Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2692/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 25
journal: Dz.U. 2007 nr 124 poz 859
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.
article: art 7,77 par 1, art 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2013 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa W. "L." Spółka z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do zagospodarowania na terenie kraju odpadów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] września 2012r. – zaskarżonym skargą przez P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. i podjętym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz.1071, ze zm.) oraz art. 25 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. Nr 124, poz. 859, ze zm.), art. 2 pkt 35 ppkt f oraz art. 24 rozporządzenia (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE seria L 190/1 ze zm.) - utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2012r.

Stan sprawy przedstawia się następująco: Postanowieniem z [...] lipca 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska: 1) wezwał P. Sp. z o.o., ul. [...],[...] do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów poprzez zagospodarowanie odpadów w krajowej instalacji posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 07 02 80 oraz 16 01 03, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, pochodzących z nielegalnego przemieszczania ze spółki P. Sp. z o.o. do Wietnamu, do firmy T.;

2) określił termin realizacji działań określonych w punkcie 1 na 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia. W dniu 13 sierpnia 2012r. do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wpłynęło zażalenie na ww postanowienie. W zażaleniu wniesiono o umorzenie postępowania oraz wstrzymanie wykonania postanowienia. Postanowieniem z [...] sierpnia 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wstrzymał wykonie postanowienia z [...] lipca 2012r. do czasu aż ww postanowienie stanie się ostateczne. Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] września 2012r. – wydanym w wyniku rozpoznania zażalenia - utrzymał w mocy własne postanowienie z [...] lipca 2012r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia stwierdził brak podstaw do jego uchylenia i umorzenia oraz brak naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Zdaniem organu na uwzględnienie nie zasłużyły zarzuty spółki dotyczące rażącego naruszenia art. 25 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. w sprawie międzynarodowego przemieszczania odpadów i wezwania do zastosowania procedur wynikających z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, przez uznanie jej za podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, a nie agencji celnej A. S.A. W pierwszej kolejności organ podkreślił diametralną różnicę pomiędzy zgłoszeniem celnym a zgłoszeniem transgranicznego przemieszczania odpadów. Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów dokonywane jest przy użyciu dokumentu zgłoszeniowego określonego w załączniku I A oraz dokumentu przesyłania, określonego w załączniku I B do ww. rozporządzenia. Przy dokonywaniu zgłoszenia zgłaszający zobowiązany jest wypełnić dokument zgłoszeniowy oraz, w stosownych przypadkach dokument przesyłania. Formularze dokumentu zgłoszenia i przesyłania wydają zgłaszającemu właściwe organy, o których mowa w art. 53 rozporządzenia 1013/2006. W Polsce właściwym organem, odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 jest, zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, jest Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 15 rozporządzenia 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, zgłaszającym transgraniczne przemieszczanie odpadów, a zatem osobą zobowiązaną do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, jeżeli zgłoszenia nie dokonano, jest: wytwórca pierwotny lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, lub zarejestrowany sprzedawca bądź pośrednik, który został upoważniony przez ww. podmioty na piśmie do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego lub posiadacz odpadów. Dla porównania definicja "zgłaszającego", zawarta w art. 4 pkt (18) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, roz. 2, t. 4, str. 307), brzmi: "zgłaszający" oznacza osobę, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osobę, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenia celne. Porównując powyższe definicje "zgłaszającego" organ podkreślił różnice pomiędzy podmiotem dokonującym zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów a dokonującym zgłoszenia celnego oraz fakt, że są to dwa różne podmioty, których działania regulują odrębne przepisy prawa. Na tej podstawie, co również organ wskazał w postanowieniu z [...] lipca 2012r., że zobowiązaną do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, zgodnie