transakcje terminowe (instrumenty pochodne), w odniesieniu do których występuje jako podmiot profesjonalny działający w charakterze podatnika VAT. Mogą to być w szczególności następujące typy instrumentów pochodnych: FX forward (tj. forward walutowy - transakcja, której istotą jest wzajemne zobowiązanie stron do przeniesienia własności na rzecz drugiej strony określonej kwoty waluty w uzgodnionym terminie w przyszłości, zgodnie z przyjętym przez strony terminowym kursem wymiany ustalonym z góry w momencie zawierania transakcji), SWAP (umowa zawierana między dwoma lub więcej stronami, dotycząca wymiany przyszłych płatności według wcześniej określonych zasad; płatności te związane są zwykle z instrumentami dłużnymi lub walutami obcymi), FRA (Forward Rate Agreement - terminowe transakcje stopy procentowej, w ramach których dwaj partnerzy: Bank - klient określają wysokość stopy procentowej, która będzie miała zastosowanie do ich wzajemnego przyszłego rozliczenia, a także ustalają kwotę, do której stosowana będzie ta hipotetyczna stopa procentowa; umowa zawierana jest na określony z góry czas, po upływie którego strony umowy dokonują rozliczenia różnicy pomiędzy iloczynem uzgodnionej kwoty i stawki procentowej transakcji, a iloczynem uzgodnionej kwoty i właściwej dla danego okresu umownego stopy referencyjnej, np. Libor; w transakcji FRA nie dochodzi do faktycznego przepływu kapitału w jego nominalnej wysokości), IRS (Interest Rate Swap tj. SWAP procentowy - umowa pomiędzy partnerami, w tym przypadku pomiędzy Bankiem a klientem, na zamianę w przyszłości stopy procentowej od umownej kwoty nominału ze stopy zmiennej na stałą bądź odwrotnie; w ramach kontraktu, w ustalonych okresach płatności, jedna ze stron zobowiązuje się do dokonywania na rzecz drugiej strony płatności swapowych według określonej z góry stałej stopy procentowej, natomiast druga strona zobowiązuje się do dokonywania płatności swapowych według zmiennej, rynkowej stopy procentowej ustalanej na początku każdego okresu umownego, np. WIBOR 1M; w ramach kontraktu nie dochodzi do rzeczywistej wymiany kapitału, od którego obliczane są strumienie swapowe, a jedynie do wymiany płatności swapowych obliczanych w odniesieniu do określonego przez strony kapitału), CIRS (Cross Currency Interest Rate Swap, tj. SWAP walutowo procentowy - umowa, w ramach której Bank i klient umawiają się, że będą dokonywać wzajemnie na swoją rzecz płatności swapowych opartych o dwie różne stopy procentowe, przez ustalony okres, z ustaloną częstotliwością i od ustalonych nominałów w dwóch określonych walutach. Inaczej mówiąc strony będą dokonywać zamiany stóp procentowych swoich zobowiązań lub należności w dwóch różnych walutach; rozliczenie transakcji może nastąpić przez rozliczenie netto płatności swapowych, tj. strony dokonują wyłącznie wzajemnych wypłat płatności swapowych, jak i wzajemną wypłatę płatności swapowych oraz dostawę samej waluty - rozliczenie brutto, której dotyczy transakcja), opcje (instrumenty finansowe dające ich posiadaczowi prawo do nabycia lub sprzedaży określonego instrumentu bazowego, np. waluty, po z góry określonej cenie; w zależności od typu opcji prawo to może być zrealizowane w dniu wygaśnięcia opcji, w dowolnym dniu od daty nabycia opcji, bądź w kilku ściśle określonych datach; podmiot będący wystawcą opcji jest natomiast zobowiązany do sprzedania lub zakupu danego instrumentu bazowego, jeżeli druga strona transakcji uzna, że chce zrealizować prawa wynikające z posiadanej opcji, co ma miejsce, jeśli wykonanie opcji jest opłacalne; do realizacji opcji dochodzi, jeśli przewidywana w ramach opcji cena jest z perspektywy nabywcy opcji korzystniejsza niż aktualna cena rynkowa; w wielu przypadkach rozliczenie opcji odbywa się nie poprzez zawarcie faktycznej transakcji, do której opcja uprawnia, tj. klient nie nabywa faktycznie waluty będącej przedmiotem opcji, lecz jedynie poprzez wypłatę określonej kwoty, stanowiącej różnicę cen instrumentu bazowego, którego dotyczy opcja; nabywca opcji płaci na rzecz wystawcy tzw. premię opcyjną stanowiącą wynagrodzenie z tytułu wystawienia opcji.

