Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1281/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 par. 1, art. 102, art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2,  art. 139
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 09 lutego 2012r. sprawy ze skargi I. C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wynagrodzenia za dozór pojazdów uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] Nr [...]


UZASADNIENIE

D.S. i I.C. będący wspólnikami Spółki A pismem z dnia [...] wystąpili do Naczelnika Urzędu Skarbowego z żądaniem przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór następujących pojazdów:

- ciągnik siodłowy [...]– od [...] zł

- naczepa marki– od r. do [...]zł;

- samochód osobowy [...] = [...]zł;

- samochód osobowy marki r. – [...] zł;

- samochód marki [...] zł

- samochód marki [...] r. – [...] zł;

- samochód marki [...] zł.

W odpowiedzi na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego o rozbicie wykazanych kwot na konieczne wydatki związane z dozorem oraz wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów, strona rozszerzyła zakres żądania o kwotę [...]zł wskazując dodatkowe okresy przechowywania pojazdów oraz koszty holowania. Jednocześnie skarżący podali, że wskazane należności mimo, że zostały określone jako wydatki związane z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór stanowią faktycznie wyłącznie wynagrodzenie za sprawowany nad pojazdami dozór.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, w oparciu o art. 17 § 1, art. 102, art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.), §3, § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449) postanowił przyznać wynagrodzenie firmie A z siedzibą w [...] za sprawowanie dozoru nad ruchomościami podlegającymi sprzedaży na podstawie przepisów o likwidacji niepodjętych depozytów w kwocie [...] zł zawierające 22% podatku od towarów i usług.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż na podstawie zawartej w dniu [...] umowy pomiędzy firmą A, a Komendantem Policji na parkingu ww. firmy przechowywane były pojazdy zatrzymane w przypadkach określonych w art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W odniesieniu do pojazdu marki [...] Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2001 r., sygn. akt [...] orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa, natomiast w stosunku do pozostałych pojazdów wezwano ich właścicieli do odbioru pojazdów.

Wobec nieodebrania, stosownie do obowiązujących przepisów wyznaczono termin licytacji o czym powiadomiono dozorcę ruchomości. Przed rozpoczęciem licytacji wpłynął wniosek dotyczący unieważnienia licytacji pojazdów znajdujących się na parkingu firmy A. Mając na uwadze stanowisko Spółki wprowadzające dodatkową opłatę za możliwość oględzin pojazdów oraz fakt, iż dalsze przechowywanie pojazdów na parkingu tej firmy mogło doprowadzić do utraty ich wartości handlowej ustanowiono innego dozorcę – firmę B. Pismem z dnia [...] organ zlecił nowemu dozorcy odbiór pojazdów – [...], oraz pojazdów, które nie były przedmiotem licytacji – [...], a których likwidację zarządzono na podstawie odrębnych przepisów.

W dniu [...] wystosowano do Spółki ponowne wezwanie do wydania pojazdów, pod rygorem przymusowego dokonania tej czynności. Wezwanie obejmowało również auto marki [...]. W dniu [...] r. firma B odebrała pojazd marki [...], natomiast pozostałe samochody odebrane zostały w dniu [...] r.

Firma A obciążyła Urząd fakturami z dnia [...] r. za parkowanie pojazdów wg stawek – samochód osobowy – [...]zł/za dobę oraz pozostałe pojazdy [...] zł/dobę. Mając na uwadze, że ww. faktury obejmowały również okres, w którym firma utrudniała działania likwidacyjne, organ odmówił ich zapłaty.

W oparciu o wniosek dotyczący żądania zapłaty z [...] r., uzupełniony o kopie umów zawartych z Komendantem Policji organ ustalił przysługujące wynagrodzenie.