z wyżej przytoczoną definicją "zgłaszającego" z rozporządzenia nr 1013/2006, była P. Sp. z o.o., jako posiadacz odpadów, nie zaś agencja celna, która posiadała upoważnienie spółki L. Sp. z o.o., ale do występowania przed organami celnymi i m. in. do dokonywania zgłoszeń celnych w imieniu własnym, ale na rzecz Spółki. Natomiast Agencja Celna nie została upoważniona do występowania w roli zgłaszającego dane przemieszczanie odpadów. Ponadto, wskazując na różnice pomiędzy zgłoszeniem wysyłki odpadów a zgłoszeniem celnym, zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów obejmuje, stosownie do art. 4 pkt 6 ww. rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, przemieszczanie odpadów od pierwszego miejsca wysyłki, w tym ich przejściowy odzysk lub ostateczny odzysk i to nie agencja celna ma obowiązek dokonania takiego zgłoszenia, natomiast zgodnie z ww. przepisem prawa, zgłaszający, o którym mowa w art. 2 pkt 15 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Kompetencją Agencji Celnej jest reprezentowanie spółki L. Sp. z o.o. przed organami celnymi, nie zaś właściwymi organami, o których mowa w art. 53 rozporządzenia (WE) 1013/2006. Zatem zgłoszenia celnego nie można utożsamiać ze zgłoszeniem wysyłki odpadów w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów. Czym innym jest zgłoszenie celne rozpoczynające procedurę celną a czym innym zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów. Ponadto wysyłka odpadów, zgodnie z ww. rozporządzeniem (WE) nr 1013/2006, może zostać zrealizowana dopiero po dokonaniu uprzedniego pisemnego zgłoszenia wszystkim zainteresowanym organom a następnie uzyskaniu zgody właściwych organów, aby przyjąć, że zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów jest prawidłowe. Tymczasem właściwe organy, wyznaczone do wykonania rozporządzenia, w ogóle o tym fakcie nie byłyby informowane, gdyż zgłoszenie celne jest tylko do organu celnego, który nie jest właściwym organem, w rozumieniu ww. rozporządzenia nr 1013/2006 oraz ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Zatem zgłoszenie celne może zostać dokonane dopiero po pisemnym zgłoszeniu i uzyskaniu zgody właściwych organów na realizację wysyłki odpadów. Natomiast ustawa z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów określa postępowanie i organy właściwe do wykonania zadań z zakresu międzynarodowego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (WE) 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, nie zaś działania wynikające z przepisów celnych. W związku z tym zgłoszenie, do którego odnosi się ww. ustawa, jest zgłoszeniem transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w rozporządzeniu 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów, a nie zgłoszeniem celnym. Tym samym za zgłaszającego, lub podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia, o którym mowa w ww. ustawie, uznaje się zgłaszającego, określonego w definicji w art. 2 pkt 35 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, nie Wspólnotowym Kodeksie Celnym. W związku z tym uznanie Agencji Celnej za podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, byłoby działaniem niezgodnym z prawem. Mając zatem na względzie fakt, że posiadaczem odpadów w chwili ich wysyłki do Wietnamu była P. Sp. z o.o., a zatem zgodnie z definicją zgłaszającego zawartą w art. 2 pkt 15 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, to spółka była zobowiązana do dokonania uprzedniego pisemnego zgłoszenia, a zgłoszenia tego nie dokonała, GIOS słusznie wydał postanowienie, o którym mowa w art. 25, zobowiązując spółkę do zastosowania procedur, o których mowa w art. 24 ww. rozporządzenia. W świetle powyższego organ podkreślił, że bez znaczenia na gruncie ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 jest roztrząsanie kwestii roli Agencji Celnej jako przedstawiciela pośredniego oraz obowiązków Agencji Celnej wynikających z przepisów prawa celnego, podniesionych przez Spółkę w zażaleniu na postanowienie GIOS z [...] lipca 2012r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie bada zachowania się Agencji Celnej wobec zleceniodawcy w związku z reprezentowaniem go w postępowaniu celnym lecz ocenia zachowanie podmiotu zobowiązanego przepisami do dokonania zgłoszenia wysyłki odpadów w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 1013/2006. Istotny jest zatem fakt, że towarem objętym zgłoszeniem celnym były odpady gumy i opon, krajem przeznaczenia Wietnam, o czym zadecydował posiadacz odpadów, tj. spółka P. Sp. z o.o. i w chwili dokonania zgłoszenia celnego rozpoczęto procedurę międzynarodowego przemieszczania odpadów. Powyższe okoliczności spowodowały, że mamy do czynienia z nielegalnym transgranicznym przemieszczaniem odpadów. Również podnoszona w zażaleniu kwestia zabezpieczenia odpadów przez Urząd Celny w G.nie jest