Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 289/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2, art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2006 nr 235 poz 1701
law: Ustawa z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym
article: art. 4 pkt 15, art. 39a ust. 1, art. 39l ust. 1, art. 39m, art. 92 ust. 1 i 4 w zw. z lp. 1.8 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 764/10 w sprawie ze skargi G. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz G. F. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 19 sierpnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 764/10, po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. F. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w Rz. z dnia [...] listopada 2009 r.

Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 roku o nałożeniu na G. F. kary pieniężnej w kwocie 500 złotych.

W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, iż w trakcie kontroli drogowej w dniu [...] września 2009 r. w miejscowości D. pojazdu marki A. o numerze rej. [...] wykonującego krajowy transport regularny osób, ustalono naruszenie warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienia wszystkich wymagań określonych ustawą. Kierowca okazał wymagane zaświadczenie wystawione przez firmę A. A. F. z siedzibą w B. [...], natomiast przewoźnikiem wykonującym przewóz była firma G. F. "M." U. T. z siedzibą w B. [...]. Powyższe ustalenia zawarto w protokole kontroli z dnia [...] września 2009 r.

Organ wyjaśnił, że bezspornym w sprawie jest fakt, iż na dzień kontroli kierowca nie posiadał właściwego zaświadczenia potwierdzającego jego zatrudnienie jak i spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą. Organ, przywołując treść art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, wskazał, że przewoźnik drogowy wykonujący przewóz wydaje kierowcy zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w ustawie. Powyższy obowiązek dotyczy także niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz. Fakt, iż kontrolowany kierowca wykonywał przewóz na rzecz G. F. wynika z protokołu kontroli podpisanego przez kierowcę bez zgłaszania jakichkolwiek uwag. Zdaniem organu uprawnione jest zatem twierdzenie, iż stosowne zaświadczenie powinno być wystawione przez przedsiębiorcę wykonującego przewóz.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą wskazał, że obie decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1.

Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

Stosownie do art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym przewoźnik drogowy to przedsiębiorca uprawniony do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 8 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy o czasie pracy kierowców lub przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść Ip. 1.8. lit. 3 załącznika do ww. ustawy, która karą w wysokości 500 złotych sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawienia kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w sprawie bezsporne jest, że kierowca kontrolowanego pojazdu przedstawił zaświadczenie wystawione przez firmę A. - podmiot zatrudniający kierowcę. Organy Inspekcji Transportu Drogowego nałożyły karę za brak zaświadczenia wystawionego przez skarżącego G. F., na którego rzecz kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał przewóz.

Art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym statuuje obowiązek legitymowania się przez kierowcę zaświadczeniem wydanym przez przewoźnika drogowego.

Pojęcie przewoźnika drogowego jest zdefiniowane w powołanym wyżej art. 4 pkt 15 ustawy o transporcie drogowym. Sąd wskazał, że powołane przepisy nie wskazują jednak na wywiedziony przez organ obowiązek legitymowania się zaświadczeniem wystawianym przez przewoźnika drogowego wykonującego kontrolowany przewóz drogowy.

W szczególności zdaniem Sądu obowiązku tego nie można wywodzić z treści ustępu 2 powoływanego art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym. Wskazuje on bowiem jedynie na odpowiednie zastosowanie dyspozycji ustępu 1 do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz. Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie kierowcy nie łączył z przewoźnikiem wykonującym kontrolowany przewóz żaden stosunek cywilnoprawny. Jego praca została udostępniona przez inny podmiot na podstawie umowy zawartej między przewoźnikiem wykazującym kontrolowany transport, a tym podmiotem. Organ nie ustalał, czy zaświadczenie, którym legitymował się kierowca zostało wystawione przez podmiot posiadający status przewoźnika drogowego.