Uzasadniając przyjęty sposób wyliczenia organ podał, że stosownie do treści art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przy określaniu wysokości wynagrodzenia należy uwzględniać zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy oraz rodzaj oddanej na przechowanie nieruchomości. Za okres w którym pojazdy znajdowały się w dyspozycji innych organów, należy stosować przepisy prawa cywilnego, bądź karnego, szczegółowo regulujące zasady odpłatności za przechowywane pojazdy. Zgodnie z postanowieniami zawartej umowy z Policją należy uznać, że za okres sprzed wydania decyzji o sprzedaży pojazdu, przysługuje Spółce jedynie roszczenie w tym zakresie od osoby, która była właścicielem pojazdu. W żadnym przypadku jednak, właścicielem pojazdów, których dotyczą decyzje KMP, nie był w tym okresie Skarb Państwa. Odnośnie samochodu [...] w zakresie odpłatności za parkowanie pojazdu, w okresie sprzed wydania orzeczenia o przepadku regulują przepisy prawa karnego.

Spółka zawierając umowę z Policją o określonej treści miała świadomość przysługujących jej praw oraz fakt, iż rachunek obciążający właściciela pojazdu może być wystawiony na kwotę określoną w załączniku do zawartej umowy ( [...] zł = VAT za samochody osobowe, [...] zł = VAT za pozostałe pojazdy). Zawarta umowa z KMP ma charakter cywilnoprawny, zatem do jej uregulowań zastosowanie będą miały uregulowania zawarte w części ogólnej Kodeksu cywilnego.

W przedmiotowych sprawach właścicielem pojazdów co najmniej do [...] były podmioty określone z imienia i nazwiska, a roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone wyłącznie od ściśle określonej osoby, a nie od każdorazowego właściciela pojazdu. Organ uznał, iż wynagrodzenie za sprawowany dozór określone w art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należne jest dozorcy od dnia wpływu określonej sprawy do Urzędu Skarbowego, gdyż od tego dnia kompetencje w zakresie likwidacji przedmiotowych pojazdów przeszły w pełni na organ likwidacyjny.

Natomiast przysługujące Spółce wynagrodzenie z tytułu przechowywania pojazdu, z uwagi na zaistniałe okoliczności należy ograniczyć w takim zakresie, w jakim działania dozorcy były sprzeczne z obowiązującym prawem.

Wysokość stawek za parkowanie pojazdów, określona w załączniku do umowy zawartej przez Spółkę z KMP wynosiła: [...] zł/dobę w przypadku samochodów osobowych, [...] zł/dobę w przypadku pozostałych pojazdów. Stawki te powinny być podstawą wystawionych faktur dla właściciela pojazdów, stosowanie innych stawek w stosunku do Skarbu Państwa w odniesieniu do tych samych pojazdów jako ich właściciela należy uznać za niedopuszczalne.

W oparciu o powyższe organ ustalił następujące wynagrodzenie:

1/ [...]zł,

2/naczepa [...]

3/[...]

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca złożyła zażalenie.

W dniu [...] r. I.C. złożyła uzupełnienie wniosku o przyznanie wynagrodzenia za sprawowanie dozoru.:

- [...] – parkowanie [...]= [...]zł,

-[...] parkowanie [...] = [...] zł.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 139 oraz art. 144 K.p.a., art. 102 § 4 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z §3 pkt 1 lit. b, § 4 ust. 1 pkt 3 i § 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 46, poz. 237) uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przyznał wspólnie I.C. oraz D.S. byłym wspólnikom A wynagrodzenie za usunięcie z drogi wymienionych pojazdów w wysokości [...] oraz wynagrodzenie za ich dozór we wskazanych poniżej okresach:

- [...].

Stosownie do art.102 § 2 u.p.e.a. dozorca ma prawo wystąpienia do organu egzekucyjnego z żądaniem przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Powyższe brzmienie przepisu każe traktować w sposób rozdzielny zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, mające swoje źródło w różnych działaniach dozorcy. Zatem dozorca może żądać przyznania mu tylko jednego z tych składników np. jak w niniejszym postępowaniu, tylko wynagrodzenia za dozór. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 25.01.2011r., sygn. akt I OSK 1891/10 to dozorca jest dysponentem swojego roszczenia i od niego zależy, czy wystąpi ze stosownym żądaniem. W rozpoznawanej sprawie strony żądaniem objęły przyznanie wynagrodzenia za dozór. W tej sytuacji organ rozpoznając sprawę ograniczył jej zakres tylko do kwestii przyznania wynagrodzenia.

