Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 72/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku od towarów i usług za czerwiec 2005 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 72/09

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., na podstawie przepisów art. 107, art. 108 § 1 i art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, orzekł o solidarnej odpowiedzialności R. R. za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "A" - Zakład Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa, w podatku do towarów i usług za miesiąc czerwiec 2005 r. w kwocie 38.884,66 zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, które na dzień wydania decyzji wyniosły 14.030,- zł.

Organ podatkowy ustalił, iż w okresie, w którym powstała zaległość w podstawku od towarów i usług Spółki z o.o. "A", Pan R. R. pełnił funkcję Prezesa Zarządu tej Spółki. Wykazano również, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku, z którego byłoby możliwe wyegzekwowanie zaległości Spółki. Organ egzekucyjny w dniu 13 lutego 2008 r. umorzył prowadzone postępowanie egzekucyjne ze względu na zakończenie likwidacji Spółki i wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Sądowego. Ponadto w dniu 29 maja 2005 r. Sąd oddalił wniosek Zarządu Spółki o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak majątku wystarczającego do zaspokojenia kosztów postępowania upadłościowego.

Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż aby wniosek o ogłoszenie upadłości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością mógł spowodować uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe takowej spółki, musi być złożony w odpowiednim czasie. W celu określenia "właściwego czasu" do złożenia wniosku o upadłość należy odwołać się do przepisów art. 1 § 1 i 2 oraz art. 5 § 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U. z 1991 r., Nr 118, poz. 512 ze zm.), w których określono, iż zgłoszenie w sądzie wniosku o ogłoszenie upadłości winno nastąpić nie później niż w ciągu dwóch tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów. Wskazał przy tym, że z bilansu sporządzonego na dzień 31 grudnia 2004 r. zobowiązania krótkoterminowe Spółki wynosiły 4.582.386,11 zł, przy kapitale podstawowym 1.000.000,- zł. Firma "A" od dnia 29 czerwca 2004 r. zaprzestała płacenia składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a zaległości z tego tytułu na dzień 31 grudnia 2004 r. wynosiły 3.445.964,85 zł. W ocenie organu obowiązek zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki "A" powstał już w 2004 r., dlatego też wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia 15 lipca 2005 r. nie był złożony we właściwym czasie, co oznacza, że okoliczność ta nie może prowadzić do zwolnienia R. R. z odpowiedzialności za w/w zaległości podatkowe. Organ nie uznał też aby w dniu 13 maja 2005 r. skutecznie złożono wniosek o upadłość Spółki; strona nie przedłożyła w tym zakresie żadnych dokumentów, nie udowodniła tego faktu.

W odwołaniu R. R. zarzucił w sprawie naruszenie art. 116, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

W ocenie strony, nie zaistniały przesłanki z art. 116 Ordynacji podatkowej do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości Sp. z o.o. "A" – Zakład Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa, bowiem we właściwym czasie wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]r. sygn. akt [...]zatwierdzony został układ dłużnika zawarty z wierzycielami. To postępowanie układowe, którego celem było zapobiegnięcie upadłości Spółki, zostało wszczęte na długo przed 2005 r., bo już w 2001 r., a zatem we właściwym czasie.

W ocenie strony, dla wyłączenia odpowiedzialności zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjnej nie ma znaczenia kto zgłosił żądanie ogłoszenia upadłości (wszczęcia postępowania układowego), byle tylko uczyniono to w terminie. Organ podatkowy nie może zatem odmówić wiarygodności dowodom przedstawionym przez członka zarządu spółki co do ogłoszenia upadłości, bez uprzedniego poddania ich weryfikacji. Z tego punktu wiedzenia nie ma znaczenia, iż to na członku zarządu spółki spoczywa ciężar dowodu co do zwolnienia go z odpowiedzialności za zobowiązania spółki. Fakt, że postępowanie układowe zostało wszczęte jeszcze przez poprzedniego Prezesa Zarządu "A" ZMR Sp. z o.o. w 2001 r., nie ma znaczenia dla wyłączenia odwołującego się od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe.

