Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1365/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6392 Skargi  na  uchwały rady powiatu  w przedmiocie ...  (art. 87  i  88  ustawy o  samorządzie powiatowym)
Skarżony organ: Zarząd Powiatu
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner AWSA Kazimierz Bandarzewski ( spr.) Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. [...] w A. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

UZASADNIENIA

W dniu [...] czerwca 2002 r. komisja konkursowa powołana przez Zarząd Powiatu [...] nie dokonała wyboru osoby na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. [...] w A., spośród zgłoszonych kandydatów J. S. i T. B. Warunkiem wyłonienia kandydata było bowiem uzyskanie bezwzględnej większości głosów w 12 osobowej komisji, a żaden z kandydatów tego warunku nie spełnił (J. S. uzyskał 5 głosów, zaś T. B. otrzymał 3 głosy poparcia).

Wobec nierozstrzygniećia konkursu na stanowisko dyrektora, Zarząd Powiatu [...] w dniu [...] czerwca 2002 r. zwrócił się do Rady Pedagogicznej Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. o wyrażenie opinii o T. B. jako kandydacie na stanowisko dyrektora tej Szkoły. Rada Pedagogiczna uchwałą z dnia [...] czerwca 2002 r. wyraziła swoją opinię w ten sposób, że za powierzeniem T. B. stanowiska dyrektora głosowało 31 uczestników Rady Pedagogicznej, przeciwko było 30 osób, a 2 osoby wstrzymały się od głosu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. Zarząd Powiatu zwrócił się do [...] Kuratora Oświaty w K. o zajęcie stanowiska w sprawie powierzenia T. B. stanowiska dyrektora ww. Szkoły. Kurator Oświaty pismem z dnia [...] czerwca 2002 r. stwierdził, że nie może zaakceptować zamiaru powierzenia stanowiska dyrektora Szkoły T. B., ponieważ osoba ta uzyskała mniejsze poparcie członków komisji konkursowej obradującej w dniu [...] czerwca 2002 r., niż kontrkandydat J. S. Kurator Oświaty zasugerował, że najlepszym rozwiązaniem winno być albo ponowne przeprowadzenie konkursu, albo powierzenie dotychczasowemu dyrektorowi J. S. zajmowanego stanowiska na okres l roku.

Po otrzymaniu takiej treści odpowiedzi, Zarząd Powiatu [...] w dniu [...] lipca 2002 r. ponownie zwrócił się do Kuratora Oświaty o wyjaśnienie, czy jego stanowisko z dnia [...].062002 r. stanowi umotywowane zastrzeżenie, o którym mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, czy też nie jest takim zastrzeżeniem. Na to pismo organ nadzoru pedagogicznego nie udział odpowiedzi.

W takiej sytuacji Zarząd Powiatu [...] uchwałą z dnia 23 sierpnia 2002 r., Nr CXCVII/56ł/2002 powierzył T. B. stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. Jako podstawę prawną powołano art. 36a ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty oraz art. 32 ust. 2 pkt 5 ustawy o samorządzie powiatowym.

J. S. nie zgodził z takim postępowaniem organu powiatu i wezwał Zarząd Powiatu [...] w dniu [...].11.2003 r. w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym do usunięcia naruszenia prawa. Zarząd Powiatu udzielił odpowiedzi wnioskodawcy pismem z dnia [...] listopada 2003 r., w którym odmówił zmiany treści ww. uchwały i odpowiedź ta, jak podaje J. S., została mu doręczona [...] grudnia 2003 r.

W dniu [...].12.2003 r. J. S. wniósł skargę na tą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając jej naruszenie art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że zachodzą przesłanki określone w art. 36a ust. 4 tej ustawy w sytuacji, gdy wyniki konkursu w sposób jednoznaczny wskazały go jako osobę, której powinno być powierzone stanowisko dyrektora. Ponadto funkcję dyrektora objęła osoba nie spełniająca warunków do piastowania tego stanowiska z powodu braku oceny pracy z ostatnich 5 lat i braku pozytywnej opinii Kuratora Oświaty, a więc niezgodnie z art. 36 a ust. 2 ww. ustawy oraz art. 6, 7, i 8 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i tym samym pominięto interes społeczny i naruszono zasadę państwa prawnego. Przy powierzaniu stanowiska dyrektora Szkoły nie uwzględniono opinii Rady Pedagogicznej, Rady Rodziców i Związków Zawodowych.

