Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 89/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 3a
journal: Dz.U. 2002 nr 76 poz 693
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o uposażeniu żołnierzy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), , Protokolant: Małgorzata Płodzicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odsetek od uposażenia zasadniczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz Z. P. kwotę 240 (słownie dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2006 r. sygn. akt II SA/Wa 303/06 stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] wydanej w przedmiocie odmowy wypłacenia odsetek od nieterminowego wypłacenia uposażenia zasadniczego. W uzasadnieniu Sąd podał następujący stan faktyczny. Otóż decyzją z dnia [...] marca 2000 r. Dyrektor Biura Kadr, Szkolenia i Rozwoju Zawodowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wypowiedział Z. P. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Po zakwestionowaniu przez skarżącego skuteczności doręczenia mu tej decyzji, wniesieniu przez niego odwołania od tej decyzji, wydaniu przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowień w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz po wyrokach NSA z dnia 28 czerwca 2001 r. i 15 października 2003 r., organ został zobligowany do rozpatrzenia tego odwołania. W dniu [...] stycznia 2004 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał decyzję, w której uchylił decyzję z dnia [...] marca 2000 r. w części dotyczącej biegu dziewięciomiesięcznego terminu wypowiedzenia oraz orzekł, że biegł on od [...] czerwca 2000 r. do [...] lutego 2001 r., a nie jak w decyzji z dnia [...] marca 2000 r., od [...] kwietnia 2000 r. do [...] grudnia 2000 r. W pozostałej części decyzja z [...] marca 2000 r. została utrzymana w mocy. Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z [...] stycznia 2004 r. została skutecznie cofnięta.

W dniu 22 lipca 2004 r. skarżącemu wypłacono wszystkie należności główne wynikające ze zmiany daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

W dniu 26 lipca 2004 r. Z. P. złożył do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. (WBE) wniosek o dokonanie waloryzacji, naliczenie i wypłatę ustawowych odsetek za okres od 1 marca 2001 r. do 22 lipca 2004 r. od wypłaconych przez Wojskowe Biuro Emerytalne należności finansowych, powstałych w związku ze zmianą decyzji w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. W ocenie zainteresowanego Wojskowe Biuro Emerytalne za opóźnienie w wypłacie świadczeń powinno, oprócz należności głównych, wypłacić także odsetki ustawowe określone przepisami prawa cywilnego.

W odpowiedzi na wyżej wymieniony wniosek Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. wydał w dniu [...] lipca 2004 r. decyzję o odmowie wypłaty odsetek od wypłaconego wyrównania świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ emerytalny podał, iż brak jest zasadności wypłaty odsetek w związku z tym, że postępowanie w sprawie zmiany daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wnioskodawcy zostało wszczęte przed dniem 1 października 2003 r., tj. przed dniem wejścia w życie zmian do ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). W pouczeniu przedmiotowej decyzji podano informację, że przysługuje od niej prawo odwołania do sądu okręgowego w terminie 30 dni od doręczenia.

Od powyższej decyzji Z. P. złożył w dniu 6 września 2004 r. odwołanie do Sądu Okręgowego w W., w którym wniósł o zasądzenie od Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. odsetek w wysokości [...] zł z tytułu opóźnienia w wypłacie należnych świadczeń emerytalnych. Skarżący uznał, że podstawą wypłaty odsetek za opóźnienie w realizacji świadczeń emerytalno - rentowych w okresie przed dniem 1 października 2003 r. jest art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w zw. z art. 11 ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin. Do swojego odwołania skarżący dołączył zestawienie (wyliczenie) tych odsetek, w którym wskazał także, poza żądanymi odsetkami od opóźnienia w wypłacie podwyższonej emerytury, odsetki od rocznego uposażenia należnego żołnierzowi po zwolnieniu ze służby.

Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] lutego 2005 r. (sygn. akt [...]) odwołanie skarżącego oddalił uznając, że Wojskowe Biuro Emerytalne nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi wypłaty świadczenia wnioskodawcy w większej wysokości.

