Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2389/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U z 2016 r. poz. 23 ze zm.: zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774; zwanej dalej "u.g.n."), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] orzekającą o odmowie waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] wywłaszczoną decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...] stanowiącą aktualnie działkę nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...].

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. E. K. wystąpiła o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia J. S. na mocy decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...]. Zdaniem wnioskodawczyni należność z tytułu wywłaszczenia nie została wypłacona uprawnionej.

Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] odmówił waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...] wywłaszczoną decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] listopada 1975 r. nr [...] stanowiącą aktualnie działkę nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...]. Zdaniem organu I instancji zgromadzone dowody wskazują, iż odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia zostało wypłacone.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni wniosła o jej uchylenie w całości zarzucając naruszenie:

˗ art. 8, art. 11, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez brak zgromadzenia i rozpatrzenia wyczerpującego materiału dowodowego, w szczególności świadczącego o wypłacie odszkodowania właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości – J. S.,

˗ art. 132 ust. 3 i 5 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie.

Wojewoda [...] wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ww. decyzją z dnia [...] listopada 1975 r. na rzecz Skarbu Państwa przeszła część nieruchomości o pow. 4125 m2 położona w W. przy ul. [...]. Wywłaszczona nieruchomość stanowiła część nieruchomości o ogólnej powierzchni 5 ha 4338 m2 objętej zbiorem dokumentów oznaczonym jako [...], która to nieruchomość stanowiła wyłączną własność J. S. Teren podlegający wywłaszczeniu został przeznaczony zgodnie z lokalizacją szczegółową nr [...] z dnia [...] stycznia 1972 r. pod przebudowę linii [...]. Do wypłaty odszkodowania na rzecz J. S. w wysokości 71.108 zł zobligowana została Dyrekcja [...] w W., [...] w trybie i na zasadach przepisów art. 12 i 14 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64) - po uprzednim potrąceniu ewentualnych ciążących na tej nieruchomości kwot stanowiących należności Państwa i banków.

W toku postępowania Wojewoda [...] ustalił, że w trakcie prowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej z dnia [...] listopada 1975 r. zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności tej decyzji, wywłaszczonej nieruchomości odpowiada aktualnie działka ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 4115 m2 oraz część działki ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. 10 m2.

Organ I instancji uznał wnioskodawczynię za stronę postępowania na podstawie postanowienia z dnia [...] listopada 1987 r. sygn. akt [...], zgodnie z którym spadkobiercami po zmarłej w dniu [...] stycznia 1981 r. J. S. są jej synowie Z. S. i J. S. w 2/6 częściach spadku każdy oraz wnuczki E. K. i H. K. w 1/6 części spadku każda z nich. Wchodzące w skład spadku gospodarstwo rolne odziedziczyła w całości wnuczka E. K.

Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że wniosek z dnia [...] października 2015 r. o wypłatę zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia J. S. jest wnioskiem tylko jednej z 4 osób będących następcami prawnymi po osobie wywłaszczonej. Natomiast fakt, że gospodarstwo rolne w całości odziedziczyła E. K. nie uprawnia do uznania, że jest ona wyłącznym następcą prawnym osoby wywłaszczonej (nie można bowiem odziedziczyć w spadku majątku, który został wcześniej wywłaszczony).

W opinii organu odwoławczego organ I instancji dokonał wszystkich niezbędnych czynności mających na celu analizę dokumentów dotyczących wypłaty osobom uprawnionym lub wpłaty do depozytu sądowego odszkodowania z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości. W tym celu organ I instancji wystąpił do I i II Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego [...] , Archiwum Urzędu [...], [...] Urzędu Wojewódzkiego, Archiwum Państwowego [...], Archiwum Akt Nowych w [...], [...] Zarządu [...], Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w [...] i Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o nadesłanie dokumentów. W wyniku tych działań nie odnaleziono konkretnego dokumentu świadczącego o tym, czy odszkodowanie faktycznie zostało wypłacone. Nadto organ I instancji wystąpił również do P. o nadesłanie dokumentów związanych ze spornym wywłaszczeniem, które w odpowiedzi pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. przesłały korespondencję znajdującą się w aktach archiwalnych [...] prowadzoną w odniesieniu do sprawy wywłaszczenia przedmiotowego gruntu.

