Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 617/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 par. 1, par.2, art. 246 par. 2, par. 3, art. 250 par. 3, art. 262
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 29 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej delegowanego do Prokuratury Apelacyjnej Z. P. sprawy ze skargi W. P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 1 czerwca 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłacenia odsetek od kwot zwracanych należności celnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 lutego 2011r. nr [...] w punkcie 2, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 grudnia 2004 r., uzupełnionym wnioskiem złożonym na formularzu z dnia 27 grudnia 2010 r., spółka W. P. sp. z o.o. z siedzibą w P. wniosła o zwrot należności celnych w kwocie [...] PLN wynikających ze zgłoszeń celnych SAD zgodnie z załączonym zestawieniem, wraz z odsetkami od dnia uiszczenia należności podlegających zwrotowi.

Spółka wskazała, że w dniach od 14 stycznia 2002 r. do 17 grudnia 2002 r. dokonała zgłoszeń celnych SAD zgodnie z załączonym zestawieniem, w którym zakwalifikowała towar o nazwie "baza gumowa" do kodu 2106 90 92 0 Taryfy celnej i zastosowała stawkę cła 20%. Zdaniem Strony dla importu wskazanych towarów właściwym był kod 3824 90 95 0 i stawka celna 0%. W związku z powyższym należności celne wynikające z wymienionych w zestawieniu zgłoszeń celnych powinny zostać zwrócone, ponieważ w chwili ich uiszczenia kwota tych należności nie była prawnie należna.

Spółka wyjaśniła, iż klasyfikowała w zgłoszeniach celnych przedmiotowy towar do kodu PCN 2106 90 92 0 wskutek wprowadzenie w błąd przez organy celne. Podniosła, że w dniach od 7 czerwca do 31 sierpnia 2000 r. funkcjonariusze Inspekcji Celnej przeprowadzili u strony kontrolę legalności pochodzenia towarów dopuszczonych do obrotu w latach 1998 – 2000. W ustaleniach pokontrolnych z dnia 5 września 2000 r. zakwestionowano prawidłowość klasyfikowania przez spółkę spornego towaru do kodu PCN 3824 90 99 0. Na tej podstawie organ celny wydawał decyzje uznające poszczególne zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego. O nieprawidłowości klasyfikowania towaru do pozycji 2106 90 92 0 ze stawką 20 % organy celne rozstrzygnęły dopiero w 2010 r. Strona podkreśliła, iż nie może ponosić ujemnych konsekwencji działania w zaufaniu do organów administracji publicznej.

Decyzją z dnia 21 lutego 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 207 Ordynacji podatkowej i art. 85 § 1, art. 246 § 2 i § 4, art. 250 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( t. j. : Dz. U. Nr 75 z 2001 r., poz. 802 ze zm. ) w zw. z pkt. 14 załącznika IV Traktatu Akcesyjnego, podpisanego w Atenach w dniu 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. Nr 90 z 2004 r., poz. 864) i art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne (Dz. U. Nr 68 z 2004 r., poz. 623) zwrócił W. P. sp. z o. o. z siedzibą w P. należność celną w kwocie [...] PLN uiszczoną w związku z objęciem procedurą uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych towarów o nazwie "Baza gumowa do produkcji gumy do żucia" i kodzie PCN 3824 90 99 0 (zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 30 września 2010 r.) w oparciu o zgłoszenia celne: SAD nr [...] z dnia 29 marca 2002 r., poz. 1; SAD nr [...] z dnia 10 września 2002 r., poz. 1; SAD nr [...] z dnia 23 grudnia 2002 r., poz. 1 oraz odmówił wypłacenia odsetek od kwot zwracanych należności celnych.