Ponadto strona wskazała, iż wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "A" został złożony 13 maja 2005 r., a więc przed powstaniem zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług. To wskazuje na niezasadność stwierdzenia organu podatkowego, że nie w porę zgłoszono wniosek o upadłość podatnika.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.

Organ odwoławczy wskazał, iż zaległość podatkowa za miesiąc maj 2005 r. wynika ze złożonej przez Spółkę deklaracji VAT-7. Spółka nie wykonała obowiązku wynikającego z tej deklaracji, wobec czego wystawiony został tytuł wykonawczy nr [...]. Egzekucja prowadzona wobec Spółki okazała się bezskuteczna. Z kolei Pan R. R. pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie kiedy powstała przedmiotowa zaległość podatkowa; odwołany z tej funkcji został dopiero z dniem 1 sierpnia 2005 r.

Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż złożony w 2001 r. wniosek o otwarcie postępowania układowego odniósłby skutek oczekiwany w niniejszej sprawie, tj. mógłby uwolnić członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, ale tylko za te powstałe w okresie roku 2001 i związane z istniejącą w tym czasie sytuacją finansową podmiotu. Zaległość w podatku od towarów i usług za maj 2005 r., choćby tylko z powodu czasu jaki upłynął od momentu zatwierdzenia w dniu 19 grudnia 2001 r. układu, powstała w zupełnie innej sytuacji finansowej podmiotu, a zatem odnośnie do tej zaległości winien zostać złożony kolejny wniosek, o którym mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się natomiast do wniosku złożonego w dniu 13 maja 2005 r. o ogłoszenie upadłości Spółki "A", organ odwoławczy stwierdził, iż wniosek ten został zwrócony wnioskodawcy w dniu 20 maja 2005 r. przez Sąd Rejonowy dla Ł-Ś Sąd Gospodarczy XIV Wydział dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych, co oznacza, iż pismo to nie wywołało żadnych skutków prawnych, bowiem zgodnie z art. 130 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Tym samym wniosek taki nie może uwolnić osoby trzeciej od odpowiedzialności, o której mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Walor taki posiadać będzie tylko wniosek, który był skuteczny, tj. spowodował uruchomienie postępowania, które miał zainicjować. Także wnioski o ogłoszenie upadłości Spółki "A" z dnia 3 i 20 czerwca 2005 r. nie wywołały żadnych skutków prawnych, gdyż zostały zwrócone wnioskodawcy.

Analizując dalsze działania strony w zakresie ogłoszenia upadłości Spółki "A", Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż Sąd Rejonowy dla Ł Ś w Ł oddalił wniosek w tym przedmiocie z dnia 15 lipca 2005 r. (postanowienie Sądu z dnia ż...śr. o sygn. akt ż...ś), gdyż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego; wprawdzie dłużnik posiadał majątek, jednakże był on trudno zbywalny. Organ odwoławczy uznał zatem, iż w odniesieniu do wniosku z dnia 15 lipca 2005 r. o ogłoszenie upadłości Spółki nie można przyjąć, że został on złożony we właściwym czasie. W tym okresie majątek Spółki nie wystarczał na zaspokojenie nawet kosztów postępowania upadłościowego.

Organ odwoławczy podkreślił również, iż na dzień 31 grudnia 2004 r. zobowiązania Spółki przewyższały jej majątek, bowiem przy kapitale podstawowym opiewającym na kwotę 1.000.000,- zł, zobowiązania krótkoterminowe wyniosły 4.230.636,45 zł. Spółka ostatnią wpłatę na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dokonała 29 czerwca 2004 r., co oznacza, że tą datę można przyjąć jako moment, w którym Spółka trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań. Zatem przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiły na długo przed datą 15 lipca 2005 r., a nawet datą 13 maja 2005 r.