W przypadku transakcji na rynku instrumentów pochodnych wynagrodzeniem Banku w odniesieniu do poszczególnych rodzajów instrumentów pochodnych jest wartość otrzymanych przez Bank przepływów finansowych pomniejszona o wartość przepływów finansowych zapłaconych przez Bank na rzecz drugiej strony transakcji. W przypadku, gdy w odniesieniu do danej kategorii kontraktów (np. IRS) przepływy na rzecz drugiej strony transakcji byłyby wyższe w danym okresie rozliczeniowym, Bank nie otrzyma wynagrodzenia (poniesie stratę). W takiej sytuacji strata nie byłaby uwzględniania dla potrzeb rozliczeń VAT (pozostawałaby neutralna z perspektywy podatku VAT).

W ocenie Banku, usługi będące przedmiotem zapytania powinny być klasyfikowane według PKWiU z 1997r. w grupowaniu PKWiU 65.23.10.00.00 Usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W związku z powyższym Skarżący zadał następujące pytania.

1. Czy usługi polegające na zawieraniu transakcji na instrumentach pochodnych, podejmowanych przez Bank jako podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej są objęte zakresem zwolnienia z VAT?

2. Czy w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych, podejmowanych przez Bank jako podatnika w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, obrotem dla celów VAT jest wynik (zysk) osiągnięty przez Bank w danym okresie rozliczeniowym, kalkulowany jako różnica pomiędzy zrealizowanymi przez Bank dodatnimi (otrzymanymi) i ujemnymi (zapłaconymi) przepływami pieniężnymi, odrębnie w odniesieniu do każdej kategorii instrumentów pochodnych (np. instrumentów IRS albo instrumentów FX SWAP)?

Zdaniem Banku, usługi będące przedmiotem zapytania powinny być klasyfikowane według PKWiU z 1997r. w grupowaniu PKWiU 65.23.10-00.00 Usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane. Stąd powyższe usługi objęte są zakresem zwolnienia z VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) – dalej: “u.p.t.u." oraz Załącznika nr 4 do ustawy, poz. 3 (nie znajduje zastosowania żadne z wyłączeń wskazanych w poz. 3 Załącznika nr 4).

Odnośnie zaś sposobu ustalania podstawy opodatkowania VAT w przypadku usług finansowych, w tym transakcji na instrumentach pochodnych, Skarżący wskazał, iż zastosowanie znajdą ogólne przepisy regulujące sposób ustalania podstawy opodatkowania, w szczególności art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006r., nr 347, s. 1 ze zm.) – dalej: “Dyrektywa 2006/112/WE" oraz będący jego odpowiednikiem art. 29 ust. 1 u.p.t.u. Z zestawienia powyższych przepisów wynika, iż podstawą opodatkowania VAT (obrotem) jest wartość wynagrodzenia (świadczenia - zgodnie z terminologią stosowaną w u.p.t.u.), należnego usługodawcy lub dokonującemu dostawy towarów od nabywcy. Skarżący wskazał, iż w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych, zawieranych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, wynagrodzeniem Banku w odniesieniu do poszczególnych rodzajów instrumentów pochodnych jest wartość otrzymanych przez Bank przepływów finansowych pomniejszona o wartość przepływów finansowych zapłaconych przez Bank na rzecz drugiej strony transakcji, tj. wynik (zysk) uzyskany przez Bank na działalności w tym zakresie. W tym kontekście, w ocenie Skarżącego, należy odróżnić wartość wynagrodzenia należnego Bankowi od przedmiotu świadczenia (tj. instrumentu bazowego/aktywa, do którego dostawy obowiązana jest strona transakcji zgodnie z treścią kontraktu). Powyższe wynika bezpośrednio ze specyfiki transakcji zawieranych na rynku finansowym, w tym transakcji na instrumentach pochodnych, w których przedmiotem świadczenia jest nierzadko dostawa określonej kwoty pieniężnej wyrażonej w walucie obcej lub krajowej, innego instrumentu bazowego lub też wymiana płatności swapowych (np. w przypadku instrumentów finansowych, których celem jest zabezpieczenie ryzyka stopy procentowej, tj. zasadniczo IRS oraz CIRS).

