Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1371/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1  pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz - Ziętek (spr.), Protokolant Izabela Maj - Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej także: Kolegium albo SKO) na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 roku w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia wobec "A1" sp. z o.o. w K. wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał na wstępie, że "A1" sp. z o.o. wraz z wnioskiem z dnia 13 listopada 2009 r. złożyła korektę deklaracji w podatku od nieruchomości za okres wrzesień 2007 r. - październik 2009 r., wyjaśniając, że stan techniczny budynku przy ul. [...] w K. nie pozwalał na wykorzystanie tego lokalu na działalność gospodarczą. Jednocześnie strona wniosła o zaliczenie nadpłaty na poczet raty podatku za listopad i grudzień 2009 r.

Następnie podano, że Prezydent Miasta K. po wszczęciu postanowieniem z dnia [...] r. postępowania wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], która określił "A1" sp. z o.o. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2009 r. w kwocie [...] zł. Organ ten do opodatkowania przyjął (wyszczególnione precyzyjnie co do powierzchni i okresów opodatkowania) grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, grunty pozostałe, budynki mieszkalne, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budynki zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług medycznych, budynki pozostałe, budowle rurociągów i przewodów sieci rozdzielczej wody, budowle służące do odprowadzania i oczyszczania ścieków oraz budowle pozostałe.

Dalej Kolegium przedstawiło zasadnicze zarzuty i argumentację zwartą w odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia. W tym zakresie stwierdzono, że strona zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 121, poz. 844 ze zm.) przez niewłaściwą wykładnię oraz art.122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Spółka nie zgodziła się z opodatkowaniem stawką jak dla przedmiotów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej budynku stołówki oraz położonego pod nią gruntu znajdujących się w K. przy ul. [...]. Zdaniem Spółki ze względu na stan techniczny tego budynku (m.in. zdewastowanie budynku, brak instalacji, brak grzejników c.o., sanitariatów i częściowy brak stolarki okiennej) względy techniczne uniemożliwiły wykorzystanie budynku oraz gruntu pod budynkiem do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona podkreśliła, że zły stan budynku nie był spowodowany zaniedbaniami z jej strony, bowiem budynek został aportowany do jej majątku już w złym stanie technicznym. Strona zaakcentowała, że względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości to okoliczności natury obiektywnej, niezależne od wydania przez organy administracji publicznej jakichkolwiek decyzji, a zatem nie można żądać od Spółki, aby udokumentowała zły stan techniczny poprzez inicjowanie postępowań z zakresu prawa budowlanego. Podatniczka uznała także, iż przeprowadzone przez organ I instancji oględziny nie były wystarczające dla dokładnego zbadania stanu faktycznego. Zarzuciła również organowi I instancji, że niewłaściwie ocenił podnoszoną przez Spółkę okoliczność bezskutecznych prób sprzedaży nieruchomości, gdyż niezasadnie uznał, że świadczyła ona o możliwości wykorzystywania obiektu po dokonaniu stosownych remontów. Ponadto w toku postępowania odwoławczego strona (akcentując, że oględziny obiektu przeprowadzili pracownicy organu I instancji, którzy nie posiadali kwalifikacji z zakresu budownictwa) przedłożyła opinię techniczną przedmiotowego budynku z dnia 2 sierpnia 2010 r. sporządzoną przez inż. I. O., posiadającego uprawnienia budowlane, która zdaniem Spółki potwierdza jej stanowisko.

W dalszych wywodach organ odwoławczy stwierdził, iż podstawę prawną wymiaru podatku od nieruchomości stanowią przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych oraz stosowna uchwała Rady Miasta K. z dnia 27 października 2008 r. Następnie przytoczono treść przepisów wymienionej wyżej ustawy, tj. art. 2 (wskazującego przedmioty opodatkowania podatkiem od nieruchomości), art. 5 (dotyczącego wysokości stawek podatku) oraz art. 1 a ust. 1 pkt 3, zgodnie z którym grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W kontekście przywołanego przepisu Kolegium stwierdziło, że opodatkowanie gruntów i budynków odrębną, wyższą stawką przewidzianą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynika z samego faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą i nie zależy od sposobu ich wykorzystania. Zasadą jest więc, że wymienione w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych dobra (z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrownie wodne) pozostające w posiadaniu przedsiębiorcy generalnie uznawane są przez ustawodawcę za "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej", chyba że przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Jeżeli zatem dany przedmiot opodatkowania nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z uwagi na "względy techniczne", to podlega opodatkowaniu wg stawki dla gruntów lub budynków pozostałych, a jeżeli stanowi budowlę to zostaje w ogóle wyłączony z opodatkowania.