W odwiedzi na skargę Zarząd Powiatu wniósł o jej odrzucenie z powodu uchybienia terminu do wniesienia, względnie jej oddalenie. W odpowiedzi podniesiono, że skarga jest nieuzasadniona gdyż konkurs, który odbył się dnia [...].06.2002r. nie wyłonił dyrektora, albowiem żaden z kandydatów nie uzyskał wymaganej bezwzględnej większości głosów. Wobec tego istniały przesłanki do zastosowania art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty i powierzenia stanowiska dyrektora szkoły osobie wskazanej przez organ prowadzący szkołę, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej i pod warunkiem, że kurator nie zgłosi umotywowanego zastrzeżenia. Powyższe warunki zostały spełnione, albowiem uzyskano pismem z dnia [...].06.2002 r. opinię Rady Pedagogicznej, natomiast wobec niejasności treści pisma Kuratora Oświaty z dnia [...].06.2002 r. zwrócono się do niego z wnioskiem o potwierdzenie, czy stanowi ono zastrzeżenia w rozumieniu ustawy, ale Kurator na to pismo nie odpowiedział. Uznano zatem, że pismo to nie zawierało umotywowanych zastrzeżeń w rozumieniu ustawy o systemie oświaty. Dodatkowo w odpowiedzi na skargę podniesiono, że drugi z kandydatów nie spełniał warunków ustawowych do pełnienia funkcji dyrektora szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23.03.2004 r., sygn. akt II SA/Kr 3198/03 odrzucił skargę J. S. na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r., nr CXCVII/561/2002 w sprawie powierzenia T. B. stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.). W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd podkreślił, że istnieje bogate orzecznictwo tak Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego uznające w tego rodzaju sprawach właściwość sądownictwa administracyjnego, ale również obfite orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazujące na właściwość sądów pracy, zgodnie z którym w zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy - nieuregulowanych przepisami ustawy o systemie oświaty - mają zastosowanie przepisy Kodeksu pracy, a sprawy o roszczenia ze stosunku pracy nauczycieli, niezależnie od formy nawiązania stosunku pracy, rozpatrywane są przez sądy pracy. Tym samym sprawa objęta skargą J. S. jest sprawą z zakresu prawa pracy, a więc sprawą cywilną w rozumieniu art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego objętą, stosownie do art. 2 § 1 K.p.c. kognicją sądów powszechnych.

Z tym postanowieniem nie zgodził się J. S., który będąc reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę kasacyjną domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, zarzucając następujące naruszenia prawa materialnego:

- art. 16 a ustawy z dnia 7 września 1991 o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, póz. 328 z późn. zm.) polegające na błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że powierzenie funkcji dyrektora szkoły jest czynnością cywilnoprawną, a nie administracyjnoprawną.,

- art. 17 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, póz. 1112 z późn. zm.) poprzez błędne przyjęcie, że sprawy dotyczące zagadnień związanych z powierzeniem funkcji kierowniczych w szkole objęte są tą sama regulacją prawną pozostającą w związku z charakterem czynności zatrudniania i zwalniania nauczycieli;

- art. 91c Karty Nauczyciela przez błędną wykładnię stwierdzającą, że przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach powierzenia stanowisk kierowniczych w szkołach, a także zarzucono w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 3 tej ustawy poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że sprawa powierzenia stanowiska w drodze konkursu opartego o przepisy K.p.a. nie jest sprawą administracyjną podlegającą kognicji sądów administracyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2005r., sygn. akt OSK 916/04 uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd ten nie podzielił poglądów Sądu I-instancji, że sprawa powierzenia stanowiska dyrektora szkoły nie podlega kognicji sądów administracyjnych, a przytoczone przez skarżącego podstawy skargi kasacyjnej uznał za usprawiedliwione. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1991 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, póz. 1112 z późn. zm.) mają zastosowanie do nauczycieli, w tym również piastujących stanowiska kierownicze. Sąd podkreślił, że art. 117 ust. 1 Karty Nauczyciela odsyła do uregulowanych w odrębnych przepisach zasad powierzania stanowisk kierowniczych w szkole, ale tymi odrębnymi przepisami nie jest Kodeks pracy, ale ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Art. 36a ustawy o systemie oświaty reguluje, w sposób kompletny, zasady i tryb powierzania stanowiska dyrektora szkoły lub placówki, nadając tej instytucji charakter administracyjnoprawny. Do takiego wniosku prowadzi analiza regulacji tej ustawy w zakresie powierzenia stanowiska dyrektora, tj. art. 36 a, a także jej art. 36 i art. 37- 38a. Przepisy te nakładają na organy prowadzące szkołę lub placówkę obowiązek dokonywania określonych czynności, mających na celu wyłonienie kandydata na stanowisko dyrektora i organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny przyznają prawo wniesienia umotywowanych zastrzeżeń, przez co te czynności nabierają charakteru publicznoprawnego zwłaszcza, że sam akt powierzenia czy odwołania ze stanowiska może być zaskarżony do sądu administracyjnego np. przez mieszkańców gminy, w trybie art. 101 ust. l ustawy o samorządzie gminnym.

