Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 722/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1 pkt 7, ust. 7
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 122, 124, 162 par. 1 i 2, 163 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędziowie: SWSA Tadeusz Haberka SWSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 maja 2022 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z/s w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 23 września 2020 r. nr SKO 4011/464/20 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi F. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: Skarżąca/ Strona/ Spółka) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (dalej: SKO) z dnia 23 września 2020 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

1.2. Wnioskiem z dnia 13 sierpnia 2020 r. Strona wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Burmistrza S. z dnia 28 lutego 2020 r. nr [...] określającej Stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. w wysokości 86.401 zł. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że jedyny członek zarządu Spółki, uprawniony do jej reprezentowania w okresie poprzedzającym doręczenie decyzji organu pierwszej instancji, podupadł na zdrowiu i rozpoczął leczenie, w tym farmakologiczne, co uniemożliwiało podejmowanie czynności zawodowych związanych z reprezentowaniem Spółki. Na dowód tego przedstawił oświadczenie o stanie zdrowia oraz wynik elektrokardiogramu. Podatnik wyjaśnił również, że do uchybienia terminu doszło dopiero w dniu 25 maja 2020 r. z uwagi na zawieszenie biegu terminów w postępowaniu podatkowym na skutek wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 374; dalej: ustawa o COVID). Strona wskazała, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 10 sierpnia 2020 r.

1.3. W powołanym na wstępie postanowieniu SKO odwołało się do treści art. 162 § 1 i § 2 oraz art. 163 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm.; dalej: O.p.) oraz orzecznictwa sądów administracyjnych i wskazało, że w rzeczywistości Spółka uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Biorąc datę skutecznego doręczenia Stronie zakwestionowanej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 3 marca 2020 r. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 17 marca 2020 r. Spółka złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia w dniu 17 sierpnia 2020 r., tj. po upływie 5 miesięcy od ustawowego terminu do złożenia odwołania. Zdaniem SKO wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie albowiem Spółka nie uprawdopodobniła okoliczności faktycznych mających – jej zdaniem – wpływ na nieterminowość złożenia odwołania, a tym bardziej nie wykazała, iż podjęła jakiekolwiek działania mogące zapobiec negatywnym skutkom, w przypadku niewniesienia odwołania w terminie. Podniesiono, że Spółka nie zawarła argumentacji przemawiającej za uznaniem, że dochowała należytej staranności przy próbie zachowania terminu do wniesienia odwołania. SKO podniosło okoliczność znaną mu z urzędu, że decyzja organu podatkowego pierwszej instancji, od której odwołanie Spółka wniosła z uchybieniem terminu, doręczona została w dniu 3 marca 2020 r., w tym samym dniu co decyzje określające Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r., 2016 r., 2017 r. i 2018 r. Spółka zdążyła wnieść odwołanie od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji za lata 2015 i 2017, nadając stosowne odwołania listem poleconym w dniu 17 marca 2020 r. Po doręczeniu decyzji podatkowych Spółka miała możliwość wniesienia odwołania z zachowaniem ustawowego terminu, tym bardziej, że dokonała tego w odniesieniu do dwóch decyzji podatkowych. Powyższe świadczy o chybionej argumentacji Spółki co do braku obiektywnych przeszkód uniemożliwiających wniesienie ww. środka zaskarżenia. Wskazano, że w sprawie nie może mieć zastosowania art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID. Podkreślono, że jakkolwiek stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej od 14 marca 2020 r. (a od dnia 20 marca 2020 r. stan epidemii, to jednak wspomniany przepis wszedł w życie od dnia 31 marca 2020 r.). Ustawodawca nie wprowadził regulacji przejściowych nadających art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID charakter retroaktywny. W konsekwencji hipotezą mogły być objęte wyłącznie terminy, które biegły w chwili jej wejścia w życie – skutek zawieszający biegu terminu oraz terminy, których bieg miał się dopiero rozpocząć - skutek wstrzymujący rozpoczęcie biegu terminu. Powołany wyżej przepis nie dotyczy zatem terminów, które upłynęły przed wejściem jego w życie. SKO zauważyło też, że Spółka nie sprostała spoczywającego na niej obowiązkowi dowodzenia, że w rzeczywistości przyczyny ustania uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustały w dniu 10 sierpnia 2020 r. Na tę okoliczność przedstawia jedynie własne twierdzenia, że od tego dnia podjął na nowo czynności zawodowe, co zdaniem SKO było niewystarczające.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zaskarżono w całości powołane na wstępie postanowienie SKO. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia oraz przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 122 O.p., art. 124 O.p. przez naruszenie podstawowych zasad postępowania oraz brak należytej staranności, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy: poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego i wydanie postanowienia, które narusza zaufanie do organów podatkowych; błędne przyjęcie, że podatnik nie uprawdopodobnił okoliczności faktycznych mających wpływ na nieterminowość złożenia odwołania oraz, że nie wykazał, iż podjął jakiekolwiek działania mogące zapobiec negatywnym skutkom, w przypadku niewniesienia odwołania; błędne przyjęcie, że podatnik w tym samym dniu co decyzję o wymiarze podatku za 2016 r. otrzymał decyzję określające za 2015 r. i 2017 r. albowiem decyzje te otrzymał w różnych datach; błędne przyjęcie, że podatnik nie sprostał obowiązkowi dowodzenia, że przyczyny ustania uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustały w dniu 10 sierpnia 2020 r.;

