Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 241/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4 i pkt 22a, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92a ust. 2 oraz lp. 1.3, lp. 5.2.1, p. 5.2.2  i lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do tej ustawy
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 672
law: Ustwa z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - tekst jednolity
article: art. 494, art. 531, art. 551 par. 2 i par. 3, art. 553 par. 1, par. 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 pkt 4 rozdziału VI załącznika IB, art. 13, art. 14 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 7
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. spółka z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

W dniu [...] marca 2014 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...]do kontroli drogowej został zatrzymany pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] należący do J. spółka z o.o. z siedzibą w [...] (dalej skarżąca). Kierujący pojazdem M. K. wykonywał krajowy przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne. Kierowca okazał do kontroli m.in. kartę kierowcy z tachografu cyfrowego oraz wypis z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydanego 10 października 2013 r. przez Starostę [...] dla J. E. s.c. z siedzibą w [...]. W wyniku analizy danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy stwierdzono naruszenia polegające na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. Podczas kontroli wykonano również wydruk danych technicznych z tachografu, na którym widniał numer rejestracyjny poprzedniego pojazdu, tj. [...]. Kierowca podpisał protokół kontroli bez wnoszenia uwag.

W oparciu o ustalenia protokołu kontroli, a także o ustalenia poczynione w toku postępowania, w dniu [...] września 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej WITD) wydał decyzję, którą na podstawie przepisów art. 92a ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm. (dalej utd), a także lp. 5.2.1, lp. 5.2.2, lp. 6.1.4 i lp. 1.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 10 000 zł. Podczas kontroli stwierdzono następujące naruszenia polegające na:

1. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – o czas powyżej 15 minut – kara 150 zł,

2. przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy – za każde następne rozpoczęte 30 minut – kara 1 000 zł,

3. wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – kara 1000 zł,

4. wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia - kara 8 000 zł.

Suma ww. kar wyniosła 10 150 zł, jednakże na skarżącą nałożono karę w wysokości 10 000 zł, mając na uwadze treść art. 92a ust. 2 utd (zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 zł).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, że organ nie uwzględnił, iż wszelkie prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnych, a przysługujące dotychczas J. P. i M. P. prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej J. E. s.c., przechodzą na spółkę pod firmą J. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...], jako następcę prawnego tych przedsiębiorców. Dotyczy to również zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Skarżąca wyjaśniła, że 9 grudnia 2013 r. J. P. i M. P. prowadzący dotychczas działalność gospodarczą pod nazwą J. E. s.c., aktem notarialnym Repertorium [...] nr [...] dokonali przekształcenia prowadzonej spółki cywilnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Przekształcenie to zostało dokonane w trybie art. 551 § 2 w zw. z art. 572 Kodeksu spółek handlowych (ksh). Tak powstała spółka – J. spółka z o.o. została zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym 30 stycznia 2014 r. pod numerem KRS [...]. Udziały w kapitale zakładowym zostały objęte przez J. P. i M. P., jako jej wspólników, w liczbie po 127 udziałów przez każdego z nich. Udziały te wspólnicy pokryli w całości wkładem niepieniężnym (aportem) w postaci składników majątku przekształcanej spółki cywilnej, tj. zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 (omyłkowo skarżąca wskazała art. 551) Kodeksu cywilnego (kc), wchodzącego w skład współwłasności łącznej wspólników przekształconej spółki cywilnej.

Wobec powyższego z dniem 30 stycznia 2014 r. na zawiązaną spółkę przeszły wszelkie prawa i obowiązki przysługujące - do dnia zarejestrowania przekształcenia - wspólnikom w spółce cywilnej, wynikające m.in. z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Powyższe następstwo ma charakter sukcesji uniwersalnej. Skarżąca powołała się też na treść art. 552 (omyłkowo podała art. 552) kc.

W ocenie skarżącej, z przywołanych regulacji wynika wprost, iż przekształcenie spółki cywilnej w spółkę prawa handlowego, w której udziały pokryte są przez wspólników wkładem niepieniężnym w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki przekształcanej, powoduje co do zasady przeniesienie tego przedsiębiorstwa i wszystkich jego składników na spółkę powstałą w wyniku przekształcenia. Natomiast skoro pkt 5 art. 551 (omyłkowo skarżąca podała pkt 5 art. 551) kc wymienia m. in. koncesje, licencje, zezwolenia oraz patenty, to wynika z tego, że zezwolenia uzyskane choćby w drodze przedmiotowego zaświadczenia nr [...], również przechodzą na spółkę przekształconą. Stąd też zaświadczenie to, jako element niematerialny przekształcanej spółki cywilnej, przeszło w ramach sukcesji uniwersalnej na zawiązaną spółkę pod firmą J. spółka z o. o. w [...].