W uzasadnieniu decyzji organ ten wskazał, iż Spółka swój wniosek o zwrot należności celnych wynikających ze zgłoszeń celnych z roku 2002 uzasadniła użyciem w nich nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej i zastosowaniem wobec tego niewłaściwej stawki celnej. W ocenie Strony użyty w zgłoszeniach kod 2106 90 92 0 dotyczył przetworów spożywczych nie sklasyfikowanych gdzie indziej. Natomiast zgodnie z uwagą 1 b do działu 38 Taryfy celnej mieszaniny chemikaliów z produktami spożywczymi przeważnie klasyfikuje się do pozycji 2106, jednak są wyjątki od tej zasady. Żaden składnik bazy gumowej nie ma zastosowania jako substancja odżywcza, a sama baza pełni jedynie funkcję spoiwa gumy do żucia i nie podlega strawieniu. Organ celny dopuścił w sprawie dowód z opinii biegłego w zakresie składu surowcowego i przeznaczenia poszczególnych składników produktu, otrzymał też wyjaśnienia Ministra Finansów wskazujące na brak podstaw do kwestionowania przynależności spornej gumy do pozycji 3824.

Dyrektor Izby Celnej wskazał, że organ I instancji uznał decyzją z dnia 30 września 2010 r. za nieprawidłowe powyższe zgłoszenia celne z dnia 29 marca 2002 r., 10 września 2002 r., 23 grudnia 2002 r. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej gumy do żucia oraz określenia kwoty długu celnego, uznając konieczność zastosowania kodu 3824 90 99 0 i zerowej stawki celnej.

W konsekwencji powyższego niniejszą decyzją Dyrektor Izby Celnej zwrócił należność celną w kwocie [...] PLN stwierdzając, iż sporne zobowiązania celne były nienależne w rozumieniu art. 246 § 2 Kodeksu celnego, a jednocześnie nie wystąpiły przesłanki z art. 246 § 3 Kodeksu celnego, albowiem okoliczności, które doprowadziły do zapłacenia kwoty prawnie nienależnej nie były wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. W ocenie tego organu nie było natomiast podstaw do zwrotu stronie odsetek od uiszczonych należności celnych. Zgodnie bowiem z art. 250 § 3 Kodeksu celnego od zwracanych należności celnych nie płaci się odsetek, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu ( art. 250 § 3 Kodeksu celnego). W niniejszej sprawie strona sama zgłaszała do procedury uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych bazę gumową o kodzie 2106 90 92 0 ze stawką celną 20 %. W trakcie weryfikacji zgłoszenia pracownicy organu uznawali je (bezzasadnie) za prawidłowe, popełniając błąd w ustaleniu właściwej kwoty należności celnych, jednakże zdaniem organu, dłużnik przyczynił się do powstania tego błędu w istotny sposób – decydując samodzielnie o zastosowaniu błędnego kodu 2106 i podwyższonej stawki celnej 20 %. Wydanie w zakresie innych zgłoszeń celnych decyzji nakazujących kwalifikowanie spornej gumy do kodu 2106 nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przez stronę tego kodu w innych przypadkach importu tego samego towaru. W razie obawy przed utratą uprawnienia do stosowania procedury uproszczonej, ze względu na stosowanie błędnej klasyfikacji taryfowej, importer mógł wystąpić do organu o wydanie, na podstawie art. 5 Kodeksu celnego, wiążącej informacji taryfowej (WIT). Strona nie skorzystała z tego uprawnienia. Dyrektor Izby Celnej podkreślił, iż błędne określenie kwoty należności celnej było wywołane działaniem samego dłużnika

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka wniosła o jej uchylenie w części odmawiającej zwrotu odsetek od kwot zwracanych należności celnych i wydanie decyzji zgodnej z jej wnioskiem.

Dyrektorowi Izby Celnej zarzucono naruszenie:

- art. 122, 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez niezasadne stwierdzenie, że błędne ustalenie należności nie było wynikiem błędu organu tylko stanowiło skutek działania strony

- art. 120, 121, 123 i 124 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady zaufania do organów państwa i zasady przekonywania

- art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż zastosowanie się przez stronę do kodu wskazywanego w ostatecznych decyzjach organu celnego nie przesądza o istnieniu błędu organu i nieprzyczynieniu się importera do powstania tego błędu.

W uzasadnieniu strona powołała się na argumenty podniesione we wniosku o zwrot cła wraz z odsetkami, podnosząc ponadto, iż wystąpienie o wydanie WIT jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Z faktu niewystąpienia o WIT nie można wobec tego wywodzić negatywnych konsekwencji dla importera.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 1 czerwca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy przytoczoną wyżej decyzję tego organu, podzielając generalnie jego ustalenia faktyczne i rozważania prawne.

W uzasadnieniu decyzji podkreślił, iż strona dobrowolnie zgłosiła partię przedmiotowego towaru do kodu 2106 90 92 0 ze stawką celną 20 %, przez co były podstawy do uznania, że organ celny nie popełnił błędu przy określeniu wysokości należności celnej, natomiast przyczyniła się do tego czynnie sama strona. Organ celny dopiero w decyzji z dnia 30 września 2010 r. uznał, na żądanie strony, wpis do rejestru procedury uproszczonej oraz zgłoszenie celne uzupełniające za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów oraz określenia kwoty długu celnego na podstawie zerowej stawki celnej. Importer zrezygnował też z wystąpienia z wnioskiem o wydanie WIT, pomimo tego, iż w przypadku wydania decyzji z błędnym kodem celnym istniałoby uzasadnione roszczenie spółki o zwrot należności celnych wraz z odsetkami. Organ II instancji wskazał ponadto na niekonsekwencję Spółki, która w latach 2001 – 2004 broniła swojego stanowiska poprzez zaskarżanie decyzji celnych do sądu administracyjnego, a jednocześnie w innych sprawach zgłaszała dobrowolnie sporny towar do kodu 2106, płacąc przy tym odpowiednie cło.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Spółka powtórzyła argumenty podniesione w odwołaniu, zarzucając organom celnym naruszenie :

- art. 122, 187 §1 i 191 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 i 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez niezasadne stwierdzenie, że błędne ustalenie należności nie było wynikiem błędu organu tylko stanowiło skutek działania strony

- art. 120, 121, 123 i 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego poprzez naruszenie zasady praworządności, zasady zaufania do organów państwa i zasady przekonywania

- art. 250 § 3 Kodeksu celnego poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, iż zastosowanie się przez stronę do kodu wskazywanego w ostatecznych decyzjach organu celnego nie przesądza o istnieniu błędu organu i nieprzyczynieniu się importera do powstania tego błędu.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w części odmawiającej wypłacenia odsetek od zwracanych należności celnych.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, iż zmiana praktyki Spółki dokonana w 2003 r. w zakresie klasyfikacji importowanej gumy wynikała wyłącznie z faktu konsekwentnego odmawiania przez organy celne uznania za prawidłową stosowaną wcześniej klasyfikację taryfową do kodu PCN 3824 90 95 0. O działaniu organu w błędzie świadczyć może sam fakt orzeczenia o zwrocie należności celnych jako pobranych niezasadnie i niezgodnie z prawem. Zgodnie z art. 246 § 3 Kodeksu celnego zwrot nienależnie uiszczonej kwoty długu celnego jest możliwy jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące podstawę do zapłacenia cła nie były wynikiem świadomego działania osoby zainteresowanej. Spółka nie występowała o wydanie WIT, gdyż praktyka organów wskazywała, iż sporny towar zostałby zaklasyfikowany do kodu 2106 90 92 0.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty.

Na rozprawie w dniu 23 listopada 2011 r. Strony podtrzymały swoje dotychczasowe wnioski. Dodatkowo Prokurator Prokuratury Okręgowej delegowany do Prokuratury Apelacyjnej Z. P. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając im błędną wykładnię art. 250 § 3 Kodeksu celnego i naruszenie art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej. Według niego zmiana klasyfikacji była skutkiem błędu organów celnych, narzucających spółce określoną klasyfikację importowanego towaru w trakcie kontroli i weryfikacji wcześniejszych zgłoszeń celnych. Spółka poddała się procesowi weryfikacji, a stosując kod zalecany przez organy celne wyraziła do nich zaufanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Z niespornych ustaleń poczynionych w postępowaniu administracyjnym wynika, że skarżąca W. P. sp. z o. o. z siedzibą w P. wystąpiła o zwrot należności celnej uiszczonej w związku z objęciem procedurą uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych towarów o nazwie "Baza gumowa do produkcji gumy do żucia" w oparciu o zgłoszenia celne: SAD nr [...] z dnia 29 marca 2002 r., SAD nr [...] z dnia 10 września 2002 r., SAD nr [...] z dnia 23 grudnia 2002 r. Towar zgłoszony został do kodu 2106 90 92 0 ze stawką celną 20 %.

Decyzją nr [...] z dnia 30 września 2010 r. organ celny uznał powyższe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji towarowej, wskazując jako prawidłowy kod PCN 3824 90 99 0 z zerową stawką celną. Zmiana stanowiska organu celnego w zakresie klasyfikacji spornego towaru wynikała ze zmiany Not Wyjaśniających dokonanej przez Komitet Systemu Zharmonizowanego Rady Współpracy Celnej (Światowej Organizacji Celnej WCO), opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nr C 133 z dnia 12 czerwca 2009 r., jednoznacznie przesądzającej o konieczności klasyfikowania baz gumowych do pozycji 3824 Taryfy celnej.

Z tego też względu organy celne obu instancji stwierdziły konieczność zwrotu uiszczonego cła na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (t.j. Dz.U. z 2001 Nr 75, poz. 802 ze zm.), uznając jednocześnie brak przesłanek negatywnych wskazanych w art. 246 § 3 Kodeksu celnego.

Kwestią sporną między organami celnymi, a stroną skarżąca jest zasadność zwrotu odsetek od przedmiotowych, zwróconych należności celnych, które co do zasady nie podlegają zwrotowi, chyba, że niewłaściwe ustalenie kwoty długu celnego było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu (art. 250 § 3 Kodeksu celnego). Zdaniem skarżącej spółki w sprawie zaszły przesłanki uzasadniające zwrot cła wraz z odsetkami, natomiast organy celne zajęły niekonsekwentne stanowisko, gdyż wprawdzie dokonały zwrotu cła uznając je za nienależnie pobrane, jednakże stwierdzały jednocześnie, iż nieprawidłowe ustalenie kwoty cła nie było skutkiem ich błędu, a sam dłużnik przyczynił się do jego powstania, gdyż dobrowolnie zadeklarował towar do kodu 2106 90 92 0.

Odnosząc się do argumentów obu stron wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania celnego stosowało się odpowiednio przepisy działu IV Ordynacji podatkowej, w tym przepisy art. 120 – 129 regulujące zasady ogólne. Jedną z naczelnych zasad kształtujących charakter postępowania celnego była regulacja zawarta w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązująca organy celne do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie. Zasada ta nie stanowi przy tym jedynie określonego postulatu ustawodawcy wobec organów administracji, lecz kreuje odrębną i bardzo istotną przesłankę oceny ich działania, w wyniku której może dojść do uchylenia decyzji, nawet jeżeli w toku postępowania nie naruszono innych przepisów proceduralnych. Postępowanie budzące zaufanie to m. in. postępowanie staranne i merytorycznie poprawne, w którym traktuje się równo interesy podatnika i Skarbu Państwa i nie zmienia się ocen tych interesów. Uchybienia organu prowadzącego postępowanie nie mogą powodować ujemnych następstw prawnych dla obywatela, który działał w dobrej wierze i w zaufaniu do treści otrzymanej decyzji, nie można wobec tego przerzucać na niego skutków błędów lub uchybień popełnionych przez organ na skutek niewłaściwej interpretacji przepisów (zob. m. in. wyrok NSA z 26 marca 2002 r., sygn. akt III SA 3390/00, Mon. Pod. 2002, nr 9, poz. 33; wyrok NSA z 9 listopada 1987 r., sygn. akt III SA 702/87, ONSA nr 2, poz. 79; S. Babiarz i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 494-495; B. Adamiak i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2009, s. 536-538). W kwestii weryfikacji klasyfikacji taryfowej wskazać należy natomiast, iż organ celny jest zobowiązany do dokonania wnikliwej oceny, czy i na ile zgłaszający mógł zastosować w zgłoszeniu celnym prawidłowy kod PCN, czyli czy obowiązujące przepisy celne są na tyle precyzyjnie sformułowane, że umożliwiły zgłaszającemu przy zachowaniu należytej staranności, prawidłowe zaklasyfikowanie towaru, a także, czy wcześniejsze działania organu celnego nie przyczyniły się do zastosowania przez zgłaszającego nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru (zob. C. Kosikowski i in., Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 496).

Odnosząc powyższe rozważania do realiów niniejszej sprawy należało uznać, iż uzasadniony był zarzut strony o nieprawidłowym przyjęciu przez organy obu instancji braku podstaw do zwrotu odsetek, bowiem z całokształtu poczynionych ustaleń wynika, że niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnej było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik nie przyczynił się w żaden sposób do powstania tego błędu (art. 250 § 3 Kodeksu celnego).

O błędzie organu celnego przy ustalaniu kwoty należności celnej przesądza już treść decyzji z dnia 30 września 2010 r., uznającej, nie zakwestionowane wcześniej przez organy celne, zgłoszenia SAD nr [...] z dnia 29 marca 2002 r., SAD nr [...] z dnia 10 września 2002 r. i SAD nr [...] z dnia 23 grudnia 2002 r. za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji towarowej gumy do żucia, wskazując jako kod prawidłowy pozycję 3824 90 99 0 z zerową stawką celną. Wydanie decyzji z dnia 30 września 2010 r. stanowiło zresztą bezpośrednią podstawę do orzeczenia w pkt. 1 (którego to orzeczenia strona nie skarży) wyżej opisanej decyzji Dyrektora Izby Celnej z 21 lutego 2011 r. o zwrocie cła w trybie art. 246 § 2 Kodeksu celnego.

W rozpatrywanej sprawie nie zachodziła też przesłanka przyczynienia się dłużnika do powstania błędu organu przy niewłaściwym ustaleniu kwoty należności celnej. Wskazać bowiem należy wyraźnie, iż niesporne jest, że skarżąca spółka importowała wcześniej opisany wyżej towar klasyfikując go prawidłowo do kodu 3824. W dniach od 7 czerwca do 31 sierpnia 2000 r. funkcjonariusze Inspekcji Celnej przeprowadzili u strony kontrolę legalności pochodzenia towarów dopuszczonych do obrotu w latach 1998 – 2000. W ustaleniach pokontrolnych z dnia 5 września 2000 r. zakwestionowano prawidłowość klasyfikowania przez spółkę wskazanego towaru do kodu PCN 3824 90 99 0. Na tej podstawie organ celny wydawał decyzje uznające poszczególne zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty długu celnego. Decyzje te były utrzymywane w mocy w ramach II instancji, a następnie zaskarżane do sądu administracyjnego. O nieprawidłowości klasyfikowania towaru do pozycji 2106 90 92 0 ze stawką 20 % organy celne rozstrzygnęły dopiero w 2010 r. Wcześniej w obrocie prawnym pozostawały ostateczne decyzje celne dotyczące zasadności klasyfikowania towaru do kodu 2106. Dotyczyły one wprawdzie innych zgłoszeń celnych obejmujących identyczny towar, jednakże skarżąca spółka zastosowała się do precyzyjnych zaleceń samego organu celnego (działając w zaufaniu do legalności jego działania), klasyfikując od pewnego momentu importowany towar do kodu 2106. Wprawdzie jednocześnie podważała decyzje dotyczące wcześniejszych zgłoszeń na drodze postępowania sądowoadministracyjnego, jednakże w odniesieniu do nowych partii importowanego towaru starała się wykonywać jednoznaczne zalecenia organów celnych. Wynikało to m. in. z obawy przed utratą prawa do korzystania z procedury celnej uszlachetniania czynnego w ramach systemu ceł zwrotnych.

