Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 342/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant Patrycja Wrońska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2007 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 342/07

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515), art. 13g ust. 1 oraz art. 40 ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (Dz. U. z 2004r., Nr 204, poz. 2086 ze zm.), lp. 6 lit. c oraz lp. pkt 7 lit. d i e załącznika do ustawy o drogach publicznych, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] października 2006 roku o nałożeniu na M. P. kary pieniężnej wysokości 10200.00 złotych.

Rozstrzygnięcia obu organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

W dniu [...] października 2006 roku na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...] [...] zatrzymany został do kontroli pojazd o nr rej. [...]prowadzony przez K. P. Droga nr [...] została zakwalifikowana do tych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 t.

Przedmiotowym pojazdem wykonywany był przewóz grysu z miejscowości B. do miejscowości B. Po dokonaniu pomiarów nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą napędową o 3,12 t (nacisk na pojedyncza oś napędowa wynosił 11,12 t) oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na potrójną oś naczepy o 1,66 t (nacisk na potrójną oś naczepy wynosił 23,46 t).

Zgodnie z art. 61 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach ust. 6, 8 i 10 przejazd pojazdu jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia. Stosownie do art. 13 g ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w lp. 6 pkt 7 lit. d i c załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i wynosi 1200.00 złotych dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych powyżej 9,0 tony do 9,5 tony oraz za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 tony powyżej 9,5 tony dodatkowo 900.00 złotych. Oznacza to, że przy nacisku pojedynczej osi napędowej wynoszącej 11,12 tony kara wynosi 4800.00 złotych (1200 + 4 x 900).

Wysokość kary za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczalny jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton określona została w lp. 6 pkt 6 lit. c załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i wynosi 5400.00 złotych dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 23,3 do 24,8 t. Oznacza to, ze przy nacisku potrójnej osi naczepy wynoszącej 23,46 tony kara wynosi 5400.00 złotych.

Obowiązkiem przewoźnika jest taka organizacja operacji transportowej ażeby wykonywana była ona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Obowiązek ten winien się przejawiać m. in. w zapewnieniu odpowiedniego rozmieszczenia i umocowania przewożonego ładunku.

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2006 roku utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2006 roku o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10200.00 złotych złożył M. P. wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

- art. 68 § 1 kpa w związku z art. 67 § 1 kpa polegające na uznaniu za prawidłowo sporządzony protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu,

- art. 7 kpa i art. 77 kpa polegające na braku wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy oraz na niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego,

- art. 80 kpa polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych w oparciu o wadliwie zebrany materiał dowodowy,

- art. 9 kpa polegające na braku poinformowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,

- przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 10 lutego w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu (Dz. U. Nr 35, poz. 316).

2. naruszenie prawa materialnego, a to rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu niezbędnego ich wyposażenia polegające na ustaleniu, że pojazd skarżącego wykonywał przejazd nienormatywny.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie uchybił powyższej zasadzie.

W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił też obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony, rozpatrzony i oceniony w sposób wyczerpujący. Poczynione przez organ ustalenia faktyczne znajdują uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym Główny Inspektor Transportu Drogowego zastosował właściwe normy prawa materialnego. Nie budzi też wątpliwości sądu ich interpretacja, dokonana przez organ.

Wynikająca z art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 2004, poz. 2086) obligatoryjność wymierzenia kar pieniężnych za przejazd po drogach publicznych bez stosownego zezwolenia pojazdów nienormatywnych, nakłada na organy orzekające o wymierzeniu kary obowiązek wszczynania z urzędu postępowań administracyjnych w stosunku do podmiotu dokonującego przejazdu w przypadku każdoczesnego stwierdzenia takiego przejazdu.

W sprawie niniejszej, w czasie kontroli pojazdu, w procesie jego ważenia uczestniczył upoważniony przedstawiciel strony - kierowca pojazdu, którego podpis widnieje na protokole z kontroli. Skarżący ani w toku postępowania administracyjnego, ani przed Sądem, nie kwestionował upoważnienia kierowcy do uczestnictwa w kontrolnej czynności ważenia pojazdu. Nie uczynił tego także kierowca w czasie kontroli. Został on poinformowany o zasadach kontroli i przysługujących mu uprawnieniach. Udostępniono mu do wglądu wszystkie niezbędne dokumenty, w tym także dotyczące wag i sposobu ważenia, legalizacji terenu. W czasie kontroli drogowej użyta została waga posiadająca ważną legalizację. Legalizacja to przecież ważna, prawna kontrola metrologiczna. Kierowca powyższe fakty potwierdził składając podpis pod protokołem kontroli i oświadczeniem w nim zawartym. Zgodził się więc jej z wynikami i to bez zastrzeżeń. Tym samym należy przyjąć, iż o pierwszej czynności podjętej w sprawie w stosunku do strony, a wszczynającej postępowanie administracyjne, strona była należycie poinformowana, skoro uczestniczył w niej upoważniony przedstawiciel strony w osobie kierowcy pojazdu. Niezależnie od powyższego organ powiadomił skarżących o wszczęciu wobec nich postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za stwierdzenie naruszenia przepisów dotyczących transportu drogowego. Do zawiadomienia o wszczęciu postępowania dołączony został protokół kontroli. Protokół kontroli, wbrew twierdzeniom skarżącego, zawiera wszystkie elementy przewidziane kodeksem postępowania administracyjnego. Wynika z niego jednoznacznie, że doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku osi, wynika też, jaki był rozmiar tego przekroczenia, a także jakim urządzeniem posłużono się podczas ważenia. W aktach sprawy znajduje się świadectwo legalizacji wagi dowodzące, że urządzenie to było prawidłowe i można nim było dokonać ważenia, stosownie do wymagań regulujących tę czynność. Kierowca potwierdził także legalizację terenu. Zatem zarzut skarżącego dotyczący miejsca ważenia jako niespelniający standardów jest gołosłowny, nieznajdujący żadnego uzasadnienia.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy, w której strona miała pełną możliwość i prawo wypowiadania się w sprawie, składania wniosków dowodowych, prawo wglądu do akt sprawy, Sąd uznał, iż jej twierdzenie o naruszeniu przepisów postępowania jest nieuzasadnione.

