Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 78/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2015 nr 343 poz 558 art. 49 - art. 54
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych  przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski Sędziowie: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Protokolant: Starszy asystent sędziego Maja Pietrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 listopada 2021 r. nr 2201-IOC.4305.1.2021.KR w przedmiocie długu celnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

T. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 16 listopada 2021 r. nr 2201-IOC.4305.1.2021.KR w przedmiocie długu celnego.

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu 4 stycznia 2021 r. P. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą A.., działając jako przedstawiciel bezpośredni w imieniu firmy T. Spółki z o.o. z siedzibą w S., w systemie AIS (Automatyczny System Importu) zarejestrował zgłoszenie celne dotyczące przywozu z Tajlandii zakonserwowanego tuńczyka w sosie pomidorowym. W powyższym zgłoszeniu zawarto wniosek o zaliczenie towaru do kontyngentu taryfowego o numerze porządkowym [...] (z ustalonym limitem ilości przywozu) z zastosowaniem stawki celnej w wysokości 0%.

Zgłoszenie zostało przyjęte 4 stycznia 2021 r. i zaewidencjonowane pod numerem [...].

W wyniku czynności sprawdzających dotyczących wnioskowanego kontyngentu ustalono, że jest on bliski wyczerpania (posiada status krytyczny), w związku

z powyższym zgłaszający został powiadomiony o konieczności złożenia dodatkowego zabezpieczenia na pokrycie różnicy pomiędzy kwotą wynikającą z danych zawartych

w zgłoszeniu, a ostateczną kwotą, która może być należna za te towary. Kwota ewentualnych należności została zabezpieczona z gwarancji generalnej nr [...].

Następnie, działając na podstawie art. 188 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z 10.10.2013 r. ze zm., dalej jako: UKC), Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni przystąpił do weryfikacji zgłoszenia celnego. W dniu 7 stycznia 2021 r., po przeprowadzeniu kontroli zgłoszenia

i badania dokumentów pod kątem zgodności z treścią zgłoszenia oraz rewizji towarów oraz w związku z pozytywnym wynikiem weryfikacji towar został zwolniony, a wniosek

o kontyngent został przekazany do Komisji Europejskiej (dalej jako: KE),

za pośrednictwem systemu teleinformatycznego TQS wykorzystywanego do zarządzania kontyngentami taryfowymi.

Zgodnie z informacją zwrotną otrzymaną od KE przywieziony towar nie został zaliczony do przywołanego kontyngentu w związku z jego wyczerpaniem.

Pismem z 19 stycznia 2021 r. zgłaszający wystąpił do organu celnego

z wnioskiem o prawidłowe naliczenie należności celno-podatkowych w związku

z nieprzyznaniem kontyngentu.

Decyzją z dnia 8 lutego 2021 r. nr 328000-321030-OCC.4305.13.2021.EK-M Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni określił stawkę celną erga omnes w wysokości 24% dla towaru ujętego w ww. zgłoszeniu celnym oraz orzekł

o zaksięgowaniu wymaganej kwoty należności celnych (A00) wysokości 53.513 zł.

Decyzja została wydana na podstawie art. 22 ust. 1 i ust. 3, art. 48, art. 56

ust. 1, ust. 2 i ust. 4, art. 57, art. 77 ust. 3 w związku z art. 18 ust. 1, art. 84, art. 85

ust. 1, art. 105 ust. 4 i art. 172 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L 269 z dnia 10 października 2013 r. ze zmianami), art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 2020/1577 z dnia 21 września 2020 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej

i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. nr L 361 z 2020 r.),

art. 51 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia

24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. Urz. UE L Nr 343/558 z dnia 29 grudnia

2015 r. ze zm.), art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

(Dz. U z 2020 r. poz. 1382).

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że dla importowanego towaru nie uzyskano zgody na skorzystanie ze stawki celnej w ramach niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego. Wobec tego wystąpiła konieczność określenia dla towaru kwoty należnego cła według stawki erga omnes w wysokości 24%.

W polach zgłoszenia celnego numer [...] z dnia

4 stycznia 2020 r. wskazano, że podstawa opłaty stanowi 222971, stawka 24, a kwota 53513.

Zmiany te mają wpływ na wysokość podstawy opodatkowania oraz podatku VAT z tytułu importu. Kwestia określenia podatku od towarów i usług z tytułu importu

w prawidłowej wysokości jest przedmiotem oddzielnego postępowania i rozstrzygnięta w odrębnej decyzji.

W odwołaniu Spółka zarzuciła decyzji Naczelnika Pomorskiego Urzędu Celno

-Skarbowego w Gdyni:

1. naruszenie przepisów postępowania art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania materiału dowodowego, w tym w szczególności:

a. braków w ustaleniach dotyczących prawidłowej daty przyjęcia zgłoszenia celnego, co miało miejsce w dniu 4 stycznia 2021 r., a więc w okresie obowiązywania kontyngentu taryfowego;

b. braków w ustaleniach dotyczących objęcia zakwestionowanego towaru kontyngentem w momencie jego zgłoszenia w dniu 4 stycznia 2021 r. o godz. 14:16, tym bardziej w sytuacji w której tego dnia, skarżąca Spółka zgłaszała także inne towary i tym samym kontyngentem objęte zostały towary zgłoszone w czasie późniejszym od zakwestionowanego zgłoszenia, jak przykładowo zgłoszenie nr [...];

