Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 575/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 58
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
article: par. 17
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 67, art. 68, art. 69
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska (spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Szymon Widłak Protokolant: sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...]r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącej kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.), art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE L 316 z 2.12.2009r. str. 1 ze zm.). w zw. § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. Nr 40 poz. 326 ze zm.) oraz art. 104, 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 48 poz. 1071) po rozpoznaniu wniosku M. J. o przyznanie płatności na rok 2010 odmówił przyznania wnioskodawczyni:

1. jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] złotych;

2. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] złotych

3. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach rolnych

Stwierdził, że kwota nałożonych sankcji będzie potrącona z płatności realizowanych przez ARiMR z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Umorzył postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych w części dotyczącej działek rolnych A1, B1, C1, D1, E1, F1, G1, H1, I1, J1, L1, Ł1, M1, N1, P1, R1, U1, T1, O1,TT1 z uwagi na cofnięcie w tej części wniosku.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W decyzjach organów administracji obu instancji przedstawiono następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną.

M. J. wnioskiem z dnia [...] maja 2010 r. reprezentowana przez pełnomocnika M. J. wniosła o przyznanie na rok 2010 płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. We wniosku producent zadeklarował działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położone w województwie wielkopolskim powiat w., gmina W., obręb W.: działki ewidencyjne nr [...] położone w województwie w. powiat p. Gmina M. G. obręb M. G.; działki ewidencyjne nr [...] położone w województwie w., powiat w. gmina W., obręb R.; działki ewidencyjne nr [...], [...], [...], [...], [...] położone w województwie w. powiat p. gmina Cz., obręb O.

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzonej w dniach 22.11.2010r. i 25.11. 2010r. i na podstawie przeprowadzonego postępowania dowodowego w toku którego przesłuchano świadków i na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów stwierdzono następujące powierzchnie działek rolnych, co miało wpływ na odmowę przyznania płatności.

- działka rolna A – deklaracja we wniosku 3,03 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,22 ha

- działka rolna B, deklaracje we wniosku 2,65 ha korekta wniosku z dnia 22 września 2010 r. pow. stwierdzona 0,00 ha

- działka rolna C - deklaracja we wniosku 1,70 ha, powierzchnia stwierdzona wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 0,72 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,98 ha.

- działka rolna D - deklaracja we wniosku 0,70 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,21 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,49 ha.

- działka rolna G - deklaracja we wniosku 0,55 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,48 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,07 ha.

- działka rolna I - deklaracja we wniosku 8,00 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 8,00 ha. (W wyniku postępowania wyjaśniającego dotyczącego konfliktu kontroli krzyżowej powierzchnia stwierdzona wyniosła 0,00 ha), różnica powierzchni wyniosła 8,00 ha.

- działka rolna J - deklaracja we wniosku 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,20 ha.

- działka rolna K - deklaracja we wniosku 4,95 ha, powierzchnia stwierdzona, wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 3,52 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,43 ha.

- działka rolna Ł - deklaracja we wniosku 1,20 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,32 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,12 ha.

- działka rolna M - deklaracja we wniosku 1,65 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 1,51 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,14 ha.

- działka rolna N - deklaracja we wniosku 0,87 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,87 ha.

- działka rolna O - deklaracja we wniosku 1,79 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 0,00 ha, różnica powierzchni wyniosła 1,79 ha.

- działka rolna P - deklaracja we wniosku 1,18 ha, powierzchnia stwierdzona, wskazana w korekcie wniosku z dnia 22 września 2010r. 0,60 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,58 ha.

- działka rolna R - deklaracja we wniosku 26,17 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 11,87 ha, różnica powierzchni wyniosła 14,30 ha.

- działka rolna S - deklaracja we wniosku 3,19 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 3,35 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,16 ha.

- działka rolna UU deklaracja we wniosku 10,64 ha, powierzchnia stwierdzona podczas kontroli na miejscu 10,91 ha, różnica powierzchni wyniosła 0,27 ha. Ponadto w ramach przeprowadzonej kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności sporządzono Raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, w ramach którego:

• na działce rolnej "J" położonej na działce ewidencyjnej Nr [...] oraz

• na działce rolnej "N" położonej na działkach ewidencyjnych Nr [...], Nr [...] oraz

• na działce rolnej "O" położonej na działce ewidencyjnej Nr [...] - stwierdzono nieprzestrzeganie norm Dobrej Kultury Rolnej oraz zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, które uniemożliwia przyznanie jednolitej płatności obszarowej dla przedmiotowych działek rolnych J, N oraz O.