Tym samym organ odwoławczy uznał za niezasadne zarzuty odwołania, co do naruszenia przepisów art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Ustalono wszelkie okoliczności o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej – fakt istnienia przedmiotowej zaległości w podatku od towarów i usług, okres w którym strona pełniła funkcje członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji wobec Spółki. Natomiast w zakresie przesłanek uwalniających członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, umożliwiono stronie ich wykazanie, a ponadto w zakresie zgłoszonych okoliczności egzoneracyjnych organ pierwszej instancji przeprowadził dodatkowe wyjaśnienia, min. co do okresu powstania zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wyjaśniono również dlaczego postępowania układowego z 2001 r. nie uznano za przesłankę uwalniającą od odpowiedzialności strony za zaległości Spółki "A".

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Pan R. R. wniósł o uchylenie powyższej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł., zarzucając jej naruszenie art. 116, art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.).

W ocenie skarżącego, organ pierwszej instancji nie uwzględnił argumentów strony co do wszczęcia we właściwym czasie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości – postępowania układowego. Zgodnie z dyspozycją art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wyłączenie odpowiedzialności członków zarządu może nastąpić alternatywnie - bądź przez zgłoszenie upadłości, bądź wszczęcie postępowania układowego, mającego zapobiec upadłości. Takie postępowanie układowe zostało wszczęte we właściwym czasie, tj. w grudniu 2001 r.

Skarżący zarzucił również bezpodstawne powołanie się w zaskarżonej decyzji na przepis art. 130 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie oceny skuteczności złożonych wniosku o wszczęcie postępowania układowego i upadłościowego. Wskazał, iż nawet gdyby przyjąć, że wniosek w sprawie upadłości został złożony dopiero w dniu 15 lipca 2005 r., to zaległość w podatku VAT dotyczy miesiąca czerwca 2005 r. (płatność do 25 lipca 2005 r.), a więc wniosek w odniesieniu do tej zaległości podatkowej był złożony w terminie.

Skarżący uważa również, iż zaległości w składkach ZUS nie miały wpływu na upadłość Spółki, gdyż zaległości te traktowane były jako przejściowe kłopoty płatnicze. Nie zaistniała zatem przesłanka upadłości przewidziana w art. 11 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze. Wpływ na likwidację "A" – Zakładu Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa miała upadłość firmy "A" SA w S. Trwałe zaprzestanie płacenia zobowiązań zasadniczo nastąpiło dopiero wskutek upadłości "A" SA, będącego stuprocentowym udziałowcem "A" – Zakład Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa. Strona uznała zatem, iż wniosek o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy (osoby prawnej) powinien mieć miejsce w sytuacji, gdy zaprzestanie on płacenia długów i nie jest to krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów wskutek przejściowych trudności gospodarczych.

W uzasadnieniu skargi zarzucono również naruszenie przepisu art. 133 Ordynacji podatkowej, z którego wynika – w ocenie strony, że organ podatkowy nie może orzec o odpowiedzialności za zaległości podatkowe nieistniejącego podatnika. Spółka z o.o. "A" - Zakład Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa została wykreślona z rejestru przedsiębiorców w dniu 13 grudnia 2007 r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co nasteruje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z póź. zm.) za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części (§ 1). Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2).

Pierwszym i podstawowym warunkiem odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest wykazanie przez organ podatkowy, że egzekucja do całego majątku spółki okazała się bezskuteczna. Kolejnym warunkiem jest stwierdzenie, że zaległości podatkowe powstały w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu przez daną osobę, wskazaną jako tę, która winna odpowiadać za powstałe zaległości. Trzecim warunkiem jest ustalenie, że nie zaistniały żadne okoliczności zwalniające ją od tej odpowiedzialności.

W zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w S., wykazano, że egzekucja z majątku "A" – Zakładu Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna oraz, że Pan R. R. pełnił w 2005 roku funkcję Prezesa Zarządu tej Spółki. Sam skarżący nie zakwestionował tych okoliczności.