Wojewoda [...] biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że procedurę przejęcia ww. nieruchomości rozpoczęto na początku 1973 r. W dniu [...] stycznia 1973 r. J. S. podpisała oświadczenie, w którym wyraziła zgodę na niezwłoczne zajęcie przez przedsiębiorstwo [...] należącej do niej części gruntu o pow. 3850 m2. W treści niniejszego pisma została zawarta informacja, że przed wejściem inwestora na grunt zostanie sporządzony protokół zniszczeń, za które J. S. otrzyma odszkodowanie ustalone przez biegłego rzeczoznawcę. Powyższy protokół inwentaryzacyjny nieruchomości został spisany w dniu [...] kwietnia 1973 r. - w obecności Z. S. - synowej byłej właścicielki nieruchomości, występującej w jej imieniu.

W protokole przedstawiono stan zagospodarowania nieruchomości (ostatecznie ustalono, że powierzchnia podlegająca wywłaszczeniu wynosi 4125 m2 i wyszczególniono, jakie elementy będą uwzględniane przy określaniu odszkodowania za przedmiotowy grunt. Zgodnie z protokołem, oprócz oszacowania wartości samego gruntu, wyceny wymagały nakłady poniesione w związku z uprawą gleby na całej powierzchni przeznaczonej do wywłaszczenia tj. orka jesienna z nawożeniem obornikiem i nawozami sztucznymi oraz orka wiosenna, glebogryzarka i bronowanie. W protokole wyszczególniono również informacje dotyczące znajdujących się na gruncie upraw - cebuli wysadkowej nasiennej na powierzchni ok. 2500 m2 i dymki na powierzchni ok. 1050 m2. Jednakże odnotowano, iż w momencie podpisywania protokołu (tzn. przed zajęciem terenu) zostały już one zebrane, przez co nie podlegają wycenie.

Według szacunków wykonanych w dniu [...] kwietnia 1973 r. przez inż. W. B. wartość gruntu rolnego została określona na kwotę 51.562 zł (która została zmieniona na mocy aneksu z dnia [...] lutego 1974 r. na kwotę 70.125 zł), a wartość odszkodowania za uprawę gleby ustalona przez inż. J. K. w dniu [...] stycznia 1974 r. wynosiła 983 zł. Informacja dotycząca wartości odszkodowania za przewidywane zniszczenia upraw została przekazana J. S. przez Dyrekcję Okręgową [...] w [...] pismem z dnia [...] lutego 1974 r. nr [...]. Jednocześnie jednostka ta wyjaśniła, iż wypłatę określonej kwoty odszkodowania warunkuje złożenie przez byłego właściciela nieruchomości podpisu pod treścią załączonej do powyższego pisma ugody oraz nadesłanie dokumentu potwierdzającego tytuł własności nieruchomości.

W ocenie organu odwoławczego prawdopodobnie - w związku z brakiem zawarcia ugody z J. S. w powyższej kwestii (w aktach brak udzielenia odpowiedzi na ww. pismo) Biuro Inwestycji Dyrekcji Okręgowej [...] złożyło do Urzędu [...] wniosek o wywłaszczenie należącego do niej gruntu (pismo z dnia [...] lutego 1975 r. znak:[...]). Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego nastąpiło [...] lipca 1975 r.

