Postanowienie NSA, sygn. akt II GW 18/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-08-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1 pkt 4 i par. 2, art. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 22 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Rysz (spr.) Sędziowie NSA Jan Bała Stanisław Gronowski Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej sprawy z wniosku Starosty J. z dnia 10 kwietnia 2014 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą J. a Wójtem Gminy W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku P.A. z dnia 9 sierpnia 2013 r. postanawia: wskazać Wójta Gminy W. jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy


UZASADNIENIE

Starosta J., w którego imieniu działał Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w J. wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą J. a Wójtem Gminy W. o wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy z odwołania P.A. od decyzji Starosty J. z dnia [...] września 2013 r., nr [...].

W uzasadnieniu wniosku Zarząd Dróg Powiatowych w J. wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2013 r. na wniosek inwestora T. S.A. działający z upoważnienia Starosty J. – Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w J. wydał decyzję nr [...] zezwalającą na zajęcie pasa drogowego drogi powiatowej 2800D w miejscowości S. w związku z przebudową linii energetycznej napowietrznej wraz z oświetleniem drogowym w miejscowości S., gmina W. W trakcie wykonywanych prac, lokalizację słupów energetycznych nr 11/15 oraz 11/16 ustalono z właścicielem sąsiadującej posesji – P.A.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Wójt Gminy W. przesłał do Zarządu Dróg Powiatowych w J. wniosek P.A. w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego gruntu – rowu przydrożnego na którym został posadowiony słup energetyczny, z uwagi na zalewanie posesji P.A. Na skutek wniosku, Zarząd Dróg Powiatowych w J. wszczął postępowanie administracyjne, w wyniku którego wydał w dniu [...] września 2013 r. decyzję o nr [...] o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu organ podał, że w trakcie wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu 17 września 2013 r. stwierdzono, że Zarząd Dróg Powiatowych w J. nie jest stroną w sprawie oraz nie jest odpowiedzialny za zalewanie posesji P.A., wobec czego umorzono postępowanie na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a.

Orzekając na skutek odwołania P.A. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało ją do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu SKO wskazało, że Zarząd Dróg Powiatowych w J. nie wypełnił obowiązku przeprowadzenia analizy czy jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy, do czego zobowiązywał go art. 19 k.p.a.

Pismem z dnia 13 lutego 2014 r. Zarząd Dróg Powiatowych w J. wskazał, że, po zapoznaniu się z treścią decyzji SKO w L. z dnia [...] grudnia 2013 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazuje dokumenty w sprawie Wójtowi Gminy W., uznając, że jest on właściwy do załatwienia sprawy.

Pismem z dnia 7 marca 2013 r. Wójt Gminy W. odesłał dokumentację do Zarządu Dróg Powiatowych w J. wskazując, iż decyzja SKO w L. zmierzała do takiego rozstrzygnięcia sprawy, że gdyby Zarząd uznał się za organ niewłaściwy, to powinien wystąpić we właściwym trybie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość.

W odpowiedzi na wniosek Starosty J. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość Wójt Gminy W. wyraził pogląd, że organem właściwym do rozstrzygnięcia sporu jest Starosta J. Jego zdaniem istota rzeczy sprowadza się do oceny prawidłowości decyzji administracyjnej w sprawie zajęcia pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem i ochroną dróg. Wskazał, że art. 40 ust. 15 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, dalej jako u.t.d.) stanowi, iż zajmujący pas drogowy jest obowiązany przywrócić pas drogowy do poprzedniego stanu użyteczności w określonym terminie. Warunki tego przywrócenia do poprzedniego stanu użyteczności należy określić w zezwoleniu na zajęcie pasa drogowego. Wójt podniósł, że organ powiatowy nie dokonał analizy prawidłowości wykonanych robót z warunkami i projektem technicznym i dopuścił do użytkowania obiekt, nie przywracając stanu użyteczności jednego z elementów pasa drogowego jakim jest rów odwadniający. Wobec tego organem właściwym do tej oceny będzie Starosta j.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość oraz spory kompetencyjne w przypadkach określonych w art. 4 p.p.s.a. oraz w art. 22 § 1 i 2 k.p.a.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że we wniosku Starosty J., w imieniu którego działał Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych w J. oczywiście błędnie określono przedmiot sporu o właściwość. Przedmiotem tym nie może być bowiem "wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy z odwołania Pana P.A. od decyzji z dnia [...] września 2013r. nr [...]" , albowiem odwołanie P.A. od ww. decyzji zostało już rozpoznane, a sprawa w tym zakresie została załatwiona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] grudnia 2013r. uchylającą w całości zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W istocie przedmiotem tego sporu jest wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia sprawy administracyjnej wszczętej pismem P.A. z dnia 9 sierpnia 2013 r. skierowanym do Wójta Gminy W., w sprawie przywrócenia do stanu poprzedniego gruntu – rowu przydrożnego, na którym został posadowiony słup energetyczny, z uwagi na zalewanie posesji. W zawisłej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość, albowiem zarówno Wójt Gminy W., jak i Starosta J. uznają się niewłaściwymi do rozpoznania wniosku P.A. z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Rozpoznając ten spór należy zwrócić uwagę na treść pisma strony, w którym P.A. wystąpił do Wójta o spowodowanie, "by sprawca przywrócił grunt do stanu poprzedniego albo wykonał urządzenia zapobiegające szkodom". Nie bez znaczenia dla przedmiotu tego wystąpienia pozostaje również treść pozostałych pism strony składanych w sprawie. Po dokonaniu oględzin gruntu P.A. w "Uwagach i wnioskach do protokołu oględzin w sprawie zajęcia pasa drogowego drogi powiatowej nr 2800D w m. S." z dnia 17 września 2013 r. podał, że w związku z przesunięciem słupa energetycznego i wykonanym odwiertem, który naruszył dotychczasową strukturę gruntu - nastąpiła istotna zmiana stanu wody w gruncie, która szkodliwie wpływa na jego nieruchomość. Jednocześnie wskazał, że " W związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012r. poz. 145 ze zm.) wnoszę o przywrócenie gruntu do stanu poprzedniego albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom." Tę podstawę swojego wystąpienia powtórzył w odwołaniu od decyzji Starosty J. o umorzeniu postępowania z dnia 20 września 2013 r., argumentując, że Wójt Gminy W. winien w decyzji wydanej w oparciu o ww. podstawę prawną nakazać taki sposób zapobieżenia szkodom, jaki w okolicznościach danej sprawy będzie najskuteczniejszy i najprostszy do wykonania.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego takie precyzyjne i jednoznaczne określenie przedmiotu sprawy przez samą stronę, z powołaniem się na konkretny przepis prawa już należy uznać za przesłankę przesądzającą, co do zasady kwestię przedmiotu sprawy, a w konsekwencji i właściwości rzeczowej organu (tak również w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2014r. w sprawie sygn. akt II OW 157/13 dostępne na stronie www.cbois.nsa.gov oraz w orzecznictwie tam podanym). Jak przyjmuje się i podkreśla w orzecznictwie w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, a za taki należy uznać niewątpliwie podanie P.A. z dnia 9 sierpnia 2013 r., tylko i wyłącznie strona określa przedmiot swojego żądania, przy czym w razie wątpliwości co do zakresu, czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 5 lipca 1999 r. sygn. akt IV SA1632/96 Lex nr 47890 oraz z dnia 11 czerwca 1990 r. sygn. akt I SA/367/90 opubl. ONSA 1990, nr 2-3, poz. 47).

Wójt Gminy W. przekazując sprawę do zarządu Dróg Powiatowych - Starosty J. zignorował w istocie tę część wniosku P.A., która określała zakres i przedmiot żądania, nawiązując wprost do treści oraz brzmienia art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Jeżeli żądanie – zdaniem Wójta - było niewystarczająco sprecyzowane, powinien skorzystać z możliwości, jaką daje art. 64 § 2 k.p.a. zanim zdecydował o przekazaniu sprawy innemu organowi.

Zatem Wójt Gminy W. powinien mieć na uwadze, że sprawa, której strona domagała się wszczęcia, dotyczy uregulowania stanu wody na gruncie w trybie art. 29 Prawa wodnego. Czynności podjęte w postępowaniu powinny pozwolić na ustalenie, czy żądanie strony może zostać uwzględnione, tj. czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, czemu organ powinien dać wyraz w decyzji kończącej postępowanie, podlegającej weryfikacji w trakcie kontroli administracyjnej i sądowo administracyjnej.

W myśl art. 29 ust. 3 Prawa wodnego "Jeżeli spowodowanie przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom". Wobec brzmienia tej normy oraz treści żądania strony organem właściwym do rozpoznania sprawy z wniosku P.A. z dnia 9 sierpnia 2013 r. jest Wójt Gminy W.

Mając na uwadze, to co wyżej przedstawiono, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.