Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 544/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 235 (1)
journal: Dz.U. 2018 poz 108
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik, Sędziowie Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w T. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. (dalej: PPIS) stwierdził u J.N. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku - lewego wym. w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26.06.1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.), w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] r. nr [...] oraz Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu nr [...] z dnia [...] r.

Odwołanie od decyzji PPIS w T. nr [...] z dnia 24.02.2017 r. wniósł zakład pracy reprezentowany przez pełnomocnika zarzucając organowi I instancji m.in. naruszenie art. 77 § 1 i art. 7 kpa poprzez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J. N. oraz przyczyn wystąpienia u niej schorzenia i chwili jego powstania.

Odwołujący zarzucił, iż Organ zaniechał kontroli orzeczenia lekarskiego IMPiZŚ w S. , podczas gdy w orzeczeniu tym nie dokonano analizy wyników przeprowadzonych badań pod kątem diagnostyki różnicowej, co powoduje, że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u J. N. przewlekłego okołostawowego zapalenia barku lewego o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem.

Nadto zarzucił naruszenie § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych poprzez zaniechanie zażądania od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego.

W konsekwencji postawionych zarzutów odwołujący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, względnie o uzupełnienie materiału dowodowego i wydanie na tej podstawie decyzji, która odpowiada prawu, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. .

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny – dalej w K. decyzją z dnia [...]r. nr [...] , utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

Wskazał przy tym, iż za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u J. N. przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określonej w art. 2351 ustawy z dnia 26.06.1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 z późn. zm.), która stanowi, iż "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych " narażeniem zawodowym.

Organ odwoławczy stwierdził, iż J. N. podczas zatrudnienia w latach 1998-1999, 1999-nadal w "A" Sp. z o.o. w T. na stanowiskach: szwaczki, krojczego, operatora linii automatycznej - pracowała w warunkach narażających ją na powstanie przewlekłego zapalenia okołostawowego obydwu barków.

Wskazał, iż J. N. była badana na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. gdzie lekarze orzecznicy nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku wym. w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26.06.1974 r.— Kodeks pracy, co znalazło swój wyraz w orzeczeniu lekarskim z dnia 26.10.2016 r. nr [...]. Organ odwoławczy podał, iż lekarze orzecznicy wyjaśnili, że u J. N. w 2012 r. rozpoznano chorobę zawodową - przewlekłe zapalenie okołostawowego barku prawego. Wskazali, iż wg informacji przekazanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. w piśmie z dnia [...] praca J. N. od 2010r. nie wymagała obciążenia stawów barkowych. Ww. w wywiadzie zgłaszała bóle barku lewego od ok. 7 lat, bóle kręgosłupa w odcinku piersiowym i lędźwiowym, cierpnięcia nadgarstków, bóle łokci. W 2012 r. w trakcie badania w poradni WOMP w K. pacjentka nie zgłaszała bólu barku lewego. Orzecznicy zaznaczyli, że przeprowadzonym aktualnie badaniem ortopedycznym rozpoznano przewlekłe zapalenie okołostawowe barku lewego. Podkreślili jednak, że z uwagi na ustanie narażenia zawodowego w 2010 r. obecnie brak jest podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia okołostawowego barku lewego pochodzenia zawodowego.

Organ odwoławczy zaznaczył iż J. N. po otrzymaniu powyższego orzeczenia nie zgadzając się z kartą oceny narażenia zawodowego sporządzoną przez PPIS w T. z dnia 06.09.2016 r. wniosła o ponowne przeprowadzenie badania.

PPIS w T. przeprowadził uzupełniające dochodzenie epidemiologiczne w dniu [...] r., przesłuchał J. N. w dniu [...] r. i w dniu [..] r. sporządził nową kartę oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem przedmiotowej choroby zawodowej, która stanowiła podstawę wydania orzeczenia lekarskiego IMPiZŚ w S. w dwustopniowym trybie diagnostyczno- orzeczniczym.

Organ odwoławczy podkreślił, iż lekarze IMPiZŚ w S. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] r. wyjaśnili, że z przedłożonej aktualnie karty oceny narażenia zawodowego, opracowanej przez PPIS w T. po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...] r. wynika, że charakter pracy J. N. do stycznia 2016 r. obciążał kończyny górne w sposób, stwarzający ryzyko powstania rozpatrywanej jednostki chorobowej. W okresie od czerwca 2010 r. do kwietnia 2013 r. ww. zajmowała się montażem zagłówków, wykonując czynności obciążające stawy barkowe, wymagające unoszenia rąk powyżej głowy, a następnie zajmowała się transportem pianek do prasy vacum i prasy rolkowej, co wymagało ręcznego przerzucania pianek o masie 1-3kg każda (1200-1400 pianek do przerzucenia cztery razy na zmianę) i unoszenia rąk; gdzie podkreślono niski wzrost ww. (150cm). Specjaliści IMPiZŚ w S. zaznaczyli, że we wcześniej przeprowadzonym przez PPIS w T. postępowaniu z dnia [...] r. (na podstawie którego WOMP wydał orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej) wskazywano, że okres narażenia na pracę obciążającą stawy barkowe kończył się w październiku 2010 r.

Organ odwoławczy zauważył, iż orzecznicy podkreślili, że w wywiadzie J. N. podałą, że w 2007 roku pojawiły się pierwsze dolegliwości ze strony kończyn górnych pod postacią bólu okolicy nadgarstków z promieniowaniem do łokci, uczucie drętwienia wszystkich palców (rozpoznano prawostronny zespól cieśni nadgarstka). W 2008 r. pojawiły się dolegliwości bólowe barku prawego z ograniczeniem ruchomości (stosowano w leczeniu zabiegi ultradźwiękowe, pole magnetyczne, laseroterapię, krioterapię). Zabiegi przynosiły przejściową poprawę. Dolegliwości bólowe ze strony barku lewego pojawiły się w 2010 r. również z ograniczeniem ruchomości w tym stawie. Ponadto J. N. zgłasza dolegliwości bólowe całego kręgosłupa. W 2012 r. rozpoznano u ww. przewlekłą chorobę zawodową układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku prawego. W badaniu USG barku lewego z maja 2016 r. opisywane są zmiany odpowiadające przewlekłemu okołostawowemu zapaleniu barku. Z dostępnej dokumentacji lekarskiej z Poradni Neurologicznej wynika, że już w 2011 r. stwierdzano ograniczenie ruchomości obydwu barków z przewagą po stronie prawej, a w kwietniu 2013 r. wysunięto podejrzenie okołostawowego zapalenia barku lewego. Od czerwca 2013 r. rozpoznanie przewlekłego okołostawowego zapalenia dotyczy obydwu stawów barkowych, również dostępna dokumentacja ortopedyczna potwierdza od tego roku obustronny charakter dolegliwości.

Organ odwoławczy podniósł, iż specjaliści IMPiZŚ w S. w trakcie obecnej obserwacji klinicznej w przedmiotowym badaniu ortopedycznym stwierdzili zaniki mięśni obręczy barkowych z żywą bolesnością palpacyjną stawu obojczykowo-barkowego lewego i ograniczeniem ruchomości, bolesność palpacyjną okolicy podbarkowej lewej oraz wzdłuż ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia, dodatni objaw J. i H. . W oparciu o badanie fizykalne, przy uwzględnieniu wyników badań obrazowych rozpoznano przewlekle okołostawowe zapalenie barku lewego z objawami uszkodzenia stożka rotatorów. Nadmienili, że dochodzenie epidemiologiczne przeprowadzone przez PPIS w T. w styczniu br. potwierdza, iż J. N. do stycznia 2016 r. pracowała w warunkach narażających ją na powstanie przewlekłego zapalenia okołostawowego obydwu barków.

Konsekwencją przywołanych informacji stała się ocena lekarzy orzeczników iż istnieją podstawy do rozpoznania u J. N. co najmniej z wysokim prawdopodobieństwem przewlekłej choroby zawodowej układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku lewego.

W tak zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym organ odwoławczy uznał za uzasadnioną i prawidłową decyzję PPIS o stwierdzeniu u J. N. choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku - lewego wym. w poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych .

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podkreślił, że rozpoznana u J. N. choroba przewlekłe zapalenie okołostawowe barku jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku. Z treści art. 235 ¹ k.p. wynika bowiem iż ustawodawca zezwolił na ustalenie nie tylko bezspornego ale także "z wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy występującymi w środowisku pracy szkodliwymi czynnikami, a chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych.

