Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 570/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-08-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9 par. 1,  art. 59 par. 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 87 par. 1,  par. 2
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Małecki Asesor sądowy WSA Karol Pawlicki Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 sierpnia 2008r. sprawy ze skargi [...] Oddział Wojewódzki w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę /-/ K. Pawlicki /-/ E. Brychcy /-/ J. Małecki


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego P- G, działając na podstawie art. 59 § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego – M. A. posiadającej nieuregulowane wobec wierzyciela, tj. ZUS zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia zdrowotne, FGŚP, Fundusz Pracy oraz Fundusz Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu podkreślił, iż skoro z protokołu o stanie majątkowym zobowiązanej wynika, że nie posiada ona majątku ruchomego oraz nieruchomości, w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Egzekucja ze świadczenia rentowego okazała się natomiast bezskuteczna, gdyż z dniem 1 marca 2005r. zobowiązana utraciła prawo do renty. Nie przyniosły też rezultatu czynności podjęte w celu ustalenia składników majątkowych zobowiązanej (m. in. do MSWiA, do Wydziału Geodezji i Katastru Miejskiego, do Centralnej Ewidencji Pojazdów, do bazy CZM- czynności majątkowe). Organ egzekucyjny stwierdził zatem, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie skutkuje zaspokojeniem roszczeń wierzyciela, a zatem umorzył postępowanie egzekucyjne, obciążając jednocześnie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe postanowienie Zakład Ubezpieczeń Społecznych złożył w ustawowym terminie zażalenie z dnia [...] Jednocześnie zaskarżono postanowienie o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. W treści zażalenia podniesiono, że organ egzekucyjny nie wykorzystał w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wszelkich możliwych środków dla zbadania sprawy i wyegzekwowania należności od zobowiązanej. Podniesiono także, że zobowiązana została zgłoszona do ubezpieczenia społecznego przez aktualnego pracodawcę , gdyż od 1 kwietnia 2007r. jest zatrudniona jako osoba wykonująca pracę na podstawie umowy agencyjnej z wynagrodzeniem [...] zł brutto. Zarzucono, że organ egzekucyjny nie podjął wszelkich działań w celu wyegzekwowania należności objętych tytułami wykonawczymi. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W wyniku rozpoznania powyższego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 w zw. z art. 144 KPA oraz art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjny w administracji postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreślił, iż wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego Naczelnik Urzędu Skarbowego P.- G. nie miał wiedzy na temat dochodu osiąganego przez zobowiązaną z tytułu umowy agencyjnej. Wyjaśnił bowiem, że zaliczki od dochodu pobierane przez płatnika wpłacane są na konto organu podatkowego bez określania danych osobowych podatnika. Weryfikacja danych osobowych odbywa się po zakończeniu roku podatkowego na podstawie informacji składanej przez płatnika właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, stąd też w trakcie roku podatkowego organ egzekucyjny- Naczelnik Urzędu Skarbowego P.- G. nie dysponował informacjami o źródłach przychodu zobowiązanej M. A.. Za niesłuszny uznano także zarzut braku weryfikacji danych zawartych w protokole o stanie majątkowym zobowiązanej. Podkreślono bowiem, że protokół ten spisany został w dniu 20 marca 2007r., zaś zgłoszenie zobowiązanej do ubezpieczenia społecznego przez jej aktualnego płatnika składek nastąpiło po tym dniu. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i im pochodnych Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych winien sam w ramach swoich kompetencji prowadzić postępowanie egzekucyjne między innymi z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych. W oparciu o powyższe okoliczności, biorąc pod uwagę to, że w trakcie postępowania egzekucyjnego nie ujawniono żadnego majątku dłużnika, do którego można by skutecznie skierować egzekucję , Dyrektor Izby Skarbowej potwierdził słuszność stanowiska organu pierwszej instancji.

Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. stało się podstawą wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W skardze opatrzonej omyłkowo datą 28 marca 2007r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego je postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego P.- G., zarzucając naruszenie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Skarżący wskazał ponadto, że organ odwoławczy winien dokonać ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania ostatecznego rozstrzygnięcia. Skoro zatem Dyrektor Izby Skarbowej w dniu wydania przedmiotowego postanowienia wiedział, że dłużnik od kwietnia 2007r. uzyskuje stały dochód, winien był uchylić rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego P.- G.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swe wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Zgodnie z treścią art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954), zwanej dalej ustawą egzekucyjną, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. W tym przypadku organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na podstawie powyższego przepisu organ egzekucyjny zasadnie umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. A. Stwierdzić należy, że w trakcie postępowania egzekucyjnego pod wskazanym przez wierzyciela adresem zamieszkania zobowiązanej nie ujawniono żadnego majątku należącego do zobowiązanej, mogącego stanowić podstawę egzekucji. Nie stwierdzono także żadnych praw majątkowych i wierzytelności pieniężnych, w stosunku do których możliwa byłaby egzekucja z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnych wymienionych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co następnie potwierdzono w protokole. Informacje zawarte w protokole o stanie majątkowym na dzień jego sporządzenia odpowiadały rzeczywistemu stanowi rzeczy. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny podjął wszelkie niezbędne kroki celem ustalenia majątku zobowiązanej.

Jak podniósł skarżący organ- zobowiązana począwszy od kwietnia 2007r. pobiera świadczenie z tytułu zawarcia umowy agencyjnej w wysokości [...] zł brutto, od którego płatnik- jej pracodawca Spółka z o.o. A odprowadza zaliczkę na podatek dochodowy do urzędu skarbowego. Jak wynika z informacji ZUS, świadczenia otrzymywane przez zobowiązaną z tytułu zawarcia umowy agencyjnej otrzymywane jest miesięcznie, a wypłaca je pracodawca- sp. z o.o. A. Świadczenie to zatem nie podlega egzekucji z uwagi na przepisy o kwocie wolnej od zajęcia. Zgodnie bowiem z art. 9 § 1ustawy egzekucyjnej, wynagrodzenie ze stosunku pracy podlega egzekucji w zakresie określonym w przepisach Kodeksu pracy. Przechodząc zatem do Kodeksu pracy, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 87 § 1 pkt 1 kodeksu pracy wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy, kwoty określone w § 1 ulegają zmniejszeniu proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy (art. 87 §2 Kp.). Jeżeli nawet wziąć pod rozwagę argumentację skarżącej, że organ odwoławczy w dniu wydawania postanowienia w drugiej instancji miał wiadomości odnośnie osiągania przez zobowiązaną dochodów z tytułu umowy agencyjnej, to i tak stanowisko skarżącego pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia z uwagi na przywołane wcześniej przepisy. Nie można dokonywać skutecznie potrąceń z otrzymywanego przez zobowiązaną wynagrodzenia z uwagi na zbyt niską wysokość tego wynagrodzenia i przepisy o kwocie wolnej od potrąceń. A zatem nie można było prowadzić skutecznej egzekucji, w wyniku której nie doszłoby nawet do zaspokojenia kosztów postępowania egzekucyjnego.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny słusznie umorzył prowadzone wobec M. A. postępowanie egzekucyjne, zaś Dyrektor Izby Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Chybiony jest zatem zarzut skarżącej, iż Dyrektor Izby Skarbowej dokonał błędnego zastosowania obowiązującego prawa. Ze wskazanego unormowania art. 59 §2 cyt. wyżej ustawy egzekucyjnej wynika bowiem, iż nie prowadzi się egzekucji należności pieniężnych, gdy wiadomo, że uzyskana kwota nie przewyższy kwoty wydatków egzekucyjnych i jeżeli w toku postępowania okaże się, że zobowiązana nie posiada żadnego majątku ruchomego, wierzytelności pieniężnych czy też praw majątkowych, w stosunku do których możliwa byłaby egzekucja przy zastosowaniu środków egzekucji administracyjnej należności pieniężnych.

Powyższe oznacza, iż brak jest ustawowych podstaw do uwzględnienia skargi. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, w związku z czym należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekając, jak w sentencji wyroku.

/-/ K. Pawlicki /-/ E. Brychcy /-/ J. Małecki