Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1142/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 183 § 2 pkt 5, 185 §1, 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie sędzia NSA Zygmunt Zgierski sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej V. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1259/20 w sprawie ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz V. K. kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 27 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1259/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy ze skargi V. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia rodzicielskiego, oddalił skargę.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Prezydent [...] decyzją z [...] stycznia 2020 r., nr [...] odmówił przyznania V. K. prawa do świadczenia rodzicielskiego na dziecko, E. S., urodzoną [...] lipca 2019 r.

Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że obywatelka [...], V. K., do wniosku o świadczenie rodzicielskie dołączyła dokument tożsamości córki i kartę pobytu członka rodziny obywatela UE wydaną na jej nazwisko [...] października 2019 r., z datą ważności do [...] października 2021 r. i poinformowała, że nie posiada decyzji wojewody o zezwoleniu na jej pobyt na terytorium RP, gdyż ta nie jest wydawana osobom posiadającym kartę pobytu członka rodziny obywatela UE. Złożona do akt karta pobytu członka rodziny obywatela UE nie posiada jednak wymaganej przepisami ustawy adnotacji o dostępie do rynku pracy.

Organ przywołał treść art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111, dalej jako "u.ś.r."), w którym wymieniono cudzoziemców uprawnionych do otrzymywania świadczenia rodzicielskiego i wyjaśnił, że nie daje on możliwości przyznania świadczenia rodzicielskiego cudzoziemcowi posiadającemu kartę pobytu członka rodziny obywatela UE, wobec czego świadczenie nie zostało przyznane.

W skardze na ww. decyzję V. K. zarzuciła organowi naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. poprzez dokonanie przez organ niewłaściwej wykładni, której wynikiem był błędny wniosek organu, że świadczenie rodzinne jej nie przysługuje, a także przepisów prawa proceduralnego w postaci art. 6, 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 1 pkt 4 oraz 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, dalej jako "k.p.a.") poprzez zaniechanie dopełnienia obowiązku wyczerpującej oceny materiału dowodowego skutkującego zaniechaniem dokonania ustaleń faktycznych w sprawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Sąd stwierdził, że skarżąca nie należy do żadnej kategorii osób – cudzoziemców wymienionych w art. 1 ust. 2 pkt 2 u.ś.r. Przepis ten, jak słusznie podniósł organ, zawiera zamknięty katalog osób – cudzoziemców, którym przysługuje wnioskowane świadczenie rodzicielskie. Katalog ten nie wskazuje na możliwość przyznania świadczenia cudzoziemcowi posiadającemu tylko kartę pobytu członka rodziny obywatela UE.

Sąd wojewódzki podkreślił, że art. 2 ust. 2 u.ś.r. przyznaje ww. prawo osobom, które przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt stały albo na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy, o którym mowa w art. 139a ust. 1 lub art. 139o ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach bądź osobom posiadającym kartę pobytu z adnotacją "dostęp do rynku pracy". Skarżąca nie wykazała, że spełnia którąkolwiek z przesłanek uprawniających do pobierania ww. świadczeń, pomimo że pełna treść ww. przepisu została jej przedstawiona. Skarżąca legitymuje się kartą pobytu jednak bez adnotacji o dostępie do rynku pracy, nie posiada też zezwolenia na pobyt stały ani na pobyt czasowy.

Na etapie kontroli prawa cudzoziemca do świadczeń rodzinnych organ administracji sprawdza posiadanie przez wnioskodawcę enumeratywnie określonych w ustawie dokumentów. Organ orzekający o świadczeniach rodzinnych nie ma kompetencji do oceny uprawnień cudzoziemca wynikających z przepisów ustawy o cudzoziemcach. Nie może zatem we własnym zakresie przesądzać kwestii, które leżą poza przedmiotem sprawy, w której orzeka. Również Sąd administracyjny nie ma uprawnień do oceny uprawnień skarżącej, poza kwestią spełnienia wymogów, o których mowa w art. 2 ust. 2 u.ś.r. W odniesieniu do przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, na które powołuje się skarżąca, jak stwierdził Sąd, w sprawie nie wykazano, że mają one zastosowanie.

Sąd dodał, że zgodnie z art. 3 ust. 15a u.ś.r. ilekroć jest w niej mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009. Przepisy te przewidują, co do zasady, zakaz kumulacji świadczeń o charakterze rodzinnym (art. 10 rozporządzenia 883/2004), a przy tym określają, że wnioskodawca nie ma możliwości wyboru kraju właściwego do wypłaty świadczeń. Zgodnie z art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004 w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, zastosowanie mają zasady pierwszeństwa, które przewidują, że w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, w pierwszej kolejności bierze się pod uwagę prawa udzielone z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskane na podstawie miejsca zamieszkania. Zgodnie zaś z art. 68 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w przypadku zbiegu uprawnień świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw zawieszane są do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę.

Jak wskazał Sąd, rację ma skarżąca zarzucając, że przepisy art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. c-e ustawy nie dotyczą cudzoziemców będących obywatelami państw UE. Skarżąca jednak nie jest obywatelem państwa UE, a także nie podała ani we wniosku, ani w odwołaniu, ani w skardze, na jakiej podstawie faktycznej (tj. w oparciu o czyje prawa, gdy chodzi o członka jej rodziny i gdzie zatrudnionego bądź gdzie pobierającego świadczenia emerytalne czy rentowe, jak stanowi art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia 883/2004, opiera swoje prawa implikujące zastosowanie wobec niej ww. przepisów o systemie koordynacji. Powoływanie się przez skarżącą na ww. przepisy dotyczące konieczności zastosowania systemu koordynacji zabezpieczeń społecznych tylko z racji posiadania za męża N., pozostaje zatem, w ocenie Sądu, całkowicie gołosłowne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła V. K., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj.:

– naruszenie art. 113 p.p.s.a. w zw. z art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez wyznaczenie terminu posiedzenia niejawnego i wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyroku w dniu 27 listopada 2020 r. w sytuacji, kiedy zgodnie z pismem wysłanym przez Sąd z [...] listopada 2020 r., odebranym przez skarżącą [...] listopada 2020 r., w dniu wyznaczonym na wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym skarżącej nie minął jeszcze wyznaczony jej, siedmiodniowy termin na złożenie dodatkowego stanowiska w sprawie, stąd niemożliwe było uznanie przez Sąd, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, co z kolei skutkowało pozbawieniem skarżącej możliwości obrony jej praw, a w konsekwencji doprowadziło do nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.,

– art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez oddalenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi w sytuacji, kiedy materiał dowodowy w postępowaniu przed organami administracji został zebrany przez organ administracji w sposób wybiórczy i niepełny, tj. z pominięciem istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak fakt, że skarżąca jako posiadająca kartę stałego pobytu członka rodziny UE jest żoną obywatela innego Państwa członkowskiego Unii Europejskiej świadczącego pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, a następnie tak zebrany materiał dowodowy został poddany dowolnej ocenie przez organy administracji i skutkował wydaniem decyzji wobec braku odniesienia się przez organ do całokształtu sprawy, pominięcie zaś tej okoliczności skutkowało uznaniem, że do skarżącej nie znajdują zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co z kolei skutkowało odmową przyznania jej świadczenia rodzicielskiego. Brak więc uwzględnienia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi wobec powyższych uchybień stanowi naruszenie przez Sąd innych przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z art 2 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w zw. z art. 60 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dot. wykonywania Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego poprzez ich niewłaściwe niezastosowanie w przedmiotowej sprawie w sytuacji, kiedy skarżąca posiadająca kartę stałego pobytu członka rodziny obywatela UE jako żona obywatela innego Państwa członkowskiego Unii Europejskiej świadczącego pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, posiada status członka rodziny obywatela Państwa Członkowskiego Unii Europejskiej i w związku ze wskazanymi przepisami znajdują do niej zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a w związku z powyższym należy więc uznać, że jest cudzoziemcem, któremu przysługuje prawo do świadczenia rodzinnego, niezastosowanie zaś ww. przepisów skutkowało odmową przyznania skarżącej świadczenia rodzicielskiego;

w razie zaś uznania, że w stosunku do skarżącej nie znajdują zastosowania przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zarzucono naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

– art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach w zw. z art. 87 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że karta stałego pobytu cudzoziemca niezawierająca adnotacji "dostęp do rynku pracy" nie uprawnia cudzoziemca legitymującego się taką kartą do przyznania świadczenia rodzinnego, pomimo że adnotacja taka umieszczana jest zgodnie z przepisami prawa na karcie pobytu wyłącznie tych cudzoziemców, którzy są uprawnieni do wykonywania pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, albo którzy z obowiązku uzyskania takiego zezwolenia są zwolnieni, a więc zgodnie z zasadami wykładni systemowej i celowościowej sam fakt umieszczenia adnotacji na karcie pobytu ma charakter wtórny i informacyjny wobec przysługującego cudzoziemcowi z mocy prawa uprawnienia do wykonywania pracy w Polsce i jej brak nie powinien stanowić wyłącznej przyczyny odmowy przyznania cudzoziemcowi świadczenia rodzicielskiego, a prawidłowo dokonana wykładnia przedmiotowego przepisu powinna prowadzić do wniosku, że art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przyznaje podmiotowo uprawnienie do uzyskania świadczenia wychowawczego cudzoziemcowi legitymującego się kartą pobytu uprawnionemu do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, niezależnie od tego, czy uprawnienie to zostało ujawnione przez właściwy organ na karcie pobytu, a skarżąca jako członek rodziny obywatela Państwa członkowskiego Unii Europejskiej uprawniona jest do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

– art. 87 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, kiedy skarżąca jako członek rodziny w rozumieniu ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin towarzyszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemcowi, o którym mowa w pkt 7 przedmiotowej ustawy, tj. obywatela Państwa członkowskiego Unii Europejskiej i w związku z powyższym z mocy prawa uprawniona jest do wykonywania pracy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej,

– art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o cudzoziemcach poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji kiedy zgodnie z treścią przedmiotowego przepisu do skarżącej jako członka rodziny obywatela Unii Europejskiej nie stosuje się przepisów ustawy o cudzoziemcach, a w związku z powyższym na wydanej jej karcie pobytu nie ma obowiązku umieszczenia adnotacji o dostępie do rynku pracy, o której stanowi art. 244 ust. 1 pkt 11 ustawy o cudzoziemcach.

Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie przedmiotowej skargi, a w konsekwencji – uchylenie w całości także zaskarżonej decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze z [...] marca 2020 r. w sprawie o sygn. [...] oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] stycznia 2020 r. nr [...] oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Ewentualnie, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Skarżąca kasacyjnie oświadczyła, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy w sprawie.

Ponadto, skarżąca kasacyjnie wniosła, na podstawie art. 193 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a., o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci:

1. odpisu zaświadczenia o zatrudnieniu męża skarżącej, A. S., wydanego przez [...] sp. z o.o. z 22 lutego 2021 r.;

2. odpisu umowy o pracę zawartej przez A. S.;

3. kopii odpisu zupełnego aktu małżeństwa zawartego pomiędzy skarżącą a A. S., obywatelem [...],[...] maja 2019 r.

na okoliczność obowiązku stosowania w stosunku do skarżącej przepisów dotyczących systemu koordynacji zabezpieczeń społecznych z uwagi na fakt, że jest członkiem rodziny obywatela UE zatrudnionego i wykonującego od [...] stycznia 2019 r. pracę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, które to zaświadczenia o zatrudnieniu męża skarżącej i kopię aktu małżeństwa dołączono jako załącznik do skargi kasacyjnej. Okoliczność ta jest bowiem istotna i niezbędna do wyjaśnienia w kontekście rozpoznania przedmiotowej skargi, odnosi się bowiem bezpośrednio do kwestii zastosowania wobec skarżącej przepisów, na mocy których wnioskowane przez nią świadczenie rodzinne jej przysługuje, zaś samo rozpoznanie przedmiotowego dowodu nie spowoduje przedłużenia postępowania. Ponadto, na etapie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca nie miała możliwości uzyskania przedmiotowego zaświadczenia z uwagi na krótki, siedmiodniowy termin zobowiązania Sądu. Skarżąca odebrała przesyłkę w sobotę, [...] listopada 2020 r., natomiast czas oczekiwania na wydanie zaświadczenia o zatrudnieniu w miejscu pracy jej męża wynosi minimum 5 dni roboczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

W myśl art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a., nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw. Do pozbawienia strony możności obrony jej praw dochodzi wówczas, gdy z powodu naruszenia przez Sąd lub stronę przeciwną określonych przepisów lub zasad procedury, strona nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub istotnej jego części i nie miała możliwości usunięcia skutków tych uchybień na następnych rozprawach, poprzedzających wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05; z 13 października 2005 r., sygn. akt FSK 2356/04; z 27 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1697/20 – wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako "CBOSA").

Jak wynika z akt sądowych rozpoznawanej sprawy, zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z [...] listopada 2020 r., w związku z objęciem [...] od [...] października 2020 r. tzw. strefą czerwoną, na podstawie art. 15 zzs⁴ ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Termin posiedzenia został wyznaczony na [...] listopada 2020 r.

O powyższym poinformowano stronę zawiadomieniem z [...] listopada 2020 r. W zawiadomieniu zawarto pouczenie o możliwości składania dodatkowych wyjaśnień w sprawie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia.

Wyżej wskazane zawiadomienie zostało doręczone skarżącej [...] listopada 2020 r. Zatem termin do złożenia dodatkowych wyjaśnień upływał [...] listopada 2020 r. Potwierdzenie odbioru zawiadomienia z [...] listopada 2020 r. wpłynęło do sądu pierwszej instancji [...] grudnia 2020 r., a to oznacza, że Sąd pierwszej instancji, rozpoznając sprawę na posiedzeniu niejawnym [...] listopada 2020 r., nie miał informacji, czy i kiedy skarżąca została powiadomiona o rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym i czy upłynął termin do złożenia dodatkowych wyjaśnień. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skoro sąd pierwszej instancji nie był w stanie ustalić, czy skarżącej została zagwarantowana możliwość obrony swoich praw, nie powinien był rozstrzygać sprawy na posiedzeniu niejawnym wyznaczonym na [...] listopada 2020 r.

Ustawodawca, co prawda, na mocy przepisów ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych dopuścił, przy spełnieniu określonych warunków, możliwość załatwiania spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym na posiedzeniu niejawnym, jednak przepisy te nie naruszają podstawowych uprawnień procesowych strony.

Należy dodać, co wynika z akt sprawy, że skarżąca pismem z [...] listopada 2020 r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie. Skarżąca dołączyła również dokumenty potwierdzające zawarcie związku małżeńskiego z obywatelem [...], kopię paszportu męża i odpis aktu urodzenia córki wraz z jej paszportem. Jednak pismo zostało dołączone do akt sprawy dopiero [...] grudnia 2020 r., mimo że do WSA w Warszawie wpłynęło [...] listopada 2020 r., a do Wydziału I tego Sądu – [...] listopada 2020 r.

Powyższe uchybienia, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, powodują, że skarżąca kasacyjnie została pozbawiona możności obrony swoich praw, w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W konsekwencji prowadzić to musi do stwierdzenia nieważności postępowania, jakie toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.

Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.

Ocena pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej na tym etapie postępowania byłaby przedwczesna. Stwierdzenie pozbawienia strony możności obrony jej praw w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji stwarza sytuację, w której sąd odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 21 lutego 2006 r., sygn. akt II GSK 378/05; z 11 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2024/16; z 28 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1109/16, CBOSA).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c tegoż rozporządzenia.

Skoro w niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącej – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o przeprowadzenie rozprawy, to rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.