Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 592/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1778
law: Ustawa  z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtysiak Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. P. (zwana dalej: "zobowiązaną") we wniosku z dnia

2 lutego 2018 r. zwróciła się do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddziału

w S. (zwanego dalej: "Zakładem") o umorzenie należności z tytułu zaległych składek od lipca 2014 r. do grudnia 2016 r. Zobowiązana wskazała,

że umorzenie zaległości jest uzasadnione ze względu na jej ciężki stan zdrowia, trudną sytuację finansową (z powodu choroby aktywność zawodowa została ograniczona

do minimum wskutek czego uzyskuje bardzo niskie dochody) i rodzinną (opiekuje się ciężko chorym bratem). Zobowiązana wskazała, że najistotniejsze pozostaje dla niej doprowadzenie do sytuacji, w której poprzez rozłożenie na raty i umorzenie zaległych składek odzyska możliwość korzystania z państwowej opieki lekarskiej oraz powrót

do zdrowia umożliwiający zarobkowanie i spłatę składek. Mając na względzie fakt,

że zaległości powstały w okresie gdy jej stan zdrowia nie pozwolił na normalne funkcjonowanie i wykonywanie pracy zawodowej, wniosła o umorzenie zaległych składek za ww. okres oraz rozłożenie na raty zaległości od stycznia 2017 r. Do wniosku zobowiązana załączyła dokumentację medyczną.

W dniu 5 kwietnia 2018 r. decyzją nr [...] Zakład odmówił zobowiązanej umorzenia należności z tytułu składek.

We wniosku z dnia 24 kwietnia 2018 r. zobowiązana zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie umorzenia należności z tytułu składek. Podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wskazała, że nie zgadza się z Zakładem, który swoją odmowną decyzję uzasadnił faktem prowadzenia przez zobowiązaną działalności.

W ocenie zobowiązanej Zakład nie uwzględnił wskazanych przez nią faktów dotyczących jej sytuacji rodzinnej. Do wniosku dołączyła dokumentację medyczną

z 2017 roku oraz wezwanie do zapłaty Okręgowej Izby Radców Prawnych w P.

z dnia 2 listopada 2017 r.

Zakład po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 5 czerwca

2018 r. znak [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 5 kwietnia

2018 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, Zakład wskazał, że w sprawie nie zachodzi całkowita nieściągalność,

o której mowa w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.); zwanej dalej: "u.s.u.s.", stanowiąca ustawową samodzielną podstawę rozważenia przez Zakład możliwości umorzenia nieopłaconych należności z tytułu składek. Zobowiązana prowadziła bowiem działalność, w której osiągała dochody. Zakład stwierdził także, że nie zachodziły inne ujawnione i stwierdzone przesłanki stanowiące podstawę umorzenia należności z tytułu składek w niniejszym postępowaniu, w całości lub w części, w tym odnoszące się

do zakresu żądania wniosku.

Zakład zważył ponownie, że zobowiązana nie jest w stanie bezpośrednio

i jednorazowo opłacić należności z tytułu składek, bowiem nie wskazała wysokości swoich dochodów. Wnioskodawczyni ma jednakże możliwość finasowania zobowiązań

w ramach niezakończonej a kontynuowanej działalności w ratach.

Na podstawie przedłożonych dokumentów podatkowych w roku 2017 Zakład ustalił, że przy przychodzie [...] zł oraz kosztach prowadzonej działalności

w wysokości [...] zobowiązana uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni była właścicielem samochodu [...] wyprodukowanego w [...] nr rejestracyjny [...]

Według oświadczenia zobowiązanej, w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego ponosiła stałe wydatki związane z utrzymaniem w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym opłaty eksploatacyjne w wysokości [...] zł oraz wydatki na leczenie w wysokości [...] zł (wydatki nieudokumentowane). Zobowiązana miała zobowiązanie w banku na kwotę [...]zł z ratą miesięczna w kwocie [...]zł. Ponadto zobowiązanie wobec Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. w wysokości [...] zł z odsetkami. Zobowiązana nie wykazała osób będących na jej wyłącznym utrzymaniu, a także domowników prowadzących wspólne gospodarstwo domowe oraz ich dochodów. Zobowiązana podała, że jest osobą schorowaną, przedłożyła odpowiednią dokumentację w zakresie badań lekarskich, oświadczyła również, że zamieszkuje z chorym bratem, nad którym sprawuje opiekę.

Organ dodał, że nie znał aktualnej wysokości osiąganych dochodów oraz źródła finansowania wydatków, oprócz wskazanych dochodów w ramach kontynuowanej działalności zarobkowej zobowiązanej. Sytuacja majątkowa i rodzinna nie stanowiła podstawy umorzenia należności z tytułu składek, a zobowiązana nie wykazała,

że opłacenie przedmiotowych należności, w tym ich systematyczna spłata w ratach, pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki zarówno dla niej jak i członków rodziny. Nie ujawniono materiałowej i finansowej socjalnej pomocy państwa.

Zakład zważył ponownie okoliczność sytuacji zdrowotnej zobowiązanej

i podkreślił, że zobowiązana pozostawała w okresie aktywności zawodowej,

nie legitymowała się przy tym orzeczeniem o trwałej niezdolności do pracy (nie przedstawiła w tym zakresie dowodów i dokumentów, w tym orzeczenia o niezdolności do pracy czy konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem,

co uniemożliwiałoby trwałe osiąganie dochodów w przyszłości, bowiem skierowania

na badania czy zabiegi oraz karty informacyjne leczenia szpitalnego takiego kryterium nie spełniały).

Zakład wskazał na brak ujawnionych strat w wyniku klęski żywiołowej, czy innego nadzwyczajnego zdarzenia w ramach prowadzonej działalności uniemożliwiające trwałe uzyskiwanie dochodów na opłacenie należności z tytułu składek w przyszłości. Brak bowiem wykazanych dowodowo okoliczności, że to opłacenie czy przystąpienie

do systematycznej spłaty należności z tytułu składek stanowi o braku zaspokojenia niezbędnych potrzeb zobowiązanego i członków jego rodziny, a także osiągania dochodów na ich spłatę.

Odnosząc się do podniesionej okoliczności pozostałych zobowiązań, Zakład wskazał, że to należności z tytułu składek są uprzywilejowane w dochodzeniu przed innymi zobowiązaniami. Wierzyciele prywatni nie zrezygnowali z dochodzenia własnych wierzytelności, gdzie wnioskodawczyni kontynuuje działalność zarobkową. Niedopuszczalne jest zgodnie z obowiązującym prawem umorzenie należności z tytułu składek w okolicznościach finansowania, bądź dochodzenia innych zobowiązań.

W ocenie Zakładu, brak podstaw do umorzenia należności z tytułu składek również w oparciu przesłanki o których mowa w art. 28 ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s.,

a także § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365); zwanego dalej: "rozporządzeniem".

Na koniec organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie umorzenia należności

z tytułu składek nie jest postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez właściwe organy, a także postępowaniem w sprawie rozliczenia wpłat na koncie płatnika, jak również postępowaniem o udzielenie ulgi w spłacie poprzez rozłożenia zadłużenia na raty. Wskazane postępowania, a także wnioski strony w tym zakresie są procedowane odrębnie we właściwym dla każdego z postępowań trybie.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie M. P. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017, poz. 1257 ze zm.); zwanej dalej: "K.p.a.", przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

- § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przez niedokonanie prawidłowej wykładni trwałości zagrożenia dalszej egzystencji;

- art. 86 K.p.a., przez nieprzesłuchanie skarżącej, w sytuacji gdy organ wskazał na niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dotyczące sytuacji finansowej.

W odpowiedzi na skargę Zakład wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzję pod względem jej zgodności

z prawem, Sąd stwierdził, że decyzja ta nie narusza ani przepisów materialnych ani procesowych.

Na wstępie wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 28 ust. 2 u.s.u.s., zgodnie z którym należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Umorzenie składek powoduje także umorzenie odsetek za zwłokę, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (art. 28 ust. 4). Do składek na Fundusz Pracy, na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie m.in. stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne (art. 32 u.s.u.s.). Stosownie zaś

do brzmienia art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia

i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie

w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe warunki umorzenia należności z tytułu składek zostały określone w wydanym na podstawie art. 28 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Stosownie do § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Odnosząc przytoczoną regulację prawną do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że na podstawie prawidłowo poczynionych ustaleń, zasadnie Zakład wskazał, że w odniesieniu do skarżącej nie zachodziły przypadki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., uzasadniające umorzenie zaległych składek. Jak bowiem wynika z ustaleń dokonanych przez Zakład, skarżąca prowadziła działalność gospodarczą, w ramach której prowadziła kancelarię radcowską

i w 2017 roku z tejże działalności uzyskała dochód w wysokości [...] zł. Słusznie zatem Zakład podkreślił, że w sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. to jest zaprzestanie prowadzenia działalności. Przy czym należy zgodzić się z Zakładem, który w odpowiedzi na skargę zauważył, że zawieszenie prowadzenia pozarolniczej działalności przez zobowiązaną, dokonane po dniu wydania rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, nie świadczy o zakończeniu działalności przez skarżącą, a tym samym o całkowitej nieściągalności dochodzonych zaległości

z tytułu nieopłaconych składek. Zawieszenie działalności skutkuje bowiem tymczasowym zaprzestaniem prowadzenia działalności, która w każdej chwili może być na nowo podjęta i kontynuowana. Ponadto, jak wynika z pisma Dziekana Rady Okręgowej Radców Prawnych w P., w stosunku do skarżącej nie zostało zawieszone prawo do wykonywania zawodu radcy prawnego (k. 27 akt sądowych).

W rozpoznawanej sprawie Zakład odniósł się również do kwestii przesłanek umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidującym umorzenie zaległości pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podkreślić należy, że instytucja umorzenia zaległych składek stanowi wyjątek od powszechnego obowiązku uiszczania należności publicznoprawnych, co oznacza, że jej zastosowanie powinno być ograniczone do nadzwyczajnych sytuacji. W postępowaniu toczącym się wskutek złożenia wniosku o umorzenie należności z tytułu składek, to przede wszystkim

na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. oraz art. 28 ust. 3a w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 - 3 rozporządzenia z 2003 r. (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2132/11). Ponadto to stronie znane są okoliczności, które uniemożliwiają jej uregulowanie zaległości (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 149/11).

Natomiast w rozpoznawanej sprawie skarżąca oświadczyła jedynie, że w ramach prowadzonego gospodarstwa domowego ponoszone są stałe wydatki związane

z utrzymaniem w wysokości [...] zł miesięcznie, w tym opłaty eksploatacyjne

w wysokości [...] zł oraz wydatki na leczenie w wysokości [...] zł. Zaległości z tytułu składek na rzecz samorządu radcowskiego (bez odsetek) wyniosły [...] zł. Jednakże

- jak zauważył Zakład - skarżąca nie wykazała żadnych osób będących na jej wyłącznym utrzymaniu, nie podała także domowników prowadzących z nią wspólne gospodarstwo domowe, jak również ich dochodów. W ocenie Sądu, na podstawie zebranego materiału dowodowego prawidłowo Zakład przyjął, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, gdyż tak wynikało z jej oświadczenia złożonego przez organem. Sprawowanie opieki nad chorym bratem nie wiąże się bowiem z koniecznością prowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto skarżąca nie wykazała dokładnych dochodów brata (wspomniała tylko, że uzyskuje on rentę). Wobec powyższego nie można przyjąć, że organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i naruszył przepisy prawa.

Ponadto Zakład podkreślił, że nie zna aktualnej wysokości osiąganych dochodów zobowiązanej oraz źródła finansowania wydatków, oprócz wskazanych dochodów uzyskiwanych z kontynuowanej działalności gospodarczej. Organ nie ustalił nowych wpływów skarżącej.

Ponadto Zakład oceniając sytuację zobowiązanej wziął pod uwagę, że jest osobą schorowaną, o czym świadczyła przedstawiona dokumentacja medyczna. Zakład miał także na względzie okoliczność, że zobowiązana mieszka z chorym bratem, nad którym sprawuje opiekę. Jednakże słusznie Zakład stwierdził, że sytuacja majątkowa i rodzinna sama w sobie nie stanowi podstawy umorzenia należności z tytułu składek, a skarżąca nie wykazała, że uiszczenie przedmiotowych należności, w tym ich systematyczna spłata w ratach, pociągnęłaby zbyt ciężkie skutki zarówno dla skarżącej jak i członków rodziny. Zasadnie Zakład wskazał na brak ujawnionej materialnej i finansowej pomocy państwa, co w przypadku jej uzyskiwania dowodziłoby, że sytuacja ekonomiczna skarżącej jest bardzo trudna.

Zauważyć należy, że odnosząc się do stanu zdrowia skarżącej, Zakład wskazał nie tylko na okoliczność, że cały czas pozostaje ona aktywna zawodowo, ale zaznaczył, że nie okazała ona żadnego orzeczenia o trwałej niezdolności do pracy. Strona nie wykazała także, że ze względu na zły stan swojego zdrowia, ograniczający jej aktywność zawodową, ubiegała się o przyznanie jej renty. Skarżąca nie przedłożyła również dokumentów na okoliczność sprawowania wyłącznej opieki nad chorym członkiem rodziny, która to opieka aktualnie uniemożliwia trwałe osiąganie znacznych dochodów, jak i nie pozwoli na ich uzyskiwanie w przyszłości. Słusznie Zakład uznał,

że skierowania na badania czy zabiegi, jak również karty informacyjne leczenia szpitalnego nie stanowią potwierdzenia podnoszonych przez skarżącą okoliczności.

Zakład odnosząc się do kolejnej przesłanki, wskazał, że nie ujawniono strat

w wyniku klęski żywiołowej, czy innego nadzwyczajnego zdarzenia uniemożliwiające, trwałe uzyskiwanie dochodów na opłacenie należności z tytułu składek w przyszłości.

Co do podniesionej okoliczności pozostałych zobowiązań, prawidłowo Zakład wskazał, że to należności z tytułu składek są uprzywilejowane w dochodzeniu przed innymi zobowiązaniami dochodzonymi wobec skarżącej. Skoro wierzyciele prywatni nie zrezygnowali z dochodzenia własnych wierzytelności, to niedopuszczalne jest umorzenie należności z tytułu składek w okolicznościach finansowania, bądź dochodzenia innych zobowiązań.

Według Sądu, słusznie Zakład położył nacisk na to, że nie ma decydującego wpływu sama trudna sytuacja finansowa czy zdrowotna skarżącej, bądź członków jej rodziny. Skarżąca powinna wykazać, że ze względu na sytuację majątkową i rodzinną, opłacenie składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki zarówno dla osoby zobowiązanej jak i członków jej rodziny. Na tę okoliczność skarżąca winna przedłożyć stosowną dokumentację. Same oświadczenia, składane przez skarżącą co do jej stanu zdrowia, które w jej ocenie, nie pozwalają na prowadzenie działalności zarobkowej, jak i jej twierdzenia dotyczące sprawowania opieki nad chorym bratem nie można uznać

za wystarczające. Przy czym należy podkreślić, że skarżąca nie wykazała, że jest jedyną osobą sprawującą opiekę nad chorym bratem, jak również nie wykazała,

że zajmowanie się chorym członkiem rodziny uniemożliwia jej kontynuowanie działalności zawodowej.

