Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1145/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6213 Inne  świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145, 151, 156, 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Anna Lech sędzia del. WSA Elżbieta Kremer Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 847/10 w sprawie ze skargi A. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu o zwrocie pomocy finansowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia (...) marca2011 r., sygn. akt II SA/Wa 847/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. G. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) marca 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu o zwrocie pomocy finansowej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Komendant Główny Policji decyzją nr (...) z dnia (...) marca 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 97 ust. 5 ustawy. o Policji, § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów po rozpatrzeniu odwołania A. G. , utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie nr (...) z dnia (...) grudnia 2009 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r. o zwrocie pomocy finansowej.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Zastępca Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Administracyjno - Gospodarczych w Tarnobrzegu decyzją nr (...) z dnia (...) marca 1988 r. przydzielił A. G. , funkcjonariuszowi KMO N. D. lokal mieszkalny położony w N. D. przy ul. (...). W dniu 29 listopada 1996 r. zainteresowany złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości M. K. , w którym zobowiązał się do przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji ówczesnej KWP w Tarnobrzegu. Decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 1996 r. Komendant Rejonowy Policji w Tarnobrzegu przyznał A. G. pomoc finansową w formie zaliczki na budownictwo mieszkaniowe. Następnie decyzją nr (...) z dnia (...) listopada 1998 r. Komendant Rejonowy Policji w Tarnobrzegu działając w trybie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. (M. P. Nr 76, poz. 709) przyznał ww. pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości. W 2003 r. A. G. przeszedł na emeryturę policyjną. Pismem z dnia 6 kwietnia 2004 r. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu wezwał A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego (...) informując go, że w przypadku niedopełnienia tego obowiązku będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. A. G. pismami z dnia 27 września 2004 r. oraz z dnia 3 lutego 2005 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu o przedłużenie terminu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu, przychylając się do prośby zainteresowanego, pismem z dnia 9 lutego 2005 r. poinformował go o ostatecznym terminie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego do dnia 31 października 2007 r. A. G. nie opróżnił lokalu we wskazanym terminie. Z uwagi na powyższe, pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. wezwano go do opróżnienia przedmiotowego lokalu mieszkalnego do dnia 15 kwietnia 2008 r. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu, w dniu 28 kwietnia 2008r. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu wydał decyzję, w której zobowiązał A. G. do opróżnienia lokalu mieszkalnego w terminie 30 dni od daty uprawomocnienia się decyzji. Pismem z dnia 29 maja 2008 r. Burmistrz Miasta i Gminy N. D. poinformował Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu, że lokal mieszkalny (...) został sprzedany na podstawie aktu notarialnego z dnia 22 lutego 2008 r. (...). Mając na uwadze zaistniałe okoliczności Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził wygaśnięcie decyzji z dnia 28 kwietnia 2008 r. orzekającej o opróżnieniu przez stronę zajmowanego lokalu mieszkalnego. Następnie w dniu (...) czerwca 2008 r. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu wydał decyzję zobowiązującą A. G. do zwrotu pomocy finansowej przyznanej decyzjami nr (...) z dnia (...) grudnia 1996 r. oraz nr (...) z dnia (...) listopada 1998 r. Od powyższej decyzji A. G. nie złożył odwołania, w związku z powyższym stała się ona ostateczna. W dniu 28 września 2009 r. do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie wpłynął wniosek A. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r. zobowiązującej go do zwrotu pomocy finansowej, w którym zarzucił, że przedmiotowa decyzja;

została wydana w oparciu o przepisy prawa materialnego, które odnoszą się do

stanów faktycznych ewidentnie odmiennych od stanu faktycznego jego sprawy, na

podstawie przepisów, które nie mogą stanowić podstawy

rozstrzygnięcia w sprawie, a więc bez podstawy prawnej;

dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, do której

mają zastosowanie przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności z powodu

upływu terminu 10 lat;

dotyczy praw, które zostały przyznane z urzędu na mocy przepisów ustawowych, a następnie umorzone;

narusza przepisy k.p.a. oraz jest w swej treści sprzeczna z innymi przepisami

prawa np. k.c. dotyczącymi nabywania, zbywania i przenoszenia prawa własności;

dotyczy roszczenia, które uległo przedawnieniu z mocy przepisów prawa (upływ

czasu);

została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, gdyż organ winien

skierować roszczenie do byłego właściciela mieszkania o przydział nowego lokalu

funkcyjnego w zamian za sprzedany.

Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie rozpoznając powyższy wniosek decyzją nr 7 z dnia (...) grudnia 2009 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a., gdyż nie została spełniona żadna z przesłanek wymienionych w przywołanym przepisie. Organ przypomniał, że przepisy ustawy pragmatycznej określają, iż ustawowe prawo policjanta może być realizowane bądź w formie rzeczowej - przez przydział lokalu na podstawie decyzji administracyjnej, bądź finansowej - przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie mieszkania we własnym zakresie. Negatywne przesłanki przydziału lokalu mieszkalnego wymienia zaś art. 95 ustawy, a jedną z nich jest posiadanie w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej lokalu mieszkalnego odpowiadającego co najmniej należnej policjantowi powierzchni mieszkalnej. Obowiązujące w dacie przyznania pomocy finansowej A. G. przepisy zarządzenia nr 41/93 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dopuszczały natomiast możliwość przyznania pomocy na budownictwo pod warunkiem zwolnienia i przekazania dotychczas zajmowanego lokalu Policji i były znane skarżącemu. Fakt wykupienia zajmowanego lokalu mieszkalnego od Urzędu Gminy skutkował niemożliwością opróżnienia tego lokalu mieszkalnego. Organ przyznał, że Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu wydając decyzję o przyznaniu pomocy finansowej w pełnej wysokości powinien dokładnie określić w tej decyzji do kiedy nastąpi opróżnienie zajmowanego lokalu mieszkalnego i przekazanie go do dyspozycji Policji pod rygorem zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Podkreślił jednak, że A. G. był świadomy na jakich zasadach została mu przydzielona pomoc finansowa i nie kwestionował obowiązku zwrotu zajmowanego lokalu, a ponadto sam wystąpił z prośbą o przedłużenie terminu opróżnienia lokalu z uwagi na brak możliwości zakończenia budowy domu, tłumacząc to względami rodzinnymi i trudną sytuacją finansową. Organ przyznał też, że w świetle ówczesnych uregulowań pomoc finansowa przyznana policjantowi po dziesięciu latach służby od dnia mianowania na policjanta w służbie stałej podlegała umorzeniu i doliczeniu do dochodu uzyskanego w danym roku. Zaznaczył jednak, że umorzona pomoc podlega zwrotowi w przypadku nienależnego jej otrzymania, tak jak w tym przypadku, ponieważ policjantowi przysługuje alternatywnie albo lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej albo pomoc na uzyskanie lokalu lub domu. Za niezasadny uznał także zarzut skarżącego dotyczący przedawnienia roszczeń podkreślając, iż zgodnie z art. 120 § 1 k.c. bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. W tym przypadku należy natomiast uznać, iż roszczenie stało się wymagalne w dniu uprawomocnienia się decyzji przypisującej pomoc do zwrotu.

Od przedmiotowego orzeczenia A. G. złożył odwołanie do Komendanta Głównego Policji, w którym ponowił zarzuty zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r. zarzucając jednocześnie, że organ I instancji nie zbadał wszystkich przesłanek nieważności, na które wskazywał. Odnośnie podnoszonego zarzutu przedawnienia roszczenia, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego, skarżący wskazał, że początek biegu przedawnienia rozpoczyna się od dnia, kiedy Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu mógł najwcześniej podjąć określoną czynność ukierunkowaną na odzyskanie pomocy finansowej, co w niniejszej sprawie nastąpiło wraz z upływem 6 miesięcznego terminu od dnia wypłaty pomocy finansowej. Podkreślił, że od daty wydania decyzji przyznającej pomoc finansową upłynęło ponad 10 lat, co jest przesłanką negatywną do stwierdzenia jej nieważności, nawet gdyby została wydana niezgodnie z przepisami prawa, a w tej sytuacji termin 10-letni przedawnienia roszczenia należałoby liczyć od dnia jej wydania. Podniósł też, że decyzja z 2008 r. przyznająca mu wyrównanie pomocy finansowej została wydana przez organ z urzędu, bez jego wniosku, a z jej treści wynikało, że nie jest on zobowiązany do zwrotu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Podkreślił ponadto, że przyznana pomoc finansowa została umorzona z mocy przepisów prawa. Zarzucił też, że został wprowadzony w błąd, gdyż był przekonany, że właścicielem zajmowanego przez niego lokalu mieszkalnego jest Komenda Miejska Policji w Tarnobrzegu. Potem okazało się jednak, że właścicielem tego lokalu jest Gmina Nowa Dębe. Otrzymał od Gminy propozycję wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego i skorzystał z niej, gdyż w przeciwnym wypadku nie miał szans na odzyskanie wpłaconej w przeszłości bardzo wysokiej kaucji mieszkaniowej, a także na odzyskanie nakładów poniesionych na lokal mieszkalny, który w momencie przydziału wymagał kapitalnego remontu. Podniósł też, że inni funkcjonariusze, za zgodą Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu, wykupywali zajmowane mieszkania funkcyjne. Zarzucił, że organ przekroczył terminy ustawowe przy załatwianiu sprawy. Ponadto, w jego ocenie, Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, jako mający interes prawny, powinien być wyłączony od rozpoznania tej sprawy, którą powinien rozpoznawać inny organ niepowiązany z wierzycielem, a nawet z resortem Policji.

