Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 317/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59  par. 1  pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Marek Olejnik (sprawozdawca), Protokolant Paweł Czyszkowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej: k.p.a.) w związku z art. 18 i art. 59 § 1 i 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. - dalej: u.p.e.a.) po rozpatrzeniu zażalenia E. J. na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. nr [...] odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 14 grudnia 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K. zwrócił się do Sądu Rejonowego w O. V Wydział Ksiąg Wieczystych (dalej w skrócie: Sąd Rejonowy w O.) o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia [...]r. nr [...] obejmującego przybliżoną wartość zobowiązań w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r.

Zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy w O. zawiadomił o dokonaniu w dniu 3 stycznia 2006 r. wpisu hipoteki przymusowej, zabezpieczającej powyższe należności.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. określił E. i J. J. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. wraz z odsetkami za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy za 1999 r.

Na podstawie powyższej decyzji, w dniu 31 stycznia 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K., działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W., który zawiadomieniem z dnia 20 czerwca 2006 r. zajął nieruchomość położoną w obrębie R., gmina Ś. K. (obecnie Gmina S.), dla której Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą o nr [...]. Zawiadomienie wraz z odpisami ww. tytułów wykonawczych zostało doręczone osobiście zobowiązanemu w dniu 10 lipca 2006 r.

Zawiadomieniem z dnia 27 września 2006 r. Sąd Rejonowy w O. poinformował Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego o wpisie w dniu 21 września 2006 r. wzmianki o wszczęciu egzekucji administracyjnej z nieruchomości.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w W. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w części określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w części określającej zobowiązanie w tym podatku za 1999 r.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]r. Powyższa decyzja została przez stronę zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. umorzył z urzędu postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...], [...] i [...].

W zażaleniu na powyższe postanowienie, strona wniosła o jego uchylenie w części dotyczącej zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...].

Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...]r. umarzające z urzędu postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...] i [...], obejmujących odsetki od niezapłaconych w terminie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za okres od stycznia do listopada 1999 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że skoro w dniu 30 listopada 2009 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w W. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] r. w części określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. oraz odmówił stwierdzenia nieważności decyzji w części określającej zobowiązanie w tym podatku za 1999 r., a decyzja ta została przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej utrzymana w mocy decyzją z dnia [...]r., to nie ulega wątpliwości, że należało umorzyć postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o nr: [...], [...] i [...], gdyż z obrotu prawnego została ostatecznie wyeliminowana decyzja nakładająca obowiązki w nich wskazane. Dodatkowo organ wskazał, że żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] zostanie rozpatrzone w odrębnym postępowaniu.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] , wskazując, że decyzja z dnia [...] r., w części w której stanowiła podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego o nr [...] w dalszym ciągu istnieje w obrocie prawnym. Podkreślił, że decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego tylko w części, w której stanowiła podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych o nr: [...] , [...] i [...].

W zażaleniu od powyższego postanowienia strona wniosła o jego uchylenie, wskazując, że sprawę należy rozpatrzyć również pod kątem analizy zabezpieczenia hipotecznego oraz wpływu wygaśnięcia tytułu prawnego, w oparciu o który ustanowiono zabezpieczenie na termin przedawnienia. Podniosła, że koniecznym jest zbadanie, czy na dzień podejmowania rozstrzygnięcia względem zobowiązania podatkowego zabezpieczonego hipoteką przymusową, zabezpieczenie owo istniało, tj. czy występowały i trwały podstawy kreujące przedmiotowe zabezpieczenie. Zdaniem skarżącego, skoro zabezpieczenie dokonano w oparciu o decyzję tymczasową, a decyzja taka traci moc wraz z wydaniem decyzji wymiarowej, to aby kontynuować zabezpieczenie, organ winien wydać stosowne orzeczenie w tym przedmiocie w oparciu o nową decyzję wymiarową. W ocenie strony, chcąc kontynuować zabezpieczenie, organ winien wydać tytuły wykonawcze w oparciu o decyzję wymiarową z dnia [...]r., z tym zastrzeżeniem, że powinien to uczynić przed końcem 2005 roku.

W dniu [...]r. do Dyrektora Izby Skarbowej we W. wpłynęła skarga E. J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Po rozpatrzeniu zażalenia, powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Organ odwoławczy nie zgodził się z argumentacją strony, zgodnie z którą w sytuacji stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego w zakresie obejmującym odsetki, organ egzekucyjny powinien umorzyć także postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] w zakresie dotyczącym odsetek. Organ podkreślił, że skoro Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] r., w której stwierdził w części nieważność decyzji określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r., natomiast w części określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, tym samym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym o nr [...] istnieje, a zatem nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na jego podstawie. Skutków zaś stwierdzenia nieważności decyzji określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach, o których mowa w art. 53 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. - dalej Op), nie sposób rozciągnąć na dochodzone na podstawie rzeczonego tytułu wykonawczego odsetki od zaległości podatkowej, o których mowa w art. 53 Op, liczonych od dnia 3 maja 2000 r. do dnia terminu przedawnienia zobowiązania, tj. do dnia 2 stycznia 2006 r. Te bowiem wraz z należnością główną istnieją i są wymagalne.

Organ nie zgodził się również z zarzutem strony, jakoby należności wskazanej w tytule wykonawczym o nr [...] nie można było dochodzić z powodu tego, że zabezpieczenie hipoteczne wygasło. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej bowiem, stosownie do art. 70 § 8 Op, należność wskazana w rzeczonym tytule wykonawczym została skutecznie zabezpieczona poprzez wpis w dniu 14 grudnia 2005 r. hipoteki przymusowej na nieruchomości zobowiązanego. Organ odwoławczy podkreślił, że co do zasady (art. 33 a § 2 Op) wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie natomiast z art. 154 § 4 u.p.e.a. zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne w sytuacji, gdy organ podatkowy wystawi tytuł wykonawczy nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona, gdyż decyzja wymiarowa została doręczona podatnikowi w dniu 18 stycznia 2006 r., natomiast tytuły wykonawcze zostały wystawione w dniu 31 stycznia 2006 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji, zarzucając im naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 21 § 3 i art. 70 § 8 Op oraz art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., poprzez niezastosowanie wskazanych przepisów co do postępowania toczącego się w oparciu o tytuł wykonawczy o nr [...], pomimo zaistnienia przesłanek ustawowych art. 154 § 4 u.p.e.a., poprzez niezachowanie 14 dniowego terminu.

W uzasadnieniu skarżący zwrócił uwagę na aspekt związany z zabezpieczeniem hipotecznym oraz wpływem tych okoliczności na termin przedawnienia wskazując, że wygasł "tytuł prawny" w oparciu o który zabezpieczenie ustanowiono. Podkreślił, że przepis art. 70 § 8 Op należy rozumieć ten sposób, że warunkiem koniecznym zaistnienia wynikającego z niego skutku prawnego, jest pozostawanie w obrocie prawnym skutecznego zabezpieczenia w postaci hipoteki przymusowej. Podkreślił, że uprzednie wygaśnięcie zabezpieczenia, do którego może dojść np. przez uchylenie pierwszoinstancyjnej decyzji wymiarowej bądź umorzenie postępowania zabezpieczającego, otwiera pole do oceny kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego. Tymczasem tytuły wykonawcze wydane w oparciu o decyzję wstępną utraciły wraz z wydaniem decyzji wymiarowej moc. Zdaniem skarżącego zatem, jeśli organ chciał kontynuować zabezpieczenie, to winien był wydać tytuły wykonawcze w oparciu o decyzję wymiarową z dnia [...]r., jednak winien to zrobić przed końcem 2005 r. W jego ocenie, wydanie tytułów w dniu 31 stycznia 2006 r. nie może rodzić skutków prawnych ze względu na fakt wydania ich po terminie. Skarżący zwrócił uwagę, że zawiadomieniem z dnia 11 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy w O. poinformował Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. o wpisie w dniu 3 stycznia 2006 r. hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z dnia 9 grudnia 2005 r., co oznacza, że na koniec 2005 r. nie było skutecznego zabezpieczenia egzekucyjnego. Zdaniem skarżącego zatem, skoro zajęcie zabezpieczające nie przekształciło się w zajęcie egzekucyjne, zaistniało przedawnienie zobowiązań podatkowych objętych przedmiotowym tytułem wykonawczym, a tym samym wpis hipoteki był nieskuteczny.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację.