W ocenie Sądu, w świetle powołanych przepisów dopuszczalna jest sytuacja legitymowania się przez kierowcę zaświadczeniem wystawionym przez zatrudniającego go przewoźnika drogowego innego niż przewoźnik wykonujący dany transport drogowy. W takiej sytuacji przewoźnik wykonujący dany transport dopełnia ciążących na nim obowiązków starannego działania sprawdzając czy kierowca, którego usługi "wynajął" legitymuje się odpowiednim zaświadczeniem.

Sąd podkreślił, że celem wprowadzenia do ustawy o transporcie drogowym przepisów statuujących po stronie kierowcy obowiązek odbywania szkoleń okresowych, a po stronie zatrudniających ich przewoźników drogowych obowiązek wystawiania zaświadczeń było wymuszenie na przewoźnikach drogowych posługiwania się profesjonalistami przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie mnożenie zaświadczeń potwierdzających spełnienie wymagań określonych w ustawie.

W przypadku korzystania z pracy kierowcy na podstawie umowy zawartej z innym podmiotem – przewoźnika z kierowcą nie łączy żaden stosunek prawny, gdyż jest on jedynie związany umową z innym podmiotem, który udostępnia kierowcę.

W ocenie Sądu nie ma jednak przeszkód, aby zaświadczenie, o którym mowa w art. 5 wystawił podmiot zatrudniający kierowcę, o ile posiada on status przewoźnika drogowego.

W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji.

Sąd nakazał, aby organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, czy zaświadczenie, którym legitymował się kontrolowany kierowca, zostało wystawione przez podmiot posiadający status przewoźnika drogowego i rozpoznał sprawę ponownie mając na względzie przedstawioną wyżej wykładnię art. 5 ustawy z 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Główny Inspektor Transportu Drogowego i zaskarżając ten wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.

Wnoszący skargę kasacyjną zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, p 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. z 2000 r. Nr 98 poz. 1070 ze zm., dalej k.p.a.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu przez Sąd, że prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy jednoznacznego ustalenia wymaga okoliczność, czy zaświadczenie, którym legitymował się podczas kontroli kierowca, zostało wystawione przez podmiot posiadający status przewoźnika, w sytuacji, gdy bezspornym jest, iż podmiot ten nie był wykonawcą przewozu poddanym kontroli a zatem ustalenie czy był przewoźnikiem nie ma już znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, której okoliczności faktyczne zostały ustalone należycie, w sposób pozwalający na właściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego, co znało odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 235, poz. 1701), w związku z art. 4 pkt.15, art. 39a ust. 1, art. 391 ust. 1 i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.), polegającą na mylnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w świetle ww. normy prawnej prawidłowa jest sytuacja, w której kierowca legitymuje się zaświadczeniem potwierdzający spełnienie wymogów ustawowych wystawionym przez dowolnego przewoźnika nawet innego niż przewoźnik wykonujący poddany kontroli transport drogowy a wykonawca przewozu dopełnia ciążących na nim obowiązków starannego działania sprawdzając tylko, czy kierowca, którego usługi "wynajął", legitymuje odpowiednim zaświadczeniem, podczas gdy z przywołanych norm prawnych jasno wynika, że obowiązek potwierdzenia spełnienia przez kierowcę wymóg ustawowych spoczywa na każdorazowym faktycznym wykonawcy przewozu, jako podmiocie odpowiedzialnym za jego realizację zgodną z przepisami, a nie innym podmiocie będącym przewoźnikiem.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w praktyce, w coraz większej liczbie przypadków, kierowcy wykonujący transport drogowy na rzecz i w imieniu przewoźnika nie są związani z przewoźnikiem stosunkiem pracy, a jedynie umową cywilnoprawną lub też świadczą usługi kierowania pojazdami na rzecz jednego konkretnego podmiotu, jako samodzielni przedsiębiorcy, co nie oznacza jednak, że do podmiotów tych nie mają zastosowania obowiązki przewidziane w rozdziale 7a u.t.d. Decydujące znaczenie dla powstania obowiązków ustawowych ma już sam fakt świadczenia usług lub pracy na rzecz danego podmiotu, wykonującego przewozy drogowe. Wynika to wprost z przepisu art. 39m u.t.d., który ma na celu objęcie stosowanymi wymogami wszystkich kierowców realizujących przewozy drogowe i bez znaczenia jest charakter oraz podstawa świadczenia przez kierowców powierzonych im zadań. W konsekwencji powyższego rozwiązania, obowiązek kierowania kierowcy na odpowiednie szkolenia, badania lekarskie i psychologiczne a także weryfikacja posiadania przez niego stosownych uprawnień i ukończenia wymaganego wieku, spoczywa nie tylko na przewoźniku zatrudniającym kierowcę w ramach stosunku pracy, ale również na każdym innym podmiocie powierzającym takiej osobie wykonywanie czynności kierowania pojazdami w jego imieniu i na rachunek przedsiębiorcy. Wypełnienie obowiązków w powyższym zakresie przez podmiot zatrudniający kierowcę, zwalnia z nich inny podmiot, na rzecz którego kierowca będzie wykonywał przewozy np. w oparciu o umowę zlecenia czy tylko na zasadzie oddelegowania. Nie ulega natomiast wątpliwości, że na przewoźniku powierzającym kierowcy realizację zadań przewozowych w swoim imieniu spoczywa obowiązek weryfikacji posiadania przez tegoż kierowcę przedmiotowych kwalifikacji, gdyż to on, jako faktyczny wykonawca przewozu, będzie ponosił odpowiedzialność za ewentualne naruszenia w tym zakresie, stwierdzone podczas kontroli.

W ocenie organu art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie u.t.d. jest jasny i nie wymaga dokonywania jakiejkolwiek wykładni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Skarga kasacyjna oparta została zarówno na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), jak i na zarzucie naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Mając na uwadze takie sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej, w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów błędnej wykładni przepisów prawa materialnego.

Zarzucając błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, wskazanych w skardze kasacyjnej, jej autor kwestionuje pogląd Sądu I instancji, że kierowca realizujący przewóz drogowy może legitymować się zaświadczeniem – o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. – wystawionym przez zatrudniającego go przewoźnika drogowego, innego niż przewoźnik wykonujący kontrolowany przewóz.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodzić należy się ze stroną wnoszącą skargę kasacyjną, że dokonując interpretacji art. 5 ustawy o zmianie u.t.d., regulującego kwestię tych zaświadczeń, należy mieć na względzie przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące wymagań jakie spełniać muszą kierowcy realizujący przewóz drogowy. Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę, jeżeli osoba ta spełnia wymogi określone tym przepisem – m.in. jeżeli osoba ta nie ma przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3), nie ma przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4), uzyskała kwalifikację wstępną (pkt 5) i ukończyła szkolenie okresowe (pkt 6).

W myśl art. 39l ust. 1 u.t.d. przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy jest obowiązany do kierowania kierowców na szkolenia okresowe (pkt 1 a), badania lekarskie i psychologiczne (pkt 1 b), pokrywania kosztów badań lekarskich i psychologicznych (pkt 2), przechowywania przez cały okres zatrudnienia kierowcy kopii świadectw kwalifikacji zawodowej (pkt 3 lit. a), orzeczeń lekarskich i psychologicznych (pkt 3 lit. b).

Zgodnie z art. 39f ust. 1 ww. ustawy kierowca wykonujący przewóz drogowy obowiązany jest uzyskać wpis do polskiego krajowego prawa jazdy, potwierdzający spełnienie wymagań, o których mowa w art. 39a ust. 1 pkt 3 i 4 oraz odpowiednio pkt 5 lub 6. Przy czym zasady dokonywania wpisu, o którym mowa w ust. 1, określają przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (art. 39f ust. 2).

Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym w art. 5 ust. 1 zawiera jednak zapis, że kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1 tej ustawy, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1.