- art. 162 § 1 i 2 O.p. przez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, że nagła i nieprzewidziana choroba jednego członka Zarządu Spółki uprawnionego do jej reprezentacji stanowi przejaw jego winy i nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz poprzez uznanie, że reprezentujący winien był wręcz udowodnić, że choroba uniemożliwiła mu złożenie w terminie odwołania, podczas gdy ustawodawca nakazuje żądającemu przywrócenie terminu uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przyczyn niedochowania terminu, a zasady doświadczenia życiowego wskazują, ze w czasie choroby, do tego potwierdzonej stosownym zaświadczeniem lekarskim, brak jest możliwości pracowania, w tym sporządzania pism procesowych, czy tez wykonywania innych czynności procesowych;

- art. 15zzs ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy o COVID w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) przez ich niezastosowanie i niewłaściwą interpretację, pomimo iż w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach sądowych – nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Spółka wskazała, że decyzja została jej doręczona w dniu 2 marca 2020 r. Termin do złożenia odwołania upływał w dniu 16 marca 2020 r. a więc już w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, toteż 7 dniowy termin na dokonanie czynności nie rozpoczął biegu. Ustanie przyczyny powodującej wstrzymanie rozpoczęcia, jak i zawieszenie biegu terminów procesowych nastąpiło z chwilą odwołania przez ustawodawcę stanu epidemii lub ewentualnego wprowadzonego w jego miejsce stanu zagrożenia epidemicznego.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przywrócenie terminu do złożenia odwołania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego medycyny pracy na okoliczność ustalenia czy stan zdrowia członka zarządu pozwalał mu w okresie od dnia 17 marca do dnia 10 sierpnia na wniesienie odwołania od decyzji.

2.2. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie i powtórzono argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

3.1. Skarga jest bezzasadna.

3.2. Przedmiotem sporu między Stronami jest kwestia zaistnienia okoliczności, które uprawdopodobniłyby przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.

3.3. Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Instytucja przywrócenia terminu została zastrzeżona dla sytuacji wyjątkowych, w których przekroczenie terminu do dokonania określonej czynności było następstwem nadzwyczajnych, nietypowych i niemożliwych do przewidzenia zdarzeń, zaś stronie nie można przypisać chociażby lekkiego niedbalstwa czy braku dbałości o swoje interesy. Uniknięcie negatywnych konsekwencji przekroczenia terminu jest zatem możliwe w razie pojawienia się przeszkód, których nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie dało się usunąć (por wyrok NSA z dnia 25 maja 2022 r. sygn. akt I FSK 2126/18, CBOSA). W orzecznictwie jako przykłady tego rodzaju przeszkód wymienia się m.in. klęski żywiołowe, problemy komunikacyjne czy nagłą chorobę nie pozwalającą na wyręczenie się inną osobą (zob. wyroki NSA z dnia: 28 lutego 2019 r., sygn. akt I FSK 475/17; 18 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1813/15, CBOSA).

Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (art. 162 § 2 O.p.). W myśl art. 163 § 2 O.p. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ podatkowy właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

3.4. Z akt sprawy wynika, że Stronie doręczono skutecznie decyzję organu podatkowego pierwszej instancji w dniu 2 marca 2020 r. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 16 marca 2020 r. Spółka złożyła odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia w dniu 17 sierpnia 2020 r., tj. po upływie 5 miesięcy od ustawowego terminu do złożenia odwołania. Racje ma organ podatkowy, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności faktycznych mających wpływ na nieterminowość złożenia odwołania. Trudno bowiem uznać, że takimi okolicznościami był stan pogarszającego się zdrowia Skarżącego. W sytuacji bowiem, gdy Skarżący sam wskazuje, że jest jedynym członkiem Zarządu i Prezesem Spółki ją repezentującym, który ma kłopoty ze zdrowiem lecz nie jest to choroba nagła lecz mająca swój początek jeszcze w 2017 r. to przezorność Skarżącego w prowadzonych interesach wymagała aby dochował obowiązków w postaci wyznaczenia osoby zastępującej go na wypadek problemów zdrowotnych, czego nie uczynił. Należy zauważyć, że w myśl art. 293 § 1 ustawy z dnia z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526 ze zm.; dalej: k.s.h.) członek zarządu (...) powinien przy wykonywaniu swoich obowiązków dołożyć staranności wynikającej z zawodowego charakteru swojej działalności. Tym bardziej, że zgodnie z art. 293 § 1 k.s.h. odpowiada wobec spółki za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniami umowy spółki, chyba że nie ponosi winy. Z powyższego wynika dołożenie przez członka zarządu należytej staranności przy wykonywaniu swoich obowiązków.

Przedłożone do wniosku oświadczenie o stanie zdrowia z dnia [...] sierpnia 2020 r. oraz kardiogram z dnia [...] stycznia 2018 r. nie mogą uprawdopodobnić zaistnienia nagłej okoliczności, która uniemożliwiała złożenie przez Skarżącego odwołania w terminie. Niebagatelnym jest w tym względzie wskazywany przez SKO argument, że Skarżący złożył w terminie odwołania od decyzji wymiarowych obejmujących lata 2015 i 2017, nadając je listem poleconym w dniu 17 marca 2020 r. Zaś ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że decyzje te zostały doręczone w dniu 2 lub 3 marca 2020 r. (co wynika z akt sprawy ze zwrotnych potwierdzeń odbioru). Zatem wobec zaistnienia powyżej wskazanych okoliczności były podstawy aby twierdzić, że Skarżący miał możliwość złożenia takiego odwołania albo osobiście albo wyręczając się osobą trzecią. Stąd też należy uznać, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 162 § 1 i 2 O.p.

3.5. Wbrew temu co twierdzi Skarżący to nie organ podatkowy ma uprawdopodobnić okoliczności uchybienia terminu do wniesienia odwołania lecz sam Skarżący, co wynika wyraźnie z treści art. 162 § 1 O.p. Natomiast z treści przedłożonych dokumentów wprost wynika, że jego choroba nie jest nagła lecz może mieć nagły przebieg, co tym samym powinno go skłaniać do rozważenia zastępstwa w takich sytuacjach. Zatem za bezpodstawne należy uznać wskazywane w skardze naruszenie art. 122 i art. 124 O.p.

3.6. Odnosząc się do kwestii naruszenia art. 15zzs ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy o COVID należy zauważyć, że przepis art. 15zzs został wprowadzony przez art. 1 pkt 14 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) z dniem 31 marca 2020 r. w myśl art. 15zzs ust. 1 pkt 7 ustawy o COVID w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych i sądowych w postępowaniach i kontrolach prowadzonych na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Czynności dokonane w okresie, o którym mowa w ust. 1, w postępowaniach i kontrolach, o których mowa w ust. 1, są skuteczne (art. 15zzs ust. 7 ustawy o COVID). Natomiast przepis ten został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. z 2020 r. poz. 875) z dniem 16 maja 2020 r.

Sąd podziela stanowisko Skarżącego, że pomimo, że przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 1 ustawy o COVID wszedł w życie z dniem 31 marca 2020 r., to wynika z niego, że nierozpoczęcie biegu terminów, jak i zawieszenie terminów już rozpoczętych obowiązuje w okresie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Jeśli więc stan zagrożenia epidemicznego obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej od dnia 14 marca 2020 r., to należy przyjąć, że od tej daty z mocy prawa następuje skutek wynikający z tej normy prawnej (por. wyrok WSA we Wrocławiu Wojewódzki z dnia 8 lipca 2020 r., sygn. akt IV SA/Wr 276/20, CBOSA).

Przyjmując korzystną wykładnię dla podatnika uwzględniającą zawieszenie terminów począwszy od dnia 14 marca 2020 r. do dnia 16 maja 2020 r. to upływ terminu do wniesienia odwołaniu upłynął w dniu 26 maja 2020 r. W myśl art. 68 ust. 7 ww. nowelizacji terminy w postępowaniach, o których mowa w art. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46 (ustawy o COVID), których bieg uległ zawieszeniu na podstawie art. 15zzs tej ustawy, biegną dalej po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Skarżący zaś złożył odwołanie w dniu 17 sierpnia 2020 r. czyli po upływie terminu do wniesienia odwołania. Zatem podnoszony zarzut naruszenia art. 15zzs ust. 1 pkt 7 i ust. 7 ustawy o COVID nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy.

3.7. Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: ppsa) Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powołanego przepisu wynika, że nie jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu z biegłego sądowego z zakresu medycyny pracy. Stąd też wniosek Skarżącego w tym względzie należało oddalić postanowieniem z dnia 19 maja 2022 r.

3.8. Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ppsa.

3.9. Z tych też względów skargę oddalono w całości na podstawie art. 151 ppsa.