Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 837/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 27c, art. 27c ust. 6,
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1, art. 44b, art. 4 pkt 27, art. 4 pkt 34,
journal: Dz.U. 2012 poz 124
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 2, art. 84c ust. 5, art. 79 ust. 2 pkt 2,
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 165 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Detka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2013 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w K. R. G. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] znak[...], [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. po rozpatrzeniu odwołania Weronki Sp.

z o.o. w P., na podstawie art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r.

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej w zw. z art. 44c i art. 4 pkt 27 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał

w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. z 30 kwietnia 2013 r., którą zakazano wprowadzania do obrotu produktów o nazwach Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich gór i doliny Gangesu.

W uzasadnieniu organ podał, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji [...] Sp. z o.o. w Pabianicach zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów, na podstawie których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", czy też wskazane w decyzji środki były kiedykolwiek "używane" jako środki odurzające, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności i odstąpienie od zasady czynnego udziału strony postępowania, skoro istniał w obrocie zakaz wprowadzania do obrotu produktów i nie było żadnego realnego, bezpośredniego zagrożenia, które uzasadniałoby odmowę tego prawa stronie postępowania,

2. art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek oraz bezpodstawnego stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,

3. art. 108 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku do tego podstaw faktycznych i prawnych,

4. art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy, w tym naruszenia jej art. 84c, 79, 79a, 79b, 80 ust. 1 i 82.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja jest konsekwencją kolejnych, zakończonych czynności administracyjnych w postępowaniu prowadzonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. w stosunku do skarżącej spółki, które zostało wszczęte na podstawie protokołu z kontroli interwencyjnej przeprowadzonej w dniu 21 marca 2013 r. w sklepie [...].

Powyższą kontrolę przeprowadzono w związku z otrzymanymi w dniu 21 marca 2013 r. zawiadomieniami z Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w O. oraz z Oddziału Pediatrii ZOZ – Szpitala Powiatowego w O., o hospitalizacji 17-letniego pacjenta

z objawami zatrucia po zażyciu substancji odurzającej nieznanego pochodzenia,

u którego znaleziono puste opakowanie po produkcie Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór i Doliny Gangesu.

Wydział Kryminalny KPP w O. ustalił, że w ww. sklepie należącym do firmy [...] Sp. z o.o. w Pabianicach oferowane były do sprzedaży torebki z suszem zapachowym o nazwie "Cząstka Boga Rama znad Indyjskich Gór

i Doliny Gangesu" i potwierdził, że produkt ten został w dniu 20 marca 2013 r. zakupiony przez pacjenta, u którego rozpoznano tego dnia objawy zatrucia.

W ocenie organu powyższe zawiadomienia stanowiły oczywistą przesłankę do uzasadnionego podejrzenia, że oferowane w sklepie produkty mogą być tzw. "dopalaczami" czyli środkami zastępczymi, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest zakazane przepisem art. 44b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii i stanowią realne zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, czego dowodem jest przypadek zatrucia 17-letniego pacjenta.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O.

w dniu 21 marca 2013 r. przeprowadził we wskazanym powyżej sklepie kontrolę poprzedzoną okazaniem pracownikowi sklepu legitymacji służbowych i upoważnienia do kontroli oraz przedstawieniem jej zakresu wraz z uzasadnieniem faktu niepowiadomienia Spółki o zamiarze kontroli. Brak zawiadomienia wynikał

z uzasadnionego podejrzenia zagrożenia zdrowia i życia ludzi przez sprzedawane

w sklepie produkty i art. 79 ust. 2 pkt 2 i 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz z uprawnień wynikających z art. 10 § 2 kpa.

W czasie kontroli ustalono, że sklep oferował do sprzedaży produkty: Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Daksza znad Indyjskich gór

i doliny Gangesu, bez prawidłowego oznakowania opakowań (nie podano składu, przeznaczenia oraz pochodzenia produktu), a informacje zawarte na etykietach mogły sugerować używanie tych produktów jako środków zastępczych.