Na skutek apelacji Z. P. od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w W., Sąd Apelacyjny w W. w dniu [...] lipca 2005 r. wydał wyrok (sygn. akt. [...]), w którym uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej żądania odsetek od wypłaconego wyrównania uposażenia za okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby, tj. od dnia 1 marca 2001 r. do dnia 28 lutego 2002 r., i w tym zakresie odwołanie apelującego z dnia 6 września 2004 r. przekazał według właściwości Ministrowi Obrony Narodowej celem rozpoznania (art. 464 § 1 Kpc). Sąd Apelacyjny uznał, że sprawa ze skargi na decyzję z [...] lipca 2004 r. w zakresie żądania odsetek z tytułu opóźnienia w wypłacie rocznego uposażenia nie jest sprawą cywilną. Sąd Apelacyjny oddalił natomiast apelację w części dotyczącej żądania wypłaty odsetek z tytułu zwłoki w wypłacie emerytury wojskowej. Wyrok ten był wynikiem uznania przez Sąd Apelacyjny, iż przedmiotem sporu, wynikającym z zakresu zaskarżonej decyzji, jest prawo do odsetek ustawowych nie tylko od wyrównania świadczenia emerytalnego, ale także prawo do ustawowych odsetek od wyrównania uposażenia przysługującego przez okres roku po zwolnieniu ze służby.

Pismem z dnia 20 października 2005 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej o rozpatrzenie jego odwołania od decyzji z [...] lipca 2004 r. w zakresie przekazanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego.

W dniu [...] grudnia 2005 r. Minister Obrony Narodowej wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. w sprawie odmowy wypłaty odsetek od wypłaconego wyrównania świadczenia za okres od 1 marca 2004 r. (tak w decyzji) do 30 czerwca 2004 r. Organ odwoławczy ocenił, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. nie ponosił winy w uchybieniu terminu wypłaty rocznego uposażenia. Choć organ emerytalny może i powinien samodzielnie ustalać okoliczności faktyczne, niezbędne dla prawidłowego orzeczenia o terminie i wysokości świadczenia, to jednak nie może samodzielnie ustalać daty zwolnienia żołnierza ze służby i wypowiedzenia mu stosunku służbowego. Nie nastąpiła też zwłoka w wypłacie świadczenia, gdyż skarżący otrzymał wymaganą należność niezwłocznie po przesłaniu stosownych dokumentów przez organ zwalniający, tj. MSWiA.

