Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1853/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. S.A. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] S.A z siedzibą w S. (dalej: "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2016 r., którą wymierzono [...] S.A. opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za 2014 r.

Stan sprawy przedstawia się następująco:

Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] marca 2016 r. wymierzył skarżącej opłatę za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za 2014 r., której wysokość stanowi różnicę pomiędzy opłatą należną a opłatą wynikającą z wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystywane do ustalenia wysokości opłat oraz wysokość tych opłat w kwocie [...] zł.

Skarżąca odwołała się od powyższej decyzji. Zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez brak wyjaśnienia w toku postępowania dowodowego, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ obciążył skarżącą podwyższoną opłatą oraz z naruszeniem m. in. art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska przez przyjęcie, że w stosunku do skarżącej zachodzą podstawy do obciążenia podwyższoną opłatą za pobór wód podziemnych za 2014 r. w sytuacji, gdy przed upływem ważności pozwolenia wodnoprawnego skarżąca z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wystąpiła z wnioskiem o wydanie nowej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] maja 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2016 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przytoczeniu treści art. 273 ust. 1, art. 275, art. 284 ust. 1, art. 276 ust. 1 i art. 292 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, wskazał że z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż strona nie naliczyła opłaty podwyższonej o 500 % za brak wymaganego pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z ujęcia w M. w okresie od [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] marca 2014 r. Decyzją z [...] stycznia 2016 r. Starosta [...] stwierdził wygaszenie z dniem [...] stycznia 2014 r. pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w dniu [...] stycznia 2004 r.

Skład orzekający, w ślad za poglądem wyrażonym w analogicznej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z 3 października 2013 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1434/13, publ. CBOSA), za prawidłowe uznał stanowisko, w myśl którego aby twierdzić, iż strona nie posiada pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest ustalenie, że wydano decyzję stwierdzającą wygaśnięcie takiego pozwolenia, która ma charakter decyzji konstytutywnej (por. wyrok WSA w Krakowie z 18 marca 2009 r., II SA/Kr 1224/08; wyrok WSA w Białymstoku z 19 kwietnia 2007 r., II SA/Bk 832/06; wyrok WSA we Wrocławiu z 21 grudnia 2010 r., II SA/Wr 462/10; wyrok WSA w Gdańsku z 20 maja 2010 r., II SA/Gd 219/10 – publ. CBOSA). Stosownie bowiem do art. 135 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane. Jednocześnie przepis art. 138 ww ustawy stanowi, że stwierdzenie wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenie pozwolenia wodnoprawnego następuje z urzędu lub na wniosek strony, w drodze decyzji, przy czym decyzją o wygaśnięciu lub cofnięciu można nałożyć obowiązek usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym oraz określić zakres i termin wykonania tego obowiązku.

Powyższe oznacza, że prawidłowo Marszałek Województwa [...] ustalił okres, w którym następował pobór wody bez wymaganego zezwolenia. Nie można utożsamiać daty wydania decyzji wygaszających z dniem faktycznego wygaśnięcia decyzji. Uprawnienie wygasa z datą wskazaną w pozwoleniu (skutek materialnoprawny), jednakże dla pełnej skuteczności wymagane jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaszenie tego uprawnienia (skutek procesowy). Wydanie zatem decyzji wygaszającej ma jedynie znaczenie dla stwierdzenia, iż uprawnienie poboru wygasło, ale wygasło wraz z upływem terminem, na który zostało wydane.

Odnośnie samej zasadności poniesienia opłat podwyższonych ze względu na brak pozwolenia wodnoprawnego organ zauważył, że zgodnie z przytoczonym powyżej art. 292 ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % w przypadku braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Powyższy przepis nie uzależnia odpowiedzialności podmiotu od jego zawinienia w sytuacji braku stosownego zezwolenia. Odpowiedzialność uzależnia on bowiem jedynie od wystąpienia jednej, obiektywnie dającej się stwierdzić przesłanki, tj. braku stosownego zezwolenia na korzystanie ze środowiska. Analizowany przepis nie przewiduje również żadnej przesłanki pozwalającej na odstąpienie od poniesienia opłaty podwyższonej. W postępowaniu w sprawie wymierzenia opłat podwyższonych podmiot korzystający ze środowiska nie może powołać się na okoliczność, że nie dysponuje wymaganym pozwoleniem bez swojej winy. Dla ustalenia podwyższonej opłaty nie ma także znaczenia, że późniejsze wystąpienie o wydanie kolejnych pozwoleń wodnoprawnych nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez skarżącą. Faktem jest bowiem, że w okresie wskazanym przez organ pierwszej instancji skarżąca nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego.

Dalej organ odniósł się do przywołanej w odwołaniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt II OPS 2/11, publ. ONSAiWSA 2012, nr 2, poz. 22), w której wskazano, że w sprawie o wymierzenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia lub innej decyzji na podstawie art. 276 ust. 1 P.o.ś. przyczyna braku pozwolenia może mieć znaczenie, jeżeli podmiot korzystający ze środowiska na podstawie wymaganego pozwolenia wystąpił o wydanie kolejnego tego samego rodzaju pozwolenia na kolejny okres. Naczelny Sąd Administracyjny w ww. uchwale wskazał, że przyczyna braku pozwolenia w przypadku konieczności wniesienia opłaty podwyższonej może a nie musi mieć znaczenie. Każdorazowo zatem przyczyna ta powinna być badana, tym samym zostało to pozostawione uznaniu organu administracji. Ponadto sytuacja poruszona w ww uchwale dotyczy sytuacji, kiedy podmiot korzysta bez pozwolenia, ale wystąpił o wydanie kolejnego pozwolenia. W uchwale nie ma mowy o sytuacji, w której podmiot korzysta ze środowiska bez pozwolenia oraz nie wystąpił o wydanie kolejnego.

Kolegium stanęło na stanowisku, że konieczność wniesienia opłat podwyższonych ze środowiska w przypadku braku stosownego zezwolenia ma charakter obiektywny, tj. obowiązek ich wyniesienia powstaje niezależnie od powodów korzystania ze środowiska bez pozwolenia. Nadto kwota podwyższonej opłaty została wskazana poprawnie.

[...] S.A. z siedzibą w S. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2016 r. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniami:

1) art. 138 ust. 1 i art. 205 ustawy Prawo wodne przez przyjęcie, że prawnie dopuszczalne skuteczne jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego z mocą wsteczną;

2) art. 292 w zw. z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz z art. 138 ustawy Prawo wodne przez przyjęcie, że w stosunku do skarżącego zachodzą podstawy do obciążenia go podwyższona opłatą za pobór wód podziemnych za 2014 r. w sytuacji, gdy do dnia [...] marca 2014 r. nie wydano konstytutywnej decyzji wygaszającej poprzednie pozwolenie, a w dniu [...] marca 2014 r. skarżącemu udzielono kolejnego pozwolenia zezwalającego na pobór wód podziemnych;

3) art. 276 ust. 1 w zw. z art. 292 pkt 2 i w zw. z art. 180 pkt 2 i art. 181 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo ochrony środowiska przez przyjęcie, że w stosunku do skarżącego zachodzą podstawy do obciążenia go podwyższona opłatą za pobór wód podziemnych za 2014 r. w sytuacji, gdy przed upływem ważności poprzedniej decyzji skarżący z odpowiednim wyprzedzeniem, umożliwiającym jego realizację, wystąpił z wnioskiem o wydanie nowej decyzji;

4) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez niewyjaśnienie w toku prowadzonego postępowania dowodowego, jak również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyczyn dla których organ obciążył skarżącego podwyższoną opłatą.

W motywach skargi podkreślono, że decyzja Starosty [...] wygaszająca pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych udzielone skarżącej decyzją z [...] stycznia 2004 r. została wydana dopiero [...] stycznia 2016 r. Natomiast z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie takiego pozwolenia ma charakter decyzji konstytutywnej. Ze względu właśnie na ten konstytutywny charakter decyzja taka może wywierać wyłącznie skutki ex nunc, tj. na przyszłość. Oznacza to, że Starosta [...] nie mógł skutecznie wydać w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzji wygaszającej pozwolenie wodnoprawne na pobór wód podziemnych z dniem [...] stycznia 2014 r. (dwa lata wstecz). Tym samym brak podstaw prawnych do obciążenia skarżącej opłatą podwyższoną za pobór wód podziemnych w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] marca 2014 r., czyli za okres sprzed dwóch lat od daty wydania decyzji wygaszającej. Biorąc pod uwagę brak wydania do dnia [...] marca 2014 r. konstytutywnej decyzji wygaszającej pozwolenie udzielone decyzją z [...] stycznia 2004 r. oraz wydanie [...] marca 2014 r. decyzji udzielającej skarżącej kolejnego pozwolenia wodnoprawnego należy stwierdzić, że opłata podwyższona została wymierzona bezprawnie.

Skarżąca podkreśliła, że niniejsza sprawa dotyczy sytuacji, gdy skarżąca korzystała ze środowiska na podstawie wymaganego zezwolenia i przed upływem czasu na jakie zostało ono wydane wystąpiła o kolejne pozwolenie na kolejny okres. Jednakże nowe pozwolenie zostało wydane dopiero po ponad miesiącu od upływu ważności dotychczasowego pozwolenia i to pomimo, że wnioskowane warunki nowego pozwolenia były identyczne jak w obowiązującej decyzji, a złożona dokumentacja nie wymagała poprawek. Jak to zostało jednoznacznie wyjaśnione w uchwale 7 sędziów NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11, w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia a uzyskaniem nowego pozwolenia opłata za korzystanie ze środowiska powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia, o ile oczywiście wnioskodawca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożył z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację wniosek o wydanie nowego pozwolenia, a z przyczyn leżących po stronie organu pozwolenie nie zostało wydane przed upływem terminu ważności pozwolenia dotychczasowego. Obciążanie zaś podmiotu korzystającego ze środowiska ujemnymi konsekwencjami opieszałego lub przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego w postaci podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska byłoby nieuzasadnione. Taka też sytuacja według skarżącej miała miejsce w niniejszej sprawie. Skoro bowiem wnioskowane warunki nowego pozwolenia były identyczne jak w obowiązującym pozwoleniu, a złożona dokumentacja nie wymagała poprawek, to nawet złożenie nowego wniosku na 11 dni przed upływem ważności dotychczasowego pozwolenia było złożeniem go z odpowiednim wyprzedzeniem umożliwiającym jego realizację. Nie można zgodzić się z organem, że niniejsza sprawa była szczególnie skomplikowana. Żadne przecież okoliczności nie uległy zmianie od wydania poprzedniego pozwolenia. Gdyby przyjąć argumentację organu to każda sprawa byłaby szczególnie skomplikowana, aby tylko móc ją rozpatrywać z naruszeniem podstawowej zasady postępowania - rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wydanie nowego pozwolenia po ponad miesiącu od upłynięcia ważności poprzedniego pozwolenia było spowodowane wyłącznie przyczynami leżącymi po stronie organu. Potwierdza to poinformowanie skarżącego o wszczęciu postępowania dopiero w dniu [...] lutego 2014 r., a więc po ponad trzech tygodniach od złożenia wniosku i prawie dwóch tygodniach od wygaśnięcia poprzedniej decyzji. Co znamienne organ w żaden sposób nie tłumaczy dlaczego tyle czasu potrzebowano na wszczęcie postępowania.

W związku zatem ze złożeniem przez skarżącą wniosku o wydanie nowej decyzji jeszcze przed upływem ważności poprzedniej decyzji z zachowaniem odpowiedniego wyprzedzenia, nieskomplikowanym stanem faktycznym, wydaniem nowej decyzji po upływie ważności poprzedniej wyłącznie z przyczyn leżących po stronie organu oraz wydaniem decyzji wygaszającej pozwolenie wodnoprawne dopiero w 2016 r. brak było jakichkolwiek podstaw do wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty z tytułu poboru wód podziemnych za 2014 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. – w odpowiedzi na skargę – wniosło o oddalenie skargi, tym samym podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2016 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

W ocenie Sądu w sprawie doszło do zgodnego z prawem wymierzenia skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska z tytułu poboru wód podziemnych za 2014 r. w wysokości [...] złotych.