Ze zgromadzonych akt archiwalnych wynika, że była właścicielka nieruchomości odniosła się do treści pisma z dnia [...] lutego 1974 r. dopiero w piśmie skierowanym do Dyrekcji Okręgowej [...] w dniu [...] sierpnia 1975 r. kwestionując wartość wyceny strat z tytułu zniszczenia plonów. Powyższe pismo zostało wysłane już po przeprowadzonej w dniu [...] lipca 1975 r. rozprawie wywłaszczeniowej, podczas której Z. S., działająca w imieniu J. S., zgłaszała uwagi do elaboratu szacunkowego z dnia [...] stycznia 1974 r. w części dotyczącej nawożenia gruntu oraz zwracała się z prośbą o przyznanie odszkodowania za zniszczone flance (cebuli i dymki). Z protokołu z niniejszej rozprawy wynikało, że przedstawiciel inwestora miał porozumieć się z biegłą inż. J. K. w sprawie poniesionych strat i wyjaśnienia, czy dawnej właścicielce nieruchomości przysługuje z tego tytułu odszkodowanie.

Na podstawie korespondencji Międzywydziałowej Dyrekcji Okręgowej [...] organ odwoławczy ustalił, że inspektor sporządzający protokół inwentaryzacyjny nieruchomości z dnia [...] kwietnia 1973 r. nie uważał za konieczne sporządzanie dodatkowych protokołów uzupełniających, uznając że stan faktyczny nieruchomości z daty jej zajęcia przez inwestora, został uwidoczniony w ww. dokumencie, a do wyceny szkód poniesionych na gruncie uprawnieni byli biegli, nie zaś Dyrekcja Okręgowa [...] (pismo nr [...] z dnia [...] listopada 1975 r.).

Z treści akt wywłaszczeniowych wynika również, iż J. S. kierowała skargi dotyczące braku uwzględnienia zniszczeń upraw w elaboracie szacunkowym sporządzonym przez inż. J. K. również do Prezydenta [...] (pismo z dnia [...] października 1975 r. wspomniane w piśmie podpisanym przez dyrektora Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu [...] z dnia [...] października 1975 r. znak:[...]).

Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, że Naczelnik [...] uznając, iż kwestia ewentualnej wypłaty odszkodowania za zniszczenia znajdujących się na gruncie upraw nie stanowi elementu postępowania wywłaszczeniowego, zawarł oprócz odszkodowania za grunt i roślinność w treści decyzji z dnia [...] listopada 1975 r. informację, że w przypadku udowodnienia zniszczeń roślin na wywłaszczonym terenie, wypłata dodatkowego odszkodowania będzie dokonana bezpośrednio przez inwestora w formie ugody.

Wojewoda [...] zwrócił również uwagę, iż [...] przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] przekazały pismo Biura Inwestycji Dyrekcji Okręgowej [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...]. Zdaniem organu odwoławczego z treści tego pisma wynika, że po wydaniu decyzji z [...] listopada 1975 r. Dyrekcja Okręgowa [...] podjęła działania zmierzające do wypłaty należnego odszkodowania. Powyższe pismo z dnia [...] grudnia 1975 r. stanowi bowiem wniosek skierowany do Biura Finansów Dyrekcji [...] o przekazanie kwoty odszkodowania ustalonego prawomocną już wówczas decyzją z dnia [...] listopada 1975 r. na rzecz osoby wywłaszczonej. W treści pisma wskazano również nazwę i numer zadania inwestycyjnego, na którego realizację najprawdopodobniej zabezpieczono odpowiednie środki finansowe umożliwiające wypłatę orzeczonego odszkodowania.

