Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 760/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g, art. 40c, art. 64p
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2086
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
article: art. 75
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/WA 760/09

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2008 r. o nałożeniu na B. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...] kary pieniężnej w wysokości 10400 zł.

Organy administracyjne jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazały art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 40 c ust. 1, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086 ze zm. dalej: udp ), art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 58, poz. 515 dalej: prd.),lp. 6 pkt 7 lit. d) i e) i pkt 5 lit. d) załącznika do ustawy o zmianie ustawy o drogach publicznych.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton ustalone na podstawie protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S. pojazdu marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...] prowadzonego przez kierowcę K. B..

Po dokonaniu pomiaru nacisków osi i masy całkowitej pojazdu stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś napędową o 2,25 t (nacisk na oś wynosił 10,25 t) oraz przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczą oś nienapędową o 3,57t (nacisk na oś wynosił 23,07 t). Przewoźnik nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Powyższe przekroczenia spowodowały nałożenie następujących kar pieniężnych:

1). w kwocie 1200 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi powyżej 9,0 do 9,5 t (pkt 7 lit d) załącznika nr 2 do udp);

2). w kwocie 900 zł za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 t. powyżej 9,5 t dodatkowo (pkt 7 lit e) załącznika nr 2 do udp);

3) w kwocie 7400 zł dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie większej niż 1,3 m o sumie nacisków osi powyżej 22,5 m do 24,0t (pkt 5 lit. d) załącznika nr 2 do udp).

Pismem z dnia [...] 2009 r. skarżący – B. M. złożył wyjaśnienie, w którym podał, iż kierowca K. B., który miał krótki staż pracy, nie miał wpływu na czynność załadunku w firmie [...], gdyż nie był do niej dopuszczony.

Skarżący wniósł odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2008 r. żądając jej uchylenia w całości jako podjętej z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 i 77 k.p.a. Podniósł, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę wpływu podmiotu dokonującego załadunku towaru – firmy [...] – na powstałe naruszenie prawa. Postawił wniosek o przesłuchanie załadowcy w charakterze świadka. Wyraził pogląd, iż personel magazynowy firmy [...] zaniedbał swoje obowiązki, w związku z czym ponosi winę za zaistniały stan rzeczy.

Rozpoznając odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, że strona jako przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy zobowiązana jest do przestrzegania wyznaczonych przepisami prawa ograniczeń w zakresie dopuszczalnych nacisków osi. Zwrócił uwagę na treść przepisu art. 64. 1. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. o ruchu drogowym (Dz.U.2005.108.908 -jt.), zgodnie z którym "Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Konsekwencją jest unormowanie przewidziane w art. 13 g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, bowiem za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej.

Ponadto, zgodnie z art. 40 c ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego (...) ma prawo wymierzenia i pobrania kary pieniężnej ustalonej zgodnie z art. 13 g ust. 2 (wg. załącznika nr 2 do udp).

W skardze, którą B. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2009 r., zarzucił "niewłaściwe i nierzetelne przeprowadzenie postępowania administracyjnego oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów o drogach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, bądź też "uznanie tej decyzji za nieważną". Wskazał, iż "organ nie podjął czynności zmierzających do wyjaśnienia, w jaki sposób i czy nadawca lub załadowca przyczynił się, lub nie, do powstania wykroczenia (przeładowania pojazdu). Nie podał też przyczyny, dla której nie skorzystał z fakultatywnej możliwości wszczęcia postępowania wobec tych podmiotów. Podkreślił, że kierowca nie miał fizycznej możliwości skontrolowania prawidłowości załadunku, zatem nie można mówić o nie dochowaniu przez niego należytej staranności.

Pismem złożonym w dniu [...] 2009 r. skarżący uzupełnił skargę podnosząc, iż nie został uwzględniony jego wniosek o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy K. B.. Nadto skarżący nie miał żadnej możliwości zapoznania się z takimi dokumentami sprawy, jak świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych i protokół pomiaru pochyłości terenu. Nie została w jego ocenie dochowana staranność organu przy określeniu winy skarżącego i ewentualnego przyczynienia się innych podmiotów do wykroczenia.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Na wstępie należy podkreślić, iż w postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że kara pieniężna nakładana jest w ściśle określonej ustawą wysokości, zależnej od wielkości przekroczenia nacisku, niezależnie od winy czy też zaniedbania przedsiębiorcy i jest nakładana w związku z wystąpieniem opisanego w ustawie skutku, tj. przekroczenia dopuszczalnych parametrów pojazdu.

W świetle bowiem art. 40c ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o drogach publicznych w przypadku stwierdzenia, że pojazd przekracza dopuszczalną masę całkowitą, naciski osi, wymiary lub przejazd pojazdu odbywa się bez zezwolenia wymaganego przepisami o ruchu drogowym, inspektor Inspekcji Transportu Drogowego oraz funkcjonariusz Policji mają prawo wymierzania i pobierania kary pieniężnej, ustalonej zgodnie z art. 13g ust. 2 tej ustawy.

Z pomiarów przeprowadzonych przez kontrolujących sporządzony został protokół i jak wynika z jego treści, jak i załączonych do akt administracyjnych dokumentów - do przeprowadzenia pomiaru nacisków osi i masy całkowitej używano wag przenośnych do pomiarów statycznych posiadających legalizację, przy czym ważenie odbyło się w terenie, którego pochylenie na stanowisku ważenia pojazdów było uprzednio zmierzone przez geodetę.