Za nietrafne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skargi.

W pierwszym rzędzie należy podkreślić, że kara pieniężna za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu jest sankcją administracyjną związaną z naruszeniem warunków wykorzystywania drogi publicznej, a nie samych warunków technicznych pojazdu - art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086 ze zm.). Ma ona charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Zgodnie z zapisami ustawy o drogach publicznych, drogą publiczną jest droga zaliczona do jednej z kategorii dróg (krajowych, wojewódzkich, powiatowych, gminnych), z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych - art. 1 i art. 2 ust. 1 ustawy. Wyjaśniając natomiast pojęcie pojazdu nienormatywnego ustawodawca wskazał, że jest to taki pojazd lub zespół pojazdów, którego masa, naciski osi lub wymiary wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi - art. 4 pkt 25 ustawy. Podkreślić zatem należy, że "nienormatywność" pojazdu - czyli niezgodność, sprzeczność z jakimś wzorcem - została w tej definicji odniesiona do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Z punktu widzenia prawidłowego odczytania hipotezy normy prawnej wynikającej z przepisu art. 13g ust. 1 ustawy o drogach publicznych jest to istotne, gdyż wzorce parametrów technicznych pojazdów, wynikające z przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 ze zm.), takiego odniesienia nie zawierają. Rozporządzenie to wydane zostało w wykonaniu delegacji zawartej w art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.) - aktu określającego zasady ruchu na drogach publicznych, warunki dopuszczenia pojazdów do tego ruchu, wymagania w stosunku do osób kierujących pojazdami i innych uczestników ruchu oraz zasady kontroli ruchu drogowego. W rozporządzeniu tym prawodawca określił wymiary, masy i naciski osi pojazdów, jednak - co należy podkreślić - nie uczynił tego w odniesieniu do rodzaju dróg publicznych, a jedynie do poszczególnych kategorii pojazdów (przepisy § 2- 5c tego rozporządzenia).

Tymczasem przepisy regulujące zasady korzystania z dróg publicznych wyodrębniają drogi, po których bez zezwolenia mogą poruszać się jedynie pojazdy o określonych parametrach. Zgodnie z art. 41 ust. 4 i 5 ustawy o drogach publicznych minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, sieć dróg krajowych, po których mogły poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11,5 t, ustala również wykaz dróg krajowych oraz wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton. Stosownie do art. 41 ust. 6 ustawy drogi inne niż określone na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na oś pojedynczą do 8 ton.

Powyższe rozważania dają podstawy do stwierdzenia, że parametry określone w przepisach cyt. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia są decydujące w zakresie możliwości dopuszczenia danego pojazdu do ruchu w ogóle, jednak niewystarczające z punktu widzenia oceny, czy dany pojazd odpowiada sformułowanej w ustawie o drogach publicznych definicji pojazdu nienormatywnego, a co za tym idzie - czy jego przejazd bez zezwolenia rodzi skutek w postaci nałożenia kary pieniężnej. W tym zakresie o "nienormatywności" danego pojazdu decyduje bowiem to, czy jego parametry odpowiadają parametrom przewidzianych dla danej drogi, a nie czy pojazd ten spełnia ogólne warunki dopuszczenia go do ruchu. O tym więc, jakie pojazdy mogą się poruszać w kraju po danej drodze, nie decydują przepisy określające maksymalne dopuszczalne naciski osi pojazdów dopuszczonych do ruchu, a wartość techniczna tej drogi, tj. dopuszczalne obciążenie osi na danej drodze, a to jest określone w przepisach prawa o drogach publicznych.

Z punktu widzenia zasad wykorzystywania dróg publicznych dopuszczalne naciski osi pojazdu zawarte są w cyt. ustawie o drogach publicznych. Wynikają z treści załącznika nr 2 lp. 6 pkt 6 lit. c i lp. 6 pkt 7 lit d i e do tej ustawy, określającego wysokość kar pieniężnych za przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach publicznych.

Wydane w sprawie rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie pozostaje także w sprzeczności z przepisami art. 61 ust. 11 oraz art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm.), gdyż oba te przepisy wskazując na konieczność uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdem o większym niż dopuszczalnym nacisku osi również odwołują się do parametrów przewidzianych dla danej drogi. Te zaś wynikają z przywoływanych wyżej przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych.

Zdaniem sądu brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe, w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów, ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania a także konfiguracji placu. Protokół kontroli został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag. Przyrządy pomiarowe użyte w czasie kontroli posiadały legalizację, co wyklucza możliwość wystąpienia błędu.

W świetle powyższych rozważań zarzuty skarżącego sąd uznał za nieuzasadnione.

To do obowiązków przewoźnika należy takie załadowanie towaru, aby pojazd nie przekraczał określonych prawem parametrów i nie stwarzał w związku z tym zagrożenia na drodze. Strona nie posiadała zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. W przypadku więc stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi bez wymaganego zezwolenia, wymierza się karę pieniężną.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku.