Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2039/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37ap ust. 1 pkt 2, art. 72 ust. 3, art. 101 pkt 4, ust. 1 pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Anna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2014 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 1257 (tysiąc dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej: "GIF") decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...], na podstawie art. 115 pkt 4 w związku z art. 65 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3, art. 74 ust. 1, art. 86 ust. 1, 2, 8 i 9, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 96 ust. 1 oraz art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 281, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania spółki E. Sp. z o.o., z siedzibą w W. (dalej: "Spółka", "Strona", "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. z [...] stycznia 2014 r. znak: [...], w przedmiocie cofnięcia zezwolenia z [...] kwietnia 2009 r., wydanego na rzecz Spółki, na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. E. [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniach [...] i [...] kwietnia 2013 r. na polecenie GIF z [...] kwietnia 2013 r., w aptece ogólnodostępnej przy ul. E. [...], prowadzonej przez Spółkę, na podstawie art. 122b ust. 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne została przeprowadzona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w W. (dalej: "[...]WIF") kontrola doraźna w zakresie prawidłowości prowadzenia obrotu produktami leczniczymi. Kontrolowana apteka prowadzona była przez Spółkę na podstawie zezwolenia wydanego przez [...]WIF [...] kwietnia 2009 r., znak: [...], zmienionego decyzją z [...] grudnia 2011 r., znak: [...]. Kontrolę przeprowadzono bez zawiadomienia o zamiarze jej wszczęcia w oparciu o art. 79 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 220, poz. 1447), tj. z uwagi na fakt, że przeprowadzenie kontroli było niezbędne dla przeciwdziałania popełnienia przestępstwa. Protokół z przeprowadzonej kontroli, znak: [...], został sporządzony [...] kwietnia 2013 r.

Pismem z [...] maja 2013 r., uzupełnionym pismem z [...] maja 2013 r., Spółka złożyła wyjaśnienia do protokołu z kontroli doraźnej, do których odnieśli się inspektorzy przeprowadzający kontrolę, pismem z [...] maja 2013 r.

[...]WIF zawiadomił [...] maja 2013 r. Prokuratora Prokuratury Rejonowej o podejrzeniu popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, tj. podjęciu bez wymaganego zezwolenia działalności polegającej na hurtowym obrocie produktami leczniczymi przez Spółkę.

Pismem z [...] czerwca 2013 r. [...]WIF wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia zezwolenia wydanego na rzecz Spółki, na prowadzenie spornej apteki ogólnodostępnej, w związku z ujawnionymi w toku kontroli nieprawidłowościami.

Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. uchwałą z [...] lipca 2013 r. pozytywnie zaopiniowała cofnięcie zezwolenia na prowadzenie spornej apteki ogólnodostępnej.

Postanowieniem z [...] lipca 2013 r. [...]WIF, po rozpatrzeniu wniosku strony z [...] lipca 2013 r., odmówił przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka Ł. J. – koordynatora Spółki zajmującego się sprawami spornej apteki oraz na okoliczność celowego działania na szkodę Spółki kierownika tejże apteki.

[...] sierpnia 2013 r. przesłuchano w trybie art. 50 § 1 K.p.a. w charakterze świadka M. P., byłą kierownik spornej apteki, która oświadczyła, że zdarzały się sytuacje dostaw niezamawianego towaru, który był zwracany do hurtowni, bądź był zabierany przez pracodawcę. Informacje w tym zakresie przekazywała koordynatorowi apteki. Świadek wyjaśniła, że z informacji zawartych w komputerze wynikało przesunięcie niektórych preparatów do firmy G..

W dniu [...] września 2013 r. przesłuchano w charakterze świadka J. E. – technika farmaceutycznego, zatrudnionego w spornej aptece, na stanowisku koordynatora, która od 2010 r. samodzielnie zamawiała towar do wszystkich aptek. Dzieliła towar tzw. Przesunięciami międzyaptecznymi. Zajmowała się kontaktami z przedstawicielami, wydawała katalogi handlowe. Do zakresu obowiązków koordynatora należało również przyjmowanie dostaw, które przyjeżdżały do apteki głównie do spornej apteki i pilnowanie aby dostawy były wprowadzane na stany aptek. Leki na potrzeby pacjentów spornej apteki koordynator zamawiała samodzielnie. Duże pakiety zamawiała po konsultacji z właścicielem A. K.. Natomiast leki dostarczane na tzw. magazyn centralny zamawiali pracownicy biura Spółki. Koordynator oświadczyła również, że prawie codziennie towar przyjeżdżał do spornej apteki, który nie był wprowadzany na stany apteki i następnie kierowca spółki zabierał go w nieznane jej miejsce. Oświadczyła również, że właściciele – członkowie zarządu próbowali nakłonić ją do zmiany zeznań dotyczących kontroli [...] i [...] kwietnia 2013 r.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwałą z dnia [...] września 2013 r. uchyliło w całości postanowienie (uchwałę) Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. z [...] lipca 2013 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem [...] października 2013 r. organ zawiesił postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie spornej apteki.

Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej uchwałą z [...] listopada 2013 r. utrzymało w mocy ponowną uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w W. z [...] października 2013 r. w przedmiocie pozytywnej opinii w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie spornej apteki.

