Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 412/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, 75  par. 1, 76 par. 1, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Janusz Walawski (spr.), Sędziowie WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, - Iwona Dąbrowska, Protokolant - Emilia Jaktorska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2009 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

B. J., w dniu 26 października 2006 r. (data na piśmie), skierowała do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skargę w związku z naruszeniem przez pracowników Urzędu Miasta S. ustawy o ochronie danych osobowych "w postępowaniu administracyjnym sygn. akt [...] i postępowaniu sądowym z wniosku UM w Sądzie Rejonowym w S. sygn. akt [...], polegające na wyniesieniu z akt Urzędu Miasta jej prywatnych dokumentów majątkowych (aktów notarialnych nabycia praw do spadku) i bezprawnym, bez jej wiedzy i zgody, rozporządzaniu nimi poza Urzędem dla wydania decyzji Prezydenta Miasta S. o pozwoleniu na budowę na granicy jej nieruchomości, na rzecz osoby trzeciej, na szkodę jej nieruchomości, w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym bez jej udziału i z pominięciem następców prawnych nieżyjącej współwłaścicielki jej nieruchomości w S. ul. [...]".

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] poinformował ww., że wszczął postępowanie wyjaśniające w przedmiocie złożonej skargi. Ponadto w piśmie tym, organ poinformował skarżącą, iż w ramach przysługujących mu kompetencji nie jest upoważniony do weryfikacji sposobu dysponowania dokumentami przez określone podmioty, w tym również kwestii ich udostępniania. Wskazał, że o dostępie do dokumentów gromadzonych w ramach określonego postępowania, może decydować wyłącznie organ, przed którym toczy się dane postępowanie. Wyjaśnił również, że jako organ do spraw ochrony danych osobowych nie może ingerować w tryb postępowania innych organów przewidziany przepisami prawa.

Prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] skierowanym do Prezydenta Miasta S., zwrócił się o ustosunkowanie się do treści złożonej przez B. J. skargi i złożenie pisemnych wyjaśnień, poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1) na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu i zakresie Prezydent Miasta S. pozyskał dane osobowe skarżącej,

2) dla potrzeb jakich postępowań prowadzonych przez Urząd Miasta S. były wykorzystywane dane osobowe skarżącej,

3) czy dane osobowe skarżącej były udostępniane innym podmiotom, a jeśli tak, to jakim, na jakiej podstawie prawnej, w jakim celu i zakresie.

Ponadto organ zażądał przesłania dowodów, potwierdzających złożone wyjaśnienia.

Na powyższe pismo Prezydent Miasta S. udzielił odpowiedzi pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], w którym podał, że:

- dane osobowe B. J. (tj. imię, nazwisko i adres zamieszkania) zostały pozyskane przez Wydział Urbanistyki i Architektury ze zbioru danych, jakim jest ewidencja gruntów prowadzona przez Wydział Geodezji w Urzędzie Miasta S.,

- dane osobowe P. G. (syna nieżyjącej M. G. – będącej stroną w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Prezydenta Miasta S.) pozyskano z Aktu Notarialnego sprzedaży spadku po M. G. Organ podał, że dokument ten oraz wypisy z ksiąg wieczystych dostarczone zostały przez B. J., jako załączniki do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji o zmianie sposobu użytkowania nieruchomości przy ul. [...] w S., którego właścicielką w części jest B. J. Postępowanie to, zostało zakończone w listopadzie 2000 r.

Organ wskazał również, że dane osobowe skarżącej zostały wykorzystane w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o ustalenie warunków zabudowy oraz o pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego przy ul. [...] w S. Strony tych postępowań zostały ustalone na podstawie art. 28 Kpa. Byli nimi właściciele sąsiednich działek m.in. B. J. oraz ustalony na podstawie aktu sprzedaży spadku po M. G. – P. G. Osoby te, zostały umieszczone w rozdzielniku następujących decyzji:

1) o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu jednorodzinnego przy ul. [...] w S. nr [...] z dnia [...] maja 2001 r.

2) oraz zmieniającej ją decyzji nr [...] z dnia [...] października 2001 r. (ta ostatnia uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze),

3) a także o pozwoleniu na budowę domu jednorodzinnego przy ul. [...] w S. nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r.

Organ podał, że ze względu na niemożność ustalenia miejsca pobytu P. G., wniósł do Sądu Rejonowego [...] w S. o ustanowienie kuratora dla ww. osoby, podając dane B. J., która wyraziła zgodę na ustanowienie jej kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu P. G. (pismo skarżącej z dnia [...] kwietnia 2001 r. w sprawie oznaczonej numerem [...]). Zgoda została wyrażona przed wystąpieniem organu do Sądu. Wniosek do Sądu został złożony na podstawie art. 34 § 1 Kpa. Do tego celu sporządzono również wypis z rejestru gruntów, stanowiący zasób danych Wydziału Geodezji Urzędu Miasta S.