Komendant Główny Policji, rozpoznając powyższe odwołanie, decyzją nr (...) z dnia (...) marca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia (...) grudnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że rozpatrywana przez organ I instancji sprawa prowadzona była w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji, którego istotą jest ustalenie, czy zachodzi którakolwiek z przesłanek nieważności z art. 156 § 1 k.p.a., nie zaś merytoryczna kontrola podjętego w postępowaniu zwykłym rozstrzygnięcia. Obowiązkiem organu odwoławczego, na gruncie rozpatrywanej sprawy, jest zatem jedynie dokonanie oceny, czy przepis, który miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie był zastosowany wadliwie i czy ewentualna wadliwość nie ma charakteru kwalifikowanego. Organ odwoławczy wskazał, iż z treści przepisów art. 88 ust. 1 i art. 94 ustawy o Policji wynika, że jedynie w sytuacji, gdy policjant nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej może ubiegać się o przyznanie pomocy finansowej. Zasady przyznawania i wysokości pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu oraz zasady jej zwrotu określały wydane na podstawie art. 94 ust. 2 ustawy o Policji zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r. (Dz. Urz. Nr 3, poz. 49), następnie zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 września 1997 r. (Mp. P. Nr 76, poz. 709), a obecnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.). Przepisy ww. aktów wykonawczych stworzyły casus w świetle którego pomoc finansową można przyznać policjantowi, który posiada lokal mieszkalny przyznany na podstawie decyzji administracyjnej, pod warunkiem jednak jego opróżnienia. Organ odwoławczy podkreślił, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, iż skarżący w dniu 29 listopada 1996 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości M. K. , w którym zobowiązał się do przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji ówczesnego KWP w Tarnobrzegu. Komendant Rejonowy Policji w Tarnobrzegu decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 1996 r. wydaną na podstawie § 3 ust. 2 zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993 r. przyznał A. G. wnioskowane świadczenie. Uwzględniając powyższe stwierdzić trzeba, że decyzja nr (...) z dnia (...) listopada 1998 r. Komendanta Rejonowego Policji w Tarnobrzegu, który działając w trybie § 6 ust. 1 pkt 2 lit. c zarządzenia MSWiA z dnia 30 września 1997 r. przyznał stronie pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości, stanowi zakończenie sprawy administracyjnej wszczętej na wniosek skarżącego z dnia 29 listopada 1996 r., gdyż w myśl §10 ww. zarządzenia jego przepisy stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed jego wejściem w życie. Zasady zwrotu pomocy określa aktualnie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów. Przepis § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, iż pomoc finansowa podlega zwrotowi w razie jej nienależnego pobrania. Jednocześnie żaden z przepisów, zarówno ustawowych, jak i rozporządzeń wykonawczych nie precyzuje co oznacza "nienależne pobranie". Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu o zwrocie pomocy finansowej, jako rażąco naruszającej prawo. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia roszczeń organ odwoławczy wskazał, iż decyzja nr (...) z dnia (...) listopada 1998 r. Komendanta Rejonowego Policji w Tarnobrzegu przyznająca stronie pomoc finansową w pełnej przysługującej wysokości, została wydana warunkowo, a zwrot przedmiotowego świadczenia został orzeczony decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r. Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu odebraną przez stronę w dniu 2 lipca 2008 r.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo podnosząc, iż zarówno jego wniosek o stwierdzeniu nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r., skierowany do Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie, jak i odwołanie wniesione do Komendanta Głównego Policji, nie zostały rozpatrzone w sposób, jaki nakładają na organ administracji przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego i Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi powtórzył w całości zarzuty, które przedstawił wcześniej w odwołaniu. Ponownie stwierdził, że Komendant Wojewódzki Policji w Rzeszowie, jako strona, powinien podlegać wyłączeniu od rozpoznania tej sprawy. Zarzucił też, że organy obu instancji nie wyjaśniły w decyzjach podnoszonej przez niego przesłanki przedawnienia roszczenia. Nie odniosły się ponadto do wszystkich przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie wypowiedziały się też w kwestii kaucji mieszkaniowej, którą musiał wpłacić do Zakładu Gospodarki Komunalnej w N. D., w chwili otrzymania mieszkania. Skarżący podniósł też ponownie okoliczności związane z wykupem lokalu mieszkalnego oraz jego złym stanem technicznym w chwili zasiedlania.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r. zobowiązującej A. G. do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. W kwestionowanej przez skarżącego decyzji ostatecznej z dnia (...) czerwca 2008 r. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu zobowiązał A. G. do zwrotu otrzymanej pomocy finansowej. Była to pierwsza i zarazem jedyna decyzja, w której organ rozstrzygnął w tym przedmiocie. Zgodnie z § 3a ust. 2 pkt 1, obowiązującego w dacie wydawania tej decyzji, rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. Nr 131, poz. 1468 z późn. zm.) Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu był organem właściwym do wydania decyzji o zwrocie pomocy finansowej w stosunku do skarżącego jako emeryta policyjnego i nic nie wskazuje na to aby zachodziły przesłanki ustawowe do wyłączenia tego organu od rozpoznania sprawy. W stanie faktycznym niniejszej sprawy jest okolicznością niesporną i znajdującą potwierdzenie w załączonej do akt dokumentacji, że A. G. na podstawie decyzji administracyjnej nr (...) z dnia (...) marca1988 r. Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych ds. Administracyjno -Gospodarczych w Tarnobrzegu otrzymał przydział lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji WUSW w Tarnobrzegu położonego w (...). Następnie natomiast decyzjami Komendanta Rejonowego Policji w Tarnobrzegu nr (...) z dnia (...) grudnia 1996 r. oraz nr (...) z dnia (...) listopada 1998 r. przyznano mu pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego. W dacie przyznawania pomocy finansowej skarżący, w świetle przepisów ustawy pragmatycznej, nie miał do niej uprawnień, z uwagi na to, że otrzymał wcześniej lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Uzyskując pomoc finansową skarżący zobowiązał się wprawdzie do zwrotu zajmowanego na podstawie decyzji administracyjnej lokalu mieszkalnego jego dysponentowi, tj. ówczesnej KWP w Tarnobrzegu, nigdy jednak nie doszło do wypełnienia tego zobowiązania. Skarżący wykupił bowiem przedmiotowy lokal, otrzymany na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, od jego właściciela, tj. Gminy (...) na podstawie aktu notarialnego - umowy sprzedaży z dnia 22 lutego 2008 r.. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w świetle powyższych ustaleń, Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu miał podstawy prawne do tego, aby zażądać zwrotu nienależnie pobranej pomocy finansowej. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji, na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Przydzielony skarżącemu lokal mieszkalny spełniał powyższe wymogi, a zatem w opinii Sądu pierwszej instancji niezrozumiałe są zarzuty skarżącego, że organ nie był właścicielem przedmiotowego lokalu przydzielonego mu na podstawie decyzji administracyjnej. Dla oceny zgodności z prawem decyzji o zwrocie pomocy finansowej nie mają żadnego znaczenia podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące stanu technicznego w jakim znajdował się przydzielony mu lokal mieszkalny oraz kwestia uiszczenia przez niego kaucji mieszkaniowej w związku z uzyskaniem przydziału lokalu. Faktem niezaprzeczalnym jest natomiast, że skarżący jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, a następnie Policji, otrzymał zarówno lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, jak i pomoc finansową na budowę domu, co w świetle uregulowań ustawy pragmatycznej było niedopuszczalne.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł A. G. zarzucając mu