Kierowca pojazdu podpisał "Protokół z zatrzymania i kontroli pojazdu" bez jakichkolwiek uwag co do sposobu ważenia, czy nierówności terenu. Potwierdził swoim podpisem, że udostępniono mu do wglądu m.in. świadectwa legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokół pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia pojazdów, zaś odczyt wskazań przyrządów pomiarowych dokonany był w jego obecności. Kierowca - działający w trakcie kontroli drogowej w zastępstwie strony - nie został zatem pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu zatrzymania i kontroli pojazdu. Dopiero z wyjaśnienia przedsiębiorcy złożonego w piśmie z dnia [...] 2008 r.- już po wszczęciu postępowania administracyjnego wynika, że wskazuje on na okoliczność braku wpływu kierowcy na czynność załadunku, co w jego przekonaniu znosi winę przedsiębiorcy i jest podstawą do odstąpienia od nałożenia kary.

W ocenie Sądu brak jest podstaw do kwestionowania kontrolowanych decyzji. Zgodnie z obowiązującym prawem - obowiązkiem przewoźnika było zadbanie, by ładunek umieszczony na pojeździe był w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę (art. 61 ust. 2 pkt 1, ust. 3 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym). Ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach prd., jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Podstawą prawną nałożenia kary na przedsiębiorcę jest art. 13g. udp. Przepis powyższy stanowi:

"1. Za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu wymierza się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

1a. Karę, o której mowa w ust. 1, ustala się za przekroczenie dopuszczalnej wielkości parametru pojazdu. W przypadku przekroczenia dopuszczalnej wielkości więcej niż jednego parametru karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia. Jeżeli przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi występują na kilku osiach pojedynczych lub osiach wielokrotnych pojazdu, karę ustala się jako sumę wysokości kar z tytułu każdego przekroczenia.

1b. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na:

1) podmiot wykonujący przejazd;

2) nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego."

Jest rzeczą oczywistą, iż zezwolenie, o którym mowa w art. 13g ust. 1 w związku z treścią art. 64 p. o r.d. winien uzyskać przedsiębiorca. Kara, o której mowa w ww. przepisie nakładana jest z tytułu braku przedmiotowego zezwolenia. Prawidłowo zatem adresatem decyzji nakładającej karę jest skarżący.

Podkreślić należy, że przewoźnik, jako użytkownik drogi odpowiada za nieprawidłowe jej użytkowanie, a tym jest przeciążenie pojazdu. Przewoźnikiem jest zaś prowadzący przedsiębiorstwo (zakład przewozowy) na własny rachunek: osoba fizyczna lub prawna, działająca w tym charakterze faktycznie, bez względu na rodzaj tytułu prawnego do pojazdu (własność, użytkowanie, dzierżawa, leasing).

Ustalona i wymierzona - po dokonanej kontroli pojazdu - kara pieniężna stanowi skutek odpowiedzialności korzystającego z drogi publicznej przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia i nie mają znaczenia podnoszone okoliczności związane z niewłaściwym załadowaniem towaru na pojazd przez pracownika firmy [...] (załadowcę). W tym miejscu należy podkreślić, iż dopuszczone przez ustawodawcę nałożenie kary na nadawcę, załadowcę lub spedytora ładunku jest opcją dodatkową, niezależną od obligatoryjnego nałożenia kary na przedsiębiorcę, który – jak to zostało zaznaczone wyżej – jest podmiotem odpowiedzialnym za uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym i brak jest podstawy prawnej dla obciążania z tego tytułu innych podmiotów. Wyjątkiem jest sytuacja, o której mowa w art. 13g ust. 1 b: gdy dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ewentualne nałożenie kary na wymienione w tym przepisie podmioty nie wyłącza jednak odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy – przewoźnika – z tytułu braku przedmiotowego zezwolenia i jest od niej niezależna.

Dodatkowo należy wskazać, iż argumentacja skarżącego zawarta w piśmie z dnia [...] 2009 r. jest bezzasadna z następujących przyczyn. Nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań kierowcy K. B. przed organami administracyjnymi wynikało – po pierwsze – z braku stosownego wniosku dowodowego w tym przedmiocie (wbrew twierdzeniu zawartemu w ww. piśmie). Po drugie - zgodnie z art. 75 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Oznacza to, a contrario, że organ nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, który nie może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, gdyż okoliczność, którą ma stwierdzić nie jest istotna z punktu widzenia prawa materialnego regulującego daną dziedzinę. Tak jest w niniejszym przypadku. Organ w ocenie Sądu nie był obowiązany przeprowadzać dodatkowych dowodów z zeznań świadków, gdyż brak było możliwości uwzględnienia argumentacji skarżącego dla zmiany poglądu prawnego, którego konsekwencją było nałożenie kary. To samo dotyczy wnioskowanego w odwołaniu dowodu z zeznań pracownika firmy [...]. Jak to zostało wskazane powyżej nawet stwierdzenie ewentualnych uchybień po stronie załadowcy nie zwalniała skarżącego od odpowiedzialności administracyjnej która ma charakter obiektywny. Nie mają też znaczenia takie okoliczności, jak brak zawinienia, dochowanie "należytej staranności" przez kierowcę oraz "przyczynienie się" do zaistniałego naruszenia prawa przez załadowcę. Są to bowiem kategorie z zakresu prawa karnego (wina) bądź cywilnego (pozostałe wymienione pojęcia), nie mające zastosowania na gruncie sprawy administracyjnej.

Nie można podzielić zarzutów skarżącego dotyczących uniemożliwienia mu zaznajomienia się z istotnymi dokumentami. Zostały one okazane kierowcy, przy podpisywaniu protokołu kontroli. Kierowca, który reprezentuje stronę podczas wykonywanych w trakcie kontroli czynności (vide - wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2006 sygn. akt: VI SA/Wa 2494/05) podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Protokół ten został następnie doręczony skarżącemu wraz z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania administracyjnego.

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm).