Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1587/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-07-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art 97 ust . 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art 33
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak (spr.) Sędzia del. WSA Leszek Kamiński Protokolant Anna Jusińska po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2011r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej L.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2102/09 w sprawie ze skargi Mazurskiego Parku Krajobrazowego na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie 2. zasądza od Dyrektora Mazurskiego Parku Krajobrazowego na rzecz L.O. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 12 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Mazurskiego Parku Krajobrazowego, uchylił postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. w przedmiocie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że zaskarżonym postanowieniem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] czerwca 2009 r. – nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 planowanej budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce o nr ew. [...], położonej w obrębie [...] i ustalające zakres raportu o oddziaływaniu tego przedsięwzięcia na środowisko. Jednocześnie organ stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na Obszar Natura 2000.

W uzasadnieniu postanowienia I instancji stwierdzono, że planowana inwestycja będzie stanowiła zagrożenie dla równowagi przyrodniczej i właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego znajdującego się na obszarze parku oraz na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza Piska (kod PLB280008), który powstał dla ochrony takich gatunków ptaków jak: bielik, orlik krzykliwy, kania ruda, a także na projektowanym specjalnym obszarze ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Piska (kod PLH280013).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor.

Uwzględniając zażalenie organ odwoławczy powołał się na art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, zwana dalej ustawą z dnia 3 października 2008 r.). Zaznaczył, że planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie znacząco wpływać na cele ochrony obu obszarów Natura 2000, nie wymaga więc uruchomienia procedury oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Organ odwoławczy powołał się przy tym na dokumentację przedstawioną przez inwestora – trzy ekspertyzy, w tym Ocenę wpływu na środowisko przyrodnicze na obszarze Natura 2000 Puszcza Piska i projektowanym obszarze specjalnej ochrony Ostoja Piska sporządzoną przez doktoranta Uniwersytetu Gdańskiego, Opinię o miejscach lęgowych i miejscach żerowania gatunków ptaków z listy Natura 2000 na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego z uwzględnieniem liczebności, wymagań środowiskowych i preferencji pokarmowych autorstwa dr Bogumiła Olecha oraz Prognozę oddziaływania na środowisko dla istniejącej oraz projektowanej zabudowy terenu części wsi [...] sporządzoną przez T.Z. Mając na względzie wnioski płynące z tych opracowań organ odwoławczy przychylił się do zawartej tam opinii, że obszar objęty oddziaływaniem planowanej inwestycji w wyniku już dokonanych przekształceń użytkowania i zagospodarowania terenu podlega silnej presji rekreacyjno-turystycznej, szczególnie w sezonie letnim, a więc w okresie wzmożonego zapotrzebowania pokarmowego ptaków. Oznacza to, że należy go uznać za mało atrakcyjne żerowisko awifauny, w tym gatunków, dla których został wyznaczony obszar Natura 2000.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska dostrzegł, że opracowania nie odniosły się do projektowanego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Piska, jednak uznał, że ze względu na zainwestowanie sąsiednich działek oraz intensywne wykorzystywanie rekreacyjne jeziora Bełdany teren inwestycji, siedliska przyrodnicze lub siedliska gatunków roślin i zwierząt występujące na tym obszarze od dawna pozostają pod wpływem oddziaływania antropogenicznego.

Stwierdził także, iż sytuowanie budynku mieszkalnego o pow. 170 m2 w odległości co najmniej 100 m od linii brzegowej jeziora Bełdany będzie uciążliwe jedynie w trakcie realizacji. Uznał, że w skali obszarów Natura 2000 i obecnego zagospodarowania półwyspu, oddziaływanie tego rodzaju nie może być znaczące, z punktu widzenia celów ochrony tych obszarów. Powołując się na dane, którymi dysponuje poinformował, że na terenie przedmiotowej działki oraz w jej sąsiedztwie nie występują stanowiska gatunków ptaków, zwierząt i roślin ani siedliska będące celem ochrony na tych obszarach Natura 2000. Stwierdził, że mimo, iż przedmiotowy teren może stanowić potencjalne żerowisko gatunków ptaków, dla których ochrony utworzono obszar Natura 2000 Puszcza Piska, to mając na uwadze charakter i skalę tego wpływu nie można uznać tego oddziaływania za znaczące z punktu widzenia celów ochrony tych obszarów.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł Mazurski Park Krajobrazowy zarzucając, że organ nie uwzględnił materiału dowodowego zgromadzonego przez ostanie 20 lat przez stronę skarżącą.