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 88, art. 90, art. 94 ustawy o Policji w

związku z § 6.1 oraz § 6.2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z

dnia 17 października 2001r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, gdyż

orzeczenie WSA nie uwzględnia 6-miesiecznego terminu zakreślonego przez przywołany

przepis Rozporządzenia, który jest terminem ustawowym do dokonania określonych

czynności przez organ administracji państwowej. Czynności te organ powinien był dokonać w ciągu okresu 6 miesięcznego zakreślonego przez tenże przepis od momentu wejścia w życie przywołanego Rozporządzenia.

naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 119, art. 120, art. 120 §1 K.c., mając na uwadze art. 43 Konstytucji RP, ponieważ orzeczenie WSA wyłącza przepisy K.c. o przedawnieniu w sprawie administracyjnej, w efekcie narusza poprzez rozszerzającą wykładnię także art.43 Konstytucji stanowiący o tym, co nie ulega przedawnieniu.

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie przez WSA skargi w sytuacji, gdy decyzja Komendanta Głównego Policji utrzymująca w mocy Decyzję Komendanta Miejskiego Policji została wydana z naruszeniem art. 156 K.p.a., ponieważ nie wyjaśnia i nie udowadnia wszystkich przyczyn stwierdzenia nieważności zawartych w katalogu tegoż przepisu i przywołanych przez skarżącego w skardze, w stopniu, jaki nakazują przepisy K.p.a.

naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 32 Konstytucji RP, ponieważ orzeczenie WSA nie uwzględnia podanych dowodów strony skarżącej i ich nie wyjaśnia w sposób nakazany prawem, ale jednocześnie ustosunkowuje się w stopniu wyczerpującym do zarzutów i dowodów przywołanych przez organ. Nadzwyczajny charakter przedmiotowego postępowania nie oznacza jednak, że strona ma ograniczone prawa dowodowe, a organ zaś rozszerzone. Naruszenia polegają w szczególności na błędnym ustaleniu przez organy stanu faktycznego w sprawie.

Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 P.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wniesiona skarga oparta została na obydwu podstawach kasacyjnych, zarzucając Sądowi pierwszej instancji naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, jednak żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie.

Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż zarówno decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia (...) grudnia 2009 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia (...) marca 2010 r. odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Miejskiego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) czerwca 2008 r. wydane zostały postępowaniu nadzwyczajnym, toteż organy orzekające nie były zobowiązane do ponownego rozstrzygania sprawy co do istoty, co zarzuca wniesiona skarga kasacyjna, lecz ograniczały się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego pod kątem wad wskazanych w art. 156 § 1 K.p.a. Słusznie też stwierdzono, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Komendant Miejski Policji w Tarnobrzegu decyzją z dnia (...) czerwca 2008 r. zobowiązał A. G. do zwrotu pomocy finansowej przyznanej decyzjami z dnia (...) grudnia 1996 r. oraz z dnia (...) listopada 1998 r. Pomoc finansowa wypłacona skarżącemu w pełnej wysokości, została jednocześnie przyznana pod warunkiem przekazania zajmowanego lokalu mieszkalnego do dyspozycji Komendy Wojewódzkiej Policji w Tarnobrzegu. Skarżący nie przekazał jednak do dyspozycji Policji przydzielonego mu mieszkania służbowego, pomimo uzyskania pomocy finansowej na budowę domu i złożenia zobowiązania do zwrotu zajmowanego lokalu, przydzielonego mu przez Policję decyzją administracyjną. Pomimo tego zobowiązania skarżący również sprzedał to mieszkanie osobie trzeciej. Bezsporny jest więc fakt, iż pomoc finansowa – wobec niezrealizowania obowiązku zwrotu mieszkania służbowego – pobrana została przez skarżącego nienależnie, a zatem przesłanka z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r. do wydania decyzji o zwrocie pomocy finansowej została spełniona. Fakt ten w sposób dostateczny i wyczerpujący wyjaśniony został w treści uzasadnienia decyzji organów Policji obu instancji, co prawidłowo podniósł Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 151 P.p.s.a. w tym zakresie nie zasługują na uwzględnienie.

Należy podkreślić, iż pomoc mieszkaniowa w momencie jej przyznania ma charakter bezzwrotny, a tylko w sytuacji, gdy zmieni się sytuacja osoby, której pomocy udzielono i nie będzie ona wówczas spełniać ustawowych warunków jej otrzymania, pomoc ta podlegać będzie w całości lub części zwrotowi na zasadach określonych w przepisach ustawy o Policji (por. też pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2001 r., sygn. akt III SA 3011/99, Lex nr 47476). W świetle przytoczonych okoliczności trudno jest więc podzielić stanowisko skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 88, art.90, art. 94 ustawy o Policji w związku z § 6.1 oraz § 6.2 Rozporządzenia MSWiA z dnia 17 października 2001r., ponieważ skarżący nie jest uprawniony do zachowania przyznanej decyzjami Komendanta Rejonowego Policji w Tarnobrzegu z dnia (...) grudnia 1996 r. oraz z dnia (...) listopada 1998 r. pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Faktem jest bowiem to, że jako funkcjonariusz policji posiadał lokal mieszkalny, który zapewniał mu warunki mieszkaniowe zgodne z wymogami ustawowymi. Wyzbycie się przez niego tego lokalu mieszkalnego nie może pozostawać bez wpływu na otrzymaną wcześniej pomoc finansową, co wynika wprost z art. 95 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 95 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, który mówi, iż lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej nie przydziela się policjantowi w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94, natomiast decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się, jeżeli policjant otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art. 94 ust. 1.

Nieuzasadnione są również zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 119, art. 120, art. 120 §1 K.c. w zw. z art. 43 Konstytucji RP odnośnie wyłączenia przepisów K.c. o przedawnieniu w sprawie administracyjnej. Stosunek prawny stworzony ostateczną decyzją o przyznaniu funkcjonariuszowi Policji pomocy finansowej jest typowym stosunkiem administracyjnym, tak więc jego realizacja wraz z oceną wszystkich skutków prawnych - w tym również przedawnienia - winna być oceniana na podstawie przepisów materialnych prawa administracyjnego. Na gruncie prawa administracyjnego, o przedawnieniu roszczenia można mówić jedynie wówczas, gdy przepis prawa wyraźnie tak stanowi, natomiast zarówno ustawa o Policji, ani wydane na podstawie jej przepisów rozporządzenie wykonawcze MSWiA z dnia 17 października 2001r. nie przewidują przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranej pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 P.p.s.a.