Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 486/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Kacprzak Sędziowie NSA Andrzej Kuba (spr.) Czesława Socha Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. Spółki z o.o. Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 830/04 w sprawie ze skargi M. M. Spółki z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. oddala skargę kasacyjną, II. zasądza od M. M. Spółki z o.o. w Łodzi na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Łodzi kwotę 900 złotych (dziewięćset złotych ) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 28 września 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 830/04 oddalił skargę "M. M." Spółki z o.o. w Łodzi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji podał, że Naczelnik Urzędu Celnego II w Łodzi decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. uznał zgłoszenie celne dokonane przez skarżącą w dniu [...] kwietnia 2001 r., SAD nr [...], za nieprawidłowe w części dotyczącej wartości celnej, klasyfikacji taryfowej i stawki celnej oraz określił kwotę długu celnego.

Na skutek złożonego odwołania Dyrektor Izby Celnej w Łodzi decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. uchylił powyższą decyzję Naczelnika Urzędu Celnego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego II w Łodzi decyzją z dnia 14 kwietnia 2004 r. uznał przedmiotowe zgłoszenie celne za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji towaru i określił kwotę wynikającą z długu celnego.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej w Łodzi decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r., doręczona stronie w dniu [...] kwietnia 2004 r. i powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że decyzja została wydana w dniu [...] kwietnia 2004 r. Wskazał, że na mocy znowelizowanych przepisów Kodeksu celnego bieg terminów, o których mowa w art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego ulega zawieszenie na skutek wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej długu celnego oraz ponownie rozpoczyna swój bieg po doręczeniu stronie rozstrzygnięcia wydanego przez organ odwoławczy. Tym samym termin do wydania decyzji uznającej zgłoszenie za nieprawidłowe oraz termin do powiadomienia dłużnika o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego zostają wydłużone o czas trwania postępowania odwoławczego. Organ stwierdził, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń określonych przepisami działu V tytuł VII ustawy zmienianej w art. 1 oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.

Organ celny uznał mając na względzie, że w przedmiotowej sprawie w dniu wejścia w życie ww. ustawy nowelizującej Kodeks celny postępowanie dotyczące uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego było już wszczęte i jednocześnie niezakończone ostatecznie, gdyż toczyło się postępowanie odwoławcze, to zastosowanie znajdują regulacje wprowadzone przez ww. ustawę, w tym przepisy art. 54 § 5 a oraz art. 230 § 5 i § 6 Kodeksu celnego w brzmieniu nadanym tą ustawą.

Organ II instancji stwierdził, że terminy, o których mowa w art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego uległy przedłużeniu o okres trwania postępowania odwoławczego, tj. od dnia 2 stycznia 2003 r., w którym strona złożyła odwołanie od decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r. do dnia wydania decyzji z dnia [...] grudnia 2003 r., to jest o ponad 11 miesięcy. Tym samym w ocenie organu, mógł on wydać decyzję uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe oraz powiadomić dłużnika o zarejestrowaniu kwoty wynikającej z długu celnego po upływie 3 lat od przyjęcia zgłoszenia celnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając skargę na powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej w Łodzi stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, która weszła w życie z dniem 10 sierpnia 2003 r., zmiany dotyczące art. 65 i art. 230 Kodeksu celnego. W art. 65 dodano § 5a i § 5b o następującym brzmieniu: § 5a: przepisy art. 230 § 5 i 6 Kodeksu celnego stosuje się odpowiednio, § 5b: przepisu § 5 nie stosuje się, jeżeli wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych zostanie przedstawiony zgodnie z przepisami działu V tytuł VII ustawy. Zgodnie ze zmienionym przepisem art. 230 Kodeksu celnego, obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2003 r., bieg terminów, o których mowa w § 4 i § 4 a ulega zawieszeniu z dniem wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego. Zgodnie z art. 230 § 6 pkt 3 terminy te biegną dalej z dniem doręczenia rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym.

Sąd wskazał również, że ustawa z dnia 23 kwietnia 2003 r. przewidywała, że postępowania wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie tej ustawy podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy, dotyczących uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, zwrotów lub umorzeń, określonych przepisami działu V tytuł VII Kodeksu celnego oraz wyznaczenia lub uznania miejsca, w którym mogą być dokonywane czynności przewidziane przepisami prawa celnego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy zmienianej w nowym jej brzmieniu.