Uchylając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji podkreślił, że polski ustawodawca wśród dyrektyw unijnych z zakresu ochrony środowiska zobligowany był m.in. do implementacji dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych, dzikiej fauny i flory (określanej dalej jako dyrektywa siedliskowa) oraz dyrektywy Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (określanej dalej dyrektywą ptasią). Implementacja ta w polskim ustawodawstwie dokonała się w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz w art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220, zwana dalej u.o.p.).

Sąd I instancji przytoczył przepisy cytowanych ustaw, znajdujące, w jego ocenie, zastosowanie w niniejszej sprawie. W konsekwencji uznał, że na organach obu instancji spoczywał obowiązek wnikliwego rozważenia, czy zamierzone przedsięwzięcie osobno lub w połączeniu z innymi działaniami inwestycyjnymi mającymi miejsce na przedmiotowym obszarze nie może znacząco oddziaływać na cele ochrony obu obszarów Natura 2000 - specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza Piska (kod PLB280008), który powstał dla ochrony takich gatunków ptaków jak: bielik, orlik krzykliwy, kania ruda, a także na projektowany specjalny obszar ochrony siedlisk Natura 2000 Ostoja Piska (kod PLH280013), o dużej różnorodności biologicznej, który jako cel ochrony przyjmuje m. in. zachowanie w naturalnym stanie szeregu zbiorowisk roślinnych wymienionych przykładowo w postanowieniu organu odwoławczego oraz zachowanie ważnych ostoi zwierząt, w tym wydry, bobra i wilka.

Sąd I instancji wyjaśnił, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego oparło się na przekonaniu, że w wyniku już dokonanych przekształceń użytkowania i zagospodarowania tego terenu, który podlega silnej presji rekreacyjno-turystycznej, szczególnie w sezonie letnim, a więc w okresie wzmożonego zapotrzebowania pokarmowego ptaków, należy obszar ten uznać za mało atrakcyjne żerowisko awifauny, w tym gatunków, dla których został wyznaczony obszar Natura 2000. W ocenie Sądu I instancji, ustalenia te nie są wnikliwe, a w dodatku stanowisko co do zbędności przeprowadzenia owej oceny zostało oparte na błędnej interpretacji obowiązujących przepisów.

Po pierwsze, organ odwoławczy dokonał jedynie pobieżnej oceny zagrożenia obszaru Natura 2000 "ptasiego", poprzez realizację tej inwestycji. Zaniechał natomiast takich ustaleń odnośnie projektowanego obszaru siedliskowego Natura 2000, w celu rozważenia zasadności sporządzenia raportu. Jednocześnie wskazał, że przedmiotowy, projektowany obszar siedliskowy wyznaczono m.in. z uwagi na to, że stanowi ważną ostoję wilka. Zdaniem Sądu I instancji, jest faktem powszechnie znanym, że zwierzęta te żyją w stadach i do egzystencji muszą mieć zapewnione duże terytoria oraz dostęp do wodopojów, a taki mogło stanowić m.in. niezbyt odlegle w tym miejscu jezioro Bełdany. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska nie dokonał ustaleń, czy w przedmiotowym rejonie projektowanego obszaru siedliskowego Natura 2000 Ostoja Piska zwierzęta te występują, podobnie jak wydry i bobry. W ocenie Sądu I instancji, organ odwoławczy nie miał podstaw do automatycznego formułowania poglądu, iż z uwagi na już istniejące zainwestowanie tego obszaru zbędne jest przeprowadzanie oceny oddziaływania z uwagi na i tak znaczne zainwestowanie terenu.

Sąd I instancji wyjaśnił, że na podstawie art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. oraz art. 6 ust. 3 dyrektywy siedliskowej, obowiązek przeprowadzenia "oceny habitatowej" dotyczy każdego przedsięwzięcia, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, a które może na te obszary znacząco oddziaływać. Przesłankami do takiego zakwalifikowania przedsięwzięcia są: cel przedsięwzięcia oraz jego charakter, a więc możliwość i istotność oddziaływania. O możliwości zaistnienia znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 przesądzają istniejące prawdopodobieństwo lub ryzyko takiego oddziaływania – a więc sytuacja, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie można tego ryzyka wykluczyć. Istotne oddziaływanie zachodzi natomiast wówczas, gdy planowane działanie niesie z sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony danego obszaru Natura 2000. Zdaniem Sądu I instancji, w niniejszym postępowaniu organ odwoławczy w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia nie zawarł argumentacji, która wykluczałaby istnienie takiego ryzyka.