kompetencją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Dalej organ zauważył, że zarzuty naruszenia art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 7 K.p.a., wskazane przez stronę w zażaleniu, w tym nieprzesłuchania w charakterze świadków pracowników A. S.A. w G., w szczególności agenta celnego M. B., są niezasadne. Organ prowadząc postępowanie administracyjne dążył do wyjaśnienia sprawy i ustalenia podmiotu zobowiązanego do dokonania zgłoszenia wysyłki odpadów, o czym świadczy korespondencja z P. Sp. z o.o., spółką E. Sp. z o.o. (która początkowo jak twierdził pracownik skarżącej spółki była sprzedawcą odpadów), następnie z agencją celną A., Urzędem Celnym oraz pracownikiem strony B.K. o przedstawienie dokumentów potwierdzających nabycie odpadów. Postępowanie obejmowało badanie także okoliczności w kontekście jakoby wysyłki odpadów dokonał pracownik B.K. bez wiedzy strony, co mogłoby zwolnić stronę z odpowiedzialności i na czyje zlecenie działała Agencja Celna, co było z kolei podyktowane twierdzeniem Spółki, że to nie P. Sp. z o.o. dokonała wysyłki odpadów do Wietnamu. Natomiast nieprzeprowadzenie dowodu osobowego z przesłuchania agenta celnego M. B., wiązało się z tym, że podmiot, który dokonał zgłoszenia celnego był organowi znany już na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nielegalnego przemieszczania odpadów. Odnosząc się zaś do dowodów, o dopuszczenie których strona wnioskowała w zażaleniu, organ stwierdził, że dokumenty takie jak zgłoszenie celne, pismo przedprocesowe z 4 kwietnia 2012r. oraz upoważnienie Agencji Celnej organ posiadał w materiale dowodowym i przeanalizował przed wydaniem rozstrzygnięcia. Zarówno zgłoszenie celne, zgodnie z którym Spółka występuje jako nadawca odpadów oraz upoważnienie Agencji Celnej, stanowiły potwierdzenie, że podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, nie zgłoszenia celnego, była P. Sp. z o.o. Natomiast do pisma organ odniósł się w postanowieniu z [...] lipca 2012r. Zaś dokumenty w postaci korespondencji Urzędu Celnego w G. z pełnomocnikiem spółki nie mają znaczenia w sprawie, gdyż dotyczą przepisów i procedur celnych, a nie regulujących kwestie transgranicznego przemieszczania odpadów. Organ nie zauważył uchybień w zebraniu materiału dowodowego. Zgłoszenie celne, które wskazuje nadawcę odpadów, tj. P. Sp. z o.o., stanowisko spółki, wskazujące jako wysyłającego B. K., na podstawie upoważnienia udzielonego agencji celnej A.S.A., stanowisko Agencji Celnej, że zlecenia wysyłki odpadów do Wietnamu dokonała spółka, pisma procesowe oraz przedprocesowe pełnomocnika spółki dokumenty potwierdzające nabycie odpadów przez spółkę oraz stanowisko spółki, że w chwili wysyłki odpadów to ona była posiadaczem odpadów, zebrane przez organ w toku postępowania administracyjnego pozwoliły określić stan faktyczny sprawy. Również organ nie zgadza się z zarzutami naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. bowiem w postanowieniu z [...] lipca 2012r. zawarto istotne dla sprawy ustalenia i fakty oraz wyjaśnienia na jakiej podstawie uznano P. Sp. z o.o. za podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia, potwierdzające słuszność wezwania spółki do zagospodarowania odpadów na terenie kraju. Organ podkreślił, że art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest właściwie wskazanym przepisem prawa, określającym jakie obowiązki na kogo, w jakiej formie i przez jaki organ mogą być nałożone w razie stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1013/2006. Dlatego też, w sentencji zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, natomiast powołanie się na art. 24 rozporządzenia 1013/2006 nie było konieczne, gdyż art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów odwołuje się do art. 24 ww. rozporządzenia. Z kolei w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przywołał art. 24 ww rozporządzenia 1013/2006 w celu szczegółowego wyjaśnienia stronie stanu prawnego w niniejszej sprawie, a powołanie się w sentencji postanowienia na art. 2 pkt 35 ppkt f ww. rozporządzenia nr 1013/2006 nie było konieczne i przesądzające, ponieważ art. 25 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów samodzielnie określa jak i w jakim przypadku organ ma się zachować. W przypadku, z jakim mamy do czynienia, kiedy nie dokonano zgłoszenia, organ wzywa podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia, do zastosowania procedur wynikających z art. 24 ww. rozporządzenia. Niewskazanie przepisu art. 2 pkt 35 ppkt f rozporządzenia 1013/2006 nie stanowi takiego uchybienia aby postanowienie GIOŚ z [...] lipca 2012r. było wydane niezgodnie z prawem. Organ podkreślił, że ani w postanowieniu z [...] lipca 2012r., jak również na żadnym etapie postępowania, nie kwestionował faktu nabycia przez P. Sp. z o.o. odpadów i nie wskazywał aby nabycie odpadów było niezgodne z prawem.

