Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 614/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c,  art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Cisek (spr.) Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję D. Wojewódzki Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem przy ul. R. [...] w L. I. uchyla decyzję I i II instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...]r. (Nr[...]) przez inwestorów: B. PL Sp. z o.o. z/s we W., P. Raymond C. d. B.. Treścią owego obowiązku było wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. R. [...] w L. do stanu zgodnego z obowiązującym prawem.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) organ nadzoru budowlanego nakazał, w terminie do dnia [...]r., inwestorowi: B. PL Sp. z o.o. z/s we W., R.C. de B., ul. H. W.[...] , [...] W., zgodnie z wnioskami i zaleceniami zawartymi w opracowanej inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną, wykonanie czynności i robót mających na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. (Nr[...]).

W dalszej części uzasadnienia wskazano, że w dniu [...] r. pełnomocnik inwestora – I.R. - złożyła do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla miasta L. zawiadomienie o zakończeniu robót budowlanych w mieszkaniu w budynku przy ul. R. [...] działka nr[...] , obręb B., nakazanych powyższą decyzją. W dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę zakończonych robót budowlanych (protokół wraz z dokumentacją fotograficzną znajduje się w aktach sprawy), która potwierdziła zgodność wykonanych prac z zatwierdzoną dokumentacją i wprowadzonymi na podstawie art. 36a Prawa budowlanego nieistotnymi zmianami z oświadczeniem B. G., nadzorującego powyższe prace.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. B., wywodząc, iż roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z projektem budowlanym. W ocenie skarżącej. wbrew zaleceniom organu, nie zdemontowano rur instalacji wody zimnej oraz wody ciepłej, a także instalacji kanalizacji sanitarnej ułożonych w podłogach – stropach sufitu odwołującej się. Nie przeprowadzono także rur centralnego ogrzewania nad podłogą. Kuchnię zaś znajdującą się nad kuchnią odwołującej się przebudowano na dwie łazienki zamiast jednej łazienki i pomieszczenia gospodarczego.

Nadto A. B. wskazała, że należąca do niej kuchnia i pokój, nie nadają się do zamieszkania i były czterokrotnie zalane. Podniosła także, że organ I instancji świadomie i celowo mija się z prawdą, a także uznaje podnoszone zarzuty za mało istotne. Wskazała również, że w dniu [...] r. zgłosiła się do PINB w L. w celu zapoznania z protokołem i dokumentacją fotograficzną instalacji znajdujących się nad podłogą. Jednakże protokół odbioru nie został jej pokazany.

Odwołująca się wskazała także, że zgodnie z ustawą o własności lokali wymagana jest zgoda współwłaścicieli budynku, której ona jednak nie udzieliła.

D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wstępie uzasadnienia przywołano okoliczności stanu faktycznego. Wskazano więc, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L., reagując na pismo firmy A. Zarządzanie Nieruchomościami ul. J. [...] - zarządcy budynku przy ul. R. [...] w L., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie wykonywanych robót budowlanych w mieszkaniu nr[...], stanowiącym własność firmy B.PL Sp. z o.o. z/s we W.

W dniu [...] r. przeprowadzono oględziny, podczas których stwierdzono, iż w lokalu mieszkalnym nr [...] prowadzone są roboty budowlane, w trakcie których wykonano m.in. otwór drzwiowy pomiędzy kuchnią a pokojem, w kuchni oraz pokojach wykonano bruzdy i przebicia w ścianach konstrukcyjnych w tym w kominach, zdemontowano piece kaflowe, w kuchni zerwano podłogę z desek i wykonano rozprowadzenie instalacji co., wodno-kanalizacyjnej oraz gazowej, wymieniono fragment drewnianego stropu nad pokojem, montując dwie dodatkowe belki do istniejącej konstrukcji.

W tak kształtującym się stanie faktycznym postanowieniem z dnia [...] r. (Nr[...]) nakazano inwestorowi wstrzymanie samowolnie wykonywanych robót budowlanych w lokalu nr [...] przy ul. R. [...] w L. oraz dostarczenie w terminie 30 dni od otrzymania postanowienia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych wraz z ekspertyzą techniczną dotyczącą wykonanych robót oraz ich wpływu na elementy konstrukcji budynku.

W dniu [...] r. inwestor przedłożył 3 egzemplarze wymaganych opracowań. W ekspertyzie opracowanej przez mgr inż. P. B. stwierdzono, iż przeprowadzone prace i przyjęte rozwiązania zmian w mieszkaniu jak również jego obecny stan techniczny pozwalają na bezpieczne jego użytkowanie i nie mają wpływu na pozostałą konstrukcję budynku. W ekspertyzie opracowanej przez B.G. wykazano czynności i roboty budowlane konieczne do wykonania, które mają na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Mając na względzie powyższe uwarunkowania PINB dla miasta L. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) nakazał inwestorowi: B.PL Sp. z o.o. z/s we W., R.C. de B., wykonać określone czynności i roboty, mające na celu doprowadzenie rozpoczętych prac budowlanych do stanu zgodnego z obowiązującym prawem tj. :

- całkowicie zdemontować rury instalacji centralnego ogrzewania, instalacji wody zimnej oraz wody ciepłe, a także kanalizacji sanitarnej ułożone w podłogach i poprowadzić nad podłogą

- przesunąć kocioł c.o./cw

- zamontować grzejniki co.

- wykonać dodatkową wentylację w łazience

- zdemontować rury grzejne ułożone w bruzdach w ścianach kominowych, bruzdy zamurować zaprawą cementową i ułożyć nowe rury c.o. nad tynkiem.

Podniesiono nadto, że roboty powyższe należy wykonać zgodnie z dokumentacją zawartą w inwentaryzacji wykonanych robót instalacyjnych wraz z ekspertyzą techniczną, opracowaną przez B.G.

Mimo złożonego przez A. B. odwołania, powyższa decyzja z dnia [...]r. (Nr[...]), została utrzymana w mocy.

W dniu [...] r. pełnomocnik inwestora I.R. złożyła do PINB dla miasta L. zawiadomienie o zakończeniu przedmiotowych robót budowlanych. W dniu [...] r. pracownicy organu nadzoru budowlanego przeprowadzili kontrolę zakończonych robót budowlanych, która potwierdziła zgodność wykonanych prac z zatwierdzoną dokumentacją i wprowadzonymi na podstawie art. 36a Prawa budowlanego zmianami nieistotnymi oraz z oświadczeniami nadzorującego powyższe prace.

W dalszej części uzasadnienia D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego mając na względzie powyższe okoliczności stanu faktycznego oraz w oparciu o przepisy obowiązującego prawa uznał, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ odwoławczy nie dostrzegł nieprawidłowości w kwestionowanej decyzji pod względem merytorycznego rozstrzygnięcia wywodząc, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że roboty budowlane wykonywane w lokalu nr [...] przy ul. R. [...] w L., zrealizowane zostały w warunkach samowoli budowlanej, co powoduje konieczność zastosowania wobec inwestorów procedury naprawczej, określonej w art. 50-51 Prawa budowlanego.

Biorąc powyższe pod uwagę wydano, na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, decyzję z dnia 16 października 2008 r. nakładająca na inwestora określone obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zgodnie z dyspozycją art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem (...). Ratio legis powyższego przepisu polega na wymuszeniu na inwestorze dokonania czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa. W konsekwencji zastosowania ww. przepisu właściwy organ po upływie terminu lub na wniosek inwestora sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję: o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z poszanowaniem zasad zarówno procedury administracyjnej jak i prawa materialnego. Organ I instancji stwierdzając samowolne zrealizowanie przedmiotowych robót budowlanych nakazał inwestorowi zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wykonanie określonych obowiązków mających na celu doprowadzenie ww. robót do stanu zgodnego z prawem. W konsekwencji wykonania przez inwestora nakazanych czynności oraz przedłożenia wymaganych dokumentów, dokonując ich wnikliwej analizy, organ I instancji podjął decyzję z dnia 17 lipca 2009 r. stwierdzającą wykonanie obowiązku nałożonego na B. PL Sp. z o.o. z/s we W., R. C. de B., wynikające z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...] r.

Wskazano więc, iż organ działał zgodnie z procedurą określoną w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane, a dostarczona dokumentacja oraz protokół z oględzin uprawniał organ I instancji do stwierdzenia, iż inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. B., podtrzymując argumentację zawartą w odwołaniu. Nadto wskazała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego dla miasta L. o odbiorze nie powiadomił zarządcy wspólnoty mieszkaniowej, ani zarządu wspólnoty. Nie powiadomiono również kominiarza o odbiorze prac związanych z wykonaniem gazowego ogrzewania, w celu sprawdzenia przewodu wentylacyjnego i spalinowego. Podkreśliła także, że czuje się zagrożona w mieszkaniu, które w istocie zostało zniszczone z powodu uderzeń związanych z remontem lokalu nr[...].

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z treścią przepisu art. 134 ust. 1 powyższej ustawy - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności kontroli Sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, tak decyzja organu I instancji jak i decyzja organu odwoławczego zostały podjęte z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie A. B. złożyła do tutejszego Sądu skargę na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...]r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. z dnia [...]r. stwierdzającą wykonanie przez inwestora nałożonych decyzją tegoż organu obowiązków mających na celu doprowadzenie rozpoczętych robót budowlanych w budynku nr [...] przy ul. R. [...] w L. do stanu zgodnego z prawem.