Organ korzystając z ustawowych kompetencji decyzją z 22 marca 2013 r. nakazał wstrzymanie wprowadzania do obrotu produktów Cząstka Boga Rudra znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, Cząstka Boga Ganesh znad Indyjskich gór i doliny Gangesu oraz Cząstka Boga Rama znad Indyjskich gór i doliny Gangesu, na czas niezbędny do przeprowadzenia oceny i badań na okres nie dłuższy niż 18 miesięcy

i zatrzymał podejrzane, ww. produkty, a ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności zgodnie z art. 108 § 1 kpa.

Wyniki wykonanych przez Narodowy Instytut Leków w Warszawie badań pobranych w dniu 21 marca 2013 r. próbek produktów wykazały, że we wszystkich badanych produktach wykryto substancje psychoaktywne. Stwierdzono, iż

z przedstawionej aktywności farmakologicznej wszystkich wykrytych substancji chemicznych wynika, że są one analogami strukturalnymi substancji wymienionych

w załącznikach do ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazujących działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 2 tej ustawy. Ustalenia te organ odwoławczy potwierdził.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego rygoru natychmiastowej wykonalności Świętokrzyski Inspektor podniósł, że z dyspozycji art. 27 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika obowiązek natychmiastowego wykonania decyzji wydanej w oparciu o ten przepis, a zatem zgodnie z art. 108 kpa organowi Państwowej Inspekcji Sanitarnej przysługuje prawo nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności gdy uzna, że jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego, co w niniejszej sprawie nastąpiło.

Skargę na decyzję Świętokrzyskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. złożyła [...] Sp. z o.o. w Pabianicach zaskarżając w całości tę decyzję oraz utrzymane nią w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji oraz zarzucając naruszenie:

a) przepisów postępowania w postaci art. 7, 11, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego

i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie których organ uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", nieprzeprowadzenie badań o szkodliwości produktów będących przedmiotem decyzji, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności,

b) przepisów prawa materialnego w postaci:

- art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy tj. art. 79, 79a, 79b, 82 i 84c,

- art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku niezbędnych przesłanek oraz bezpodstawnego stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi mimo braku dowodów wskazujących na taką okoliczność,

- art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewstrzymanie czynności kontrolnych po złożeniu zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu w trybie art. 84c tej ustawy,

- art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo, iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane.

Skarżąca Spółka wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W uzasadnieniu Spółka zarzuciła, że organ nie wykazał istnienia zagrożenia życia i zdrowia ludzi, spowodowanego przez produkty wskazane w zaskarżonej decyzji. Po pierwsze - w jej ocenie - przedstawione wyniki badań nie mogą być dowodem w żadnym postępowaniu. Po drugie, organ nie wykazał także by wskazane produkty były środkami zastępczymi, gdyż nie udowodnił, że były one używane jako środki odurzające, co konieczne jest dla powołania się na art. 4 ust. 27 ustawy

o przeciwdziałaniu narkomanii i ustawową definicję środków zastępczych. Nie udowodniono także, by nawet w przypadku użycia produktów w sposób sprzeczny

z instrukcją stanowiły one zagrożenie dla zdrowia lub życia.

W ocenie Spółki dla stwierdzenia, że produkty są środkami zastępczymi niezbędne jest poczynienie bardziej wnikliwych ustaleń, niż tylko "powołanie się na nieważne badania wskazujące, że produkt w swym składzie zawiera bliżej nieokreśloną ilość jakiejś substancji, której oddziaływanie nie zostało zbadane".