2. naruszenie przepisów postępowania, w tym naczelnych zasad określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, jak i art. 187 § 1 i § 2, art. 191 i art. 194 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP poprzez niekompletną analizę prawną przypadku dokonania przez Skarżącą zgłoszenia celnego w momencie istnienia kontyngentu,

w stosunku do którego powstaje dług celny zgodnie z art. 77 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia

9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny, w stanie faktycznym, w którym dalsze czynności ze strony urzędu, tj. rewizja towaru i jego kontrola, miały miejsce po dokonaniu zgłoszenia i wynikają z czynności faktycznych po stronie organu administracji, na które Spółka nie ma wpływu, nie powinny one zatem powodować dla niej negatywnych skutków prawnych;

3. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 77 UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak uznania, że zakwestionowany towar został przyjęty w dniu

4 stycznia 2021 r., w tymże dniu powstał dług celny i stosownie do treści art. 85 ust. 1 UKC kwota należności celnych przywozowych winna zostać naliczona zgodnie z zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie

do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego,

a więc na dzień 4 stycznia 2021 r., kiedy to obowiązywał jeszcze kontyngent,

a stawki z kontyngentu także stanowią część Wspólnej Taryfy Celnej z art. 56

lit. d i lit. e UKC;

4. naruszenie przepisów postępowania, w tym naczelnych zasad określonych

w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, jak i art. 187 § 1 i § 2, art. 191 i art. 194 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, w zw. z art. 120 UKC poprzez:

a. pominięcie treści art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji wyrażających zasadę proporcjonalności oraz art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i brak zastosowania instytucji umorzenia należności

na zasadzie słuszności w ramach art. 120 ust. 1 i 2 UKC;

b. pominięcie art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wyrażonej tam zasady proporcjonalności wynikającej z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia celów, do których środki te zmierzają

i w konsekwencji naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nakazu pro wspólnotowej wykładni prawa krajowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego.

W związku z podniesionymi zarzutami Spółka wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez zastosowanie instytucji umorzenia należności celnej z art. 120 UKC, względnie uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W wyniku rozpoznania odwołania zaskarżoną decyzją z dnia 16 listopada

2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowe zgłoszenie celne zostało złożone w dniu 4 stycznia 2021 r. około godziny 14, w czasie kiedy kontyngent był bliski wyczerpania. Zgłaszający nie mógł mieć zatem pewności, że przywieziony towar zostanie zaliczony kontyngentem, co zależy m.in. od tego, ile od chwili otwarcia kontyngentu importerzy w całej Unii dokonali zgłoszeń celnych, a co za tym idzie,

ile złożono wniosków o objęcie kontyngentem nr [...]. Natomiast zwlekanie

ze złożeniem zgłoszenia celnego, czy też zbyt późne jego złożenie niewątpliwie wynika z działania zgłaszającego. To importer ponosi odpowiedzialność za dokonywane zgłoszenie celne i stosowanie danej procedury, na zasadzie ryzyka i odpowiada także za działania innych osób, z pomocy których korzysta w ramach procedury.

Decydując się na przywóz towarów, mając w perspektywie ewentualną korzyść płynącą z zastosowania preferencyjnych stawek celnych w ramach kontyngentu musi również uwzględnić konsekwencje jego nieprzyznania.

Powołując się na przepisy art. 3, art. 5 pkt 3 i art. 46 ust. 1 UKC organ odwoławczy wyjaśnił, że prowadząc działalność gospodarczą związaną z importem towarów każdy przedsiębiorca musi się liczyć z kontrolą celną. Wyróżnia się dwa rodzaje kontroli: losową, inaczej zwaną wyrywkową oraz kontrolę inna niż losowa,

która opiera się głównie na analizie ryzyka (art. 46 ust. 2 UKC). Przedmiotowe zgłoszenie celne zostało wytypowane do kontroli losowej, co jest zgodne

z obowiązującymi przepisami, jak również na takich samych zasadach stosowane wobec wszystkich importerów. Wykorzystywanie systemów elektronicznych do dokonywania zgłoszeń celnych oraz jednolite przepisy stosowane we wszystkich krajach Unii Europejskiej powodują, że wszyscy mają jednakowe prawa i obowiązki.

Dlatego też zarzuty pominięcia art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji, wyrażających zasadę proporcjonalności nie zasługiwały na uwzględnienie. Zasada proporcjonalności wymaga by władze publiczne, zarówno na poziomie wspólnotowym, jak i krajowym,

nie nakładały na obywateli (przedsiębiorców) unijnych innych obowiązków niż te,

które są niezbędne do osiągnięcia zamierzonego celu, wyznaczonego przez interes publiczny. Rozumiana w ten sposób zasada proporcjonalności może być rozpatrywana w dwóch ujęciach: jako zasada służąca ocenie adekwatności przepisów prawa wspólnotowego i jako zasada służąca ocenie adekwatności przepisów prawa krajowego. W obu przypadkach proporcjonalność regulacji ocenia się z punktu widzenia ich wpływu na prawa jednostki. W konsekwencji omawiana zasada wyznacza granice interwencji ustawodawcy krajowego. Granice te wyznaczane są przez cele przepisów wspólnotowych, z punktu widzenia których ocenia się legalność przepisów prawa krajowego. Jednocześnie zasada proporcjonalności wyznacza dopuszczalne granice działań podejmowanych przez państwa członkowskie na podstawie prawa wspólnotowego.

