Wyrok NSA, sygn. akt II SA 2016/82
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1983-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a"
journal: Dz.U. 1981 nr 4 poz. 18
law: Ustawa z dnia 11 lutego 1981 r. o opodatkowaniu podatkiem od wynagrodzeń dodatkowych wynagrodzeń i niektórych innych przychodów.
Teza: 1. Przewidziane w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 11 lutego 1981 r. o opodatkowaniu podatkiem od wynagrodzeń dodatkowych wynagrodzeń i niektórych innych przychodów /Dz.U. nr 4 poz. 18/ zwolnienie nauczyciela lub lekarza od opodatkowania wynagrodzenia z drugiego miejsca pracy nie dotyczy jakiegokolwiek zatrudnienia, lecz tylko takiego, które nie ma charakteru dodatkowego zatrudnienia i jest związane ze specyfiką takich jednostek, jak szkoły wyższe, placówki typu naukowo-dydaktycznego, oświatowego lub służby zdrowia.

2. Zatrudnienie nauczyciela akademickiego w przedsiębiorstwie państwowym na stanowisku specjalisty prowadzącego doradztwo naukowo-techniczne nie uzasadnia zwolnienia wynagrodzenia otrzymywanego w tym przedsiębiorstwie jako w drugim miejscu pracy, od podatku od wynagrodzeń.

TEZY

1. Przewidziane w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 11 lutego 1981 r. o opodatkowaniu podatkiem od wynagrodzeń dodatkowych wynagrodzeń i niektórych innych przychodów /Dz.U. nr 4 poz. 18/ zwolnienie nauczyciela lub lekarza od opodatkowania wynagrodzenia z drugiego miejsca pracy nie dotyczy jakiegokolwiek zatrudnienia, lecz tylko takiego, które nie ma charakteru dodatkowego zatrudnienia i jest związane ze specyfiką takich jednostek, jak szkoły wyższe, placówki typu naukowo-dydaktycznego, oświatowego lub służby zdrowia.

2. Zatrudnienie nauczyciela akademickiego w przedsiębiorstwie państwowym na stanowisku specjalisty prowadzącego doradztwo naukowo-techniczne nie uzasadnia zwolnienia wynagrodzenia otrzymywanego w tym przedsiębiorstwie jako w drugim miejscu pracy, od podatku od wynagrodzeń.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę centrali Importowo-Eksportowej "I" w Warszawie na decyzję prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 23 września 1982 r. nr Fn.VII.1RC/84-85/82 w przedmiocie wymiaru podatku od wynagrodzeń Herbertowi Cz.


UZASADNIENIE

W wyniku kontroli przeprowadzonej w Centrali Importowo-Eksportowej "I" ustalono, że doc. dr Herbert Cz., nauczyciel akademicki w Politechnice Warszawskiej, był równocześnie zatrudniony w Centrali na stanowisku specjalisty prowadzącego doradztwo naukowo-techniczne. W związku z tym Naczelnik Dzielnicy w Warszawie dokonał wymiaru podatku od wynagrodzeń za okres od kwietnia do grudnia 1981 r. i za okres od stycznia do sierpnia 1982 r. w łącznej kwocie 22.466 zł, którym obciążył Centralę jako płatnika tego podatku.

Od decyzji organu podatkowego I instancji powyższa Centrala odwołała się do Prezydenta m. st. Warszawy, podnosząc, że opodatkowanie wynagrodzeń doc. dr Herberta Cz. jest niezgodne z przepisami ustawy z dnia 11 lutego 1981 r. o opodatkowaniu podatkiem od wynagrodzeń dodatkowych wynagrodzeń i niektórych innych przychodów /Dz.U. nr 4 poz. 18/. Zdaniem skarżącej Centrali, podatek od wynagrodzeń pobieranych przez Herberta Cz. w Centrali jako w drugim miejscu pracy, nie należał się, gdyż stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a" cytowanej ustawy wynagrodzenia otrzymane przez nauczycieli akademickich podlegają opodatkowaniu poczynając dopiero od trzeciego miejsca pracy i to bez żadnych ograniczeń. zdaniem Centrali, gdyby w intencji ustawodawcy było opodatkowanie wynagrodzeń nauczycieli akademickich już w drugim miejscu pracy, jeżeli nie byłaby to praca stricte akademicka, nie było przeszkód, by sprawa ta unormowana została jak w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "c". ustawy, dotyczącym radców prawnych. interpretacja zatem przepisu ustawy przez organy administracji państwowej jest niezgodna z literą prawa i merytorycznie nietrafna.

Prezydent m. st. Warszawy, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, wyraził pogląd, że zwolnienie od podatku wynagrodzeń otrzymywanych przez nauczyciela w drugim miejscu pracy stosuje się wówczas, gdy w tym drugim miejscu pracy jest on zatrudniony również jako nauczyciel.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezydenta m. st. Warszawy Centrala Importowo-Eksportowa "I" podtrzymała zarzuty podniesione w odwołaniu, uzupełniając argumentację o wskazanie społecznie negatywnych skutków, jakie wywoływała obowiązująca poprzednio regulacja prawna, pod której rządami naukowcy często rezygnowali ze współpracy z jednostkami gospodarki narodowej. zdaniem skarżącej Centrali należałoby przyjąć, że wyłączenie wynagrodzenia nauczycieli akademickich, otrzymywanego w drugim miejscu pracy, jest nietrafne zarówno z punktu widzenia wykładni gramatycznej, jak i merytorycznie.

W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy, wnosząc o jej oddalenie, powołał się na stanowisko Ministerstwa Finansów analogiczne do zajętego w zaskarżonej decyzji, podkreślając, że traktuje je jako autentyczną wykładnię przepisów ustawy, dokonaną przez organ będący niewątpliwie autorem jej projektu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Generalną zasadą, określoną w ustawie z dnia 11 lutego 1981 r., było opodatkowanie omawianym podatkiem wynagrodzeń otrzymywanych w drugim i dalszych miejscach pracy, przy powszechnym nieomal zwolnieniu wynagrodzeń otrzymywanych u pierwszego pracodawcy. Ta generalna zasada doznała ograniczeń określonych w art. 1, między innymi w stosunku do nauczycieli. Cel tych ograniczeń określa uzasadnienie ustawy w sposób następujący: "Uwzględniając fakt, iż wykonywanie pracy w wymiarze ponadetatowym w niektórych zawodach wynika z ich specyfiki i nie ma charakteru dodatkowego zatrudnienia, projekt wyłącza częściowo lub całkowicie z opodatkowania wynagrodzenia następujących grup zawodowych:

(...) nauczycieli, lekarzy i innych pracowników medycznych, ustalając, że ich wynagrodzenia podlegają opodatkowaniu poczynając od trzeciego miejsca pracy; w zawodach tych, ze względu na ich charakter oraz organizację jednostek zatrudniających pracowników, wykonywanie pracy w drugim miejscu pracy z reguły nie nosi znamion dodatkowego zatrudnienia /np. zatrudnienie lekarzy w ramach ZOZ, nauczyciela w szkole wieczorowej/".

Z uzasadnienia ustawy w sposób wyraźny więc wynika, że zwolnienie nie dotyczy jakiegokolwiek zatrudnienia nauczyciela lub lekarza, lecz tylko takiego zatrudnienia, które nie ma charakteru dodatkowego zatrudnienia i jest związane ze specyfiką organizacji takich jednostek, jak szkoły wyższe, placówki typu naukowo-dydaktycznego, oświatowego czy służba zdrowia. W świetle powyższego zatrudnienie nauczyciela akademickiego w przedsiębiorstwie państwowym na stanowisku specjalisty prowadzącego doradztwo naukowo-techniczne nie uzasadnia zwolnienia wynagrodzenia otrzymywanego w tym przedsiębiorstwie, jako w drugim miejscu pracy, od podatku od wynagrodzeń, ma bowiem ona charakter zatrudnienia dodatkowego.

Należy podkreślić, że redakcja art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "a" omawianej ustawy może nasuwać wątpliwości interpretacyjne, zwłaszcza w zestawieniu z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. "c", który to przepis w sposób wyraźny wyłącza ze zwolnienia wynagrodzenia radców prawnych, otrzymywane w drugim i dalszych miejscach pracy, za pracę na innym stanowisku, niż stanowisko radcy prawnego. Wątpliwości te jednak usuwa uzasadnienie ustawy.

Co zaś dotyczy radców prawnych, to należy zauważyć, że stosownie do przepisów w sprawie obsługi prawnej przedsiębiorstw państwowych, zjednoczeń oraz banków, obowiązujących w dacie uchwalenia omawianej ustawy, radca prawny mógł być zatrudniony w kilku miejscach pracy, z tym że łączne zatrudnienie nie mogło przekraczać 1 i 1/2 etatu. Dlatego też, wykonywanie przez niego w tym wymiarze pracy w kilku zakładach na stanowisku radcy prawnego nie mogło być potraktowane jako zatrudnienie dodatkowe, czemu dano wyraz w ustawie.

Z tych względów zarzut skarżącej Centrali, dotyczący dowolnej interpretacji przepisów omawianej ustawy, nie mógł być uznany przez Sąd za zasadny.

Skoro zatem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, skargę na podstawie art. 207 par. 5 Kpa. należało oddalić.