Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 787/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant referent stażysta Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi H. B. i M. N. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [....] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody M. na rzecz H. B. i M. N solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H.B. i M.N. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] .

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Na podstawie umowy sprzedaży, zawartej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] listopada 1975 r. Skarb Państwa nabył, od A. i S. małż N., niezabudowaną nieruchomość, stanowiącą ich własność na podstawie aktu własności ziemi, wydanego przez Wydział Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Dzielnicowego W. z dnia [...] maja 1974 r. nr [...], o łącznej powierzchni [...] m2, składającą się z działek gruntu nr [...] w obrębie [...], pochodzącej z osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod Nr [...] dział P. oraz nr [...] z obrębu [...] i nr [...] z obrębu [...], pochodzących z osady [...] , zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S. pod Nr [...] dział P. - w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. nr 18 poz. 94 z 1961 r.), z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami i ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U.", zgodnie z decyzjami o lokalizacji inwestycji nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. wydanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W..

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 1992 r. A.N. wystąpiła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Pismem z dnia [...] lipca 1997 r., z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, wystąpili H.B. i M.N., którzy zgodnie z prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. Wydział I Cywilny z dnia [...] stycznia 1993 r. sygn. akt [...], nabyli, wraz z A. N., spadek po S. N., po 1/3 części każde z nich.

Kierownik Urzędu Rejonowego w W., decyzją z dnia [...] grudnia 1997 r., nr [...], orzekł o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości pochodzącej z osady [...] zapisanej w tab. likwidacyjnej wsi S. nr [...] dział P. o pow. [...] m2, stanowiącej działki o nr: [...] i [...] z obrębu [...]. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] stycznia 1998 r.

Wnioskami z dnia [...] kwietnia 2009 r. A.N., oraz H.B.

i M.N. ponownie wystąpili o zwrot niewykorzystanych na cele wywłaszczenia części działek noszących dawne oznaczenie nr [...] i nr [...] z obrębu [...]. Ostatecznie wniosek zwrotowy objął działki nr [...]. z obrębu [...], nr [...]. i nr [...] z obrębu [...].

Prezydent W. wyłączył się z postępowania o zwrot części działki [...] z obrębu [...], części działki nr [...] i działki nr [...] z obrębu [...] i przekazał sprawę Wojewodzie [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. Nr [...] Wojewoda [...] wyznaczył Starostę W. jako organ właściwy do załatwienia sprawy zwrotu części działki [...] z obrębu [...], części działki nr [...] i działki nr [...] z obrębu [...].

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r. pełnomocnik A.N. wniósł o rozpatrzenie, w pierwszej kolejności, wniosku o zwrot działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Starosta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] , orzekł o zwrocie, na rzecz A.N. w 4/6 częściach, H.B. w 1/6 części i M.N. w 1/6 części, nieruchomości położonej w W., w dzielnicy [...], przy ul. [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...] i zobowiązał wymienione osoby do zwrotu, na rzecz W., zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w łącznej kwocie [...] zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Prezydenta W., Wojewoda [...] , decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] ego skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła A.N..

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia [...] marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 245/15, oddalił skargę.

Pismem z dnia [...] maja 2016 r. adwokat J. W. poinformowała, że w dniu [...] grudnia 2015 r. zmarła A.N. Do pisma dołączono akt poświadczenia dziedziczenia Repertorium A Nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., zgodnie z którym spadek po A.N. nabyły dzieci: M.N. i H.B. po 1/2 części spadku każde z nich. Dołączono także pełnomocnictwa, udzielone przez w/wym. osoby, adwokat J.W..

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] , orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Warszawie, w Dzielnicy [...], przy ul. [...], pochodzącej z osady [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi S., pod Nr [...] dział P. o powierzchni [...] m2 stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], będącej własnością W., objętej księgą wieczystą KW [...].

Od powyższej decyzji Starosty W. odwołanie wnieśli H.B.

i M.N..

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania H.B. i M.N. utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] .