P. Spółka z o.o. w skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz na zasadzie art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76 a § 3 i 4 K.p.a. o dopuszczenie dowodu z dokumentów, tj. zgłoszenia celnego z 7 lutego 2011r., pisma UC w G. z 26 kwietnia 2012r., upoważnienia do działania w formie przedstawicielstwa pośredniego z 10 czerwca 2010r., pisma UC w G. z 20 lutego 2012r. oraz pisma Kancelarii Adwokackiej z 4 kwietnia 2012r. na okoliczność bezsporności twierdzenia, że to A. S.A. w G. jest odpowiedzialna za nielegalne przemieszczenie odpadów i to ten podmiot winien zostać zobligowany do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 ww rozporządzenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) rażące naruszenie art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów w zw. z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, przez wezwanie spółki L. do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 ww rozporządzenia i zagospodarowania odpadów w krajowej instalacji posiadającej decyzję właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów o kodzie 07 02 80 oraz 16 01 03 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r. w sprawie katalogu odpadów pochodzących z nielegalnego przemieszczenia ze spółki P. Sp. z o.o. do Wietnamu, do firmy T., podczas gdy w zebranym materiale dowodowym, nie ma na to wystarczających dowodów, a przeprowadzone, pozostawiają wątpliwości, z którymi organ się nie rozprawił, a te, które są bezsporne, jak m. in. ustalenie podmiotu, który faktycznie i formalnie dokonał zgłoszenia określonego przepisem art. 25 ust. 1 ww ustawy, są korzystne dla spółki L.;

2) naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez ich niezastosowanie, które skutkowało że nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności polegające na poczynieniu ustaleń w sposób dowolny, nie znajdujący odzwierciedlenia w zebranym materialne dowodowym, a także braku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz nieprzesłuchaniu w charakterze świadków pracowników A. S.A. w G., w szczególności agenta celnego M. B.;

3) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a. przez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonego postanowienia motywów rozstrzygnięcia, w szczególności polegające na nienależytym uzasadnieniu faktycznym postanowienia, wyrażającym się w szczególności brakiem wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, również, braku uzasadnienia prawnego, tj. wyjaśnienia podstaw prawnych postanowienia z przytoczeniem właściwych przepisów prawa, a także przeprowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej oraz braku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego i braku czuwania organu nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu, nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym kontekście braku udzielenia niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. W motywach skargi skarżąca podniosła, że w sprawie dokonano zgłoszenia, zatem wywody na ten temat są nieuprawnione. Powstaje tylko pytanie, kto zgłoszenia tego dokonał? Odpowiedź na to pytanie daje znajdujący się w aktach postępowania dokument SAD, z którego to wprost wynika (pkt 14 dokumentu), że zgłaszającym jest A. S.A. z siedzibą w G. Fakt, iż posiadaczem przedmiotowych odpadów była skarżąca nie budzi zastrzeżeń, bowiem miała ona prawo ww odpady posiadać. Mogła je nawet transgranicznie przemieścić do Azji. Posiadanie przedmiotowych odpadów przez skarżącą uznać należy za zgodne z prawem. Natomiast organ nie dysponował dowodami uprawniającymi do stwierdzenia, że to skarżąca dokonała zgłoszenia w rozumieniu art. 2 pkt 15 rozporządzenia nr 1013/2006, bowiem w zgromadzonym materiale dowodowym znajdują się jej oświadczenia potwierdzone zeznaniami pracownika - B. K. dot. braku jakiejkolwiek wiedzy uprawnionych organów spółki, związanej z wysyłką zakwestionowanych odpadów do Wietnamu. Więcej organ dysponował dokumentami świadczącymi o postępowaniu wewnątrzzakładowym, w którego konsekwencji ww pracownik został ukarany. Nie ma zatem podstaw do twierdzenia, iż to spółka chciała przemieścić transgranicznie odpady do Wietnamu i była w rozumieniu przepisów rozporządzenia 1013/2006 zgłaszającym. Zadaniem skarżącego za niezgodne z prawem dokonanie zgłoszenia przemieszczenia odpadów ponosi agencja celna. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia jest szereg sprzeczności, wzajemnie się wykluczających. Powołane są podstawy prawne w żaden sposób nie adekwatne do stanu faktycznego, a całość przeprowadzonego postępowania cechuje się rażącą dowolnością. I tak w sentencji postanowienia organ wskazuje podstawę prawną w postaci art. 25 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów i przepis art. 124 K.p.a., by na stronie 6 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia stwierdzić, że o odpowiedzialności skarżącej, a nie agencji celnej przesądza art. 24 ww rozporządzenia w zw. z jego art. 2 pkt 35 lit. f. Podstawowym zadaniem organu było ustalenie podmiotu, który dokonał zgłoszenia celnego, bądź jeżeli takiego zgłoszenia nie dokonano, podmiotu który był zobowiązany do dokonania takiego zgłoszenia, a w ostatniej kolejności podmiotu wysyłki. W dniu 10 czerwca 2010r. skarżąca upoważniła agencję celną do działania w formie przedstawicielstwa pośredniego przed organami celnymi, celem spełnienia wszelkich czynności i formalności przewidzianych w ustawodawstwie celnym, związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z państwami trzecimi. Prawem do dokonywania tych działań objęci zostali wszyscy agenci celni zatrudnieni w A. S.A. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego, przedstawiciel działa we własnym imieniu lecz na rzecz innej osoby. Ponosi on pełną odpowiedzialność za wszelkie zobowiązania zaciągane na rzecz swojego klienta i w wypadku jakichkolwiek roszczeń to on odpowiada przed wszystkimi organami i jego należy traktować jako zgłaszającego w rozumieniu cytowanych wyżej ustawy i rozporządzenia. W tym kontekście zupełnie niezrozumiałe są tezy uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, które odpowiedzialnością za powyższe obciążają wysyłającego, bez względu na to czy była to skarżąca czy też jej pracownik B. K., który działał jako osoba nieupoważniona przez jej organ. Skarżąca nie polemizuje z tezami uzasadnienia zaskarżonego postanowienia dot. przemieszczenia odpadów dokonanego z naruszeniem art. 36 ww rozporządzenia, bowiem nie ulega wątpliwości, że było ono nielegalne. Istotą zaś postępowania prowadzonego przez GIOŚ w W. winno być ustalenie kto przemieszczenia tego dokonał. Wszystkie cytowane przez organ podstawy prawne zarówno z ww ustawy jak i ww rozporządzenia wskazują na jeden, jedyny podmiot, którym jest zgłaszający i była nim agencja celna. Skarżąca nie po to zawierała umowę z agencją celną, by odpowiedzialność za jej działanie i zaniechanie ponosiła osobiście. To agencja celna winna dysponować wiedzą specjalistyczną, by do takiego zgłoszenia celnego, jakiego dokonała, nie dopuścić. Z punktu widzenia spółki L. agencja celna obowiązki swoje wykonała w sposób nieprawidłowy, działając przez to na jej szkodę, co będzie przedmiotem w odrębnym postępowaniu, dochodzenia od agencji celnej odszkodowania na zasadach ogólnych, biorąc pod uwagę przepis art. 471 k.c. Główny Inspektor Ochrony Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) - zwanej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji uznał, iż postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2012r. i postanowienie z [...] lipca 2012r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Tym samym nie stwierdzono przywołanych w zarzutach skargi naruszeń przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy i przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] września 2012 r. stanowiły art. 25 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów [(Dz. U. Nr 124, poz. 859, ze zm.) – dalej w skrócie: u.m.p.o.] w zw. art. 2 pkt 35 f oraz art. 24 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów [(Dz. U. UE L z dnia 12 lipca 2006 r., Nr 190, ze zm.) – zwanego dalej: rozporządzeniem Nr 1013/2006]. Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.m.p.o., w przypadku stwierdzenia nielegalnego międzynarodowego przemieszczania odpadów albo na podstawie powiadomienia o nielegalnym przemieszczeniu otrzymanego w trybie art. 24 ust. 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, Główny Inspektor Ochrony Środowiska wszczyna z urzędu postępowanie administracyjne i wzywa zgłaszającego lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia, podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia - jeżeli za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów odpowiedzialność ponosi wysyłający odpady - w drodze postanowienia, do zastosowania procedur określonych w art. 24 rozporządzenia Nr 1013/2006, określając termin realizacji działań wynikających z tych procedur, nie dłuższy niż 30 dni.

Jeżeli odpowiedzialność za nielegalne przemieszczanie ponosi zgłaszający - stosownie do treści art. 24 ust. 2 rozporządzenia Nr 1013/2006 - właściwy organ wysyłki zapewnia, że przedmiotowe odpady zostaną:

a) odebrane przez podmiot, który faktycznie dokonał zgłoszenia; lub, jeżeli nie dokonano zgłoszenia,

b) odebrane przez podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia; lub, jeżeli jest to niewykonalne,

c) odebrane przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli to niewykonalne,

d) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w państwie przeznaczenia lub wysyłki przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu; lub, jeżeli jest to niewykonalne,

e) poddane odzyskowi lub unieszkodliwieniu w inny sposób w innym państwie przez właściwy organ wysyłki albo przez osobę fizyczną lub prawną działającą w jego imieniu, jeżeli wszystkie zainteresowane właściwe organy wyrażą na to zgodę.

Powyższy obowiązek odbioru, odzysku lub unieszkodliwienia jest realizowany w terminie 30 dni od dnia, w którym zainteresowany właściwy organ wysyłki dowiedział się lub został powiadomiony na piśmie przez właściwe organy miejsca przeznaczenia lub tranzytu o nielegalnym przemieszczaniu oraz o przyczynach jego zaistnienia, lub w innym terminie uzgodnionym przez zainteresowane właściwe organy. Podstawą powyższego zgłoszenia mogą być informacje przekazane właściwym organom miejsca przeznaczenia lub tranzytu między innymi przez inne właściwe organy.