Przechodząc do zarzutów dotyczących naruszenia przez Zakład zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.,

w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości składkowych jest decyzją uznaniową, gdyż zwrot "mogą być umarzane" oznacza, że Zakład wydaje decyzję w ramach tzw. uznania administracyjnego. Z istoty uznania administracyjnego wynika uprawnienie Zakładu do swobody wyboru określonego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że w razie stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku, brak związania Zakładu oznacza, że nie musi on przychylić się do wniosku i wydać rozstrzygnięcie na korzyść strony.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie, podjęte w ramach uznania administracyjnego, które cechuje wyżej opisana specyficzna konstrukcja prawna, pozwalająca organowi na wybór konsekwencji prawnych w konkretnej sytuacji, do której odnosi się dyspozycja normy prawnej. Zatem sąd administracyjny jest zobowiązany

do sprawdzenia czy decyzja została wydana w następstwie prawidłowo przeprowadzonego postępowania, z zachowaniem przepisów procedury, a także

czy organ zbadał wszystkie okoliczności sprawy mogące mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i ich oceny w świetle ustawowych przesłanek umorzenia oraz powinności ujęcia tej oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania czy pobór składek powinien być zaniechany wskutek umorzenia zaległości składkowych.

Na gruncie rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że analiza akt sprawy pozwala uznać, że Zakład podjął wszelkie niezbędne czynności zmierzające

do zebrania pełnego materiału dowodowego, następnie w sposób wyczerpujący zebrał dostępny mu materiał dowodowy i dokonał wszechstronnej jego oceny, wyprowadzając zasadnie z tej oceny wniosek, iż mimo niewątpliwie trudnej sytuacji życiowej, zdrowotnej i majątkowej skarżącej brak było przesłanek wskazujących na konieczność umorzenia zaległości. W ocenie Sądu, w dniu wydania zaskarżonej decyzji organ na podstawie zebranej i nadesłanej przez skarżącą dokumentacji mógł uznać, że nie miał pełnych danych do dokonania całościowej oceny sytuacji materialnej i osobistej skarżącej, co dawało podstawę do odmowy umorzenia spornych należności. Ponadto Zakład oceniał daną okoliczność w kontekście wszystkich zebranych dowodów, a nie na podstawie jednostkowego dokumentu.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Zakład art. 86 K.p.a., wskazać należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Stosownie bowiem do brzmienia wymienionego przepisu jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.

Zatem ustawodawca w art. 86 K.p.a. organowi pozostawił ocenę potrzeby przeprowadzenia tego dowodu, co wynika z użytych w nim słów "może przesłuchać stronę". Swoboda ta jest ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej, z której wypływa dla organu orzekającego obowiązek skorzystania z tego środka dowodowego, jeżeli nie będzie można ustalić stanu faktycznego z braku innych środków dowodowych (podobnie NSA w wyroku z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 270/16, LEX nr 2431246).

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności sprawy, wskazać należy, że nie można Zakładowi zarzucić naruszenia ww. przepisu, skoro ustawodawca pozostawił

to jego uznaniu, a zebrany materiał dowodowy pozwolił na ustalenie stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. W ocenie Sądu, w sytuacji gdy Zakład zebrał obszerny materiał dowodowy, który pozwolił mu na wszechstronne wyjaśnienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia, nie było potrzeby przeprowadzenia uzupełniającego dowodu

z przesłuchania skarżącej.

Wskazać należy też, że nie ma przeciwwskazań, by skarżąca w przyszłości złożyła ponowny wniosek o umorzenie należności, w szczególności wobec zaistnienia zmian wpływających na jej sytuację życiową. Konieczne byłoby wówczas przedłożenie odpowiedniej dokumentacji medycznej, zaświadczeń czy rachunków, potwierdzających podnoszone okoliczności.

Podsumowując, stwierdzić należy, iż Sąd nie znalazł podstaw do podważenia oceny zawartej w zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu ,Zakład podjął niezbędne kroki

do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, a zaskarżoną decyzję wydał na podstawie wyczerpująco zebranego materiału dowodowego, przy czym wspomnieć należy, że organ nie poprzestał jedynie na oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej skarżącej, ale zwrócił się do strony w celu uzyskania pełnych informacji o nadesłanie dodatkowych dokumentów (PIT-y, wyciągu

z książki przychodów i rozchodów z 2017 roku). Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego i jak prawnego sprawy. Zakład prowadził postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302

ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.