W dniu 25 stycznia 2006 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2005 r. W skardze zarzucono tej decyzji naruszenie art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) w zw. z § 17 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.). Zdaniem skarżącego przyjęcie, że organ emerytalny nie miał obowiązku wypłaty odsetek, gdyż nie ponosił winy w opóźnieniu wypłaty świadczenia głównego, a takim "winnym" jest organ zwalniający, jest błędne. Podał, że w dniu 26 lipca 2004 r. wystąpił o wypłatę obydwu świadczeń. O podjęciu decyzji ewidencyjnej, określającej termin zwolnienia ze służby na dzień [...] lutego 2001 r., organ zwalniający poinformował organ rentowy w dniu 19 maja 2004 r. W wyniku tego Dyrektor WBE wydał decyzję z dnia [...] lipca 2004 r., w której określił wysokość uposażenia rocznego ([...] zł), a w dniu 22 lipca 2004 r. kwota ta została skarżącemu wypłacona. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. odmówiono jednak wypłaty odsetek. Wskazał, że uposażenie należne przez jeden rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej obejmowało okres od [...] marca 2001 r. do [...] lutego 2002 r. Wyrównanie tego uposażenia zostało wypłacone skarżącemu dopiero w dniu 22 lipca 2004 r. Skarżący zauważył, że organ administracji w rozstrzygnięciu zaskarżonej decyzji wskazał błędnie daty. Jeżeli bowiem daty te odnoszą się do okresu, za jaki wypłacono wyrównanie świadczenia, to powinny one być następujące: od [...] marca 2001 r. do [...] lutego 2002 r. Jeżeli natomiast rozstrzygnięcie organu administracji odnosi się do okresu, za jaki skarżący domaga się odsetek, to ten przedział czasowy zawiera się pomiędzy [...] marca 2001 r., a [...] lipca 2004 r. Skarżący ocenił też, iż treść przywołanych jako podstawa zaskarżonej decyzji przepisów prawnych wskazuje jednoznacznie, iż przyjęte rozstrzygnięcie w postaci odmowy wypłaty odsetek skarżącemu pozostaje w sprzeczności z powołanymi przepisami. Zauważył, iż organ administracji, który wydał przedmiotową decyzję, uznaje roszczenie skarżącego co do zasady, ale zarazem jako podstawę odmowy wskazuje, iż zapłata dochodzonych odsetek powinna być dokonana nie przez Wojskowe Biuro Emerytalne w W., lecz przez organ, który dokonał zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej, tj. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Uznał, że organ odwoławczy nie kwestionuje, więc ani tego, że to Wojskowe Biuro Emerytalne było zobowiązane do wypłacenia skarżącemu wyrównania uposażenia, jak i faktu, iż skarżącemu należą się odsetki, tyle, że nie poczuwa się do dokonania zapłaty tych odsetek. Przywołał powyżej wskazany wyrok Sądu Apelacyjnego, który przyjął w jego ocenie, iż organem właściwym do wypłaty uposażenia należnego, co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu żołnierza ze służby, jest Wojskowe Biuro Emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza. Organem wojskowym wyższego stopnia właściwym do rozpatrzenia odwołania od decyzji wydanych przez Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w omawianym przedmiocie jest Minister Obrony Narodowej. Oznacza to zarazem, zdaniem skarżącego, obowiązek zapłaty także należności ubocznych, jakimi są odsetki od świadczenia niezrealizowanego w terminie. Wskazał przy tym na treść art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego obciążającego dłużnika (którym - jako płatnik uposażenia - jest niewątpliwie WBE) obowiązkiem zapłaty odsetek bez względu na przyczyny uchybienia terminu płatności sumy głównej. Sam fakt opóźnienia przesądza, że wierzycielowi należą się odsetki. Skarżący uznał, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego, będąc związany ostateczną decyzją MSWiA, zgodnie z którą zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej nastąpiło z dniem [...] lutego 2001 r., musiał ją uwzględnić. Organy administracji w toku postępowania przedstawiały zmienne stanowisko, wskazując inne podstawy prawne i faktyczne odmowy wypłaty odsetek. Ostateczne stanowisko Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego, a następnie także Ministra Obrony Narodowej, sprowadza się do uznania roszczenia skarżącego co do zasady, przy jednoczesnym wskazaniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jako organu zobowiązanego do zapłaty odsetek za zwłokę w wypłacie świadczenia w postaci rocznego uposażenia. W ocenie skarżącego kwestionowana decyzja oparta została o nieprawidłową interpretację przepisu art. 9 ust. 3a ustawy o uposażeniu żołnierzy. Przepis ten stanowi bowiem, iż odsetki ustawowe należą się bezwarunkowo w przypadku zwłoki z wypłatą świadczenia, a zatem bez znaczenia pozostaje, czy organ zobowiązany do zapłaty świadczenia głównego (WBE) ponosi jakąkolwiek odpowiedzialność za uchybienie terminowi tej zapłaty. Organ administracji w sposób nieuprawniony zdaje się posiłkować treścią art. 85 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym wojskowy zakład emerytalny jest zobowiązany do zapłaty odsetek za zwłokę w wypłacie świadczenia, chyba że zwłoka w wypłacie świadczenia w pełnej wysokości jest następstwem okoliczności, za które zakład nie ponosi odpowiedzialności. Stanowisko to jest, zdaniem skarżącego błędne, gdyż oparte zostało na nieprawidłowym ustaleniu zakresu odpowiedzialności zakładu emerytalnego. Wskazany wyżej przepis odnosi się bowiem wyłącznie do świadczeń o charakterze emerytalnym, nie zaś do uposażenia rocznego. Błędnym jest też stwierdzenie, iż jeżeli Wojskowe Biuro Emerytalne nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowe ustalenie wysokości świadczenia uposażeniowego skarżącego, to nie jest zobowiązane do zapłaty odsetek w związku z uchyleniem wadliwej decyzji o zwolnieniu skarżącego z zawodowej służby wojskowej. Na gruncie obowiązujących przepisów oczywistym jest bowiem, iż organ emerytalny jest jedynym podmiotem uprawnionym do wypłacenia świadczenia należnego przez jeden rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. W ocenie skarżącego oznacza to zarazem zobowiązanie do zapłaty odsetek od tego świadczenia w sytuacji, gdy bezspornie należą się one skarżącemu. Ponownie ocenił, że z powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego wynika, iż Sąd ten uznał właściwość i odpowiedzialność organu emerytalnego za wypłatę odsetek od opóźnionej wypłaty uposażenia rocznego. Skarżący podniósł też, iż jego roszczenie jest roszczeniem przeciwko Skarbowi Państwa. Dyrektor WBE, będący statio fisci Skarbu Państwa, odpowiada za jego zobowiązania w kwestiach objętych zakresem swojego działania. Natomiast bezspornym jest, zdaniem skarżącego, iż jedynym organem uprawnionym, a zarazem zobowiązanym do realizacji świadczenia w postaci uposażenia należnego przez rok po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej jest WBE, nie zaś MSWiA. Skarżący wniósł więc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że decyzja Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] lipca 2004 r. nie powoływała w uzasadnieniu przepisów dotyczących uposażenia żołnierzy, odnosiła się jedynie do przepisów z zakresu świadczenia emerytalnego. Jednakże w ocenie wyrażonej w wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] lipca 2005 r., decyzja ta obejmowała swym zakresem zarówno emeryturę wojskową, jak i uposażenie należne po zwolnieniu ze służby przez okres jednego roku. Stosownie do postanowień obowiązującej w dniu zwolnienia zainteresowanego ze służby wojskowej ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.), zgodnie z jej art. 9 ust. 3a, w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przysługiwały odsetki ustawowe. Na mocy art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy żołnierzom zawodowym zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługiwało co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Zgodnie natomiast z obowiązującymi w dniu zwolnienia zainteresowanego ze służby przepisami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 z późn. zm.) przedmiotowe uposażenie wypłacało się żołnierzowi zawodowemu w pierwszym dniu roboczym, a w przypadku, gdy żołnierz pobiera uposażenie za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie 14 dni od dnia zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Organ powtórzył, że Wojskowe Biuro Emerytalne nie ponosi odpowiedzialności za uchybienie terminowi wypłaty świadczenia. Nie można uznać, że organ posiadał informacje dotyczące kwestionowania decyzji kadrowych w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służby żołnierza zawodowego. Powtórzył, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2001 r., sygn. akt II SA 2887/00) organy emerytalne mają obowiązek weryfikacji nadsyłanych dokumentów, stanowiących podstawę do ustalenia wysokości świadczenia, a także są uprawnione do podjęcia czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego. Nie można jednak przyjąć, że istnienie sporu dotyczącego daty zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej wynikało z dokumentów. Jednocześnie ustalenie we własnym zakresie daty zwolnienia ze służby nie leżało w kompetencji organu emerytalnego. W sprawie, w ocenie organu, nie nastąpiła zwłoka w wypłacie wyrównania uposażenia, bowiem zainteresowany otrzymał należność niezwłocznie po przesłaniu stosownych dokumentów przez organ zwalniający (MSWiA). Przepis dotyczący odsetek ustawowych za zwłokę w wypłacie został ustanowiony w celu ochrony praw żołnierzy zawodowych, w przypadku, gdyby jednostka wojskowa (Wojskowe Biuro Emerytalne) opóźniała się z wypłatą przysługującej należności lub nie chciała wypłacić jej, gdy żołnierzowi bezspornie ona przysługuje. W omawianym przypadku, zdaniem organu odwoławczego, należy jednoznacznie stwierdzić, że organ emerytalny dołożył ze swojej strony wszelkiej staranności i na podstawie dokumentów sporządzonych przez MSWiA wypłacił stosowne wyrównanie. W związku z tym, że przedmiotowa sytuacja wynikała ze zmiany decyzji organu zwalniającego, nie można uznać, że odpowiedzialność za zaistniały stan rzeczy ponosi WBE, będące zobowiązane do wypłaty odpowiedniego wyrównania uposażenia. Roszczenia o odsetki powinny być kierowane do organu zwalniającego. W przypadku skarżącego przepis dotyczący odsetek nie powinien mieć zastosowania, a samo żądanie ich zapłaty należy uznać za niezasadne. Organ odwoławczy podkreślił też, że w przedmiotowej sprawie utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji przez Ministra Obrony Narodowej oznaczało utrzymanie w mocy jedynie jej rozstrzygnięcia, tj. odmowy wypłaty odsetek od wypłaconego wyrównania świadczenia, gdyż uzasadnienie omawianej decyzji nie odnosiło się do kwestii związanych z uposażeniem rocznym należnym po zwolnieniu ze służby. Organ wniósł więc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprawę wskazał, iż decyzja Dyrektora WBE w W. z dnia [...] lipca 2004 r. w części, w jakiej dotyczy odsetek od uposażenia rocznego, wydana została w ramach postępowania administracyjnego, unormowanego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że na etapie postępowania odwoławczego zastosowanie miała procedura administracyjna - żaden przepis prawa nie wprowadza w tym względzie odmiennych zasad i nie pozwala uznać, że odwołanie skarżącego od decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. podlegało innej regulacji prawnej (stojąc ciągle na gruncie wyroku z [...] lipca 2005 r.). Wobec tego zasadniczą, zdaniem Sądu, kwestią stało się pytanie o dochowanie przez skarżącego terminu odwołania określonego w art. 129 § 2 Kpa. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia otrzymania decyzji organu I instancji. Skarżący otrzymał decyzję z dnia [...] lipca 2004 r. w dniu 16 sierpnia 2004 r. (vide adnotacja skarżącego na odpisie tej decyzji, a także pismo pełnomocnika skarżącego z dnia 21 czerwca 2006 r. znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy). Odwołanie od tej decyzji zostało natomiast wniesione w dniu 6 września 2004 r. Tak więc zdaniem Sądu oczywiste jest, że zostało one wniesione po upływie 14 dni od otrzymania decyzji Dyrektora WBE. Termin odwołania upływał bowiem 30 sierpnia 2004 r. W dniu 31 sierpnia 2004 r. decyzja organu I instancji zyskała zatem przymiot ostateczności. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu oraz wydanie w takiej sytuacji decyzji odwoławczej, niezależnie od jej treści, rażąco naruszyło prawo. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, a więc należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji.

W dniu 20 listopada 2006 r. skargę kasacyjną na powyższe orzeczenie złożył pan Z. P. Skarżący zarzucił orzeczeniu:

naruszenie art. 365 § 1 Kpc polegające na przyjęciu, iż wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia [...] lipca 2005 r. wywołuje także skutki w okresie poprzedzającym jego wydanie, tzn. że wyrok sądu powoduje, iż należy stosować przepisy prawa administracyjnego w okresie, gdy sprawa była prowadzona wedle przepisów procedury cywilnej,

naruszenia art. 112 Kpa polegające na przyjęciu, że skarżący uchybił terminowi odwołania podczas, gdy kierował się on pouczeniem zawartym w zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji spowodowało, że WSA w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 października 2007 r. sygn. akt I OSK 2014/06 uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że zastosowana przez sąd pierwszej instancji wykładnia art. 112 Kpa stoi w sprzeczności z zasadami sformułowanymi w art. 8 i 9 Kpa tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadą udzielania stronom informacji. Sąd podkreślił, iż decyzja w której zawarto pouczenie o dłuższym niż określony w art. 129 § 1 Kpa terminie o wniesieniu odwołania może uzyskać przymiot ostateczności dopiero po upływie tego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie NSA stwierdził, że zastosowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 października 2006 r. wykładnia art. 112 Kpa stoi w sprzeczności z zasadami sformułowanymi w art. 8 i 9 Kpa tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i zasadą udzielania stronom informacji. Tak więc zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja w której zawarto pouczenie o dłuższym niż określony w art. 129 § 1 Kpa terminie o wniesieniu odwołania może uzyskać przymiot ostateczności dopiero po upływie tego terminu.

Wobec powyższego należy wskazać, że sąd pierwszej instancji, do którego przekazano sprawę ma ją rozpoznać merytorycznie.

Rozpatrując skargę należy wskazać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż skarżący wnosi o wypłatę odsetek za okres od [...] marca 2001 r. do [...] lipca 2004 r. od nieterminowo wypłaconej należności głównej tj. wynagrodzenia za okres przypadający w związku ze zwolnieniem ze służby. Wypłata należności głównej była spowodowana wydaniem przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] uchylającej decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2000 r. o wypowiedzeniu panu Z. P. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej w części dotyczącej biegu 9-cio miesięcznego okresu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i orzekającej, iż ten termin biegł od dnia [...] czerwca 2000 r. do [...] lutego 2001 r., a w pozostałej części utrzymująca decyzję z dnia [...] marca 2000 r. w mocy. Kwestia sporna dotyczy zatem zagadnienia, czy i za jaki okres należą się skarżącemu odsetki ustawowe za ww. okres.

Należy podnieść, że zgodnie z art. 9 ust. 3a ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (t.j. Dz. U z 2002 r. Nr 76, poz. 693 ze zm.) w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzowi przysługują odsetki ustawowe. Sprawa taka zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt III CZP 106/2007 ( opublikowana w LEX nr 319935) jest sprawą administracyjną.

Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy ( Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.) wypłaty uposażenia należnego co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy, oraz zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu tego żołnierza i członków jego rodziny oraz kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju dokonuje Wojskowe Biuro Emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza. Tak więc Wojskowe Biuro Emerytalne jest organem właściwym do obliczania i wypłaty żołnierzowi zwolnionemu ze służby uposażenia po roku od zwolnienia ze służby. Oznacza to, że w tym przypadku wypłaty ww. należności Wojskowe Biuro Emerytalne będzie stosowało tryb określony w ustawie z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin ( t.j. Dz. U z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.) Kwestie wypłaty świadczeń przez właściwie Wojskowe Biuro Emerytalne określają przepisy rozdziału VI cyt. ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. Kluczowe znaczenie ma tu zapis art. 41 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, wedle którego świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym złożono wniosek określony w art. 31 ust. 3, jeżeli prawo do tego zaopatrzenia zostało ustalone na wniosek zainteresowanego lub w którym wydano decyzję z urzędu. Przepis ten wskazuje, że zasadą jest, iż świadczenia pieniężne wypłaca się od dnia powstania świadczenia, ale w sytuacji, gdy jest ono sporne wypłaca się je od miesiąca, w którym wydano decyzję ustalającą prawo do świadczenia.

W rozpatrywanej sprawie, oznacza to, że skoro decyzję ustalającą nowy okres biegu terminu zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wydano w dniu [...] stycznia 2004 r. to w tym miesiącu powinno być mu wypłacone świadczenie. Obowiązek ten spoczywa bezwzględnie na organach administracji i ich zaniechania, problem z przesyłaniem akt strony nie może być obciążeniem dla osoby, której świadczenie ma być wypłacone. Jeśli zatem organy administracji na skutek własnych działań nie potrafiły wypłacić skarżącemu należnego mu uposażenia w styczniu 2004 r., a dokonały tego na skutek problemów związanych z wzajemnym przesyłaniem akt skarżącego, to należy przyjąć, że właściwe Wojskowe Biuro Emerytalne było w zwłoce i za okres od [...] stycznia 2004 r. do [...] lipca 2004 r. tj. do dnia, w którym skarżącemu wypłacono zaległe uposażenie, należy wypłacić mu odsetki.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzekając o kosztach Sąd działał na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 cyt. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.