Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1108/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.7,77 par.1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 3 pkt. 11
journal: Dz.U. 2017 poz 519
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara – Dubiel (spr.) Sędziowie : WSA Jacek Bursa WSA Mariusz Kotulski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

Burmistrz [...] i Gminy P., decyzją z dnia 25 kwietnia 2017 r., znak: [...] - po rozpatrzeniu wniosku D. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] D. R. - stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na przetwarzaniu tworzyw sztucznych do postaci przemiału przez firmę [...] D. R., na działce nr [...] w miejscowości P., Gmina P., powiat [...].

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono przebieg i ustalenia postępowania w sprawie. Podkreślono, iż przedmiotowe przedsięwzięcie zaliczone jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko jako wymienione w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazano na uzyskane w toku postępowania opinie w przedmiocie obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko:

- opinia PPIS w P. z dn. 6 marca 2017 r. (stwierdzająca obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko),

- opinia RDOŚ w K. z dn. 24 marca 2017 r. (orzekającą o braku obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko).

Wskazano na stwierdzenie przez organ I instancji w drodze postanowienia (z dn. 5 kwietnia 2017 r., [...]) o braku konieczności przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ ustalił, iż charakter, lokalizacja i skala przedsięwzięcia jak również brak negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko stanowi uzasadnienie odstąpienia od nakładania obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stanowisko w sprawie zostało podjęte po dokonaniu analizy uwarunkowań zawartych w art. 63 ustawy, rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia, z uwzględnieniem jego skali i ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami w szczególności kumulowania się ich oddziaływań, wielkości zajmowanego terenu oraz wykorzystania zasobów naturalnych, emisji i występowania innych uciążliwości, ryzyka wystąpienia poważnej awarii, a także jego położenia względem obszarów wrażliwych i cennych przyrodniczo. Zwrócono uwagę na zapisy Planu gospodarowania wodami w obszarze dorzecza W. stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 października 2016 roku w sprawie Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza W. (Dz. U. 2016 poz. 1911) i stwierdzono, że realizacja przedsięwzięcia nie będzie stanowić zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych określonych w tym planie. Podkreślono, iż z dokumentacji przedłożonej przez Inwestora wynika, iż emisja nie przekroczy norm dopuszczalnych. Charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik do decyzji.

Od powyższej decyzji odwołał się K. Ś. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie, że zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Zaskarżonej decyzji odwołujący zarzucił naruszenie przepisów materialnoprawnych w tym art. 63 ust. 1-2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie; przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 3 lipca 2017 r. znak [...] - działając na podstawie przepisów art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i 85 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353 ze zm.), § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016, poz. 71 z późn. zm.) w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2017 poz. 1257), w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 roku o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że decyzja organu I instancji została podjęta w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Przytoczono art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - zwanej dalej "ustawą". Planowane przedsięwzięcie zaliczone zostało do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymienione zostało bowiem w § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia jako instalacje związane z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego (...).

Przedsięwzięcie polegającego na przetwarzaniu tworzyw sztucznych do postaci przemiału jest instalacją związaną z odzyskiem lub unieszkodliwieniem odpadów bowiem będzie ono zgodnie z treścią karty informacyjnej przedsięwzięcia polegać na przetwarzaniu tworzyw sztucznych do postaci przemiału przez sortowanie ręczne na poszczególne kolory, a następnie mielenie ich w młynie elektrycznym. Zdolność produkcyjną instalacji oszacowano na około 650 Mg/rok. Mielenie wykonywane będzie przy użyciu młyna o mocy 7,5 kW z wydajnością 25 kg/h w trybie pracy 10 godzin dziennie. Do pracy zaangażowanych będzie dwóch pracowników. Przewidziano przetwarzanie odpadów o następujących kodach: 07 02 13 odpady tworzyw sztucznych, 15 01 02 opakowania z tworzyw sztucznych, 16 01 19 tworzywa sztuczne, 17 02 03 tworzywa sztuczne, 19 12 04 tworzywa sztuczne i guma, 20 01 39 tworzywa sztuczne. Żaden z powyższych odpadów nie jest oznaczony w treści rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 poz. 1923), jako odpad niebezpieczny. Przedsięwzięcia nie można zatem zaliczyć do kategorii przedsięwzięć opisanych w § 2 ust. 1 pkt 41-47 rozporządzenia

W takim wypadku zatem konieczne było wydanie decyzji w tej sprawie, niemniej niekoniecznie wiązać się to musi z procedurą oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (zwłaszcza sporządzenia raportu), lecz zasadne może być przeprowadzenie procedury uproszczonej.

Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wydawana bez oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powinna stwierdzać brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (co ma miejsce w rozważnej sytuacji). W decyzji takiej, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b lub c, lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b, w szczególności jeżeli wynikają one z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a (czego w niniejszej sprawie nie dokonano).

W uzasadnieniu decyzji wydawanej bez oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oprócz wymagań wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (uzasadnienia prawnego i faktycznego), należy zawrzeć informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 Ustawy, uwzględnionych przy wydawaniu postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy) i takie ustalenia zawiera decyzja organu I instancji.

Organ I instancji prawidłowo odniósł się do kryteriów wymienionych w tym artykule, które zostały poddane analizie przy wydawaniu postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z punktu widzenia konkretnego postępowania.

Kolegium na podstawie analizy akt sprawy podzieliło te ustalenia. Należy podkreślić, iż takiej szczegółowej oceny po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania dokonał także RDOŚ w K. w swojej opinii po wcześniejszym przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego i wezwaniu pełnomocnika Inwestora do złożenia wyjaśnień w sprawie zakresu danych zawartych w karcie informacyjnej, w przeciwieństwie do opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego w P., który w motywach opinii wskazał na to, że przetwarzanie tworzyw sztucznych wiąże się z nasilonymi zagrożeniami zawodowymi zarówno wypadkowymi jak i chorobowymi. Zwrócić należy uwagę, że organ ten zawartą na koniec opinii konkluzję, cytowaną w odwołaniu, zgodnie z którą: "przedsięwzięcie może wpłynąć na pogorszenie stanu środowiska, a tym samym na pogorszenie zdrowia i życia ludzi" pozostawił nieuzasadnioną.

Stosownie do treści art. 63 ust. 1 pkt 1 ustawy Kolegium wskazało na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia z uwzględnieniem: skali przedsięwzięcia (niewielka - zdolność produkcyjną instalacji oszacowano na około 650 Mg/rok, dwóch pracowników) i wielkości zajmowanego terenu (2,4484 ha w istniejącym obiekcie kubaturowym) oraz ich wzajemnych proporcji, powiązań z innymi przedsięwzięciami w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem (brak takich powiązań), emisji i występowania innych uciążliwości (brak przekroczenia norm ustawowych, oddziaływanie zamknie się w terenie do którego inwestor posiada tytuł prawny), ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii (brak takiego ryzyka), jeśli zaś chodzi o usytuowanie przedsięwzięcia znajduje się ono poza obszarami chronionymi i cennymi przyrodniczo, nadto w ramach przedsięwzięcia nie będą wykorzystywane substancje i energie i nie spowoduje to naruszenia głównych elementów środowiska.

Na podstawie akt sprawy w tym m.in. szczegółowych ustaleń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. stwierdzić trzeba, iż planowane przedsięwzięcie nie wywołuje uciążliwości dla otoczenia tego rodzaju, że powodowałby to przekraczanie standardów jakości ustalonych dla środowiska określonych w przepisach i konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

Zdaniem Kolegium przeprowadzone postępowanie wykazało dopuszczalność w ramach prawnej ochrony środowiska stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Rolą właściwego organu jest stwierdzenie, czy zamierzone oddziaływanie mieści się w wyznaczonych przez przepisy granicach i czy przy dopełnieniu odpowiednich warunków nie prowadzi do zagrożenia stanu środowiska. Jeżeli oddziaływanie zamierzonej inwestycji nie przekracza wyznaczonych przepisami standardów, a co więcej zakres i charakter inwestycji jest tego typu ze nie spowoduje w stosunku do już istniejącego stanu znaczącego wpływu na środowisko, a takie wnioski wynikają z ustalonego stanu faktycznego brak jest podstaw do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach i zadośćuczynieniu wnioskowi odwołującego się.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż w postępowaniu przeanalizowano i oceniono uwarunkowania o których mowa w art. 63 ustawy do czego organ I instancji były zobligowany. Wydanie decyzji nie jest natomiast uzależnione od zgody stron postępowania. Inwestor ma prawo wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji, a stosowne organy mają obowiązek przeprowadzić postępowanie w tej sprawie i wydać decyzję zgodnie z wynikami tego postępowania. Przy rozstrzyganiu wzięto pod uwagę stosowne przepisy prawa i ocenie podlegała inwestycja tylko w zakresie wiążącym organ w niniejszym postępowaniu. Nie podlegały ocenie organu inne szczegółowe aspekty procesu inwestycyjnego (nie środowiskowe) podlegające ocenie na etapie innych postępowań (np. pozwolenia na budowę) jako pozostające poza jego zakresem. Poza zakresem zainteresowania w niniejszym postępowaniu jest zatem kwestia zabudowy na działce sąsiedniej, jako należąca do zakresu warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie właściwych dla postępowania w zakresie pozwolenia na budowę. Należy podkreślić, iż ze względu na zakres wskazany przez wnioskodawcę z planowanym przedsięwzięciem nie będzie wiązać się budowa nowych obiektów kubaturowych. Wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach służy wyłącznie ocenie, czy planowane przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, a przedmiotem tej oceny są założenia, które przedstawia Wnioskodawca we wniosku i karcie informacyjnej przedsięwzięcia składanej wraz z wnioskiem i w ramach prowadzonego postępowania (co miało miejsce w rozważanym przypadku).

Ocena wyrażona w opinii PPIS na która powołuje się odwołujący nie jest dla organu wydającego decyzję bezwzględnie wiążąca i może podlegać ocenie. W tym zakresie Kolegium zwróciło uwagę, że PPIS w opinii z dnia 6 marca 2017 roku dokonał przytoczenia zapisów karty informacyjnej oraz w dwóch zadaniach wyraził stanowisko co do stwierdzenia możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko, zdrowie i życie ludzi. W opinii nie wskazano w jaki sposób oddziaływanie to mogłoby mieć miejsce, w szczególności jakie substancje lub jakie rodzaje emisji mogą powodować takie oddziaływanie i jak ewentualnie można by im zapobiec. W ocenie zatem Kolegium opinia ta nie wskazuje dlaczego i w jakim zakresie dla przedmiotowej inwestycji wymagane jest przeprowadzenie o oceny oddziaływania na środowisko.

Decyzja organu pierwszej instancji zawiera elementy określone przez przepisy ustawy. Ponowna natomiast ocena materiału dowodowego w sprawie, dokonana przez Kolegium zbieżna jest z oceną organu pierwszej instancji.

Brak jest także podstaw prawnych i możliwości zakładania na etapie oceny przedsięwzięcia, iż np. w rzeczywistości zakres podejmowanych działań i w konsekwencji oddziaływania na środowisko spowodowany realizacją inwestycji będzie inny niż deklarowany przez Inwestora i wynikający z Karty informacyjnej przedsięwzięcia, jak zdaje się sugerować wnoszący odwołanie wskazując, że inwestor celowo podał tak mały przerób, a w niedługim czasie powiększy produkcję. Postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. Ś., zarzucając jej

1) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 2 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,

2) Naruszenie przepisów materialne prawnych, w tym: art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 84 i 85 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie.

Na podstawie tych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza [...] i Miasta P. z dnia 25 kwietnia 2017r. znak: [...]

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest uzasadniona.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracyjnych stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1405 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą środowiskową. W pierwszej kolejności przytoczyć zatem należy podstawowe regulacje związane z wydawaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, albowiem zaskarżona decyzja nie jest decyzją o braku potrzeby prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko (jak podają organy), ale decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, wydaną bez przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: 1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając szereg kryteriów wymienionych w tym przepisie. Postanowienie wydaje się również, jeżeli organ nie stwierdzi potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 63 ust. 2).

Zgodnie zaś z art. 64 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy, postanowienia, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, wydaje się po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 21 (zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenia na przetwarzanie odpadów i zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów wydawanych na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach uzgadnia właściwy organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej) .

Zgodnie z art. 65 ust. 3, uzasadnienia postanowień, o których mowa w art. 63 ust. 1 i 2, niezależnie od wymagań wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, powinny zawierać informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1, uwzględnionych przy wydawaniu postanowień. Zgodnie z art. 65 ust. 2 na postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1, przysługuje zażalenie.

Oznacza to, że na postanowienie o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest zaskarżalne zażaleniem, a jego ocena może odbywać się – jak w niniejszej sprawie – w czasie sądowoadministracyjnej kontroli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej bez uprzednio prowadzonej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

W niniejszej sprawie organ I Instancji słusznie zakwalifikował przedsięwzięcie jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a to na podstawie § 3 ust. 1 pkt. 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 poz. 71), a w związku z tym prawidłowo wystąpił do organów opiniujących (Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P.) z wnioskiem o wydanie opinii w przedmiocie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w ramach wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania przedsięwzięcia.

Organ I Instancji otrzymał dwie różne opinie - Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w opinii z dnia 24 marca 2017 r. stwierdził brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji. Uzasadnienie opinii zawiera streszczenie karty informacyjnej oraz następującą konkluzję: "Biorąc pod uwagę planowany sposób realizacji przedsięwzięcia oraz przyjęte rozwiązania z zakresu gospodarki wodno - ściekowej zasadne jest stwierdzenie, że realizacja przedsięwzięcia oraz jego późniejsze funkcjonowanie nie będzie stanowić zagrożenia dla osiągnięcia celów środowiskowych określonych dla ww. JCWP i JCWPd. Najbliższym obszarem Natura 2000, znajdującym się w odległości ok. 8,6 km od terenu realizacji przedsięwzięcia jest [...] [...] Biorąc pod uwagę charakter inwestycji, jak również odległość inwestycji od Obszaru Natura 2000, należy uznać, że planowane zamierzenie inwestycyjne nie będzie miało znaczącego negatywnego oddziaływania na siedliska i gatunki, dla ochrony których wyznaczono ww. Obszar Natura 2000."

Natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej PPIS) w opinii z dnia 6 marca 2017 r. stwierdził, że dla przedmiotowej inwestycji jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i opracowanie raportu. Na uzasadnienie wskazał, że: "Najbliższy obiekt mieszkalny, zgodnie z wyrysem z mapy ewidencyjnej, zlokalizowany jest w odległości 40 m od granicy działki, na której planuje się realizację przedsięwzięcia. Jednak na sąsiedniej działce znajdują się dwa budynki inne o nieokreślonym przeznaczeniu w odległościach odpowiednio ok. 10 m i 2 m. Działalność została zaplanowana w istniejącym budynku. Zgodnie z załączoną kartą informacyjną obiekt ma zapewnioną wymaganą infrastrukturę i nie wymaga przebudowy i modernizacji. Jednak biorąc pod uwagę zatrudnienie pracowników w zakładzie, należy zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP zapewnić im należne zaplecze socjalno-sanitarne połączone drogą wewnętrzną, funkcjonalnie z częścią produkcyjną. Biorąc to pod uwagę w zakładzie będą powstawać ścieki socjalno-bytowe. W związku z powyższym, obiekt będzie musiał zostać zmodernizowany, a ponadto dla budynku należy zapewnić odpowiednie instalacje. W zakładzie zaplanowano przetwarzanie ok. 250 kg/h, a tj. 650 Mg/rok odpadów z tworzyw sztucznych. W ramach funkcjonowania zakładu realizowane będzie: przyjmowanie odpadów z tworzyw sztucznych, ręczne sortowanie na poszczególne gatunki i kolory, usuwanie zanieczyszczeń, mielenie przesortowanych tworzyw w hali produkcyjnej o powierzchni 96 m2, oraz przechowywanie przemiału. W karcie informacyjnej przedsięwzięcia zawarto informację, iż w związku z planowaną inwestycją nie przewiduje się negatywnego oddziaływania na zdrowie ludzi. Jednak informacje podano na podstawie przeprowadzonych orientacyjnie analiz i obliczeń prognostycznych. (...) W ocenie tut. Inspektora przetwarzanie tworzyw sztucznych wiąże się z nasilonymi zagrożeniami zawodowymi, zarówno wypadkowymi, jak i chorobowymi."

W takim stanie faktycznym i prawnym – tj. przy dwóch różnych opiniach pochodzących od różnych organów - Burmistrz [...] i Gminy P. wydał postanowienie z dnia 5 kwietnia 2017 r., mocą którego postanowił nie nakładać obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia.

Jednak uzasadnienie tego postanowienia polega jedynie na przepisaniu (streszczeniu) części karty informacyjnej i opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz przytoczeniu konkluzji opinii PPIS, jednakże bez żadnej własnej refleksji czy oceny organu w tym zakresie. W szczególności organ w żaden sposób nie wyjaśnił powodów swojego rozstrzygnięcia pomimo treści opinii PPIS. Wskazać należy, że szczególnie w sytuacji gdy opinie organów opiniujących są rozbieżne, organ ma obowiązek szczegółowo wyjaśnić, dlaczego jednej z nich nie uwzględnił. W niniejszej sprawie obowiązkowi temu organ w żadnym stopniu nie sprostał- ani w postanowieniu z dnia 5kwietnia 2017 ani w decyzji z dnia 25 kwietnia 2017 r., czym naruszył art. 7, art. 77§ 1, art.80 oraz art. 107 § 3 KPA.

Co więcej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w swojej decyzji zdyskwalifikowało opinię PPIS tylko z tego względu, że "organ ten zawartą na koniec opinii konkluzję, cytowaną w odwołaniu, zgodnie z którą: "przedsięwzięcie może wpłynąć na pogorszenie stanu środowiska, a tym samym na pogorszenie zdrowia i życia ludzi" pozostawił nieuzasadnioną." Nadto, zdaniem Kolegium, PPIS tylko "w dwóch zadaniach wyraził stanowisko co do stwierdzenia możliwości negatywnego odziaływania na środowisko, zdrowie i życie ludzi. W opinii nie wskazano w jaki sposób oddziaływanie to mogłoby mieć miejsce, w szczególności jakie substancje lub jakie rodzaje emisji mogą powodować takie oddziaływanie i jak ewentualnie można by im zapobiec. W ocenie zatem Kolegium opinia ta nie wskazuje dlaczego i w jakim zakresie dla przedmiotowej inwestycji wymagane jest przeprowadzenie o oceny oddziaływania na środowisko."

Tymczasem opinia RDOŚ jest zdaniem organu II Instancji bardziej wiarygodna, albowiem RDOŚ przeprowadził postępowanie uzupełniające i wezwał Inwestora do złożenia wyjaśnień w sprawie zakresu danych zawartych w karcie informacyjnej.

Po pierwsze zatem wskazać należy, że każdy z organów opiniujących ocenia przedsięwzięcie w ramach własnej właściwości rzeczowej tj. na podstawie innych przepisów oraz innej wiedzy o okolicznościach faktycznych znanych organowi z urzędu.

W tym miejscu przypomnieć należy w skrócie zadania Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Zgodnie z art. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1261) - Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, w szczególności poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny środowiska, higieny pracy w zakładach pracy - w celu ochrony zdrowia ludzkiego przed niekorzystnym wpływem szkodliwości i uciążliwości środowiskowych, zapobiegania powstawaniu chorób, w tym chorób zakaźnych i zawodowych. Nadto zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt. 2 i pkt. 5, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, w szczególności dotyczących utrzymania należytego stanu higienicznego nieruchomości, zakładów pracy, instytucji, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, dróg, ulic oraz osobowego i towarowego transportu kolejowego, drogowego, lotniczego i morskiego oraz warunków zdrowotnych środowiska pracy, a zwłaszcza zapobiegania powstawaniu chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami pracy. Zgodnie natomiast z art. 5 pkt 4a tej ustawy, do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy wydawanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub decyzji o braku podstaw do jej stwierdzenia. Tym samym niewątpliwie PPIS ma wiedzę na temat wskazanych w opinii zagrożeń w zakresie chorób zawodowych i wypadków przy pracy.

Po wtóre wskazać należy, że jeśli SKO powzięło jakieś wątpliwości co do treści opinii PPIS, nie było żadnych przeszkód aby we własnym zakresie wątpliwości te wyjaśniło w trybie art. 136 KPA, a nie ograniczyło się do krytyki wypowiedzi organu, która mimo swej zwięzłości jest dla Sądu zrozumiała i przekonywująca. Organ dość jasno (poza wskazaniem na zagrożenie chorobami zawodowymi) awizuje, że w karcie informacyjnej przewiduje się zatrudnienie pracowników, co zgodnie z obowiązującymi przepisami BHP stwarza obowiązek zapewnienia im należnego zaplecza socjalno-sanitarnego, co z kolei powoduje, że obiekt będzie musiał zostać zmodernizowany, a ponadto dla budynku należy zapewnić odpowiednie instalacje. Biorąc to pod uwagę w zakładzie będą powstawać ścieki socjalno-bytowe. To z kolei naprowadza, że zamiary inwestora wyrażone w Karcie Informacyjnej, co do sposobu zapewnienia warunków BHP w planowanym zakładzie pracy nie są zgodne co najmniej z opinia PPIS.

Dalej SKO wskazało, że "ocena wyrażona w opinii PPIS na którą powołuje się odwołujący nie jest dla organu wydającego decyzję bezwzględnie wiążąca i może podlegać ocenie." Rzecz jednak w tym, że organ I Instancji ani w opisywanym wyżej postanowieniu ani w samej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia – w żadnym stopniu oceny takiej nie dokonał, natomiast ocena organu II Instancji dokonana bez wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego wskazywanych przez ten organ wątpliwości – musi zostać oceniona jako dowolna.

Organy nie wyjaśniły też, dlaczego uważają, że "obszar oddziaływania inwestycji w zakresie emisji zanieczyszczeń gazowo – pyłowych zamknie się w granicy nieruchomości". Jak wynika z map załączonych do karty informacyjnej, nieruchomość, na której planowana jest inwestycja (działka nr [...] ) ma bardzo nieregularny kształt litery "U". W szczególności nie wiadomo dlaczego organy uważają, że inwestycja nie będzie wpływać na nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] (której południowa część położona jest "wewnątrz" działki inwestycyjnej) oraz działkę nr [...], która z kolei położna jest równolegle do najbardziej wysuniętej na północ części działki inwestycyjnej. Tym samym te same zarzuty – naruszenia przepisów postępowania - można zasadnie postawić także organowi II instancji, który wydał zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu, wobec treści opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., istnieje konieczność prowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, a to wobec faktu, że nie ma istotniejszego elementu "środowiska" niż zdrowie ludzkie, jako że po myśli art. 3 pkt. 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 519 z późn. zm.), oddziaływanie na środowisko to także (a może przede wszystkim) oddziaływanie na zdrowie ludzi.

Z wymienionych wyżej względów zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu I Instancji została uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach nie orzeczono, gdyż pełnomocnik skarżącego nie zgłosił wniosku w tym zakresie.