W uzasadnieniu wskazano, że mając na uwadze orzecznictwo sądów administracyjnych organ prowadzący postępowanie dotyczące zwrotu nieruchomości wywłaszczonej ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić, na jaki cel wywłaszczona została nieruchomość, w drugiej kolejności, czy na całej nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia oraz, jeśli cel taki został zrealizowany, określić, czy nastąpiło to w w/wym. terminie.

Podkreślono, że nieruchomość objęta niniejszym postępowaniem tj. działka ewidencyjna o nr [...] z obrębu [...], która stanowi część dawnej działki o nr [...] z obrębu [...], na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1975 r. Rep [...] została nabyta przez Skarb Państwa.

Jak wynika z w/wym. umowy sprzedaży, wszystkie wywłaszczone działki zostały objęte decyzjami o lokalizacji inwestycji nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r., wydanymi przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W., na podstawie których została ustalona lokalizacja osiedla mieszkaniowego "U." z usługami i lokalizacja ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego "U.".

Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania objęta została decyzją z dnia [...] maja 1980 r., nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zespołu szkół w osiedlu U. VIII w W. wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów budowlanych: zespołu budynków szkół i magazynku sprzętu boiskowego. Wobec nieuzyskania pozwolenia na budowę na w/wym. teren, w dniu [...] grudnia 1981 r. wydana została kolejna decyzja nr [...] o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji zespolonej szkoły środowiskowej w W. osiedla U. wraz ze stanowiącymi integralną część decyzji szkicami koncepcyjnymi projektowanych obiektów budowlanych: szkoły z przedszkolem, zespołu sportowego i szkoły bez przedszkola. Zgodnie z planem realizacyjnym ogólnego zagospodarowania terenu inwestycji zespolonej szkoły środowiskowej w W. Os. U., zatwierdzonego w/wym. decyzją, w ramach kompleksu urządzonych terenów sportowych powinny znajdować się dwa fragmenty bieżni prostej czterotorowej, fragment skoczni do skoku wzwyż, część boiska do siatkówki, część boiska do gier i zabaw, część szpalerów zieleni od ulicy [...], jak i ulicy [...], część parkingów, chodników i trawników.

Następnie decyzją z dnia [...] września 1984 r., nr [...] przedłużono ważność decyzji z dnia [...] grudnia 1981 r. - do dnia [...] marca 1985 r.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 1984 r. odwołano się do umowy zawartej przez Ośrodek Usług Inwestycyjnych "[...]" Spółdzielnię Osób Prawnych Oddział Południe z Generalnym Wykonawcą Inwestycji [...] Przedsiębiorstwem Budownictwa Ogólnego "D." w W. Umowa o numerze [...] została zawarta dnia 22 maja 1984 r., a przedmiotem umowy było wykonanie robót budowlano - montażowych przedsięwzięcia inwestycyjnego Nr VIII p.n. "S.".

Decyzją z dnia [...] września 1984 roku, nr [...] Kierownik Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicowego W. wydał pozwolenie na budowę szkoły środowiskowej w Osiedlu [...] przy ul. [...] w W. według projektu, stanowiącego integralną część decyzji w miejscu ustalonym w planie realizacyjnym zatwierdzonym powołaną decyzją z dnia 5 września 1984 r.

Protokołem z dnia [...] września 1990 roku dokonano odbioru i przekazania do użytku obiektu - zadanie nr [...] Szkoła [...] w W. ul. [...].

W ocenie organu, zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że na nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania, cel wywłaszczenia został zrealizowany i nastąpiło to przed datą złożenia wniosku o zwrot tj. przed 30 grudnia 1992 r.

Ponadto wskazano, że z uwierzytelnionej kopii pisma [...] Centrum Sportu i Rekreacji z dnia [...] maja 2010 r. wynika, że na terenie administrowanym przez UCSiR ( w granicach dawnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], z której powstała działka [...]) zrealizowano w latach 1985 - 1990, zgodnie z przyjętym planem realizacyjnym, liczne obiekty towarzyszące budynkowi szkolnemu, w tym - boiska sportowe, który jak wynika z w/pow. protokołu z dnia [...] września 1990 r. został odebrany i przekazany do użytku.

