Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 396/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17  ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Owczarzak Asesor WSA Mariusz Pawełczak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 lipca 2022 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy I. z dnia [...] stycznia 2022r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. W. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] Wójt Gminy I., po ponownym rozpatrzeniu wniosku K. W. (skarżącego) z dnia [...] września 2021 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką G. W., odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Wydane rozstrzygnięcie organ uzasadnił nieziszczeniem się w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 111 ze zm., dalej powoływanej jako "u.ś.r."), ponieważ niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała po ukończeniu 25 roku życia oraz brakiem związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką, ponieważ skarżący nie przedstawił dokumentów potwierdzających rezygnację z wcześniejszego zatrudnienia. W treści uzasadnienia organ wskazał w szczególności, że jak ustalono, na podstawie przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego oraz pisemnego oświadczenia skarżącego, sytuacja zdrowotna G. W. jest ciężka (choruje, porusza się przy pomocy kul, wymaga stałej opieki i pomocy przy wykonywaniu czynności higienicznych i samoobsługowych), a skarżący jest jej jedynym opiekunem. Niemniej jednak w ocenie organu nie spełnia on wszystkich warunków uprawniających do otrzymania wnioskowanego świadczenia, gdyż, jak stwierdzono na podstawie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, nie zgłosił on wcześniejszego zatrudnienia i nie przedstawił na tę okoliczność stosownych dokumentów, w związku z czym organ uznał, że nie zrezygnował on z pracy w celu sprawowania opieki nad matką, a jedynie można przyjąć domyślnie, że jej nie podejmuje. Przy czym, jak podkreślił Wójt, świadczenie pielęgnacyjne jest rekompensatą za rezygnację z pracy lub brak możliwości jej podjęcia ze względu na konieczność sprawowania opieki, a nie zastępczym źródłem dochodu.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie, zarzucając naruszenie:

a) art. 17 ust. 1b pkt 1 i 2 u.ś.r. przez błędne zastosowanie normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 7 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP,

b) art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że brak jest związku pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem przez niego opieki nad matką, podczas gdy w przedmiotowej sprawie taki związek istnieje,

c) art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjęcie iż sam fakt zwrócenia się z przedmiotowym wnioskiem przez opiekuna osoby dorosłej wymagającej opieki, skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony.

Ponadto skarżący, odnosząc się do kwestii ram czasowych pozostawania bez zatrudnienia, powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych i podkreślił, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być dokonywana jako aktualna, odnosząca się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia. Tym samym, w jego ocenie w okolicznościach sprawy zachodzi bezpośredni związek - czasowy i co do motywów – pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia, a opieką nad matką.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i wskazał, że nie neguje zakresu opieki jakiej wymaga matka skarżącego, jednak z uwagi na to, że skarżący nie dostarczył wymaganych dokumentów, o które został wezwany pismem z dnia [...] listopada 2021 r. (tj. dokumentacji związanej z wcześniejszym zatrudnieniem, m.in. świadectw pracy, umów zlecenia, umów na czas określony, zaświadczenia o pobieraniu zasiłków dla bezrobotnych; k. 54 akt adm. organu I instancji) i tym samym nie dochował należytej staranności we własnej sprawie, organ I instancji zasadnie odmówił mu przyznania wnioskowanego świadczenia. Mając na uwadze powyższe SKO uznało, że w sprawie brak jest związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją/niepodejmowaniem zatrudnienia oraz datą ustalenia stopnia niepełnosprawności matki. Podkreśliło przy tym, że do świadczenia pielęgnacyjnego uprawniona jest wyłącznie osoba, rezygnująca z zatrudnienia i nie podejmująca tego zatrudnienia właśnie z uwagi na konieczność sprawowania opieki, co niewątpliwie nie ma miejsca w niniejszej sprawie. Organ stwierdził ponadto, że ogół czynności skarżącego wykonywanych w związku z opieką nad matką to typowe czynności dnia codziennego, które nie wymagają całodobowej dyspozycyjności.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, formułując zarzuty naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. oraz przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. i podtrzymując argumentację podniesioną w tym zakresie już na gruncie odwołania. Dodatkowo podkreślił, że organ niezasadnie uznał, że czynności opiekuńcze wykonywane przez skarżącego mógłby on pogodzić z wykonywaniem aktywności zawodowej, gdyż jak wskazał, zajmują mu one znaczną część dnia, a ponadto pozostaje on w ciągłej dyspozycji swojej matki, co w jego ocenie stanowi opiekę stałą i długoterminową.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku, nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym w niniejszej sprawie został zgłoszony przez stronę skarżącą w skardze, a organ w ww. ustawowym terminie nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") wykazała, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie odpowiadają prawu.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Stosownie zaś do treści art. 17 ust. 1b świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Przedmiot kontroli w sprawie stanowi rozstrzygnięcie SKO utrzymujące w mocy decyzję Wójta Gminy I., którą to organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na to, że niepełnosprawność u jego wymagającej opieki matki powstała po 25 roku życia oraz w związku z tym, że w sprawie nie zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, bowiem – jak wskazały organy - skarżący nie przedłożył na wezwanie dokumentów potwierdzających fakt wcześniejszego zatrudnienia.

W pierwszej kolejności za wadliwą uznać należy wskazaną przez Wójta – i niezakwestionowaną w toku postępowania II-instancyjnego przez SKO - podstawę odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego związaną z nieziszczeniem się w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r., z uwagi na to, że niepełnosprawność wymagającej opieki matki skarżącego powstała po ukończeniu 25 roku życia. Należy bowiem wyjaśnić, że – zgodnie z podniesioną na gruncie odwołania argumentacją skarżącego - w związku z wydanym dnia 21 października 2014 r. wyrokiem TK o sygn. akt K 38/13, w orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że przy ocenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związanego z opieką nad dorosłą osobą niepełnosprawną należy pominąć kryterium daty powstania niepełnosprawności. Wniosek taki wyprowadza się zaś z brzmienia art. 190 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP, z którego wynika, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodząc w życie z dniem ogłoszenia, o ile Trybunał nie określi innego terminu utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego - co w przypadku istotnej w sprawie regulacji nie miało miejsca. Jeżeli więc Trybunał Konstytucyjny uznał art. 17 ust. 1b u.ś.r. za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, to znaczy, że od dnia 23 października 2014 r., w którym weszło w życie przedmiotowe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, powołany art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie może być stosowany w dotychczasowym kształcie swojej treści zakwestionowanej przez Trybunał Konstytucyjny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 grudnia 2017r., I OSK 1079/17, z 11 lipca 2017r. I OSK 1600/16 – dostępne na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Mając to na uwadze należy stwierdzić, że organ I instancji naruszył prawo materialne poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Podkreślić należy jednocześnie, że SKO utrzymując w mocy decyzję wydaną przez Wójta, w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie odniosło się jakkolwiek do ww. przesłanki określonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r., mimo iż skarżący zakwestionował jej zasadność na gruncie odwołania. Organ odwoławczy ograniczył się w zaskarżonej decyzji wyłącznie do powołania art. 17 ust. 1b u.ś.r. w podstawie prawnej, nie podejmując na gruncie uzasadnienia decyzji żadnych rozważań w zakresie wyjaśnienia, czy uznaje tę przesłankę za zasadną czy też nie. W rezultacie motywy podjętego przez SKO rozstrzygnięcia są nieczytelne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się natomiast, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy – a z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie - powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi to, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami żadnych argumentów podnoszonych przez stronę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 stycznia 2011 r. II GSK 96/10, z 8 listopada 2013 r. II GSK 870/12 – dostępne jw.). Uzasadnienie decyzji stanowi integralną część decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną jej część. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Prawidłowo zredagowane uzasadnienie wymaga logicznego i czytelnego przedstawienia przez organ swojego stanowiska. Ma ono przy tym kluczowe znaczenie dla realizacji zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a. zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany w szczególności do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek – czemu w niniejszej sprawie organ odwoławczy uchybił, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów prawa procesowego.

