Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 126/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6070 Uwłaszczenie    państwowych   osób     prawnych   oraz   komunalnych    osób prawnych
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2005 r. sprawy ze skargi P. [...] z siedzibą w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie nabycia na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 z późn. zm.) przez P. [...] Spółkę Akcyjną prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...], o pow. [...] ha, obręb nr [...]. Powodem wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w powyższej sprawie było wszczęcie postępowania w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.).

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] grudnia 2002 r., po rozpatrzeniu zażalenia P. [...] Spółka Akcyjna na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2002 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie nabycia przez P [...] S.A. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ centralny stwierdził, że przepisy art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" dotyczą nabycia z dniem jej wejścia w życie (tj. z dniem 27 października 2000 r.) praw rzeczowych przez P. [...] Spółkę Akcyjną w odniesieniu do gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, jeżeli w dniu 5 grudnia 1990 r., P [...] S.A. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu gruntów w zarząd w formie prawem przewidzianej.

Wnioskiem z dnia 29 lipca 2002 r. Zarząd Miasta S. zwrócił się do Wojewody [...] o stwierdzenie nieodpłatnego nabycia z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.), działki nr ewid. [...].

Przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Ewentualna komunalizacja nieruchomości z mocy prawa wykluczałaby uwłaszczenie P. [...] Spółki Akcyjnej, na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Mając na uwadze, że P. [...] Spółka Akcyjna nie posiadały prawa zarządu w dniu 27 maja 1990 r., nie można wykluczyć nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską S. W rozpoznawanej sprawie wyjaśnienie kwestii komunalizacji stanowi więc, zdaniem organu centralnego, zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2002 r. złożyły P. [...] Spółka Akcyjna, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, jako niezgodnego z prawem. P. [...] Spółka Akcyjna, jako jednostka organizacyjna Skarbu Państwa, były z mocy prawa powołane do zarządu mieniem ogólnopaństwowym i nigdy, jak stwierdza się w skardze, nie dysponowały mieniem komunalnym. W przedmiotowej sprawie, poprzednicy prawni strony skarżącej, a później strona skarżąca w sposób nieprzerwany od 1945 r. zarządzali przedmiotową nieruchomością, ponosili z tego tytułu nakłady niezbędne dla utrzymania tej nieruchomości. Pozostaje ona nadal w ewidencji środków trwałych strony skarżącej i ten stan faktyczny i prawny nie był kwestionowany do dnia złożenia wniosku w postępowaniu uwłaszczeniowym.

Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie ewentualna komunalizacja nie stanowi zagadnienia wstępnego do wszczętego wcześniej zasadnie postępowania uwłaszczeniowego. W chwili wydania przez Wojewodę [...] zaskarżonego postanowienia o zawieszeniu postępowania uwłaszczeniowego do czasu zakończenia postępowania komunalizacyjnego obowiązywał już przepis art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" sankcjonujący, jako podstawę uwłaszczenia, posiadanie gruntu bez dokumentów prawem przewidzianych jako źródło wieczystego użytkowania. Ewentualne oddanie nieruchomości Gminie Miejskiej S. wyłącza możliwość zastosowania art. 34 powołanej ustawy, który odnosi się wyłącznie do nieruchomości Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 9 stycznia 2003 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne, na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

Kontrola sądowoadministracyjna aktów lub czynności organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Skarga wniesiona w rozpoznawanej sprawie nie jest uzasadniona.

Decyzja wojewody wydana w postępowaniu komunalizacyjnym, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.), potwierdza nabycie mienia z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Ewentualne stwierdzenie nabycia z tym dniem przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską S. wyłącza możliwość zastosowania art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948, z późn. zm.), który odnosi się wyłącznie do nieruchomości Skarbu Państwa. Zgodnie z tym przepisem grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P [...], co do których P [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 8 września 2000 r., z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P [...].

Z akt sprawy wynika, że komunalizacja przedmiotowej nieruchomości na rzecz Miasta S., na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, jest zagadnieniem otwartym i nie została przesądzona we właściwym postępowaniu, prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Oznacza to, że wynik postępowania komunalizacyjnego prowadzonego na tej podstawie jest w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zagadnieniem wstępnym w postępowaniu o stwierdzenie nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności budynków na podstawie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe". Prawidłowo więc Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2002 r. zawiesił z urzędu prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie uwłaszczenia P. [...] Spółki Akcyjnej do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy komunalizacji nieruchomości.

Dopiero ustawą z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 80, poz. 720) został dodany przepis art. 34a, zgodnie z którym grunty określone w art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Ustawa ta weszła jednak w życie z dniem 25 maja 2003 r. i nie ma wpływu na ocenę legalności zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2002 r.

Podnoszony przez stronę skarżącą argument, że poprzednicy prawni P. [...] Spółki Akcyjnej w sposób nieprzerwany od 1945 r. zarządzali przedmiotową nieruchomością nie ma wpływu na prawidłowość podjętego przez organy administracji rozstrzygnięcia. Kwesta ta będzie mogła być badana jedynie w postępowaniu komunalizacyjnym dotyczącym działki nr ewid. [...] w S., co potwierdza zasadność zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego do czasu zakończenia tego postępowania.

W postępowaniu o uwłaszczenie osoby prawnej, prowadzonym przez wojewodę ten wojewoda, wydający w sprawie tej samej nieruchomości decyzję komunalizacyjną na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, jest innym organem w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 1725/99; ONSA 2001/1/44).

Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.