Postanowieniem z [...] grudnia 2103 r. organ podjął zawieszone postępowanie, natomiast [...] grudnia 2013 r. do organ wpłynęło pismo strony z wnioskiem o zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie spornej apteki do czasu rozstrzygnięcia postępowania w sprawie wygaszenia zezwolenia na prowadzenie tej apteki. Organ [...] grudnia 2013 r., odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie.

[...]WIF decyzją z [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 99 ust. 2 oraz art. 37 ap ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 101 pkt 4 oraz- art. 65 ust.1, art. 67 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 86 ust. 1 i ust. 2, art. 87 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 88 ust. 5 pkt 5, art. 96 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz art. 104 § 1 i 2, art. 107 §1 i 3 K.p.a. cofnął Spółce zezwolenie z [...] kwietnia 2009 r., na prowadzenie przedmiotowej apteki ogólnodostępnej.

Organ I instancji, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy uznał, że Spółka nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, w której prowadzony był obrót produktami leczniczymi wbrew przepisom ustawy – Prawo farmaceutyczne, a ich sprzedaż była dokonywana do innej apteki, niezgodnie z art. 72 ust. 3 i art. 96 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne.

Pismem z [...] stycznia 2014 r. Spółka wniosła odwołanie od decyzji [...]WIF z [...] stycznia 2014 r. zawierające wniosek o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Spółka zarzuciła błędne przyjęcie przez organ, że apteka Spółki prowadziła działalność hurtową w rozumieniu ustawy - Prawo farmaceutyczne i dodatkowo nie wypełniała swoich podstawowych obowiązków wynikających z cyt. ustawy, podczas gdy działalność apteki polegająca na przesunięciach produktów pomiędzy aptekami nie odpowiadaładefinicji obrotu hurtowego w rozumieniu ustawy - Prawo farmaceutyczne, jak również apteka w sposób prawidłowy zaspokaja potrzeby ludności zapewniając, aby zarówno apteka Spółki, jak i inne apteki posiadały produkty lecznicze i wyroby medyczne w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności. Spółka zarzuciła również naruszenie zasady praworządności w związku ze stosowaniem różnych trybów i zajmowaniem różnych stanowisk w takich samych sprawach w zależności od rodzaju przedsiębiorcy, którego sprawa jest rozpatrywana przez organ, jak również zależnie od organu, który ją wydaje. Spółka wskazała na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy dotyczących rzekomego prowadzenia przez aptekę obrotu hurtowego, w tym w szczególności niezbadanie wielkości prowadzonego obrotu, brak w osiąganiu zysku przez aptekę z dokonywanych przesunięć produktów, jak również brak wskazania czy w związku z tą działalnością doszło do zaniedbania jakiegokolwiek innego obowiązku apteki nałożonego przepisami ustawy - Prawo farmaceutyczne. Spółka zarzuciła ponadto, że pomimo faktu rezygnacji przez Spółkę z prowadzonej działalności w formie przedmiotowej apteki, o czym organ został prawidłowo powiadomiony przez Stronę przed wydaniem zaskarżanej decyzji, organ uznał, że nie doszło do wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie tej apteki i nie jest konieczne wydanie decyzji o wygaśnięciu zezwolenia, lecz organ jest uprawniony do zakończenia niniejszego postępowania wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia, podczas gdy rezygnacja z prowadzenia apteki ogólnodostępnej powoduje wygaśnięcie z mocy prawa zezwolenia na prowadzenie apteki.

Po rozpatrzeniu odwołania GIF nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji [...]WIF z [...] stycznia 2014 r. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy GIF podzielił stanowisko [...]WIF o konieczności cofnięcia spółce zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki ogólnodostępnej i powtórzył ustalenia organu I instancji.

GIF podał zatem, że w trakcie kontroli przeprowadzonej u Strony ustalono, że przedmiotowa apteka ogólnodostępna wystawiła od [...] stycznia 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. 61 faktur VAT sprzedaży na rzecz przedsiębiorcy G. S.C. z siedzibą w W.. Pod wskazanym natomiast, na fakturach adresem firmy G., nie funkcjonuje żadna placówka posiadająca stosowne zezwolenie na prowadzenie obrotu produktami leczniczymi. Spółka G. prowadzi, na podstawie stosownego zezwolenia aptekę ogólnodostępną w C. przy ul. P. [...].

W systemie komputerowym spornej apteki, odbiorca G. S.C. figurował pod dwoma hasłami jako "Odbiorca G." i "Pacjent G.". Z pobranego [...] kwietnia 2013 r. "Zestawienia dokumentów finansowych" dla "Odbiorcy G.", w którym uwzględnionych zostało 30 faktur na łączną kwotę do zapłaty 72 990,29 zł wynikało, że przedmiotem sprzedaży na rzecz firmy G. były produkty lecznicze o tzw. kategorii dostępności OTC, suplementy diety i kosmetyki. Nie udało się natomiast inspektorom pozyskać w toku kontroli, "Zestawienia dokumentów finansowych" i pozostałych 31 faktur dla "Pacjenta G.", gdyż pracownik apteki otrzymał od właścicieli apteki zakaz drukowania wszelkich dokumentów.

Ponadto, na polecenie inspektorów osoby udzielające wyjaśnień podczas kontroli dokonały wydruków o nazwie "Rejestr wszystkich dokumentów zakupu", najpierw w [...] kwietnia 2013 r., a potem [...] kwietnia 2013 r. Po porównaniu rejestrów ustalono, że do ewidencji komputerowej apteki wygenerowanej na dzień [...] kwietnia 2013 r. nie wprowadzono 20 faktur zakupu produktów leczniczych wystawionych przez różne hurtownie farmaceutyczne w okresie od [...] stycznia 2013 r. do dnia [...] stycznia 2013 r. i w dniu [...] kwietnia 2013 r. Wszystkie te faktury uwzględnione były dopiero na wydrukach z rejestrów wygenerowanych [...] kwietnia 2013 r. Na wydruku wygenerowanym w dniu [...] kwietnia 2013 r. za okres od [...] stycznia 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r. widnieje 401 pozycji faktur wprowadzonych do systemu komputerowego apteki. Na wydruku z [...] kwietnia 2013 r. za ten sam okres (od [...] stycznia 2013 r. do [...] kwietnia 2013 r.) widnieje natomiast 421 pozycji faktur. Ustalono, że pomiędzy [...] i [...] kwietnia 2013 r., tj. pomiędzy pierwszym a drugim dniem kontroli wprowadzono 20 faktur zakupu wystawionych przez hurtownie w okresie wcześniejszym tzn. 19 sztuk w styczniu i jedną z datą [...] kwietnia 2013 r. Dziewiętnaście faktur z miesiąca stycznia dopisanych zostało w czasie trwania kontroli do rejestru za miesiąc styczeń, a dwudziesta w miesiącu kwietniu.

Ponieważ Spółka nie wykazywała pełnej współpracy w czasie kontroli organ I instancji podjął działania zmierzające do ustalenia faktycznych ilości leków, zakupionych przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności poprzez wystosowanie [...] czerwca 2013 r. pisma do sześciu hurtowni farmaceutycznych, w których zaopatrywała się sporna apteka, w którym zwrócił się o przekazanie informacji o dokonywanych w nich przez Spółkę zakupach 52 wybranych produktów leczniczych i przekazanie faktur sprzedaży określonego asortymentu zakupionego przez tegoż przedsiębiorcę w ramach posiadanego zezwolenia na prowadzenie przedmiotowej apteki ogólnodostępnej. Na podstawie przekazanych, przez sześć wybranych hurtowni farmaceutycznych, faktur sprzedaży dla spornej apteki, [...]WIF ustalił, że w okresie od [...] stycznia 2013 r. do [...] maja 2013 r. nie zaksięgowano w ewidencji komputerowej apteki 88 faktur. Kontrola rozpoczęła się [...] kwietnia i jak wynika z dat wystawienia faktur, od tego momentu przedsiębiorca wstrzymał zamówienia na badany przez inspektorów asortyment. Porównując wydruki wygenerowane z systemu komputerowego apteki w czasie dwóch dni trwania kontroli, zawierające zestawienie wprowadzonych do systemu faktur z przekazaną przez hurtownie dokumentacją ustalono, że do systemu nie wprowadzono pozyskanych z hurtowni farmaceutycznych 88 faktur, ich numery nie figurowały w rejestrach, a produkty lecznicze wyszczególnione na tych fakturach nie były wprowadzone do obrotu aptecznego.

Przekazane przez hurtownie faktury nie zostały okazane inspektorom przez przedsiębiorcę w toku przeprowadzonej kontroli, za wyjątkiem 19 faktur wprowadzonych do systemu komputerowego pomiędzy [...] a [...] kwietnia 2013 r. Jak wykazano w protokole pokontrolnym faktury te wprowadzono do systemu z datą [...] stycznia 2013 r. na haśle byłego kierownika apteki pani mgr farm. M. P., która rozwiązała umowę o pracę z dniem [...] lutego 2013 r.

Inspektorom w przedstawionej przez podmiot do wglądu dokumentacji księgowej za miesiące styczeń i luty 2013 r. oprócz 19 faktur za styczeń 2013 r. wprowadzonych do systemu komputerowego pomiędzy [...] a [...] kwietnia 2013 r. nie okazano 13 faktur zakupu, z datami wystawienia – luty 2013 r. Wobec powyższych ustaleń GIF uznał, że przedmiotowe faktury nie zostały wprowadzone do systemu, a uwzględniony w nich asortyment produktów leczniczych rozprowadzany był poza strukturą apteki.

W trakcie kontroli poczyniono również ustalenia, które dotyczyły leków refundowanych. Spośród 52 pozycji asortymentowych, o zakupie których hurtownie udzieliły informacji, 40 leków podlegało refundacji przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Wszystkie leki posiadają kategorię dostępności Rp, co oznacza, że mogą być wydane z apteki wyłącznie na podstawie recepty lekarskiej. Organ I instancji wystąpił do Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z [...] lipca 2013 r. o udzielenie informacji odnośnie danych o obrocie 48 wybranymi, podlegającymi refundacji, produktami leczniczymi w spornej aptece od dnia [...] stycznia 2013 r. Narodowy Fundusz Zdrowia przedstawił zestawienie refundacji dla 20 produktów leczniczych, za okres od [...] stycznia do [...] lipca 2013, która dotyczyła ilości od jednego do kilku opakowań dla poszczególnych leków.

Organ wskazał, że dla 28 wybranych produktów leczniczych Narodowy Fundusz Zdrowia od [...] stycznia do dnia [...] lipca 2013 roku nie dokonywał refundacji, a dla 20 dokonywał jej w ilości od jednego do kilku opakowań. Z ustaleń kontroli oraz postępowania wynikało natomiast, że produkty te były kupowane przez Spółkę na podstawie faktur VAT w znacznie większych ilościach, co obrazują zebrane w aktach sprawy faktury. Z powyższego wynika, jak wskazał organ, że Spółka dokonywała zakupów w hurtowniach farmaceutycznych w ilościach, które nie znalazły się w zestawieniach refundacyjnych przekazanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia, a przekazywane były, jak zgodnie zeznali świadkowie, do "magazynu centralnego" i odbierane z apteki przez pracownika spółki.

Oprócz powyżej wskazanych nieprawidłowości w czasie kontroli zostały ujawnione produkty lecznicze znajdujące się w kartonach ustawionych na korytarzu, na które nie okazano kontrolującym faktur zakupu (protokół kontroli z [...] kwietnia 2013 r.). W celu sprawdzenia czy ujawnione w aptece [...] kwietnia 2013 r. leki pochodzą z dostaw potwierdzonych fakturami wprowadzonymi w czasie trwania kontroli do systemu komputerowego apteki, dokonano szczegółowej analizy dla poszczególnych leków porównując ilości, numery serii i daty ważności tych leków z danymi zawartymi na fakturach. Analiza 19 faktur wprowadzonych przez przedsiębiorcę do komputera aptecznego w okresie trwania kontroli, na podstawie których miałby być dokonany zakup, wykazała szereg rozbieżności pomiędzy ilością leków wyszczególnionych na fakturach, a ilością rzeczywistą stwierdzoną w dostarczonych do apteki kartonach. Częściowa lub całkowita niezgodność serii wystąpiła aż w 35 przypadkach na 44 analizowane pozycje asortymentowe produktów leczniczych. Oznacza to, że ujawnione produkty lecznicze nie były wprowadzane do systemu aptecznego, co zdaniem GIF, pozwala na sformułowanie zarzutu, że w aptece znajdowały się produkty lecznicze niewiadomego pochodzenia, o niepotwierdzonej jakości, bez udokumentowanego zakupu, co stanowiło bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia pacjentów.

Odnosząc powyższy stan faktyczny do obowiązującego stanu prawnego, GIF podał, że zgodnie z art. 65 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne obrót produktami leczniczymi może być prowadzony tylko na zasadach określonych w ustawie, w formie obrotu detalicznego i hurtowego. Zgodnie z art. 68 ust. 1 w/w ustawy, obrót detaliczny produktami leczniczymi prowadzony jest w aptekach ogólnodostępnych, z zastrzeżeniem przepisów ust. 2, art. 70 ust. 1 i art. 71 ust. 1 tej ustawy. Obrót hurtowy produktami leczniczymi definiuje art. 72 ust. 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne i ma on miejsce m. in. wtedy, gdy ich nabywcą jest którykolwiek z podmiotów wymienionych w art. 72 ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowa apteka ogólnodostępna dostarczała produkty lecznicze do podmiotu G. S.C. prowadzonego przez wspólników spółki cywilnej tj. A. K. i M. J., prowadzących działalność gospodarczą polegającą na detalicznym obrocie produktami leczniczymi, tj. aptekę ogólnodostępną zlokalizowaną w C.. Przedmiotem zakupu i sprzedaży od i do firmy G. S.C. były produkty lecznicze w kategorii dostępności OTC, suplementy diety, kosmetyki. Oznacza to, że sporna apteka, prowadziła obrót hurtowy produktami leczniczymi. Tymczasem zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne obrót hurtowy produktami leczniczymi, z zastrzeżeniem ust. 8 pkt 2, mogą prowadzić wyłącznie hurtownie farmaceutyczne, składy celne i konsygnacyjne produktów leczniczych. Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy, podjęcie działalności gospodarczej w zakresie prowadzenia hurtowni farmaceutycznej wymaga uzyskania zezwolenia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, tymczasem Spółka nie posiadała zezwolenia GIF na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej, skutkiem czego nie mogła prowadzić działalności gospodarczej w zakresie obrotu hurtowego produktami leczniczymi.

Dokonywanie przez przedmiotową aptekę sprzedaży produktów leczniczych do podmiotu nieuprawnionego, stanowiło naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym apteki ogólnodostępne przeznaczone są do: zaopatrywania ludności w produkty lecznicze, leki apteczne, leki recepturowe, wyroby medyczne i inne artykuły, o których mowa w art. 86 ust. 8 oraz wykonywania czynności określonych w art. 86 ust. 1 i 2. Przepis art. 86 ust. 1 ustawy stanowi, że apteka jest placówką ochrony zdrowia publicznego, w której osoby uprawnione świadczą w szczególności usługi farmaceutyczne, o których mowa w ust. 2. Art. 86 ust. 2 - 5 i 8 (z uwzględnieniem art. 72 ust. 5) ustawy - Prawo farmaceutyczne stanowi numerus clausus usług jakie świadczyć mogą apteki. W aptece ogólnodostępnej nie może być więc prowadzona działalność polegająca na dokonywaniu sprzedaży produktów leczniczych do innych aptek ogólnodostępnych, hurtowni farmaceutycznych lub przedsiębiorstw usługowo-handlowych. Apteka ogólnodostępna jest uprawniona do wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych wyłącznie w trybie określonym w art. 96 ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne.