Jeżeli zaś chodzi o drugą z przyczyn odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia, tj. o stwierdzony przez organy obu instancji brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia/niepodejmowaniem zatrudnienia, a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką - co organy wywiodły w sprawie na podstawie tego, że skarżący nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających jego wcześniejsze zatrudnienie - zdaniem Sądu jest ona nieuzasadniona i wynikająca z błędnej interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Nieprawidłowo organy uznały bowiem, iż koniecznym dla zaistnienia w sprawie związku przyczynowego pomiędzy sprawowaną opieką, a niepodejmowaniem lub rezygnacją z zatrudnienia jest uprzednie podejmowanie zatrudnienia przez skarżącego. Należy jednak podkreślić, że ocena spełnienia przesłanek z art. 17 ust. 1 u.ś.r. powinna być dokonywana jako aktualna, to jest odnosząca się do czasu, w którym wnioskodawca wystąpił o przyznanie świadczenia. W przedmiotowej sprawie K. W. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego [...] września 2021 r. Niewykazanie przez niego dokumentów związanych z jego zatrudnieniem sprzed tej daty nie może zatem determinować tego czy aktualnie nie zachodzi w jego przypadku sytuacja, w której z uwagi na opiekę nad matką nie podejmuje on zatrudnienia. Podkreślenia wymaga także, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie zakreśla żadnych ram czasowych, co do wykazania rezygnacji z zatrudnienia (czy też jego niepodejmowania) z powodu konieczności sprawowania opieki. Jest to świadczenie przyznawane na wniosek i to od wnioskodawcy zależy, czy i w jakim czasie po wystąpieniu przesłanek do przyznania świadczenia wystąpi on o to świadczenie. Nie ma podstaw do kwestionowania prawa strony do wyboru momentu, w którym chce wystąpić z wnioskiem o przyznanie przedmiotowego świadczenia, ani też uzależniania zaistnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem pracy oraz datą ustalenia stopnia niepełnosprawności osoby wymagającej opieki (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Łd 218/20 – dostępny jw.). Organy weryfikując to czy po stronie skarżącego zaistniały ustawowe przesłanki uprawniające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, winny bowiem wszechstronnie zbadać jego sytuacje życiową, w szczególności zaś mając na uwadze sytuację aktualną w chwili złożenia wniosku. Z przepisu art. 17 ust. 1 u.ś.r. wprost wynika bowiem, że wnioskujący o to świadczenie musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną w takim wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między obiema tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. W każdym przypadku rozpoznawania wniosku o świadczenie pielęgnacyjne niezbędne jest zatem przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego, znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy, a następnie przeanalizowanie ustalonych okoliczności przy jednoczesnym uwzględnieniu aktualnej indywidualnej sytuacji życiowej wnioskodawcy oraz osoby wymagającej opieki. Podkreślić należy więc, że skoro ustawodawca wyraźnie rozróżnił na gruncie tego przepisu dwie sytuacje – rezygnację z zatrudnienia, jak i jego niepodejmowanie – to nie ma podstaw, aby przesłankę rezygnacji wraz z jej odpowiednim udokumentowaniem – jak w niniejszej sprawie - traktować jako determinującą możliwość przyznania przedmiotowego świadczenia.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy zatem, że ocena organów orzekających w sprawie co do kwestii zaistnienia w sprawie związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją/niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a sprawowaną opieką jawi się w świetle znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego, jak i wniosków organów przedstawionych na gruncie wydanych decyzji, jako całkowicie nieuzasadniona i niekompletna. Oprócz wezwania z dnia [...] listopada 2021 r. do przedłożenia dokumentacji związanej z wcześniejszym zatrudnieniem skarżącego, w aktach sprawy nie znajduje się bowiem żaden ślad po tym, aby organy jakkolwiek weryfikowały okoliczności sprawy na potrzeby przedmiotowego postępowania w zakresie aktualnego niepodejmowania pracy przez K. W.. Przede wszystkim organy nie zweryfikowały tego czy aktualnie skarżący jest w stanie podejmować pracę i poprzestały wyłącznie na tym, że nie wykazał on w toku postępowania uprzedniego zatrudnienia, uznając to za okoliczność przesądzającą o niespełnieniu w sprawie warunków określonych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Tym samym, w ocenie Sądu, odmowa skarżącemu wnioskowanego świadczenia w okolicznościach sprawy, była co najmniej przedwczesna. Wbrew twierdzeniom organów, na podstawie zebranych w sprawie dokumentów nie sposób przyjąć bowiem jednoznacznie, aby opieka sprawowana przez skarżącego – która w okolicznościach sprawy jest niesporna – nie wymagała od niego niepodejmowania zatrudnienia.