Zgodzić należy się wobec tego z tezą skarżącej, iż dokonana w 2002 r. zmiana praktyki w zakresie klasyfikowania importowanych baz gumowych wynikała przede wszystkim z tego, że organy celne konsekwentnie odmawiały uznania za prawidłową stosowaną wcześniej klasyfikację identycznych towarów do kodu PCN 3824. Spółka zastosowała się wobec tego do ówczesnej jednolitej praktyki orzeczniczej organów celnych dotyczącej klasyfikacji taryfowej jednakowych produktów spożywczych, działając przy tym w zaufaniu do legalności i racjonalności działania organów administracji publicznej w tym zakresie.

Strona mogła wprawdzie wystąpić do organów o wydanie wiążącej informacji taryfowej w trybie art. 5 § 1 Kodeksu celnego, która miałaby charakter wiążący dla organu i dla samego importera ( art. 5 § 2 ), jednakże zgodzić należy się w tym miejscu ze stanowiskiem skarżącej, że było to jedynie jej uprawnienie a nie obowiązek, a poza tym nie jest pozbawione zasadności twierdzenie spółki, że działając w okresie dokonywania spornego zgłoszenia celnego właściwy organ celny wydałby WIT nakazujący klasyfikowanie spornego towaru do kodu 2106, co wynikało z całej ówczesnej praktyki administracji celnej. Spółka zadeklarowała wobec tego importowany towar według pozycji taryfy sugerowanej przez organ celny, a czynienie jej z tego zarzutu uniemożliwiającego zwrot bezprawnie pobranych należności celnych wraz z odsetkami uznać należy za naruszenie zasady prowadzenia postępowania celnego w sposób budzący zaufanie do organów celnych ( art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego ). Wynikającą z art. 250 § 3 Kodeksu celnego przesłankę "nie przyczynieniu się dłużnika do powstania błędu" popełnionego przez organ celny należy bowiem rozpatrywać w kontekście wszystkich działań organów celnych.

Rozpatrywana sprawa dotyczy trzech z wielu zgłoszeń celnych dokonywanych przez skarżącą spółkę przez wiele lat i obejmuje ten sam towar – bazę gumowa do produkcji gumy do żucia. Prawidłową praktykę spółki, co do sposobu klasyfikacji tego towaru do pozycji 3824 90 99 0 taryfy celnej zmieniły organy celne, wskazując jako jedynie prawidłową pozycję 2106 90 92 0. Strona kwestionowała stanowisko organów celnych korzystając z przysługujących jej środków odwoławczych, ale jednocześnie stosowała się do wskazań tych organów. Stwierdzić zatem należy, że opisane zachowanie strony nie miało wpływu, a zwłaszcza decydującego wpływu, na błędne ustalenie należności celnych. Powstały błąd organów celnych w postaci zastosowania do przedmiotowych zgłoszeń wadliwego kodu PCN 2106 został od początku i w całości wykreowany przez organy celne. Działania w zgodzie ze znanym, konsekwentnie powtarzanym stanowiskiem organów celnych i działanie w zaufaniu do organów celnych, przy jednoczesnym kwestionowaniu tego stanowiska dostępnymi środkami prawnymi nie może być w żaden sposób uznane za przyczynienie się do powstania błędu w tym stanowisku.

W świetle powyższego należało uznać, że decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia 21 lutego 2011 r. w zakresie odmawiającym zwrotu odsetek od cła oraz zaskarżona decyzja tego organu z dnia 1 czerwca 2011 r. zostały wydane z naruszeniem przepisów art. 250 § 3 Kodeksu celnego przez jego błędną wykładnię oraz z naruszeniem przepisów postępowania: art. 121 § 1, art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy . Prowadzi to do uchylenia decyzji w części zaskarżonej na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ).

O wstrzymaniu wykonania decyzji oraz zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 152 i art. 200 powyższej ustawy.