Organ stwierdził, że w działaniach podjętych przez organy celne w granicach prawa trudno dopatrzeć się nieprawidłowości.

Organ wskazał, że stanowisko, w świetle którego skoro towar został zgłoszony w dacie obowiązywania niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego o numerze [...] to nie powinien podlegać dodatkowemu obowiązkowi celnemu, z uwagi na objęcie ich stawką celną 0%, nie zasługuje na aprobatę. Przede wszystkim dopuszczenie do obrotu przywożonego towaru z zastosowaniem stawki celnej obowiązującej w ramach kontyngentów taryfowych jest możliwe jedynie w przypadku zaliczenia przez Komisję Europejską na poczet kontyngentów taryfowych wnioskowanej ilości towaru. Wymiana informacji następuje za pośrednictwem unijnego system QUOTA2. W niniejszej sprawie zaliczenie, o czym wspominano we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszej decyzji, takie zaliczenie nie nastąpiło.

Zasady zarządzania kontyngentami taryfowymi zostały uregulowane w art. 49 do art. 54 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady J (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej jako: RW). Zgodnie z art. 50 ust. 2 RW, jeżeli zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu, zawierające ważny wniosek zgłaszającego

o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, zostanie przyjęte (a z taką sytuacją wystąpiła w sprawie), a wszystkie dokumenty wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują bezzwłocznie wymieniony wniosek do Komisji, podając datę przyjęcia zgłoszenia celnego oraz dokładną wnioskowaną ilość (art. 50 ust. 2 RW).

Innymi słowy, warunkiem skorzystania z kontyngentu w sprawie była nie tylko prawidłowość formalna zgłoszenia celnego, która została potwierdzona w chwili jego przyjęcia, ale także prawidłowość materialna, czyli poprawność dokumentów i zgodność towaru z deklarowanym w zgłoszeniu, co potwierdzono w wyniku weryfikacji zgłoszenia (art. 188 UKC).

W świetle okoliczności faktycznych sprawy, a zwłaszcza z uwagi na wyznaczenie ww. zgłoszenia do kontroli losowej, jak również mając na uwadze wyżej przywołane przepisy wniosek o przyznanie kontyngentu mógł zostać przesłany

do Komisji Europejskiej dopiero po dokonaniu czynności kontrolnych, co miało miejsce 7 stycznia 2021 r.

Kwestie przyznawania wnioskowanych ilości w ramach kontyngentów taryfowych, w tym terminy i ilości, reguluje art. 51 RW. W myśl art. 51 ust. 3 dla każdego kontyngentu Komisja dokonuje przyznania wnioskowanej ilości na podstawie otrzymanych wniosków o skorzystanie z kontyngentu taryfowego zgodnie

z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych oraz w zakresie, na jaki pozwala dostępne saldo danego kontyngentu. Dlatego też dla przyznania kontyngentu poza datą przyjęcia zgłoszenia (która jest uwzględniana

do celów przyznania kontyngentu) tak samo istotna jest kolejność i data otrzymania wniosku (chronologiczny porządek przyjmowania) oraz dostępne saldo danego kontyngentu. W tym świetle zarzut odwołania wskazujący na naruszenie prawa materialnego nie zasługiwał na uwzględnienie.

W ocenie organu, nie zaistniały również żadne przesłanki wskazujące na to, że w procesie rozdysponowania rzeczonego kontyngentu mogły wystąpić nieprawidłowości, niezgodne z przepisami unijnego prawa celnego.

Wbrew zarzutom odwołania, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności w zakresie wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania materiału dowodowego. Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni zgromadził materiał dowodowy wystarczający do podjęcia końcowego rozstrzygnięcia, realizując tym samym zasadę kompletności materiału dowodowego określoną w art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przesłanki, którymi kierował się dokonując rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Odmienna ocena ustalonego stanu faktycznego nie dowodzi, że naruszono nałożony na organy obowiązek działania w granicach i na podstawie obowiązującego prawa.

Odnosząc się do wniosku o zmianę decyzji poprzez zastosowanie instytucji umorzenia należności celnych z art. 120 UKC organ odwoławczy wyjaśnił, że dokonanie zwrotu lub umorzenia należności celnych nie może pełnić roli swoistego "pozainstancyjnego" trybu kontroli prawidłowości decyzji wymierzającej należności celne. Można z tego trybu skorzystać dopiero wtedy, gdy nie istnieje spór co do istnienia długu celnego i legalności decyzji go wymierzających.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku T. Spółka z o.o. z siedzibą w S. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania w toku postępowania całego materiału dowodowego, w tym w szczególności:

a. błędów w ustaleniach dotyczących prawidłowej daty przyjęcia zgłoszenia celnego, co miało miejsce w dniu 4 stycznia 2021 r. a wiec w okresie obowiązywania kontyngentu taryfowego, który był jednocześnie pierwszym

i ostatnim dniem kontyngentu, przez co strona na bieżąco zgłaszała towary

i nie wystąpił sugerowany przypadek "zwlekania ze złożeniem zgłoszenia celnego";

b. błędów w ustaleniach dotyczących daty (momentu) objęcia towaru kontyngentem poprzez ustalenie go na moment zależny wyłącznie od czynności lub zaniechań organu administracji wynikający z postępowania kontrolnego i braku objęcia zakwestionowanego towaru kontyngentem

w momencie jego zgłoszenia w dniu 4 stycznia 2021 r. o godz. 14:16,

tym bardziej w sytuacji w której w tej dacie kontyngent nie był jeszcze wyczerpany - co potwierdza okoliczność, że skarżąca zgłaszała inne towary, a tym samym kontyngentem objęte zostały towary skarżącego zgłoszone

w czasie nawet późniejszym od zakwestionowanego zgłoszenia, jak przykładowo zgłoszenie nr [...];

2. naruszenie przepisów postępowania, w tym naczelnych zasad określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, jak i art. 187 § 1 i § 2, art. 191 i art. 194 § 1 oraz 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, poprzez

a. niekompletną analizę prawną przypadku dokonania przez Skarżącą zgłoszenia celnego w momencie istnienia kontyngentu, w stosunku

do którego powstaje dług celny zgodnie z art. 77 ust 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE] nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz.Urz.UE. L Nr 269 z dnia

10 października 2013 r.), dalej powoływanego jako UKC, w stanie faktycznym, w którym dalsze czynności ze strony Urzędu, tj. rewizja towaru i jego kontrola miały miejsce po dokonaniu zgłoszenia i wynikają z czynności faktycznych po stronie organu administracji, na które skarżąca nie ma wpływu i nie powinny powodować dla skarżących negatywnych skutków prawnych, w tym skutków fiskalnych, albowiem mógłby to prowadzić do całkowitej arbitralności działań organów administracji, które skutkowałyby uniemożliwianiem strony skorzystanie ze zwolnień wynikających

z przepisów prawa;

i w konsekwencji

3. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 77 ust. UKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i brak uznania, że zakwestionowany towar został przyjęty w dniu 4 stycznia 2021 r., w tymże dniu powstał dług celny i stosownie do treści 85 ust. 1 UKC - kwota należności celnych przywozowych winna zostać określona zgodnie zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego, a więc na dzień 4 stycznia 2021 r. kiedy to obowiązywał jeszcze kontyngent, a stawki z kontyngentu także stanowią część Wspólnej Taryfy Celnej z art. 56 lit. d i lit. e UKC.

Niezależnie od powyższego skarżąca zarzuciła:

4. naruszenie przepisów postępowania, w tym naczelnych zasad określonych w art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, jak i art. 187 § 1 i § 2, art. 191 i art. 194 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 7 i art. 2 Konstytucji RP, w zw. z art. 120 UKC poprzez:

a. pominięcie treści art. 8 i art. 31 § 3 Konstytucji RP wyrażających zasadę proporcjonalności oraz art. 2a Ordynacji podatkowej poprzez ich niezastosowanie i brak zastosowania instytucji umorzenia należności

na zasadzie słuszności w ramach art. 120 ust 1 i 2 UKC;

b. pominięcie art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i wyrażonej tam zasady proporcjonalności, wynikającej także z orzecznictwa TSUE, zgodnie z którą spośród możliwych do zastosowania środków działania przez administrację podatkową należy dokonywać wyboru tych, które są skuteczne a zarazem najmniej uciążliwe dla podatników, a w każdym razie są uciążliwe nie bardziej niż jest to niezbędne do osiągnięcia wskazanych celów, do których środki te zmierzają i w konsekwencji naruszenie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, nakazu prowspólnotowej wykładni prawa krajowego oraz zasady bezpośredniego stosowania i bezpośredniej skuteczności przepisów prawa unijnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że towary w postaci konserw rybnych zostały - stosownie do treści art. 77 ust 2 UKC - zgłoszone w terminie, tj. w dniu 4 stycznia 2021 r., w czasie obowiązywania niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego o numerze [...], przez co nie powinny podlegać dodatkowemu obowiązkowi celnemu, z uwagi na objęcie ich stawką celną 0%. Organy administracji uznały jednak inaczej, co wynikało wyłącznie z ich własnych działań i zaniechań, a nie jakichkolwiek uchybieniach strony.

Wyjaśnienia organu, że "zwlekanie ze złożeniem zgłoszenia celnego,

czy też zbyt późne jego złożenie wynika z działań zgłaszającego" są dowolne,

wadliwe i krzywdzące, albowiem kontyngent został otwarty i został wyczerpany tego samego dnia, tj. 4 stycznia 2021 r. Strona przez cały dzień - zarówno przed godz. 14, jak i po tej godzinie zgłaszała towary, które w przypadku obu grup zostały objęte kontyngentem. Partia będąca przedmiotem skargi nie była objęta brakami formalnymi, została przyjęta i zaewidencjonowana w automatycznym systemie Importu AIS właśnie w dniu 4 stycznia 2021 r., przy czym miała "pecha" tego rodzaju, że została poddana kontroli organu, które to czynności kontrolne wymagają określonego czasu.