Ponadto Bank wskazał, iż przykładem obrazującym istotę jego stanowiska w kwestii ustalenia wartości podstawy opodatkowania VAT (obrotu) z tytułu wskazanych transakcji pochodnych może być porównanie tej działalności do świadczenia usługi polegającej na udzieleniu kredytu. Podstawą opodatkowania dla celów podatku VAT w przypadku udzielenia kredytu będzie kwota odsetek należnych kredytodawcy, a nie całkowita wartość środków pieniężnych będących przedmiotem transakcji. Zdaniem Skarżącego, analogicznie realizowany przez Bank obrót VAT na transakcjach terminowych (instrumenty pochodne), jako stały element prowadzonej działalności, powinien być rozpatrywany w kategorii generowanej przez Bank wartości dodanej, tj. zrealizowanego przez Bank wyniku (zysku) na tego rodzaju transakcjach, ustalanego w odniesieniu do poszczególnych kategorii instrumentów pochodnych. W związku z powyższym, w ocenie Banku, nie budzi wątpliwości, iż jego wynagrodzeniem z tytułu realizacji wskazanych transakcji jest jedynie wynik (zysk) zrealizowany na danej kategorii instrumentów pochodnych, na koniec danego okresu rozliczeniowego, np. miesiąca. Wynik ten stanowi odzwierciedlenie zarobku, który realizuje Bank w związku z zawieraniem tego typu transakcji. Zarobek ten ("conspiration") stanowi jednocześnie kwotę należną w rozumieniu u.p.t.u., z tytułu świadczenia przez Bank usług pośrednictwa finansowego zwolnionych od podatku VAT, a zatem powinien być uwzględniany przez Bank jako obrót dla celów VAT.

Zdaniem Banku z art. 29 ust. 1 u.p.t.u. wyraźnie wynika, iż podstawę opodatkowania VAT (obrotem) jest kwota rzeczywistego, realnego przysporzenia występującego u podatnika (tj. należności za wykonaną usługę), a nie wartości przedmiotu usługi (wielkości wyrażonej w pieniądzu). Za takim rozumieniem wskazanego przepisu przemawia również orzecznictwo TSUE, w szczególności wyrok z 14 lipca 1998r. w sprawie C-172/96 First National Bank of Chicago, w którym TSUE stwierdził, iż w odniesieniu do zwolnionych transakcji finansowych podstawą opodatkowania jest wynik zrealizowany w danym okresie rozliczeniowym. W przedmiotowym wyroku TSUE potwierdził wprost, iż w przypadku świadczenia usług finansowych do podstawy opodatkowania VAT nie dolicza się tej części kwoty należnej z tytułu dostawy walut, która stanowi równowartość ceny ich nabycia przez Bank (w wyniku wzajemnego świadczenia kontrahenta). Obrotem VAT z tytułu świadczenia tego rodzaju usług jest wyłącznie kwota rzeczywistego wynagrodzenia za świadczoną usługę, tj. wynik uzyskany przez podatnika na działalności w tym zakresie, uzyskany w danym okresie rozliczeniowym. Zdaniem Banku, tezy sformułowane w ww. wyroku w sprawie C-172/96 mają zastosowanie do określania obrotu VAT również w odniesieniu do transakcji na instrumentach pochodnych ze względu na, z jednej strony, ich podobieństwo do transakcji wymiany walut, uzasadniające stosowanie analogii, z drugiej strony zaś, ze względu na rolę TSUE w procesie interpretacji prawa wspólnotowego.

Bank podkreślił, iż prezentowane przez niego stanowisko znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie polskich sądów administracyjnych, w tym prawomocnym orzeczeniu WSA w Warszawie z 21 listopada 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 1471/08), dotyczącym określenia podstawy opodatkowania VAT m.in. w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych, czy też w w wyroku WSA w Warszawie z 24 czerwca 2008 r. (sygn. akt III SA/Wa 480/08), dotyczącym określenia podstawy opodatkowania w przypadku świadczenia usług finansowych. Dodatkowo Skarżący wskazał, iż stanowisko, zgodnie z którym w przypadku transakcji na instrumentach pochodnych podstawą opodatkowania jest wynik, prezentowane jest również przez organy podatkowe, m.in. w wydanej 26 stycznia 2010 r. interpretacji indywidualnej (sygn. IPPP3/443-999/09-2/MPe).

W interpretacji indywidualnej z [...] grudnia 2010 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał stanowisko Skarżącego za prawidłowe w zakresie zwolnienia od podatku VAT transakcji na instrumentach pochodnych, a za nieprawidłowe w zakresie obrotu dla celów VAT przy transakcjach na instrumentach pochodnych.

Ustosunkowując się do pierwszego z postawionych we wniosku pytań organ wskazał, że skoro w świetle art. 43 ust. 1 pk 1 u.p.t.u. zwalnia się z VAT co do zasady usługi pośrednictwa finansowego z wyłączeniem usług enumeratywnie wymienionych w załączniku nr 4 pod poz. 3, a w wyłączeniach tych nie znajdują się wskazane przez Skarżącego usługi klasyfikowane według PKWiU z 1997r. w grupowaniu 65.23.10-00.00 - usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej niesklasyfikowane, to w ocenie organu prawidłowe jest stanowisko, iż opisane usługi korzystają ze zwolnienia od podatku VAT .

Ponadto, Minister Finansów zgodził się z Bankiem, iż w przypadku usług wymienionych we wniosku podstawą opodatkowania w opisanych zdarzeniach przyszłych będzie wynagrodzenie otrzymane przez Bank pomniejszone o kwotę podatku. Jednakże jednocześnie wskazał, iż aby nastąpiło świadczenie usług, o których mowa w art. 8 u.p.t.u. muszą wystąpić zasadniczo dwa elementy: świadczenie jednej strony na rzecz drugiej oraz odpłatność - czyli wynagrodzenie za to świadczenie. Wyjaśnił, iż przypadku transakcji na instrumentach pochodnych (kiedy zasadniczo dwa podmioty świadczą na rzecz drugiej określoną usługę w określonym czasie - wynagrodzenie (odpłatność) wystąpi tylko u tej strony, która odrębnie dla każdej transakcji tego rodzaju faktycznie otrzyma wynagrodzenie - po porównaniu wzajemnych świadczeń. I tylko ta strona w przypadku danej transakcji będzie podatnikiem VAT, gdyż tylko u niej wystąpi w rzeczywistości wypłata wynagrodzenia związanego z świadczeniem wzajemnym. W związku z powyższym, w przypadku świadczenia na rzecz drugiej strony transakcji terminowych (instrumentów pochodnych) Bank występuje jako podatnik VAT i zobowiązany jest do określenia podstawy opodatkowania (obrotu) zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.t.u. W świetle zaś brzmienia art. 8 u.p.t.u. każda transakcja pomiędzy stronami dotycząca instrumentów pochodnych powinna być rozliczana jako odrębna transakcja dla celów opodatkowania podatkiem VAT.

Dodatkowo organ wskazał, że przepisy u.p.t.u. nie posługują się pojęciami wynagrodzenia, czy zrealizowanego wyniku (zysku lub straty), który jest ustalany, zgodnie z twierdzeniami Skarżącego, w oparciu o przyjęte przez niego zasady i stanowi różnicę pomiędzy zaewidencjonowanymi przez Bank dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych. Przedmiotowa ustawa nie reguluje również w sposób szczególny podstawy opodatkowania czynności wynikających z umów pośrednictwa finansowego. W ocenie organu oznacza to, że dla tego typu usług, podstawę opodatkowania określa się według zasad ogólnych wynikających z art. 29 ust. 1 u.p.t.u., tj. kwoty należnej z tytułu czynności pośrednictwa finansowego. Należność ta winna wynikać z umów zawieranych z kontrahentami, z uwzględnieniem przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.).

Odnosząc się do przywołanego przez Skarżącego wyroku TSUE w sprawie C-172/96 organ wskazał, iż wyrok ten dotyczy innego stanu faktycznego i tym samym nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnił, iż transakcje wymiany walut są transakcjami na pieniądzach, czyli rzeczach oznaczonych tylko co do gatunku, realizowanymi z wieloma podmiotami jednocześnie, co oznacza, iż w sytuacji gdy w danym okresie dokonywane są setki podobnych transakcji, nie sposób ustalić, po jakiej cenie został zakupiony dany pieniądz i czy jego sprzedaż przyniosła zysk czy stratę. W takim przypadku rozwiązanie przyjęte przez TSUE jest jedynym logicznym sposobem pozwalającym na określenie wielkości osiągniętego obrotu. Inaczej jest jednak przy operacjach na pochodnych instrumentach finansowych. W przypadku kontraktu realizowanego z innym podmiotem zajmującym się profesjonalnym obrotem gospodarczym nie sprawia bowiem problemu ustalenie wartości transakcji, a tym samym można precyzyjnie określić wysokość osiągniętego zysku czy też wysokość poniesionej straty. W ocenie organu, przy ustalaniu obrotu z tytułu operacji na pochodnych instrumentach finansowych wystarczające są zatem przepisy ogólne dotyczące sposobu określania podstawy opodatkowania.

Ponadto organ, nie negując stanowiska prezentowanego w orzeczeniu 1471/08 z 21 listopada 2008, iż efektywnym wynagrodzeniem Banku w przypadku operacji dotyczących pochodnych instrumentów finansowych jest wynik rozumiany jako różnica pomiędzy dodatnimi i ujemnymi strumieniami przepływów finansowych w odniesieniu do poszczególnych typów instrumentów pochodnych, wskazał, iż wynik ten powinien być kalkulowany do każdego kontraktu oddzielnie.

Pismem z 22 grudnia 2010 r. Skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na interpretację indywidualną Skarżący wniósł o jej uchylenie w części dotyczącej określenia podstawy opodatkowania z tytułu operacji na pochodnych instrumentach finasowych oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztrów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 29 ust. 1 u.p.t.u. w związku z art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE przez błędne określenie podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w przypadku operacji na pochodnych instrumentach finasowych, w całości podtrzymując twierdzenia zawarte we wniosku o wydanie interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga okazała się uzasadniona albowiem wydana przez Ministra Finansów interpretacja podatkowa naruszała prawo.

Stosownie do art. 14 c §§ 1 i 2 O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. W razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Z przepisów powyższych wynika wyraźnie, że negatywna ocena stanowiska wnioskodawcy obliguje Ministra Finansów zarówno do oceny tego stanowiska jak i wskazania prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym. Ocena ta nie może być fragmentaryczna, lecz winna w sposób wyczerpujący odnieść się do stanowiska wnioskodawcy wskazując stanowisko prawidłowe.

Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, iż we wniosku o udzielenie interpretacji podatkowej Skarżąca wskazała, iż jest stroną różnego rodzaju transakcji terminowych (instrumentów pochodnych) wskazując ich typy, a mianowicie: FX forward, SWAP, FRA, IRS, CIRS oraz opcje. Skarżąca wskazała tam również definicje i sposób działania poszczególnych, a wskazanych wyżej instrumentów pochodnych. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, iż zdaniem Skarżącej obrotem VAT z tytułu świadczenia tych usług jest wyłącznie kwota rzeczywistego wynagrodzenia za świadczoną usługę, tj. wynik uzyskany przez podatnika na działalności w tym zakresie, uzyskany w danym okresie rozliczeniowym, czego potwierdzeniem jest w szczególności wyrok TSUE z 14 lipca 1998r. w sprawie C-172/96 First National Bank of Chicago. Natomiast Minister Finansów nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem Skarżącej uznał, iż w przypadku transakcji terminowych (instrumentów pochodnych) Skarżąca występuje jako podatnik VAT i zobowiązana jest do określenia podstawy opodatkowania (obrotu) zgodnie z art. 29 ust. 1 u.p.t.u., a w świetle art. 8 tej ustawy każda transakcja pomiędzy stronami dotycząca instrumentów pochodnych powinna być rozliczana jako odrębna transakcja dla celów opodatkowania podatkiem VAT. Nadto stwierdził, iż wyrok TSUE z 14 lipca 1998r. w sprawie C-172/96 dotyczy innego stanu faktycznego (dotyczył bowiem transakcji wymiany walut, a nie instrumentów pochodnych) i tym samym nie będzie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Minister Finansów przyznał jednak, iż u.p.t.u. nie reguluje sposób szczególny podstawy opodatkowania czynności wynikających z umów pośrednictwa finansowego i w tym zakresie stanowisko stron niniejszego postępowania jest zbieżne. Należy również zauważyć, iż szczegółowej regulacji w tym zakresie nie zawiera również prawo wspólnotowe.

Dlatego też wbrew twierdzeniom organu, istotne znaczenie w niniejszej sprawie winno mieć orzecznictwo TSUE, a w szczególności wyrok w sprawie First National Bank of Chicago. Jego przydatność polega na tym, że w orzeczeniu tym wyrażono generalną zasadę, iż przy tego typu usługach podstawą opodatkowania jest kwota wyniku w danym okresie rozliczeniowym. Faktem jest, że orzeczenie to nie zapadło w identycznym stanie faktycznym, ale te odrębności nie przekreślają znaczenia wyroku w niniejszej sprawie. Należy bowiem przywołać stanowisko zawarte w glosie do powołanego wyżej wyroku, iż " ... Drugim zagadnieniem rozstrzygniętym przez Trybunał była kwestia kalkulacji podstawy opodatkowania. Zdaniem TS podstawą opodatkowania (obrotem dla VAT) powinien być wynik netto na transakcjach w danym okresie czasu. Trybunał tym samym odrzucił koncepcję forsowaną przez Bank, zgodnie z którą obrotem miałaby być cała kwota walut wymienianych w ramach analizowanych transakcji. Ze stanowiskiem Trybunału należy się zgodzić. Kwota otrzymywanej waluty nie może być uznawana za obrót, ponieważ stanowi przedmiot transakcji, a nie wynagrodzenie za jej przeprowadzenie. Uznawanie otrzymanej kwoty za obrót jest charakterystyczne dla transakcji towarowych, a pieniądz, zwłaszcza w postaci zapisu na koncie, nie jest towarem. W usługach finansowych tymczasem bardzo często transfer środków pieniężnych jest elementem wykonawczym transakcji, a nie wynagrodzeniem za nią (por. np. przelew kapitału pożyczki). Warto wskazać, iż zasada sformułowana przez TS, że wynagrodzeniem dla VAT jest wynik netto na transakcji, może mieć zastosowanie również do innych usług finansowych niż sprzedaż walut. Wszędzie tam, gdzie wynagrodzenie nie jest łatwo identyfikowalne w postaci określonej ceny lub prowizji, można posłużyć się wynikiem netto. Przykładem tutaj mogą być niektóre instrumenty pochodne czy transakcje na wierzytelnościach (zwłaszcza w sytuacjach, gdy środki finansowe wypłaca nie usługobiorca, ale usługodawca)" - Władysław Varga Glosa do wyroku TS z dnia 14 lipca 1998 r., C-172/96, LEX/El 2009.

Wobec powyższego zdaniem Sądu, dla prawidłowej, a zatem zgodnej z art. 14c §§ 1 i 2 O.p. oceny stanowiska Skarżącej w niniejszej sprawie konieczna jest odrębna analiza każdego z typów transakcji terminowych wskazanych we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej i z uwzględnieniem powołanego wyżej wyroku TSUE, określenie czy w stosunku do każdego z nich podstawą opodatkowania powinien być wynik netto na transakcjach w danym okresie.

Mając na uwadze powyższe rozważania i wnioski, Sąd na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.