Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 893/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Opłata targowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 1, art. 15 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 210 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk - Drozda Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant: Szymon Chrostek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2009 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 893/11

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie określenia K. J. wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za wymienione dni 2009 r. w łącznej kwocie 1.089 zł.

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że w 2009 r. K. J. i w ramach własnej działalności gospodarczej prowadził sprzedaż na stanowisku M-3 w przenośnym pawilonie handlowym na terenie targowiska w T,, należącym do "A" (wykaz najemców targowiska z 30 września 2008 roku w aktach sprawy).

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z urzędu postanowieniem Burmistrza Miasta T. z dnia [...] r., a następnie decyzją z dnia [...] r., organ ten określił K. J. wysokość zobowiązania podatkowego w opłacie targowej za okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2009 r.

W odwołaniu od decyzji pierwszej instancji K. J. zakwestionował zasadność naliczenia opłaty targowej, podnosząc zarzut, że jest podatnikiem podatku od nieruchomości w związku z pawilonem handlowym, w którym prowadzi sprzedaż tj. przedmiotem opodatkowania położonym w T. na targowisku "A". Tym samym nie jest podatnikiem opłaty targowej.

Utrzymując w mocy decyzję Burmistrza, SKO w Ł. wskazało, że opłata targowa jest formą opodatkowania sprzedaży dokonywanej na targowiskach. Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm., powoływanej dalej jako "u.p.o.l."), opłatę taką pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach, za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.

Kolegium wyjaśniło, że w odniesieniu do K. J. nie została wydana żadna decyzja w zakresie opodatkowania podatkiem od nieruchomości, dotycząca przedmiotu opodatkowania położonego na targowisku w T.. W stosunku do tego typu przedmiotów opodatkowania Burmistrz Miasta T. wydaje decyzje umarzające postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2008, 2009 i 2010 rok ze względu na zaistniałą bezprzedmiotowość postępowania, natomiast Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydaje decyzje utrzymujące je w mocy.

Kolegium wskazało na decyzję Starosty Ł. W. w sprawie pozwolenia na budowę z dnia [...] roku nr [...] oraz z decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w sprawie pozwolenia na użytkowanie, z których wynika, że pawilony posadowione na targowisku w T., w tym przedmiotowy pawilon handlowy strony, stanowią przenośne pawilony kontenerowe, posadowione pod istniejącymi wcześniej wiatami handlowymi. Przeznaczone są do użytkowania przez najemców stanowisk handlowych (co potwierdza ocena techniczna), a z umów najmu wynika, że za pisemną zgodą wynajmującego, najemca może postawić własnym staraniem i na własny koszt kiosk kontenerowy wraz z przyłączami, przeznaczony na działalność handlową, który jest obiektem budowlanym niezwiązanym trwale z gruntem, przez co nie stanowi ani budynku w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., ani obiektu małej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego, ani urządzeń budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, ani też budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, ponieważ wspólną cechą wszystkich obiektów budowlanych wymienionych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego jest trwałe związanie z gruntem (taka ocena prawna zawarta została w wyrokach WSA w Łodzi z dnia 18 listopada 2008 r. I SA/Łd 1097/08, z dnia 12 grudnia 2008 r. I SA/Łd 1100/08, z dnia 27 stycznia 2009 r. I SA/Łd 1077/08 oraz z dnia 3 marca 2009 r. I SA/Łd 1340/08). Tym samym przedmiotowy przenośny pawilon handlowy kontenerowy należy uznać za tymczasowy obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 5 in fine Prawa budowlanego, a skoro ten pawilon handlowy nie jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego - to oznacza, że nie jest także budowlą w rozumieniu art. 1a ust.1 pkt 2 u.p.o.l., a więc nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości na zasadzie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Kolegium zwróciło uwagę, że opłata targowa stanowi zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt l Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania". Na podstawie art. 13 § 1 Ordynacji podatkowej, organem podatkowym stosownie do swojej właściwości jest Burmistrz Miasta T., natomiast inkasentem - zgodnie z art. 9 Ordynacji podatkowej - jest "osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nie mająca osobowości prawnej, obowiązana do pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu". W przypadku braku zapłaty inkasentowi umocowanemu przez Radę Miejską w T., ma zastosowanie przepis art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego", w związku z art. 21 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym "przepisy § 3 (...) stosuje się odpowiednio, gdy podatnik obowiązany jest do zapłaty podatku, zaliczki na podatek lub raty podatku bez złożenia deklaracji, a obowiązku tego nie wykonał w całości lub w części".

Kolegium wskazało ponadto, że opłatę targową pobiera się niezależnie od tego czy sprzedaż odbywa się na targowisku miejskim prowadzonym przez gminę, inną jednostkę zarządzającą targowiskiem, czy też na targowisku prowadzonym na terenie prywatnym.

Powołując się na wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r. I SA/Łd 1878/01, Kolegium stwierdziło, że sformułowanie art. 15 ust. 1 u.p.o.l. oznacza, że każdy wymieniony w tym przepisie podmiot korzystający z targowiska w celu sprzedaży produktów jest zobowiązany do zapłacenia opłaty targowej, a sformułowanie "dokonujących sprzedaży" należy interpretować szeroko, uznając że obejmuje ono wszelkie czynności podejmowane przez sprzedającego w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, składowanie ich na targowisku, oczekiwanie na kontrahentów.

Zgodnie z przepisem art. 19 pkt 1 lit. a) u.p.o.l., stawki w opłacie targowej są stawkami dziennymi, a ustala je rada gminy w uchwale. W § 2 pkt 1 uchwały Nr [...] z dnia [...] roku w sprawie ustalenia wysokości stawek opłaty targowej (Dziennik Urzędowy Województwa Ł. z dnia [...] r. Nr[...] , poz. 2846 - obowiązująca od [...] roku), Rada Miejska w T. ustaliła wysokość dziennej stawki opłaty targowej.

Dokonując określenia stronie wysokości zobowiązania podatkowego w opłacie targowej, uwzględniono:

- raporty inkasenta dotyczące odmowy zapłaty opłaty targowej za 2009 rok, za poszczególne miesiące,

- fakt notoryjny znany organowi podatkowemu z urzędu, że na targowisku w T. powszechny i regularny handel odbywał się jedynie w nocy z niedzieli na poniedziałek (jeden dzień), w środę i w sobotę,

- rozliczenia opłaty targowej przez inkasenta za 2009 rok.

Za nieuzasadniony Kolegium uznało także zarzut strony, że brak jest podpisu pod decyzją z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej (zgodnie z art. 210 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej decyzja zawiera m.in. podpis osoby upoważnionej, z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego), ponieważ zaskarżona decyzja zawiera podpis osoby będącej organem podatkowym tj. W. M. Burmistrza Miasta T. z pieczątką imienną (a nie ma wątpliwości, że W. M. został wybrany w ostatnich wyborach samorządowych w 2010 roku na Burmistrza Miasta T.).

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przez K. J., który wniósł o jej uchylenie w całości, zarzucając, że decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 K.p.a. W szczególności brak jest podpisu z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania takiej decyzji. Brakuje również pieczątki imiennej Burmistrza oraz jego podpisu. Stanowi to rażące naruszenie art. 107 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a. Na poparcie swojego stanowiska skarżący odwołał się do wyroku NSA z 4 lipca 1997 r., I SA/Kr 88/97. Skarżący uważa, że do SKO dotarła kopia innej decyzji niż ta, którą on otrzymał. Skarżący nie zgadza się również z końcową treścią decyzji Kolegium, zamieszczoną na stronie 5.

W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa

W niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy u.p.o.l. w wersji obowiązującej w 2009 r.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.o.l. opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach. Na podstawie ust. 2 targowiskami, o których mowa w ust. 1, są wszelkie miejsca, w których jest prowadzony handel, z zastrzeżeniem ust. 2a. W myśl ust. 2a opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub częściach budynków, z wyjątkiem targowisk pod dachem oraz hal używanych do targów, aukcji i wystaw.

Artykuł 15 w ust. 2 i 2a zawiera legalną definicję targowiska, przyjętą na potrzeby opłaty targowej. Są nim wszelkie miejsca, w których prowadzony jest handel, z wyjątkiem budynków lub części budynków, chyba że jest to targowisko pod dachem oraz hala używana do targów, aukcji i wystaw. Targowiskiem jest zatem każde miejsce, w którym prowadzony jest handel, bez względu na to, kto jest właścicielem targowiska i czy jest ono prowadzone w miejscu do tego przeznaczonym.

Za prowadzenie handlu pobierana jest opłata targowa, z wyjątkiem handlowania w budynkach lub ich częściach, chyba że jest to targowisko pod dachem lub hala używana do targów, aukcji i wystaw. Ustawodawca dopuścił zatem pobieranie opłaty targowej od sprzedaży dokonywanej w dwóch kategoriach budynków - targowiskach pod dachem i halach używanych do targów, aukcji i wystaw. W rozumieniu przepisów u.p.o.l. targowisko pod dachem jest budynkiem, w którym prowadzona jest sprzedaż towarów.

Definicja budynku zawarta jest w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., zgodnie z którym jest nim obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach.

Zestawienie treści art. 15 w ust. 2a z przepisem art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., oznacza, że sprzedaż dokonywana we wszelkiego rodzaju tymczasowych obiektach budowlanych, nieposiadających fundamentów, czy przegród budowlanych, co do zasady będzie podlegała opłacie targowej.

Charakter obiektu budowlanego należy ustalać w oparciu o przepisy prawa budowlanego i decyzji wydanych na ich podstawie. W aktach rozpoznawanej sprawy

znajduje się kserokopia decyzji Starosty Ł. z dnia [...] r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę przenośnych pawilonów kontenerowych pod istniejącymi wiatami handlowymi, a także decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wybudowanych przenośnych pawilonów handlowych.

Z analizy tych dokumentów wynika, że organ prawidłowo zakwalifikował przenośny pawilon kontenerowy jako tymczasowy obiekt budowlany, o którym stanowi art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego. Zgodnie ze wskazanym przepisem jest to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Organ prawidłowo ocenił również, że nie jest to budynek w rozumieniu w art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., chociażby z tego powodu, że przenośny pawilon kontenerowy nie ma fundamentów, co wynika już z samej jego nazwy.

Organ ustalił również, że skarżący nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości. W toku postępowania przed organami obu instancji skarżący nie wykazał również żadnego tytułu, z którego wynikałoby, że istnieje podstawa do uznania go za podatnika podatku od nieruchomości na podstawie art. 3 ust. 1 u.p.o.l.

Zgodnie z tym przepisem podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Z akt podatkowych rozpoznawanej sprawy wynika, że zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę przenośnych pawilonów handlowych, jak i decyzja o pozwoleniu na ich użytkowanie zostały wydane dla właścicieli nieruchomości gruntowej (Spółki A i jej poprzednika prawnego), zaś tytuł strony wywodzi się z umowy najmu stanowiska handlowego, co jednoznacznie wskazuje na to, że skarżący był posiadaczem zależnym tego obiektu.

Za niezasadne należy uznać również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a., gdyż ustawa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Odnośnie braków w zakresie niezbędnych elementów decyzji, o których stanowi art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, Sąd stwierdził, że decyzja doręczona podatnikowi zawierała podpis osoby upoważnionej z podaniem jej nazwiska (podpis czytelny), natomiast pieczęć nagłówkowa pozwalała zidentyfikować zarówno organ, jak i stanowisko służbowe osoby wydającej decyzję.

Odnośnie zarzutów dotyczących ilości dni, w które skarżący faktycznie handlował, organ zasadnie powołał się na wyrok NSA z 7 marca 2003 I SA/Łd 1878/01 (niepubl.), z którego wynika, że pojęcie "osób dokonujących sprzedaży" użyte w art. 15 ust. 1 u.p.o.l. należy interpretować szeroko, uznając, że obejmuje ono wszelkie czynności podejmowane przez sprzedającego w celu dokonania sprzedaży, a w szczególności oferowanie produktów, składowanie na stoisku, oczekiwanie na kontrahentów.

Jeżeli zatem skarżący miał otwarte stoisko, gdyż przywiózł towar i składował go na stoisku, to choćby faktycznie nic nie sprzedał w tym dniu, istniała uzasadniona podstawa do obciążenia go opłatą targową. Podkreślić należy również, że ewentualne kwestionowanie czynności sprzedaży powinno nastąpić przed inkasentem i organem podatkowym, nie zaś w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. P.Z-C.