Skarżący podważył rzetelność danych, na które powołał się organ. Zarzucił, że wskazano na stanowisko Narodowego Instytutu Leków, który z kolei powołał się na nie swoje badania, tylko informacje publikowane przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii. Spółka podniosła, że dane te nie są oparte na żadnych przeprowadzonych badaniach klinicznych i opierają się wyłącznie na domniemaniach, a nie na udokumentowanych faktach medycznych. Dane te nie zakreślają jaka ilość substancji wywołuje rzekomo reakcje odurzenia, czy też

w powiązaniu z jakimi innymi składnikami czy czynnikami, substancja może mieć skutki psychoaktywne. Wiele produktów, mających zupełnie inne przeznaczenie, zawiera w swoim składzie pochodne substancji psychoaktywnych, podanych przez PPIS, przy czym te substancje stanowią niezbędny element ich składu chemicznego. Mimo tego nie sposób, zdaniem Spółki, stwierdzić by te produkty stanowiły środki zastępcze, czego przykładem jest np. herbata.

W ocenie Spółki w skrajnych przypadkach po wykryciu, że produkt może mieć inne działanie niż wskazuje na to producent, produkt jest używany w sposób sprzeczny z jego przeznaczeniem.

Spółka zarzuciła, że w niniejszym postępowaniu zaniechano podjęcia badań czy analizy materiału dowodowego. Przywołano jedynie opisy właściwości substancji bez odniesienia się do zaistniałego stanu faktycznego. Ponadto kontrole, w ocenie skarżącego, były prowadzone w sposób rażąco sprzeczny z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej – przed wszczęciem czynności kontrolnych nie doręczono przedsiębiorcy upoważnień ani też nie okazano legitymacji służbowych upoważniających do przeprowadzenia kontroli. Pracownik sklepu, działając

z upoważnienia Prezesa Zarządu Spółki, składał zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu, co zostało zignorowane.

Powyższe, zdaniem Spółki, naruszyło art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a w efekcie żadne z ustaleń kontroli nie może stać się dowodem w sprawie, a sama okoliczność przeprowadzenia badań na zajętych produktach jest całkowicie bezcelowa, gdyż ich wyniki nie będą mogły posłużyć

w ewentualnym postępowaniu.

W skardze zawarto również zarzut, że organ nie ustalił aby istniało konkretne

i realne zagrożenie życia lub zdrowia ludzi przez zatrzymane produkty.

Spółka wskazała, że wyliczone w decyzji produkty nie są środkami zastępczymi w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Skarżący zarzucił również, że zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia prawnego – organ nie dokonał subsumcji przepisów i nie wykazał spełnienia przesłanek ustawowych. Nie wskazał też żadnych dowodów, na których mógłby oprzeć swoje wnioski.

Ponadto, zdaniem spółki, organ nie odniósł się do okoliczności, iż zatrzymane produkty nie są przeznaczone do spożycia, zawierają odpowiednie ostrzeżenia

i wskazówki ich zastosowania, tj. "nie do spożycia", "saszetki są przeznaczone do użytku zewnętrznego", "chronić przed dziećmi"

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego

i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji objętej skargą (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011r. nr 212, poz. 1263, ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ze zm.), zwanej dalej ustawą.

Z art. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. wynika, że rolą Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest realizacja zadań z zakresu zdrowia publicznego, a katalog sposobu realizacji tych zadań nie ma charakteru zamkniętego – na co wskazuje użyte w tym przepisie sformułowanie "w szczególności". Przeciwdziałanie narkomanii, jak stanowi art. 2 ust. 1 ustawy, realizuje się m. in. przez działalność zapobiegawczą, ograniczanie szkód zdrowotnych i społecznych, zwalczanie niedozwolonego obrotu, wytwarzania, przetwarzania, przerobu i posiadania substancji, których używanie może prowadzić do narkomanii. Przepis art. 44b ustawy zakazuje wytwarzania

i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych.

Zgodnie z zawartą w art. 4 pkt 27 tej ustawy definicją ustawową, "środkiem zastępczym" jest substancja pochodzenia naturalnego lub syntetycznego używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie

i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Odnosząc się z kolei do pojęcia "wprowadzanie do obrotu" wskazać trzeba, że stosownie do art. 4 pkt 34 ustawy - jest to udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów lub środków zastępczych. Zgodnie z art. 44c ust. 1 ustawy, w przypadku stwierdzenia wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego lub produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio art. 27c ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do art 27c ust. 6 tej ustawy,

w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy

z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672).