Z przedstawionego stanu sprawy, ustaleń organu i akt postępowania administracyjnego wynika bowiem, że Starosta [...] decyzją z [...] stycznia 2004 r. udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z trzech studni głębinowych (punkt II.1 pozwolenia). Pozwolenie to było ważne do [...] stycznia 2014 r. (punkt VI pozwolenia). W międzyczasie, bo w dniu [...] stycznia 2014r., czyli jeszcze w trakcie ważności ww pozwolenia, skarżąca wniosła do Starosty [...] o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, w tym na pobór wód podziemnych z trzech studni głębinowych, na okres 20 lat. Pismem z [...] lutego 2014 r. Starosta zawiadomił skarżącą o wszczęciu wnioskowanego postępowania. Decyzją z [...] marca 2014 r. (ostateczną z dniem [...] marca 2014 r.) Starosta [...] udzielił skarżącej pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z trzech studni głębinowych na czas oznaczony, tj. do [...] stycznia 2034 r. W dniu [...] stycznia 2016 r. Starosta [...] wydał decyzję stwierdzającą wygaśnięcie z dniem [...] stycznia 2014 r. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych z trzech studni głębinowych udzielonego skarżącej decyzją z [...] stycznia 2004 r. (ostateczność tej decyzji stwierdzono z dniem [...] lutego 2016 r.).

W świetle powyższego skarżąca w okresie od [...] stycznia 2014 r. do [...] marca 2014 r. korzystała ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia na pobór wód podziemnych i z tego tytułu była zobowiązana ponieść opłatę podwyższoną o 500 %. Skoro skarżąca – stosownie do art. 284 ust. 1 P.o.ś. – nie ustaliła we własnym zakresie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia na pobór wód, to opłata ta została wymierzona decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] maja 2016 r.

W świetle tak przedstawiającego się stanu sprawy – w ocenie Sądu - prawidłowo zastosowano w sprawie:

1) art. 273 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska [(obecnie t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 627) – dalej w skrócie: "P.p.ś."] - zgodnie z którym opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za pobór wód;

2) art. 276 ust. 1 P.o.ś. - stanowiący, że podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska;

3) art. 292 pkt 2 P.p.ś. - według którego w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500 % za pobór wód.

Oznacza to, wbrew zarzutom i argumentacji skargi, że wydanie zaskarżonej decyzji nie nastąpiło z naruszeniem wyżej przytoczonych regulacji prawnych i innych wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W kontekście treści skargi należy podkreślić:

- po pierwsze, że zarzut odnoszący się do dopuszczalności wydania decyzji z [...] stycznia 2016 r. o wygaśnięciu z dniem [...] stycznia 2014 r. pozwolenia wodnoprawnego z [...] stycznia 2004 r., czyli z mocą wsteczną, należało uznać za nietrafny w kontekście przedmiotu tej sprawy (opłata za korzystanie ze środowiska), albowiem Sąd w ramach postępowania ze skargi na decyzję wymierzającą podwyższoną opłatę za korzystanie ze środowiska bez wymaganego pozwolenia nie był władny poddać kontroli pod względem legalności decyzji wygaszającej ww pozwolenie, tym samym i prawidłowości zastosowania w tamtejszym postępowaniu art. 138 ust. 1 i art. 205 ustawy z dnia 18 lipca 2001 Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015, poz. 469);

- po drugie niezasadny jest zarzut, że organ nie podał przyczyny obciążenia skarżącej podwyższoną opłatą, podczas gdy z zaskarżonej decyzji jasno wynika, że wymierzenie podwyższonej opłaty nastąpiło w związku z korzystaniem przez skarżącą ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia na pobór wód w okresie od [...] stycznia do [...] marca 2014 r.;

- po trzecie Sąd nie podziela stanowiska tak organu, jak i skarżącej, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego ma charakter konstytutywny. W orzecznictwie sądów administracyjnych w tym przedmiocie prezentowany jest zarówno pogląd o konstytutywnym charakterze decyzji o wygaśnięciu pozwolenia (tu orzeczenia przytoczone przez organ w zaskarżonej decyzji i skarżącą w skardze), jak o deklaratoryjnym charakterze decyzji o wygaśnięciu pozwolenia (np. uchwała NSA z 12 grudnia 2011 r., sygn. akt II OPS 2/11; wyroku NSA z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 51/14; wyrok NSA z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt II GSK 1120/14; wyroku WSA w Warszawie z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2756/15 – publ orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1730/10, publ. Lex nr 1152017). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przychyla się do drugiego z prezentowanych poglądów, mianowicie że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie pozwolenia ma charakter deklaratoryjny, czyli potwierdza wygaśnięcie uprawnień wynikających z pozwolenia wodnoprawnego, zaś skutek w postaci wygaśnięcia uprawnień następuje z mocy samego prawa, za czym przemawia wykładnia językowa art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne i czemu nie przeczy treść art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne. W tym miejscu należy powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (ww wyrok z 3 września 2015 r., sygn. akt II OSK 51/14, uchylający wyrok WSA w Warszawie z 3 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1434/13, który powołał organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji), że jak z kolei wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2015 r. (sygn. akt II GSK 1120/14) datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego jest data, od której przestaje ono obowiązywać, to jest - zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne - data końcowa okresu, na który pozwolenie to zostało wydane. Z tą datą wygasa stosunek administracyjnoprawny uprawniający podmiot korzystający ze środowiska do zgodnej z prawem eksploatacji urządzeń wodnych. Wystąpienie skutku materialnoprawnego nie usuwa z obrotu prawnego decyzji, bo ona nadal funkcjonuje w sensie procesowym. Strona zainteresowana może wprawdzie zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne ubiegać się o stwierdzenie tego wygaśnięcia w drodze decyzji, jak również może to uczynić z urzędu sam organ, jednakże taki akt wyłącznie potwierdza istniejący stan prawny. Zdaniem orzekającego w sprawie Sądu potwierdzenie wygaśnięcia uprawnień wynikających z pozwolenia, którego termin obowiązywania upłynął, następuje zatem w drodze decyzji o charakterze deklaratoryjnym, a nie konstytutywnym. Niewątpliwie celem ustawodawcy, który nie wyłączył w art. 138 ust. 1 ustawy Prawo wodne wydawania decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia pozwolenia w przypadku wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na upływ okresu, na który było wydane, było m. in. zastosowanie w takich sytuacjach art. 138 ust. 2 ww ustawy. Istnienie prawnej możliwości stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego, którego okres ważności już upłynął, ma charakter deklaratoryjny w zakresie stwierdzenia wygaśnięcia, brak wydania takiej decyzji nie jest jednak co do reguły przeszkodą w stwierdzeniu w postępowaniu o wymierzenie opłaty podwyższonej, że korzystanie ze środowiska nastąpiło bez stosownego pozwolenia. W kontrolowanej sprawie oznacza to, że wydanie w dniu [...] stycznia 2016 r. decyzji o wygaśnięciu pozwolenia wodnoprawnego nie stało na przeszkodzie wymierzeniu skarżącej podwyższonej opłaty za korzystanie ze środowiska bez pozwolenia wodnoprawnego w okresie od [...] stycznia do [...] marca 2014 r. Datą wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z [...] stycznia 2004 r. była bowiem data [...] stycznia 2014 r., od której to daty pozwolenie to przestało obowiązywać, to jest - zgodnie z art. 135 pkt 1 ustawy Prawo wodne - data końcowa okresu, na który pozwolenie to zostało wydane. Z tą datą wygasł stosunek administracyjnoprawny uprawniający skarżącą – jako podmiot korzystający ze środowiska do zgodnego z prawem poboru wód podziemnych z ujęcia w M.;

- po czwarte należy zgodzić się ze skarżącą, że w dniu [...] stycznia 2014 r. wniosła do Starosty [...] o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska, tj. na pobór wód z trzech studni głębinowych, czyli przed upływem [...] stycznia 2014 r., tj. czasu na jaki zostało wydane pozwolenie wodnoprawne z [...] stycznia 2004 r. i że kolejne pozwolenie zostało wydane [...] marca 2014 r. Natomiast już, z tak przedstawiającego się stanu, nie można wyprowadzać tezy - co czyni skarżąca – że w okresie pomiędzy upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia (z [...] stycznia 2004 r.) a uzyskaniem nowego pozwolenia (z [...] marca 2014 r.) opłata powinna być ponoszona w wysokości dotychczasowej, a więc takiej, która obowiązywała w okresie ważności pozwolenia z [...] stycznia 2004 r., jako że skarżąca przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia złożyła wniosek o wydanie nowego, a z przyczyn leżących po stronie organu pozwolenie to nie zostało wydane przed upływem terminu ważności dotychczasowego pozwolenia, czyli przed [...] stycznia 2014 r. Skarżąca uważa bowiem, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 grudnia 2011 r. (sygn. akt II OPS 2/11, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl), że podanie o nowe pozwolenie wodnoprawne na pobór wód wniosła z odpowiednim wyprzedzeniem, tymczasem z winy organu pozwolenie to zostało wydane dopiero [...] marca 2014 r., zatem po utracie ważności dotychczasowego pozwolenia. We wspomnianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny m. in. stwierdził, że opłatę za korzystanie ze środowiska za okres, w którym z przyczyn leżących po stronie organu, upłynął już termin ważności dotychczasowego pozwolenia (ale właściwy organ nie stwierdził jeszcze jego wygaśnięcia), a nowe pozwolenie nie zostało jeszcze wydane, istnieje obowiązek podniesienia opłaty w wysokości takiej jak w okresie ważności dotychczasowego pozwolenia. Tymczasem dokonane w sprawie ustalenia najpierw przemawiają za oceną, że skarżąca nie wniosła o wydanie kolejnego pozwolenia wodnoprawnego z odpowiednim wyprzedzeniem, albowiem za takie nie można uznać wnioskowania na 11 dni przez upływem ważności dotychczasowego pozwolenia (czego skarżąca sama miała świadomość), a następnie za oceną, że wydanie tego pozwolenia po upływie terminu ważności dotychczasowego pozwolenia nie nastąpiło z przyczyn leżących po stronie organu właściwego do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Postępowanie w sprawie wydania kolejnego pozwolenie wodnoprawne na rzecz skarżącej zostało wszczęte [...] stycznia 2014 r. a zakończone [...] marca 2014 r. (ostateczność decyzji stwierdzono z dniem [...] marca 2014 r.). Zatem załatwienie sprawy nastąpiło w terminie przewidzianym w art. 35 K.p.a., co przemawia za stwierdzeniem, że nie można było uznać, iż z przyczyn leżących po stronie Starosty [...] sprowadzających się do bezczynności czy przewlekłości postępowania skarżąca nie uzyskała nowego pozwolenia przed upływem terminu ważności dotychczasowego. Ponadto, wniesienie podania z odpowiednim wyprzedzeniem, to takie wniesienie, które zakłada rozpoznanie sprawy przed organem pierwszej instancji w ciągu dwóch miesięcy zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a.), jak i w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca zgodnie z art. 35 § 3 K.p.a.). Innymi słowy, wniesienie podania z odpowiednim wyprzedzeniem, to ogólnie ujmując takie wniesienie, które uwzględnia terminy przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego do załatwienia sprawy (art. 35 K.p.a.). Wniesienie podania z 11 dniowym wyprzedzeniem nie może więc stanowić uznania jego wniesienia z odpowiednim wyprzedzeniem. Dalej postępowanie wodnoprawne zakończone decyzją z [...] marca 2014 r. prowadzone było przez organ właściwy, tj. Starostę [...]. Zatem, ani do skarżącej, ani do organów wydających decyzje wymierzające opłatę, ani do Sądu kontrolującego te decyzji, nie należy ocena - czy postępowanie w ramach, którego wydano pozwolenie wodnoprawne z [...] marca 2014 r. było identyczne z poprzednim postępowaniem, w którym wydano pozwolenie wodnoprawne z [...] stycznia 2004 r.; czy nie wymagało zebrania dodatkowej dokumentacji sprawy; czy wymagało postępowania wyjaśniającego i wreszcie - czy można je było zaliczyć do spraw o charakterze skomplikowanym. Powyższe przemawia za uznaniem, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...] marca 2014 r. było skutkiem nieprzygotowania przez skarżącą wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego w odpowiednim czasie przed upływem terminu wygaśnięcia pozwolenia wodnoprawnego z [...] stycznia 2004 r.

Wszystko to dowodzi, że w okolicznościach niniejszej sprawy, nie można było przypisać skarżącej nieprzerwanego korzystania ze środowiska na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Do skarżącej - w świetle regulacji art. 292 pkt 2 i art. 276 P.o.ś. w zw. z art. 138 ustawy Prawo wodne - bez wątpienia należało odnieść określenie działania "bez wymaganego pozwolenia" w okresie ustalonym w zaskarżonej decyzji, tym samym zaszła podstawa do wymierzenia skarżącej – jako podmiotowi korzystającemu ze środowiska opłaty podwyższonej o 500 % za pobór wód.

Postępowanie administracyjne w sprawie było również prowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi i zasadami postępowania dowodowego, czyli zaskarżona decyzja została wydana w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, w trakcie którego zgromadzono stosowny materiał dowodowy oraz dokonano jego wszechstronnej oceny. W konsekwencji oznacza to, wbrew zarzutowi skargi, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd – na mocy art. 151 P.p.s.a. – oddalił skargę.