Istnieją zatem przesłanki dla organów inspekcji sanitarnej - na podstawie rozpoznania u J. N. , przez orzeczników kompetentnej placówki medycznej, choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i oceny warunków pracy - pozwalające przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie choroby zawodowej: przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie okołostawowe barku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (tak NSA w wyroku z dnia 7 kwietnia 1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33).

Odnosząc się do wnioskowanego przez odwołującą dowodu poprzez wystąpienie o uzupełnienie orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej organ stwierdził iż nie było takiej potrzeby , bowiem w jego ocenie orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] r. było uzasadnione w stopniu pozwalającym na jego przyjęcie za podstawę swojego rozstrzygnięcia.

Dodatkowo powołał się na wyrok WSA w Warszawie z kwietnia 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 617/07 potwierdzający jego pogląd iż organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności wyjaśnionych w postępowaniu

Z powołaniem na utrwalone orzecznictwo sądowe (np.. wyrok NSA z dnia 05.01.2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 15.12.2015 r., sygn. akt

IV SA/Gl 368/15; wyrok NSA z dnia 12.05.2010 r., sygn. akt II OSK 335/10, baza orzeczeń CBOSA) podkreślił specyfikę postępowania w sprawie stwierdzania chorób zawodowych i wynikający z tego fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, ani też do dokonywania własnych ustaleń prowadzących do odmiennego rozpoznawania schorzenia. Dotyczy to zarówno symptomów choroby, jak i przyczyn jej powstania (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 13.10.2011 r., sygn. akt. II SA/Rz 436/11).

Przypomniał, iż przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie nakładają na organy orzekające w sprawie chorób zawodowych potrzeby ustalania w przypadku wielu pracodawców stopnia "zawinienia" poszczególnych zakładów pracy, w których ekspozycja zawodowa mogła spowodować wystąpienie choroby zawodowej. W rozdzielniku decyzji zostały wymienione tylko zakłady aktualnie istniejące, w których istniało narażenie zawodowe stanowiące przyczynę choroby zawodowej.

W ocenie organu odwoławczego zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009 r. w sprawie chorób zawodowych w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej J. N. - został zachowany.

W skardze z dnia [...] r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. w T. podniósł zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na jego wynik postępowania, a w szczególności:

1) art. 138 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji I instancji,

2) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a., polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego i jego rozpatrzenia, pozwalającego na obiektywną ocenę stanu zdrowia J. N. oraz przyczyn wystąpienia ewentualnych schorzeń, a tym samym nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, wyrażające się zaniechaniem: wyjaśnieniem rozbieżności w zgromadzonym materiale dowodowym, tj. w orzeczeniach lekarskich, w treści których zostały zamieszczone sprzeczne ustalenia odnośnie okresu, w którym Pani J. N. pracowała w warunkach narażających ją na powstanie choroby zawodowej prawidłowego ustalenia przyczyn powstania choroby u w/w pracownicy, a także ustalenia czy choroba była związana wyłączenie z pracą czy też na jej etiologię miały wpływ czynniki pozazawodowe, takie jak zdiagnozowane u tej pracownicy schorzenia kręgosłupa mogące mieć istotny wpływ na rozwój przewlekłego okołostawowego zapalenia barku ustalenia czasu, w którym powstało schorzenie, w szczególności, czy nie ujawniło się ono po upływie 1 roku od zakończenia przez Panią J.N. świadczenia pracy w narażeniu

3) art. 80 w zw. z art. 84 k.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w zaniechaniu kontroli orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. pod względem formalnym, podczas gdy w orzeczeniu tym nie dokonano analizy wyników przeprowadzonych badań pod katem diagnostyki różnicowej, co powoduje że postawiona w tej opinii diagnoza o rozpoznaniu u Pani J. N. przewlekłego okołostawowego zapalenia barku lewego o zawodowej etiologii nie została podparta dostatecznym, merytorycznym uzasadnieniem

4) art. 11, 15 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak merytorycznego odniesienia się do zarzutów odwołania, znajdujące wyraz w stwierdzeniu, że: "żądania pełnomocnika pracodawcy służą nieuzasadnionemu przedłużeniu postępowania, choć zebrany materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia

II. prawa materialnego, a w szczególności:

1) § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, poprzez wydanie decyzji w oparciu o orzeczenie lekarskie, wydane z naruszeniem przepisów tego paragrafu, tj. w oparciu o niepełny materiał dowodowy oraz bez odniesienia się do pozazawodowych czynników mogących mieć wpływ na powstanie choroby;

2) art. 235 ² k.p. w zw. z pkt. 20/1 załącznika do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez stwierdzenie choroby zawodowej u Pani J. N. pomimo upływu ponad 1 roku od dnia zakończenia wykonywania przez nią pracy w warunkach narażenia do dnia wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych zespołu cieśni nadgarstka

W konsekwencji postawionych zarzutów wniesiono o: uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem: wydania decyzji w oparciu o dowód spełniający wymagane prawem kryteria, tj. orzeczenie lekarskie jednostki orzeczniczej, zawierające, zgodnie z art. 84 k.p.a., uzasadnienie bądź: 2) uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, 3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wskazanym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują zatem oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Z kolei, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, co oznacza, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. (dale: ŚPWIS) z dnia 25 kwietnia 2017r. nr [...] , utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. (dalej: PPIS) z dnia [...] r. nr [...] stwierdzające u J. N. chorobę zawodową w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, lewego wymienioną w pozycji 19.4 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869, dalej: rozporządzenie z 2009 r.).

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej określa definicja sformułowana w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (obecnie tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 1666, jak dotychczas w skrócie: "K.p.")., zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".

Dla stwierdzenia choroby zawodowej konieczne jest zatem spełnienie dwóch ustawowych przesłanek: rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367) oraz stwierdzenie przynajmniej z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Należy zaakcentować, że wystąpienie tych przesłanek lub ich brak organ orzekający jest obowiązany ustalić zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.). Jednocześnie w art. 235² K.p. ustanowiono ramy czasowe możliwości rozpoznania choroby zawodowej, co musi nastąpić w okresie zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Dla jednostki chorobowej wymienionej w pozycji 19.4 wykazu okres ten wynosi 1 rok. Tym nie mniej, rozpoznanie choroby zawodowej (art. 235² K.p.) może nastąpić w późniejszym okresie od zakończenia pracy narażeniu zawodowym, niż okres ustalony w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych pod warunkiem, że w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych wystąpiły objawy chorobowe i objawy te są udokumentowane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 marca 2015 r. o sygn. akt II OSK 1872/13, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: "CBOS")).

Zaznaczyć też należy, iż w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej ustala się w których zakładach pracy występowało narażenie zawodowe, lecz nie ustala się, czy narażenie zawodowe w określonym zakładzie pracy było przyczyną powstania danej choroby zawodowej. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 stycznia 1994 r. o sygn. akt SA 1640/93, ONSA 1995/1/28). Możliwe jest bowiem uznanie choroby za zawodową, gdy równocześnie obok zatrudnienia w warunkach narażających na powstanie choroby występują inne czynniki chorobotwórcze. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że powstanie choroby w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 1982 r. o sygn. akt III SA 372/82, ONSA/1982/1/33). Tylko wykazanie, że choroba została spowodowana (wyłącznie) przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą pozwala na obalenie domniemania związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzonymi schorzeniami. Z tych przyczyn pozbawione zasadności są twierdzenia skarżącej Spółki o konieczności ustalenia czy choroba zawodowa była związana wyłącznie z pracą czy też na jej etiologię miały wpływ czynniki pozazawodowe takie jak zdiagnozowane schorzenia kręgosłupa mogące mieć istotny wpływ na rozwój przewlekłego okołostawowego zapalenia barku.

Stosownie przy tym do § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych podstawą wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej jest materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w formularzu oceny narażenia zawodowego i w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek orzeczniczych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia.

Organ inspekcji sanitarnej, wydając decyzję w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej jest związany danym orzeczeniem lekarskim i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie ma podstaw do przyjęcia, że rzeczywisty stan zdrowia kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2011r., sygn. akt II OSK 800/11 i powołane w nim orzecznictwo, CBOS). Orzeczenia lekarskie, wydane w toku takiego postępowania przez właściwe jednostki, mają bowiem wartość dowodową opinii biegłego (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. II OSK 9/11, CBOS).