Art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi podstawę wydania aktów administracyjnych, służących realizacji zadań organów inspekcji z zakresu ochrony zdrowia publicznego. W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie uznały, że w sprawie zostały spełnione przesłanki umożliwiające zastosowanie ust. 6 powołanego przepisu, a wydana decyzja jest konsekwencją wcześniejszych rozstrzygnięć wydanych w trybie art. 27c powyższej ustawy tj. decyzji PPIS

w O. z 22 marca 2013r. w przedmiocie wstrzymania wprowadzania produktów do obrotu i zatrzymania produktów oraz utrzymującej ją

w mocy decyzji ŚPWIS w K. z 10 maja 2013 r.

Po pierwsze, taką przesłanką było stwierdzenie, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. Z uwagi na treść art. 27c ust. 1 ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, na akceptację zasługuje stanowisko organu odnośnie przyjęcia oceny bezpieczeństwa produktu na podstawie jego badań. Ustalenie w tym zakresie zostało dokonane w oparciu o ekspertyzę Narodowego Instytutu Leków – instytutu badawczego, która nosi walor opinii biegłego

w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, zgodnie z którym, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Znajdująca się w aktach opinia dotyczy badania składu jakościowego (identyfikacji substancji aktywnych) produktów pobranych ze sklepu [...] w O.. Jest ona jasna, czytelna, a Sąd nie dopatrzył się w niej nieścisłości. Treść tej opinii wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą w zakresie objętym jej działaniem, jednoznacznie wskazuje, że zidentyfikowane w pobranych produktach grupy związków są analogami strukturalnymi substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazującymi działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi

w rozumieniu art. 4 pkt 27 tej ustawy. Nie budzi wątpliwości Sądu, że tego typu środki stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a stan ten potwierdza unormowany w art. 44b ustawy zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych. W ocenie Sądu, uznanie produktu za środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy jest jednoznaczne

z ustaleniem, że taki produkt stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi.

Za nieuzasadniony należy uznać więc zarzut niewykazania przez organ, że wymienione w decyzji produkty stanowiły zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi

w sytuacji, gdy zawarte w ekspertyzie Narodowego Instytutu Leków w Warszawie –posiadającej, co warto podkreślić po raz kolejny, walor opinii biegłego – wyniki badań jednoznacznie wskazują, że w badanych i pobranych w sklepie skarżącej Spółki produktach znajdują się substancje stanowiące środki zastępcze w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy. Organ podejmując decyzję w trybie art. 27c ust. 6 ustawy

o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jest związany treścią wydanej przez uprawnioną jednostkę badawczą ekspertyzy w zakresie poczynionych w niej ustaleń co do oceny bezpieczeństwa produktu i nie ma w tym zakresie prawa do samodzielnej oceny prowadzącej do odmiennego rozpoznania badanych przez jednostkę badawczą produktów.

Konsekwencją stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia, jest nałożony w drodze decyzji przez właściwego państwowego inspektora sanitarnego zakaz wprowadzania tego produktu do obrotu. Jak wynika z materiału dowodowego, produkty będące przedmiotem postępowania zostały zabezpieczone

w sklepie prowadzącym czynną działalność handlową i były sprzedawane klientom.

Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, dla zastosowania sankcji określonej

w art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, niezbędne

i wystarczające jest wykazanie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, co w stanie faktycznym sprawy prowadzi do ustalenia, że produkt stanowi środek zastępczy w rozumieniu art. 4 pkt 27 ustawy. Nie jest natomiast wymagane wyjaśnienie takich okoliczności jak proponowane na etykiecie zastosowanie produktu i sposób jego użycia oraz wykazywanie, że używany był w sposób sprzeczny z tymi wskazówkami.

Tym samym zarzut naruszenia art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej uznać trzeba za niezasadny.

Chybionymi są również zarzuty wymienione w pkt 2 lit. a i b skargi.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych niniejszej sprawy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu zabezpieczono realizację zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Okoliczności te, podobnie jak i wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem odpowiednich przepisów prawa, znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, spełniających wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 kpa. Wskazać należy, że organ I instancji nadając decyzji, na podstawie art. 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności, prawidłowo powołał się na zawartą w tym przepisie przesłankę ochrony życia i zdrowia ludzkiego.

Nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty z pkt 2 lit. b skargi dotyczące naruszenia art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 80, art. 82 i art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Odnosząc się do naruszenia art. 79 ww. ustawy należy wyjaśnić, że jakkolwiek zasadą jest zawiadamianie przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli (art. 79 ust. 1), to w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia lub zdrowia, zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia nie dokonuje się (art. 79 ust. 2 pkt 5). Jak wykazano powyżej, w niniejszej sprawie zagrożenia takie niewątpliwie istniało.

W odniesieniu do pozostałych przepisów dotyczących czynności kontrolnych wskazać trzeba, że – jak wynika z protokołu kontroli – czynności te zostały wykonane przez odpowiednio upoważnionych pracowników, po okazaniu legitymacji służbowych oraz doręczeniu pracownikowi przedsiębiorcy prawidłowo wystawionego upoważnienia do przeprowadzenia kontroli – zgodnie z wymogami art. 79a ust. 1, 6

i 9 ww. ustawy. Następnie poinformowano sprzedawczynię o jej prawach

i obowiązkach w trakcie kontroli oraz uprawnieniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej (art. 79b). Niezależnie od okoliczności, że pracownik sklepu mógł być – stosownie do art. 80 ust. 5 tej ustawy – uznany za osobę, o której mowa w art. 97 k.c. wskazać trzeba, że wymogu dokonywania czynności kontrolnych w obecności kontrolowanego lub osoby przez niego upoważnionej nie stosuje się w przypadkach, gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego (art. 80 ust. 2 pkt 4 powyższej ustawy). Z kolei sytuacje regulowane przez art. 82 w niniejszej sprawie w ogóle nie miały miejsca,

a nie sprecyzowany zarzut strony skarżącej w tym zakresie nie może zostać uwzględniony.

Skoro zatem Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia przepisów prawa

w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, to brak jest podstaw do zaakceptowania zarzutu naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którym nie mogą stanowić dowodu w prowadzonym postępowaniu dowody pozyskane w toku kontroli przeprowadzonej z naruszeniem przepisów prawa w zakresie kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, jeżeli miały istotny wpływ na wyniki kontroli.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 84c ust. 5 ustawy z 2 lipca 2004 r. Z treści tego przepisu wynika, że wniesienie sprzeciwu, o jakim mowa w ust. 1 (wobec podjęcia i wykonywania przez organy kontroli czynności z naruszeniem prawa) powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, do czasu rozpatrzenia sprzeciwu. Wniesienie sprzeciwu jest jednak niedopuszczalne w sytuacji prowadzenia kontroli na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy tj. gdy jej przeprowadzenie jest niezbędne dla przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia, przeciwdziałania popełnieniu przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego lub zabezpieczenia dowodów jego popełnienia (art. 84d). Wprawdzie samo wytwarzanie lub wprowadzanie do obrotu środka zastępczego nie jest obwarowane sankcją karną, lecz karą pieniężną (art. 52a ustawy), a więc odpowiedzialnością administracyjną, to jednak należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 165 § 1 pkt 2 Kodeksu karnego kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach, wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Zdaniem Sądu, wprowadzenie do obrotu środków zastępczych może wiązać się ze sprowadzeniem realnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia wielu osób,

a więc w sprawie zaistniała przesłanka z art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zasadnie więc organ uznał wniesienie sprzeciwu za niedopuszczalne.

Mając powyższe na uwadze skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu,

o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.

-----------------------

1