Z kolei według art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie u.t.d. przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy oraz do niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

Z literalnego brzmienia art. 5 ust. 1 i 2 wynika zatem, że reguluje on jedynie wymóg posiadania zaświadczenia określonej treści zarówno przez kierowcę zatrudnionego jak i niezatrudnionego przez przewoźnika na rzecz którego przewóz jest wykonywany, a także przez przewoźnika drogowego wykonującego przewozy osobiście. Treść przepisu wprost nie wskazuje zaś, w jakiej sytuacji zaświadczenie to powinien wystawić przewoźnik wykonujący kontrolowany przewóz.

Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów ma miejsce wówczas, gdy z uwagi na specyfikę sytuacji, do której mają być aplikowane, to zastrzeżenie jest konieczne lub może się okazać potrzebne. Odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01).

Oczywiste jest, że w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. (tj. w zaświadczeniu o spełnieniu przez kierowcę prawem przewidzianych wymogów) jednoczesnego potwierdzenia zatrudnienia może dokonać tylko przewoźnik zatrudniający kierowcę w celu realizacji przewozu. W takiej sytuacji niewątpliwie prawidłowe zaświadczenie winno być wydane przez przewoźnika, na rzecz którego kierowca przewóz realizuje.

Specyfika sytuacji przewoźnika drogowego wykonującego osobiście przewozy spowoduje, że może on legitymować się jedynie wydanym przez siebie zaświadczeniem (o spełnieniu wymagań określonych w ustawie o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w ustawie o transporcie drogowym).

Z kolei w przypadku niezatrudnionego przez przewoźnika drogowego kierowcy, wykonującego przewozy na jego rzecz zaświadczeniem spełniającym wymogi z art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. – przy odpowiednim zastosowaniu art. 5 ust. 2 tej ustawy - będzie zaświadczenie wydane przez przewoźnika drogowego innego niż przewoźnik wykonujący kontrolowany przewóz.

Gdyby – jak wywodzi organ – w każdej z przedstawionych sytuacji istniał obowiązek posiadania przez kierowcę zaświadczenia wydanego przez przewoźnika, na rzecz którego przewóz jest wykonywany, regulacja zawarta w art. 5 ust. 2 powoływanej ustawy, nakazująca jedynie odpowiednie stosowanie przepisu ust. 1 tego artykułu, nie miałaby racji bytu.

W ocenie Sądu przy interpretacji omawianych przepisów nie można pomijać celu zaświadczeń, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d.

W świetle przytoczonych na wstępie regulacji nie budzi wątpliwości, że przepis art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. ma charakter regulacji "czasowej". Celem zaświadczenia, o którym mowa w tym przepisie, jest zastępcze potwierdzenie spełnienia przez kierowcę wymagań, która to okoliczność – zgodnie z ustawą o transporcie drogowym – docelowo ma być potwierdzana wpisem do prawa jazdy.

Uznać zatem trzeba, że wolą ustawodawcy nie było zaliczenie zaświadczeń przewidzianych w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. do dokumentów, w które kierowcę zobowiązany jest wyposażyć przewoźnik drogowy wykonujący przewóz. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że katalog dokumentów określonych art. 87 u.t.d. nie uległ zmianie.

Autor skargi kasacyjnej wymóg wydania zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d., przez przewoźnika wykonującego przewóz, upatruje w przepisach regulujących odpowiedzialność administracyjną za niedopełnienie obowiązków przewoźnika drogowego dotyczących posługiwania się kierowcami posiadającymi odpowiednie kwalifikacje.

Z takim wywodem nie można się zgodzić.

Istotnie, stosownie do treści art. 92 ust. 1 u.t.d. karze pieniężnej podlega kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wskazanych w pkt 1-8 tego przepisu. Przy tym art. 92 ust. 4 stanowi, że wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Przepisy wprowadzające obowiązki, naruszenie których skutkować może nałożeniem sankcji, muszą być jednak interpretowane w sposób ścisły. Wykładnia rozszerzająca tego typu przepisów nie jest dopuszczalna. Niewątpliwie nie można natomiast odczytywać znaczenia tych przepisów w taki sposób, aby zaistniała możliwość nałożenia kary na kontrolowany podmiot.