Rozpoznając sprawę zasadnym jest na wstępie wskazanie, że stosownie do postanowień art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach art. 29, który wylicza enumeratywnie obiekty i roboty budowlane, których realizacja, co prawda nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale nakłada na inwestora obowiązek zgłoszenia zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.

Rozpatrując powyższą skargę w kontekście wskazanych wyżej uregulowań należy uznać, iż zgodnie z przepisem art. 28 Prawa budowlanego istnieje swoiste domniemanie, iż rozpoczęcie robót budowlanych wymaga – co do zasady – legitymowania się przez inwestora ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od powyższej zasady wprowadził ustawodawca w przepisie art. 29 powoływanej ustawy, tworząc katalog zamknięty robót budowlanych niewymagających takiego pozwolenia na budowę. Z kolei w przepisie art. 30 Prawa budowlanego określono w jakich przypadkach wykonywanie robót budowlanych nie wymaga co prawda uzyskania pozwolenia na budowę ale konieczne jest zgłoszenie określonych w tym przepisie robót budowlanych właściwemu organowi. Również wyliczenie owych robót podlegających zgłoszeniu ma charakter zamknięty.

Samowolne wykonanie robót budowlanych sankcjonowane jest przepisami ustawy Prawo budowlane, których istota ma na celu wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń porządku prawnego. Jednym z takich przepisów jest art. 51 ust. 1 pkt 2, który uprawnia organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w zakreślonym terminie w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Po upływie wyznaczonego terminu lub na wniosek inwestora właściwy organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku – nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego).

Powyższe oznacza więc, iż podjęcie decyzji w przedmiocie stwierdzenia wykonania określonych obowiązków, jest możliwe tylko wówczas, gdy taka okoliczność faktyczna zostanie udowodniona w toku postępowania, a dokładniej w wyniku przeprowadzonej kontroli.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę decyzja organu I instancji została jednak podjęta na skutek wadliwie przeprowadzonego postępowania. Przede wszystkim zważyć należy, iż w niniejszej sprawie istotne znaczenie miało należyte ustalenie stron postępowania. Stosownie bowiem do postanowień art. 28 KPA stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie zaś z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor, właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu. Wskazać przy tym jednak należy, iż jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2009 r. (sygn. akt IIOSK 616/08), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejsza sprawę. Powyższy przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 28 KPA i może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Natomiast postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowlanej w trybie art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane nie jest takim postępowaniem, a zatem przymiot strony winien być określony zgodnie z art. 28 KPA. Ujęcie strony określone w tymże przepisie proceduralnym jest bardzo obszerne, z uwagi na pojęcie interesu prawnego stanowiącego jego element konstrukcyjny. Tak w literaturze jak i w orzecznictwie przyjmuje się, iż interes prawny musi być osobisty, własny, indywidualny, a nadto powinien być oparty na normach prawa administracyjnego materialnego. W sytuacji zaś, gdy określony podmiot jest zainteresowany rozstrzygnięciem konkretnej sprawy, ale brak jest przepisu prawa materialnego uzasadniającego takie zainteresowanie, to wówczas mamy do czynienia jedynie z interesem faktycznym, który nie uprawnia do uznania za stronę.

W kontekście powyższych rozważań należy zważyć, iż wykonywany przez inwestora prace budowlane niewątpliwie ingerowały w nieruchomość wspólną w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tj. Dz.U. z 2000r., nr 80, poz.903 ze zm.). Prace bowiem obejmowały bowiem elementy sieci kanalizacyjnej wodociągowej, ingerowały także w elementy konstrukcyjne budynku (stropy, ściany nośne), które niewątpliwie wchodzą w skład nieruchomości wspólnej. To z kolei uzasadnia przymiot strony dla wspólnoty mieszkaniowej. Jak bowiem wskazano w orzecznictwie sądowym właściciel lokalu, należący do wspólnoty mieszkaniowej, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, nie ma przymiotu strony w sprawie nałożenia, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, które to roboty wykonane zostały przez właściciela innego lokalu położonego w tym samym budynku, jeśli przedmiotem robót był lokal inwestora i części budynku należące do nieruchomości wspólnej. Przymiot strony posiada, obok inwestora, wspólnota mieszkaniowa (por. niepubl. wyrok NSA z 23.01.2008r., II OSK 1912/06).

W rozpatrywanej sprawie oznacza to, że w postępowaniu naprawczym powinna móc uczestniczyć wspólnota mieszkaniowa (reprezentowana przez jej zarząd lub zarządcę) i wobec tego powinna być zawiadamiana o wszelkich czynnościach procesowych organu. Jednakże takiego obowiązku organy prowadzące postępowanie nie wykonały. Przykładowo nie zawiadomiono wspólnoty o dokonywanej wizji w lokalu, której celem było ustalenie, czy inwestor wykonał nałożone nań obowiązki. Tym samym strona została pozbawiona możliwości ochrony własnych interesów.

Należy bowiem zważyć, iż uznanie określonego podmiotu za stronę postępowania obliguje organ do udzielania mu informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych. Zgodnie bowiem z art. 9 KPA organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Mając zatem na względzie powyższe wskazać należy, iż obowiązek informowania stron obejmuje cały tok postępowania - od wszczęcia do jego zakończenia. Bezczynność organu stanowi zaś naruszenie prawa.

Przenosząc powyższe regulacje na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego wskazać należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta L. uchybił powyższej regulacji. Przede wszystkim zważyć należy, iż na etapie wszczęcia postępowania w przedmiocie samowolnie wykonanych robót budowlanych przy w lokalu nr [...] przy ul. R. [...] w L. za stronę uznano także zarządcę tejże nieruchomości – A. Zarządzanie Nieruchomościami. W aktach sprawy brak jest jednak dokumentu określającego umocowanie dla tegoż podmiotu.

Istotne także dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było zaniechanie zawiadomienia - innych niż inwestor – stron postępowania o terminie wyznaczonej na dzień [...] r. kontroli wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] r. – a mianowicie wspólnoty mieszkaniowej. Powyższe skutkowało uniemożliwieniem stronom uczestnictwa w postępowaniu wyjaśniającym, a zatem bez wątpienia stanowiło naruszenie nie tylko opisanego powyżej art. 9 ale i art. 10 § 1 KPA, z którego wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienie im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Reguła ta uprawnia stronę do czynnego udziału w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia do jego zakończenia. Jak podkreślono w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 kwietnia 2008r. (sygn. akt III SA/Wr 417/07), podzielonym przez sąd rozpoznający niniejszą sprawę: "realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest wprowadzenie warunku od spełnienia, którego uzależnione jest uznanie przez organ administracji publicznej okoliczności faktycznej za udowodnioną. Warunkiem tym jest stworzenie przez organ administracji publicznej przesłanek realizacji przez stronę prawa do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Przeprowadzenie dowodu dopiero wtedy czyni wiarygodną okoliczność faktyczną, gdy strona mogła się wypowiedzieć co do dowodu".

Zaniechanie w niniejszej sprawie zawiadomienia wszystkich stron o terminie planowanego przeprowadzenia dowodu stanowiło oczywiście również naruszenie art. 79 § 2 KPA, stanowiącego, że strona ma prawo brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia. Naruszenie przez organ administracji publicznej obowiązków wyrażonych w tejże regulacji należy pojmować zaś jako uchybienie zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania, obligującą Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięcia dotkniętego taką wadą.

Sąd nie miał wątpliwości, iż organ nadzoru budowlanego uchybił także zasadzie swobodnej oceny dowodów, uregulowanej w art. 80 KPA zgodnie, z którą organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W niniejszej sprawie uczynienie zadość tejże regule nie było możliwe, z uwagi na zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a tym samym naruszenia postanowień art. 77 § 1 KPA. Tenże przepis zapewnia realizację zasady prawdy obiektywnej, obligując organ prowadzący postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności (por. B. Adamiak, J. Borkowski; Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402-405).

Konkludując, stwierdzić należy, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaniechanie należytego powiadomienia stron o przeprowadzeniu w dniu 13 lipca 2010 r. kontroli wykonania nałożonych obowiązków, która miała zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia, stanowi naruszenie regulacji procesowych, obligujących organ do zebrania pełnego materiału dowodowego, odzwierciedlającego zaistniały w sprawie stan faktyczny. Zgodnie z art. 81 KPA okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. W niniejszej sprawie nie można było zatem podjąć rozstrzygnięcia w oparciu o przeprowadzone postępowanie dowodowe, w którym strona nie miała tak możliwości udziału jak i wypowiedzenia się. Jak nadto wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2006 r. (sygn. akt II OSK 375/06), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę "zachowanie wymagań określonych w art. 79 i 81 KPA jest bezwzględnym obowiązkiem organów administracji państwowej. Uchybienie tym przepisom w szczególności jeżeli przeprowadzone bez udziału strony i kwestionowane przez nią dowody stanowiły podstawę rozstrzygnięcia sprawy uznać należy za naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy".

Wobec powyższego i stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. I sentencji. Orzeczenie w pkt. II uzasadnione jest natomiast brzmieniem art. 152 powyższej ustawy.