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że przepis art. 235¹ K. p. wyraźnie zakłada występowanie związku przyczynowo-skutkowego między warunkami pracy a występującym schorzeniem. Oznacza to, że w przypadku równoczesnego pozytywnego ustalenia, iż stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych oraz, że praca była wykonywana w szkodliwych warunkach, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy tą chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie (por. między innymi wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Bydgoszczy, z dnia 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 538/11, w Krakowie, z dnia 16 czerwca 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1183/10 oraz we Wrocławiu, z dnia 12 czerwca 2012, sygn. akt IV SA/Wr 134/12, CBOS). Domniemanie to ma charakter wzruszalny co oznacza, że w sytuacji, gdy uczestnik postępowania jest zatrudniony w warunkach szkodliwych dla zdrowia i zdiagnozowana zostaje jedna z chorób wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, to schorzenia tego można nie uznać za chorobę zawodową wyłącznie w przypadku, gdy zostanie wykazane w sposób bezsporny albo z wysokim prawdopodobieństwem, że jego etiologia ma charakter pozazawodowy.

W rozpoznawanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wbrew twierdzeniom skargi wykazało, iż J. N. od dnia 01.11.1998 r. do nadal pracowała w "A" Sp. z o. o. w T. , kolejno na stanowiskach; szwaczki, krojczej, , operatora linii automatycznej, a okres narażenia zawodowego na czynniki, które wskazuje się jako przyczyny choroby zawodowej podano w okresie 1.10.2010r. do 13.01.2016r., co jednoznacznie wynika z karty oceny narażenia zawodowego z dnia 11.01.2017r. sporządzonej przez inspektora BHP skarżącej Spółki. W tym miejscu trzeba podkreślić, iż jakkolwiek istotnie w pierwotnie wydanym orzeczeniu lekarskim nr [...] wskazano, iż w 2010r. ustało zatrudnienie w warunkach narażających J. N. na powstanie choroby zawodowej to jednak organ do czasu podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie przeprowadził uzupełniające postępowanie epidemiologiczne ( vide k 19 akt – pkt 4 dochodzenia epidemiologicznego uzupełniającego), w którym to zakład pracy potwierdził, iż J. N. wykonywała prace obciążąjące kończyny górne, praca wymagała unoszenia rąk.

Zdaniem Sądu zebrany materiał dowodowy potwierdza, że podczas zatrudnienia w wyżej wskazanym okresie J. N. wykonywała prace obciążające kończyny górne, wymagające częstego unoszenia rąk, które stwarzały ryzyko powstania stwierdzonej choroby zawodowej.

Nie ulega wątpliwości, że J. N. była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w Sosnowcu. (orzeczenie lekarskie z dnia 26.10.2016r., nr [...] ), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia okołostawowego barku lewego wym. w poz. 19/4 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 K.p.

Następnie była badana w IMPiZŚ w S. , w którym przebywała w dniach [...]r., gdzie sami specjaliści IMPiZŚ wskazali w orzeczeniu nr [...] Z [...], że z aktualnie przedłożonej karty oceny narażenia zawodowego opracowanej przez PPIS w T. wynika, iż charakter pracy badanej do stycznia 2016r. obciążał górne kończyny w sposób stwarzający ryzyko powstania rozpatrywanej jednostki chorobowej (vide k -19 akt adm.). Ci sami specjaliści IMPiZŚ przypomnieli, że z wywiadu wynika, że w 2007r. pojawiły się u niej pierwsze dolegliwości ze strony kończyn górnych pod postacią bólu nadgarstków w promieniowaniu łokci , uczucie drętwienia . W 2008r. pojawiły się dolegliwości bólowe ze strony barku prawego, a w 2010r. pojawiły się dolegliwości ze strony barku lewego. W badaniu USG barku lewego z maja 2016r. pojawiły się zmiany odpowiadające przewlekłemu zapaleniu barku lewego. Lekarze IMPiZŚ w S. wobec powyższych ustaleń, po przeprowadzeniu także obserwacji klinicznej w oparciu o badanie fizykalne przy uwzględnieniu wyników badań obrazowych rozpoznali okołostawowe zapalenie barku lewego z objawami uszkodzenia stożków rotatorów i stwierdzili podstawy do rozpoznania u pacjentki z co najmniej wysokim prawdopodobieństwem przewlekłą chorobę zawodową układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pod postacią pracy okołostawowego zapalenia barku lewego.