W tym miejscu podkreślić należy również, biorąc pod uwagę treść przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego, treść orzeczenia o ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności, jak i stanowisko odnośnie zakresu sprawowanej opieki wyrażone przez SKO oraz przez skarżącego, że ponownej weryfikacji w sprawie wymaga również ta kwestia, tj. zakres sprawowanej opieki. Z wywiadu środowiskowego – przeprowadzonego na wcześniejszym etapie postępowania, tj. przed wydaniem decyzji SKO z dnia [...] listopada 2021 r. uchylającej pierwotnie wydaną w sprawie decyzję Wójta z [...] września 2021 r. odmawiającą skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego - nie wynika bowiem jaki jest szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez skarżącego przy matce, a jedynie to że cierpi ona na choroby zwyrodnieniowe, ma problemy z poruszaniem się, ze wstaniem z łóżka, z ubieraniem się, miewa okresy natężenia choroby, wymaga pomocy w dojechaniu do lekarza i na rehabilitację, w robieniu zakupów i w opłacaniu rachunków. Ponownie rozpoznając sprawę, po wydaniu decyzji SKO z dnia [...] listopada 2021 r., Wójt na gruncie niniejszego postępowania, w celu uzupełnienia materiału dowodowego skierował do skarżącego wezwanie do pisemnego oświadczenia w sprawie sposobu sprawowania opieki nad matką. W odpowiedzi skarżący nadesłał pismo z dnia [...] grudnia 2021 r., w którym wskazał, że jego matka wymaga stałej opieki przez całą dobę, że pomaga jej on we wszystkich czynnościach, w tym higienicznych i samoobsługowych, sprząta, przygotowuje posiłki, umawia wizyty lekarskie, kupuje i podaje leki, załatwia sprawy urzędowe, robi zakupy i płaci rachunki. Tak ustalony zakres sprawowanej przez skarżącego opieki SKO oceniło natomiast jako typowe czynności dnia codziennego, które nie mogą być uznane za kolidujące z podejmowaniem zatrudnienia, co uznać należy za nieuzasadnione i nielogiczne. Z jednej strony bowiem skarżący twierdzi, że sprawuje opiekę całodobowo i wykonuje przy matce wszystkie czynności, natomiast organ odwoławczy, bez weryfikacji tego twierdzenia - czy to poprzez ponowne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego czy też zobligowanie skarżącego do szczegółowego określenia wszystkich wykonywanych przez niego czynności – stwierdza, że zakres tejże opieki nie wyklucza możliwości podjęcia pracy. Powyższa sporna kwestia również, zdaniem Sądu, wymaga więc dokładnego wyjaśnienia na gruncie ponownie przeprowadzonego postępowania w sprawie.

Z powyższych względów Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, o czym orzekł w pkt 1. sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2. sentencji).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ powinien dokonać merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego, badając czy ustalony w sprawie stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 u.ś.r., przy uwzględnieniu zakresu, w jakim przepis ten został uznany za niekonstytucyjny na mocy wyroku TK z dnia 23 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), a także uwzględniając dokonaną przez Sąd wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., wskazującą jakie kwestie są rzeczywiście fundamentalne dla stwierdzenia wystąpienia w sprawie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją czy niepodejmowaniem pracy a opieką nad niepełnosprawną matką skarżącej. Ponadto organ winien pogłębić wyjaśnienia odnośnie zakresu sprawowanej przez skarżącego opieki w celu ustalenia czy jej wymiar uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia.