Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 459/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.24 ust.2a
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie sędzia WSA Ewa Kamieniecka (spr.), sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, , Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Hurman, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi M. W.-R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz skarżącej M. W.-R. kwotę 497 (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] sierpnia 2018 r. M. W. – R. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w S. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem A. R.

Organ I instancji decyzją z dnia [...] września 2018 r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na okres od [...] sierpnia 2018 r. do [...] marca 2020 r. w wysokości [...] zł miesięcznie. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego [...], ustalający niepełnosprawność syna strony, został wydany dnia [...] stycznia 2018 r., podczas gdy wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony [...] sierpnia 2018 r., czyli po upływie 3 miesięcy od wydania orzeczenia.

W odwołaniu strona podała, że została wprowadzona w błąd przez pracownika Sądu co do terminu rozprawy, dotyczącej ustalenia stopnia niepełnosprawności syna A. Z tej przyczyny dopiero w czerwcu 2018 r. złożyła wniosek o wydanie odpisu wyroku, który zapadł w dniu [...] stycznia 2018 r. W dniu [...] czerwca 2018 r. odebrała odpis wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności. Strona podała, że wychowuje trzech synów z problemami zdrowotnymi.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 110/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję SKO, wskazując na konieczność odniesienia się również do pisma pełnomocnika strony z dnia [...] października 2018 r., które SKO otrzymało w dniu [...] października 2018 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] uchyliło zaskarżona decyzję w całości i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] sierpnia 2018 r. do [...] grudnia 2018 r. oraz w kwocie [...] zł miesięcznie na okres od [...] stycznia 2019 r. do dnia [...] marca 2020 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]) zmienił orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D. oraz poprzedzające je orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności we W. w ten sposób, że zaliczył małoletniego syna skarżącej – A. do osób niepełnosprawnych okresowo, od urodzenia do [...] marca 2020 r. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.

Jak wskazał dalej organ odwoławczy, uwzględnił regulację art. 24 ust. 2 oraz ust. 4 ustawy, z którego wynika, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczenia ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia.

Organ II instancji podkreślił, że z art. 24 ust. 2a wynika, że wskazany w nim trzymiesięczny termin liczy się "od dnia wydania orzeczenia". Z brzmienia przepisu art. 24 ust. 2a ustawy wynika jednoznacznie, że termin trzymiesięczny, o którym tu mowa, biegnie od dnia wydania orzeczenia, nie zaś jego doręczenia stronie. Przepis ten nie odwołuje się do "prawomocności" orzeczenia. Wedle stanowiska organu II instancji, skoro w rozpatrywanej sprawie wyrok Sądu o zaliczeniu małoletniego A. do osób niepełnosprawnych został wydany [...] stycznia 2018 r. to od tej daty biegł trzymiesięczny termin, o którym mowa w art. 24 ust. 2a ustawy. Wskazano, że gdyby nawet liczyć termin trzymiesięczny od daty prawomocności wyroku, to i tak strona przekroczyła termin wynikający z art. 24 ust. 2a ustawy, składając wniosek [...] sierpnia 2018 r., bowiem wyrok z dnia [...] stycznia 2018 r. stał się prawomocny z dniem [...] lutego 2018 r.

W odniesieniu do argumentacji odwołania organ wskazał, że skoro strona pod koniec kwietnia 2018 r. otrzymała pismo z Sądu, a następnie zatelefonowała do Sądu w celu uzyskania dalszych informacji i dowiedziała się, że wyrok zapadł w styczniu, to gdyby wówczas, tj. na początku maja 2018 r., podjęła działania w celu otrzymania odpisu wyroku, a następnie złożyła wniosek o zasiłek, to byłaby szansa na zachowanie 3 miesięcznego terminu od dnia prawomocności wyroku. Tymczasem skarżąca odebrała wyrok pod koniec czerwca 2018 r. Nie złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne w terminie trzech miesięcy od wydania orzeczenia o niepełnosprawności, uniemożliwia przyznanie tego świadczenia za okres wcześniejszy. Uwzględnienie odwołania oznaczałoby, że organy administracji orzekłyby z naruszeniem art. 24 ust. 2a ustawy.

Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzję organu odwoławczego, wnosząc uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 16 ust.1 w zw. z art. 24 ust.2 i ust.2 a ustawy przez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że termin trzech miesięcy do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia liczony jest od dnia wydania orzeczenia przez sąd powszechny, podczas gdy termin ten należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku, względnie od dnia wydania orzeczenia o stwierdzeniu prawomocności. Skarżąca zarzuciła równie naruszenie art. 7 w zw. z art. 9 k.p.a. przez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i przyjęcie, że wbrew zasadzie informowania stron, skarżąca miała możliwość złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w terminie, podczas gdy nie miała wiedzy o trzymiesięcznym terminie i sposobie jego liczenia, nie została w tym przedmiocie pouczona i została wprowadzona w błąd co do przedmiotu rozprawy w dniu [...] stycznia 2018 r.

Zdaniem skarżącej organ błędnie przyjął, że termin określony w art. 24 ust. 2a ustawy dotyczy wprost orzeczeń sądów powszechnych i rozpoczynał swój bieg od daty ich wydania. Zdaniem strony termin ten odnosi się do orzeczeń powiatowych, ewentualnie wojewódzkich komisji ds. orzekania o niepełnosprawności, które są doręczane zainteresowanemu z urzędu. Wedle argumentacji skarżącej, termin początkowy uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego powinien być zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy równoznaczny z dniem złożenia przez skarżącą wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności, skoro uprawniona zmieściła się w trzymiesięcznym terminie do złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia, liczonym od dnia stwierdzenia prawomocności wyroku tj. od dnia [...] czerwca 2018 r. Nadto strona nie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarówno na etapie postępowania przed sądem powszechnym, jak i postępowania administracyjnego. W konsekwencji nie wiedziała, że wyroki podlegają co do zasady doręczeniu jedynie na wniosek, a nie z urzędu, jak w przypadku orzeczeń powiatowych/wojewódzkich zespołów do spraw orzekania o niepełnosprawności.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2220) świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce lub ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że skarżąca w związku z opieką nad małoletnim niepełnosprawnym synem A. spełnia przesłanki do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Sporna w niniejszej sprawie pozostaje natomiast kwestia daty, od której świadczenie to powinno być przyznane skarżącej. Wyjaśnić bowiem należy, że zgodnie z art. 24 ust. 2 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Zasadą jest więc przyznawanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek o jego przyjęcie. Wyjątkiem jest sytuacja przewidziana w art. 24 ust. 2a ustawy.

Z akt sprawy wynika, że wyrokiem Sądu [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., który stał się prawomocny z dniem [...] lutego 2018 r., co stwierdzono orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2018 r., ustalono stopień niepełnosprawności małoletniego syna skarżącej, zaliczając go do osób niepełnosprawnych okresowo, od urodzenia do [...] marca 2020 r. Wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożyła matka - skarżąca w dniu [...] sierpnia 2018 r.

Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie stanowisko zaprezentowane przez organy obu instancji nie jest prawidłowe. Użyte w art. 24 ust. 2a ustawy określenie "wydanie orzeczenia" w odniesieniu do wyroku sądu należy rozumieć nie jako datę ogłoszenia tego wyroku czy też datę, z którą to orzeczenie uzyskało walor prawomocności, lecz datę stwierdzenia jego prawomocności.

Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych interpretacja tego przepisu (art. 24 ust.2a ) w zakresie owego zwrotu "wydanie orzeczenia" nastręcza pewne trudności. W tym zakresie doszło do wyodrębnienia trzech nurtów orzecznictwa. Wedle pierwszego, zgodnie z zasadami wykładni literalnej termin "wydać" należy interpretować zgodnie z jego słownikowym rozumieniem jako "uchwalić coś lub ogłosić". Zatem wyłącznie w okresie trzech miesięcy od dnia wydania stosownego orzeczenia rozumianego jako dzień wydania przez właściwy organ lub Sąd orzeczenia o ustaleniu stopnia niepełnosprawności może nastąpić ukształtowanie prawa wnioskodawcy w sposób opisany w art. 24 ust.2a ustawy. Następuje to zatem bez względu na przebieg i charakter postępowania mającego na celu urzędowe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego uzasadniającego uprawnienie do świadczenia.

Wedle drugiego nurtu uzupełniającego wyniki wykładni językowej art. 24 ust.2a ustawy wykładnią celowościową, uwzględniającą funkcję świadczeń pielęgnacyjnych oraz mechanizm ustawowy ich przyznawania, sądy zauważają bezwzględną konieczność dostrzeżenia, przy interpretacji tego przepisu różnicy pomiędzy datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności i datą orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności wydanego przez sąd powszechny w formie wyroku. W tym aspekcie zwraca się szczególną uwagę na istotny walor takiego wyroku w postaci jego prawomocności. Dopiero bowiem prawomocne orzeczenie sądu powszechnego wywołuje skutek wiążący również w zakresie jego treści w stosunku do innych sądów i organów, co w ukształtowanym dwuetapowym mechanizmie przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego ma podstawowe znaczenie dla odkodowania właściwego rozumienia art.24 ust.2a ustawy. Z tych względów, wedle zaprezentowanego poglądu, w przypadku rozstrzygnięcia przez sąd powszechny, termin z art. 24 ust.2 a ustawy należy liczyć od dnia uprawomocnienia się wyroku w tym przedmiocie.

Z kolei według trzeciego poglądu aprobowanego również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który Sąd orzekający w tej sprawie w pełni popiera i przyjmuje jako własny (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 553/ 16, wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. I OSK 2143/15 dostępny cbois.nsa.gov.pl) wykładnia uwzględniająca wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt P 28/07 oraz cel unormowania zawartego w art. 24 ust. 2a ustawy pozwala na objęcie dyspozycją tego przepisu także osobę, która nie była w stanie złożyć wniosku nawet w okresie trzech miesięcy licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (wedle tylko wykładni literalnej tego przepisu), na skutek trwającego postępowania sądowego w przedmiocie niepełnosprawności.

Należy bowiem podkreślić, że jeżeli tak jak w kontrolowanej sprawie w związku z brzmieniem art. 24 ust. 2a ustawy nie mamy do czynienia z datą wydania przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, ale z wyrokiem sądu powszechnego dotyczącego tej niepełnosprawności, to należy dostrzegać różnicę między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w przytoczonym wyżej art. 24 ust. 2a), a datą wydania wyroku sądu powszechnego. Orzeczenia wspomnianych komisji są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany (osobiście, przez pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego). Z kolei orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawane przez sąd powszechny, wydawane w formie wyroków nie są z urzędu doręczane stronom, a nadto nie tylko zainteresowanemu, ale także drugiej stronie - wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności – przysługuje prawo wniesienia środka zaskarżenia. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że w przypadku wyroku sądu I instancji, data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji, a data nadania klauzuli prawomocności wyrokowi jest zawsze datą późniejszą niż data, z którą stwierdzana jest prawomocność tego wyroku.

Należy powtórzyć, że w kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia [...] stycznia 2018 r., którym Sąd zaliczył małoletniego syna skarżącej do osób niepełnosprawnych okresowo od urodzenia do [...] marca 2020 r. Orzeczenie Sądu I instancji stało się prawomocne z dniem [...] lutego 2018 r. co wynika z klauzuli prawomocności nadanej w dniu [...] czerwca 2018 r. Skarżąca, co wydają się potwierdzać znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty (k [...]) oraz okoliczności wskazane w złożonym przez nią odwołaniu i skardze na skutek nieporozumienia w zakresie terminów rozpraw wyznaczonych do przeprowadzenia i w efekcie przeprowadzonych w tym Sądzie w związku z jej odwołaniami od orzeczeń Komisji dotyczących dwóch niepełnosprawnych synów A. i K. po uzyskaniu, na przełomie kwietnia i maja, poprawnych informacji w zakresie stanu sprawy zawisłej przed tym Sądem pod sygn. akt [...], w rozsądnym terminie po otrzymaniu odpisu wyroku złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia w dniu [...] sierpnia 2018 r.

Zatem wobec obowiązku nałożonego na stronę przepisem art. 24 ust. 2 ustawy złożenia wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego lub o jego kontynuację wraz z kompletem dokumentów, nie można nie dostrzec ogromnej różnicy między datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawanego przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, a datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności orzeczoną wyrokiem sądu powszechnego. W takiej sytuacji w istocie brak jest normy prawnej regulującej wprost taką sytuację.

Należy mieć na względzie, że świadczenie pielęgnacyjne spełnia efektywnie

swój cel, gdy jest przyznawane od daty wskazanej w orzeczeniu o niepełnosprawności oraz, że uzyskanie urzędowego potwierdzenia stanu niepełnosprawności wymaga postępowania administracyjnego zainicjowanego przez osobę zainteresowaną, a postępowanie takie z natury rzeczy trwa przez czas odpowiadający standardom właściwym dla postępowania administracyjnego, a także – biorąc pod uwagę, że przyjęty ustawowo tryb odwoławczy – może trwać przez dłuższy czas przed sądem powszechnym.

W tej sytuacji, sposób rozumowania skarżącej i wykładnia przepisu art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych polegająca na tym, że z wydaniem orzeczenia na potrzeby tego przepisu utożsamia w realiach tej sprawy dzień stwierdzenia prawomocności wskazanego wyroku tj. [...] czerwca 2018 r. jest zgodna z obowiązującym porządkiem prawnym. Skarżąca w rozsądnym terminie biorąc pod uwagę dodatkowe okoliczności sprawy wskazane powyżej - w dniu [...] sierpnia 2018 r. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia. Powyższe mieści się w granicach celowościowej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, uzasadnionej brzmieniem art. 69 Konstytucji RP zgodnie, z którym osobom niepełnosprawnym władze publiczne udzielają, zgodnie z ustawą, pomocy w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji społecznej. W konsekwencji, pozostawałoby w rażącej sprzeczności z celem regulacji ustawowej i jej kontekstem konstytucyjnym wynikającym z art. 69 Konstytucji RP przyjęcie, że skarżąca uchybiła terminowi z art. 24 ust. 2a ustawy i nie służy jej z tytułu sprawowania opieki na niepełnosprawnym synem prawo do tych świadczeń od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna. Przyjęcie przeciwnego stanowiska stanowiłoby nieuprawnione przerzucenie na wnioskodawczynię konsekwencji orzeczeń organów orzekających o tej niepełnosprawności, nie stosujących odpowiednich pouczeń.

Za takim stanowiskiem przemawiają także argumenty natury technicznej. Niewątpliwie prawidłowy i kompletny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie przewidzianym procedurą administracyjną. Stosownie zaś do § 10 pkt 2 rozporządzenia z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1466) do takiego wniosku należy dołączyć dokumenty niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Ponieważ przesłanką z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest niepełnosprawność, która wymaga legitymowania się orzeczeniem w przedmiocie niepełnosprawności, to takie orzeczenie musi być dołączone do wniosku. Jego brak powoduje skutki określone w art. 24a ustawy. W sytuacji zatem, gdy sprawa niepełnosprawności została przeniesiona na etap postępowania sądowego, tak jak w rozpatrywanej sprawie, w przypadku gdy nawet Sąd już I instancji wyda korzystny dla wnioskodawcy wyrok, dołączony do wniosku odpis nieprawomocnego wyroku nie stanowi dokumentu, o jakim mowa w powołanym rozporządzeniu. Konieczne jest wówczas uruchomienie procedury uzupełnienia wniosku z art. 24a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie do przyjęcia jest jednak założenie, że z jednej strony zdarzenie w postaci wydania nieprawomocnego wyroku rozpoczyna bieg terminu do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, a z drugiej – przedłożony odpis tego wyroku nie pozwala organowi na załatwienie sprawy, lecz wymaga procedury naprawczej. Nawet bowiem gdyby, w oderwaniu od stanu faktycznego tej sprawy, po wydaniu wyroku strona natychmiast złożyła wniosek o przyznanie omawianego świadczenia, to choćby tylko w przypadku złożenia przez wojewódzki zespół wniosku o uzasadnienie wyroku, strona z przyczyn od siebie niezależnych nie byłaby w stanie zadośćuczynić wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku przez złożenie odpisu prawomocnego wyroku w terminie określonym zgodnie z art. 24a ust. 2 ustawy (ust. 3 nie dotyczy takiej sytuacji). Art. 24a ust. 2 przewiduje bowiem wówczas pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia, a to byłby skutek, którego nie można pogodzić z elementarnym poczuciem sprawiedliwości, a normatywnie – z zasadami państwa prawa wyrażonymi w art. 2 Konstytucji RP. W odmiennej paradoksalnie sytuacji byłyby osoby, które korzystny wyrok uzyskałyby dopiero w instancji apelacyjnej, której wyroki są prawomocne w dniu wydania (art. 363 § 1 Kpc).

Zatem zarówno przyjęta koncepcja organu odwoławczego, jak i arbitralne przyjęcie, że samo uzyskanie przez wyrok waloru prawomocności bez uwzględnienia faktu, że musi być ono stwierdzone w drodze orzeczenia o stwierdzeniu prawomocności podejmowanego zawsze w terminie późniejszym, godzi także w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji). Przywołując tę zasadę można marginalnie zauważyć, że do jej naruszenia mogłoby dojść także w przypadku liczenia terminu z art. 24 a ust. 2, według literalnego brzmienia tego przepisu, od wydania orzeczenia zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Zasadą jest przecież, że strona dowiaduje się o treści takiego orzeczenia po jego doręczeniu. Faktyczny czas do złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne zależny byłby zatem od tego, kiedy ów zespół dokona doręczenia orzeczenia. Teoretycznie możliwe są sytuacje, w których, nawet z przyczyn niezależnych od organu i strony, doręczenie orzeczenia następuje już po upływie omawianego terminu. Ponieważ jest to termin nieprzywracalny, strona pozbawiona byłaby możliwości skorzystania z uprawnień przewidzianych w tym przepisie. W każdym zaś razie, skoro w poszczególnych sprawach czas doręczenia orzeczenia może być różny, to i w konsekwencji strony dysponowałyby różnym czasem do złożenia wniosku o świadczenie w terminie liczonym od wydania orzeczenia. Nie sposób tego zaakceptować w świetle konstytucyjnych zasad państwa prawa (por. wyr. WSA w Gliwicach z dnia 12 października 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 357/17)

Powyższe stanowisko zostało wyrażone w wyroku tut. Sądu z dnia 24 stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Wr 517/18 w sprawie ze skargi strony na decyzję przyznającą zasiłek pielęgnacyjny na syna A. na okres od [...] lipca 2018 r., a więc od miesiąca złożenia wniosku o przyznanie tego zasiłku. Stanowisko to sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje.

W wyniku rozpoznania skargi, Sąd stwierdził, na podstawie przedstawionej wyżej argumentacji i wykładni prawa, że zaskarżona decyzja została wydana na skutek błędnej wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, a uchybienie to miało w sposób oczywisty istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowało treść zaskarżonej decyzji, co uzasadniało wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Sąd uchylił jedynie zaskarżoną decyzję, gdyż jest to wyłącznie kwestia prawna, którą powinien rozstrzygnąć organ odwoławczy. Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie zatem ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Stosownie bowiem do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.