W świetle powyższego GIF uznał, że Spółka przestała dawać rękojmię należytego prowadzenia apteki, naruszając fundamentalne zasady działania apteki ogólnodostępnej, co uzasadniało zastosowanie w sprawie art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. W ocenie GIF przepisy regulujące kwestie posiadania przez przedsiębiorcę rękojmi należytego prowadzenia apteki będą decydujące przy rozstrzygnięciu tej sprawy, którą reguluje art. 101 pkt 4 ustawy - Prawo farmaceutyczne, zgodnie z którym wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

GIF zaznaczył, że tzw. przesunięcia międzymagazynowe mogą mieć miejsce w ramach jednego przedsiębiorcy, czego konsekwencją nie jest wystawianie faktur VAT sprzedaży, tak jak to miało miejsce w omawianym przypadku. Bez znaczenia dla wydawanego rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że wspólnicy Spółki są jednocześnie wspólnikami spółki G. S.C., albowiem są to dwa odrębne podmioty, nie posiadające jednego zezwolenia na prowadzenie aptek. Wobec tego sprzedaż pomiędzy tymi dwoma podmiotami nie jest tzw. przesunięciem międzymagazynowym, tak jak chciałaby Strona, lecz prowadzeniem działalności w zakresie hurtowego obrotu produktami leczniczymi bez właściwego zezwolenia.

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostawał również fakt, czy apteka sprzedająca produkty lecznicze do innej apteki czerpała z tego zysk, czy nie, albowiem prowadzenie takiej działalności jest zabronione prawem. Bez znaczenia pozostawała także wielkość dokonywanych przesunięć, albowiem obowiązujące przepisy nie określają górnej granicy sprzedaży aptecznej, powyżej której należy mieć zezwolenie na prowadzenie hurtowni farmaceutycznej.

Odnosząc się do zarzutu Strony o pominięciu okoliczności utraty przez Spółkę prawa do lokalu kontrolowanej apteki z dniem [...] października 2013 r. (przed wydaniem decyzji), jak również pisma Spółki z [...] października 2013 r. dotyczącego konieczności wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie spornej apteki w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności w tym miejscu, GIF powołał się na art. 104 § 1 K.p.a. oraz przesłanki z art. 97 § 1 K.p.a., stwierdzając, że żadna z nich nie miała miejsca w sprawie. Oznacza to, że [...]WIF miał obowiązek prowadzić wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne. GIF zatem, jako bezpodstawny uznał zarzut Spółki o wydaniu przez [...]WIF decyzji o cofnięciu zezwolenia w stosunku do podmiotu nieprowadzącego apteki w związku z wygaśnięciem zezwolenia na jej prowadzenie. Organ nie zakwestionował prawa przedsiębiorcy do podjęcia decyzji co do rozpoczęcia lub zakończenia prowadzonej działalności, jednakże zaznaczył, że podjęcie decyzji o zakończeniu prowadzenia działalności gospodarczej, w tym przypadku działalności regulowanej, ze względu na ochronę zdrowia i życia pacjentów, nie może prowadzić do omijania prawa. Zdaniem GIF, przedsiębiorca ma prawo podjąć decyzję o zakończeniu prowadzenia swojej działalności, jednakże do czasu, gdy nie zostanie wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. W przeciwnym razie, każdy przedsiębiorca po uzyskaniu informacji o wszczęciu wobec niego procedury cofnięcia zezwolenia, wygaszałby tę działalność, chroniąc się tym samym przed skutkami decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, w tym skutkami, o których mowa w art. 101 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne.

Pismem z 14 maja 2014 r. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIF z [...] kwietnia 2014 r., wnosząc o jej uchylenie wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 105 § 1 K.p.a. w zw. z art. 104 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez ich niezastosowanie i błędne przyjęcie przez organ, że pomimo faktu rezygnacji z prowadzenia działalności w formie apteki przez Spółkę nie doszło do wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki i nie jest konieczne wydanie decyzji o wygaśnięciu zezwolenia, a organ nie ma obowiązku umorzenia postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość, podczas gdy rezygnacja z prowadzenia apteki powoduje wygaśnięcie zezwolenia na jej prowadzenie z mocy praw, a tym samym brak jest możliwości po stronie organu do dalszego prowadzenia postępowania i wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia z uwagi na jego uprzednia wygaśnięcie, a tym samym brak przedmiotu postępowania,

2. art. 65 ust. 1, 68 ust. 1, 86 ust. 1 i 2, 87 ust. 2, 88 ust. 5 pkt 5 w zw. z art. 72 ust. 1 oraz w zw. z art. 95 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz bezpodstawne przyjęcie, że apteka Spółki prowadzi działalność hurtową w rozumieniu ustawy - Prawo farmaceutyczne i dodatkowo nie spełnia swoich podstawowych obowiązków wynikających z ustawy farmaceutycznej, podczas gdy działalność apteki polegająca na przesunięciach produktów pomiędzy aptekami nie spełnia definicji obrotu hurtowego w rozumieniu wspomnianej ustawy, jak również apteka w sposób prawidłowy zaspokaja potrzeby ludności, zapewniając, aby zarówno apteka Spółki, jak i inne apteki posiadały produkty lecznicze i wyroby medyczne w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności,

3. art. 96 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 95 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że apteka dokonując przesunięć międzyaptecznych celem zapewnienia, aby zarówno apteka Spółki, jak i inne apteki posiadały produkty lecznicze i wyroby medyczne w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności, powinna dokonywać tego w oparciu o recepty, podczas gdy do obrotu międzyaptecznego jednego przedsiębiorcy organ nie stosuje tego wymogu,

4. art. 37ap ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 101 pkt 4 oraz art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu przez organ najdalej idącego środka prawnego w stosunku do apteki Spółki i wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, co nastąpiło w sposób dowolny i w oparciu o niezdefiniowaną w przepisach przesłankę "braku rękojmi" w sytuacji, gdy apteka nie prowadziła działalności hurtowej, a dokonywała jedynie przesunięć towarów pomiędzy aptekami, o czym świadczy m.in. brak marży/zysku przy czynnościach przesunięć międzyaptecznych oraz skala i specyfika działalności, a także gdy dokonywane przesunięcia międzyapteczne nie stanowiły jakiegokolwiek zagrożenia życia bądź zdrowia pacjentów, jak również gdy, wobec innych przedsiębiorców znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej i faktycznej, wydawane były decyzje nakazujące zaprzestanie prowadzenia obrotu produktami leczniczymi z podmiotami nieuprawnionymi,

5. art. 101 pkt 4 oraz art. 120 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że każde jednostkowe postępowanie przedsiębiorcy naruszające przepisy regulujące prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu apteki ogólnodostępnej świadczy o tym, że przedsiębiorca ten nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki,

6. art. 72 ust. 3 oraz 87 ust. 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne w zw. z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 20 i 22 oraz art. 32 Konstytucji RP, poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu zasad swobody działalności gospodarczej oraz zasady równości wobec prawa w związku z zaaprobowaniem stanowiska organu pierwszej instancji i przyjęciem, że przesunięcia pomiędzy aptekami na gruncie ustawy prawo farmaceutyczne nie stanowią obrotu hurtowego i są w pełni dopuszczalne pomiędzy aptekami tego samego przedsiębiorcy, zaś stanowią obrót hurtowy w sytuacji, gdy przesunięcia dokonywane są pomiędzy aptekami różnych przedsiębiorców będących własnością tych samych osób, w sytuacji, gdy art. 72 ust. 3 ustawy - Prawo farmaceutyczne posługuje się pojęciem "lub z aptekami" a nie posługuje się pojęciem "z przedsiębiorcami zajmującymi się prowadzeniem aptek",

7. art. 68 ust. 1 Konstytucji RP poprzez niewłaściwe zastosowanie związane z przyjęciem błędnej wykładni art. 95 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, wskazującej na niemożność dokonywania przesunięć międzyaptecznych celem zapewnienia, aby zarówno apteka Spółki, jak i inne apteki posiadały produkty lecznicze i wyroby medyczne w ilości i asortymencie niezbędnym do zaspokojenia potrzeb zdrowotnych miejscowej ludności, tj. nieuwzględniającej zasady ochrony zdrowia wyrażonej w akcie wyższego rzędu - Konstytucji,

8. art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w zw. z art. 20 i 22 Konstytucji RP poprzez ich niewłaściwe zastosowania polegające na wprowadzaniu wyjątków od konstytucyjnej zasady swobody działalności gospodarczej nie na podstawie wyraźnych przepisów ustawy, ale na podstawie wybiórczej wykładni przepisów ustawy prawo farmaceutyczne, pozwalającej w sposób całkowicie dowolny na cofanie zezwoleń na prowadzenie działalności gospodarczej w związku z powoływaniem się na niezdefiniowane pojęcie "braku rękojmi", w tym równic/ poprzez dokonywanie wykładni art. 37 ap ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 101 pkt 4 oraz art 120 ust. 1 pkt 2 z pominięciem zasady wykładni przepisów "w zgodzie z Konstytucją"

II. naruszenie przepisów postępowania, tj:

1. art. 8 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 109 pkt 3 i art. 109 ust. 3 w zw. z art. 122b ust. 3 pkt 6 i 7 ustawy - Prawo farmaceutyczne oraz art, 79a ust. 6 pkt 7 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przeprowadzenie kontroli w oparciu o nieważne upoważnienie do jej przeprowadzenia, z uwagi na przeprowadzenie dwu odrębnych kontroli w różnych aptekach w oparciu o jedno upoważnienie do przeprowadzenia kontroli, jak również z uwagi na braki w treści upoważnienia w zakresie niewskazania przewidywanego terminu zakończenia kontroli, jak również niewskazania zakresu kontroli, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do oparcia się przez organ w toku wydawania decyzji o wyniki kontroli przeprowadzonej bezprawnie, na podstawie nieważnego upoważnienia, z pełnym uwzględnieniem dowodów zebranych w trakcie przeprowadzenia kontroli, pomimo skutków wynikających z art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej,

2. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. polegające na naruszeniu zasady praworządności w związku ze stosowaniem różnych trybów i zajmowaniem różnych stanowisk w takich samych sprawach w zależności od rodzaju przedsiębiorcy, którego sprawa jest rozpatrywana przez organ, jak również zależnie od organu, który wydaje decyzje, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do ukształtowania diametralnie różnych praktyk w zakresie dotyczącym przesunięć pomiędzy podmiotami zajmującymi się sprzedażą produktów leczniczych oraz stosowania różnych środków prawnych celem dostosowania działalności apteki do stanu zgodnego z prawem,

3. art. 7 i art. 10 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez odmowę mocy dowodowej i bezzasadne pomijanie wniosków dowodowych powoływanych przez Stronę w związku z uznaniem, iż okoliczności, co do których Strona zgłosiła wnioski dowodowe, pozostają dostatecznie wyjaśnione na podstawie dowodów wybranych przez organ, w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego ustalenia i wyjaśnienia stanu faktycznego, jak również nie zebrał i nie rozważył całego materiału dowodowego istotnego dla sprawy, w tym w szczególności bezzasadnie odmówił przeprowadzenia dowodów wskazanych przez Stronę, w tym w sposób wybiórczy zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, nie uwzględniając dowodów korzystnych dla Strony, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organ wydając, zaskarżoną decyzję nie dopełnił obowiązku dopuszczenia dowodów i wyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy,

4. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 §1 i 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy dotyczących rzekomego prowadzenia przez aptekę obrotu hurtowego, w tym w szczególności bez zbadania wielkości prowadzonego obrotu, braku osiągania zysku przez aptekę Spółki z dokonywanych przesunięć międzyaptecznych, jak również bez wskazania na żadne okoliczności przemawiające za możliwością uznania tych przesunięć za obrót hurtowy, jak również bez weryfikacji, czy działalność polegająca na przesunięciach produktów spełniała istotne znaczenie dla funkcjonowania apteki Spółki i czy w związku z tą działalnością doszło do zaniedbania jakiegokolwiek innego obowiązku apteki nałożonego przepisami ustawy prawo farmaceutyczne, jak również czy doszło do utraty rękojmi przez aptekę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki mimo braku jakichkolwiek przesłanek do jej wydania,

5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i poprzez wydanie decyzji na podstawie błędnie ustalonego stanu faktycznego, nieznajdującego poparcia w materiale dowodowym sprawy, oraz niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, w tym w szczególności w zakresie udowodnienia przesłanki braku rękojmi i skonstatowania uzasadnienia decyzji względami "oczywistości naruszenia", jak również poprzez celowe podejmowanie przez organ działań mających na celu nieustalenie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności wskazujących na niemożność wydania decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do wydania decyzji cofającej zezwolenie mimo braku podstaw do takiego rozstrzygnięcia, w szczególności pomimo bezprzedmiotowości postępowania z uwagi na uprzednie wygaśnięcie zezwolenia.

W odpowiedzi na skargę GIF wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując sprawę pod kątem powyższych kryteriów, Sąd uznał, zasadność niektórych zarzutów skutkujących uwzględnieniem skargi.

Zgodnie z treścią art. 37ap ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, organ zezwalający cofa zezwolenie, w przypadku gdy przedsiębiorca przestał spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. W przedmiotowej sprawie postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki było prowadzone, w związku przeprowadzoną w spornej aptece Skarżącego kontrolą, której ustalenia wskazywały na naruszenie przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne, poprzez sprzedaż przez sporną aptekę, produktów leczniczych do innej apteki, a więc do podmiotu nieuprawnionego, co w świetle art. 72 ust. 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne, stanowiło obrót hurtowy produktami leczniczymi i naruszenie art. 96 ust. 1 tej ustawy. Organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, że Spółka, w związku z prowadzoną działalnością naruszającą przepisy ustawy – Prawo farmaceutyczne, nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej, co oznacza, że Spółka przestała spełniać warunki określone przepisami prawa, wymagane do wykonywania działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu. Warunkiem bowiem, uzyskania takiego zezwolenia, jak wynika z art. 101 pkt 4 ustawy – Prawo farmaceutyczne, jest dawanie rękojmi należytego prowadzenia apteki przez wnioskodawcę. Przepis ten stanowi, że Wojewódzki inspektor farmaceutyczny odmawia udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, gdy wnioskodawca nie daje rękojmi należytego prowadzenia apteki.

Postępowanie przed organem I instancji, zostało wszczęte w niniejszej sprawie [...] czerwca 2013 r. W trakcie postępowania Skarżący pismem z [...] października 2013 r., poinformował organ I instancji o zaprzestaniu prowadzenie działalności apteki [...] października 2013 r., w związku z utratą prawa do zajmowania lokalu z uwagi na rozwiązanie umowy najmu.

Zgodnie z brzmieniem art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, zezwolenie na prowadzenie apteki wygasa w przypadku rezygnacji z prowadzonej działalności. W takiej sytuacji, jak stanowi ust. 2 tego artykułu, stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia następuje w drodze decyzji organu, który ją wydał.

Wskazuje się, że wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, w odróżnieniu od cofnięcia zezwolenia, nie ma charakteru decyzji konstytutywnej. Skutek w postaci wygaśnięcia zachodzi bowiem ex lege w wyniku ziszczenia się określonych zdarzeń faktycznych. Decyzja wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, o której mowa w art. 104 ust. 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, stanowi wyłącznie stwierdzenie tego faktu, ma więc charakter deklaratoryjny (tak: M. Koremba w "Prawo Farmaceutyczne. Komentarz" M. Kondrat, M. Koremba, W. Masełbas, W. Zieliński, wyd. ABC, 2009 r.).

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, ustalenia co do okoliczności zaprzestania prowadzenia działalności spornej apteki przez Skarżącego, ma fundamentalne znaczenie dla dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie tej apteki. Jeżeli bowiem organ ustaliłby, iż Skarżący rzeczywiście zakończył działalność spornej apteki, na skutek wygaśnięcia przedmiotowego zezwolenia, nie byłoby podstaw do cofnięcia tego zezwolenia. Stan faktyczny przedstawiałby się w ten sposób, że zezwolenie, które było przedmiotem postępowania dotyczącego jego cofnięcia, nie występowałoby w obrocie prawnym.

W tych okolicznościach zastosowanie miałby art. 105 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Przytoczony przepis stanowi podstawę obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego w przypadku braku przedmiotu postępowania, przy czym organ prowadzący postępowanie powinien z urzędu badać, czy postępowanie "z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe". Do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. dochodzi wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej i organ w sposób oczywisty stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania.

Z treści decyzji obu instancji wynika, że organy Inspekcji Farmaceutycznej nie podjęły działań mających na celu zbadanie czy Skarżący faktycznie zrezygnował z prowadzenia działalności spornej apteki, pomimo powziętej na ten temat informacji. Organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, iż okoliczność ta nie ma znaczenie, ponieważ zostało już wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie tej apteki. W zaskarżonej decyzji GIF wskazał, że przedsiębiorca ma prawo podjąć decyzję o zakończeniu prowadzenia swojej działalności, jednakże do czasu, gdy nie zostanie wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie takiej działalności. W przeciwnym razie, Skarżący uniknąłby skutków decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki, wynikających z w art. 101 pkt 2 ustawy - Prawo farmaceutyczne, w postaci niemożności uzyskania kolejnego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez okres trzech lat od cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki.

Uzasadnieniem zatem niewyjaśnienia przez organy Inspekcji Farmaceutycznej okoliczności zaprzestania przez Skarżącego prowadzenia spornej apteki, jest zaprezentowana przez GIF w zaskarżonej decyzji, wykładnia art. 104 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, z którą Sąd nie może się zgodzić. W ocenie Sądu, stanowisko organu nie znajduje uzasadnienia prawnego. W świetle brzmienia art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, do wygaśnięcia zezwolenia dochodzi z mocy prawa w wyniku rezygnacji przez podmiot prowadzący aptekę, z prowadzenia tej apteki. Tymczasem organy Inspekcji Farmaceutycznej uznały, iż mocą brzmienia art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 2 tej ustawy, pomimo zaprzestania przez dany podmiot prowadzenia apteki, zezwolenie na jej prowadzenie nie wygasa. Nie chodzi bowiem, co zresztą organ wyjaśnił, o zakwestionowanie prawa przedsiębiorcy do podjęcia decyzji co do rozpoczęcia lub zakończenia prowadzonej działalności gospodarczej, jak to zrozumiał Skarżący. W tej jednej zatem sytuacji, gdy zostanie wszczęte postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, art. 104 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, miałby nie mieć zastosowania. Należy jednak zauważyć, że uzasadnieniem tej interpretacji, jest umożliwienie zastosowania sankcji w postaci niemożności uzyskania kolejnego zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej przez okres trzech lat od cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Sąd wskazuje natomiast, że wszelkie dolegliwości, w tym i w postaci sankcji administracyjnych, powinna wynikać z literalnej wykładni nie budzących wątpliwości przepisów prawa. Tym bardziej sankcje te nie powinny wynikać z przeciwstawionej literalnej wykładni jasnych i precyzyjnych przepisów, wykładni celowościowej tych przepisów, co w ocenie Sadu, miało miejsce w niniejszej sprawie. W związku z powyższym brzmienie art. 101 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, nie daje podstawy prawnej do przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie miała zastosowania norma prawna wynikająca z art. 104 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 101 pkt 4 ustawy – Prawo farmaceutyczne, odrębną od omawianej przesłanki z art. 101 pkt 2, odmowy udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, jest przesłanka niedawanie przez wnioskodawcę rękojmi należytego prowadzenia apteki. Rękojmię należytego prowadzenia apteki, podważa natomiast działalność naruszająca przepisy ustawy – Prawo farmaceutyczne, polegająca na sprzedaży przez aptekę produktów leczniczych do innej apteki, co w świetle art. 72 ust. 3 ustawy – Prawo farmaceutyczne, stanowi obrót hurtowy produktami leczniczymi bez zezwolenia. Dlatego też organy Inspekcji Farmaceutycznej dysponują odpowiednim instrumentem umożliwiającym nie udzielanie zezwoleń na prowadzenie apteki podmiotom, których wcześniejsza działalność naruszała przepisy ustawy – Prawo farmaceutyczne.

W tych okolicznościach, Sąd stwierdza, że organy Inspekcji Farmaceutycznej nie podejmując czynności mających na celu ustalenie, czy Skarżący faktycznie zaprzestał prowadzenia działalności spornej apteki, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, poprzez co nie ustaliły w sposób dokładny stany faktycznego. Stanowi to naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku bowiem faktycznego zaprzestania przez Skarżącego działalności spornej apteki, błędna interpretacja przez organy Inspekcji Farmaceutycznej art. 104 ust. 1 pkt 2, w zw. z art. 37ap ust. 1 pkt 2 oraz art. 101 pkt 2 ustawy – Prawo farmaceutyczne, stanowiłaby naruszenie przepisów prawa materialnego, które miałoby wpływ na wynik sprawy, skutkowałaby bowiem, niezastosowaniem art. 105 § 1 K.p.a.

Nie ustalenie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawia, iż przedwczesna jest ocena prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Organ rozpoznając ponownie sprawę, uzupełni ustalenia faktyczne oraz uwzględni zaprezentowaną przez Sąd interpretację omówionych przepisów prawa materialnego.

Stwierdzając uchybienie przepisom postępowania w stopniu mający istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.