Po rozpoznaniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) decyzją z [...] listopada 2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 4 pkt 4 i 22, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 2, art. 92a ust. 1, 2 i 6 utd, pkt 4 rozdziału VI załącznika IB oraz art. 13 i 14 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 roku w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE nr L 102/1 z 11.04.2006 r.), a także lp. 1.3, 5.2.1, 5.2.2 i 6.1.4 załącznika nr 3 do utd, utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości w mocy.

W uzasadnieniu decyzji GITD na wstępnie przytoczył treść przepisów stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odwołaniu, organ stwierdził, że podczas wykonywania przewozu oraz w trakcie kontroli drogowej strona nie posiadała zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. Według informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego w [...], przedsiębiorstwu J. spółka z o.o. nie wydano zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, a do 20 maja 2014 r. przedsiębiorstwo J. spółka z o.o. nie zostało zarejestrowane w bazie Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD. Powołując się na art. 33 ust. 1 utd organ wskazał, że uzyskanie zaświadczenia nie jest uzależnione od decyzji wydanej w ramach władztwa administracyjnego, lecz od dokonania czynności materialnoprawnej jaką jest zgłoszenie. W związku z tym niemożliwe jest przeniesienie uprawnienia do wykonywania przewozów na potrzeby własne w drodze przejęcia zorganizowanej części przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 551 kc. Organ zaakcentował również, że przepisy ustawy o transporcie drogowym zawierają normy o charakterze lex specialis w przedmiocie przeniesienia uprawnień z licencji. Zaświadczenie na przewozy na potrzeby własne nie jest uzyskiwane w drodze koncesji, licencji lub zezwolenia, dlatego nie można przenieść indywidualnych uprawnień z niego wynikających na nowy podmiot. Przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują, że obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne dotyczy przedsiębiorcy, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego. Jeżeli nie uzyska wymaganego dokumentu, wówczas będzie prowadził działalność naruszając przepisy ustawy o transporcie drogowym i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zatem obowiązkiem przedsiębiorstwa było dopilnowanie, aby przewozy na potrzeby własne wykonywane były na podstawie wymaganego przepisami zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, w przeciwnym razie strona winna była liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawa o transporcie drogowym.

GITD podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej za pozostałe naruszenia, do których skarżąca nie odniosła się w odwołaniu. W tym kontekście stwierdził, w oparciu o analizę danych cyfrowych znajdujących się na karcie kierowcy (odczyt uwzględniał możliwe zdarzenia i błędy, takie jak przerwa napięcia), że 11 lutego 2014 r. kierujący pojazdem M. K. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy, wynoszący 4,5 godziny. Nie odebrał bowiem wymaganej przerwy w wymiarze 45 minut ani też dwóch przerw, z których pierwsza wynosi minimum 15 minut, a druga następująca po niej - 30 minut. Kierowca 11 lutego 2014 r. prowadził pojazd przez 5 godzin od 7:20 do 16:22, zatrzymując się na dwie przerwy, z których pierwsza trwała 34 minuty (została zarejestrowana między 10:08 a 10:42), druga zaś trwała 20 minut (została zarejestrowana między 12:31 a 12:51). Tachograf zarejestrował również inne aktywności kierowcy (inna praca), które łącznie trwały 41 minut. Jazda ciągła kierowcy trwała 7 godzin i 57 minut, a więc maksymalny czas prowadzenia jazdy bez przerwy został przekroczony o 2 godziny i 57 minut. Kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, w związku z czym art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie znalazł w tym przypadku zastosowania. Organ stwierdził zatem, iż doszło do naruszenia normy określonej w art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Ponadto podczas kontroli drogowej stwierdzono brak przeprowadzenia sprawdzenia okresowego cyfrowego urządzenia rejestrującego marki STONERIDGE ELECTRONICS w wymaganym terminie. Według informacji znajdujących się na tabliczce pomiarowej oraz w oparciu o wydruk z tachografu, ostatnie badanie okresowe miało miejsce 17 maja 2012 r. Jak ustalono na podstawie danych z karty kierowcy i tachografu, do urządzenia rejestrującego nie wprowadzono aktualnego numeru VRN (numeru rejestracyjnego pojazdu). W dniu kontroli w tachografie wprowadzony był poprzedni numer rejestracyjny pojazdu, tj. [...]. Natomiast zgodnie z załącznikiem IB, rozdział VI, pkt 4 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub obwodu tocznego kół lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli.