W rozpoznawanej sprawie Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po otrzymaniu zawiadomienia wraz z dokumentacją od funkcjonariuszy celnych Oddziału Celnego "B." w G. o nielegalnym międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nielegalnego przemieszczana odpadów z Polski do Wietnamu i określenia sposobu zagospodarowania odpadami o kodach 07 02 80 i 16 01 03, za które uznał przedmioty zgłoszone przez skarżącą do wywozu z Polski.

W świetle przytoczonych regulacji prawnych nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi. Organ prawidłowo uznał przedmioty zgłoszone do wywozu z Polski do Wietnamu, a więc poza teren Unii Europejskiej, za odpady w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach, jak też prawidłowo je sklasyfikował. Postępowanie wyjaśniające, w tym i dowodowe, wbrew zarzutom skargi, organ przeprowadził zgodnie z dyspozycją art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Wyczerpująco zebrany materiał dowodowy został oceniony w granicach zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 K.p.a. Dalej organ - stosownie do art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. - uzasadnił wydane rozstrzygnięcia, wskazując przesłanki faktyczne i prawne, jakie legły u podstaw ich wydania. Zatem ustalenia organu, iż przedmiotem wysyłki były odpady i że, podmiotem odpowiedzialnym za nielegalne międzynarodowe przemieszczanie odpadów była skarżąca, oparte zostały na szczegółowej i wnikliwej analizie materiału dowodowego zebranego w sprawie.

W ocenie Sądu organ prawidłowo ustalił, że posiadaczem odpadów wówczas gdy dokonywano zgłoszenia celnego celem wywozu odpadów z Polski do Wietnamu była skarżąca i na niej spoczywał obowiązek dopełnienia wymogów wynikających z przepisów prawa związanych z transgranicznym przemieszczaniem odpadów, nie zaś na agencji celnej, która dokonała zgłoszenia celnego, jak to przez cały tok postępowania (tak administracyjnego, jak i sądowego) wywodziła skarżąca. Organ w sposób jasny i przekonywujący stwierdził, że czym innym jest zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów i obowiązki z nim związane a czym innym jest zgłoszenie celne towaru do danej procedury celnej. Innymi słowy, są to dwie, niezależnie funkcjonujące, instytucje administracyjnego prawa materialnego, wokół których toczył się spór w sprawie.

Transgraniczne przemieszczanie odpadów jest regulowane rozporządzeniem Nr 1013/2006, które określa zasady międzynarodowego obrotu odpadami. Zgodnie z art. 4 pkt 1 rozporządzenia Nr 1013/2006, zgłoszenie transgranicznego przemieszczania odpadów dokonywane jest przy użyciu dokumentu zgłoszeniowego określonego w załączniku I A oraz dokumentu przesyłania, określonego w załączniku I B do ww rozporządzenia. Przy dokonywaniu zgłoszenia zgłaszający zobowiązany jest wypełnić dokument zgłoszeniowy oraz, w stosownych przypadkach, dokument przesyłania. Formularze dokumentu zgłoszenia i przesyłania wydają zgłaszającemu właściwe organy, o których mowa w art. 53 rozporządzenia 1013/2006. W Polsce właściwym organem odpowiedzialnym za wykonanie rozporządzenia Nr 1013/2006 jest, zgodnie z art. 3 ust. 1 u.m.p.o., Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Stosownie do definicji zawartej w art. 2 pkt 15 rozporządzenia Nr 1013/2006, zgłaszającym transgraniczne przemieszczanie odpadów, a zatem osobą zobowiązaną do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, jest: wytwórca pierwotny lub posiadający zezwolenie podmiot zbierający, lub zarejestrowany sprzedawca bądź pośrednik, który został upoważniony przez ww podmioty na piśmie do działania w ich imieniu w charakterze zgłaszającego lub posiadacz odpadów. Dopiero po dokonaniu uprzedniego pisemnego zgłoszenia wszystkim zainteresowanym organom, a następnie uzyskaniu zgody właściwych organów, tym samym przyjęciu, że doszło do zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów, można kontynuować działania w kierunku zgłoszenia odpadów do stosownej procedury celnej, czyli dokonać zgłoszenia celnego. W przypadku zgłoszenia celnego zgłaszającym – w rozumieniu art. 4 pkt 18 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 2, t. 4, str. 307) – jest osoba, która dokonuje zgłoszenia celnego we własnym imieniu albo osoba, w której imieniu dokonywane jest zgłoszenia celne.