Wobec powyższego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że ww. dokument stanowi pośredni dowód na to, iż odszkodowanie zostało wypłacone osobie uprawnionej. Jednocześnie z ww. pisma nie wynika, aby istniały przeszkody do wypłaty odszkodowania. Organ zaznaczył przy tym, iż w aktach sprawy znajdują się pisma wskazujące na to, iż Biuro Inwestycji Dyrekcji Okręgowej [...] zabezpieczyło środki niezbędne do zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych osób, których nieruchomości zajęto pod realizację inwestycji. Zarówno przed podjęciem decyzji o pozyskaniu nieruchomości w drodze wywłaszczenia, jak i po zaistnieniu tej okoliczności, w pismach z dnia [...] lutego 1974 r. nr [...] i z dnia [...] września 1975 r. nr [...] skierowanych do Wydziałów Finansowych [...] powyższa jednostka wystosowała prośbę o zgłoszenie czy na osobach wymienionych w treści pisma ciążą należności z tytułu m.in. nieuregulowanych podatków lub niespłaconych rat pożyczek bankowych, które ulegałyby potrąceniu od wartości odszkodowania ustalonego przez rzeczoznawców. Biuro zaznaczyło przy tym, że w przypadku braku odpowiedzi na powyższą prośbę jest ono skłonne wypłacić poszkodowanym całą należność. Nadto w treści powołanego wyżej wniosku wywłaszczeniowego z dnia [...] lutego 1975 r. inwestor zapewnił organ wywłaszczeniowy, że posiada środki na zapłatę właścicielom nieruchomości objętych wnioskiem kwoty odszkodowania w określonej przez biegłych wysokości.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż opisana powyżej procedura została przerwana, a odszkodowanie nie zostało wypłacone.

W opinii organu odwoławczego, stosownie do art. 7 i art. 75 § 1 k.p.a., wszystkie dokumenty zgromadzone przez organ I instancji służyły wyjaśnieniu sprawy. Natomiast fakt, iż nie udało się odnaleźć dokumentów bezpośrednio dowodzących o wypłacie odszkodowania nie przesądza w żadnej mierze, iż taka dokumentacja nie istniała. Odnalezienie dokumentów związanych z wypłatą odszkodowania po tak długim okresie, jaki upłynął od jego realizacji jest szczególnie utrudnione, zważywszy, że obowiązek archiwizacji dokumentów finansowo-księgowych, nieposiadających historycznej wartości politycznej, społecznej, gospodarczej, kulturalnej i naukowej, które utraciły znaczenie praktyczne, nie jest obwarowany terminem wieczystym. Zdaniem organu II instancji fakt, iż nie udało się odnaleźć dokumentów bezpośrednio dowodzących o wypłacie odszkodowania nie dowodzi, iż taka dokumentacja nie istniała.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że osoba wskazana w decyzji wywłaszczeniowej zmarła 6 lat po otrzymaniu decyzji wywłaszczeniowej i ustalającej odszkodowanie, a w ówczesnym okresie nie kwestionowała braku jego wypłaty (brak w zgromadzonych dokumentach pism świadczących o tym, że odszkodowanie nie zostało jej wypłacone) oraz nie złożyła odwołania od decyzji wywłaszczeniowej.

Podsumowując organ II instancji stwierdził, że wobec nieprzedstawienia przez wnioskodawczynię dokumentów mogących świadczyć o niewypłaceniu odszkodowania na rzecz J. S. oraz biorąc pod uwagę ww. przepisy k.p.a., stanowisko organu I instancji w kwestii wypłacenia odszkodowania na rzecz osoby uprawnionej należało uznać za prawidłowe.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła E. K. zarzucając naruszenie:

˗ art. 8, art. 11, art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i z art. 80 k.p.a., jak również art. 7a k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym w szczególności brak uzyskania dokumentu jednoznacznie poświadczającego wypłatę odszkodowania z tytułu ww. wywłaszczenia bądź dokumentu złożenia kwoty ustalonego odszkodowania do depozytu sądowego, oraz wydanie decyzji w oparciu o dowody pośrednie mimo, iż żaden z dowodów z osobna, jak i całość zgromadzonego materiału dowodowego nie czyni podstaw do uznania, iż przedmiotowe odszkodowanie zostało wypłacone;

˗ art. 132 ust. 3 i ust. 5 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.