Sąd I instancji podkreślił ponadto, że w odniesieniu do "projektowanych obszarów Natura 2000" obowiązuje tzw. "wstępny zakaz pogorszeń", który jest ograniczony czasowo (do czasu umieszczenia ich w wykazie obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty) i merytorycznie (obowiązek unikania pogorszenia stanu siedlisk i niepokojenia gatunków w celu zapewnienia spójności Sieci obszarów Natura 2000). Rozwiązania przyjętego w art. 33 ust. 2 i 3 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, a więc rozszerzenia ochrony na projektowane obszary Natura 2000 ("ptasie i siedliskowe") nie należy traktować w kategorii surowszych przepisów krajowych w myśl art. 176 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (dalej TWE), ale jako sposób realizacji wynikającego z art. 10 TWE w związku z art. 249 TWE zakazu podejmowania wszelkich działań, które mogłyby zagrozić urzeczywistnieniu celów zarówno dyrektywy 92/43, jak i dyrektywy 85/337 z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, (określanej dalej jako dyrektywa 85/337, Dz.Urz. L 175 z 5 lipca 1985 ze zm.) obowiązku ochrony "projektowanych obszarów Natura 2000".

Po drugie, obowiązek przeprowadzenia tzw. oceny habitatowej, w myśl art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. zachodzi zawsze wówczas, gdy istnieje ryzyko znaczącego wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na cel ochrony, dla którego został utworzony obszar Natura 2000. W takiej sytuacji postępowanie to powinno być przeprowadzane, zgodnie z zasadą przezorności, w celu precyzyjnego, każdorazowego ustalenia, że oddziaływanie to nie okaże się znacząco negatywne. Wskazany obowiązek będzie wówczas, gdy na podstawie obiektywnych informacji nie będzie można wykluczyć ryzyka znaczącego oddziaływania danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Istotność oddziaływania zachodzi zawsze wówczas, gdy planowane działanie niesie ze sobą ryzyko naruszenia założeń ochrony danego obszaru Natura 2000.

Sąd I instancji podkreślił, że ustawodawca jako przesłankę do przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko zawarł prawdopodobieństwo jego znaczącego wpływu na obszar Natura 2000, a nie znaczącego negatywnego wpływu. Oznacza to zatem, że realizując cele obu dyrektyw (ptasiej i siedliskowej) ustawodawca krajowy, kierując się zasadą przezorności, uznał konieczność przeprowadzania tej oceny zawsze, gdy tylko zamierzona inwestycja może oddziaływać na obszar Natura 2000 znacząco, w celu wykluczenia, że oddziaływanie to może być znacząco negatywne.

Sąd I instancji podkreślił ponadto, że art. 6 ust. 2 dyrektywy siedliskowej zawiera zakaz pogorszeń, nakładając na Państwa Członkowskie obowiązek podejmowania odpowiednich działań w celu uniknięcia na specjalnych obszarach ochrony pogorszenia stanu siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, jak również w celu uniknięcia niepokojenia gatunków, dla których wyznaczone zostały takie obszary, o ile to niepokojenie może mieć znaczenie w stosunku do celów dyrektywy. Z tego względu w ust. 3 zawiera nakaz przeprowadzenia "oceny habitatowej" dla każdego przedsięwzięcia, które zarówno oddzielnie, jak i w połączeniu z innymi przedsięwzięciami może w istotny sposób oddziaływać na siedlisko, z punku widzenia założeń ochrony tego obszaru. Ponadto drugi akapit art. 6 ust. 4 enumeratywnie wymienia przyczyny, dla których mimo negatywnej oceny skutków przedsięwzięcia dla danego terenu Natura 2000 oraz braku rozwiązań alternatywnych należy udzielić zgody na realizację tego zamierzenia, wymagając zasięgnięcia w tym przedmiocie opinii Komisji Europejskiej. Jeśli zaś Państwo Członkowskie o opinię taką nie wystąpi, zezwalając mimo wszystko na realizację danego przedsięwzięcia, Komisja Europejska w trybie art. 226 TWE może wnieść skargę na Państwo do ETS. Z art. 7 tej dyrektywy wynika, że reżim z jej art. 6 ust. 2, 3 i 4 dotyczy także dyrektywy ptasiej.

Sąd I instancji uznał, że organ przedwcześnie przesądził o braku potrzeby przeprowadzania oceny zamierzonego, przedmiotowego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Sąd I instancji stwierdził także, że podzielenie przez organ odwoławczy stanowiska zawartego w ekspertyzach przedłożonych przez inwestora - do których strona skarżąca posiadająca, podobnie jak organ odwoławczy, wiedzę specjalistyczną zgłosiła zastrzeżenia – budzi poważne wątpliwości. Opracowania te koncentrują się na próbie wykazania braku znaczącego negatywnego oddziaływania, podczas gdy celem rozważań powinno być ustalenie braku znaczącego oddziaływania na oba obszary Natura 2000, jako przesłanki zbędności przeprowadzania owej oceny i sporządzania raportu.