Z powyższego po pierwsze wynika, że wysyłka odpadów może być realizowana dopiero po dokonaniu uprzedniego pisemnego zgłoszenia wszystkim zainteresowanym organom, a następnie uzyskaniu zgody właściwych organów, o których mowa w art. 53 rozporządzenia Nr 1013/2006, czyli przyjęciu, że doszło do zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów; po drugie zgłaszającym transgraniczne przemieszczanie odpadów (podmiotem zobowiązanym do dokonania zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów) jest m. in. posiadacz odpadów, czyli podmiot zdefiniowany w art. 2 pkt 15 rozporządzenia Nr 1013/2006, a nie we Wspólnotowym Kodeksie Celnym; po trzecie procedura transgraniczne przemieszczania odpadów poprzedza dokonanie zgłoszenia celnego. Zatem zgłoszenie, do którego odnosi się ustawa o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów jest zgłoszeniem transgranicznego przemieszczania odpadów, o którym mowa w rozporządzeniu Nr 1013/2006, a nie zgłoszeniem celnym regulowanym przepisami celnymi; po czwarte przemieszczanie odpadów dokonane bez dopełnienia stosownych wymogów wymienionych w art. 2 pkt 35 rozporządzenia Nr 1013/2006 jest określane mianem nielegalnego przemieszczania.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że posiadaczem odpadów (nadawcą/eksporterem, wysyłającym/eksporterem, organizatorem przesyłki, zbierającym odpady) była skarżąca i to na niej, jako na podmiocie zobowiązanym do dokonania zgłoszenia, spoczywał obowiązek dopełnienia wszelkich formalności celem zadośćuczynienia procedurze transgranicznego przemieszczania odpadów. Niedopełnienie zaś względem wysyłanych odpadów wymogów związanych z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów, musiało skutkować uznaniem opisanego przemieszczania za nielegalne, w konsekwencji zobowiązania skarżącej do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 2 rozporządzenia Nr 1013/2006. W świetle poczynionych wywodów Sąd nie podzielił twierdzenia skarżącej, że adresatem postanowienia z [...] lipca 2012r. winna być agencja celna, która według zgłoszenia celnego z 7 lutego 2011r. zgłosiła odpady do procedury celnej – wywozu. Agencja ta upoważniona była jedynie do działania w formie przedstawicielstwa pośredniego przed organami celnymi, celem spełnienia wszelkich czynności i formalności przewidzianych w ustawodawstwie celnym związanych z dokonywaniem obrotu towarowego z państwami trzecimi. Zatem pełniła rolę zgłaszającego w rozumieniu przepisów prawa celnego, nie zaś zgłaszającego (podmiot zobowiązany do dokonania zgłoszenia) w rozumieniu przepisów regulujących międzynarodowe przemieszczanie odpadów.

Na zakończenie należy jeszcze odnieść się do wniosku skarżącej o dopuszczenie dowodu z dokumentów i wskazać, iż Sąd wniosku tego nie rozpoznał, albowiem został on oparty na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 75 § 1 K.p.a. w zw. z art. 76 a § 3 i 4 K.p.a.), których sądy administracyjne nie stosują. W tym stanie rzeczy Sąd - na mocy art. 151 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.