Organ odwoławczy wskazał, że uprawnienia kontrolne wynikają z przepisów prawa, przez co nie są działaniami bezprawnymi pomijając, że w przedmiotowej sprawie nie chodzi o bezprawność działań organów administracji, lecz o właściwą wykładnię przepisów dotyczących momentu zgłoszenia i skutków prawnych z tego wynikających. W dacie dokonywania zgłoszenia kontyngent ten obowiązywał i nie był jeszcze wyczerpany. Jego zakres i długość zależy wyłącznie od organu administracji, zaś spółka nie ma na nie wpływu., a organy administracji odnotowały przedmiotowe zgłoszenie w systemach w momencie, w którym kontyngent był już wyczerpany tj. w dniu 7 stycznia 2021 r. W ocenie skarżącej, nie wpływa to jednak na skutki prawne dokonanego zgłoszenia, powstanie długu celnego i objęcie stawką niepreferencyjnego kontyngentu taryfowego.

Spółka wskazała, że na gruncie art. 51 ust 3 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (Ue) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny, istotne znacznie w tym przypadku ma data "przyjęcia zgłoszeń celnych", nie zaś jakikolwiek inny moment. Zgodne z ww. przepisem: "Dla każdego kontyngentu Komisja dokonuje przyznania wnioskowanej ilości na podstawie otrzymanych wniosków o skorzystanie z kontyngentu taryfowego zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych oraz w zakresie, na jaki pozwala dostępne saldo danego kontyngentu".

Zgodnie z kolei z art. 77 ust. 2 UKC, dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, przy czym - stosownie do art. 172 ust. 2 UKC - jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. W myśl art. 85 ust. 1 UKC, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana zgodnie z takimi zasadami obliczania należności celnych, jakie miały zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego. Wreszcie zgodnie z art. 56 ust. 2 UKC, Wspólna Taryfa Celna obejmuje także:

d) preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Unię

z niektórymi krajami łub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Unii lub z grupami takich krajów lub terytoriów;

e) preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Unię w odniesieniu

do niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Unii lub w odniesieniu do grup takich krajów lub terytoriów;

W przedmiotowej sprawie za datę zgłoszenia celnego należało więc uznać dzień 4 stycznia 2021 r. godz. 14:16 przez co to ta chwila wyznacza moment powstania długu celnego i rodzi skutki opisane w art. 85 ust 1 UKC także w odniesieniu do owych preferencyjnych środków taryfowych. Jak już wspomniano, w chwili przyjęcia zgłoszenia kontyngent taryfowy nadal obowiązywał i to ten moment pozostaje właściwy

dla określenia skutków prawnopodatkowych i celnych skarżącej. Spółka powołała się

na podobne stanowisko wyrażone w wyroku WSA w Gdańsku z dnia 5 września 2019 r. I SA/Gd 205/19.

Skarżąca wskazała, że w konsekwencji podawana w decyzji okoliczność, iż kontyngent nie został przyznany, wynika z działań samego organu administracji, nie zaś z działań lub zaniechań Spółki i zgodnie z przedstawionymi powyżej przepisami nie powinien wpływać na skutki opisane w decyzjach organu. Tego rodzaju działanie organu administracji w powiązaniu z sugerowanym przez organ skutkiem w postaci uznania jako właściwej daty 7 stycznia 2021 r. jako daty zgłoszenia (po wyczerpaniu kontyngentu) wskazuje, iż w Spółce w sposób faktyczny w dniu 4 stycznia 2021 r. zablokowano możliwość dokonania zgłoszenia celnego tego konkretnego towaru wraz z wnioskiem o objęcie kontyngentem taryfowym - na równi z innymi podmiotami z Unii Europejskiej. Działanie takie - zależne wyłącznie od organu - mogłoby prowadzić do arbitralności działań w podobnych sprawach, co podważałoby zasadę pewności prawa i pewności uprawnień stron, w przypadku stosowania się do obowiązujących przepisów.

Spółka wskazała na wynikającą z Konstytucji RP ale także obowiązującą

na gruncie prawa europejskiego, a wynikającą z jego traktatów (art. 5) zasadę proporcjonalności. Podmioty stanowiące, jak i stosujące prawo, w tym także ww. zasadę proporcjonalności wynikającą z konstytucji jak i prawa Unii europejskiej, powinny ważyć stwierdzone uchybienia i okoliczności z tym uchybieniem związane

w procesie wymierzania i stosowania danin publicznych, wykorzystując w tym celu dostępne instytucji prawne.

Jedyną instytucją ustawową, poprzez którą organy administracji mogą w takim przypadku w jakikolwiek sposób zrealizować opisaną powyżej zasadę proporcjonalności jest instytucja umorzenia należności oparta na zasadzie słuszności. Stosownie do

art. 120 ust 2 UKC, występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się

w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby

u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Oceniając ww. przesłankę organy obu instancji powinny ustalić czy wpływ

na ewentualne opóźnienia skutkujące brakiem przyznania kontyngentu miały działania

i zaniechania innego podmiotu jak np. działania organu administracji. Nałożenie bowiem należności celnej w sytuacji takiej, jaka wystąpiła w przedmiotowej sprawie, w której skarżąca dokonała prawidłowego i terminowego zgłoszenia celnego, a w którym brak objęcia kontyngentem wynikał z działań organu administracji kłóci się z zasadą proporcjonalności (adekwatności) i stanowi przypadek uzasadniający zastosowanie ww. instytucji i umorzeniu należności celnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a sformułowane wobec niej zarzuty uznając za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", stanowi, że uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, mimo że część zawartej w niej argumentacji była, co do zasady właściwa.

Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2015/2447 z dnia 24 listopada 2015 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania niektórych przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 ustanawiającego unijny kodeks celny (dalej powoływane jako "RW") określa w art. 49 – 54 Ogólne zasady jednolitego zarządzania kontyngentami taryfowymi. Zgodnie zatem z art. 49 ust. 1 RW, kontyngentami taryfowymi otwartymi zgodnie z prawodawstwem unijnym, odnoszącymi się do metod administrowania w ramach niniejszego artykułu oraz w ramach art. 50 - 54 niniejszego rozporządzenia, zarządza się zgodnie z chronologicznym porządkiem przyjmowania według dat przyjęcia zgłoszeń celnych do dopuszczenia do obrotu. W myśl art. 50 ust. 1 RW zatem organy celne sprawdzają, czy wniosek o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, przedstawiony przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym do dopuszczenia do obrotu jest ważny zgodnie z przepisami prawa unijnego otwierającymi dany kontyngent taryfowy. Przepis art. 50 ust. 2 RW stanowi zaś, że jeżeli zgłoszenie celne do dopuszczenia do obrotu, zawierające ważny wniosek zgłaszającego o skorzystanie z kontyngentu taryfowego, zostanie przyjęte, a wszystkie dokumenty wymagane do przyznania kontyngentu taryfowego zostały przedłożone organom celnym, organy te przekazują bezzwłocznie wymieniony wniosek do Komisji, podając datę przyjęcia zgłoszenia celnego oraz dokładną wnioskowaną ilość. Z powyższych regulacji wynika zatem jednoznacznie, że zasadniczym kryterium skorzystania z kontyngentu taryfowego według "porządku chronologicznego" jest data przyjęcia zgłoszenia celnego do dopuszczenia do obrotu. Przepis art. 49 ust. 1 RW nie pozostawia żadnych wątpliwości co do tego, że to nie data dokonania zgłoszenia, a jego przyjęcia przez organ celny jest okolicznością relewantną z punktu widzenia zarządzania kontyngentem taryfowym.

Zgodnie z art. 172 ust. 1 UKC zgłoszenie celne spełniające warunki określone w niniejszym rozdziale jest niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, jeżeli towary, których dotyczy zostały przedstawione organom celnym. Zgodnie z art. 172 ust. 2 UKC jeżeli nie przewidziano inaczej, data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne jest datą, która będzie wykorzystywana do celów stosowania przepisów regulujących procedurę celną, do której towary są zgłaszane oraz do celów wszelkich innych formalności przywozowych lub wywozowych. Pojęcie przedstawienia towarów organom celnym zdefiniowane zostało w art. 5 pkt 33 UKC i oznacza ono powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego lub innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do kontroli celnych.

Zgłoszenie celne dokonane przez przedstawiciela celnego w imieniu skarżącej Spółki miało miejsce w dniu 4 stycznia 2021 r. Po kontroli towaru przez organ celny, zostało ono przekazane organowi przyznającemu kontyngent w dniu 7 stycznia 2021 r.

Z informacji Komisji Europejskiej wynika, że kontyngent na importowany przez skarżącą Spółkę towar został wyczerpany już w dniu 4 stycznia 2021 r. Cała procedura związana z podziałem kontyngentów prowadzona jest przy pomocy systemów teleinformatycznych. Wydruk z tego systemu potwierdzający wyczerpanie kontyngentu w określonej dacie stanowi niewątpliwie dowód, mogący być podstawą ustaleń faktycznych dokonywanych przez organy celne.

W sprawie zaistniał obiektywny fakt wyczerpania się kontyngentu w dniu 4 stycznia 2021 r., przy czym dzień ten był jednocześnie dniem otwarcia kontyngentu. Skarżąca nie uzyskała kontyngentu. Skoro tak, to rzeczą organów administracji celno – skarbowej było ustalenie zobowiązań celnych według ogólnie obowiązujących zasad i obciążenia importera cłem ochronnym w stawce 24%. Zaskarżona decyzja jest w tej sytuacji zgodna z prawem, gdyż brak było w okolicznościach sprawy podstaw, by uznać, że pomimo wyczerpania kontyngentu taryfowego importer mógł z niego skorzystać. Organ, w sytuacji braku kontyngentu był zobligowany do wydania decyzji określającej stawkę celną i wysokości należnego cła.

Podzielić należy zarzut skarżącej, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ niezasadnie dokonał oceny, że skarżąca zwlekała z dokonaniem zgłoszenia celnego. W sytuacji gdy dzień dokonania zgłoszenia był dniem otwarcia kontyngentu, brak jest podstaw do stawiania skarżącej takiego zarzutu. Oczywistym jest, że w niniejszej sprawie nieprzyznanie kontyngentu nie wiązało się ze spóźnionym dokonaniem zgłoszenia, lecz z przeprowadzaniem kontroli celnej. Kontrola formalna winna być dokonana niezwłocznie i została ona przez organ przeprowadzona z wynikiem pozytywnym. W zaskarżonej decyzji brak jest ustaleń w kwestii przyczyny dokonania kontroli towaru dopiero w dniu 7 stycznia 2021 r., niemniej jednak, wskazać należy, że nawet w przypadku dokonania kontroli w dniu 4 stycznia 2021 r., lecz o późniejszej godzinie, przeprowadzenie kontroli mogło wykluczyć skorzystanie przez skarżącą z kontyngentu.