W myśl ugruntowanego orzecznictwa z przepisu art.102 § 2 u.p.e.a. wynika, nie tylko obowiązek wskazania przez dozorcę konkretnych i koniecznych wydatków poniesionych przez niego, ale również konieczność przedstawienia w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Wydatki te muszą być poniesione a dozorca powinien przedstawić dowody ich poniesienia. Mając powyższe na uwadze, przedmiot postępowania stanowi przyznanie wynagrodzenia za usunięcie pojazdów z drogi oraz wynagrodzenie za dozór (parkowanie) pojazdów w podanych okresach:

- [...]dni

Przy czym pismem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustanowił B dozorcą pojazdów: [...] zlecając jednocześnie ich odbiór z parkingu firmy A. Mając na uwadze, odmowę wydania tych pojazdów w dniu [...] r. brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia za ich przechowywanie po tym dniu.

Odnośnie sposobu wyliczenia należnego wynagrodzenia organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zastosowania wprost stawek wynikających z umów zawartych z Komendantem Powiatowym Policji obejmującej łącznie zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenie, dla przyznania samego wynagrodzenia. Nadto stawki te były stawkami umownymi ustalonymi przez strony umów o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów oraz o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów. Zarówno A w żądaniach o wynagrodzenie jak i I.C. nie uzasadnili poza powołaniem się na stawki cen stosowane na prowadzonym przez dozorcę parkingu albo na stawki wynikające z umów z KMP, dlaczego domagają się przyznania wynagrodzenia wg żądanych stawek. Wobec powyższego organ musiał ustalić wynagrodzenie przysługujące dozorcy samodzielnie posługując się metodą porównawczą. Jako podstawę wyliczenia wysokości wynagrodzenia należnego za usuwanie pojazdów z drogi oraz za dozór organ zastosował stawki wynikające z uchwał Rady Miasta uchwalonych w okresie, kiedy naczelnicy urzędów skarbowych byli właściwi do orzekania o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdów usuniętych z drogi w trybie przepisów P.r.d. i ich późniejszej likwidacji w trybie przepisów u.p.e.a. tj. do dnia 12.06.2009 r.

W oparciu o powyższe, oraz mając na uwadze zakres żądanego wynagrodzenia obejmującego wynagrodzenie za usunięcie pojazdu z drogi oraz wynagrodzenie za dozór, stosując metodę porównawczą jak kształtował się stosunek wynagrodzenia do kosztów uzyskania przychodu we wszystkich przedsiębiorstwach wyznaczonych przez Prezydenta Miasta do usuwania i parkowania pojazdów, organ wyliczył wynagrodzenie w łącznej wysokości [...]zł tj.:

- [...].

Jednakże mając na uwadze treść art. 139 K.p.a. zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny, organ nie może przyznać wynagrodzenia w wysokości mniejszej niż organ I instancji, tj. [...] zł. Jakkolwiek organ likwidacyjny błędnie przyjął dla przyznania samego wynagrodzenia za dozór stawki wynikające z umowy z Policją, które poza wynagrodzeniem zawierały również zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem, o tyle jednak nie można stwierdzić by rozstrzygnięcie organu I instancji naruszało prawo.

Nie zgadzając się z opisanym rozstrzygnięciem I.C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie zastosował metodę porównawczą przy ustalaniu wysokości wynagrodzenia za dozór pojazdów. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia za dozór, dlatego powszechnie przyjęte jest posiłkowanie się art. 836 K.c., zgodnie z którym jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo taryfie - przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach (wyrok NSA z dnia 23 marca 2011 r. I OSK 730/2010). W niniejszej sprawie wysokość wynagrodzenia za przechowanie została określona bezpośrednio w umowie z Komendantem Miejskim Policji, a w takim wypadku zgodnie z treścią art. 836 K.c. nie można stosować metody porównawczej. Brak jest również podstaw do rozbijania kwoty określonej w umowie z Komendantem Policji na koszty i wynagrodzenie oraz przyjęcia skróconego okresu, za który należy się wynagrodzenie tj. do dnia [...] r., bowiem wynagrodzenie należne jest za cały okres przechowywania tj. do dnia [...] r. Wyznaczenie nowego dozorcy bez odebrania pojazdów i umieszczenia ich na innym parkingu nie zwalnia organu z kosztów jego przechowania. Natomiast organ poza wskazaniem nowego dozorcy nie podjął żadnych fizycznych działań zmierzających do odebrania pojazdów z parkingu skarżącej. Dla skarżącej niezrozumiałe jest również zastosowanie stawek przyjętych uchwałą Rady Miasta [...] r. w zakresie holowania i uchwałą z 2006 r. w zakresie parkowania, podczas, gdy pojazdy odebrane zostały z parkingu w [...] r.

Końcowo I.C. wskazała, że wbrew twierdzeniu organu zaskarżone postanowienie narusza art. 139 K.p.a., ponieważ postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego przyznano jej wynagrodzenie w kwocie [...] zł za okresy znacznie krótsze, niż przyznane w tej samej wysokości wynagrodzenie przez organ II instancji za okresy dłuższe.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego rozbicia kwoty określonej w umowie z Komendantem Policji na koszty i wynagrodzenie, organ podał, że wyraźnym żądaniem A zawartym w piśmie z [...]. było przyznanie samego wynagrodzenia za dozór pojazdów. W tej sytuacji mając na uwadze treść orzeczenia zawartego w wyroku WSA w Szczecinie z 30.06.2010 r., sygn. akt II SA/Sz 205/10, że to dozorca jest dysponentem swojego roszczenia i od niego zależy, czy wystąpi ze stosownym żądaniem, organ nie mógł rozstrzygać w zakresie, którego żądanie nie obejmuje. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 29.11.2010 r., sygn. akt I OPS 1/10 mówi o ustalanych zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 u.p.e.a. przez radę powiatu opłatach za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te łącznie obejmują zwrot koniecznych wydatków związanych z dozorem oraz wynagrodzenie za dozór, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. Było to zatem jednym z powodów niemożności zastosowania, dla ustalenia tylko wynagrodzenia, stawek wynikających z umów zawartych przez spółkę z KMP. Drugim powodem odstąpienia od przyznania wynagrodzenia w oparciu o stawki wynikające z tych umów był fakt, iż były to stawki umowne, które nie musiały mieć zastosowania do pojazdów usuniętych z drogi i przechowywanych na parkingach strzeżonych przez inne podmioty aniżeli A. Dlatego organ zastosował metodę porównawczą opartą o stawki wynikające z uchwał Rady Miasta.

Odnośnie przyjęcia skróconego okresu przechowywania pojazdów za które należy się wynagrodzenie do dnia [...] r., organ podał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego wyznaczył nowego dozorcę, którego upoważnił do odbioru rzeczy, jednakże powyższe zostało uniemożliwione przez dotychczasowego dozorcę. Organy nie są uprawnione do stosowania środków przymusu bezpośredniego, fakt ten nie upoważnia do twierdzenia, że organ egzekucyjny nie przystąpił do odebrania rzeczy.

Fakt zastosowania stawek określonych w uchwałach Rady Miasta w latach 2005 – 2006 wynika z istoty dwuinstancyjności postępowania. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę w roku [...], musi uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpoznania odwołania.

Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 139 K.p.a., bowiem z faktu iż organ I instancji błędnie przyznał spółce wynagrodzenie oparte na stawce [...] zł netto, skarżąca nie może oczekiwać, iż organ II instancji automatycznie przyjmie również taką stawkę. Przedmiotem postępowania jest przyznanie wynagrodzenia za dozór oraz wynagrodzenia za usunięcie pojazdu, a nie ustalenie stawki, w oparciu o którą to wynagrodzenie jest przyznawane. Organ I instancji przyznał wynagrodzenie za dozór w wysokości [...] zł, zatem wynagrodzenie w takiej wysokości, a nie zastosowana stawka jest gwarantowanym tym przepisem minimum, które organ II instancji jest obowiązany przyznać skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( § 1).

Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na częściowe uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie wspólnicy [...] wystąpili z żądaniem zwrotu koniecznych wydatków za dozór nad pojazdami sprawowany w oparciu o umowę z Komendantem Miejskim Policji w dniu [...] r. Stosownie do art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przyznanie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór następuje na żądanie dozorcy. To dozorca jest dysponentem swojego roszczenia i od niego zależy, czy wystąpi ze stosownym żądaniem. Wbrew twierdzeniom organu dozorca może żądać przyznania zarówno zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór, ale także tylko przyznania wynagrodzenia bądź zwrotu wydatków związanych dozorem.

Mając na uwadze, że zakres żądania dotyczył jedynie wynagrodzenia za dozór pojazdów oraz wynagrodzenia za usunięcie pojazdów z drogi, w tym zakresie wszczęte zostało stosowne postępowanie.

Przechodząc do oceny zastosowanej przez organ metody obliczenia wynagrodzenia za dozór pojazdów, należy wskazać, że przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem i dozoru oraz wynagrodzenie za dozór.

Powołany przepis przewiduje dwa rodzaje roszczeń dozorcy: zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenie za dozór. Jeśli chodzi o pierwszą należność dozorcy, to jest zwrot wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, w postępowaniu administracyjnym należy ustalić rzeczywiste wydatki poniesione przez dozorcę na wykonywanie dozoru. W orzecznictwie podkreśla się, że wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 585/09; z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt I OSK 62/08; z dnia 20 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 1797/06; z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt I OSK 1185/05, niepublikowane).

Natomiast odnośnie wynagrodzenia za dozór, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepis art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego, dotyczące umowy przechowania.

Zgodnie z art. 836 k.c, jeżeli wysokość wynagrodzenia za przechowanie nie jest określona w umowie albo w taryfie, przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka - wyznaczona przez organ administracji publicznej do usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na parkingu strzeżonym na podstawie przepisów ustawy - Prawo o ruchu drogowym, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo ustalonym wykazem stawek opłat za przechowanie. Jednostkę tę wiąże bowiem z organem administracji publicznej stosunek administracyjnoprawny. Nie obowiązują zarówno unormowania umowne, jak również taryfowe, z istoty swej odnoszące się do stosunków cywilnoprawnych między stronami umowy przechowania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że nie jest taryfą w rozumieniu powołanych przepisów uchwała rady powiatu wydana na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Nie dotyczy ona powiem stawek stosowanych przez podmioty świadczące usługę przechowania na podstawie przepisów prawa cywilnego. Dodać należy, że w wyroku z dnia 17 listopada 2009 r. (sygn. akt I OSK 131/09, niepubl.), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że wyłączone jest odpowiednie stosowanie art. 836 k.c. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o wysokości wynagrodzenia za przechowanie określonej w umowie albo taryfie. Odpowiednie zastosowanie można w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego odnieść wyłącznie do zastosowania art. 836 k.c. w zakresie, w którym stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach.

Przyjmuje się, że wysokość wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach w rozumieniu art. 836 k.c. powinna zostać ustalona na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie, w miejscu, gdzie przechowawca wykonuje umowę i dla rzeczy danego rodzaju. Na gruncie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzecznictwo wskazuje, że uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności ( uchwała 7 sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10; wyrok j NSA z dnia 16 lutego 1999 r., sygn. akt I SA/Wr 2390/97 - ONSA z 2000 r. nr 1, poz. 28). Wyrażany jest też pogląd, że ustalając wysokość wynagrodzenia należnego jednostce wykonującej dozór i pojazdów usuniętych z drogi, organ powinien wziąć pod uwagę wynagrodzenia uzyskiwane przez inne podmioty prowadzące parkingi depozytowe dozorujące pojazdy usunięte z drogi (wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2009 r., III SA/Łd 493/08 i III SA/Łd 503/08, niepubl.). Podkreśla się w tej kwestii, że posłużenie się - przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia za dozór - stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące parkingi depozytowe, pozwala na ustalenie wynagrodzenia za dozór konkretnego pojazdu w sposób bardziej precyzyjny i w większym stopniu odpowiadający istocie tego wynagrodzenia, niż posłużenie się stawkami stosowanymi przez podmioty prowadzące inne parkingi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1194/09 i z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 585/09, niepubl.).

Dominujący jest również pogląd, że przy obliczaniu wynagrodzenia za dozór nie ma podstaw do stosowania stawek określonych w uchwale rady powiatu, wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Przepis art. 130a ust. 6 w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy, dokonanej z dniem 21 sierpnia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018) stanowił, że wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, czyli opłat za usunięcie pojazdu z drogi w przypadkach określonych w ustawie oraz parkowanie tego pojazdu ustala rada powiatu. Powołany przepis nie wskazywał sposobu ustalenia stawek opłat, w szczególności zaś nie zobowiązywał rady powiatu do uwzględniania przy ustalaniu stawek tych okoliczności, które powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu wynagrodzenia dozorcy na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zwrócił na to uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w omówionej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, stwierdzając, że "wskazane wcześniej okoliczności, dotyczące wysokości opłat, powinna uwzględnić rada powiatu, która zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy ustala wysokość opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. Opłaty te mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie."

Naczelny Sąd Administracyjny wskazał jedynie, że stawki opłat ustalanych przez radę powiatu także powinny uwzględniać takie okoliczności, jak zakres obowiązków dozorcy i okoliczności towarzyszące przechowaniu i warunki jego sprawowania oraz że mają one zastosowanie, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził jednak, że według stawek tych obliczane powinno być wynagrodzenie jednostki sprawującej dozór. Przeciwnie, z treści uzasadnienia uchwały wynika w sposób nie nasuwający wątpliwości, że podstawą ustalenia wynagrodzenia dozorcy oraz zwrotu wydatków jest art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co oznacza obowiązek ustalenia tego wynagrodzenia oraz wydatków z uwzględnieniem wskazanych przez Naczelny Sąd Administracyjny okoliczności, a nie stosowania wprost stawek ustalonych przez radę powiatu na innej podstawie i w innym celu.

Ponownego ustalenia wymaga również okres przechowywania pojazdów za jaki ma być przyznane wynagrodzenie za dozór.

Organ I instancji w oparciu o przeprowadzone postępowanie swoim rozstrzygnięciem objął następujące czasokresy:

1/ [...]dni

W uzupełnieniu wniosku z dnia [...] r. I.C. zmieniła okresy żądania na:

- [...] dni

Przy czym zakres zwrotu kosztów rozszerzyła o zwrot kosztów za holowanie pojazdów.

Należy zauważyć, że w sytuacji podania przez skarżącą innych okresów przechowywania pojazdów już po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ I instancji i uchyleniu przez organ II instancji w całości wydanego postanowienia, organ I instancji pozbawiony został możliwości ustosunkowania się do powyższego wniosku.

Natomiast organ II instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania wyjaśniającego i nie zobowiązał skarżącej do wyjaśnienia, dlaczego w uzupełnieniu żądania wskazała inne okresy. Organ przyjął jako podstawę do obliczenia wynagrodzenia okresy przechowywania z datą początkową wskazaną przez skarżącą we wniosku z dnia [...] r. i datą końcową na dzień [...] r., w przypadku [...] na dzień [...] r. Przy czym nie wyjaśnił powodów objęcia okresu dozoru tak wyznaczonymi datami. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej rozpoznał i przyznał wynagrodzenie za okres nie objęty wnioskiem w postępowaniu przed organem I instancji.

Reasumując w ocenie Sądu należało uchylić zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, w celu ponownego rozpoznania niniejszej sprawy z uwzględnieniem wskazań Sądu co do konieczności poczynienia dodatkowych ustaleń we wskazanym zakresie.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji orzeczenia.