Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 548/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7,77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit c., art. 152, art. 200, art. 205 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącego A. L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia 25 marca 2011r. nr [...] , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. L. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] Nr [...] z dnia 15 października 2010r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - [...] (choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa wymienione w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych - Dz. U. Nr 105, poz. 869), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] w związku ze zgłoszeniem w dniu 27 października 2008r. podejrzenia u A. L. choroby zawodowej pod postacią [...] , wszczął postępowanie administracyjne. W toku postępowania A. L. został zbadany w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] . Orzeczeniem lekarskim nr 1/2010 z dnia 9 lutego 2010 r. jednostka orzecznicza stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej: [...] - choroby zakaźne lub pasożytnicze albo ich następstwa - umieszczonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia podano, że w wyniku przeprowadzonych badań, po zapoznaniu się z dokumentacją medyczną, z wynikami badań serologicznych i z wywiadem epidemiologicznym - informacją z Inspekcji Weterynaryjnej, nie znaleziono podstaw do rozpoznania [...] . Stwierdzono nadto, że [...] u bydła występowała w Polsce, również na terenie powiatu [...] , natomiast z dniem 1 grudnia 1980r. terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zostało uznane za wolne od [...] bydła. Po akcesji Polski do Unii Europejskiej fakt ten został potwierdzony i Polska została umieszczona w wykazie państw członkowskich oficjalnie wolnych od [...] .

W latach [...] wykonywana u A. L. diagnostyka serologiczna w kierunku [...] dawała wyniki negatywne.

Wykonany z kolei w [...] r. test immunoenzymatyczny ELISA wykazał obecność przeciwciał [...] IgG w niskim mianie. Test ten jest jednak testem nieswoistym i w ocenie jednostki orzeczniczej sam nie może świadczyć o zakażeniu pałeczką [...] .

W związku z odwołaniem A. L. od orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I instancji, Instytut Medycyny Pracy im. Prof. J. [...] w [...] wydał w dniu 8 maja 2010r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...] wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.

W orzeczeniu podano, że trakcie hospitalizacji w Klinice Chorób Zawodowych i Toksykologii IMP w [...] u pacjenta A. L. przeprowadzono szereg badań i konsultacji specjalistycznych. Aktualnie wykonane badania serologiczne w kierunku zakażenia pałeczkami [...] dały wynik ujemny. Nie wykazano także obecności przeciwciał przeciwko krętkom [...] . W badaniu neurologicznym nie stwierdzono objawów ogniskowych uszkodzenia ośrodkowego i obwodowego układu nerwowego, a w szczególności nie stwierdzono klinicznych objawów, polineuropatii, cech zespołów korzeniowych. Wynikiem konsultacji zarówno neurologicznej jak i psychiatrycznej było rozpoznanie u pacjenta zespołu neurastenicznego. Także ocena psychologiczna pacjenta nie ujawniła cech zespołu psychoorganicznego, a jej wynik zasugerował czynnościowe podłoże zgłaszanych dolegliwości. Konsultacja laryngologiczna z oceną układu równowagi i oceną audiologiczną pozwoliła rozpoznać obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego z szumami usznymi i zawrotami głowy rozwijający się najprawdopodobniej w następstwie zaburzeń mikrokrążenia w uchu wewnętrznym w przebiegu nadciśnienia tętniczego i choroby zwyrodnieniowej kręgosłupa w odcinku szyjnym. Obserwowane w badaniu dermatologicznym zmiany skórne potwierdziły jedynie obecność łuszczycy zwykłej u pacjenta. Także w narządzie wzroku nie obserwuje się zmian, które mogłyby mieć związek z narażeniem zawodowym.

Analiza przebiegu klinicznego dolegliwości oraz wyników przeprowadzonych badań serologicznych w kierunku zakażenia [...] , w opinii specjalisty chorób zakaźnych, nie dała podstaw do rozpoznania u A. L. choroby zawodowej - [...] (poz. [...] wykazu chorób zawodowych). Pacjent jest zdiagnozowany i przewlekle leczony z powodu chorób narządowych i układowych. Zgłaszane przez niego dolegliwości w opinii wielospecjalistycznej (laryngologicznej, neurologicznej, psychologicznej, psychiatrycznej) należy wiązać m.in. z wieloletnim nadciśnieniem tętniczym oraz zwyrodnieniem w szyjnym odcinku kręgosłupa. Ponadto nigdy nie stwierdzono u pacjenta dodatnich wyników badań serologicznych, które upoważniłyby do spełnienia kryterium serologicznego i rozpoznania [...] .

A. L. odwołał się od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] do [...] ego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] . W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w związku z podejrzeniem przewlekłej [...] leczony był specjalistycznie w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Wojewódzkiego w [...] , ponadto podniósł błędne dokonanie oceny sytuacji epidemiologicznej i epizootiologicznej z okresu jego pracy. Odwołujący się podniósł również, że w okresie jego pracy [...] prawie w 100% występowała w PGR na terenie województwa [...] , więc o zakażenie było bardzo łatwo. W dalszej części odwołania A. L. wskazał na sporadycznie przeprowadzane badania laboratoryjne w okresie jego pracy w Państwowej Służbie Weterynaryjnej oraz nieobiektywne i sprzeczne z etyką lekarską postępowanie lekarzy specjalistów Instytutu Medycyny Pracy w [...] . Cenne badania naukowe zostały wprawdzie przeprowadzone, ale lekarze: specjaliści chorób zakaźnych i pracy (którzy nie badali A. L.) dowolnie i biurokratycznie zinterpretowali wyniki badań, wykluczając [...] .

W toku prowadzonego postępowania administracyjnego [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zwrócił się do A. L. o uzupełnienie materiału dowodowego o dokumentację leczenia w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Wojewódzkiego w [...] oraz wystąpił do [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii o udzielenie informacji na temat zachorowalności wśród zwierząt na [...] w latach[...] , ze szczególnym uwzględnieniem zachorowań występujących na terenie powiatu [...] . Otrzymany materiał dowodowy został przesłany do Instytutu Medycyny Pracy w [...] oraz Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] celem uzyskania dodatkowych wyjaśnień. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] podtrzymał opinię zawartą w orzeczeniu lekarskim Nr [...] z dnia[...] . i zawarte w nim uzasadnienie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – [...] wskazując, że stwierdzenie w [...] roku w jednorazowym wysoce nieswoistym teście immunoenzymatyczny ELISA miernie podwyższonego miana przeciwciał kl. IgG w kierunku [...] nie daje podstaw do rozpoznania i leczenia [...] . Instytut Medycyny Pracy w [...] także podtrzymał swoją opinię zawartą w orzeczeniu z dnia 8 maja 2010r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Stwierdził, że po ponownym przeanalizowaniu całości zgromadzonej dokumentacji medycznej z uwzględnieniem dostarczonych nowych dowodów oraz uwag zawartych w odwołaniu, w tym konkretnym, indywidualnie rozpatrywanym przypadku, nie można bezspornie lub nawet z przeważającym prawdopodobieństwem przyjąć, że mogło dojść do zakażenia [...] w trakcie wykonywania pracy zawodowej. Odnosząc się do badania A. L. w Poradni Chorób Zakaźnych Szpitala Wojewódzkiego w [...] , Instytut Medycyny Pracy w [...] podniósł, iż znajdujący się w dokumentacji medycznej pacjenta wpis z dnia [...] r. wskazuje na ujemne wyniki odczynu wiązania dopełniacza i odczynu zlepnego z pałeczkami [...] . Ujemne wyniki tych testów zawiera także kserokopia badań serologicznych przeprowadzonych w [...] roku w Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w [...] .

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 2351 Kodeksu pracy wskazał, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z art. 2352 Kodeksu pracy rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne. Oznacza to, że nie każda jednostka chorobowa, może zostać uznana za chorobę zawodową.

Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. W przypadku A. L., który mógł być narażony podczas swojej pracy zawodowej na działanie szkodliwego czynnika chorobotwórczego pałeczek [...] , nie znaleziono się podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej [...] . Obie jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, które badały odwołującego się, tj. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] oraz Instytut Medycyny Pracy w [...] , jednoznacznie stwierdziły brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Organ II instancji powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące charakteru orzeczeń lekarskich jednostek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych, wskazał, że orzeczenia te dotyczą wiedzy specjalnej i mają charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Związanie to powoduje niemożność podjęcia przez organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników badań stanowiących podstawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007r., sygn. akt II OSK 1078/06; Wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2010r., sygn. akt IV SA/GL 876/09).

Oceniając wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie organ odwoławczy uznał, że stan zdrowia A. L. został oceniony w sposób wyczerpujący i nie budzący wątpliwości i stąd też brak jest przesłanek do przyjęcia istnienia u A. L. choroby zawodowej [...] , ujętej w pkt. [...] wykazu chorób zawodowych, ze względu na brak klinicznych objawów tej choroby.

A. L. zaskarżył decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] . Wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi A. L. podał, że w okresie pracy skarżącego w państwowych gospodarstwach rolnych na terenie powiatu [...] występowały dość liczne ogniska zachorowań na [...] , w tym przypadki dodatnie wśród pracowników. Również w miejscach pracy skarżącego występowały liczne przypadki [...] wśród zwierząt. Okoliczność ta jest bezsporna, albowiem znajduje odzwierciedlenie w posiadanym rejestrze przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w [...] .

Skarżący nie może zgodzić się ze stanowiskiem organu, że z dniem 1 grudnia 1980 r. teren Polski został uznany za wolny od [...] bydła (Komunikat Ministra Rolnictwa z dnia 3 października 1980 r. nr WETsp-II-4414-15/80) i automatycznie po akcesji Polski do Unii Europejskiej fakt ten został potwierdzony umieszczeniem Polski w wykazie Państw członkowskich oficjalnie wolnych od [...] .

Żaden z organów zarówno I jak i II instancji nie uwzględnił okoliczności, że dopiero w dniu 5 sierpnia 2009 r. Komisja Europejska decyzją zmieniającą decyzję 2003/467/WE w odniesieniu do uznania niektórych państw członkowskich i ich regionów za oficjalnie wolny od [...] bydła uznała Polskę za kraj wolny od [...] , co w ocenie skarżącego ma istotne znaczenie przy ocenie warunków pracy.

Od [...] owiec kóz Polska została uznana za kraj oficjalnie wolny decyzją Komisji Europejskiej 2006/169/WE z dnia 21 lutego 2006 r. zmieniającą decyzję 93/52/EWG w odniesieniu do uznania Polski i niektórych prowincji lub regionów Włoch za wolne od [...] oraz decyzją 2003/467/WE w odniesieniu do uznania niektórych prowincji lub regionów Włoch za wolne od gruźlicy bydła, [...] bydła i enzootycznej białaczki bydła.

Z przepisów art. 7 i 77 § 1 Kpa wynika, iż postępowanie dowodowe jest oparte na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organ administracyjny jest obowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zdaniem skarżącego nawet w tych sytuacjach, gdzie obowiązek wykazania określonych przesłanek spoczywa z woli ustawodawcy na wnioskodawcy, nie oznacza to zwolnienia organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Z tych też względów – zdaniem skarżącego- organy prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie same winny zwracać się do jednostek medycznych o nadesłanie dokumentacji medycznej skarżącego a nie zobowiązywać go do jej przedłożenia.

Nadto wskazał, że orzeczenie lekarskie nr [...] zostało wydane w dniu [...] r. zaś pismem z dnia [...] r., czyli już po wydaniu orzeczenia Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] zwrócił się o nadesłanie informacji dotyczących stanu zdrowia skarżącego, które winny stanowić podstawę wydania orzeczenia.

A. L. zwrócił nadto uwagę, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż wykonany u skarżącego w 2008 r. test immunoenzymatyczny ELISA wykazał obecność przeciwciał [...] IgD o niskim mianie. Test ten jest testem nieswoistym i sam w sobie i nie może świadczyć o zakażeniu pałeczką [...] .

W ocenie skarżącego organ prowadzący przedmiotowe postępowanie winien wyjaśnić okoliczności i przyczyny wykazania badania dodatniego wykonanego u skarżącego w [...] r. wskazującego o możliwości zakażenia [...] . Organ prowadzący postępowanie w ogóle nie uwzględnił okoliczności pozostawania skarżącego pod opieką lekarzy i prowadzonego procesu leczenia, który mógł spowodować uśpienie choroby. Przy przewlekłej [...] według kazuistyki medycznej licznych ośrodków naukowych w Polsce wynik serologiczny krwi może być ujemny. Również objawy kliniczne choroby mogą występować przy [...] jak i przy innych chorobach zakaźnych czy wewnętrznych. Żadne z orzeczeń lekarskich będących postawą wydania opinii nie uwzględniło diagnostyki różnicowej, która wyeliminowałaby zakażenie [...] . Orzeczenia wydane przez lekarzy badających skarżącego nie udzielają jednoznacznej odpowiedzi na pytanie dlaczego u skarżącego test wykazał wynik pozytywny.

Z tych też względów zdaniem skarżącego uznać należało, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji wykluczającej zakażenia skarżącego [...] .

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. pełnomocnik A. L. wskazał, że w Instytucie Medycyny Pracy w [...] rozpoznano u skarżącego małopłytkowość, która stanowi jeden z objawów [...] . Stwierdził również, że w sytuacjach wątpliwych istnieje możliwość przeprowadzenia – jako badania uzupełniającego- testu Burneta.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1[...] 9), stanowiąc w przepisie art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej "P.p.s.a."). Istotnym jest także, że rozstrzygając daną sprawę sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa a zakres jego procedowania wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i 134 § 1 i 2 P.p.s.a).

W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Normatywna definicja choroby zawodowej została określona w art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz. U z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), który stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Aby zatem określone schorzenie mogło być uznane za chorobę zawodową muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, rozpoznane schorzenie musi odpowiadać chorobie ujętej w wykazie chorób zawodowych, a po drugie, winno być spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy osoby zainteresowanej albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przedmiot badania organu stanowi więc ustalenie istnienia choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, ustalenie pracy w warunkach narażających na powstanie tej choroby oraz związku przyczynowego między chorobą zawodową, a tymi warunkami.

Postępowanie organów w tym zakresie reguluje, wydane na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 237 § 1 Kodeksu pracy, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r. i obowiązywały w chwili wydania decyzji organu odwoławczego.

Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Przechodząc na grunt sprawy będącej przedmiotem rozpoznania, Sąd stwierdził, że zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy nie pozwala na dostateczne wyjaśnienie, że u skarżącego, który pracując w okresie zatrudnienia w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej - [...] , wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. – nie mogło dojść do zakażenia w trakcie wykonywanej pracy.

Jakkolwiek z decyzji organów obu instancji wynika, że Polska od 1 grudnia 1980 r. jest wolna od [...] bydła, to jednak – jak słusznie zauważył skarżący, po akcesji Polski do Unii Europejskiej dopiero decyzją Komisji Nr 2009/600/WE z dnia 5 sierpnia 2009 r. zmieniającej decyzję 2003/467/WE, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L204z 6 sierpnia 2009 r., Polska została uznana za państwo członkowskie oficjalnie wolne od [...] bydła. Wcześniej, bo w roku 2006, Polska została uznana za kraj oficjalnie wolny od [...] owiec i kóz.

Możliwość wystąpienia przypadków [...] bydła owiec czy kóz na terenie powiatu [...] w okresie zatrudnienia skarżącego jako lekarza weterynarii było istotną, lecz nie jedyną przesłanką dla stwierdzenia choroby zawodowej. Dla jej stwierdzenia niezbędne było rozpoznanie tego schorzenia u skarżącego przez uprawnioną placówkę diagnostyczną.

Skarżący został poddany badaniom w dwóch jednostkach medycznych, tj. w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] i Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. J. [...] w [...] .

Lekarze tych placówek nie znaleźli jednak podstaw do rozpoznania u skarżącego [...] zaś orzeczenia lekarskie jednostki pierwszego i drugiego stopnia zostały wydane w oparciu o zgromadzoną dokumentację medyczną, badania serologiczne i wywiad epidemiologiczny, dodatkowo uzupełnione w postępowaniu odwoławczym o dokumentacje medyczną przedłożoną przez skarżącego.

Sąd zauważa, że orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma zatem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.

Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (por. wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA).

Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować jedynie ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego.

W tej sprawie mając do czynienia ze specjalistyczną wiedzą skarżącego, wynikającą z wykonywania przez niego zawodu lekarza weterynarii, organy położyły szczególny nacisk na wyjaśnienie kwestii wątpliwych, podnoszonych przez skarżącego odnoszących się do podejrzenia choroby zawodowej [...] . W tym celu, na co już wyżej Sąd zwrócił uwagę, organ odwoławczy wystąpił o ponowną analizę dokumentacji medycznej oraz wyników badań serologicznych przez lekarzy specjalistów z IMP w [...] .

Rację ma jednak skarżący, że nie wyjaśniono wyczerpująco w toku postępowania z jakiego powodu przeprowadzone u A. L. badania serologiczne w kierunku [...] , których wynik dostarczył organowi, dały wynik dodatni. Zarówno jednostki orzecznicze jak i organ nie tylko nie wyjaśniły, ale również nie wykazały możliwości przeprowadzenia badań metodą inną aniżeli test immunoenzymatyczny ELISA. Śródskórny test alergiczny (odczyn Burneta), na którego istnienie wskazywał w toku postępowania A. L., wykrywający stan nadwrażliwości zakażonego organizmu na antygeny pałeczek [...] abortus ma dużą wartość diagnostyczną. Odczyn skórno-alergiczny [..] jest dodatni zarówno w ostrej jak i przewlekłej [...] oraz w przypadkach nie rozpoznanych klinicznie. Podobną wartość diagnostyczną ma odczyn opsono-fagocytarny Huddlesona (dodatni, gdy indeks > 20%). Na powyższe zwrócił uwagę nie tylko skarżący, ale również Dorota Lisik i Beata Sobieszczańska w artykule "Zastosowanie testu immunoenzymatycznego ELISA w serodiagnostyce przewlekłej [...] " opublikowanym w Przeglądzie Epidemiologicznym Nr 3, poz. 300 z 2001 r. Celem tej pracy, co wynika z jej treści, była ocena przydatności immunoenzymatycznego testu ELISA w serodiagnostyce [...] u pracowników służb weterynaryjnych z objawami klinicznymi sugerującymi przewlekłą [...] . Badania przeprowadzono w Wojewódzkim Szpitalu Specjalistycznym Chorób Infekcyjnych we [...] .

Skoro kwestia możliwości poddania skarżącego badaniu w kierunku [...] była podnoszona w toku postępowania przez skarżącego, to zważywszy na środowisko pracy, w którym był zatrudniony był A. L. , możliwość zakażenia [...] oraz jego stan zdrowia, organy miały obowiązek wyczerpania wszystkich dostępnych metod badawczych, by jednoznacznie orzec o wykluczenia możliwości stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Obowiązkiem organu było również wyczerpujące wyjaśnienie przy użyciu dostępnych środków dowodowych przyczyny stwierdzenia u A. L. nawet śladowego odczynu chorobowego oraz wykazania w sposób graniczący z pewnością, że nie ma innych metod wykrywania choroby, której podejrzenie istnienia zgłosił skarżący.

Przypomnieć należy, że zgodnie z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych, jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Organy wprawdzie występowały już o dodatkowe wyjaśnienia do jednostek orzeczniczych, jednakże wyjaśnienia te są niewystarczające do końcowego rozpatrzenia sprawy.

Ze względu zatem na naruszenie powołanego wyżej przepisu jak i art. 7 i 77 Kpa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a, natomiast o kosztach w oparciu o treść art. 200 i 205 § 2 tej ustawy.