Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 244/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15, art. 18  ust. 10
journal: Dz.U. 2007 nr 70 poz 473
law: Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi - tekst jedn.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Asesor WSA Katarzyna Golat (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008 r. przy udziale - sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obrotu alkoholami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o cofnięcie zezwoleń z dnia [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych: do 4,5 % zawartości alkoholu oraz na piwo, od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa) oraz pow. 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym w J., ul. [...], udzielonych dla Pana W.G.

Według przekazanych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach akt sprawy, jej stan przedstawiał się następująco.

Dnia [...] r. Komendant Miejski Policji w J. zwrócił się do Prezydenta Miasta J. z wnioskiem o cofnięcie w/w zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych informując, że w dniu [...] r. w sklepie przy ul. [...] w J. dokonana została sprzedaż alkoholu małoletniemu w postaci [...] piw oraz [...] win. Do wniosku załączone zostały w szczególności: notatka urzędowa sporządzona przez policjantów pełniących tego dnia służbę opisująca zaistniałe zdarzenie, protokoły przesłuchań podejrzanych, jak również postanowienie o przedstawieniu zarzutów w sprawie o dokonanie sprzedaży napoju alkoholowego osobie do lat 18.

Dnia [...] r. pismem nr: [...] Prezydent Miasta J. zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczym w J., ul. [...], udzielonych Panu W. G., zam. w J., ul. [...].

Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik strony wystąpił o zawieszenie prowadzonego przez Prezydenta Miasta J. postępowania do czasu zakończenia postępowania karnego, dotyczącego sprzedaży napojów alkoholowych osobom małoletnim, wnosząc jednocześnie o przesłuchanie – w przypadku nieuwzględnienia wniosku o zawieszenie – świadków, tj. pracownic Pana W.G., oskarżonych o sprzedaż alkoholu małoletniemu.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta J. odmówił zawieszenia postępowania, wskazując w uzasadnieniu, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu, a ponadto iż zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 1a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z dnia 19 kwietnia 2007 r., Nr 70, poz. 473, przywoływanej w dalszych wywodach jako "ustawa przeciwalkoholowa"), cofnięcie zezwolenia posiada charakter decyzji związanej. Może ona – co podkreślił organ pierwszoinstancyjny – być wydana "w postępowaniu prowadzonym niezależnie od postępowania karnego, a jego celem nie jest miarkowanie naruszenia prawa".

W zażaleniu z dnia [...] r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę postanowienia Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r., powołując art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., powoływanej dalej w skrócie jako "K.p.a.").

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie o cofnięcie zezwoleń z dnia [...] r. na sprzedaż napojów alkoholowych, udzielonych dla p. W.G.

W uzasadnieniu organ zaakcentował, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstawowej przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 K.p.a., jaką jest wszczęcie postępowania na wniosek strony, która wystąpiła o zawieszenie postępowania. Brak owej ustawowej przesłanki obligował organ pierwszej instancji – zdaniem organu odwoławczego - do odmowy zawieszenia postępowania.

Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w swoim uzasadnieniu zaprezentowało pogląd, że wina nie stanowi determinanty dla cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, będąc jedynie warunkiem odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa określonego w art. 43 ust. 1 ustawy przeciwalkoholowej, polegającego na sprzedaży lub podawaniu napojów alkoholowych w wypadkach kiedy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom. Brak jest zatem – zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. – zagadnienia wstępnego, będącego podstawą dla zawieszenia postępowania.

W skardze z dnia [...] r., wniesionej przez Pana W.G. zawnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący wyraził zapatrywanie, że żądanie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest uzasadnione z uwagi na możliwość zaistnienia dwóch rozbieżnych rozstrzygnięć. W toczącym się postępowaniu karnym, które nie zostało zakończone, zostanie rozstrzygnięta kwestia winy osób sprzedających alkohol. Prawomocny wyrok uniewinniający będzie zatem – zdaniem skarżącego - równoznaczny z tym, że do sprzedaży alkoholu nieletnim nie doszło i przesądzi o konieczności umorzenia postępowania administracyjnego. Stąd skarżący wywiódł związek między sprawą karną, a sprawą będącą we właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., toczącą się w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na sprzedaż alkoholu P. W.G.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, iż zagadnienie wstępnie w przedmiotowej sprawie nie wystąpiło.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta wykonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym także na postanowienia wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze.

Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno rozstrzygnięcia administracyjnego uchybiającego prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Biorąc pod uwagę przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów.

Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiot niniejszego postępowania stanowi kwestia procesowa, jaką jest ocena istnienia podstaw prawnych do zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu, a nie merytoryczna ocena przesłanek, pozwalająca na przesądzenie, czy decyzja w sprawie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu powinna zostać wydana. Sąd orzeka bowiem w granicach danej sprawy, nie będąc co prawda związany wnioskami skargi, ale jednocześnie nie mogąc antycypować rozstrzygnięć organu administracji, które mają zapaść (w przedmiotowej sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy głównej, dotyczącej ewentualnego cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych). Przyjęcie poglądu odmiennego prowadziłoby do uruchamiania procedury sądowej bez koniecznego środka zaskarżenia, jakim jest skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego i do zastępowania postępowania administracyjnego procedurą sądowoadministracyjną.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podkreśla zatem, że przedmiotowe postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy wyłącznie kwestii wpadkowej, incydentalnej, jaką jest ocena zasadności czasowego przerwania biegu postępowania administracyjnego, poprzez jego zawieszenie. Nie odnosi się ona do sposobu orzekania w sprawie głównej, a dokonywanie jakichkolwiek ocen w tym zakresie przez Sąd byłoby przedwczesne. Niżej przedstawione wywody Sądu nie przesądzają zatem ani o zasadności cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, ani o zasadności wydania decyzji odmiennej.

Mający znaczenie w niniejszej sprawie przepis art. 97 § 1 K.p.a. wyznacza podstawy dla obligatoryjnego zawieszenia postępowania. Punkt czwarty tego paragrafu stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Formuła art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nakazuje podkreślić cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego:

1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego;

2) jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu;

3) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji;

4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Istnienie zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji należy rozumieć w ten sposób, że dana kwestia prawna stała się sporna w toku postępowania administracyjnego lub przepisy prawa wymagają ustalenia stanu prawnego w kwestii mającej znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w toku postępowania okaże się, że ustalenie tego stanu może nastąpić tylko w drodze rozstrzygnięcia właściwego organu lub sądu. Ten element w konstrukcji zagadnienia wstępnego oznacza wymóg istnienia zależności między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Wskazana zależność określana jest też jako istnienie związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy, a zagadnieniem wstępnym, z zastrzeżeniem, że ustalenie tego związku należy do organu (por. uzasadnienia wyroków NSA: z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.; z dnia 2 kwietnia 1999 r., III SA 2307/98, niepubl.; z dnia 19 maja 1998 r., I SA 1874/97, niepubl.).

Formułując wymóg istnienia zależności, kodeks nie określa jej charakteru. Jednak należy przyjąć, że przepis wymaga związku bezpośredniego (tak też m.in. G. Łaszczyca, A. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I., LEX, 2007, wyd. II).

Przemawia za tym istota zawieszenia postępowania, tj. instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy. Trafnie przyjmuje zatem judykatura, że chodzi tu o "bezpośredni związek przyczynowy" (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 7 marca 2001 r., III SA 32/00, niepubl.), "bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd" (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 26 stycznia 1993 r., II SA 1678/92, ONSA 1994, nr 2, poz. 55; uzasadnienie uchwały składu pięciu sędziów NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., OPK 14/96, ONSA 1997, nr 1, poz. 11). Gdy w sprawie wyłania się zatem "zagadnienie", które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Pod pojęciem "zagadnienia wstępnego" w judykaturze rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Treścią zagadnienia wstępnego jest wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo innych jeszcze okoliczności, mających znaczenie prawne.

Rozstrzygniecie zagadnienia wstępnego musi zatem przekładać się na treść rozstrzygnięcia w sprawie głównej, wpływając na ocenę prawną okoliczności decydujących o sposobie zakończenia sprawy głównej. Innymi słowy rozstrzygniecie w sprawie głównej jest zdeterminowane sposobem zakończenia sprawy wpadkowej, stanowiącej zagadnienie wstępne i tworzącej pozytywną lub negatywną przesłankę dla rozstrzygnięcia sprawy głównej.

Ocenny charakter rozstrzygnięcia o istnieniu owego związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy wpadkowej a sprawy głównej nie powinien prowadzić do konkluzji, że ocena taka uchyla się spod kontroli sądu (wyrok NSA z dnia 17 listopada 1998 r., III SA 1161/97, Temida (CD), Sopot 2002).

Dokonanie tej oceny stanowi podstawowy element rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w niniejszej sprawie.

Przenosząc te ogólne rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy zauważyć, że podniesiony w sprawie zarzut rzekomego naruszenia przepisu art. 97 § 1 K.p.a. zmierza w istocie do wykazania, że organy nie mogą rozstrzygnąć sprawy przed zakończeniem postępowania karnego. Przystępując do weryfikacji zasadności takiego zarzutu, należy zauważyć, że zakres okoliczności faktycznych, których ustalenie jest konieczne do prawidłowego załatwienia sprawy, wyznaczony jest przez ten przepis prawa materialnego, na podstawie którego sprawa powinna być rozstrzygnięta. W tym konkretnym przypadku, zakres tych okoliczności wyznacza przede wszystkim przepis art. 18 ust. 10 pkt 1 lit a ustawy przeciwalkoholowej.

Należy na wstępie wskazać, iż reglamentacja obrotu wyrobami alkoholowymi oparta została zarówno o konstrukcję reglamentacji uprzedniej, jak i kontroli przestrzegania warunków jego udzielenia i wykonywania.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 w/w aktu normatywnego sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Stosownie do ust. 3 powołanego przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:

1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,

2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),

3) powyżej 18% zawartości alkoholu.

Z kolei w świetle art. 15 ust.1 przedmiotowej ustawy zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, osobom do lat 18 oraz na kredyt lub pod zastaw. W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest zaś do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.

Przesłanki cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu zostały określone w przepisie art. 18 ust. 10 ustawy przeciwalkoholwej, zgodnie z którym zezwolenie na sprzedaż organ cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.

Strona skarżąca uważa, że zastosowanie sankcji przewidzianej w art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a uwarunkowane jest uprzednim ustaleniem dodatkowego faktu, czy sprzedaż alkoholu osobie nieletniej była przez kogokolwiek zawiniona.

Tego poglądu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie podziela.

Należy bowiem podnieść, że hipoteza cytowanego przepisu obejmuje stany faktyczne polegające na nieprzestrzeganiu określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w tych ramach również sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych osobom nieletnim. Z dyspozycji tego przepisu wynika z kolei bezwzględny obowiązek organu cofnięcia zezwolenia, w wypadku stwierdzenia stanu objętego hipotezą.

Wystarczy więc, by sprzedawca dokonał sprzedaży napoju alkoholowego osobie nieletniej. Wniosek ten wynika z wykładni gramatycznej, wsparty jest ponadto wykładnią systemową. W art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości jako przesłankę do cofnięcia zezwolenia ustawodawca wymienił "powtarzające się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego". Stosując tu argument a contrario, skoro w tym samym przepisie, ujmującym odrębną przesłankę do cofnięcia zezwolenia, mowa jest o powtarzającym się zdarzeniu, ergo przesłanki z pkt 1 nie muszą mieć charakteru zdarzeń powtarzających się, wystarczy ich jednorazowość.

Abstrahując od przedwczesnej – jak wskazano wyżej – oceny czy przesłanki ustawowe w przedmiotowej sprawie wystąpiły czy też nie, należy stwierdzić, że niemal jednolite jest stanowisko sądów administracyjnych, że do zastosowania takiej sankcji wystarczy stwierdzenie nawet jednorazowej sprzedaży alkoholu osobie do 18 roku (zob.: wyrok NSA z dnia 27 września 2005 r., II GSK 148/05, Lex nr 179657; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r., VI SA/Wa 1703/05, Lex nr 190905; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 r., VI WSA/Wa 1942/05, Lex nr 193326; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2006 r., II GSK 23/06, Lex nr 209721; teza 3 wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r., VI WSA/Wa 411/06, niepublik.; teza 1 wyroku NSA z dnia 10 października 2006 r., II GSK 160/06, Lex nr 276705 oraz teza 1 wyroku NSA z dnia 25 października 2006 r., II GSK 175/06, Lex nr 276721).