Do Sądu Rejonowego [...] w S. załączono dokumenty, w których podane były dane osobowe B. J. tj.:

- kopię odpisu z księgi wieczystej i umowy sprzedaży spadku po M. G. na rzecz B. J.,

- wypis z ewidencji gruntów dla działki, której właścicielem jest B. J.,

- zgoda B. J. z dnia [...] kwietnia 2001 r.

Prezydent Miasta S. wyjaśnił równocześnie, że oprócz powyżej określonego Sądu, danych osobowych skarżącej nie udostępniano innym podmiotom, natomiast uzyskane przez organ kopie dokumentów, załączone do niniejszego pisma, zostały przesłane z Sądu Okręgowego [...] w G., bez potwierdzenia ich za zgodność z oryginałami.

Do pisma z dnia [...] grudnia 2006 r. organ załączył:

1. akt notarialny sprzedaży spadku po M. G. oraz wypisy z ksiąg wieczystych, których kopie były w posiadaniu organu,

2. zgodę B. J. na ustanowienie jej kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu P. G. – kopia przysłana przez Sąd Okręgowy w G.,

3. kopię wniosku organu, skierowanego do Sądu Rejonowego w S. o ustanowienie kuratora dla P. G., otrzymaną z Sądu Okręgowego w G.,

4. wypis z rejestru gruntów z dnia [...] lipca 2002 r., którego kopię uzyskano z Sądu Okręgowego w G.,

5. upoważnienie dla K. H. do występowania w imieniu Prezydenta Miasta S.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z dnia [...] lutego 2007 r. poinformował skarżącą o przysługujących jej prawach, wynikających z art.10 § 1 i art. 73 § 1 Kpa i pouczył, że może je zrealizować w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma.

Pismo to, zostało doręczone skarżącej w dniu 19 lutego 2007 r.

B. J. w dniu 20 lutego 2007 r. po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, złożyła oświadczenie, że Prezydent Miasta S. nie przekazał wszystkich dokumentów, mających znaczenie w sprawie. Ww. poprosiła "o wydanie odpisu pisma UM z dn. [...].12.06 r.". i podała, że po otrzymaniu odpis uzupełni brakujące dokumenty i udzieli "szczegółowego uzasadnienia".

Powyżej określony organ w piśmie z dnia [...] marca 2007 r. poinformował skarżącą, że w związku ze złożonymi przez nią wnioskami, termin wydania decyzji administracyjnej został przedłużony do czasu ich rozpatrzenia.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 74 § 2 Kpa w zw. z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 z późn. zm.), po rozpoznaniu wniosku B. J. o sporządzenie i przesłanie na jej adres odpisu pisma Urzędu Miasta S. z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz pisma Wiceprezydenta Miasta S. z dnia [...] listopada 2006 r., znajdujących się w aktach sprawy, prowadzonej przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, pod sygnaturą [...], w dniu [...] marca 2007 r. wydał postanowienie o odmowie uwzględnienia tego wniosku (doręczone w dniu 7 kwietnia 2007 r.).

Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] maja 2007 r. nr [...].

W wyniku wniesionej przez B. J. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] maja 2007 r., postanowienie to wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 1201/07 powyżej określonego Sądu zostało uchylone.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 lutego 2009 r. sygn. akt I OSK 377/08 uwzględnił skargę kasacyjną Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przekazując mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 104 § 1 Kpa, art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, w dniu [...] kwietnia 2007 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uwzględnienia wniosku B. J., z dnia [...] października 2006 r., w przedmiocie przetwarzania jej danych osobowych przez Prezydenta Miasta S.

Powyższa decyzja, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, została utrzymana w mocy decyzją powyżej określonego organu z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie może nakazać Prezydentowi Miasta S. sprostowania treści dokumentów przez niego sporządzonych i złożonych do Sądu Rejonowego w S., jako załączniki do wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu, a także weryfikować prawdziwości dokumentów, czy innych nośników, na których są utrwalane dane osobowe.

Ponadto organ uznał, że Prezydent Miasta S. mógł – stosownie do art. 77 § 4 Kpa – wykorzystać informacje znane mu z urzędu (w tym również dokumenty, zawierające dane osobowe skarżącej) w innych prowadzonych przez niego postępowaniach. Działanie takie jest bowiem zgodne z treścią art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, który stanowi, że przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne m.in. wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku, wynikającego z przepisu prawa.

Organ wyjaśnił również, że ocena legalności działań Prezydenta Miasta S., podjętych w toku postępowań administracyjnych, należy wyłącznie do wojewody, jako organu sprawującego nad nim kontrolę instancyjną, stosownie do treści art. 127 § 1 i 2 Kpa.

Ustosunkowując się do zarzutu nierozpatrzenia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zażalenia skarżącej na postanowienie z dnia [...] marca 2007 r. przed wydaniem zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, że pozostaje to bez wpływu na treść rozstrzygnięcia objętego tą decyzją.

Za bezzasadny organ uznał również zarzut niezłożenia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa w niniejszej sprawie, podnosząc, że przedmiotem postępowania przed organem było naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, a takiego naruszenia organ nie stwierdził. Ponadto wskazał, że skarżącej nie przysługuje prawo do złożenia wniosku w przedmiocie skierowania przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych zawiadomienia do organu powołanego do ścigania przestępstw o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, na podstawie art. 19 przedmiotowej ustawy.

Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, utrzymująca w mocy decyzję poprzedzającą z dnia [...] kwietnia 2007 r., stała się przedmiotem skargi wniesionej przez B. J. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o "uznanie zasadności jej wniosku o usunięcie z treści dokumentu Urzędu Miasta S., sporządzonego w trybie niejawnym, niezgodnych z prawdą i nie mających miejsca oświadczeń złożonych w jej imieniu".

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje:

Granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej, jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 z późn. zm.). Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest on związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 powołanej powyżej ustawy).

Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do stwierdzenia, że przy jej wydaniu organ naruszył prawo w zakresie określonym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm), określa zasady i tryb prowadzenia postępowania administracyjnego. Podczas tego postępowania, organy je prowadzące, stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne kroki do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Zgodnie z art. 77 § 1 Kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednocześnie art. 80 Kpa stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z art. 75 § 1 i art. 76 § 1 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, co wynika z akt, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, wydając rozstrzygnięcie oparł je wyłącznie na podstawie złożonych przez Prezydenta Miasta S. wyjaśnieniach i załączonych do nich kserokopiach dokumentów, które nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem. Tym samym nie mogły one stanowić dowodu w sprawie. Zaakceptowanie kserokopii, jako środka dowodowego w postępowaniu administracyjnym, należy uznać za niedopuszczalne, tym bardziej, że skarżąca wielokrotnie podważała ich wiarygodność.

W tym stanie rzeczy organ zobowiązany był do uzupełnienia akt postępowania o uwierzytelnione za zgodność z oryginałem kserokopie dokumentów przekazane mu przez Prezydenta Miasta S. Dopiero po ich otrzymaniu mógł dokonać ich oceny w zakresie dowodowym.

Ponadto należy zwrócić uwagę na fakt, iż w toku prowadzonego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją, organ wydał postanowienie o odmowie wydania skarżącej z akt sprawy odpisu pism, opisanych w stanie faktycznym niniejszego uzasadnienia. Nie odmawiając organowi prawa do takiego rozstrzygnięcia, należy zwrócić uwagę na to, że skarżąca od spełnienia jej żądania uzależniała podjęcie przez nią czynności w zakresie uzupełnienia brakujących, w jej ocenie, dokumentów i udzielenia szczegółowego uzasadnienia (pismo skarżącej z dnia [...] lutego 2007 r.). Skarżąca informowała również organ o swoich kłopotach zdrowotnych, dokumentując to zaświadczeniami lekarskimi i prosząc o przesunięcie terminu zapoznania się z aktami sprawy (pismo skarżącej z dnia [...] czerwca 2007 r.). Informacje te, zostały przez organ pominięte i doszło do wydania zaskarżonej decyzji bez zapoznania się przez skarżącą z aktami sprawy.

Zdaniem Sądu, powyżej stwierdzone nieprawidłowości w postaci naruszenia powyżej określonych przepisów postępowania, mają istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia usunięcie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej.

W tym stanie rzeczy dokonanie przez Sąd merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji byłoby przedwczesne.

Organ rozpoznając ponownie sprawę, zobowiązany jest do zebrania całego i spójnego materiału dowodowego, dokonania jego szczegółowej analizy, a w szczególności poddania wnikliwej ocenie, czy udzielone przez Prezydenta Miasta S. wyjaśnienia są faktycznie wypełnieniem zobowiązania, wynikającego ze skierowanego do niego wezwania.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c i art. 132 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.