Podkreślenia wymaga nadto, że z treści zastosowanej w sprawie l.p 1.8 pkt 3 wykazu naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d., wynika wprost, że regulacja ta dotyczy dokumentacji pracy kierowców zatrudnionych lub wykonujących przewozy na potrzeby własne. Z regulacji tej nie można wyprowadzić wniosku, że w zaświadczenie takie kierowcę wyposażyć może tylko przewoźnik wykonujący kontrolowany przewóz, nawet jeżeli kierowcy nie zatrudnia. W świetle art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. zasadą jest bowiem, że zaświadczenie, o którym mowa w tym przepisie, wystawia przewoźnik zatrudniający kierowcę (czy to na podstawie umowy o pracę czy też na podstawie innej umowy cywilnoprawnej). Jednak, jak już wskazywano, odpowiednie zastosowanie wymogu wydania omawianego zaświadczenia kierowcy niezatrudnionemu przez przewoźnika wykonującego przewóz drogowy, nie uprawnia do przyjęcia, że prawodawca nałożył na takiego przewoźnika obowiązek wydania zaświadczenia o spełnieniu wymagań określonych ustawą o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz w ustawie o transporcie drogowym.

Zaświadczenia, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d., niewątpliwie wydawane są na podstawie stosownych dokumentów. Istotne jest zatem, że skoro z literalnego brzemienia art. 39l ust. 1 pkt 3 u.t.d. wynika, iż wymóg przechowywania świadectw kwalifikacji zawodowej, orzeczeń lekarskich i psychologicznych trwa przez cały okres zatrudnienia, to znaczy, że do posiadania tych dokumentów ustawa zobowiązuje tylko przedsiębiorców lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, który kierowcę zatrudnia. Odpowiednie zastosowanie tego wymogu – stosownie do art. 39m u.t.d. – dotyczy tylko przedsiębiorców lub innych osób osobiście wykonujących przewóz drogowy. Obowiązek ten nie odnosi się zatem do przedsiębiorców niezatrudniających kierowców, którzy przewóz na ich rzecz realizują.

Tym samym stwierdzić należy, że nie dochodzi do naruszenia obowiązku określonego w art. 5 ust. 2 ustawy o zmianie u.t.d. – przy odpowiednim stosowaniu ust. 1 tego przepisu – w sytuacji gdy kierowca realizujący przewóz posiada zaświadczenie wydane przez przewoźnika zatrudniającego go.

W tym stanie rzeczy – wbrew zarzutom skargi kasacyjnej – zarzut błędnej wykładni art. 5 ustawy o zmianie u.t.d. w związku z art. 4 pkt 15, art. 39a ust. 1, art. 39l ust. 1 i 39m u.t.d. trafny nie jest.

W konsekwencji tego, co zostało wyżej powiedziane, w sytuacji gdy przewóz realizuje kierowca niezatrudniony przez przewoźnika drogowego wykonującego przewóz, w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązku posiadania zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie u.t.d. okolicznością faktyczną istotną dla rozstrzygnięcia jest to, czy kierowca posiada zaświadczenie wystawione przez przewoźnika zatrudniającego go.

Oparcie skargi kasacyjnej na podstawie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. nie znajduje więc usprawiedliwienia.

W ocenie składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma też żadnych podstaw by przyjąć, że Sąd I instancji uchybił zasadzie wydania wyroku po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. jest więc całkowicie bezzasadny. Ponadto uzasadnienie zaskarżonego wyroku wskazuje, że spełnia ono wymogi określone art. 141 § 4 p.p.s.a. Fakt, że strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem i jego uzasadnieniem nie może uzasadniać postawienia zarzutu naruszenia ww. przepisu.

Wobec powyższego skarga kasacyjna – jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw – podlegała oddaleniu.

Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 204 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.