Owe "względy techniczne" – jak dalej wskazało Kolegium – nie są zdefiniowane przez ustawodawcę. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że okoliczności decydujące o zaistnieniu tychże względów technicznych muszą mieć charakter trwały i dotyczyć przedmiotu opodatkowania, a nie wynikać z innych, leżących po stronie podatnika, przyczyn. Każdorazowo należy odróżnić sytuacje, w których usunięcie przeszkody leży w gestii podatnika od przypadków, w których niemożność wykorzystania nieruchomości wynika z przyczyn od niego niezależnych.

Względy techniczne to – jak podkreśliło Kolegium - takie okoliczności, które mają związek ze stanem technicznym nieruchomości gruntowej lub budowlanej, powodujące, że przedmiot opodatkowania nie tylko nie jest, ale także nie może być wykorzystywany do konkretnej działalności prowadzonej przez przedsiębiorcę. Względy techniczne są okolicznością faktyczną, niezależną od woli przedsiębiorcy i "nie obejmują swoim zasięgiem przyczyn technologicznych, ekonomicznych czy finansowych" (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/GL 760/04). Przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości do celów prowadzenia działalności gospodarczej nie daje podstaw do zmiany stawki podatku, gdyż nieruchomość taka, mimo chwilowego jej niewykorzystywania, z różnych przyczyn, nie przestaje być nieruchomością związaną z prowadzoną przez dany podmiot działalnością gospodarczą, ponieważ chodzi tu o związek w szerokim tego słowa znaczeniu. Przeprowadzenie remontów w budynkach nie oznacza pozbawienia tych budynków związku z działalnością gospodarczą w szerokim znaczeniu. Adaptacja budynków do prowadzenia zamierzonej w przyszłości działalności gospodarczej stanowi jeden z wyznaczników prowadzenia tejże działalności. Nieodpowiedni stan techniczny wspomnianych budynków nie dyskwalifikował ich – w ogóle – z prowadzenia działalności gospodarczej, lecz jedynie ograniczał wysokość uzyskiwanych z tych budynków – bezpośrednio – dochodów w danym roku podatkowym" (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05, LEX nr 193364).

Podsumowując tę część rozważań Kolegium stwierdziło, że co do zasady wszystkie grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy traktować należy jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Odstępstwo od tej reguły wynikać może jedynie z obiektywnych, niezależnych od przedsiębiorcy, trwałych przyczyn składających się na "względy techniczne". Zagadnienie czy dane okoliczności przesądzają o zaistnieniu omawianej przesłanki muszą być interpretowane w sposób ścisły i każdorazowo badane indywidualnie w toku postępowania podatkowego.

Odniesienie powyższych rozważań do okoliczności faktycznych niniejszej sprawy Kolegium rozpoczęło od wskazania, iż poza sporem pozostaje fakt, że strona - A1 sp. z o.o. powstała w 2002 r., której jedynym udziałowcem jest B S.A., jest przedsiębiorcą. Z zapisów zawartych w KRS wynika, iż zakres jej działalności jest bardzo szeroki, obejmuje m.in. wynajem i zarządzanie nieruchomościami, własnymi lub dzierżawionymi, restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Do 17 września 2009 r. jako przedmiot działalności Spółki ujawnione były m.in. zagospodarowanie i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem nieruchomości na własny rachunek, bary, stołówki, pozostałe placówki gastronomiczne. Bezsporne jest również, iż omawiany budynek nie ma charakteru mieszkalnego. Obiekt nie jest wykorzystywany do prowadzenia jakiejkolwiek działalności gospodarczej (co potwierdzają zdjęcia z oględzin wykonane w dniu 25 marca 2010 r.) Z oświadczenia zawartego w piśmie Spółki z dnia 24 września 2007 r. wynika, iż "w budynku stołówki o powierzchni 768,40 m 2, który leży na działce o powierzchni 949 m 2 działalność gospodarcza zakończyła się w 2004 r. (wspomniane pismo z dnia 24 września 2007 r. stanowiło wyjaśnienia do złożonej w dniu 10 września 2007 r. korekty deklaracji za 2007 r. kwalifikującej budynek stołówki do budynków pozostałych, która została jednakże "wycofana" kolejną korektą złożoną 3 grudnia 2007 r.