Ustalono, że powierzchnia zadeklarowana do JPO wynosiła 84,70 ha, a w wyniku kontroli powierzchni stwierdzona to 50,49 ha. Do płatności UPO – do powierzchni upraw podstawowych powierzchnia zadeklarowana wynosiła 23,53 ha, a powierzchnia wyznaczona w wyniku kontroli to 3,19 ha.

Stwierdzono, że nie zostały spełnione warunki do przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca), albowiem wskaźnik DJD w Gospodarstwie wnioskodawczyni wynosił 0,00.

Organy administracyjne obu instancji w uzasadnieniu decyzji wyjaśniły, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 i 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolinków, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczpospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1) chmielu, roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3) innych roślin – położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (ust. 2 art. 7 cytowanej wyżej ustawy).

Odnosząc się do zarzutów odwołania Dyrektora ARiMR podzielił ustalenia organu I instancji, że M. J. w dniu 31 maja 2010 r. nie była użytkownikiem i posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna I), albowiem z ustaleń poczynionych w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że działalność rolniczą na tej działce prowadził inny producent rolny – A. A. Świadczą o tym zeznania złożone w toku rozprawy administracyjnej A. A., J. M., M. P. którym organy dały wiarę i z których wynika, że A. A. na podstawie zawartej w dniu 15 kwietnia 2010r. umowy dzierżawy był posiadaczem działki ewidencyjnej nr [...] i dokonywał od tej daty samodzielnie lub wraz ze świadkiem M. P. zabiegów agrotechnicznych (opryski, koszenie, zbieranie). Świadczą o tym dokumenty: protokół zdawczo-odbiorczych działki ewidencyjnej [...] z dnia 15 kwietnia 2010r., wyciąg z ewidencji zabiegów ochrony roślin, z którego wynika, że na obszarze 7,00 ha przedmiotowej działki zastosowany w dniu 20 sierpnia 2010 r. środek ochrony roundap.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podzielił także ustalenie wynikajace z zapisów kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz wzajemnej zgodności. Podkreślił, że zgodnie z art. 2 ust. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 obszar zatwierdzony do przyznania płatności to obszar spełniajacy wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy. Zdaniem organu odwoławczego wskazane w raporcie nieprawidłowości obrazują także szkice kontrolowanych działek rolnych sporządzone na wydruku ortofotomapy lub wyrysie mapy ewidencyjnej, a także zdjęcia wykonane podczas przeprowadzonej kontroli na miejscu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. J. reprezentowana przez pełnomocnika M. J. wniosła o uchylenie w całości decyzji organu II i I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

Skarżąca zarzuciła, że organy administracji publicznej naruszyły zasadę prawdy obiektywnej zawartą w art. 7 k.p.a. i przepis art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnie stanu faktycznego sprawy, zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób sprzeczny z obowiązkiem nałożonym na organy administracji zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły, że nie posiadała w okresie objętym wnioskiem działki nr [...], albowiem pominięty jako dowód zeznania A. D. i P. C. Nie zgodziła się także z ustaleniem organów skutkujących odmową przyznania płatności dotyczącymi stwierdzonych w czasie kontroli na miejscu braku śladów użytkowania rolniczego działek. Podniosła w skardze, że działki na których stwierdzono brak rolniczego użytkowania były częściowo podtopione, co uniemożliwiało ich rzetelną kontrolę, nie było możliwe stwierdzenie, że nie były użytkowane rolniczo.

Strona skarżąca zarzuciła, że z uwagi na błędne ustalenia faktyczne organów administracji niezasadnie odmówiono jej przyznania płatności i nałożono sankcję.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie jej zarzuty okazały się uzasadnione.

Z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) wynika, że zasadniczą przesłankę przyznania płatności bezpośrednich (jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej) jest posiadanie gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku na dzień 31 maja roku kalendarzowego, w którym został zgłoszony wniosek. Przez posiadanie, o którym mowa w powyższym przepisie należy przy tym rozumieć faktyczne użytkowanie gruntów niezależnie od tytułu prawnego do tych gruntów. Jednocześnie postawiony jest wymóg, aby wszystkie grunty rolne objęte wnioskiem były utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy). Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW w 11.03.2010r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U.Nr 39 poz. 211) grunty rolne utrzymywane są zgodnie z normami, jeżeli jest na nich prowadzona uprawa roślin lub ugorowanie. Grunty te nie powinny być zarośnięte drzewami i krzewami, z określonymi wyjątkami (§ 4 rozporządzenia). Zgodnie z § 2 rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawnym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów.