Przytoczone wyżej brzmienie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy przeciwalkoholowej nie zawiera natomiast w swojej treści żadnego odesłania do winy czy innych kryteriów ocennych (np. do zasad współżycia społecznego). Wynika z tego niedwuznacznie wola ustawodawcy penalizowania w tym przypadku samych zachowań bezprawnych, a takim bezprawnym zachowaniem - skoro narusza ono zakaz wynikający z art. 15 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy - jest bez wątpienia sprzedaż alkoholu osobie małoletniej. Inaczej ujmując zamiar legislatora należy stwierdzić, że w przepisie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a celowo zrezygnowano z zasady winy jako podstawy odpowiedzialności, na rzecz zasady ryzyka, skoro podmiot posiadający zezwolenie alkoholowe musi się liczyć z sankcją cofnięcia tego zezwolenia w każdym przypadku stwierdzenia przez organ zezwalający faktu nieprzestrzegania ustawowych zasad sprzedaży napojów alkoholowych (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 stycznia 2008 r., III SA/Wr 311/07, Wspólnota 2008/10/30). Wobec powyższego twierdzenie, że rozstrzygnięcie kwestii winy może przełożyć się na stwierdzenie czy do doszło do naruszenia ustawy przeciwalkoholowej, opiera się na wprowadzeniu do konstrukcji hipotezy rozważanego przepisu pozanormatywnej przesłanki winy podmiotu, który uzyskał zezwolenie alkoholowe lub jego pracownika.

Nieprzestrzeganie ustawowych warunków sprzedaży alkoholu zawsze skutkuje jednakowo: cofnięciem zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Nieświadomość naruszenia przepisów prawa, czy brak złej woli pozostają bez wpływu na skutek prawny naruszenia (tak WSA w Poznaniu z dnia 11 marca 2008 r., III SA/Po 24/07, niepublik.).

W analizowanym przepisie ustawy przeciwalkoholowej, opartym o zasadę ryzyka, wina nie jest zatem elementem konstrukcyjnym przesłanki nakazującej organowi cofnięcie zezwolenia. Stanowi natomiast warunek odpowiedzialności za popełnienie przestępstwa określonego w art. 43 ust. 1 tej ustawy, polegającego na sprzedaży lub podawaniu napojów alkoholowych w wypadkach, kiedy jest to zabronione, albo bez wymaganego zezwolenia lub wbrew jego warunkom (wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 175/2006, Lex nr 276721).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie prezentuje również pogląd, że dla stwierdzenia nieprzestrzegania zasad sprzedaży, w rozumieniu art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, nie jest potrzebne badanie możliwości zapobieżenia sprzedaży alkoholu nieletniemu.

Wobec powyższego zawieszenie postępowania z powodu toczącego się postępowania karnego słusznie uznał organ odwoławczy za niezasadne.

Za powyższym stanowiskiem przemawia dodatkowo i to, że w art. 15 ust. 2 ustawy przeciwalkoholowej prawodawca wprowadził możliwość żądania okazania przez nabywcę, co do pełnoletności którego zachodzi wątpliwość, dokumentu stwierdzającego jego wiek. Tak daleko idące uprawnienie (wkraczające przecież w istotny sposób w zakres swobód obywatelskich) przyznane sprzedającemu alkohol, nie oznacza oczywiście zniesienia bezwzględnego zakazu sprzedaży alkoholu osobom nieletnim. Jest jedynie praktycznym instrumentem umożliwiającym przestrzeganie tego zakazu. Ryzyko negatywnych konsekwencji odstąpienia od realizacji tego uprawnienia niezależnie od przyczyn takiego zachowania się sprzedawcy, obarcza jednak w każdym przypadku podmiot legitymujący się zezwoleniem alkoholowym (tak WSA we Wrocławiu w powołanym wyżej orzeczeniu).

Pogląd prezentowany przez skład rozpoznający niniejszą sprawę znajduje silne wsparcie w zdecydowanie przeważającej, dotychczasowej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego. W wyroku z dnia 15 grudnia 2005 r. (VI SA/Wa 1703/05, LEX nr 190905) WSA w Warszawie stwierdził, że "ustawodawca nie różnicuje skutku nieprzestrzegania warunków sprzedaży alkoholu w zależności od stopnia szkodliwości konkretnego naruszenia...". W tezie 2 wyroku z dnia 25 października 2006 r. (II GSK 175/06, LEX nr 276721) NSA wyraził z kolei pogląd, zgodnie z którym "w przepisie art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy ... o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (...) wina nie jest elementem konstrukcyjnym przesłanki nakazującej organowi cofnięcie zezwolenia". Ten sam Sąd, w tezie 2 wyroku z dnia 10 października 2006 r. (II GSK 160/06, LEX nr 276705 ) zajął kategoryczne, następujące stanowisko: "Nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych określonych w ustawie jest jedyną przesłanką hipotezy normy prawnej wynikającej z art. 18 art. 10 pkt 1 lit. a powołanej ustawy i tylko jej wystąpienie waży o obowiązku zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Zupełnie bezpodstawne jest twierdzenie, że na gruncie rozważanego przepisu podmiot gospodarczy może ponosić odpowiedzialność jedynie z tytułu braku właściwego nadzoru nad podległymi pracownikami i w przypadku wykazania zaniedbań w ich przeszkoleniu, w szczególności co do zasad sprzedaży alkoholu" (podobnie WSA w Gdańsku z dnia 14 listopada 2007 r., III SA/Gd 336/07, niepublik.).

Oba postępowania: administracyjne i karne, są autonomiczne, a każde z nich posiada odrębne przepisy regulujące procedurę dowodową. W postępowaniu karnym sąd orzeka o winie lub niewinności oskarżonego, a dowody w nim przeprowadzone nie muszą być badane przez organy administracyjne. To stwierdzenie implikuje z kolei tezę, że organy administracji mogą samodzielnie zbierać materiał dowodowy, aby móc stwierdzić, czy stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie znajdującego w niej zastosowanie przepisu w sposób wystarczający, tj. pozwalający na dokonanie prawidłowej subsumpcji.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdza, że toczące się równolegle postępowanie karne, jakkolwiek wiążące się w sposób pośredni z przedmiotową sprawą, nie posiada, co słusznie zauważył organ odwoławczy, wpływu na orzekanie w przedmiocie obowiązku cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych

Nadto – odnosząc się do argumentów strony - należny podnieść, że niemożliwe było zawieszenie prowadzonego postępowania w oparciu o art. 98 § 1 K.p.a., gdyż przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu. Treść art. 98 § 1 K.p.a. wyraźnie wskazuje bowiem, że swoją hipotezą obejmuje on wyłącznie postępowania skutecznie zainicjowane przez stronę. Ustawodawca nie przewidział jego zastosowania wobec postępowań wszczętych z urzędu co – zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. – uniemożliwia domniemywanie prawnej podstawy ku temu.

Uwzględniając dotychczasowe wywody nie sposób zatem podzielić poglądu strony, jakoby w toku postępowania przed organami administracyjnymi obu instancji doszło do naruszenia przepisów procesowych, tj. art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., w efekcie czego organy mogłyby orzekać przedwcześnie, na podstawie niepełnego – w kontekście niezakończenia sprawy karnej - stanu faktycznego. Przeciwnie, należy się w pełni zgodzić ze stanowiskiem strony przeciwnej, iż zbędne jest oczekiwanie na wynik sprawy karnej.

W konkluzji trzeba podkreślić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Sąd nie dopatrzył się żadnego z naruszeń materialnoprawnych, czy też proceduralnych wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., co obligowało do oddalenia skargi, zgodnie z dyspozycją wynikającą z art. 151 tej samej ustawy.