Niewątpliwie rację ma organ, że przeprowadzenie kontroli celnej towaru jest jego uprawnieniem. W takiej sytuacji rozważenia wymagało, jak rozwiązać konflikt między prawem organu do takiej kontroli a prawem dokonującego zgłoszenia do skorzystania z kontyngentu, w sytuacji złożenia wniosku w czasie umożliwiającym pozytywne rozpoznanie wniosku o przydział kontyngentu.

Rozwiązanie zaistniałego konfliktu może nastąpić w różny sposób.

Możliwe jest, co do zasady, przyjęcie rozwiązania, w którym następuje przesłanie zgłoszenia po stwierdzeniu jego formalnej poprawności Komisji, celem jego rozpatrzenia, co umożliwia skorzystanie z kontyngentu zgodnie z kolejnością zgłoszeń i ich niezwłocznych przyjęć. W takiej sytuacji wykrycie nieprawidłowości w wyniku kontroli prowadziłoby do korekty przyznanego kontyngentu i jego wyeliminowania. Takie rozwiązanie umożliwiałoby organowi przeprowadzenie kontroli i byłoby z punktu widzenia interesu zgłaszającego najkorzystniejsze. W związku z możliwością korekt i zwalniania przyznanego kontyngentu, który uzyskują następne w kolejności podmioty dokonujące zgłoszeń celnych, takie rozwiązanie wydaje się proste i racjonalne, umożliwia ono bowiem przeprowadzenie kontroli i zabezpiecza interes dokonującego zgłoszenia celnego. Podmiot taki nie jest bowiem, przez fakt dokonywania kontroli, stawiany w sytuacji gorszej w stosunku do innych osób dokonujących zgłoszenia i zamierzających skorzystać z kontyngentu.

Z art. 54 RW wynika, że do zarządzania kontyngentami taryfowymi wykorzystuje się system teleinformatyczny utworzony w tym celu zgodnie z art. 16 ust. 1 kodeksu, który jest używany do: wymiany informacji między organami celnymi i Komisją dotyczących wniosków o skorzystanie z kontyngentów taryfowych, zwrotów niewykorzystanych ilości przyznanych w ramach kontyngentów, ich statusu, a także przechowywania tych informacji; zarządzania przez Komisję wnioskami o skorzystanie z kontyngentów taryfowych oraz zwrotami niewykorzystanych ilości przyznanych w ramach kontyngentów; wymiany informacji między organami celnymi i Komisją o przyznaniu wnioskowanej ilości w ramach kontyngentów taryfowych oraz przechowywanie tych informacji; rejestrowania wszelkich dalszych zdarzeń lub czynności, które mogą mieć wpływ na pierwotne wnioski o skorzystanie z kontyngentów taryfowych lub na zwroty niewykorzystanych ilości przyznanych w ramach kontyngentów lub na ich przyznanie. Komisja udostępnia w ramach tego systemu informacje dotyczące wyników przyznania.

Organ wskazywał, że przesłanie zgłoszenia Komisji systemem informatycznym, w związku z planowaną kontrolą towaru, nie było w dniu 4 stycznia 2021 r. możliwe, z uwagi na zasady działania systemu informatycznego, które uniemożliwiają przesłanie zgłoszenia, jeśli zgłaszany towar ma podlegać kontroli merytorycznej a kontrola ta nie została zakończona.

Rację ma skarżąca, że w tej sytuacji dochodzi do postawienia kontrolowanego podmiotu w niekorzystnym położeniu, późna kontrola celna niweczy bowiem jego prawo do skorzystania z kontyngentu, mimo dochowania przez niego w tym celu wszystkich niezbędnych aktów staranności. Jeżeli kontrola nie wykaże żadnych nieprawidłowości, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, kontrolowany jest stawiany w sytuacji gorszej niż inne podmioty wnioskujące o przydział kontyngentu. W niniejszej sprawie, jeżeli skarżącą otrzymała kontyngent na towary później zgłoszone, istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że uzyskałaby ona kontyngent także na towary zgłoszone wcześniej. Jeżeli kontyngent został przyznany innym podmiotom, których zgłoszenia przyjęto po zgłoszeniach skarżącej, w miejsce tych podmiotów powinno wejść zgłoszenie skarżącej.

W ocenie Sądu, niesłuszne jest przyjęcie stanowiska, że tego typu sytuacje wynikające z przeprowadzania kontroli stanowią zwykłe ryzyko gospodarcze i winny być wkalkulowane w ryzyko przedsiębiorcy dokonującego zgłoszenia celnego. Sytuacje te nie powstają bowiem w wyniku zaistnienia okoliczności obiektywnych i niezależnych od zgłaszającego i organu, jakimi są na przykład ilość podmiotów zamierzających skorzystać z kontyngentu, czy kolejność dokonywanych zgłoszeń. Opóźnienie w przekazaniu zgłoszenia Komisji jest spowodowane działaniem organu, typującego dane zgłoszenie do przeprowadzenia kontroli oraz sposobem działania systemu uniemożliwiającego przekazanie wniosku o kontyngent przed zakończeniem kontroli.

Zaistniała sytuacja mogłaby zostać zakwalifikowana jako powstanie długu celnego w szczególnych okolicznościach w rozumieniu art. 120 UKC, co umożliwiłoby, w przypadku braku kontyngentu, zwrot lub umorzenie należności celnych. Przepis ten stanowi, że

1. W przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 116 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 117, 118 i 119, kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych podlega zwrotowi lub umorzeniu na zasadzie słuszności, w przypadku, gdy dług celny powstał w szczególnych okolicznościach, w których nie można przypisać dłużnikowi oszustwa ani oczywistego zaniedbania.