Zdaniem Sądu brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości opinii kompetentnej placówki orzeczniczej drugiego stopnia, gdzie lekarze oparli się na wynikach badań ustalających związek pomiędzy wykonywaną pracą w narażeniu zawodowym, a istniejącym schorzeniem, jednocześnie wykluczających możliwość jego samoistnego występowania u J. N. .

Podkreślenia wymaga, że każde orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej ma charakter opinii, bez której organ sanitarny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy mieści się ona w wykazie chorób zawodowych. Organ jest więc takim orzeczeniem związany i nie ma prawa do dokonania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do zaprzeczenia wynikom badań lub zdiagnozowania odmiennego schorzenia. Związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest wprawdzie tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono ocenie, jak każdy dowód w postępowaniu. Nie oznacza to jednak możliwości kwestionowania ujętego w orzeczeniu rozpoznania w sytuacji, gdy nie budzi ono wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Istotą związania jest bowiem to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami mogącymi wspomniane orzeczenie podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. o sygn. akt II OSK 1078/06 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26 lutego 2013r. o sygn. akt IV SA/Gl 300/12, CBOS). Skarżąca spółka nie przedstawiła w trakcie postępowania administracyjnego dowodów, które byłyby oparte na konkretnych argumentach wynikających zarówno z oceny narażenia zawodowego, jak i przeprowadzonych badań diagnostycznych.

Zdaniem Sądu w trakcie postępowania nie stwierdzono naruszenia przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania, gdyż organy zgromadziły pełny materiał dowodowy. Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie zachodziła konieczność wystąpienia o sporządzenie dodatkowego uzasadnienia do jednostki orzeczniczej II stopnia, ewentualnie o podjęcie innych czynności niezbędnych do uzupełnienia tego materiału. Podkreślić należy, że zgodnie z regulacją § 6 ust. 5 rozporządzenia sprawie chorób zawodowych to lekarze specjaliści uprawnieni są do występowania o uzupełnienie materiału dowodowego w sprawie, jeżeli zakres informacji zawartych w dokumentacji medycznej, badaniach lekarskich, przebiegu zatrudnienia oraz karty oceny narażenia zawodowego jest w ich ocenie niewystarczający. W niniejszym postępowaniu lekarze dysponowali materiałem dowodowym wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia, więc nie uznali za konieczne sięganie po dodatkową dokumentację. Materiał zebrany w sprawie wskazywał w sposób zdecydowany na istnienie domniemania związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy w skarżącej Spółce a chorobą zawodową.

W sprawie wykazano przesłankę wykonywania pracy w warunkach szkodliwych i istnienie choroby, zaś zakład pracy nie obalił wspomnianego domniemania. Dlatego nie było konieczne w sprawie uzupełnienie materiału dowodowego w zakresie wskazanym w skardze. Jednocześnie zauważyć przyjdzie, że w postępowaniu w przedmiocie choroby zawodowej nie jest konieczne bezsporne stwierdzenie, że choroba wywołana została wyłącznie przez sposób wykonywania pracy. W niniejszej sprawie orzecznicy wskazali, że istnieje "wysokie prawdopodobieństwo" (art. 235¹ K.p.) zawodowej etiologii schorzenia.

Odnosząc się do zarzutu konieczności ustalenia pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego schorzenia podkreślić trzeba, że dyspozycja art. 235¹ K.p., co do zasady, nie wyłącza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby niemożliwe wyłącznie wtedy, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób, a takich dowodów w sprawie brak. W przeciwieństwie do tego, organ inspekcji sanitarnej dysponował materiałem dowodowym pozwalającym na stwierdzenie z wysokim prawdopodobieństwem etiologii zawodowej schorzenia rozpoznanego u J. N. .

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się przy uwzględnieniu reguł wyznaczonych zarówno przepisami postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 k.p.a., jak i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Organy inspekcji sanitarnej dokonały ustaleń w oparciu o wymagane prawem dowody (dochodzenia epidemiologiczne i orzeczenia lekarskie,), a jego ocenę uzasadniły w sposób przekonywujący. Zaskarżona decyzja nie narusza zatem prawa procesowego bądź materialnego, które to mogłyby się stać przyczyną uwzględnienia skargi.

W tym stanie rzeczy, działając w granicach właściwości sądu ograniczonej do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.