Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2109/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 148 par. 1 i 2; art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Tomasz Wykowski Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2014 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Administracji i Cyfryzacji na rzecz skarżącej Gminy [...] kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [;...] maja 2014 r., znak: [...] Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] uchylającą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], mocą której stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r. Nr:[...], znak: [...] oraz stwierdzającą, że przedmiotowa decyzja Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa wczęści dotyczącej działki Nr [...] (powstałej z działki nr [...) a w pozostałej części stwierdzającej nieważność wskazanego rozstrzygnięcia.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr: [...] stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę [...] własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], z obrębu Nr [...], opisaną w karcie inwentaryzacyjnej Nr [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [....] z dnia [...] lutego 2007 r., znak [...] odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia[...] maja 2013 r., nr [...],znak: [...].

Następnie decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy swoją decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r.

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1328/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję Nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., a powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [..] z dnia [...] listopada 2010 r.

W wyniku złożenia skargi na ww. decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych iWojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 maja 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r.

Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją Nr [...] z dnia[...] października 2011 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r., nr [...].

Decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Minister Administracji i Cyfryzacji uchylił ww. decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. oraz stwierdził, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] maja 2005 r. w części dotyczącej działki nr [...] powstałej w wyniku podziału działki Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa a w pozostałej części dotyczącej działki Nr [...] stwierdził nieważność przedmiotowej decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] maja 2005 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 6 września 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 1505/12 odrzucił skargę Burmistrza [...] na ww. decyzję.

Burmistrz Miasta [...] wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania

administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2013 r. wniósł Burmistrz [...] wskazując, iż "treść postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] września 1960 r. (w szczególności treść uzasadnienia) nie była znana Burmistrzowi [...] w momencie wystąpienia do Wojewody [...] o z wnioskiem o komunalizację".

Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...] Minister Administracji i Cyfryzacji utrzymał w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...] o odmowie wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż wniosek nie zawiera żadnych nowych, istotnych dla sprawy argumentów, ani nie przedstawia nowych okoliczności (popartych dowodami), które mogłyby czynić zasadnym uchylenie postanowienia Ministra z dnia [...] sierpnia 2013 r. i wydanie w sprawie innego rozstrzygnięcia. Dokumentacja w sprawie, przedstawiona organowi nadzoru, wskazuje jednoznacznie, że wnioskodawca uchybił terminowi, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a.. Jak bowiem wynika z art. 145-149 k.p.a. oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego strona może ze skutkiem prawnym złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w który dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie tego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (wyrok NSA z dnia 16 października 1998 r. sygn. akt III SA 2802/97).

Jak to zostało szczegółowo wyjaśnione w zaskarżonej decyzji organ nadzoru ustalił, iż o istnieniu postanowienia, a tym samym o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania w omawianej sprawie wnioskodawca wiedział znacznie wcześniej niż wskazał w piśmie z dnia 18 lipca 2012 r.

Organ wskazał ponadto, iż w aktach komunalizacyjnych sprawy znajduje się zaświadczenie Sądu Rejonowego w O. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] grudnia 2003 r., potwierdzające wydanie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1960 r., sygn. akt Ns [...].

W ocenie organu, z treści ww. zaświadczenia jasno wynika, że do zbioru dokumentów Rep. [...] prowadzonego dla nieruchomości położonej w M., pow. O., ul. [...] stanowiącej działkę o pow.[...] ary i [...] metrów kwadratowych - złożono wypis postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...].IX.1960 r. sygn. akt Ns. [...]stwierdzającego, że Skarb Państwa nabył przez zasiedzenia własność wyżej opisanej nieruchomości.

Z kolei z uzasadnienia postanowienia Sądu Powiatowego w O. wynika, że przedmiotowe mienie stanowi mienie opuszczone w rozumieniu art. 1 dekretu z dnia 18 grudnia 1946 r. (Dz. U. Nr 13, poz.67 z 1946 r.) i znajduje się w zarządzie [..] Zarządu Gospodarki Lokalowej i Mieszkaniowej w O. W uzasadnieniu ww. postanowienia wskazano ponadto, iż związku z faktem, iż w dniu 31 grudnia 1955 r. upłynął 10 letni termin przewidziany w art. 34 dekretu z 6 marca 1946 r. należało uznać, że nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie.

Organ odwoławczy wskazał, iż kwestionowane przez wnioskodawcę zasiedzenie przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa było przedmiotem postępowania przez Sądem Powiatowym w O. i zostało zakończone. Do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego ww. postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] września 1960 sygn. akt Ns. [...] organ nadzoru jest związany tym orzeczeniem.

Skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz [...] wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2013 r. [...] i przekazanie sprawy organowi administracji do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a polegające na braku odniesienia się do argumentów strony odnośnie daty powzięcia wiadomości o treści uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1960 roku sygn. Ns [...] w zakresie ustalonych faktów sprawowania zarządu przedmiotową nieruchomością przez "[...] Zarząd Gospodarki Lokalowej i Mieszkaniowej w O.", co wykluczało prowadzenie gospodarki leśnej na tej działce.

Wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Ministra okoliczność ta nic była znana organowi, a w aktach postępowania nie znajdował się odpis tego uzasadnienia, a jedynie sentencja orzeczenia, stwierdzającego zasiedzenie. Organ tymczasem w swoim postanowieniu błędnie wskazał jakoby Burmistrz [....] miał kwestionować wydane postanowienie o zasiedzeniu, co nic ma odzwierciedlenia w aktach i stanowisku strony w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał ponadto, iż nie można zgodzić się z twierdzeniem wnioskodawcy, iż organ nie odniósł się w zaskarżonym postanowieniu do kwestii związanych z postanowieniem Sądu Rejonowego w O.

W uzasadnieniu postanowienia organu nadzoru z dnia [....] maja 2014 r. zarówno na stronie 4 jak i na stronie 5 analizowana była kwestia dotycząca zarówno postanowienia jak i uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] września 1960 r. Także w postanowieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] sierpnia 2013 r. problem związany z dowodem w postaci postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 1960 r. został szeroko wyjaśniony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Orzekając o odmowie wznowienia postępowania organ naruszył bowiem art. 149 § 3 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 5 praz art. 148 § 1 i 2 kpa.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2012 r. wydane na podstawie art. 149 § 3 kpa. Jak wynika z treści jego uzasadnienia, przyczyną odmowy wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest niespełnienie przez skarżącego przesłanek ustawowych warunkujących wznowienie postępowania tj. niewskazanie przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w art. 145 § 1 kpa oraz niezłożenie podania o wznowienie w terminie określonym w art. 148 § 1 kpa.

Na wstępie wskazać należy, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest postępowaniem nadzwyczajnym. Warunkiem skutecznego wszczęcia takiego postępowania jest, po pierwsze, powołanie się na jedną z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b kpa. Po drugie zaś - złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 kpa lub odpowiednio w art. 145a § 2 kpa i art. 145b § 2 kpa.

Podkreślić trzeba, iż złożenie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie obliguje organ do zbadania, czy łącznie zachodzą formalne przesłanki do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) tj. ustalenia, czy:

1. decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania, jest ostateczna,

2. wniosek o wznowienie postępowania pochodzi od strony,

3. podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów określonych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a.,

4. żądanie wznowienia postępowania oparte jest na powołaniu wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. przyczyn wznowienia.

Wystąpienie łącznie wszystkich wymienionych przesłanek uprawnia organ do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.), natomiast ich brak obliguje organ do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.).

Czynności podjęte przez organ z urzędu przed wydaniem takiego postanowienia nie są czynnościami procesowymi, lecz mają charakter wewnętrzny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r., I OSK 1390/06, ONSA WSA 2008, nr 6, poz. 91; OSP 2009, z. 11, poz. 118, w którym sąd stwierdził, że: "Czynności proceduralne organu po otrzymaniu podania o wznowienie postępowania administracyjnego nie są podejmowane w ramach postępowania w sprawie wznowienia postępowania aż do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania wznowieniowego (art. 149 § 1 k.p.a).

Ponadto, w tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 czerwca 1999 r., IV SA 2397/98, LEX nr 47857 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2001 r., I SA 2390/99, LEX nr 54724).

W przedmiotowej sprawie we wniosku z dnia 18 lipca 2012 r. o wznowienie postępowania Burmistrz [...] powołał się na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako przesłankę wznowienia postępowania.

Zgodnie tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. We wniosku o wznowienie postępowania Burmistrz powołał się na treść uzasadnienia postanowienia Sądu Powiatowego w O. z [...] września 1960 r., sygn.. akt: [...] jako nową okoliczność rzutującą w sposób istotny na ustalenia faktyczne będące podstawą wydania decyzji z dnia [...] maja 2012 roku.

Jak wynika z treści skargi i z treści odpowiedzi na skargę, strony nie kwestionują okoliczności, iż treść zaświadczenia Sądu Rejonowego w O. oraz sentencji postanowienia Sądu Powiatowego w O. z [...] września 1960 r., sygn.. akt: [...] była znana zarówno Burmistrzowi [...] jak i organowi nadzoru od co najmniej 2005 roku. Spór zaś w istocie dotyczy tego czy w dacie wydania decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] maja 2012 r. organowi prowadzącemu postępowanie znana była treść uzasadnienia ww. postanowienia Sądu Powiatowego w O. z [...] września 1960 r., w którym to uzasadnieniu wskazano na fakt sprawowania zarządu przedmiotową nieruchomością przez [...] Zarząd Gospodarki Lokalowej i Mieszkaniowej w O.

Na podstawie analizy akt sprawy uznać trzeba, iż organowi prowadzącemu postępowanie znana była treść zaświadczenia Sądu Rejonowego w O. oraz sentencji postanowienia Sądu Powiatowego w O. u z [...] września 1960 r., sygn. akt: [...]. Dokumenty te znajdują się w aktach sprawy od co najmniej 2005 roku. Natomiast w aktach sprawy nie znajdował się odpis uzasadnienia ww. postanowienia Sądu Rejonowego. Należy zatem podzielić stanowisko skarżącego, iż treść uzasadnienia ww. postanowienia jest nową okolicznością faktyczną nieznaną Ministrowi Administracji i Cyfryzacji w dacie wydania decyzji z dnia [...] maja 2012 roku.

Zgodnie zaś z art. 148 § 1 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem, drugim obok powołania się na przesłankę wznowienia określoną w art. 145 § 1 kpa, warunkiem skutecznego wszczęcia postępowania o wznowienie jest wniesienie podania w terminie miesięcznym od dnia dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia.

Jak wynika z akt sprawy, uzasadnienie postanowienia Sądu Powiatowego w O. z dnia [...] września 1960 r., sygn.. akt: [...] zostało doręczone Burmistrzowi [...] w dniu 27 czerwca 2012 r, na co wskazuje dołączona do pisma skarżącego z dnia 27 sierpnia 2012 r. uwierzytelniona kopia dokumentu potwierdzającego odbiór odpisu postanowienia Sądu Powiatowego w O. W tej zatem dacie (27 czerwca 2012 r.) skarżący dowiedział się o treści uzasadnienia powołanego postanowienia. Zaś podanie o wznowienie postępowania wpłynęło do Ministra Administracji i Cyfryzacji w dniu [...] lipca 2012 r., co wynika z prezentaty Kancelarii Głównej Ministerstwa znajdującej się na podaniu. Zatem, strona zachowała miesięczny termin określony w art. 148 § 1 kpa na wniesienie podania o wznowienie postępowania.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, została spełniona ustawowa przesłanka do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 kpa. Organ miał zatem obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i następnie przeprowadzić postępowanie wznowieniowe zgodne z zasadami określonymi w art. 150 i 151 kpa.

Przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy rzeczą organu będzie uwzględnienie przedstawionych powyżej zapatrywań prawnych Sądu a następnie wydanie stosownego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi