Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 621/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 i 28
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2020 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Z. decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o zameldowaniu K. S. (dalej jako wnioskodawca) na pobyt stały w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w Z. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że wyżej wymieniony wnioskiem z 25 września 2019 r. wystąpił o zameldowanie go na pobyt stały we wskazanym lokalu i przywołał regulacje dotyczące obowiązku meldunkowego. W dalszej części uzasadnienia przybliżono czynności procesowe podjęte w ramach prowadzonego postępowania, a zmierzające do udokumentowania zamieszkiwania we wskazanym lokalu przez wnioskodawcę. W następstwie przeprowadzonego postępowania stwierdzono, że wnioskodawca przebywa w spornym lokalu i tym samym wyczerpane zostały przesłanki jego zameldowania na pobyt stały. W końcowej części uzasadnienia podkreślono, że ustawa o ewidencji ludności posiada charakter porządkowy i odpowiada za rejestrację pobytu osób.

Odwołanie od tej decyzji do Wojewody Śląskiego wniósł T. S. (dalej jako strona lub skarżący), który decyzji tej zarzucił nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W ocenie strony decyzja organu pierwszej instancji narusza jej prawa. W motywach odwołania strona opisała sytuację rodzinną i okoliczności związane z przybyciem wnioskodawcy do lokalu będącego w jego posiadaniu, jak również działania podejmowane przez byłą żonę, a zmierzające do zameldowania w nim wnioskodawcy. Zdaniem odwołującego pobyt wnioskodawcy w spornym lokalu nie jest legalny, ponieważ on nie wyraził na to zgody i w dalszym ciągu takiej zgody nie wyraża. Podkreślił, że prowadzone jest postępowanie o ubezwłasnowolnienie jego żony oraz o naruszenie posiadania.

Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji przedstawił wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołał unormowania prawne, które leżą u podstaw spraw meldunkowych. W ramach prowadzonych ustaleń wskazał, że istota postępowania w sprawie zameldowania sprowadza się do ustalenia, czy dana osoba faktycznie w tym lokalu zamieszkuje (przebywa).

W sprawie tej z uwagi na brak wymaganego potwierdzenia pobytu wnioskodawcy w spornym lokalu, dokonanym na formularzu zgłoszenia pobytu stałego, przez właściciela lokalu lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które potwierdził fakt zamieszkiwania przez wnioskodawcę w tym lokalu. Na tę okoliczność organ odwoławczy przywołał szereg ustaleń poczynionych w ramach postępowania wyjaśniającego w tym także twierdzenia strony podnoszone w trakcie prowadzonego postępowania. W końcowej części uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organ wyższego stopnia ponownie podkreślił, że zameldowanie na pobyt stały posiada jedynie charakter ewidencyjny i nie wiążą się z nim żadne prawa dla wnioskodawcy do zamieszkiwanego lokalu.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona, która wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Powyższej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie wyjaśnienie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i nie podjęciu działań zmierzających do ustalenia prawdy obiektywnej i brak wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W motywach skargi skarżący przedstawił nie tylko przebieg prowadzonego postępowania ale także ponownie przybliżył okoliczności związane z zamieszkaniem w jego lokalu i bez jego zgody przez wnioskodawcę. W ocenie skarżącego został wyzuty z własnego mieszkania przez byłą żonę, która podjęła działania zmierzające do zameldowania w przedmiotowym lokalu swojej siostry i brata. Ponownie podniósł, że jest główny jego najemcą, który osobiście opłaca czynsz i ponosi inne opłaty związane z jego utrzymaniem.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o oddalenie skargi i przywołał analogiczną argumentację do tej, którą zamieścił w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. Nr 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do stanu normatywnego mającego zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do postanowień art. 27 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397) obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Zgodnie z treścią art. 28 tej ustawy obywatel polski dokonuje zameldowania na pobyt stały lub czasowy: w formie pisemnej, na formularzu, w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport, albo w formie dokumentu elektronicznego, na formularzu umożliwiającym wprowadzenie danych do rejestru PESEL przez organ, o którym mowa w pkt 1, pod warunkiem otrzymania urzędowego poświadczenia odbioru. W przypadku zameldowania na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej, osoba zgłaszająca przedstawia potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego oraz - do wglądu - dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być w szczególności umowa cywilnoprawna, odpis z księgi wieczystej albo wyciąg z działów I i II księgi wieczystej, decyzja administracyjna lub orzeczenie sądu. Według postanowień art. 31 tej ustawy jeżeli dane zgłoszone do zameldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Przedstawiony powyżej stan normatywny pozwala podzielić powszechne stanowisko wyrażane przez sądy administracyjne, że ewidencja ludności czyli zameldowanie oraz wymeldowanie posiadają charakter ewidencyjny i ewidencja ta nie daje podstaw prawnych do lokalu, w którym dana osoba przebywa.

Na wstępie rozważań merytorycznych stwierdzić należy, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie w ocenie skarżącego nie został w sposób prawidłowy ustalony i na tę okoliczność podnosi zastrzeżenia, przy czym nie są one związane z samym faktem przebywania uczestnika postępowania w spornym lokalu, lecz odnoszą się do całokształtu relacji, które występują między skarżącym, a pozostałymi osobami wchodzącymi w skład jego rodziny. Podkreślić należy, że treść skargi jak również wcześniejszych pism procesowych ogniskuje się wokół nieporozumień z byłą żona i jej rodzeństwem, natomiast dla wyjaśnienia okoliczności rozpoznawanej sprawy niewiele wnoszą. W tej sytuacji zarzut naruszenia postanowień art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego nie został przez skarżącego wykazany. W analogiczny sposób widzieć należy zarzut braku wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Przeprowadzona z urzędu analiza akt administracyjnych pozwoliła składowi orzekającemu stwierdzić, że postępowanie wyjaśniające w rozpoznawanej sprawie przeprowadzone zostało w sposób nie naruszający obowiązujących regulacji prawnych. Ze zgromadzonego materiału wynika, że uczestnik postępowania zamieszkuje wspornym lokalu i w nim faktycznie przebywa, a na tę okoliczność organ pierwszej i instancji przeprowadził stosowne postępowanie wyjaśniające i dysponuje potwierdzeniem występowania tego faktu. Działania podejmowane przez skarżącego, a zmierzające do tego, aby opuścił on ten lokal również potwierdzają fakt, że uczestnik faktycznie tym lokalu zamieszkuje. Brak zgody skarżącego na jego przebywanie stał się powodem wydania kwestionowanych decyzji, ponieważ w przypadku akceptacji pobytu uczestnika w tym lokalu przez skarżącego zbędne byłoby wydawanie decyzji administracyjnej. Udokumentowany przez organy administracji publicznej stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie został potwierdzony pismem uczestnika postępowania z 18 września 2020 r. dołączonym do sprawy o sygnaturze akt II SA/Gl 622/20. Także pozostałe z wymienionych przez skarżącego zarzutów nie zostały udokumentowane. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji nie dopuściły się naruszenia zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa jak również zasady informacji. W przypadku zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa skarżący może mieć poczucie, że organy administracji publicznej stanęły po stronie osób, które bez zgody najemcy lokalu zamieszkały w nim i na stałe przebywają. Taki odbiór tej sytuacji nie jest prawidłowy, ponieważ rozstrzygnięcia organów administracji odnoszą się do stanu faktycznego i pełnią funkcję ewidencyjną, działania te nie przyczyniają się do tego, że uczestnik postępowania uzyska tytuł prawny do zajmowania spornego lokalu. W ramach rozpoznawanego postępowania uwaga skupiona jest na kwestiach ewidencyjnych, a z nimi nie wiążą się żadne roszczenia prawne do lokalu, skarżący natomiast dysponuje instrumentami, przy wykorzystaniu, których będzie mógł domagać się opuszczenia tego lokalu przez niepożądane przez niego osoby. Podkreślić trzeba, że sygnalizowana w przywołanym piśmie z 13 września 2020 r. trudna sytuacja zdrowotna i życiowa uczestnika w rozpoznawanej sprawie nie wpływa na podejmowane rozstrzygnięcia jak również nie stwarza po jej stronie prawa do spornego lokalu.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.