Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 394/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 a § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości lub części oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. R. (dalej: "skarżąca", "zobowiązana") jest decyzja Ministra Finansów (dalej: "organ odwoławczy", "Minister") z [...] stycznia 2019 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "organ I instancji", "Wojewoda") z [...] października 2018 r., znak: [...], którą odmówiono całkowitego lub częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej nałożonej na skarżącą postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] marca 2018 r. znak: [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] marca 2018 r., znak: [...], na M. R. została nałożona opłata legalizacyjna w wysokości 50 000,00 zł, z tytułu samowolnej rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. S., bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę. Postanowienie doręczono skarżącej [...] kwietnia 2018 r. w trybie art. 44 § 4 k.p.a. M. R. nie skorzystała z prawa do wniesienia zażalenia.

Wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. M. R. zwróciła się do Wojewody [...] o umorzenie opłaty legalizacyjnej wymierzonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z [...] marca 2018 r., wskazując na trudną sytuację majątkową i zdrowotną.

Pismem z [...] kwietnia 2018 r., znak [...] Wojewoda zwrócił się do skarżącej o przesłanie oryginału dowodu zapłaty opłaty skarbowej oraz dokumentów niezbędnych do rozpatrzenia sprawy. [...] maja 2018 r. skarżąca przesłała część dokumentacji dotyczącej m.in. jej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej. [...] czerwca 2018 r. Wojewoda wystosował do skarżącej kolejne pismo z prośbą o uzupełnienie dokumentacji oraz złożenie dodatkowych wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe skarżąca zwróciła się o wydłużenie terminu wyznaczonego na złożenie dokumentów. Wojewoda pismem z [...] lipca 2018 r. przychylił się do prośby skarżącej. [...] lipca 2018 r. do Wojewody wpłynęła dalsza dokumentacja oraz oświadczenie zobowiązanej dotyczące m.in. miesięcznych kosztów utrzymania, posiadanych nieruchomości oraz inwentarza żywego. Pismami z [...] sierpnia 2018 r. oraz z [...] sierpnia 2018 r. wezwano skarżącą do złożenia dodatkowych wyjaśnień, dotyczących wysokości wydatku ponoszonego przez nią z tytułu ubezpieczenia oraz o wskazanie źródła i wysokości dochodu jej ojca, S. R., z którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. [...] sierpnia 2018 r. oraz [...] września 2018 r. zobowiązana przedłożyła żądane informacje. Zawiadomieniem z [...] września 2018 r. zobowiązana poinformowana została, że na podstawie art. 10 § 1 oraz art. 81 k.p.a. przysługuje jej możliwość zapoznania się z uzyskanym w toku postępowania wyjaśniającego materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dokumentów i materiałów, a także do zajęcia stanowiska wobec całości dotychczas zgromadzonej dokumentacji. Skarżąca nie skorzystała z prawa wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a także zajęcia stanowiska.

Decyzją z [...] października 2018 r., znak: nr [...], Wojewoda [...] odmówił umorzenia w całości oraz w części opłaty legalizacyjnej nałożonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L .z [...] marca 2018 r., znak: [...].

Pismem z [...] października 2018 r., uzupełnionym pismem z [...] listopada 2018 r., skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r., znak: nr [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Finansów decyzją z [...] stycznia 2019 r., Nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody z [...] października 2018 r. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na treść art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 poz. 1202, z późn.zm., dalej: "Prawo budowlane") i wyjaśnił, że opłata legalizacyjna służy zalegalizowaniu samowoli budowlanej. Istotą legalizacji samowoli budowlanej jest możliwość doprowadzenia do stanu zgodnego z obowiązującym prawem, bez konieczności orzekania nakazu rozbiórki obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Opłata legalizacyjna nie jest karą administracyjną, tylko środkiem służącym do przywrócenia porządku prawnego wynikającego z prawa budowlanego, a zarazem środkiem koniecznym do zalegalizowania budowy. Organ odwoławczy przywołał treść art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i wyjaśnił, że postępowanie prowadzone na podstawie tego przepisu, dotyczące udzielenia ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej, nie ma na celu badania prawidłowości i okoliczności wydania postanowienia ustalającego opłatę legalizacyjną. Udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady ponoszenia należności w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W związku z tym, wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone być musi w każdym przypadku obowiązkiem ustalenia sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej, zdrowotnej inwestora, w kontekście ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia). Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uznanie administracyjne sprowadza się do tego, że organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania. Organ jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że art. 67a § 1 ustawy Ordynacji podatkowej nie reguluje pojęcia ważnego interesu podatnika (strony) i interesu publicznego, przerzucając ciężar konkretyzacji tych terminów na organy administracji publicznej. Każdorazowo zatem w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organ zobowiązany jest do indywidualnego rozpatrzenia i ustalenia, czym jest ważny interes publiczny oraz interes strony. W toku postępowania odwoławczego organu ustalił, iż skarżąca (l. [...]) prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z ojcem S. R. (l. [...]). Oboje zamieszkują w jednorodzinnym, jednokondygnacyjnym, murowanym budynku mieszkalnym z użytkowym poddaszem, o powierzchni użytkowej 90 m2. Skarżąca jest osobą niepracującą i utrzymuje się z renty rolniczej w wysokości około 960,00 zł. Zobowiązana jest po przebytej chorobie nowotworowej, po dwóch poważnych operacjach oraz złamaniu ręki. Do akt sprawy dołączone zostały dokumenty stwierdzające, iż M. R. leczyła się na rwę kulszową (lata 2017-2018), złamanie nasady dalszej kości promieniowej (2016 r.) i półpasiec (2018 r.). Pomimo oświadczenia o przebytej chorobie nowotworowej, skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów potwierdzających jej leczenie. Brak również jest informacji na temat tego jak długo i kiedy chorowała. Według oświadczenia zobowiązanej jej ojciec jest osobą schorowaną, niedołężną, wymagającą stałej opieki. Zobowiązana w oświadczeniu z [...] czerwca 2018 r. wskazała, że jest właścicielką budynku mieszkalnego o powierzchni 90 m2, położonego w [...] oraz budynków gospodarczych - stodoły drewnianej/murowanej o powierzchni 171 m2, kuchni napowietrznej + obory o powierzchni 120 m2, stodoły drewnianej o powierzchni 60 m2. Wszystkie te budynki są pokryte eternitem i wymagają remontu. Zgodnie z pismem z Urzędu Gminy S. z [...] czerwca 2018 r. zobowiązana jest ponadto właścicielką gruntów rolnych o powierzchni 22,11887 ha oraz lasów o powierzchni 1,13 ha. Grunty te znajdują się w dzierżawie na okres 10 lat za świadczenie rentowe do 23 kwietnia 2024 r. Skarżąca dołączyła do akt sprawy umowę dzierżawy z [...] kwietnia 2014 r., zawartą ze Z. S. jako dzierżawcą gruntu. Ojciec zobowiązanej nie figuruje w rejestrze wymiarowym Urzędu Gminy S.. Skarżąca posiada 8 sztuk bydła. Zgodnie z oświadczeniem z [...] maja 2018 r. jest także właścicielką ciągnika rolniczego marki Ursus C 355 rok produkcji 1972 oraz samochodu osobowego marki Opel Astra rok produkcji 1998. Ponadto według informacji zawartej w piśmie Starostwa Powiatowego w L. z [...] czerwca 2018 r. na M. R. zarejestrowane są również następujące pojazdy: samochód ciężarowy marki FS Lublin Żuk A06B, rok produkcji 1998 oraz ciągnik rolniczy marki Zetor Forterra, rok produkcji 2012 (współwłasność). Według przywołanego pisma Starostwa również samochód osobowy marki Opel Astra stanowi współwłasność. Skarżąca ma rachunek bankowy w Rejonowym Banku Spółdzielczym w B. i saldo tego rachunku wynosiło na [...] czerwca 2018 r. 1.916,68 zł. Zobowiązana w piśmie z [...] maja 2018 r. określiła wydatki miesięczne z tytułu utrzymania gospodarstwa domowego (typu prąd, gaz, śmieci) na około 2 000,00 zł. W oświadczeniu z [...] czerwca 2018 r. zobowiązana uszczegółowiła następująco wydatki miesięcznie na utrzymanie: 1000 zł - rachunki za prąd, gaz, węgiel, drewno, butle gazowe; 800 zł – żywność; 200 zł - środki czystości; 200 zł – paliwo; 150 zł – zakup ubrań; 100 zł - zakup leków; 50 zł nieprzewidziane wydatki. Dodatkowo skarżąca podała, że ponosi wydatki z tytułu ubezpieczenia w kwocie 1.000,00 zł rocznie. Skarżąca oświadczyła, że nie może potwierdzić podanych wydatków rachunkami, gdyż ich nie posiada. Nadmieniła również, iż w związku z faktem, że nie dysponuje taką kwotą miesięcznie zmuszona jest korzystać z pomocy rodziny. Jedynymi dokumentami, które skarżąca dołączyła do akt sprawy, celem wykazania ponoszonych kosztów, był paragon fiskalny z apteki potwierdzający zakup leków na kwotę 67,20 zł oraz polisy ubezpieczeniowe: ubezpieczenie pojazdu marki Żuk A06 - składka w wysokości 968,00 zł rocznie, obowiązkowe ubezpieczenie budynków wchodzących w skład gospodarstwa rolnego od ognia i innych zdarzeń losowych - składka w wysokości 649,00 zł rocznie. W oparciu o podane przez skarżącą dane organ odwoławczy ustalił, że jej wydatki miesięczne przekraczają ponad trzykrotnie jej dochód. Organ odwoławczy wskazał, iż przy zadeklarowanym przez zobowiązaną miesięcznym dochodzie w wysokości 960,00 zł, jej miesięczne wydatki wynoszą 3.200,00 zł, tj. 1.600,00 zł na osobę miesięcznie. Organ zwrócił też uwagę, że zobowiązana poproszona o wskazanie wysokości i źródła dochodu S. R. stwierdziła jedynie, że dochody jej ojca przeznaczone są na jego osobiste wydatki. Organ odwoławczy stwierdził, że poza opisanymi wyżej okolicznościami faktycznymi Wojewoda, pomimo podejmowanych działań, nie uzyskał informacji obrazujących sytuację finansową strony, wskazujących na poziom dochodów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego czy też dotyczących sytuacji osobistej strony. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że organ I instancji kilkakrotnie podejmował czynności mające na celu realizację obowiązków wynikających zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Organ I instancji podejmował czynności mające na celu indywidualizację przesłanek wynikających z art. 67a § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i zbadania aktualnej sytuacji finansowej oraz ekonomicznej strony. Działania te miały na celu weryfikację ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego w oparciu o jak najbardziej aktualne informacje. Organ odwoławczy podkreślił, że o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują obiektywne okoliczności ustalone przez organ na podstawie dowodów zebranych w sprawie, w tym dokumentów przedstawionych przez stronę na okoliczność podnoszoną we wniosku o udzielenie ulgi. Według organu odwoławczego takich dokumentów w rozpoznawanej sprawie zabrakło - w tym zakresie organ I instancji zgromadził skromny materiał dowodowy w postaci pism urzędowych oraz wyjaśnień zawartych we wniosku strony inicjującym postępowanie. Organ odwoławczy zaznaczył, iż pomimo dwukrotnego wezwania strony do uzupełnienia materiału dowodowego nie zostały złożone żądane dokumenty, na podstawie których organ I instancji mógłby dokonać szczegółowej i obiektywnej analizy sytuacji finansowej i materialnej strony. Tym samym zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie brak było dokumentów mających przymiot wiarygodności, na których organy rozpatrujące sprawę mogłyby się oprzeć i które umożliwiłyby podjęcie obiektywnej decyzji w sprawie udzielenia ulg w spłacie należności Skarbu Państwa. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciąży na organie prowadzącym postępowanie administracyjne, co nie oznacza, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku, zwłaszcza że nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Organ odwoławczy stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazywał, aby w rozpoznawanej sprawie strona na etapie postępowania przed organem I instancji występowała z wnioskami dowodowymi; wypowiadała się co do zebranych dowodów i materiałów lub zgłaszała żądania w zakresie objętym zarzutami odwołania. Organ odwoławczy uznał, że sytuacja finansowa strony w 2018 r. jest nieudokumentowana i organy administracji nie posiadają żadnych informacji, i danych go obrazujących. Organy administracji nie były w stanie stwierdzić, czy strona nie ma realnych możliwości finansowych do uregulowania nałożonej opłaty legalizacyjnej. Według organu odwoławczego brak możliwości dokonania takich ustaleń powoduje niemożność stwierdzenia istnienia ważnego interesu podatnika uzasadniającego przyznanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Minister dokonał jedynie częściowej analizy sytuacji finansowej skarżącej oraz sytuacji zdrowotnej członków jej gospodarstwa domowego. Analiza ta prowadzi do wniosku, że w związku z nałożeniem opłaty skarżąca znalazła się w trudnej sytuacji, na co wskazuje złożony wniosek. Niewątpliwie podeszły wiek ojca znajdującego się pod opieką zobowiązanej komplikuje jej sytuację. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w gospodarstwie domowym skarżącej nikt nie pozostaje bez źródła dochodu. W ocenie Ministra powyższy fakt, w kontekście deklarowanego poziomu wydatków gospodarstwa domowego strony, sprawia że ogólna sytuacja gospodarstwa domowego wnioskodawczyni nie może być w chwili obecnej oceniana jako bardzo trudna. Organ odwoławczy uznał, że sygnalizowane przez wnioskodawczynię problemy mają charakter wyłącznie czasowy, a nawet częściowe umorzenie należności publicznoprawnej jest ulgą o charakterze definitywnym. Według organu odwoławczego okoliczności sprawy nie uzasadniają umorzenia w całości lub częściowego umorzenia opłaty legalizacyjnej. Organ wyjaśnił, iż przesłanka ważnego interesu podatnika zachodzi w sytuacji, której podatnik nie mógł przewidzieć lub nie mógł zapobiec, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowych. Organ odwoławczy uznał, że nałożenie opłaty nie było w okolicznościach rozpoznawanej sprawy związane z sytuacją nadzwyczajną, lecz jest konsekwencją działań strony. Ponieważ skarżąca dokonała rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalnego bez uzyskania odpowiedniego pozwolenia, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. nałożył na skarżącą opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000,00 zł. Nałożona opłata nie powstała na skutek szczególnych okoliczności, lecz była następstwem działań strony naruszających przepisy Prawa budowlanego, które obligowały stronę do wcześniejszego uzyskania stosownego pozwolenia. Naruszając prawo wnioskodawczyni musiała liczyć się z ryzykiem poniesienia określonych konsekwencji prawnych. Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż ważnego interesu podatnika, jako przestanki zastosowania ulgi w spłacie nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie np. umorzenia zaległości podatkowej. Podnoszona przez stronę trudna sytuacja materialna i borykanie się z problemami finansowymi w kontekście poczynionych ustaleń nie uzasadniają umorzenia w całości lub w części opłaty legalizacyjnej. Minister uznał (powołując się na wyrok WSA w Krakowie z 9 kwietnia 2010 r. sygn. akt I SA/Kr 707/09, LEX nr 584655), że sygnalizowane przez skarżącą problemy finansowe są istotne z punktu widzenia strony, jednakże nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem podatnika, gdyż prowadziłoby to wynaturzenia instytucji umorzenia należności. Minister nie dopatrzył się w decyzji Wojewody wad umożliwiających jej uchylenie, a także argumentów przemawiających za jej zmianą.