Organ drugiej instancji nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 92c ust. 1 utd, w myśl którego nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1) lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2). Skarżąca spółka nie przedstawiła żadnych dowodów na powstanie takich okoliczności, ograniczając się jedynie do przedstawienia tez wyłączających jej odpowiedzialność.

Powyższą decyzję skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz poprzedzającej ją decyzji WITD z [...] września 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 553 § 2 ksh w związku z art. 551 kc i art. 552 kc poprzez ich niezastosowanie w niniejszej sprawie, w związku z odmową uznania przez GITD, że zezwolenie uzyskane w drodze zaświadczenia nr [...], przeszło w ramach sukcesji uniwersalnej na zawiązaną spółkę pod firmą J. spółka z o. o. w [...];

naruszenie przepisów postępowania, ponieważ mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 77 § 1 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa oraz art. 107 § 1 kpa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu. Dodatkowo podniosła, iż art. 551 kc nie zawiera zamkniętego katalogu składników wchodzących w skład przedsiębiorstwa. Przepis ten posługuje się bowiem stwierdzeniem "w szczególności", co oznacza, że nie zawiera enumeratywnego wyliczenia wszystkich składników przedsiębiorstwa, ale przykładowo wymienia te, które wchodzą w jego skład. W konsekwencji skarżąca zakwestionowała stanowisko organu, iż przepisy ustawy o transporcie drogowym zawierają normy lex specialis w przedmiocie przeniesienia uprawnień z licencji. Organ nie wskazał bowiem konkretnego przepisu utd, który - jako lex specialis - wyklucza możliwość przejścia zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne na zawiązany na gruncie niniejszej sprawy podmiot. GITD pominął też, że w świetle art. 55[1] pkt 9 kc przedmiotowe zaświadczenie jest dokumentem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej. Skoro nie jest ono uzyskiwane w drodze koncesji, licencji lub zezwolenia, to stanowi dla przedsiębiorcy wyłącznie dokument stwierdzający możliwość dokonywania takiego przewozu. W związku z tym mieści się w zakresie uregulowania, o którym mowa w pkt 9 art. 551 kc. Z racji tego unormowania przedmiotowe zaświadczenie wchodzi w skład zorganizowanego zespołu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, które przeszło w ramach sukcesji uniwersalnej na zawiązaną spółkę pod firmą J. spółka z o. o. w [...].

Uzasadniając naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skarżąca w szczególności podniosła, iż treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji w gruncie rzeczy nie wyjaśnia istoty sprawy w kontekście sukcesji uniwersalnej w zakresie przejścia na spółkę z o.o. uprawnienia do wykonywania przewozów na potrzeby własne. W ten sposób organ drugiej instancji zaniechał ponownego rozpoznania przedmiotowej sprawy w sposób całościowy, powielając jedynie rażące błędy organu pierwszej instancji, który pomimo stawianego już od początku tej sprawy zarzutu, nie rozpoznał go w sposób prawidłowy, co znajduje odzwierciedlenie w materiale dowodowym. Organ nie odniósł się, bowiem do zgromadzonego materiału dowodowego, co każe wysnuć tezę, iż go nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie noszą znamion wadliwości w rozumieniu art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.).

Wprawdzie w niniejszej sprawie zaskarżona została w całości decyzja drugoinstancyjna oraz utrzymana nią w mocy decyzja WITD, jednak skarżąca ograniczyła się (zarówno w skardze, jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji) do przedstawienia zarzutów dotyczących naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia, za które nałożono na nią karę w wysokości 8 000 zł. Natomiast nie odniosła się do pozostałych trzech naruszeń objętych skarżonymi decyzjami. Dlatego zasadniczy spór między stronami sprowadza się do oceny, czy skarżąca - jako przedsiębiorca powstały w wyniku przekształcenia J. E. spółki cywilnej (s.c.) z siedzibą w [...] (w takiej formie działalność gospodarczą prowadzili J. P. i M. P.) w J. spółka z o.o. z siedzibą w [...] - mogła skutecznie legitymować się wypisem z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wydanym na ww. spółkę cywilną. Innymi słowy, czy prawa i obowiązki wynikające z przedmiotowego zaświadczenia przechodzą na spółkę prawa handlowego.