Sąd I instancji stwierdził, że decyzja wydana przez organ w dniu 8 grudnia 2003 r. była decyzją ostateczną, gdyż nie przysługiwało od niej odwołanie, jednakże nie rozstrzygała o istocie sprawy, a przekazywała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. W związku z powyższym Sąd zgodził się z organem, że w dniu wejścia w życie ustawy z 23 kwietnia 2003 r. postępowanie w przedmiocie uznania przedmiotowego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe nie zostało zakończone, dlatego też zastosowanie miały przepisy Kodeksu celnego nadane ww. ustawą. Skoro więc upływ 3-letniego terminu i brak ostatecznego zakończenia niniejszej sprawy nie miały miejsca przed wejściem w życie zmian w kodeksie celnym, to przepisy zmieniające miały zastosowanie. Dopuszczalne więc było wydanie decyzji po upływie 3 lat od zgłoszenia celnego.

Sąd wskazał jednak, że termin wskazany w art. 65 § 5 Kodeksu celnego uległ przedłużeniu od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r., tj. od dnia 10 sierpnia 2003 r., a nie tak jak przyjmuje organ od dnia wniesienia odwołania, tj. od dnia 2 stycznia 2003 r. Zdaniem Sądu uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

M. M. Sp. z o.o. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego.

Skarżąca w uzasadnieniu stwierdziła, że organ II instancji uchylił w całości decyzję organu celnego I instancji i w tym także kwotę określającą wysokość długu celnego, to powstaje sytuacja, gdzie jedyną zarejestrowaną kwotą należności celnych jest kwota wynikająca z dokumentu SAD. Należy zatem uznać, że zawieszenia biegu terminu przedawnienia, które w danej sprawie wystąpiły w skutek wydania decyzji kasacyjnej, przestały obowiązywać.

W związku z powyższym skarżąca uznała, że decyzja organu I instancji z dnia 14 kwietnia 2004 r. została wydana po upływie 3 lat od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Również powiadomienie dłużnika o zarejestrowaniu kwoty długu celnego nastąpiło po upływie 3 lat.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, gdyż zarzut tej skargi naruszenia przepisów prawa materialnego – w szczególności art. 65 § 5 oraz art. 230 § 4 Kodeksu celnego jest nietrafny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wbrew zarzutom strony skarżącej prawidłowo przyjął, że przepisy art. 65 § 5a w związku z art. 230 § 5 Kodeksu celnego według brzmienia nadanego tym przepisom ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), zwana dalej ustawą zmieniającą z 23 kwietnia 2003 r., miały zastosowanie w niniejszej sprawie i odwołanie skarżącej spółki od decyzji organu I instancji z dnia 16 grudnia 2002 r. spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia, o którym mowa w § 4 art. 230 oraz w § 5 art. 65 Kodeksu celnego, czyli terminu do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe.

W ustalonym przez Sąd I instancji i niekwestionowanym w skardze kasacyjnej stanie faktycznym powołane wyżej przepisy, które weszły w życie w dniu 10 sierpnia 2003 r., a to zgodnie z art. 3 ust. 1, 2 ustawy zmieniającej z dnia 23 kwietnia 2003 r., obowiązywały w toku postępowania administracyjnego wszczętego w niniejszej sprawie w dniu 30 lipca 2002 r. a zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lipca 2004 r.

Przedmiotowa decyzja uznająca zgłoszenie celne za nieprawidłowe, której dotyczył termin przedawnienia została wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy w dniu 23 kwietnia 2004 r. i gdyby niezawieszenie biegu terminu przedawnienia 3-letniego wynikającego z przepisu art. 65 § 5 Kodeksu celnego, które nastąpiło w dniu 10 sierpnia 2003 r. i trwało do momentu doręczenia decyzji organu II instancji, tj. 8 grudnia 2003 r., przedłużyło ten termin 3-letni o kila miesięcy.

Należy podkreślić, że zgodnie z powołanymi przepisami art. 65 § 5a w związku z art. 230 § 5 pkt 3 Kodeksu celnego bieg terminu przedawnienia do wydania decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe po wejściu w życie nowelizacji kodeksu celnego ustawy z 23 kwietnia 2003 r., tj. 10 sierpnia 2003 r., ulega zawieszeniu z dniem wniesienia odwołania od decyzji w sprawie długu celnego.

W myśl art. 230 § 6 pkt 3 Kodeksu celnego powyższy termin biegnie dalej z dniem doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym.

Aby termin biegł dalej, rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu odwoławczym nie może kończyć postępowania, a właśnie jak w tym przypadku poprzez uchylenie decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania to postępowanie administracyjne toczy się dalej aż do wydania nowej decyzji przez organ I instancji i ewentualnie powtórnego wniesienia odwołania aż do wydania ostatecznej decyzji w postępowaniu odwoławczym (utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji lub decyzji zmieniającej).