W skardze na decyzję Ministra Finansów z [...] stycznia 2019 r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 7a § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 pkt. 6 i § 3 k.p.a., jak również naruszenie przepisów prawa podatkowego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Minister Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu Ministra Finansów z 3 stycznia 2019 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Przepis ten na podstawie art. 49 c ust. 1 Prawa budowlanego ma odpowiednie zastosowanie do opłat legalizacyjnych, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Przepisy art. 7, art. 8 § 2 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. zobowiązują organy administracji publicznej do podejmowania z urzędu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, i ocenienia na jego podstawie czy dana okoliczność została udowodniona. Organ powinien kierować się przy tym zasadami logicznego rozumowania, wiedzą oraz doświadczeniem życiowym. Uzasadnienie decyzji kontrolowanej w trybie skargi winno realizować zasadę przekonywania (art. 11 k.p.a.), która łączy się ściśle z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.).

Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonej decyzji, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, że użycie w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej zwrotu, że należności mogą być umarzane, wskazuje na to, że decyzja w tym przedmiocie ma charakter uznaniowy. Zatem nawet w przypadku, gdy zaistnieje któraś z sytuacji określonych w art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ nie ma obowiązku wydania decyzji o umorzeniu należności. Kryteria umorzenia należności publicznoprawnych (tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny) sformułowane są w sposób niedookreślony i dokonywana przez organ ocena czy w konkretnym przypadku zaistniały przesłanki do wydania decyzji umarzającej oparta jest w znacznej mierze na elementach natury słusznościowej. Nie oznacza to jednak, że decyzja w sprawie umorzenia należności z tytułu opłaty legalizacyjnej może być dowolna, gdyż kontroli podlega poprawność przeprowadzonego postępowania, w tym dokonane niezbędnych ustaleń faktycznych co do sytuacji strony oraz wyważenia interesu społecznego z indywidualnym interesem strony.

