Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 230/00
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2002-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatki inne
Podatkowe postępowanie
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 47 par. 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 11 ust. 1-2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: par. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 162 poz. 1124
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa.
Teza: Art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ dotyczy również biegu terminu płatności podatku, który podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić zgodnie z art. 47 par. 3 Ordynacji podatkowej.

TEZY

Art. 12 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ dotyczy również biegu terminu płatności podatku, który podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić zgodnie z art. 47 par. 3 Ordynacji podatkowej.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Dariusza S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 23 grudnia 1999 r. (...) w przedmiocie podatku od środków transportowych - uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwlokę; oddala skargę w pozostałym zakresie; (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 3 sierpnia 1999 r. określającą Dariuszowi S. wysokość zaległego podatku od środków transportowych w kwocie 699 zł i odsetek za zwłokę na dzień wydania tej decyzji w kwocie 727,50 zł.

W uzasadnieniu w szczególności powołano się na treść przepisów art. 8-10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm. - według stanu prawnego obowiązującego w 1996 r. i 1997 r./, par. 1 pkt 2 lit. "b" i pkt 3 lit. "f" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 grudnia 1995 r. w sprawie podatku od środków transportowych /Dz.U. nr 147 poz. 417 - obowiązującego w 1996 r./ oraz uchwały nr 144/96/29 Rady Miejskiej w S. z dnia 19 grudnia 1996 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych w 1997 r. Ponadto podano, że Dariusz S. był pierwszym właścicielem motocykla o pojemności skokowej silnika 342 cm zarejestrowanego 1 grudnia 1986 r. oraz samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika 1.905 cm3 zarejestrowanego 5 października 1996 r. Pojazdy te nie zostały wycofane z ruchu /wyrejestrowane/ ani nie zostały zbyte przez podatnika w 1996 i 1997 r. Tak ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i nie był kwestionowany przez stronę. Podatnik nie podnosi również okoliczności spełnienia obowiązku podatkowego z tytułu prawa własności motocykla za II półrocze 1996 r. i 1997 r. oraz samochodu za listopad-grudzień 1996 r. i 1997 r. Zatem ciążył na nim obowiązek zapłaty podatku - bez wezwania - do 15 września 1996 r. /za motocykl/ i do 15 listopada 1996 r. /za samochód/, zaś w 1997 r. - również bez wezwania - do 15 lutego I rata i do 15 września II rata /za dwa środki transportowe/. Organ I instancji, stosując właściwe stawki podatkowe /określone w powołanych przepisach rozporządzenia i uchwały/ i kierując się regułą proporcjonalności wynikająca z art. 11 ust. 3 wymienionej ustawy, określił w prawidłowej wysokości zaległości podatkowe, a także naliczył odsetki na dzień wydania decyzji, tj. 3 sierpnia 1999 r., przyjmując właściwe stawki. Uchybienie przez organ I instancji dyspozycji art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej nie spowodowało ujemnych skutków dla podatnika. Nie zgłosił on bowiem dowodów, okoliczności mogących mieć wpływ na treść decyzji, zaś decyzja nie została wydana bez udziału i wiedzy podatnika. W uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego znajduje się pouczenie o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i wypowiedzenia w sprawie. Podatnik z tej możliwości nie skorzystał. Wymienione postanowienie określa wielkość zaległości i jest odpowiednikiem treści decyzji. Uległa zmianie jedynie wysokość odsetek w związku z koniecznością określenia jej na dzień wydania decyzji.

W skardze Dariusz S. zarzucił naruszenie szeregu przepisów proceduralnych, w szczególności podniósł, że organ I instancji nie wyznaczył mu 3-dniowego terminu z art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej, nie zakończył - tak samo jak i organ odwoławczy - postępowania w obowiązującym terminie ani nie powiadomił go o przyczynie zwłoki oraz nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a w uzasadnieniu nie podał podstawy prawnej stawek odsetek oraz ich wielkości i okresów obowiązywania. Ponadto podniósł, że nie został poinformowany o możliwości umorzenia odsetek, a także wniósł o rozważenie zastosowania przedawnienia z art. 68 par. 1 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie do kwestii umorzenia zaległości, wyjaśniono, że może być ona przedmiotem odrębnego postępowania, o ile podatnik złoży stosowny wniosek. Natomiast wskazany w skardze przepis art. 68 par. 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie jedynie do zobowiązań podatkowych powstających w drodze wydania decyzji, natomiast podatek od środków transportowych jest zobowiązaniem powstającym z mocy prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu jedynie w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę z uwagi na nieuwzględnienie przez organy podatkowe treści art. 12 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli ostatni dzień terminu przewidzianego w przepisach prawa podatkowego przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień pod dniu lub dniach wolnych od pracy. Przepis ten dotyczy również terminu płatności podatku, którym w wypadku, gdy podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek - czyli również w wypadku podatku od środków transportowych /art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia o podatkach i opłatach lokalnych - Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ - jest ostatni dzień, w którym zgodnie z przepisami prawa podatkowego wpłata powinna nastąpić /art. 47 par. 3 Ordynacji podatkowej/. Jeżeli zatem określony w przepisach podatkowych termin płatności przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, to z mocy art. 12 Ordynacji podatkowej ulega on automatycznej zmianie.

Dotyczy to również terminów płatności podatku od środków transportowych przewidzianych w art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Tak więc w rozpatrywanej sprawie terminami płatności drugiej raty podatku od motocykla za 1996 r. nie jest 15 września 1996 r. /niedziela/, tylko dzień następny, zaś w wypadku pierwszej raty podatku od motocykla i samochodu osobowego za 1997 r. nie jest 15 lutego 1997 r. /sobota/, tylko 17 lutego 1997 r., jako następny dzień po dniach wolnych od pracy /sobocie i niedzieli/.

Zmiana terminu płatności podatku oznacza również zmianę daty, od której naliczane są odsetki za zwłokę; nalicza się je od następnego dnia po upływie terminu płatności podatku /p. par. 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa - Dz.U. nr 162 poz. 1124 ze zm./.

Skoro zatem w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe za termin płatności drugiej raty podatku za 1996 r. i pierwszej raty za 1997 r. przyjęły dni, które przypadają odpowiednio w niedzielę i sobotę, czyli z naruszeniem art. 12 Ordynacji podatkowej, co wynika w szczególności z wyliczenia zawartego w postanowieniu o wszczęciu postępowania podatkowego z dnia 25 marca 1999 r., zaskarżoną decyzję należało uchylić w części dotyczącej odsetek za zwłokę, gdyż błędne ustalenie terminu płatności może mieć wpływ jedynie na wysokość odsetek. Natomiast pozostaje bez wpływu na określenie wysokości samej zaległości podatkowej.

Należy podkreślić, że w stanie prawnym obowiązującym przed wejściem w życie Ordynacji podatkowej, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r. - chociaż nie było odpowiednika art. 12 Ordynacji podatkowej - to, jeżeli termin płatności przypadał na dzień ustawowo lub dodatkowo wolny od pracy, odsetki za zwłokę były pobierane również od drugiego dnia po dniu lub dniach wolnych od pracy /par. 9 ust. 3 wówczas obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych - Dz.U. nr 7 poz. 33 ze zm./.

Odnośnie do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych, należy stwierdzić, że naruszenia te nie mogą być uznane za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko wtedy zgodnie z art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ mogłyby one stanowić powód uchylenia zaskarżonej decyzji. W szczególności wpływu takiego nie miało naruszenie przez organ podatkowy pierwszej instancji przepisu art. 200 par. 1 Ordynacji podatkowej; o wszystkich okolicznościach faktycznych sprawy, wysokości zaległości podatkowej oraz możliwości wypowiedzenia się w sprawie skarżący został poinformowany w postanowieniu o wszczęciu postępowania. To samo dotyczy nieterminowego załatwienia sprawy przez organy podatkowe obu instancji. Jedynie naruszenie tego terminu przez organ odwoławczy powoduje nienaliczanie odsetek za zwłokę za okres od następnego dnia po upływie terminu do rozpatrzenia odwołania do dnia doręczenia stronie decyzji /art. 54 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej/ - oczywiście, jeżeli wcześniej skarżący nie zapłacił zaległego podatku.

Należy przy tym podkreślić, że skarżący nigdy nie kwestionował faktu bycia właścicielem zarejestrowanych środków transportowych w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz niezapłacenia z tego tytułu podatku od środków transportowych. W tej sytuacji za bezzasadny należy uznać zarzut niezebrania i nierozpatrzenia całego materiału dowodowego; organy podatkowe oparły się na niekwestionowanych przez skarżącego danych z ewidencji pojazdów prowadzonej przez Wydział Komunikacji Urzędu Miasta. Niezasadny jest także zarzut niepouczenia skarżącego przez organy podatkowe o możliwości ubiegania się o umorzenie zaległości podatkowej czy odsetek za zwłokę; w toku całego postępowania podatkowego skarżący nie wskazywał żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o istnieniu przesłanek do zastosowania ulgi podatkowej w postaci umorzenia zaległości lub odsetek.

Nieuzasadnione są także wątpliwości skarżącego co do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wskazany przez niego przepis art. 68 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie wyłącznie do zobowiązań podatkowych powstających z dniem doręczenia organu podatkowego /art. 21 par. 1 pkt 2 Ordynacji/, a za takie nie można uznać zobowiązania w podatku od środków transportowych, które powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania /art. 21 par. 1 pkt 1 Ordynacji/, czyli z dniem zarejestrowania lub wpisania do rejestru albo nabycia zarejestrowanego środka transportowego /art. 9 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych/.

Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dotyczącej określenia wysokości odsetek, a na podstawie art. 27 ust. 1 tej ustawy - o oddaleniu skargi w pozostałej części.