W dalszych wywodach Kolegium skonstatowało, że wyniki oględzin, a także przedłożona przez stronę w toku postępowania odwoławczego opinia techniczna nie stanowi o istnieniu "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z obydwu źródeł niewątpliwie wynika, że budynek w takim stanie technicznym, w jakim znajduje się obecnie nie może być użytkowany i stan ten (jak należy przyjąć na podstawie oświadczenia strony i faktu, że już w 2007 r. składano pierwszą korektę wskazującą na zły stan techniczny budynku) trwa co najmniej od września 2007 r. Niemożność użytkowania budynku do jakichkolwiek celów wynika z jego ogólnej dewastacji, braku wszelkich instalacji, stolarki okiennej, drzwi wewnętrznych. Konstrukcja obiektu jest – zdaniem inż. I O. – w dostatecznym stanie technicznym, schody wewnętrzne i zewnętrzne stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa osób.

Zdaniem Kolegium analiza opisu stanu technicznego budynku prowadzi do wniosku, że stan, który nie pozwala na wykorzystanie go do prowadzenia działalności gospodarczej nie ma charakteru trwałego (nieodwracalnego). Zły stan techniczny nie dotyczy samej konstrukcji obiektu, stanowiącego przedmiot opodatkowania, a w zasadzie jego instalacji i wykończenia. Z materiału dowodowego nie wynika, aby przedmiotowy budynek posiadał zniszczenia konstrukcyjne, które eliminowałyby go z kategorii przedmiotów opodatkowania określonej w art. 1 a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który definiuje budynek jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Sporny budynek spełnia bowiem wskazane wymogi, natomiast braki jego wyposażenia w wymagane urządzenia czy instalacje bez których budynek nie może służyć prowadzeniu działalności gospodarczej, nie mieszczą się w pojęciu "względów technicznych" uniemożliwiających jego wykorzystanie w takiej działalności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 862/07, LEX nr 483168, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 6 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Gd 481/05, LEX nr 188184). Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odróżnia bowiem stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Po 2213/03).

Sporny budynek – jak dalej wskazało SKO – po poczynieniu nań odpowiednich nakładów (nie prowadzących do powstania nowego obiektu) związanych z remontem bądź adaptacją umożliwiłby w stosunkowo niedługim czasie wykorzystanie go przez Spółkę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (np. w ramach wynajmu), przy czym konstatacja ta nie wymaga specjalistycznej wiedzy z zakresu budownictwa.

Podkreślenia wymaga także – w ocenie Kolegium - fakt, iż stan techniczny, w jakim znalazł się budynek nie jest wywołany czynnikami zewnętrznymi natury obiektywnej, niezależnymi od właściciela (np. katastrofą budowlaną czy bezczynnością organów wydających stosowne zezwolenia). Za taką oceną sprawy przemawia także brak jakichkolwiek decyzji, z których wynikałoby, że obiekt nadaje się do rozbiórki lub też, że został wyłączony z użytkowania.

Organ odwoławczy wyraził także pogląd, że obecna sytuacja jest efektem świadomych decyzji Spółki dotyczących jej majątku. Jak wynika bowiem z oświadczeń strony – próbowała ona najpierw wydzierżawić, a następnie sprzedać niewykorzystywaną nieruchomość. Brak środków finansowych czy też zamiar wyzbycia się tego obiektu spowodował, że Spółka nie utrzymywała obiektu w stanie zdatnym do użytkowania. Nieskuteczne działania zmierzające do przeniesienia własności budynku lub oddania go w posiadanie innego podmiotu nie mogą być – zdaniem Kolegium – postrzegane jako spowodowane wyłącznie złym stanem technicznym budynku.