W rozpoznawanej sprawie organy dokonały prawidłowego ustalenia sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącej, w oparciu o dane uzyskane przez organy z urzędu z dostępnych organom rejestrów oraz materiały przedstawione przez skarżącą. Organy dokonały wyczerpującej analizy zgromadzonego materiału dowodowego i wynikającej z niego sytuacji skarżącej pod kątem możliwości i skutków uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ odwoławczy przedstawił logiczną i spójną argumentację wyprowadzonego wniosku co do nieistnienia przesłanek do wydania decyzji o umorzeniu należności w całości lub w części. Uzasadnione jest stanowisko organów, że brak współpracy skarżącej z organem w postępowaniu wyjaśniającym, wyrażający się w niczym nieuzasadnionym niepełnym i wybiórczym przedstawianiu żądanych przez organ dowodów, uniemożliwił organom ustalenie pełnej sytuacji ekonomicznej skarżącej. Organy prawidłowo uznały, że ojciec skarżącej pozostaje z nią we wspólnym gospodarstwie domowym, w związku z czym jego dochody powinny być uwzględnione w środkach pieniężnych jakimi skarżąca dysponuje na ponoszenie bieżących kosztów utrzymania. Podane przez skarżącą fakty wspólnego zamieszkiwania z ojcem, jego niezdolności do samodzielnej egzystencji z uwagi na podeszły wiek i choroby oraz wyłączność opieki skarżącej nad ojcem, wbrew przeciwnemu twierdzeniu skarżącej wskazują jednoznacznie na prowadzenie przez skarżącą i jej ojca wspólnego gospodarstwa domowego. Odmowa podania przez skarżącą na żądanie organu źródła i wysokości dochodów miesięcznych jej ojca, uniemożliwiła organom ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej strony. Organy stosownie do art. 7, art. 8 § 2 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. podjęły wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy dokonując ustaleń w oparciu o informacje uzyskane z dostępnych organom rejestrów urzędowych oraz dane przekazane wybiórczo przez skarżącą na wezwanie organu. Prawidłowe jest stanowisko organów, że brak możliwości pełnego ustalenia rzeczywistego stanu finansowego strony, spowodowany odmową podania przez skarżącą wszystkich żądanych przez organ danych o jej stanie majątkowym, nie pozwala na ustalenie istnienia przesłanek z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, pozwalających na umorzenie należności (opłaty legalizacyjnej).

Sąd podziela również stanowisko organu, że w sytuacji, gdy trudności finansowe strony nie są rezultatem niezależnych od niej okoliczności, w tym zaistnienia nadzwyczajnych przypadków losowych, lecz wynikają z postawy życiowej strony - nieprzestrzegania przepisów obowiązującego prawa, wówczas brak jest przesłanek do zastosowania instytucji umorzenia. Umorzenie należności publicznoprawnych jest bowiem instytucją o charakterze wyjątkowym, zaś zasadą jest płacenie tych należności. Brak jest też podstawy prawnej do badania przez organ, rozpoznający wniosek o umorzenie należności publicznoprawnej na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zasadności i wysokości tej należności w sytuacji gdy wynika ona z ostatecznej decyzji administracyjnej.

Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie decyzje zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.