Natomiast stosunek pracy dyrektora szkoły lub placówki ma charakter cywilny i roszczenia wynikające z tego stosunku podlegają kognicji sądów powszechnych - sądów pracy. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odrzucenie skargi J. S. z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowoadministracyjnej nastąpiło z naruszeniem art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.).

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 2 marca 2006 r., sygn. akt III SA/Kr 799/05 stwierdził, że zaskarżona

uchwała została wydana z naruszeniem prawa i nie może być wykonywana oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu tego wyroku podniesiono, że podjęta przez Zarząd Powiatu [...] uchwała z dnia 23 sierpnia 2002 r. Nr CXCVII/56 1/2002 w sprawie powierzenia T. B. stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. narusza przepisy prawne stanowiące postawę do jej wydania, tj. ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, póz. 329 z późn. zm.).

Wyjaśniono, że zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art 36a ust. 4 cytowanej ustawy w sytuacji, gdy w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata na dyrektora szkoły. Przepis ten daje w takim przypadku możliwość powierzenia przez organ prowadzący szkołę stanowiska dyrektora szkoły ustalonemu przez siebie kandydatowi, po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej. Dodatkowo ustawodawca przewidział, że taka procedura powierzenia tego stanowiska wymaga odpowiedniego zastosowania art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zgodnie z którym powierzenie przez organ prowadzący szkołę stanowiska dyrektora szkoły może nastąpić, jeżeli organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Zarząd Powiatu [...] mógł zastosować tryb określony w art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty, ponieważ wcześniej ogłoszony konkurs na to stanowisko nie został rozstrzygnięty. Zgodnie z treścią regulaminu konkursu koniecznym było bowiem uzyskanie przez kandydata bezwzględnej większości głosów, a tymczasem na 12 głosujących pięć osób głosowało za jednym z kandydatów, 3 za drugim, natomiast pozostali głosujący wstrzymali się od głosu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał również, że spełniony został wymóg uzyskania opinii rady pedagogicznej. Pismo Rady Pedagogicznej z dnia [...] czerwca 2002 r. wprawdzie nie jest formalnie zatytułowane jako "opinia", ale przedstawiając wyniki głosowania odzwierciedla ono niewątpliwie stanowisko Rady Pedagogicznej w sprawie zaproponowanego kandydata na dyrektora. Opinia ze swej istoty nie ma charakteru wiążącego, stanowi tylko wyraz poglądów podmiotu dokonującego zaopiniowania. Wskazano przy tym, że wprawdzie art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty wymaga zaopiniowania przez radę szkoły jednak w przypadku, gdy w danej szkole nie działała rada szkoły, jej zadania - zgodnie z art. 52 ust.2 ustawy o systemie oświaty - wykonuje rada pedagogiczna, a zatem opinia Rady Pedagogicznej spełnia ten wymóg.

Sąd uznał jednak, że Zarząd Powiatu [...] pominął, przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały, uzasadnionych zastrzeżeń zgłoszonych przez organ sprawujący nadzór merytoryczny. Pismo [...] Kuratora Oświaty z dnia [...].06.2002 r. zawiera umotywowane zastrzeżenia, o jakich mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty. W piśmie tym Kurator stwierdza m.in., iż "Informuję, że nie mogę zaakceptować zamiaru powierzenia stanowiska dyrektora szkoły T. B. (...)". W dalszej części pisma Kurator wyraził pogląd zgodnie z którym "stanowisko to powinno się powierzyć tej osobie, która lepiej wypadła w konkursie1'. Tym samym z treści tego pisma wyraźnie wynikała wola Kuratora Oświaty sprzeciwienia się powołaniu zaproponowanego kandydata. Umotywowanie tych zastrzeżeń polega na wskazaniu, że kandydat T. B. nie powinien być wybrany z uwagi na gorsze wyniki uzyskane w poprzednim konkursie. Wbrew twierdzeniom Zarządu Powiatu, treść tego pisma jest jednoznaczna i nie wymagała dalszego doprecyzowania i w ocenie Sądu nie było wątpliwości, że stanowiło ono umotywowane zastrzeżenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał również, że nieuzasadnionym jest pogląd, iż poprzez swoje pismo Kurator w sposób nieuprawniony ingerował w treść rozstrzygnięcia, które ustawodawca przekazał w ręce organu prowadzącego szkołę. To bowiem ustawodawca przewidział regulację art. 36a ust. 2 i 4 ustawy o systemie oświaty, a więc ograniczył swobodę organu prowadzącego szkołę w podejmowaniu decyzji o wyborze dyrektora szkoły poprzez wyposażenie organu nadzoru pedagogicznego w możliwość zgłoszenia umotywowanych zastrzeżeń, które powodują niemożliwość powołania danego kandydatka na stanowisko dyrektora. Tym samym stwierdzając, że zaskarżona uchwała została podjęta z naruszeniem wymogów ustawowych przewidzianych w art. 36a ust. 4 w związku z ust. 2 ustawy o systemie oświaty, jest ona niezgodna z prawem. Ponieważ od dnia jej podjęcia upłynął okres ponad l roku, to zgodnie z art. 147 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz, U. Nr 153, póz. 1270 z póżn. zm.) w związku z art. 82 ust. l i 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, póz. 1592 z późn. zm.), niemożliwym było stwierdzenie jej nieważności i orzeczono, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Zarząd Powiatu [...] w dniu [...] kwietnia 2006 r. wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie następujących przepisów: - art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty poprzez błędne przyjęcie, że organ nadzoru pedagogicznego wniósł umotywowane zastrzeżenia co do propozycji powołania kandydata T. B. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół,

- błędne przyjęcie, że J. S. miał interes prawny we wniesieniu skargi na zaskarżoną uchwałę,

- niezawiadomienie o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień [...] marca 2006 r. T. B., będącego uczestnikiem postępowania sądowoadministracynego na prawach strony,

- błędne przyjęcie, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana, skoro została ona już wykonana w 2002 r. kiedy to powierzono stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [... ] w A. T. B.

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej, wyrokiem z dnia [...] września 2006 r. uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia [...] marca 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

U uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że J. S. miał interes prawny we wniesieniu skargi na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r. Nr CXCVII/56 1/2002 w sprawie powierzenia T. B. stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. Przyczyną uchylenia zaskarżonego wyroku była, skutecznie podniesiona w skardze kasacyjnej, wada postępowania sądowoadministracyjnego polegająca na nie zapewnieniu udziału w sprawie T. B. jako uczestnikowi na prawach strony.

Po otrzymaniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyznaczy rozprawę, na której pełnomocnicy stron podtrzymali swoje stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarżący w dniu [...] grudnia 2003 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na uchwałę Zarządu Powiatu [...] z dnia 23 sierpnia 2002 r. numer CXCVII/561/2002 w przedmiocie powierzenia funkcji dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...]im. Prof. [...] w A. T. B.

Skarżący wezwał pismem z dnia [...] listopada 2003 r. Zarząd Powiatu [...], w trybie art. 87 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym, do usunięcia naruszenia prawa ww. uchwałą. Zarząd Powiatu udzielił odpowiedzi wnioskodawcy pismem z dnia [...]listopada 2003 r., która, jak podaje skarżący, została mu doręczona [...] grudnia 2003 r.

Tym samym należy stwierdzić, że w tej sprawie skarga została wniesiona z zachowaniem tak ustawowego 30-dniowego terminu liczonego od dnia otrzymania odpowiedzi Zarządu Powiatu jak i z zachowaniem 60-dniowego terminu liczonego od daty wezwania organu wykonawczego Powiatu Wadowickiego do usunięcia naruszenia prawa.

Właściwym rzeczowo do rozpoznania niniejszej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., uprawniony jest do badania, czy podejmując zaskarżoną uchwałę organ Powiatu [...] nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Właściwość miejscowa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w tej sprawie wynika stąd, że Powiat [...] znajduje się w Wojewódzkie [...]. Zgodnie z art. 13 § 2 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy właściwym miejscowo jest ten wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Zgodnie z § 1 pkt 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. z 2003 r. Nr 72, póz. 652 z późn. zm.) obszar właściwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie obejmuje obszar Województwa Małopolskiego.

Zgodnie z art. 36a ust. l ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, póz. 329 z późn. zm.) w wersji obowiązującej w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, stanowisko dyrektora szkoły lub placówki, z zastrzeżeniem art. 36a ust. 2 tej ustawy, powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę. Organem takim dla Zespołu Szkół Technicznych Nr [...]im. Prof. [...] w A. jest Zarząd Powiatu [...]. Szkoły ponadgminazjalne są bowiem prowadzone przez powiaty (art. 5 ust. 5a ustawy o systemie oświaty). Zadania i kompetencje organu prowadzącego szkołę w zakresie uregulowanym art. 36a ust. l, ust. 2, ust. 4, ust. 4a, ust. 5, ust. 6 i ust. 9 wykonuje zarząd powiatu (art. 5c pkt 2 ustawy o systemie oświaty). Powołane podstawy prawne wskazują, że Zarząd Powiatu Wadowickiego pełnił funkcję organu prowadzącego Zespół Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. i w związku z tym był zobowiązany powierzyć stanowisko dyrektora tej Szkoły wybranej osobie.

Nie ulega wątpliwości, że konkurs przeprowadzony w dniu [...].06.2002 r. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. nie wyłonił osoby, której Zarząd Powiatu mógłby prawidło powierzyć stanowisko dyrektora.

Stosownie do treści art. 36a ust. 4 i 2 ustawy o systemie oświaty w przypadku, gdy w wyniku konkursu nie wyłoniono kandydata, organ prowadzący ma obowiązek powierzenia stanowiska dyrektora szkoły ustalonemu przez siebie kandydatowi. Powierzenie to mogło mieć miejsce po spełnieniu następujących przesłanek:

a) kandydat na dyrektora szkoły będzie spełniał warunki wynikające z odrębnych przepisów;

b) organ prowadzący szkołę zasięgnie opinii rady szkoły lub placówki i rady pedagogicznej;

c) organ sprawujący nadzór pedagogiczny nie zgłosi, w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia.

W tej sprawie, w odniesieniu do objęcia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. T. B. wszystkie przesłanki zostały zachowane.

W chwili podejmowania zaskarżonej uchwały obowiązywało rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby zajmujące stanowiska dyrektorów oraz inne stanowiska kierownicze w przedszkolach oraz w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz.U. z 1999 r. Nr 14, póz. 126 z póżn. zm.). Stosownie do § 1 tego rozporządzenia stanowisko dyrektora szkoły może być powierzone nauczycielowi, który:

1) posiada wyższe wykształcenie magisterskie z przygotowaniem pedagogicznym oraz kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w tej szkole;

2) posiada ukończone studia podyplomowe z zakresu zarządzania lub kurs z zakresu zarządzania oświatą, jeżeli kurs nadaje kwalifikacje w sposób określony w przepisach w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli;

3) posiada co najmniej pięcioletni staż pracy pedagogicznej na stanowisku nauczyciela lub pięcioletni staż pracy dydaktycznej na stanowisku nauczyciela akademickiego;

4) w okresie pięciu lat bezpośrednio przed powierzeniem stanowiska uzyskał co najmniej dobrą ocenę pracy w przedszkolu lub szkole (placówce) lub pozytywną ocenę pracy w okresie ostatnich czterech lat pracy w szkole wyższej, jeżeli stanowisko dyrektora obejmuje bezpośrednio po ustaniu zatrudnienia w szkole wyższej,

5) posiada potwierdzone aktualnym świadectwem lekarskim warunki zdrowotne niezbędne do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolu lub w danym typie szkoły (placówki).

Kandydat T. B. spełniał te wszystkie kryteria, a w szczególności w okresie pięciu lat bezpośrednio przed powierzeniem mu stanowiska dyrektora uzyskał wyróżniającą ocenę pracy w szkole (w 1999 r.).

Drugą przesłanką było uzyskanie opinii rady szkoły. Równie ta przesłanka została spełniona.

Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im. Prof. [...] w A. wyraziła w dniu [...] czerwca 2002 r. swoją opinię odnośnie kandydatury T. B. na stanowisko dyrektora tej Szkoły.

Wprawdzie art. 36a ust. 4 ustawy o systemie oświaty wymaga zaopiniowania przez radę szkoły kandydata na stanowisko jej dyrektora jednak w przypadku, gdy w danej szkole nie działała taka rada, jej zadania - zgodnie z art. 52 ust.2 ustawy o systemie oświaty - wykonuje rada pedagogiczna, co oznacza, że w tej sprawie Rada Pedagogiczna Zespołu Szkół była zobowiązana do wydania opinii.

Ostatnią przesłanką, jaką Zarząd Powiatu [...] powinien spełnić przed podjęciem zaskarżonej uchwały, było nie zgłoszenie przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny (czyli w tej sprawie [...] Kuratora Oświaty), w terminie 14 dni od przedstawienia kandydata na to stanowisko, umotywowanego zastrzeżenia. Ustalenie, czy w tej sprawie miało miejsce zgłoszenie umotywowanego zastrzeżenia odnośnie kandydatury T. B. na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół ma kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości podjęcia przedmiotowej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w tym składzie orzekającym prezentuje stanowisko, zgodnie z którym umotywowane zastrzeżenie, o którym mowa w art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty, może dotyczyć tylko osoby przedstawionej przez organ prowadzący szkołę jako kandydata na stanowisko dyrektora tej szkoły. Organ sprawujący nadzór pedagogiczny, zgłaszając w trybie art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty umotywowane zastrzeżenia ma obowiązek odnieść je tylko do osoby kandydata, a nie innych okoliczności, w tym trybu postępowania zmierzającego do powierzenia danej osobie stanowiska dyrektora szkoły. Zgłoszenie umotywowanych zastrzeżeń przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny musi pozostawać w korelacji z zakresem kompetencji tego organu.

Dokonując umotywowanych zastrzeżeń organ sprawujący nadzór pedagogiczny musi odnieść je do zakresu sprawowanego nadzoru. Innymi słowy jako umotywowane zastrzeżenia w rozumieniu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty należy odnieść tylko te przesłanki, które obejmuj ą kompetencję nadzorcze organu sprawującego nadzór pedagogiczny.

Zgodnie z art. 33 ust. l i 2 ustawy o systemie oświaty nadzór pedagogiczny polega na:

1) ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkół, placówek i nauczycieli,

2) analizowaniu i ocenianiu efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej szkół i placówek,

3) udzielaniu pomocy szkołom, placówkom i nauczycielom w wykonywaniu ich zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych,

4) inspirowaniu nauczycieli do innowacji pedagogicznych, metodycznych i organizacyjnych,

5) ocenianiu zgodności zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami,

6) realizowaniu podstaw programowych i ramowych planów nauczania,

7) przestrzeganiu zasad oceniania, klasyfikowania, promowania uczniów i przeprowadzania egzaminów oraz przestrzegania przepisów dotyczących obowiązku szkolnego oraz obowiązku nauki,

8) przestrzeganiu statutu szkoły lub placówki, a w tym w zakresie przestrzegania praw ucznia oraz praw dziecka.

W tej sprawie właściwy kurator oświaty mógł zgłosić umotywowane, czyli uzasadnione zastrzeżenia tylko w ww. zakresie. W szczególności określony powyżej w punkcie 5-tym zakres nadzoru pedagogicznego obejmuje ocenianie zgodności zatrudniania nauczycieli z wymaganymi kwalifikacjami i tym samym wprost odnosi się do § l rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lutego 1999 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać osoby zajmujące stanowiska dyrektorów oraz inne stanowiska kierownicze w przedszkolach oraz w poszczególnych typach szkół i placówek (Dz. U. z 1999 r. Nr 14, póz. 126 zpóźn. zm.).

§ l ww. rozporządzenia określa warunki, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o powierzenie jej stanowiska dyrektora szkoły i to w szczególności mogło być przedmiotem zgłaszanego (hipotetycznie) umotywowanego zastrzeżenia. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7.12.2000 r., sygn. akt I SA 1572/00, opub. w LEX nr 55287 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 10.06.2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1707/04, opub. w LEX nr 179134.

Odnosząc powyższe rozważania do treści zgłoszonego w tej sprawie w dniu [...].06.2002 r. zastrzeżenia przez [...] Kuratora Oświaty należy wskazać, iż treść uzasadnienia tak zgłoszonego zastrzeżenia w żadnym zakresie nie odnosi się do osoby kandydata na stanowisko dyrektora Zespołu Szkół Technicznych Nr [...] im Prof. [...] w A., ani też nie zawiera przesłanek wynikających z zakresu sprawowanego nadzoru pedagogicznego przez Kuratora Oświaty. [...]Kurator Oświaty w swoim piśmie z dnia [...] czerwca 2002 r. wskazał bowiem, że nie może zaakceptować zamiaru powierzenia stanowiska dyrektora Zespołu Szkół T. B. ze względu na nie rozstrzygnięcie konkursu przeprowadzonego w dniu [...].06.2002 r. oraz uzyskanie w tym konkursie przez T. B. mniejszej liczby głosów od jego kontrkandydata. Następnie Kurator Oświaty zasugerował, że najlepszym rozwiązaniem byłoby przeprowadzenie ponownego konkursu, a do tego czasu powierzenie na okres l roku stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół osobie, która uzyskała większą ilość głosów w uprzednio przeprowadzonym postępowaniu konkursowym.

Takie stanowisko [...] Kuratora Oświaty stanowi w istocie zgłoszenie braku akceptacji dla powierzenia stanowiska dyrektora szkoły przez Zarząd Powiatu [...] w oderwaniu od właściwości rzeczowej kuratora oświaty jako organu rządowej wojewódzkiej administracji zespolonej. Każdy organ administracji zobowiązany jest do przestrzegania z urzędu właściwości rzeczowej na każdym etapie postępowania, a takim postępowaniem jest również zgłaszanie umotywowanych zastrzeżeń na etapie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły.

Organem dysponującym prawem do powierzenia stanowiska dyrektora szkoły wskazanej przez siebie osobie jest wyłącznie właściwy organ prowadzący szkołę.

W związku z wiążącym charakterem zgłoszenia umotywowanego zastrzeżenia, o którym mowa w art 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, póz. 329 z późn. zm.) przesłanki, jakimi winien kierować się organ nadzoru pedagogicznego przy zgłaszaniu umotywowanego zastrzeżenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej i winny ograniczać się do przedmiotu tego nadzoru, określonego art. 33 ustawy o systemie oświaty.

Za przyjętym w tym wyroku stanowiskiem przemawia również wykładnia systemowa. Stosownie do art. 36 ust. 2 ustawy o systemie oświaty dyrektorem szkoły może zostać nawet osoba, nie będąca nauczycielem. Wówczas jednak warunkiem powierzenia stanowiska dyrektora takiej osobie jest udzielenie na tą kandydaturę zgody przez kuratora oświaty. Przy wyrażaniu takiej zgody uwzględnia się w szczególności posiadanie przez tą osobę wykształcenia i przygotowania zawodowego odpowiadającego kierunkowi kształcenia w szkole lub zakresowi zadań placówki.

Tym samym jeżeli przy wyrażaniu zgody na powierzenie stanowiska dyrektora szkoły osobie nie będącej nauczycielem, kurator oświaty w szczególności bierze pod uwagę wykształcenie i przygotowanie zawodowe odpowiadające kierunkowi kształcenia, to tym bardziej przy powierzaniu stanowiska dyrektora szkoły osobie będącej nauczycielem ewentualne zgłoszenie umotywowanego zastrzeżenia przede wszystkim powinno dotyczyć wykształcenia i innych kwalifikacji danej osoby do kierowania szkołą.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa i Zarząd Powiatu [...] podejmując tą uchwałę przestrzegał obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa materialnego oraz postępowania.

Stosownie do treści art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.