W piśmie procesowym z dnia 31 marca 2011 r. skarżący podniósł kwestie podniesione uprzednio w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej, które to kwestie mają w ocenie skarżącego istotne znaczenie dla obecnego postępowania i zasadności skargi. Zdaniem strony, skoro organy podatkowe same wiążą postępowanie egzekucyjne z decyzją wymiarową i zarządzeniem zabezpieczającym wydanym w nietoczącym się postępowaniu, to nie może być mowy także o prawidłowym zabezpieczeniu hipotecznym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a, stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie..

W wyniku takiej kontroli w/w postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jego z obrotu prawnego.

Na wstępie Sąd pragnie zauważyć, że problematyka przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. E. J. była już kilkukrotnie rozpoznawana przez WSA we Wrocławiu (prawomocne wyroki z dnia 6.09.2007 r. sygn. akt I SA/Wr 12/07, z dnia 18.08.2008 r. sygn.. akt I SA/Wr 420/08 i z dnia 11.12.2008 r. sygn. akt I SA/Wr 848/08) oraz NSA (wyrok z dnia 17.03.2010 r. sygn.. akt II FSK 13/10). W stosunku do tamtych orzeczeń stan faktyczny uległ zmianie jedynie w odniesieniu do odsetek od zaliczek bowiem generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...]r. Nr [...] stwierdził nieważność w części dotyczącej odsetek od zaliczek decyzji ostatecznej z dnia [...] r. Nr [...] określającej wysokość zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. oraz wysokość odsetek o zaliczek nie uiszczonych w terminach płatności. W następstwie tej decyzji postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego we W. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...], [...], [...] dotyczących odsetek od zaliczek za poszczególne miesiące 1999 r.

Strona najpierw złożyła zażalenie na w/w postanowienie domagając się także umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu [...] dotyczącego zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. argumentując, że stwierdzenie nieważności decyzji w zakresie odsetek od zaliczek powoduje także uchylenie decyzji w zakresie zobowiązania. W sytuacji, gdy organ II instancji zażalenia nie uwzględnił złożyła wniosek o umorzenie postepowania egzekucyjnego z tożsamą argumentacją uzupełniając ją następnie o zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zabezpieczeniu hipotecznych tej zaległości skutkujące przedawnieniem zobowiązania i koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art.59§1 pkt 2 u.p.e.a. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażany już wcześniej w wyrokach sądów administracyjnych dotyczący prawidłowości zajęcia egzekucyjnego, a w konsekwencji braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd nie zastosowała w przedmiotowej sprawie art.170 p.p.s.a. jedynie dlatego, że zaistniała nowa okoliczność - stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej odsetek od zaliczek.

Odnosząc się kolejno do podniesionych w skardze zarzutów Sąd wskazuje, że nie zasługują one na uwzględnienie z przyczyn niżej wskazanych.

Pierwszy z podniesionych zarzutów dotyczy naruszenia, tak przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji 21 § 3 Op. Tymczasem przepis ten w sposób wyraźny wskazuje, że dotyczy on postępowania podatkowego, a nie jak w niniejszej sprawie egzekucyjnego. Wpierw organ egzekucyjny, a następnie organ wyższego stopnia nie mógł zatem naruszyć jego treści. Nie bez znaczenia przy tym zatem pozostaje fakt, że w myśl przepisu art. 18 u.p.e.a. w sprawach nieuregulowanych przez u.p.e.a. stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W ramach postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do E. J., organ egzekucyjny dokonał w dniu 10.07.2006 r. zajęcia nieruchomości przy ul. Ż., obręb R., gmina Ś.. K., należącej do zobowiązanego, doręczając jednocześnie odpisy tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...] oraz [...] - wszystkie z dnia 31.01.2006 r., które obejmowały należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 rok, a także odsetek od zaliczek na ten podatek. Na podstawie decyzji wymiarowej wydanej w dniu [...]r. (nr [...]) przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W., wystawiono tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący należność główną w wysokości 360.500,80 zł, który z kolei – obok innych, dotyczących podatku za 1998 i 2000 r. – stał się podstawą wpisu hipoteki przymusowej (zawiadomienie Sądu Rejonowego w O. – V Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 12.12.2002 r.). Po uchyleniu decyzji podatkowych (organu pierwszej i drugiej instancji) przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w dniu 7.12.2005 r. wycofano tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie, w związku z dalej prowadzonym w tej sprawie postępowaniem podatkowym, w dniu 9.12.2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K. (decyzja nr [...]), określił przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego i odsetek za zwłokę w łącznej wysokości 745.923,30 zł oraz zabezpieczył ich wykonanie na majątku podatników (E. i J. J.), zaś decyzja w tym zakresie została doręczona w dniu 17.01.2006 r. Na tej podstawie organ podatkowy złożył wniosek o zmianę hipoteki przymusowej z kwoty 1.438.022,10 zł na kwotę 745.923,30 zł. W dniu 27.12.2005 r. została wydana przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. decyzja (nr [...]), określająca wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 373.347,10 zł oraz odsetki od zaliczek na podatek dochodowy – 88.663,60 zł, którą doręczono w dniu 13.01.2006 r.; na podstawie tej decyzji wystawiono tytuły wykonawcze ([...]).

Należy przypomnieć, że stosownie do art. 70 § 1 Op, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Przyjąć zatem trzeba było, że zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., które należało wykonać do dnia 30 kwietnia 2000 r. (art. 45 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), przedawniało się z upływem 31.12.2005 r. Wskazać wszakże trzeba, że na podstawie art. 70 § 8 Op, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Z tego zaś wynika, że upływ 5-letniego okresu, w jakim przedawniają się zobowiązania podatkowe, nie prowadzi do wygaśnięcia zobowiązania podatkowego, jeżeli dla jego zabezpieczenia ustanowiona została hipoteka (ewentualnie zastaw skarbowy). Po tym wszakże okresie organ może przymusowo dochodzić zapłaty jedynie z przedmiotu hipoteki. Jak wynika z akt sprawy zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r. należne od E. J., zostało zabezpieczone hipoteką, ustanowioną na jego nieruchomości, położonej w gminie Ś.. K., obręb R. (działka nr [...]), dla której sąd wieczystoksięgowy – Sąd Rejonowy w O. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Z zawiadomienia tego Sądu, z dnia 12.12.2002 r. (Dz.Kw. 5717/02) wynika, że hipoteka przymusowa na opisanej nieruchomości w kwocie 1.438.022,10 zł, obejmowała także zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1999 r., a to na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 10.10.2002 r., który powołany został w zawiadomieniu sądu wieczystoksięgowego; hipotekę wpisano w dniu 9.12.2002 r. Ponadto z zawiadomienia tego sądu z 11 stycznia 2006 r. wynika, że na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 9 grudnia 2005 r. zmieniono kwotę hipoteki i 3 stycznia 2006 r. wpisano kwotę 745 923, 30 zł. Zgodnie z art. 35 § 1 Op hipoteka przymusowa powstaje przez dokonanie wpisu do księgi wieczystej. Wpis ten ma charakter konstytutywny. Jednakże z mocy art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) wpis ma moc wsteczną od dnia złożenia wniosku o dokonanie wpisu. Powyższe powoduje, że w dacie przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, zobowiązanie to zostało w sposób skuteczny zabezpieczone hipoteką (por. wyrok NSA z dnia 17.03.2010 r. sygn.. akt II FSK 13/10 odnoszący się do zabezpieczenia hipotecznego zaległości E. J.). Wobec skutecznego zabezpieczenia przedmiotowego zobowiązania podatkowego hipoteką, zobowiązanie to z mocy art. 70 § 8 Op nie przedawniło się. Zatem wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, zabezpieczoną uprzednio hipoteką, organ podatkowy nie naruszył art. 70 § 1 Op