Zdaniem skarżącej dokument określany jako "kluczowy" przez organ w niniejszej sprawie tj. pismo Biura Inwestycji Dyrekcji Okręgowej [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. jest jedynie przykładem, że rozpoczęto proces wypłaty odszkodowania dla J. S. Skarżąca zwróciła uwagę, iż żaden z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie powołuje się na dokument potwierdzający wypłatę odszkodowania lub złożenie środków na to przeznaczonych do depozytu sądowego. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej spawie nie potwierdza zatem, iż odszkodowanie zostało wypłacone. W ocenie skarżącej z powyższego wynika, że brak było podstaw do odmowy waloryzacji i wypłaty odszkodowania, co z kolei stanowi o naruszeniu art. 132 ust. 3 i 5 u.g.n.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej zwanej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2016 r. odmawiająca waloryzacji i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...] w [...], wywłaszczoną decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] listopada 1975 r. znak: [...] stanowiącą aktualnie działkę nr [...] z obrębu [...] oraz cześć działki nr [...] z obrębu [...].

Ze zgromadzonych w sprawie akt wynika, że ww. decyzją Naczelnika [...] wywłaszczono część nieruchomości o pow. 4.125 m2 z ogólnej pow. 5 ha 4.338 m2, położonej w [...] przy ul. [...] stanowiącej własność J. S.

Jednocześnie powyższą decyzją zostało ustalone odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia ww. nieruchomości na rzecz J. S., a do wypłaty przyznanego odszkodowania zobowiązano Dyrekcję Okręgową [...] w [...].

Sprawa ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość została więc ostatecznie rozstrzygnięta powyższą decyzją z [...] listopada 1975 r.

Jednak w ocenie skarżącej (spadkobierczyni właścicielki wywłaszczonej nieruchomości) powyższe odszkodowanie nie zostało wypłacone J. S., zatem domaga się dokonania jego waloryzacji i wypłaty.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774, ze zm.) - dalej zwanej "u.g.n." - wysokość odszkodowania ustalona w decyzji podlega waloryzacji na dzień jego zapłaty. Waloryzacji dokonuje organ, osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do zapłaty odszkodowania. Zdaniem Sądu słusznie zawarta w tym przepisie regulacja ma także zastosowanie do odszkodowania ustalonego na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniach, a więc także przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.), o ile nie zostało ono oczywiście wypłacone uprawnionemu - byłemu właścicielowi, bądź złożone do depozytu sądowego. Nie oznacza to wstecznego działania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż chodzi o zobowiązanie istniejące w dniu jej wejścia w życie. Istnienie decyzji ustalającej odszkodowanie przy braku jego wypłaty warunkuje zatem możliwość jego waloryzacji. Wprawdzie kwestia przedawnienia odszkodowania nie jest w doktrynie, a zwłaszcza w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozstrzygnięta jednoznacznie, to Sąd podziela stanowisko, że roszczenie odszkodowawcze wynikające z decyzji administracyjnej nie ulega przedawnieniu (zob. np. wyroki: WSA w Gliwicach z 19 listopada 2012 r., II SA/Gl 582/12; WSA w Krakowie z 9 marca 2010 r., II SA/Kr 1798/09; WSA w Warszawie z 19 listopada 2010 r., I SA/Wa 1051/10; NSA z 18 lipca 2007 r., I OSK 762/07, NSA z 11 października 2017 r., I OSK 873/17). Spory powstałe więc na tle takiego odszkodowania, należy zakwalifikować do spraw administracyjnych. Realizacja roszczenia odszkodowawczego, a więc łącznie z trybem postępowania i oceną skutków prawnych następuje na podstawie przepisów materialnego prawa administracyjnego.

Aby jednak mogło dojść do pozytywnego rozpoznania żądania skarżącej w zakresie rozpoznania wniosku o zwaloryzowanie i wypłatę odszkodowania należało w sposób nie budzący żadnych wątpliwości ustalić, że faktycznie osoba uprawnione, zgodnie z wydaną decyzją wywłaszczeniową, nie otrzymała ustalonego w niej odszkodowania.

Zasadnie zatem organ I instancji podjął czynności zmierzające do pozyskania dokumentów, które potwierdzałyby powyższą okoliczność. Z akt sprawy wynika, że poszukując dokumentów zwrócił się do wielu instytucji, w tym do Wydziału Cywilnego Sądu Rejonowego dla [...], Archiwum Urzędu [...], [... ] Urzędu Wojewódzkiego, Archiwum Państwowego [...] W., Archiwum Akt Nowych w [...].

W konsekwencji ustalono, że brak jest dokumentów świadczących o wypłacie lub przekazaniu kwoty odszkodowania do depozytu sądowego. Nie otrzymano także żadnych dowodów świadczących wprost aby wypłacono odszkodowanie, a analogicznie również aby tego nie dokonano.

Jednocześnie zauważenia wymaga, że również wnioskodawczyni niniejszego postępowania nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż odszkodowanie nie zostało wypłacone.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, mając na uwadze zakres czynności podjętych przez organ I instancji w celu pozyskania dokumentów pozwalających na rozpoznanie niniejszej sprawy, jak również pozyskanie opisanych w zaskarżonej decyzji dokumentów (str. 5), które jak słusznie przyjęły organy pośrednio świadczyć mogą o tym, że doszło do wypłaty odszkodowania (strona postępowania brała czynny udział w sprawie, nie zakwestionowała decyzji), jak również to, że w aktach znajduje się wniosek (pismo z dnia [...] grudnia 1975 r. nr [...]) o wypłatę odszkodowania na rzecz J. S., w którym określono sposób wypłaty, nie można zarzucić organom, iż dokonały błędnych ustaleń. Nie sposób przy tym nie zauważyć, że sprawa dotyczy wypłaty odszkodowania sprzed ponad 40 lat. Oznacza to, jak słusznie wskazał Wojewoda, że odnalezienie dowodów świadczących o wypłacie odszkodowania po tak długim czasie jest utrudnione, a w niektórych przypadkach prawie niemożliwe, zważywszy na obowiązujące przepisy dotyczące archiwizacji dokumentów finansowo-księgowych. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie Państwowego zasobu archiwalnego (Dz. U. Nr 12, poz. 66 ze zm.) materiały archiwalne, nieposiadające historycznej wartości politycznej, społecznej, gospodarczej, kulturalnej i naukowej, które utraciły znaczenie praktyczne, podlegały po upływie terminu ich przechowywania wybrakowaniu i przekazaniu na zniszczenie. Z dniem 1 stycznia 1984 r. na mocy art. 59 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. Nr 38, poz. 173), nastąpiła utrata mocy dekretu z dnia 29 marca 1951 r. o archiwach państwowych (Dz. U. Nr 19, poz. 149 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91), z tą też datą uchylono przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego. Oznacza to, że znaczna część dowodów w tym księgowych (potwierdzenie wypłaty) mogła ulec zniszczeniu. Stąd słusznie organy uznały, że skoro nie ma bezpośrednich dowodów na wypłatę odszkodowania, to dla ustalenia, czy przedmiotowe odszkodowanie zostało wypłacone szczególne znaczenie posiadają dowody pośrednie. Te z kolei, jak wskazano powyżej, nie pozwalają na uznanie w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, aby faktycznie zaniechano wypłaty odszkodowania.

W świetle powyższego w ocenie Sądu zasadnie organy orzekły o odmowie zwaloryzowania i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącej. Brak dowodów świadczących o tym, że odszkodowanie nie zostało wypłacone, stanowi podstawę do odmowy dokonania przez organy decyzji w przedmiocie waloryzacji i wypłaty odszkodowania na rzecz skarżącej. Aby można było pozytywnie rozpoznać żądanie strony organy musiałyby w sposób nie budzący wątpliwości ustalić, że odszkodowanie określone w decyzji z 1975 r. nie zostało wypłacone byłej właścicielce nieruchomości. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala jednak na przyjęcie takiego rozstrzygnięcia.

Tym samym, wbrew zarzutom skargi, Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 8, art. 11 i art. 7a k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżących. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń, a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a w toku postępowania, jak wynika z akt sprawy, strony miały zapewnioną możliwość czynnego udziału. Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji. W rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie możliwe kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jaki się zachował.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w wyroku.