Podkreślono również, że w aktach sprawy znajdują się też archiwalne zdjęcia lotnicze wykonane w dniu [...] maja 1982 r. i [...] sierpnia 1987 r. obejmujące działkę ew. nr [...] z obrębu [...]. Z załączonej do akt opinii fotogrametry uprawnionego – B. B. wynika, że "jak pokazuje sytuacja od fotografowana na zdjęciu lotniczym w roku 1982 nie istnieje jeszcze ulica [...], równolegle do której miała powstać szkoła środowiskowa. Na obszarze, gdzie obecnie istnieje kompleks budynków szkolnych, na w/w zdjęciu widoczne są jedynie ślady zbrojenia terenu południowej części kompleksu szkolnego (najbardziej oddalonego od ulicy [...]). Pozostały teren przeznaczony częściowo pod budowę szkoły oraz obiekty sportowe jest całkowicie zdewastowany. Na zdjęciu widoczne są hałdy ziemi oraz liczne nieregularne koleiny wynikłe z użycia ciężkiego sprzętu budowlanego. Zgodnie z przybliżonym zasięgiem działki ewidencyjnej [...] pokazanej na kserokopii powiększenia zdjęcia lotniczego z 1982 r, na jej obszarze znajdują się częściowo dwie hałdy ziemi a pozostała część pokryta jest koleinami i jest zdewastowana. Na zdjęciu lotniczym z [...] sierpnia 1987r południowe skrzydło szkoły, pod którym w 1982 r trwały prace zbrojeniowe, jest wybudowane w obecnym kształcie. Skrzydło północne, położone bliżej ulicy [...] znajduje się na etapie prac ziemnych. Kompleks szkolny wraz z przyszłymi terenami sportowymi został ogrodzony. Wokół budowy, równolegle do ulicy [...] i ulicy rtm. [...] istnieje pas drogowy utwardzony płytami betonowymi łączący budowę z tymi ulicami. Przy wjeździe na budowę od strony ulicy [...] jak i od strony ulicy rtm. [...] istnieją tzw. stróżówki. Wewnątrz kompleksu, wzdłuż ogrodzenia równoległego do ulicy rtm. [...] został odfotografowany ciąg baraków, wzdłuż których znajduje się utwardzona również płytami droga, a na jej końcu plac o wymiarach około 35x8 metrów wyłożony również takimi płytami. Jak pokazuje przybliżony zasięg działki ewidencyjnej [...] na kserokopii powiększenia zdjęcia lotniczego z 1987r, na jej obszarze znajdowała się część jednego z baraków wraz z fragmentem drogi dojazdowej, narożnik utwardzonej płytami drogi okalającej budowę, oraz część hałdy ziemi usytuowanej od strony ulicy [...] i stróżówka przy wjeździe od tej ulicy. Pozostały teren działki jest poprzecinany nieregularnymi koleinami i porośnięty trawą lub chwastami nie stanowiący urządzonego trawnika. Z sytuacji odfotografowanej na zdjęciu lotniczym w 1987r w ogrodzonym kompleksie szkolnym trwa jedynie budowa szkoły i tej budowie jest podporządkowany całkowicie teren".

Wojewoda wskazał, że z powyższej opinii uprawnionego fotogrametry jednoznacznie wynika, że cały teren działki ew. nr [...] z obrębu [...] stanowił, w roku 1982 i 1987, zaplecze budowy szkoły. Urządzenie zaplecza budowy dla wykonawców z miejscem do gromadzenia materiałów budowlanych i barakami dla pracowników, niezbędnych do prowadzenia budowy, zdaniem organu ściśle związanego z celem, na jaki nieruchomość została wywłaszczona, świadczy o realizacji tego celu, jakim była budowa szkoły z przedszkolem, zespołu sportowego i szkoły bez przedszkola.

Ponadto Wojewoda podkreślił, że jak wynika z umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...] listopada 1975 r., przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona, zgodnie z decyzjami o lokalizacji inwestycji nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r., pod budowę osiedla mieszkaniowego "U." z usługami i ulicami miejskimi w rejonie zespołu mieszkaniowego "U.". W/wym. umową sprzedaży został objęty teren o łącznej powierzchni [...] m2, którego aktualna działka ew. nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 stanowi ułamkową część.

Zdaniem Wojewody, w kontekście badania realizacji celu wywłaszczenia, nie należy tracić z pola widzenia okoliczności, że działka wnioskowana do zwrotu była i jest częścią większej zorganizowanej całości, tak w dacie wywłaszczenia, jak i obecnie. Wobec tego należy mieć na uwadze, że w przypadku realizacji inwestycji, na którą składa się kompleks obiektów i urządzeń, oceny przesłanek, o jakich mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016r. poz. 2147-dalej u.g.n.), nie można dokonywać w odniesieniu do każdego z poszczególnych elementów zorganizowanej całości. Ponadto nie można przyznać byłym właścicielom nieruchomości lub ich następcom prawnym roszczenia o zwrot nieruchomości po zrealizowaniu celu wywłaszczenia, nawet gdy w subiektywnym przekonaniu byłego właściciela teren inwestycji nie został w pełni zagospodarowany dla potrzeb jej funkcjonowania i część nieruchomości - w jego ocenie - mogłaby zostać zwrócona.

Tym bardziej, przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia, w niniejszym postępowaniu, należy brać pod uwagę w ocenie Wojewody - całą nieruchomość, w skład której wchodzą działki wydzielone z działki [...], zgodnie z załączonym, przez pełnomocnika wnioskodawców, wstępnym projektem podziału nieruchomości. Rozpatrywanie realizacji celu wywłaszczenia na wydzielonych częściach dużej powierzchni inwestycji prowadzić może do pozbawienia społeczno-użytecznej wymowy celu wywłaszczanej nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego, nieuprawnionym jest uznanie, że brak wybudowania na poszczególnych fragmentach wywłaszczonej działki, niektórych obiektów, przewidzianych w szczegółowym planie realizacyjnym, może świadczyć o tym, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.

W związku z powyższym stwierdzono, że nie do pogodzenia z ugruntowaną w orzecznictwie dopuszczalnością modyfikacji celu publicznego określonego w dacie wywłaszczenia byłoby orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, na której znajdują się obiekty stanowiące część osiedla mieszkaniowego, jedynie z uwagi na fakt, że aktualny sposób jej zagospodarowania nie jest w pełni zgodny z planem realizacyjnym zagospodarowania terenu, sporządzonym po wywłaszczeniu.

Ponadto podkreślono, że aktualny stan zagospodarowania przedmiotowej działki, ustalony podczas oględzin przeprowadzonych z udziałem stron w dniu [...] czerwca 2010r., wskazuje na to, że działka nr [...] z obrębu [...] znajduje się na terenie kompleksu budynków szkolnych (stanowi jego część), jest ogrodzona płotem metalowym, obszar od ul. [...] zajęty jest pod korty tenisowe, w dalszej części działki znajduje się wyasfaltowany teren oświetlony latarniami, między kortami a tym terenem przebiega wyasfaltowana droga dojazdowa do szkoły, zakończona rampą, pozostała część działki stanowi teren pod budowę boiska i trybun, teren działki kończy się ogrodzeniem.

Mając powyższe na uwadze stwierdzono, że w przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia na działce o nr ew. [...] z obrębu [...], na dzień złożenia wniosku o zwrot, tj. na dzień [...] grudnia 1992 r., został zrealizowany.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. wnieśli H.B. i M.N..

Przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 137 ust. 1 i ust. 2 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że

a) przy ocenie celu wywłaszczenia należy brać pod uwagę całą nieruchomość, w skład której wchodzą działki wydzielone z działki [...], zgodnie z załączonym przy piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. wstępnym projektem podziału nieruchomości, bowiem rozpatrywanie realizacji celu wywłaszczenia na wydzielonych częściach dużej powierzchni inwestycji prowadzić może do pozbawienia społeczno-użytecznej wymowy celu wywłaszczanej nieruchomości, podczas gdy, w sytuacji gdy na części wywłaszczonej nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia i nie została ona w jakikolwiek sposób użyta na cel wywłaszczenia do dnia złożenia wniosku o jej zwrot, to ta część nieruchomości jako zbędna winna zostać zwrócona,

b) że na części wywłaszczonej nieruchomości, tj. części działki [...] (stanowiącej zgodnie z wstępnym projektem podziału nieruchomości działki [...] i [...]) cel wywłaszczenia został zrealizowany, bowiem w latach 1985 - 1990 zostały wzniesione liczne obiekty towarzyszące budynkowi szkolnemu, który jak wynika z protokołu z dnia [...] września 1990 r. został odebrany i oddany do użytku, podczas, gdy do chwili złożenia wniosku, jak też do dnia wizji lokalnej w terenie, jak i obecnie na części ww. nieruchomości cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, nie powstały żadne obiekty sportowe, co w dalszej części potwierdził Wojewoda [...] stwierdzając "pozostała część działki stanowi teren pod budowę boiska i trybun, co potwierdza brak realizacji celu na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot;

2. art. 137 ust. 2 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie i odmowę zwrotu nieruchomości mimo, że część działki nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia.

3. art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez:

a) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i wywiedzenie z materiału dowodowego tj. opinii fotogrametry, pisma [...] Centrum Sportu i Rekreacji wniosków z nich nie wynikających, tj., że cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej wywłaszczonej nieruchomości i to najpóźniej w roku 1990. podczas, gdy część działki [...] nie została do dnia złożenia wniosku o zwrot nieruchomości (i obecnie) wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, bowiem nie powstały na niej planowane obiekty sportowe;

b) zaniechanie należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegające na nieustaleniu. jakie konkretnie inwestycje (obiekty towarzyszące budynkowi szkolnemu) miały być zrealizowane na działce będącej przedmiotem zaskarżonej decyzji, jak też ewentualnej daty ich realizacji, daty utraty ważności decyzji lokalizacyjnych, a zwłaszcza, czy jakiekolwiek obiekty znajdowały się na przedmiotowej działce w dacie wystąpienia o jej zwrot.

4. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

a) nieodniesienie się do zarzutów odwołania dotyczących:

- odmiennej oceny dowodów dokonanej przez Starostę W. w decyzji z dnia [...] grudnia 2016 r. względem decyzji tegoż organu z dnia [...] czerwca 2014 r.;

- pominięcia przez Starostę W. modyfikacji żądania i wystąpienia o zwrot w pierwszej kolejności części działki [...], zgodnie ze wstępnym projektem podziału nieruchomości,

b) niewyjaśnienie skarżącym, w oparciu o jakie dowody Wojewoda [...] przyjął, że na całej wywłaszczonej umową notarialną z dnia [...] listopada 1975 r. nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia i to najpóźniej w 1990 r., tym bardziej, że organ wskazał w zaskarżonej decyzji, że część nieruchomości przeznaczona jest pod inwestycje - budowę boiska i trybun, co oznacza, że na tej części cel wywłaszczenia nie został dotychczas zrealizowany,

c) niewyjaśnienie skarżącym, dlaczego w sytuacji budowy osiedla mieszkaniowego art. 137 ust. 2 u.g.n. nie ma zastosowania, bowiem przyjęcie, że "rozpatrywanie realizacji celu wywłaszczania na wydzielonych częściach dużej powierzchni inwestycji prowadzić może do pozbawienia społeczno — użytecznej wymowy celu wywłaszczenia nieruchomości" świadczy o wyłączeniu stosowania przez Wojewodę [...] art. 137 ust. 2 u.g.n. mimo, że artykuł ten obowiązuje i nie został dotychczas uchylony, a skoro część działki [...] nie została dotychczas wykorzystana na cel wywłaszczenia brak jest przeszkód do jej zwrotu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2018 r., oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty W. z dnia [...] grudnia 2016 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r., poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art.136 ust.3, art.137, art.139, art.140, art 142, art.216 ust.1, art.217 ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

Na wstępie Sąd podkreśla, że przedmiotowa sprawa po raz kolejny jest rozstrzygana przez tutejszy Sąd, bowiem wyrokiem z [...] sierpnia 2014 r. o sygn. akt IV SA/Wa 245/15 oddalona została skarga na decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2014 r. uchylającą decyzję Starosty W. z [...] czerwca 2014 r. orzekającą o zwrocie przedmiotowej działki o numerze [...].

Sprawa o zwrot wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jest sprawą wnioskową, czyli to strona legitymowana do wystąpienia z takim wnioskiem jest tak zobowiązana jak i uprawniona do jego sprecyzowania. Organ rozstrzygający w sprawie wniosku o zwrot nieruchomości jest zobowiązany do odniesienia się do jego żądań. W przedmiotowej sprawie pozostaje poza sporem, że pierwotny wniosek o zwrot dotyczący określonej w nim części wywłaszczonej nieruchomości pochodzi z 30 grudnia 1992 r. Kolejne wnioski datowane były na [...] kwietnia 2009r., ale wniosek ostateczne precyzujący żądanie pochodzi z listopada 2015 r., a złożony został wraz z mapą zawierającą projekt podziału działki nr [...] na trzy działki o numerach [...], [...] oraz [...] i dotyczył zwrotu działek oznaczonych numerami [...] i [...]. Zauważyć należy, że organy obu instancji abstrahując od tak sprecyzowanego wniosku rozstrzygnęły sprawę w zakresie całej działki oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], czyli nie rozważyły precyzyjnie wskazanych żądań zwrotowych. Organy nie zbadały tym samym ustawowych przesłanek determinujących możliwość dokonania zwrotu działek o numerach [...] i [...], na których zdaniem skarżących nigdy nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i tym samym w tej części nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Nie ulega wątpliwości, że przy spełnieniu przesłanki zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia w ustawowych oraz wskazanych wyrokami Trybunału Konstytucyjnego terminach możliwy jest jej zwrot w całości bądź w części – jeżeli na niej właśnie nie doszło do zrealizowania celu wywłaszczenia.

Nie przesądzając efektu koniecznych (w związku z powyższymi uwagami) do poczynienia ustaleń, Sąd jednocześnie zwraca uwagę, że pierwotni właściciele wywłaszczonej nieruchomości, z której pochodzą działki, o zwrot których ubiegają się skarżący – A. i S. N. złożyli [...] maja 1974 r. podanie o wykup całej nieruchomości, również w części nieobjętej decyzją lokalizacyjną. Sprzedane zostało gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni [...] m2, z czego [...] m2 znajdowało się poza decyzją lokalizacyjną i za cały ten grunt jego byli właściciele otrzymali odszkodowanie. Teren objęty decyzją lokalizacyjną był przeznaczony pod budowę osiedla mieszkaniowego U. z usługami i lokalizacją ulic miejskich w rejonie tego osiedla. Odnosząc się do realizacji poszczególnych obiektów na tak dużej powierzchni, jeżeli wniosek dotyczy zwrotu części nieruchomości czy konkretnych działek jest możliwe jego pozytywne załatwienie po dokładnym zbadaniu czy, kiedy i jaka infrastruktura osiedlowa na spornym terenie powstała oraz czy i w jaki sposób teren ten został zagospodarowany. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że od daty wywłaszczenia do chwili złożenia wniosku o zwrot nie zrealizowano na spornych działkach celu wywłaszczenia ani żadnego innego celu publicznego.

Nie ulega wątpliwości, że organy zupełnie pominęły analizę możliwości zastosowania art 137ust.2 u.g.n. i tym samym nie wypowiedziały się co do twierdzeń skarżących, że cel wywłaszczenia na konkretnych, wyodrębnionych działkach objętych żądaniem zwrotu w ogóle nie został zrealizowany. Kwestia ta stanowi istotne zagadnienie z uwagi na dyspozycję normy wywiedzionej z art.137 ust.2 u.g.n. (vide wyrok NSA z 4 lipca 2017r. sygn. akt I OSK 2096/15).

W ocenie Sądu organ w zaskarżonej decyzji naruszył przepis prawa materialnego art.137 ust.2 u.g.n. ale również przepisy postępowania (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) bowiem w sposób niepełny, a tym samym nienależyty poczynił ustalenia faktyczne, nie odnosząc się do twierdzeń skarżących i zarzutów odwołania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto o przepis art. 200 p.p.s.a.