Art. 4 pkt 4 utd stanowi, że niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 utd przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 87 ust. 2 utd podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10 utd.

W tym miejscu zauważyć należy, że okazany przez kierowcę podczas kontroli drogowej wypis z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne został wydany 10 października 2013 r. przez Starostę [...] dla J. E. s.c. z siedzibą w [...]. Tymczasem dla wykonywania przewozu na potrzeby własne w ramach spółki cywilnej konieczne jest posiadanie przez każdego ze wspólników spółki cywilnej zaświadczenia uprawniającego do wykonywania tego rodzaju transportu. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 672 ze zm.) przedsiębiorcą w rozumieniu tej ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej (art. 4 ust. 2 tej ustawy). Zatem podmiotem gospodarczym jest wspólnik spółki cywilnej, a nie spółka cywilna. Spółka cywilna jest wyłącznie wielostronnym stosunkiem zobowiązaniowym, ukształtowanym przez jej wspólników na zasadach i warunkach określonych w kodeksie cywilnym - art. 860 i n. kc. Spółce cywilnej nie przysługuje podmiotowość prawna. Prowadzi to do wniosku, że zaświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 utd, musi posiadać każdy ze wspólników spółki cywilnej (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego /NSA/ z 27 maja 2009 r., II GSK 965/08, Lex nr 547122). Wadliwie wystawione zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nie ma jednak istotnego znaczenia w niniejszej sprawie, ponieważ problem przenoszenia (zbywalności) uprawnień z zaświadczenia pozostaje aktualny również w sytuacji prawidłowego wydania zaświadczenia, tj. każdemu ze wspólników J. E.s.c. z siedzibą w [...] – zarówno J. P., jak i M.P..

W myśl art. 551 § 2 ksh spółka cywilna może być przekształcona w spółkę handlową, inną niż spółka jawna. Według art. 551 § 3 ksh, do tego przekształcenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące przekształcenia spółki jawnej w inną spółkę handlową, z tym że do skutków przekształcenia stosuje się art. 26 § 5 ksh. Oznacza to, iż z chwilą wpisu do rejestru spółka przekształcana staje się spółką przekształconą - spółką z o.o., a tak powstałej spółce z o.o. przysługują wszystkie prawa i obowiązki stanowiące majątek wspólny wspólników. Zgodnie z art. 553 § 1 ksh spółce przekształconej przysługują wszystkie prawa i obowiązki spółki przekształcanej, a w myśl art. 553 § 2 ksh spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Z kolei art. 553 § 3 ksh stanowi, że wspólnicy spółki przekształcanej uczestniczący w przekształceniu stają się z dniem przekształcenia wspólnikami spółki przekształconej. Jak wskazał NSA w wyroku z 9 sierpnia 2013 r., II FSK 2289/11, LEX nr 1397813, z art. 553 § 1 ksh wynika zasada kontynuacji praw i obowiązków spółki przekształconej i spółki przekształcanej. Wynika to z użycia w tym przepisie określenia "przysługują", odmiennego niż w przypadku łączenia (art. 494 ksh) i podziału (art. 531 ksh) spółek (gdzie używa się określenia "przechodzą"). Kontynuacja oznacza, że jeżeli chodzi o prawa i obowiązki to przysługują one spółce, a więc przysługują spółce przekształcanej również po przekształceniu, co z kolei oznacza, iż spółka jest cały czas ex lege podmiotem tych praw i obowiązków. W przypadku kontynuacji nie ma bowiem poprzednika i następcy prawnego, ale istnieje ta sama spółka w zmienionej formie, będąc – zgodnie z zasadą kontynuacji – podmiotem tych samych praw i obowiązków, co spółka przekształcana. (vide wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /WSA/ w Rzeszowie z 15 kwietnia 2008 r., I SA/Rz 200/08, LEX nr 443817). Brak dwóch różnych podmiotów (poprzednika i następcy prawnego) nie pozwala też na przyjęcie zasady sukcesji uniwersalnej praw i obowiązków spółki przekształcanej przez spółkę przekształconą. Sukcesja uniwersalna ma bowiem miejsce, gdy następca prawny wstępuje w ogół praw i obowiązków stanowiących cały majątek poprzednika, a szerzej rzecz ujmując, gdy w sytuację prawną określonego podmiotu wstępuje inny podmiot.

W art. 553 § 1 ksh ustawodawca wprowadził zasadę kontynuacji praw i obowiązków cywilnoprawnych, a w art. 553 § 2 ksh - zasadę ograniczonej (warunkowej) kontynuacji praw i obowiązków/stosunków administracyjnych. Ten ostatni przepis przykładowo wskazuje, które z praw i obowiązków przysługujących spółce przekształcanej przysługują spółce przekształconej. Są to prawa i obowiązki wynikające z koncesji, zezwoleń oraz ulg przyznanych spółce przed przekształceniem, chyba że (warunek) ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej. Według zasady warunkowej kontynuacji praw i obowiązków administracyjnych, prawa i obowiązki administracyjne nie będą przysługiwały spółce przekształconej, jeżeli ustawa lub sama decyzja stanowi inaczej. W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja występuje w niniejszej sprawie, gdyż ww. przepis art. 33 ust. 1 utd stanowi regulację lex specialis względem art. 553 § 2 ksh. Wykonywanie niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne nie wymaga uzyskania licencji. Ustawodawca w tym przypadku przewidział mniej rygorystyczną formę reglamentacji - zaświadczenie potwierdzające zgłoszenie przez konkretnego przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zaświadczenie to jest aktem indywidualnym z zakresu administracji publicznej, wydawanym na wniosek konkretnego przedsiębiorcy i rodzi skutki prawne wyłącznie wobec tego określonego podmiotu (przedsiębiorcy) w sferze publicznoprawnej, to jest legitymuje go do realizowania wskazanego typu przewozów. Przedmiotowe zaświadczenie – ściśle związane z osobą konkretnego przedsiębiorcy - jest prawem niezbywalnym, a jako prawo niezbywalne nie może być przedmiotem jakiejkolwiek czynności prawnej (obrotu prawnego), w tym również nie może być przedmiotem wkładu do spółki kapitałowej, a taką jest przecież spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Dlatego też uzyskanie takiego zaświadczenia przez jednego ze wspólników spółki cywilnej nie powoduje przejścia uprawnienia w nim inkorporowanego na pozostałych wspólników spółki ani na spadkobierców przedsiębiorcy. Akt ten nie może bowiem zaświadczać o wykonywaniu przewozu drogowego na potrzeby własne przez inny podmiot niż ten, który został w nim wskazany (vide wyrok WSA w Warszawie z 21 czerwca 2005 r., VI SA/Wa 1981/04, Lex nr 167130, wyrok WSA w Białymstoku z 20 lutego 2014 r., II SA/Bk 900/13, Lex nr 1624746, wyrok WSA w Warszawie z 23 marca 2010 r., VI SA/Wa 2144/09, Lex nr 607009, wyrok WSA w Warszawie z 1 czerwca 2006 r., VI SA/Wa 733/06, Lex nr 214093). Uwaga ta odnosi się też do (jak w tej sprawie) skarżącej spółki J. spółka z o.o., jako podmiotu powstałego z przekształcenia stosunku zobowiązaniowego, jakim jest spółka cywilna, w spółkę handlową. Poza tym zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne nie mieści się w otwartym katalogu składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do prowadzenia przez przedsiębiorstwo działalności gospodarczej, o którym mowa w ww. art.551 kc, ale ponieważ jest dokumentem potrzebnym do prowadzenia tej działalności, można uznać, że wchodzi w skład przedsiębiorstwa. Jednocześnie nie będzie miała zastosowania do tego zaświadczenia dyspozycja wskazanego w skardze art. 552 kc ( w świetle tego przepisu czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści tej czynności albo z przepisów szczególnych), gdyż byłoby to sprzeczne z treścią ww. art. 33 ust.1 utd. Tym samym w razie zbycia ( czy tak samo jak w tej sprawie - przekształcenia) przedsiębiorstwa przez przedsiębiorcę, któremu wydano zaświadczenie potwierdzające wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne, nabywca/podmiot przekształcony nie będzie mógł legitymować się tym dokumentem; winien uzyskać nowe, własne zaświadczenie.

W świetle powyższego organy Inspekcji Transportu Drogowego (ITD) słusznie przyjęły, że na skarżącej spółce ciążył obowiązek dopilnowania, aby przewozy na potrzeby własne wykonywane były na podstawie zaświadczenia wystawionego dla J. spółki z o.o. z siedzibą w [...]. Konsekwencją zaniedbania w tym zakresie jest nałożenie na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł przewidzianej w lp. 1.3 załącznika nr 3 do utd.

Jak już wyżej wskazano, skarżąca nie wypowiedziała się w skardze ani w odwołaniu co do trzech pozostałych naruszeń. Fakt podpisania przez kierowcę M. K., bez wnoszenia uwag, dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa jakim jest protokół kontroli, stanowi dowód okoliczności w nim stwierdzonych. Jak podkreślił NSA w wyroku z 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08, ustalenia protokołu z kontroli drogowej, sporządzonego przez inspektorów ITD z udziałem przedstawiciela przewoźnika, dotyczące naruszenia przez przewoźnika przepisów ustawy, zwłaszcza w sytuacji, gdy zagrożone jest to sankcją w postaci administracyjnej kary pieniężnej, wyznaczają granice przyszłego postępowania administracyjnego, pod względem stanu faktycznego i prawnego. Brak jest podstaw prawnych do zmiany ustaleń zawartych w protokole kontroli w inny sposób, niż ewentualne sporządzenie w trybie art. 74 utd protokołu weryfikującego. Nie można jednak tego uczynić jednostronnie. Protokół kontroli drogowej jest w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej i nie może zatem zawierać żadnych wątpliwości co do okoliczności sprawy (tak NSA w wyroku z 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09).

Z akt sprawy wynika, że 11 lutego 2014 r. kierowca M. K. prowadził pojazd od 7:20 do 16:22, zatrzymując się na dwie przerwy, z których pierwsza trwała 34 minuty (od 10:08 do 10:42), a druga trwała 20 minut (od 12:31 do 12:51). Tachograf zarejestrował też inne prace kierowcy, które łącznie trwały 41 minut. Jazda ciągła kierowcy w tym dniu trwała 7 godzin i 57 minut. W myśl art. 4 pkt 22 a) utd przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Stosownie do art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 po okresie prowadzenia pojazdu trwającym cztery i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut, chyba że kierowca rozpoczyna okres wypoczynku. Przerwę czterdziestopięciominutową można zastąpić przerwą długości minimum piętnastu minut, po której nastąpi przerwa długości co najmniej trzydziestu minut tak, aby zachować zgodność z przepisami przytoczonymi w poprzednim zdaniu. Zatem kierowca nie odebrał wymaganej przerwy w wymiarze 45 minut ani też dwóch przerw, z których pierwsza wynosi minimum 15 minut, a druga następująca po niej - 30 minut, jak również przekroczył o 2 godziny i 57 minut maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy wynoszący 4,5 godziny. Jednocześnie kierowca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej) uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków, w związku z czym art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 nie znalazł w niniejszym przypadku zastosowania. Również skarżąca w toku postepowania nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogłyby wyłączyć jej odpowiedzialność w tym zakresie.

Mając na uwadze powyższe, zasadnie nałożono na skarżącą sankcje pieniężne przewidziane w lp. 5.2.1 i lp. 5.2.2. załącznika nr 3 do utd w wysokości odpowiednio 150 zł i 1 000 zł.

Ponadto ostatnie badanie okresowe zamontowanego w kontrolowanym pojeździe cyfrowego urządzenia rejestrującego marki STONERIDGE ELECTRONICS (tachografu cyfrowego) zostało przeprowadzone 17 maja 2012 r., a także nie wprowadzono do tego urządzenia aktualnego numeru VRN - numeru rejestracyjnego pojazdu (w tachografie wprowadzony był poprzedni numer rejestracyjny pojazdu, tj. [...]).

Stosownie do art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca obowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Załącznik ten (w rozdziale VI, pkt 4) wskazuje, iż przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub obwodu tocznego kół lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli.

Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w postaci oględzin tabliczki pomiarowej tachografu i wydruku z tachografu) Sąd zgadza się z rozstrzygnięciem organu w zakresie nałożenia kary pieniężnej w wysokości 1000 zł zł za naruszenie przewidziane lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do utd.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów ITD obu instancji nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Rozstrzygając sprawę, organy oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli oraz dokonały jego wyczerpującej oceny. Ponadto stanowisko wyrażone w obu decyzjach uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 kpa. Ustalony w powyższy sposób stan faktyczny i jego implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącą kary za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Również wysokość kary została ustalona w sposób prawidłowy, na podstawie właściwych przepisów załącznika nr 3 do utd z uwzględnieniem przepisu art. 92a ust. 2 utd.

Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

-----------------------