W rozpoznawanej sprawie istota sporu dotyczy dwóch kwestii w zakresie poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych, których konsekwencją było wyłączenie z płatności działki rolnej I (działka ewidencyjna nr [...]) zdaniem organów nie będącej w posiadaniu przez skarżącą w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy oraz działek rolnych: J (działka ewidencyjna nr [...]), N (działka ewidencyjna nr [...] i [...]), R (działki ewidencyjne nr [...], [...], [...]) i O (działka ewidencyjna nr [...]), na których stwierdzono w wyniku przeprowadzonej kontroli na miejscu brak użytkowania rolniczego.

Analiza akt sprawy, zdaniem Sądu, prowadzi do wniosku, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w odniesieniu do zgłoszonych przez skarżącą do płatności działek rolnych J, N, R, O. Na podstawie raportów z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 22, 23 i 24 listopada 2010r., w czasie której wykonano zdjęcia stwierdzono, że działki te nie były rolniczo użytkowane, były porośnięte wieloletnimi chwastami oraz rozrastającymi się w sposób naturalny zakrzewieniami i zadrzewieniami. Zasadnie organy przyjęły, że dowodami potwierdzającymi zapis raportów kontroli na miejscu jest dokumentacja fotograficzna: zdjęcia 7-33 dotycząca działki rolnej R, zdjęcia 102-108 dotyczące działki rolnej – J, zdjęcia 117-125 dotyczące działki rolnej N i zdjęcia 62-66 dotyczące działki rolnej O.

Zgodnie z art.35 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przepisy dotyczące kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy stosuje się odpowiednio do kontroli: 1)wielkości powierzchni, o których mowa w art. 7 ust. 2, zadeklarowanej przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej;

2) w zakresie spełniania warunków o przyznanie płatności uzupełniającej. Z czynności kontrolnych sporządza się raport zgodnie z art. 32 i 54 ust. 1 i 3 rozporządzenia nr 1122/2009, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 24 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 zawiera również informację, o której mowa w art. 54 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 oraz termin, o którym mowa w art. 71 ust. 3 rozporządzenia nr 1122/2009 (art. 31 ust. 6 ustawy). W przypadku gdy rolnik nie zgodzi się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio w zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosi umotywowane zastrzeżenia, co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

Kontrola wniosku ma doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzeganiu minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Bielnik Jerzy, Lobos-Kotowska Dorota – Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska – Oficyna komentarz do art. 30 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie kontrola na miejscu przeprowadzona została zgodnie z zachowaniem reguł określonych w cytowanych wcześniej przepisach, a strona skarżąca została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach, raport został doręczony, a w toku postępowania producent rolny uzyskał odpowiedzi na wszystkie zgłoszone wątpliwości dotyczące przeprowadzonej w 2010 r. kontroli na miejscu. Kontrolowane działki rolne zostały opisane szczegółowo w raporcie z kontroli i na ortofotomapie, a na odrębnych szkicach działek (sporządzonych na wydrukach załączników graficznych obrazujących ich lokalizację) zaznaczono miejsce wykonania fotografii. Inspektorzy przeprowadzający kontrolę sporządzili szczegółowy opis kontrolowanych działek, a w trakcie kontroli na miejscu na poparcie swoich wniosków zrobili liczne zdjęcia dokumentujące stan faktyczny wszystkich zgłoszonych działek. W toku prowadzonego postępowania strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących, że działki rolne J, N, R, O wbrew ustaleniom organów obu instancji użytkowane były rolniczo i że były utrzymywane zgodnie z wymogami w dobrej kulturze rolnej.

Skoro zatem w wyniku kontroli na miejscu na wyżej wymienionych działkach rolnych stwierdzono brak użytkowania rolniczego, porośnięcie wieloletnimi chwastami oraz rozrastającymi się w sposób naturalny zakrzewieniami i zadrzewieniami, co potwierdza dokumentacja fotograficzna, to uprawnione w ocenie Sądu było wyłączenie tych działek z płatności.

Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Obowiązkiem strony skarżącej było przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienie co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Postępowanie w sprawie płatności rolnych jest wszczynane na wniosek, wobec czego to na wnioskodawcy ciąży obowiązek prawidłowego zadeklarowania działek rolnych kwalifikowanych do danej płatności, a wszelkie zaniedbanie czy nieprawidłowości prowadzą do przewidzianych w ustawie negatywnych konsekwencji tj. zmniejszenia płatności, odmowy przyznania.

W rozpatrywanej sprawie jedną z przyczyn odmowy przyznania stronie skarżącej wnioskowanych płatności JPO i UPO było wyłączenie z obszaru powierzchni zatwierdzonej do płatności powierzchni 8,00 ha działki rolnej I (działka ewidencyjna nr [...]).

W wyniku kontroli administracyjnej organ I instancji ustalił, że powyższa działka została zgłoszona do płatności także przez innego producenta rolnego – A. A. Zasadnie zatem uznał, że znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku ma ustalenie okoliczności, czy w 2010 r. skarżąca była faktycznym użytkownikiem zgłoszonej do płatności działki rolnej I (nr działki ewidencyjnej [...]). W tym celu organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną, która odbyła się w dniach 18.11.2010 r. i 31.03.2011r. W toku posiedzeń rozprawy przesłuchano szereg świadków oraz a stronę M. J. jej pełnomocnika M. J. Sporządzono z przebiegu rozprawy jeden protokół w dniu 31.03.2011 roku. Sąd nie podziela wyrażonego przez Dyrektora w zaskarżonej decyzji stanowiska, że sporządzanie protokołu rozprawy z obu posiedzeń w dniu 31.03.2011 r. nie miało wpływu na wynik sprawy, albowiem ustalenia co do zakresu posiadania spornej działki poczyniono w oparciu zeznania świadków złożone na rozprawie w dniu 31.03.2011r., a wyjaśnienia A. D. i P. C. złożone wcześniej zostały uznane za niewiarygodne.

Zdaniem Sądu decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych związanych z posiadaniem i użytkowaniem przez stronę skarżącą działki rolnej, dokonano na podstawie zapisów protokołu rozprawy obejmujących zeznania świadków, który nie odpowiada wymogom przewidzianych art. 68 k.p.a., a także zeznania strony zastąpione zeznaniami jej pełnomocnika.

Zgodnie z art. 68 § 1 i § 2 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisał. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole. Protokół sporządza się w szczególności z rozprawy (art. 67 § 2 pkt 4 k.p.a.). Jednocześnie w art. 69 § 1 k.p.a. ustawodawca wskazał, że protokół przesłuchania powinien być odczytany i przedstawiony do podpisu osobie zeznającej niezwłocznie po złożeniu zeznań.

W sytuacji gdy organ administracji prowadzi rozprawę administracyjną, w toku każdego posiedzenia rozprawy winien być w dacie posiedzenia i dokonywanych czynności sporządzony protokół. Sporządzenie protokołu rozprawy z posiedzenia, które odbyło się w dniu 18.11.2010r. po upływie kilku miesięcy, bo 31.03.2011r. jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie prowadzi do wniosku, że protokół sporządzony w dniu 31.03.2011r. jest pod względem formalnym i materialnym niewiarygodny, albowiem nie odzwierciedla rzeczywistego przebiegu czynności dokonanych w dniu 18.11.2010r., obejmujące istotne dla twierdzeń strony skarżącej zeznania

M. J. i A. D.

Należy jednocześnie zauważyć, że strona skarżąca w toku prowadzonego postępowania była reprezentowana przez pełnomocnika M. J. Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Zeznania strony są czynnością wymagającą jej osobistego działania i nie mogą być zastępowane zeznaniami pełnomocnika strony, co miało miejsce w toku rozprawy w dniu 18.11.2010r.

Należy także zauważyć, że decyzje organów obu instancji nie zawierają uzasadnienia odnoszącego się do umorzenia postępowania art. 107 § 3 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji zobowiązane będą przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie przez nie ustalonym co do istotnych okoliczności związanych z użytkowaniem przez stronę skarżącą działki rolnej I w sposób zgodny z opisanymi powyżej regułami postępowania administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 145 § 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Rozstrzygając o kosztach postępowania i niewykonalności zaskarżonej decyzji miał na uwadze art. 200 p.p.s.a. i 152 p.p.s.a.