Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1458/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 136,  art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a,  art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania C.K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w sprawie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1975 r., nr[...].

Powyższe rozstrzygniecie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Naczelnik W. decyzją z dnia [...] czerwca 1975 r., nr [...] wywłaszczył przez odjęcie prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o powierzchni [...] m2, położoną w W. przy ul. [...] (obecnie ul.[...]). Z treści decyzji wywłaszczeniowej wynika, że objęta nią nieruchomość została wywłaszczona na wniosek Dyrekcji Rozbudowy Miasta W. z dnia [...] kwietnia 1975 r. z przeznaczeniem pod budowę Fabryki [...]. Za wywłaszczoną nieruchomość przyznane zostało odszkodowanie w łącznej kwocie [...]zł. Ponadto jak wynika z tej decyzji przedmiotowa nieruchomość pochodzi z gruntów tabeli likwidacyjnej S. nr [...] i uregulowana była w zbiorze dokumentów rep. Zd. Nr [...] na imię C. K. , córki P. i Z.

Pismem z dnia 30 listopada 2009 r. C. K. zawróciła się do Prezydenta Miasta W. o zwrot nieruchomości położonej w W. w rejonie dawnej ulicy [...] (obecnie[...]) dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu[...], wywłaszczonej na mocy decyzji Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1975 r., nr[...].

Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę [...] organem właściwym do załatwienia sprawy zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] Starosta [...] odmówił wnioskodawczyni zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1975 r., nr[...] . W uzasadnieniu organ wskazał, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło na wniosek Dyrekcji [...] pod budowę Fabryki [...]. W tym celu zarządzeniem z dnia [...] października 1975 r., nr [...] Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą W. Fabryki [...]. Zaplanowano dwa oddzielne przedsięwzięcia o jednym celu, utworzono na tym terenie przedsiębiorstwo państwowe, którego zadaniem było prowadzenie wytwórni [...] z zapleczem technicznym, socjalnym i usługowym oraz w miarę potrzeb planowano uruchomienie działalności eksploatacyjnej.

Organ podał, że decyzjami lokalizacyjnymi z dnia [...] października 1974 r., nr [...] (L. D. ) oraz z dnia [...] października 1974 r., nr [...] (L. R.) określony został teren pod to przedsięwzięcie. Przed zatwierdzeniem planów realizacyjnych (na L. D. - decyzja nr [...] i na L. R. – decyzja nr [...]) decyzje te zostały zmienione. Decyzja z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...] zmieniła decyzję lokalizacyjną nr[...], natomiast decyzja z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...] zmieniła decyzję lokalizacyjną nr[...], co spowodowało powiększenie terenu przeznaczonego pod budowę "L. R." kosztem obszaru przeznaczonego dla "L. D.".

Zdaniem organu, z mapy dołączonej do akt sprawy wynika, że rozpatrywana działka znajduje się na terenie poznaczonym pod budowę części inwestycji nazwanej "L. R.’". W późniejszej dokumentacji nazwy te zostały zastąpione następująco: L. R. –[...]", L. D.– [...]".

Starosta wskazał, że pomimo zmian dotyczących lokalizacji (przesunięcia granic) wytyczne urbanistyczne stanowiące integralną część decyzji poprzednich pozostały mocy. Wynika z nich, że rozpatrywana nieruchomość leży w strefie pasów zieleni izolacyjnych okalających całą inwestycję.

W ocenie organu, ze zgromadzonych materiałów wynika, że inwestycje pod które przeprowadzono wywłaszczenie zostały zrealizowane, chociaż nie osiągnęły docelowej mocy produkcyjnej. W aktach sprawy znajduje się sprawozdanie z rozruchu Fabryki [...] września 1979 r. oraz wniosek Z. [...] z dnia 17 kwietnia 1980 r. adresowany do Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z którego wynika, że oba zadania inwestycyjne zostały przekazane do eksploatacji.

Starosta zauważył, że aktualny stan zagospodarowania terenu rozpatrywanej działki nr [...] ustalony na podstawie mapy zasadniczej sporządzonej w skali 1:5000 pozwala stwierdzić, iż przechodzą przez nią dwa kanały ciepłownicze i kablowe linie telekomunikacyjne obsługujące opisane wyżej tereny Fabryki [...]. Ustalenia te potwierdzają oględziny przedmiotowej nieruchomości, które zostały przeprowadzone w dniu 17 czerwca 2010 r.