2. Występowanie szczególnych okoliczności, o których mowa w ust. 1, stwierdza się, jeżeli z okoliczności sprawy jasno wynika, że dłużnik znajduje się w wyjątkowej sytuacji w porównaniu z innymi podmiotami prowadzącymi ten sam rodzaj działalności oraz że w przypadku niewystępowania takich okoliczności nie wystąpiłyby u niego niedogodności spowodowane pobraniem kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Niemniej jednak, rację należy przyznać organowi, że rozpatrzenie wniosku o zwrot lub umorzenie kwoty należności celnych następuje w odrębnym postępowaniu, a zarzuty skarżącej w tym zakresie nie miały znaczenia dla ustaleń organu, związanych z brakiem możliwości skorzystania przez nią z kontyngentu.

W sytuacji, gdy okoliczności sprawy i treść podnoszonych zarzutów wskazują na to, że w ocenie skarżącej mogłaby znaleźć zastosowanie instytucja z art. 120 UKC, czyli zwrot lub umorzenie należności celnych na zasadzie słuszności, winna ona złożyć odrębny wniosek w tym przedmiocie. Postępowanie zmierzające do zastosowania wymienionej regulacji, zgodnie z art. 121 ust. 1 UKC toczy się bowiem na wniosek strony.

Podkreślić należy, że postępowanie wszczęte wskutek wniosku strony na podstawie art. 121 ust. 1 UKC jest postępowaniem toczącym się z zachowaniem zasady dwuinstancyjności i innych zasad procesowych, warunkujących prawidłowość postępowania celnego. Skarżąca zarzut związany z niezastosowaniem przepisów o zwrocie lub umorzeniu należności celnych podniosła dopiero w odwołaniu, poddając go pod rozpoznanie jedynie organowi administracji celno – skarbowej drugiej instancji – w postępowaniu odwoławczym. Wniosek ten winien być rozpoznany przez organy administracji celno – skarbowej w postępowaniu odrębnym, wszczętym na wniosek strony przed organem pierwszej instancji. Jeśli wniosek taki zostanie we właściwym terminie zostałby złożony, to organy byłyby zobowiązane do jego rozpatrzenia, dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie oraz ich analizy pod kątem zastosowania unormowania art. 120 UKC.

Wskazać należy, że wniosek skarżącej o uchylenie zaskarżonej decyzji nie mógł być uwzględniony na tej podstawie, że skarżąca ostatecznie, po wydaniu decyzji przez organ odwoławczy, uzyskała kontyngent w związku z jego zwolnieniem.

W postępowaniu celnym nie znajdują bowiem zastosowania przepisy k.p.a. dotyczące wznowienia postępowania, a przepisy Prawa celnego oraz UKC nie przewidują instytucji wznowienia postępowania. Instytucja wznowienia postępowania jest unormowana w przepisach Ordynacji podatkowej. Z art. 73 Prawa celnego regulującego zakres stosowania przepisów Ordynacji podatkowej w postępowaniu przed organami celnymi wynika jednak, że przepis art. 240 i następne Ordynacji, regulujące instytucję wznowienia postępowania, nie znajdują w postepowaniu celnym zastosowania (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 maja 2019 r. sygn.. akt I SA/Sz 1022/18).

Sąd nie mógł zatem uwzględnić okoliczności przyznania skarżącej kontyngentu, jako przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, uzasadniającej, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a., uchylenie zaskarżonej decyzji.

Przepisy UKC przewidują szczególne uregulowania, których zastosowanie może prowadzić do wyeliminowania skutków decyzji, które prowadziłyby do niezasadnego obciążenia strony kwotą ustalonych należności celnych. Do unormowań takich należy m.in. przepis art. 117 ust. 2 UKC, zgodnie z którym dłużnik może złożyć wniosek o zwrot lub umorzenie należności celnych, oparty na występowaniu - w czasie przyjęcia zgłoszenia do dopuszczenia do obrotu - obniżonej lub zerowej stawki celnej przywozowej w odniesieniu do towarów objętych kontyngentem taryfowym, plafonem taryfowym lub innymi uprzywilejowanymi środkami taryfowymi. Zwrot lub umorzenie przyznaje się pod warunkiem, że w chwili składania wniosku wraz z koniecznymi dokumentami spełniony jest był z następujących warunków: a) w przypadku kontyngentu taryfowego - jego wielkość nie została wyczerpana, b) w innych przypadkach - nie została przywrócona zwykła stawka celna.

W zaistniałej sytuacji skarżąca, która uzyskała kontyngent może zwrócić się do organu z wnioskiem o zwrot należności celnych. W sytuacji uzyskania kontyngentu niewątpliwie nie powinna ona ponosić kosztów należności celnych. Wniosek ten organ rozpozna w odrębnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie organów administracji w zakresie przedmiotu postępowania nie budzi wątpliwości. Stanowi ono bowiem rezultat zastosowania do zgłoszonego przez importera towaru obowiązującej stawki celnej, wobec nieuzyskania przez importera kontyngentu w czasie rozstrzygania sprawy przez organy obu instancji.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej skargi, jako niezasadnej.