Sąd I instancji wskazał ponadto, że ogólnikowe powołanie się przez organ odwoławczy na wiadomości znane z urzędu powoduje, że przyjęte twierdzenia wymykają się weryfikacji.

Sąd I instancji za wadliwe uznał powołanie się przez organ na znaczne zainwestowanie przedmiotowego terenu i wzmożoną turystykę, jako przemawiające za zbędnością przeprowadzania oceny oddziaływania tego przedsięwzięcia na oba obszary Natura 2000. Powołanie się na masową zabudowę brzegu jeziora Bełdany w sąsiedztwie Puszczy Piskiej i na terenie obu obszarów Natura 2000 wskazywałoby właśnie na potrzebę przeprowadzenia takiej oceny oddziaływania. Świadczy to bowiem o możliwości znaczącego oddziaływania owych skumulowanych przedsięwzięć na oba obszary Natura 2000. W ocenie Sądu I instancji, z obowiązujących przepisów oraz orzecznictwa ETS nie wynika, aby dopuszczenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej na dużą skalę, wbrew zasadzie przezorności, mogło przemawiać za zasadnością odstąpienia od sporządzania takiej oceny w niniejszej sprawie, zwłaszcza wówczas, gdy dokonane już zainwestowanie tego obszaru mogło wywołać znaczące skutki.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł inwestor – L.O.

Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego. Po pierwsze, naruszenie art. 33 ust. 2 u.o.p. poprzez uznanie, że postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie odnosi się do projektowanego obszaru ochrony Natura 2000 "Ostoja Piska", chociaż uzasadnienie zaskarżonego postanowienia odnosi się do obejmującego teren przeznaczony pod inwestycję całego obszaru Natura 2000, a więc zarówno do "Puszczy Piskiej" jak i "Ostoi Piskiej".

Po drugie, naruszenie art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. poprzez niesłuszne uznanie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające konieczność wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, chociaż zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy konieczności przeprowadzenia takiej oceny.

Inwestor zarzucił ponadto naruszenie przepisów postępowania to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. w związku z:

1. art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. przez uwzględnienie skargi do Sądu I instancji, chociaż postępowanie prowadzone przez organ odwoławczy nie było dotknięte żadną z wad wymienionych we wskazanych przepisach;

2. art. 75 § 1 k.p.a. poprzez niezasadne uznanie, że przedstawione przez skarżącego ekspertyzy, jako opinie wykonane na zlecenie inwestora, nie stanowią wystarczającego dowodu w sprawie;

3. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak wzięcia pod uwagę treści cytowanego przepisu przyznającego organowi odwoławczemu możliwość dokonania korekty wadliwych rozstrzygnięć wydanych przez organ I instancji;

4. art. 151 p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi, pomimo braku podstaw wskazujących na naruszenie przez organ odwoławczy przepisów prawa materialnego i procesowego;

5. art. 174 poprzez przyjęcie, że teren, na którym znajduje się działka skarżącego jest objęty "szczególną ochroną", pomimo że twierdzenie to nie wynika z żadnego przepisu prawa i jest wyłącznie dowolnym twierdzeniem Mazurskiego Parku Krajobrazowego.

Wskazując na powyższe naruszenia inwestor wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. W skardze kasacyjnej wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że następujące zarzuty są zasadne.

Po pierwsze, w przypadku powołania w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego jak i prawa procesowego, należy w pierwszej kolejności rozpatrzyć te ostatnie zarzuty. Dopiero bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny pozwoli ocenić właściwe zastosowanie, a następnie prawidłową wykładnię powołanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego.

Po drugie, w realiach przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że zasadny jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy p.p.s.a. w związku z art. 7, 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czyli naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrola bowiem przez Sąd I instancji ustalonego przez organ odwoławczy stanu faktycznego w tej sprawie była wadliwa, w tym również w zakresie oceny ryzyka znaczącego wpływu zamierzonego przedsięwzięcia na obszary Natura 2000, także w świetle zasady przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm., zwana dalej p.o.ś.). Wynika to z następujących przesłanek.

Po pierwsze należy stwierdzić, że jeżeli dane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć innych, czyli takich, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony to należy wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, o ile dane przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na dany obszar Natura 2000. Ponadto jeżeli budowa domu jednorodzinnego nie jest tego rodzaju przedsięwzięciem, to w tym przypadku nie można powoływać się na zasadę przezorności w rozumieniu art. 6 ust. 2 p.o.ś., gdyż ocena oddziaływania danego przedsięwzięcia na przedmiotowe obszary Natura 2000 powinna ograniczać się do gatunków i siedlisk będących przedmiotem ochrony na oznaczonym obszarze Natura 2000. Ponadto z ustaleń faktycznych musiałoby wynikać, że projektowane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane w korytarzu ekologicznym w rozumieniu art. 5 pkt 2 u.o.p., co oczywiście w tej sprawie nie wystąpiło.

Po drugie, biorąc pod uwagę złożone przez inwestora trzy opracowania merytoryczne, tj. "Ocena wpływu na środowisko przyrodnicze, na obszarze Natura 2000 »Puszcza Piska« (PLB280008) i projektowanym obszarze specjalnej ochrony »Ostoja Piska« (PLH280013) planowanej inwestycji pod budowę budynku mieszkalnego", "Opinia o miejscach lęgowych i miejscach żerowania gatunków ptaków z listy Natura 2000, w tym orła bielika Haliaaetus albicilla, orlika krzykliwego Aquila pomarina i kani rudej Milvus milvus na terenie Mazurskiego Parku Krajobrazowego, z uwzględnieniem liczebności, wymagań środowiskowych i preferencji pokarmowych" oraz "Prognoza oddziaływania na środowisko dla istniejącej oraz projektowanej zabudowy terenu części wsi Iznota - Kamień", należy także poddać je prawidłowej ocenie prawnej w świetle art. 80 k.p.a., czyli swobodnej oceny dowodów. Natomiast, Sąd I instancji błędnie zakwestionował wynikające z nich ich ustalenia faktyczne, w oparciu o niewłaściwe przesłanki podniesione tylko przez Mazurski Park Krajobrazowy. Natomiast brak jest w aktach sprawy jakichkolwiek dowodów potwierdzających brak rzetelności w tym zakresie przedmiotowym powyższych trzech opracowań o charakterze merytorycznym dołączonych przez inwestora. Z kolei Sąd I instancji nie posiada własnej wiedzy z zakresu np. biologii czy też ekologii jak i nie może powoływać biegłych (rzeczoznawców), co pozwoliłoby samodzielnie kwestionować tego rodzaju ustalenia faktyczne (dowód: protokół z rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie z dnia 12 marca 2010 r. - karty 71-72 akt Sądu I instancji).

Po trzecie, oznacza to, że wbrew twierdzeniu Sądu I instancji w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek unormowany w art. 97 ust. 5 cyt. ustawy z dnia 3 października 2008 r. do wydania postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania danego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Tego rodzaju przedmiotowe przedsięwzięcie, polegające na budowie domu jednorodzinnego w świetle ustaleń stanu faktycznego w tej sprawie nie jest bowiem przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, biorąc pod uwagę także, iż teren, na którym ma być realizowane jest już użytkowany w celach rekreacyjno-turystycznych. W tym zakresie należy podzielić także stanowisko zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 1300/10.

Po czwarte, chybiony jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji "art. 174", ponieważ także jego uzasadnienie nie dookreśla czy jest to w istocie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. oraz brak jest jego powiązania z odpowiednimi przepisami np. k.p.a., których błędnej kontroli miałby dokonać Sąd I instancji.

Po piąte, biorąc pod uwagę powyższą błędną kontrolę stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, zasadny jest także zarzut kasacyjny naruszenia przez Sąd I instancji art. 33 ust. 2 u.o.p. jak i art. 97 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r., czyli przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Wynika to z tego, że nastąpiło w tej sprawie niewłaściwe zastosowanie tych przepisów prawa materialnego, ponieważ Sąd I instancji stosując powyższe przepisy popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w tych przepisach. Na obszarze Natura 2000 mogą być bowiem podejmowane przedsięwzięcia, które osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie nie oddziaływają na cele jego ochrony określone w art. 33 ust. 1 u.o.p. Ponadto realizacja tego rodzaju przedsięwzięcia, który stanowi budowa danego budynku mieszkalnego na obszarze Natura 2000 "Puszcza Piska" jak i projektowanym obszarze Natura 2000 "Ostoja Piska" nie może a priori z tej przyczyny wykluczać jego realizacji. Nie jest to bowiem obszar specjalny o charakterze ekologicznym, w obrębie którego obowiązuje specjalny reżim prawny taki jak dla parku narodowego czy też rezerwatu przyrody.

Z tych względów i na podstawie art. 185 § 1 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy p.p.s.a.