Wobec powyższego Starosta [...] i uznał, że w świetle zgromadzonych w sprawie materiałów brak jest podstaw do uznania, że nieruchomość stała się zbędna na cel wywłaszczenia stosownie do unormowań z art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).

Od powyższej decyzji C. K. wniosła odwołanie. Podniosła w nim, że określony w decyzji Starosty sposób wykorzystania nieruchomości wskazuje na to, że przedmiotowa nieruchomość nie była niezbędna dla realizacji celu wywłaszczenia. Pojęcie "celu’’ do realizacji którego niezbędna jest wywłaszczana nieruchomość należy interpretować w sposób ścisły i precyzyjny. Fakt zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości w sposób wskazany w zaskarżonej decyzji oznacza, że przedmiotowa nieruchomość nie została zagospodarowana w sposób uzasadniający jej wywłaszczenie. W szczególności odwołująca się podkreśliła, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania nie została zabudowana ani zagospodarowana w sposób związany z realizacją celu wywłaszczenia. Zdaniem skarżącej aktualny stan zagospodarowania terenu przedmiotowej nieruchomości wskazuje jednoznacznie, że nie istnieją żadne przeszkody natury prawnej ani faktycznej do jej zwrotu.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2011 r., nr[...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeśli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia z którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

Wojewoda zauważył, że organ pierwszej instancji nie naruszył przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, jak również zgromadził niezbędne dokumenty, dokonał oceny ich wiarygodności i wydał trafne rozstrzygnięcie uzasadnione faktem, że cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ odwoławczy zaznaczył, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że wywłaszczenie nastąpiło decyzja Naczelnika W. z dnia [...] czerwca 1975 r., nr [...] natomiast inwestycja została zrealizowana w 1979 r., W aktach sprawy znajduje się sprawozdanie z rozruchu Fabryki [...] z września 1979 r., oraz wniosek Z. [...] z dnia 17 kwietnia 1980 r. adresowany do Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z którego wynika, że oba zadania inwestycyjnej zostały przekazane do eksploatacji, co oznacza, że nie został naruszony przepis art. 136 ust. 1 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że aktualny stan zagospodarowania nieruchomości wskazuje na to, iż nie była ona niezbędna dla realizacji celu wywłaszczenia, który należy interpretować w sposób ścisły i precyzyjny, Wojewoda [...] zaznaczył, że istotnie cel wywłaszczenia należy rozmieć w sposób ścisły - to znaczy jako próbę przeznaczenia danej nieruchomości na inny cel, niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, co rodzi po stronie organu obowiązek określony w art. 136 ust. 2 zgodnie z którym w razie powzięcia zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości lub jej części na inny cel, niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, właściwy organ zawiadamia poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę o tym zamiarze informując równocześnie o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Wojewoda [...] podkreślił jednak, że tak rozumiane pojęcie celu wywłaszczenia nie oznacza, że cała nieruchomość powinna być zagospodarowana w sposób wyartykułowany jako cel wywłaszczenia w decyzji wywłaszczeniowej. Cel wywłaszczenia jest inwestycją złożoną, dlatego cel wywłaszczenia należy rozumieć jako całość i obejmuje on swoim zakresem całą infrastrukturę konieczną dla jej prawidłowego funkcjonowania.

Odnosząc to stwierdzenie do niniejszej sprawy organ odwoławczy zauważył, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było przeznaczenie jej pod budowę Fabryki [...] dla Z. [...]. Przy czym cel wywłaszczenia nie ograniczał się do samej fabryki [...], ale i zagwarantowania odpowiedniego obszaru ochronnego, co było związane z charakterem prowadzonej przez fabrykę działalności. Wojewoda nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującej się, że wykorzystanie nieruchomości jako pasa zieleni izolacyjnych okalających całą inwestycję wskazuje na to, że nieruchomość nie była niezbędna dla realizacji celu wywłaszczenia. Zieleń miejska na którą obok parków, ogrodów, ogródków działkowych i cmentarzy składają się również pasy zieleni izolacyjnej zwłaszcza na terenach zurbanizowanych jest istotnym składnikiem układów urbanistycznych zarówno planowanych jak i istniejących w których istnieje możliwość stworzenia czy też przywrócenia zieleni.

Wojewoda dodał, że zieleń miejska to przed wszystkim obiekty przyrodnicze o formach naturalnych, półnaturalnych i przetworzonych oraz rozmaite założenia ogrodowe istniejące samoistnie lub towarzyszącym budowlom. Tereny zieleni pełnią funkcje rekreacyjne, ekologiczne i zdrowotne.

Na powyższą decyzję C. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się jej uchylenia. Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, a w szczególności art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na jego błędnej wykładni. W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że przedmiotowa nieruchomość nigdy nie została zagospodarowana w sposób, o którym mowa w zaskarżonej decyzji Wojewody [...]. Skarżąca zaznaczyła, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem na część pasów zieleni izolacyjnych okalających całą inwestycję. Ponadto z protokołu oględzin przedmiotowej nieruchomości wynika, że nie została ona zagospodarowana w sposób wskazujący na wykorzystanie jej jako elementu pasów zieleni ochronnej. Również z żadnych innych dowodów zgromadzonych w toku postępowania administracyjnego nie wynika, że przedmiotowa nieruchomość była kiedykolwiek wykorzystywana, czy zagospodarowana na potrzeby pasów zieleni ochronnej okalającej inwestycję.

Zdaniem skarżącej, skoro wskazany wyżej sposób wykorzystania nieruchomości wskazuje na to, że nie była ona niezbędna do realizacji przedmiotowej inwestycji. Jej zdaniem pojęcie "celu" do realizacji którego jest niezbędna wywłaszczona nieruchomość należy interpretować w sposób ścisły i precyzyjny. C. K. dodała również, że aktualny stan zagospodarowania nieruchomości wskazuje na to, że nie istnieją żadne przeszkody natury prawnej, ani faktycznej do jej zwrotu, a urządzenia infrastruktury technicznej umieszczone na rozpatrywanej nieruchomości nie stanowią przeszkody w wydaniu decyzji uwzględniającej wniosek o zwrot nieruchomości.

Skarżąca wskazała ponadto, że decyzja na podstawie której przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona nie określała w sposób precyzyjny celu dla realizacji którego nieruchomość została wywłaszczona, zaś przeznaczenie jej pod pas zieleni ochronnej miało miejsce już po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Ponadto sama konieczność stworzenia pasów zielni ochronnej została wyrażona już po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej.

Za nieprawdziwe skarżąca uznała stwierdzenie zwarte w piśmie likwidatora Wytwórni [...] w likwidacji z 10 maja 2010 r., z którego wynika, że na przedmiotowej nieruchomości został w całości osiągnięty cel wywłaszczenia.

W odpowiedzi na skargę Wojnowa [...] wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Nie budzi wątpliwości Sądu to, że część nieruchomości o pow. [...] m2 pochodzącej z gruntów tabeli likwidacyjnej [...] Nr [...], objętej zbiorem dokumentów Zd.[...], położona obecnie w granicach działki nr [...] została wywłaszczona decyzją z dnia [...] czerwca 1975 r., nr[...]. Poza sporem jest też, że celem wywłaszczenia - jak wynika z: uzasadnienia decyzji wywłaszczeniowej, zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego z dnia 21 kwietnia 1975 r., decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] października 1974 r., nr[...], Wytycznych Urbanistycznych Kompleksowych nr[...], fragmentu mapy sporządzonej w skali 1 :1000 wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] listopada 1974 r. ([...]), mapy sporządzonej w skali 1: 1000 wykonanej w dniu [...] sierpnia 1974 r. - była budowa fabryki [...] l. d. dla Z. [...].

Z akt sprawy wynika również, że w 1977 r. zrezygnowano z budowy planowanej Fabryki [...] – l. d., skutkiem czego decyzja lokalizacyjna nr [...] została uchylona decyzją z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr[...]. W dniu [...] kwietnia 1977 r. zostały wydane - decyzja lokalizacyjna nr [...] przewidująca budowę Fabryki [...] oraz decyzja lokalizacyjna nr[...], którą uchylono decyzję lokalizacyjną nr[...], dotycząca budowy Fabryki [...] systemu [...]. Obie te decyzje pozostawiły w mocy wytyczne urbanistyczne stanowiące załączniki do decyzji lokalizacyjnych nr [...] i [...]. Z pism Z. [...] z dnia 18 grudnia 1976 r. i z dnia 17 czerwca 1980 r. oraz "Części opisowej do sprawozdania I-2 za IV kwartał 1977 r. – inwestycje przemysłowe" wynika, że na terenie objętym decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...] w 1976 r. rozpoczęto realizację inwestycji w postaci budowy dwóch fabryk, tj. [...] i [...] które to Fabryki w 1979 r. były przekazane do eksploatacji.

Zdaniem Sądu, opisane wyżej okoliczności świadczą o tym, że realizacja na terenie przy ul. [...] i [...] głównego zadania inwestycyjnego - budowy fabryk [...] została rozpoczęta w terminie, o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - zwanej dalej ugn, a zatem przesłanka "zbędności" przedmiotowego gruntu na cel wywłaszczenia wskazana w tym przepisie nie wystąpiła.

Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast stanowisko organów, co do nie ziszczenia się przesłanki "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia wskazanej w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Nie można się zgodzić z organami, że zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy dawał podstawy aby przyjąć, iż na przedmiotowym gruncie – terenie obecnej działki nr[...], w ramach prowadzonej inwestycji budowy dwóch fabryk [...], zostało zrealizowane szczegółowe zadanie inwestycyjne, tj. obszar ochronny w postaci zieleni izolacyjnej. Faktem jest, że decyzje o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z dnia [...] lipca 1976 r., nr [...] i z dnia [..] maja 1977 r., nr [...] wspominają o projektowanej zieleni. Wytyczne urbanistyczne kompleksowe stanowiące załącznik do decyzji lokalizacyjnej nr [...] wskazują na konieczność opracowania w planie zagospodarowania przestrzennego pasów zieleni izolacyjnej od strony:[...], zachodniej i wschodniej, w szczególności od strony [...] i [...]. Nie można pominąć i tego, że Biuro Planowania i Rozwoju W. Pracownia [...]w piśmie z dnia 24 września 1975 r. przedstawiło opinię urbanistyczną, w której zwróciło uwagę na konieczność wprowadzenia pasów izolacyjnych od strony [...] i [...]. Urząd Miasta W. w piśmie z dnia [...] października 1975 r. zwrócił jednostce projektowej projekt budowy Fabryki [...] wskazując na potrzebę określenia strefy ochronnej i koncepcji rozwiązania zieleni. Biuro Planowania i Rozwoju [...] w piśmie z dnia 10 kwietnia 1976 r. kierowanym do Urzędu W. wyjaśniło, że we wschodniej i zachodniej części terenu projektant po zakończeniu budowy teren ów zazieleni. W piśmie tym wskazano na potrzebę zachowania strefy ochronnej 100 m oraz zaplanowanie pasów zieleni izolacyjnej wokół terenu Fabryki[...].

Uszło jednak uwadze organów, że część inwestycji budowy Fabryki [...] przekazana do eksploatacji nie obejmowała całości zadania inwestycyjnego pod nazwą [...], ponieważ inwestor zrezygnował z realizacji niektórych obiektów (pismo Z. [...] z dnia 4 grudnia 1981 r.) Z protokołu spisanego w dniu 31 grudnia 1981 r. wynika, że wskutek decyzji Z. [...] wydanej w porozumieniu z [...] zrezygnowano z realizacji części inwestycji [...] m. in. w zakresie dotyczącym terenów zielonych. Jak wynika z protokołu spisanego w dniu 12 lipca 1982 r. na terenie F. [...] była zaprojektowana zieleń i mała architektura, jednakże z załączonego do protokołu "Wykazu obiektów kontynuowanych i nierozpoczętych (...)" wynika stan zaawansowania robót (0% - kolumna 18), natomiast z wykazu "Roboty realizowane i nierozpoczęte (...)" wynika, że przewidziano zagospodarowanie terenu w postaci zieleni i małej architektury, lecz w rubrykach nr 9 i 10 (roboty w toku) brak danych liczbowych co do kosztów ich realizacji. Ze szkicu propozycji lokalizacji zamiennej wytwórni prefabrykatów [...] nr [...] wynika" że tereny zieleni izolacyjnej przewidziano jedynie w pobliżu[...] , natomiast projektowaną zieleń w korytarzu stykającym się z połączeniem drogowym ulic:[...],[...], [...] i [...]. Z porównania tego szkicu, mapy stanowiącej załącznik do decyzji lokalizacyjnych nr [...] i [...] sporządzonej w skali 1:1000 w dniu 3 sierpnia 1974 r. oraz kopii mapy załączonej przez skarżącą do pisma z dnia 26 stycznia 2010 r. precyzującego wniosek o zwrot wynika (biorąc pod uwagę usytuowanie działki nr [...] w stosunku do połączenia drogowego, charakterystycznego kwadratowego obiektu budowlanego i linii rozgraniczających przejścia piesze i zieleń), że grunt oznaczony obecnie jako działka nr [...] znajdował się w pobliżu, ale poza obszarem zaprojektowanej zieleni.

W tej sytuacji nie można się zgodzić ze Starostą [...] i Wojewodą [...] że przedmiotowy grunt objęty wnioskiem C. K. o zwrot był z całą pewnością przeznaczony pod strefę ochronną, czy zaprojektowaną zieleń oraz że te elementy zagospodarowania terenu zostały urządzone. Zdaniem Sądu, z opisanych wyżej dokumentów wynika tylko tyle, że w wytycznych urbanistycznych i opiniach do projektu założeń techniczno– ekonomicznych Fabryki [...] przy ul. [...] zobowiązano inwestora do zaprojektowania terenów zielonych i odpowiednich stref ochronnych. W aktach sprawy brak jednak przekonywującego dowodu na to, że na terenie obejmującym obecnie działkę nr [...] zalecenia te wykonano i urządzono strefę ochronną, czy wewnętrzne tereny zielone na potrzeby fabryki [...] oraz że nastąpiło to w okresie 10 lat, liczonych od dnia, w którym stała się ostateczna decyzja o wywłaszczeniu, jak tego wymagał przepis art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn. Brak również dowodów, co do tego, czy strefa ochronna bądź projektowana zieleń była przewidziana na całości przedmiotowego gruntu, czy obejmowała tylko jego część. Okoliczności tych nie potwierdza oświadczenie likwidatora Wytwórni [...] w likwidacji z dnia 10 maja 2010 r. (podtrzymane przez pełnomocnika Wytwórni w piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r.), który co prawda stwierdza, że na nieruchomości cel wywłaszczenia został osiągnięty (w latach 1974 – 1978 powstały dla fabryki domów obiekty naziemne i infrastruktura podziemna, a nie zieleń izolacyjna, czy wewnątrzfabryczna), jednakże oświadczenie to budzi wątpliwości, skoro jednocześnie likwidator stwierdza, że nie posiada dokumentów potwierdzających realizację budowy. Wykorzystania gruntu z przeznaczeniem pod strefę ochronną, czy zaprojektowaną zieleń nie potwierdzają oględziny przeprowadzone na gruncie w dniu 17 czerwca 2010 r., w toku których stwierdzono, że teren działki nr [...] jest niezainwestowany, porośnięty trawą i krzewami z samosiewu. Z dowodu z oględzin nie wynika, czy, a jeżeli tak to kiedy, teren ten został przeznaczony pod tereny zielone dla potrzeb fabryki [...] i czy zieleń ta została na spornym gruncie urządzona, czy nie jest wynikiem tzw. samosiewu. Dowód z oględzin zaprzecza oświadczeniu likwidatora Wytwórni [...] w likwidacji, że na przedmiotowym gruncie znajduje się infrastruktura naziemna wybudowana w ramach inwestycji budowy [...] domów, w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ugn.

Sąd nie podziela stanowiska Starosty [...] , że przeszkodą do zwrotu nieruchomości na rzecz skarżącej jest fakt posadowienia w gruncie infrastruktury przesyłowej (co wynika z mapy sporządzonej w skali 1:500, oznaczonej [...]). Pomijając to, że organy nie wyjaśniły, czy instalacje przesyłowe stanowiły sieć ogólnomiejską, czy były wybudowane w ramach realizacji celu wywłaszczenia, tj. budowy fabryk [...] oraz w jakim okresie, Sąd zwraca uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje pogląd, że posadowienie w gruncie podziemnej infrastruktury, samo w sobie, nie stanowi przeszkody do zwrotu nieruchomości na rzecz uprawnionego (por. wyroki sądów administracyjnych wydane w sprawach: I SA 1088/99, I OSK 1088/08, I OSK 128/09, I OSK 1172/10). Wobec tego argumentacja organu pierwszej instancji w tym zakresie nie mogła stanowić podstawy odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, na co słusznie zwróciła uwagę skarżąca.

W ocenie Sądu, brak dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych do rozstrzygnięcia sprawy oraz pobieżna ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego świadczy o naruszeniu przez Starostę [...] i Wojewodę [...] przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ugn, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Starosta [...] ponownie wyjaśni i oceni przesłankę zbędności nieruchomości lub jej części na cel wywłaszczenia, o której mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn, biorąc pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym wyroku ocenę prawną. Organ będzie miał też na uwadze, to że zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest możliwy wówczas, gdy wystąpi choćby jedna przesłanka "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia opisana w przepisie art. 137 ust. 1 ugn, natomiast odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wymaga udowodnienia, że obie przesłanki "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia wskazane w tym przepisie nie ziściły się.

Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.