Dlatego też zarzut strony skarżącej, że decyzja kasacyjna organu odwoławczego z dnia 8 grudnia 2003 r. niwelowała skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia, a nie rozpoczynała dalszy jego bieg zgodnie z art. 230 § 6 pkt 3 Kodeksu celnego, jest całkowicie błędny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko WSA w Łodzi wyrażone w zaskarżonym wyroku, że zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 i 2 powołanej wyżej ustawy z 23 kwietnia 2003 r. postępowanie wszczęte i niezakończone ostatecznie przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy z 23 kwietnia 2003 r. toczy się według przepisów dotychczasowych, z wyjątkiem postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. 10 sierpnia 2003 r., dotyczących między innymi uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe określonych przepisami działu V tytułu VII Kodeksu celnego.

Zatem nie może budzić wątpliwości stwierdzenie, że do przedmiotowego postępowania o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe wszczętego i niezakończonego ostateczną decyzją administracyjną przed dniem 10 sierpnia 2003 r. należało stosować znowelizowane przepisy art. 65 i 230 Kodeksu celnego ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r.

Postępowanie to zostało wszczęte postanowieniem z dnia 30 lipca 2002 r., a zostało zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Celnej w Łodzi z dnia [...] lipca 2004 r.

W tych warunkach zastosowane w niniejszej sprawie przepisów art. 230 § 5 pkt 3 i art. 65 § 5a Kodeksu celnego według brzmienia nadanego mu ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. było w pełni uprawnione i zgodne z art. 3 tej ustawy.

W dniu wejścia w życie omawianych przepisów art. 230 § 5 pkt 3 i art. 65 § 5a, tj. 10 sierpnia 2003 r., odwołanie strony skarżącej od pierwszej decyzji organu I instancji nie zostało jeszcze rozpatrzone i dlatego spowodowało ono zawieszenie biegu terminu z art. 65 § 5 Kodeksu celnego, które trwano do dnia 8 grudnia 2003 r., kiedy zostało wydane rozstrzygnięcie w postępowaniu odwoławczym.

Jeszcze raz należy podkreślić, że wbrew stwierdzeniu skargi kasacyjnej, że decyzja organu II instancji z 8 grudnia 2003 r. uchylająca w całości decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania znosiła dotychczasowe postępowanie i likwidowała skutki zawieszenia biegu terminu przedawnienia – była jedynie etapem postępowania administracyjnego, które toczyło się od lipca 2002 r. do wydania ostatecznej decyzji organu odwoławczego z 12 lipca 2004 r. i skutkowała wznowienie biegu terminu przedawnienia (termin ten biegł dalej aż do wydania nowej decyzji przez organ I instancji).

Decyzja kasacyjna z 8 grudnia 2003 r. nie mogła znieść skutków zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż wprowadzenie instytucji zawieszenia biegu terminu przedawnienia z powodu między innymi wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji traciłoby swój sens prawny, a szczególnie treść przepisu art. 230 § 6 pkt 3 Kodeksu celnego mówiącego o dalszym biegu terminu przedawnienia z chwilą doręczenia rozstrzygnięcia wydanego w postępowaniu odwoławczym.

W żądnym wypadku nie można przyjąć, że decyzja kasacyjna skutkuje wszczęcie nowego postępowania administracyjnego, które nie jest kontynuacją dotychczasowego postępowania rozpoczętego wszczęciem postępowania i wydaniem decyzji organu I instancji, które miało miejsce przed wydaniem decyzji kasacyjnej.

Istotne znaczenie dla każdego toku postępowania administracyjnego ma moment jego wszczęcia i dlatego przepisy postępowania administracyjnego określają kiedy postępowanie administracyjne zostało wszczęte.

Oczywistym jest, że wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu odwoławczym nie powoduje, jak to sugeruje strona skarżąca, zniesienie całkowite dotychczasowego postępowania włącznie z wszczęciem tego postępowania.

Zresztą sama strona skarżąca przyznała, że w wyniku uchylenia w całości decyzji organu I instancji jedynym wiążącym aktem było postanowienie z dnia 30 lipca 2002 r. o wszczęciu z urzędu postępowania dotyczącego weryfikacji zgłoszenia celnego SAD z dnia [...] kwietnia 2001 r.

Reasumując powyższe rozważania należało dojść do przekonania, że nastąpiło w niniejszej sprawie zawieszenie biegu terminu przedawnienia w okresie od 10 sierpnia 2003 r. do 8 grudnia 2003 r. i w związku z tym nie mogło dojść do przedawnienia w wydaniu decyzji o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe z dnia 14 kwietnia 2004 r., doręczonej stronie skarżącej 23 kwietnia 2004 r., z uwagi na 4-miesięczny okres zawieszenia, o który termin 3-letni uległ przedłużeniu.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.

Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego uzasadnia przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.