Trzeba jednak zaznaczyć, że odpowiedzialność członka zarządu, jako tzw. osoby trzeciej, ma charakter posiłkowy. Wynika to wyraźnie z przepisu art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej, który zezwala na egzekucję zobowiązania wynikającego z decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej dopiero wówczas, gdy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna.

O odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej organ podatkowy orzeka w decyzji. Ma ona charakter konstytutywny - tworzy nowe stosunki prawne, zarówno gdy chodzi o ich podmioty, jak i przedmiot. Podmiotami tych stosunków są osoby trzecie; przedmiotem - odpowiedzialność odnosząca się do obowiązku pokrycia długu. Przypadki, w których decyzja taka nie może być przez organ podatkowy wydana wyliczone są enumeratywnie w art. 108 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa. Decyzja taka nie może być wydana między innymi przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie był jednak zobowiązany do wydania takiej decyzji, gdyż zgodnie z art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, co miało miejsce w niniejszej sprawie.

Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może się skutecznie uwolnić od odpowiedzialności podatkowej, jeżeli zgodnie z art. 116 Ordynacji podatkowej wykaże, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe); albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy; wskazuje mienie półki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Zgłoszenie wniosku musi być skuteczne i powinno ono zainicjować wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości nieodpowiadający wymogom określonym w ustawie lub nienależycie opłacony zwraca się bez wzywania o uzupełnienie lub opłacenie wniosku, a więc pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Słusznie też organ odwoławczy wskazał na przepis art. 130 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym pismo zwrócone nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wniesieniem pisma procesowego do sądu. Na gruncie przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej nie jest wystarczające samo złożenie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego. Wniosek ten musi być rozpoznany merytorycznie przez sąd (bez względu na wynik orzeczenia), co oznacza, że nie chodzi tu o jego złożenie, ale jak stanowi Ordynacja podatkowa, zgłoszenie. W razie zwrócenia wniosku nieodpowiadającego wymogom formalnym nie można więc mówić o zaistnieniu przesłanki zwalniającej od odpowiedzialności.

W niniejszej sprawie skarżący powołuje się na okoliczności uwalniające go od odpowiedzialności za zaległości Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – złożenie wniosku inicjującego postępowanie układowe z wierzycielami (19 grudzień 2001 r.), a ponadto złożenie wniosków o ogłoszenie upadłości (w dniu 13 maja 2005 r. i 15 lipca 2005 r.).

Sąd zwraca jednak uwagę, iż zaległość podatkowa, którą obciążono skarżącego dotyczy miesiąca czerwca 2005 r. i nie mogła ona być objęta układem zatwierdzonym w dniu 19 grudnia 2001 r. Wszczęcie tego postępowania układowego nie może wywierać żadnych skutków do należności z okresów późniejszych, nieobjętych tym układem, skoro Spółka dalej prowadziła działalność gospodarczą. Z kolei wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki z dnia 13 maja 2005 r. został zwrócony wnioskodawcy przez Sąd Rejonowy dla Ł-Ś - Sąd Gospodarczy XIV Wydział dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych, co oznacza że nie wywołał on żadnych skutków procesowych, a wniosek z dnia 15 lipca 2005 r. został przez ten Sąd oddalony, gdyż majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarczał na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego (art. 13 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego).

W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że skoro w dniu zgłoszenia wniosku o upadłość (15 lipca 2005 r.) stan majątkowy Spółki był tak zły, że nie wystarczał nawet na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, to zasadnym jest uznanie zgłoszenia upadłości z przekroczeniem właściwego czasu wynikającego z dyspozycji art. 5 Prawa upadłościowego i art. 116 Ordynacji podatkowej.

Przyjąć też należy, iż pojęcie "właściwy czas" równoznaczne jest zgłoszeniu upadłości lub wszczęciu postępowania układowego, które nastąpiło w momencie, gdy stwierdzono, że spółka nie ma funduszy na płacenie swoich długów i że nie jest to sytuacja przejściowa. Przypadek ten unormowany jest w przepisach art. 10 i art. 11 powołanego wyżej Prawa upadłościowego i naprawczego - upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny, a ustawodawca przyjął, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

Należy również podkreślić, że kryterium braku winy - jako przesłanka wywodzenia określonych skutków prawnych - występuje w Ordynacji podatkowej m.in. w art. 116 § 1 i art. 162 § 1. Jego istotę można streścić w ten sposób, że jako kryterium przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Osoba zainteresowana ma wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. Oczywiste jest, że negatywnie z omawianego punktu widzenia oceniana jest nie tylko wina umyślna, ale także wina nieumyślna w obu jej postaciach, tzn. niedbalstwa i lekkomyślności.

W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe ustaliły, że już z dniem 29 czerwca 2004 r. Spółka z o.o. "A" trwale zaprzestała regulowania swoich zobowiązań, a na dzień 31 grudnia 2004 r. zobowiązania Spółki przewyższały jej majątek, bowiem przy kapitale podstawowym opiewającym na kwotę 1.000.000,- zł, zobowiązania krótkoterminowe wyniosły 4.230.636,45 zł. Dane te jednoznacznie wskazują, wbrew twierdzeniom skarżącego, że na koniec 2004 r. istniały już podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, wynikające z art. 11 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego. Nie można tym samym zarzucić, iż organy podatkowe błędnie odniosły się do uregulowań art. 11 ust. 1 i 2 Praw upadłościowego i naprawczego.

Sąd podzielił pogląd Dyrektora Izby Skarbowej, iż to nie organy podatkowe powinny wykazać brak zawinienia członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością co do niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego. To na osobie członka zarządu spółki z o.o. ciąży obowiązek wykazania, że we właściwym czasie zgłosił upadłość lub złożył wniosek o wszczęcie postępowania układowego, albo że niezgłoszenie upadłości oraz brak postępowania układowego nastąpiły nie z jego winy. Ciężar udowodnienia terminu zgłoszenia takiego wniosku obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt I SA/Łd 1006/01, OSP 2004/5/69).

Z akt sprawy nie wynika aby wszczęcie postępowania układowego bądź upadłościowego (zgłoszenie wniosku w tym zakresie) wobec Spółki z o.o. "A" – Zakład Mechanizacji Rolnictwa i Ogrodnictwa, nastąpiło we właściwym czasie.

Skarżący nie wskazał także mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wszystkie informacje w tym zakresie zostały sprawdzone przez organy podatkowe i z tego względu nie można zarzucić im aby w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wskazanych przez stronę skarżącą przepisów postępowania podatkowego.

Sąd zwraca również uwagę, iż przepis art. 133 Ordynacji podatkowej nie zawiera ograniczania – jak wskazał skarżący - co do możliwości orzekania o odpowiedzialności za zaległości podatkowe nieistniejącego podatnika. Przepis tek wskazuje kto może być stroną postępowania podatkowego; i tak stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie, o których mowa w art. 110-117a, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy (§ 1); stroną w postępowaniu podatkowym może być również osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej inna niż wymieniona w § 1, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego przed powstaniem obowiązku podatkowego ciążą na niej szczególne obowiązki lub zamierza skorzystać z uprawnień wynikających z tego prawa (§ 2); stroną w postępowaniu podatkowym w sprawach dotyczących zwrotu podatku od towarów i usług może być wspólnik spółki wymienionej w art. 115 § 1, uprawniony na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług do otrzymania zwrotu podatku (§ 2a); w przypadku, o którym mowa w art. 92 § 3, jedną stroną postępowania są małżonkowie i każdy z nich jest uprawniony do działania w imieniu obojga (§ 3). Z tych też względów zarzut dotyczący naruszenia tego przepisu jest dla Sądu niezrozumiały.

Mając na względzie przytoczone wyżej okoliczności faktyczne i prawne sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), oddalił skargę.

M.Ko.