W kontekście powyższego podkreślić należy, że w myśl art. 70 § 8 Op nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczane hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Zabezpieczenie hipoteką powoduje tzw. "wyłączenie" przedawnienia. Treść zaś art. 70 § 8 Op, stanowiącego, że "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką" jest tak jednoznaczna, że nie wymaga żadnych zabiegów interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2006 r., II FSK 1003/06). Przepis ten nie uzależnia - wbrew sugestii skarżącego się -nieprzedawnienia się zobowiązania podatkowego od tego, czy ustanowienie hipoteki nastąpiło na podstawie tytułu wykonawczego czy zarządzenia zabezpieczającego (analogicznie WSA w Lublinie w wyroku z dnia 5 listopada 2004 r., I SA/Lu 228/04, LEX nr 257479). Wskazać należy, że co do zasady (art. 33a §2 Op) wygaśnięcie decyzji o zabezpieczeniu (w przypadku decyzji deklaratoryjnych decyzja ta wygasa z chwilą doręczenia stronie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego) nie narusza zarządzenia zabezpieczenia wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Natomiast w świetle art. 154 § 4 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. - zajęcie zabezpieczające przekształca się w zajęcie egzekucyjne w sytuacji, gdy organ podatkowy wystawi tytuł wykonawczy, nie później niż przed upływem 14 dni od dnia wygaśnięcia decyzji o zabezpieczeniu. W niniejszej sprawie przesłanka ta została spełniona. Decyzja wymiarowa została bowiem doręczona podatnikowi w dniu 18 stycznia 2006 r. Tytuły wykonawcze natomiast zostały wystawione w dniu 31 stycznia 2006 r. Tym samym zachowany został 14 dniowy termin wskazany w treści art. 154 § 4 u.p.e.a., w brzmieniu obowiązującym w 2006 r. Postawiony zatem przez skarżącego zarzut naruszenia treści ww. przepisu także nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się natomiast do przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd wskazuje, co następuje.

Otóż w myśl art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się w następujących wypadkach :

jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania,

jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał,

jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa,

gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego,

jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny,

w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego,

jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu,

jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania,

na żądanie wierzyciela,

w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Przedstawiony w § 1 katalog przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego ma charakter obligatoryjny. Oznacza to więc, iż w sytuacji, gdy zaistnieje jakakolwiek z przestawionych przesłanek postępowanie egzekucyjne podlega umorzeniu.

We wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego skarżący podniósł, że skoro nastąpiło stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego w zakresie obejmującym odsetki, to organ egzekucyjny powinien umorzyć także postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...].

Z wnioskiem tym nie sposób było się zgodzić. Decydującym był bowiem fakt, że decyzją z dnia [...]r. znak [...] Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej w W. stwierdził w części nieważność decyzji określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. Natomiast w części określającej zobowiązanie podatkowe w tym podatku za 1999 r. Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Jak w odpowiedzi na skargę wyjaśnił organ podatkowy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia 16 kwietnia Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej, utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia [...]r. znak [...]. Tym samym obowiązek wskazany w tytule wykonawczym o numerze [...] istnieje, a zatem na dzień orzekania przez organ nie było podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na jego podstawie. Zwłaszcza, że skutków stwierdzenia nieważności decyzji określającej odsetki za zwłokę od zaległości w zaliczkach (o których mowa w art. 53a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Op nie sposób rozciągnąć na dochodzone na podstawie rzeczonego tytułu wykonawczego odsetki od zaległości podatkowej czy samą zaległość. Te należności istnieją i są wymagalne.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.