Reasumując organ odwoławczy podkreślił, iż nieodpowiedni stan techniczny budynku nie dyskwalifikował go całkowicie z prowadzenia działalności gospodarczej, a jedynie ograniczał uzyskiwane w związku z nim przychody w danym roku podatkowym. Podkreślono jednocześnie, że podatek od nieruchomości jako podatek o charakterze majątkowym jest należny bez względu na to, czy dany przedmiot opodatkowania przynosi wymierne korzyści (czy np. generuje koszty).

W konkluzji Kolegium skonstatowało zatem, iż nie stwierdzono, by miały miejsce obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie spornego budynku, a także znajdującego się pod nim gruntu do celów konkretnej działalności gospodarczej prowadzonej przez "A1" sp. z o.o. Nie sposób twierdzić bowiem, by brak instalacji, stolarki okiennej i wewnętrznej czy zniszczenie schodów stanowiło wadę fizyczną uniemożliwiającą w sposób stały korzystanie z tego budynku przez Spółkę. Zaznaczono także, iż dla wyjaśnienia sprawy nie była konieczna opinia biegłego. Ocenę dotyczącą stanu budynku potwierdziła niejako opinia techniczna przedłożona przez stronę, a zawarte w niej spostrzeżenia w zasadzie pokrywają się z opisem zawartym w protokole oględzin sporządzonym przez organ I instancji. Kolegium podzieliło też zawarty w opinii wniosek, co do niemożności użytkowania obiektu w jego aktualnym stanie technicznym, akcentując jednocześnie, że przeszkody o charakterze przejściowym, których usunięcie jest uzależnione od podatnika nie mogą uzasadniać wyłączenia przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy z opodatkowania stawką wyższą.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka zastępowana przez radcę prawnego, podniosła zarzut naruszenia art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez niewłaściwą wykładnię oraz art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez niedokonanie właściwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.

Wobec wskazanych zarzutów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano na wstępie, że istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie na interpretacji pojęcia "względów technicznych", o których mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Pełnomocnik Spółki podkreślił, że budynek dawnej stołówki znajduje się w katastrofalnym stanie technicznym, w związku z czym strona uznała, iż powinien być objęty stawką podatkową należną od budynków pozostałych.

Następnie zanegowano twierdzenie organu odwoławczego, że obecny stan budynku jest "wynikiem świadomych decyzji Spółki co do posiadanego majątku" i podkreślono, że (jak podano już w odwołaniu) obiekt już w momencie aportowania do Spółki był w fatalnym stanie technicznym i już wtedy nie można było prowadzić w nim działalności. Trudno zatem zarzucić Spółce, że jej świadome działanie doprowadziło do obecnego stanu budynku. Spostrzeżenia organu odwoławczego dotyczące świadomych działań Spółki świadczą o braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w ramach którego nie dokonano oceny stanu technicznego budynku istniejącego w momencie jego przejęcia, a także nie dopuszczono innych dowodów, np. opinii specjalisty z zakresu budownictwa w celu ustalenia czy stan techniczny budynku pozwala na prowadzenie w nim działalności gospodarczej.

Działający za skarżącą radca prawny podniósł także, iż charakter przyczyn składających się na "względy techniczne" jest obiektywny i z pewnością niezależny od Spółki.

Odnosząc się do akcentowanej w zaskarżonej decyzji problematyki majątkowego charakteru podatku od nieruchomości pełnomocnik Spółki zauważył, że w przeciwieństwie do budowli, których podstawą opodatkowania jest ich wartość, w przypadku budynków decydująca jest ich powierzchnia. Sama wielkość budynku nie jest jedynym czynnikiem decydującym o jego wartości dla majątku podatnika, a zatem ustawodawca (aby "urealnić majątkowy charakter podatku od nieruchomości oraz złagodzić płynące ze wskazanych wyżej okoliczności niedogodności dla podatników") zdecydował, iż budynki nie nadające się do wykorzystania w działalności gospodarczej ze względów technicznych podlegają niższej stawce podatkowej, mimo iż znajdują się w posiadaniu przedsiębiorców.

Pełnomocnik strony podkreślił także, iż sporny budynek nie tylko nie nadaje się do wykorzystania w działalności gospodarczej, ale – jak wskazują nieudane próby jego sprzedaży lub wydzierżawienia - ma znikomą wartość rynkową.

W uzasadnieniu skargi odniesiono się także do wskazywanej przez organ odwoławczy kwestii względów technicznych powodujących, że dany przedmiot opodatkowania nie tylko nie jest, ale i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności wykonywanej przez przedsiębiorcę. W tym kontekście podkreślono, że dawniej w budynku prowadzona była działalność gastronomiczna w formie stołówki, a w obecnym stanie – właśnie ze względów technicznych – działalność taka, choćby z uwagi na wymogi sanitarne, nie może być prowadzona.

Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącej przywołał tezę zawartą w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 622/08, w którym wskazano, że w sytuacji, gdy podatnik podnosi argument, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych - organ podatkowy zobowiązany jest ustalić czy rzeczywiście dany przedmiot opodatkowania, tj. grunt lub budynek ze względów technicznych nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej i podniósł, że w niniejszej sprawie organ podatkowy nie wywiązał się z tego obowiązku.

Działający za stronę skarżącą radca prawny podważył również twierdzenie organów podatkowych obu instancji, że pojęcie "względów technicznych" odnosi się wyłącznie do sytuacji spowodowanych zdarzeniami niezależnymi od podatnika, akcentując, że nie wynika ono z ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzucono także organowi odwoławczemu nieuprawnione utożsamianie "względów technicznych" ze "zniszczeniami konstrukcyjnymi" czy "katastrofą budowlaną".

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi.

W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2011 r. pełnomocnik strony podał, iż z dniem 30 listopada 2010 r. "A1" sp. z o.o. w drodze przejęcia w trybie art. 492 § 1 K.s.h. została połączona ze "A" sp. z o.o. Następcą prawnym "A1" sp. z o.o. jest "A" sp. z o.o., co udokumentowano stosownym odpisem z KRS. Na wezwanie Sądu pełnomocnik strony w piśmie z dnia 14 kutego 2011 r. wyjaśnił, że "A1" sp. z o.o. nie została wykreślona z rejestru przedsiębiorców, natomiast zobowiązania (zaległości) będące przedmiotem skargi i nieruchomość stanowiły przedmiot przejęcia.

Na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał zarzuty i argumentację skargi, akcentując, że stałe pogarszanie się stanu technicznego budynku stołówki otrzymanego jako aport nie jest zawinione przez Spółkę, a jego remont lub rozbiórka wymagałaby poniesienia kosztów przewyższających wybudowanie nowego obiektu. Wyjaśnił także, iż "A1" sp. z o.o. w K. została w marcu 2011 r. wykreślona z rejestru.

Pełnomocnik organu odwoławczego, prawidłowo zawiadomionego o terminie posiedzenia, nie był obecny na rozprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Istota sporu koncentruje się w niniejszej sprawie na kwestii stawki, według której należało w 2009 r. opodatkować pozostający w użytkowaniu wieczystym "A1" sp. z o.o. (przejętej w trybie art. 492 § 1 K.s.h. przez "A" sp. z o.o.) grunt, a także usytuowany na nim budynek dawnej stołówki położonej w K. przy ul. [...].

Spółka dokonując korekty deklaracji na podatek od nieruchomości zakwalifikowała wspomniane przedmioty opodatkowania jako grunty i budynki pozostałe, wskazując, że "stan techniczny nie pozwala na wykorzystanie tego lokalu na działalność gospodarczą". Do korekty dołączono protokół z dnia 21 września 2007 r. z przeglądu obiektu budowlanego dokonanego przez pracowników Spółki - kierownika Działu technicznego i st. Inspektora ds. remontów, w którym wskazano, że w obiekcie stwierdzono brak stolarki okiennej w 60%, brak wewnętrznej stolarki drzwiowej, brak instalacji c.o., dewastację instalacji wod.-kan., elektrycznej, podłóg oraz ścianek działowych. Strona podała także, iż "podstawą złożenia deklaracji jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2009 r. (I SA/Sz 622/08)".

Organ podatkowy przeprowadził (z udziałem pracownika Spółki) oględziny przedmiotowej nieruchomości, w ramach których stwierdzono ogólną dewastację budynku, brak stolarki okiennej, brak instalacji elektrycznej, instalacji wod.-kan., wyrwanie kabli ze ścian, dewastację podłóg oraz ścianek działowych, brak sanitariatów.

W toku postępowania odwoławczego Spółka (po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz pismem organu I instancji przekazującym odwołanie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w K.) złożyła opinię sporządzoną w sierpniu 2010 r. przez inż. I.O., posiadającego przygotowanie zawodowe upoważniające do wykonywania samodzielnej funkcji kierownika budowy i robót o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, w której stwierdzono m.in., że "konstrukcja obiektu jest obecnie w dostatecznym stanie technicznym, jednakże brak konserwacji bieżącej (wymiana papy, malowanie ścian, uzupełnienie stolarki okiennej i oszklenia, brak ocieplenia zewnętrznego) powoduje stałe pogarszanie się jego stanu technicznego".

Z przytoczonych powyżej danych dotyczących spornego obiektu (a także znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji fotograficznej) jednoznacznie wynika, iż w aktualnym stanie budynek nie nadaje się do wykorzystywania dla prowadzenia działalności gospodarczej. Konstatację tę można niewątpliwie odnieść do roku podatkowego, którego dotyczy niniejsza sprawa, czyli do 2009 r., odnotowując, że ustalenia faktyczne (postępująca znaczna dewastacja obiektu) nie są zasadniczym przedmiotem sporu w niniejszej sprawie.

Sporna jest natomiast kwestia czy opisany stan faktyczny wypełnia określoną w art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych przesłankę wyłączającą grunty i budynki pozostające w posiadaniu przedsiębiorcy z przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przesłankę tę ustawodawca określa w sposób nieostry jako sytuację, w której obiekt nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych.

"Względy techniczne" wobec braku ustawowej definicji stanowią przedmiot rozważań zawartych w wielu orzeczeniach NSA oraz wojewódzkich sądów administracyjnych. Akcentuje się w nich m.in., że techniczne względy, uniemożliwiające wykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, powinny mieć charakter przeszkód obiektywnych, to znaczy nie mogą one być determinowane wolą podatnika, lecz okolicznościami zewnętrznymi (wyroki NSA z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 301/05 oraz wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., sygn. akt II FSK 1354/07). Wspomnianych okoliczności zewnętrznych, niezależnych od woli podatnika nie można jednakże wiązać, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, ze sposobem nabycia spornej nieruchomości poprzez otrzymanie w 2004 r. aportu stanowiącego zdewastowany budynek. Dostateczną przyczyną zakwalifikowania omawianych przedmiotów opodatkowania do gruntów i budynków pozostałych nie może być także wskazywana przez stronę okoliczność, że budynek jest w złym stanie technicznym od 2004 r., a Spółka ma ograniczone możliwości zabezpieczenia go przed dalszą dewastacją wynikającą z dostępu niepowołanych osób, a także działania warunków atmosferycznych. Wykazanie omawianej przesłanki nie może także nastąpić poprzez powoływanie się na znikomą wartość rynkową obiektu, bezskuteczne próby jej sprzedania czy też wydzierżawienia.

Zasadniczym argumentem przemawiającym za stwierdzeniem legalności opodatkowania budynku dawnej stołówki oraz znajdującego się pod nim gruntu stawką jak dla przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej jest bowiem – jak słusznie skonstatował organ odwoławczy – odwracalność stanu technicznego spornego budynku. Analiza zebranego w sprawie materiału nie wskazuje, aby budynek (który - jak stwierdził inż. I.O. w przedłożonej przez stronę opinii - znajduje się w "dostatecznym stanie technicznym") miał istotne uszkodzenia konstrukcyjne. O dostatecznym stanie technicznym konstrukcji budynku świadczy także pośrednio niewydanie przez właściwie organy administracji budowlanej rozstrzygnięć, z których wynikałoby, że obiekt nadaje się do rozbiórki czy też został wyłączony z użytkowania. Obecna niezdatność budynku do jego wykorzystywania na jakiekolwiek cele związane z prowadzeniem działalności gospodarczej wynika przede wszystkim – jak zasadnie ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. - z dewastacji wewnętrznych instalacji i elementów wyposażenia obiektu. Tymczasem "ustawa o podatkach i opłatach lokalnych odróżnia stan techniczny obiektu budowlanego (konstrukcji budynku lub budowli) od stanu instalacji, urządzeń (wyposażenia) tego obiektu, które nie mają wpływu na zakwalifikowanie obiektu do kategorii przedmiotów opodatkowania związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt I SA/Po 2213/03, LEX 518310), a "braki wyposażenia budynku w wymagane urządzenia czy instalacje, bez których budynek nie może służyć prowadzonej działalności gospodarczej, nie mieszczą się w pojęciu "względów technicznych" uniemożliwiających jego wykorzystanie w takiej działalności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 862/07, LEX nr 483168).

Nie ulega zatem wątpliwości, że przeprowadzenie remontu lub adaptacji budynku pozwoliłoby na ponowne wykorzystywanie go w ramach prowadzonej działalności gospodarczej czy to poprzez bezpośrednie korzystanie z obiektu przez skarżącą czy też oddanie go w posiadanie innemu podmiotowi. Zaznaczyć warto, że skarżąca nie kwestionuje co do zasady technicznych możliwości przywrócenia spornego budynku do właściwego stanu. Wskazuje raczej na aspekty ekonomiczne związane z kapitalnym remontem obiektu, które jednakże nie mogą przesądzać o wyłączeniu budynku i gruntu z opodatkowania wg stawki wyższej.

Zdaniem Sądu wskazane powyżej aspekty stanu technicznego spornego budynku, które wykluczają opodatkowanie go według stawki przewidzianej dla budynków pozostałych ustalono w sposób prawidłowy. Organy podatkowe spełniły wymogi wynikające z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, dokonując właściwej oceny kompletnego materiału dowodowego, w tym także opinii technicznej przedłożonej przez stronę. Zasadnie stwierdzono zbieżność spostrzeżeń zawartych we wspomnianej opinii z ustaleniami dokonanymi podczas oględzin nieruchomości przeprowadzonych z udziałem przedstawiciela skarżącej Spółki oraz pracowników organu I instancji i skonstatowano, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego byłoby w niniejszej sprawie zbędne. Spełniono tym samym postulaty zawarte w powoływanym przez pełnomocnika strony skarżącej wyroku WSA w Szczecinie z dnia 30 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Sz 622/08), w którym stwierdzono, że na organie podatkowym ciąży obowiązek ustalenia czy rzeczywiście dany przedmiot opodatkowania, odnośnie którego podatnik podnosi, iż nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej ze względów technicznych, spełnia te kryteria. Nawiązując do wskazywanego przez stronę wyroku nadmienić warto, że orzeczenie to zapadło w odmiennym stanie faktycznym niż rozpatrywany w niniejszej sprawie. Wspomniane rozstrzygnięcie odnosi się bowiem do sytuacji, w której organy podatkowe poprzestały na analizie zapisów umowy sprzedaży spornej nieruchomości (zabudowań ośrodka wczasowo-kolonijnego), w której odnośnie stanu technicznego obiektu zawarto jedynie adnotację, że nabywcy znany jest stan techniczny budynków i budowli i domagały się od podatnika wykazania (poprzez stosowne decyzje organów administracji budowlanej oraz opinię techniczną sporządzoną przez eksperta w dziedzinie budownictwa), że dany budynek nie nadaje się do jakiejkolwiek działalności gospodarczej z racji złego stanu technicznego.

Jak więc wykazano powyżej organy podatkowe w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu zasadnie ustaliły, że budynek byłej stołówki usytuowany w K. przy ul. [...] wraz z gruntem stanowiły w 2009 r. przedmioty opodatkowania pozostające w posiadaniu przedsiębiorcy, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stosownej stawki, wyższej niż stawka dotycząca gruntów i budynków pozostałych.

Konstatacja ta nakazuje oddalić skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 163, poz. 1270 ze zm.).