Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 729/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję E. sp. z. o.o z siedzibą w P. z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od E. sp. z.o.o z siedzibą w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 listopada 2021 r., które do E. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwanej dalej "Spółką") wpłynęło drogą mailową, M. M. (zwana dalej "wnioskodawczynią" lub "Skarżącą") wniosła o udzielenie informacji publicznej dotyczącej realizowanych przez Spółkę w okresie od 1 stycznia 2017 r. do dnia 26 listopada 2021 r., na podstawie przepisów art. 7 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne, przyłączeniach do sieci dystrybucyjnej dla obszaru stacji WN/SN G. źródeł współpracujących z siecią, w tym instalacji odnawialnych źródeł energii o mocy powyżej 50 kW, poprzez:

1) udostępnienie dokumentów w postaci:

a) wszystkich złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia wraz z załącznikami, które to wnioski:

- są w trakcie procedowania,

- co do których wydano warunki przyłączenia,

- na podstawie których została zawarta umowa o przyłączenie do sieci;

b) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które nie utraciły ważności do dnia 26 listopada 2021 r.;

c) wszystkich wydanych warunków o przyłączenie, które utraciły ważność (na skutek upływu określonego przepisami okresu lub na skutek ich uchylenia lub rozwiązania) wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy;

d) zawartych umów o przyłączenie do sieci;

2) udzielenie informacji o wnioskach o okresie warunków przyłączenia (w tym w szczególności dane wnioskodawcy, lokalizacja nieruchomości, data złożenia wniosku oraz określona we wniosku moc przyłączeniowa), które zostały cofnięte lub co do których odmówiono wydania warunków przyłączenia wraz z informacją, czy zaliczka uiszczona na poczet opłaty za przyłączenie została zwrócona wnioskodawcy.

W odpowiedzi na powyższy wniosek pracownik Spółki w dniu 30 listopada 2021 r. wysłał wiadomość e-mail z informacją, że sprawa została przekazana do odpowiedniej jednostki organizacyjnej Spółki.

Dnia 27 grudnia 2021 r. Skarżąca wniosła skargę na bezczynność E. sp. z o.o. podnosząc, że mimo upływu 14-dniowego terminu nie udzielono jej odpowiedzi na zapytanie, co stanowi o naruszeniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 10 ust. 1 w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (dalej "u.d.i.p.").

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie bądź ewentualnie o umorzenie postępowania. Spółka podniosła, że informacje o które wniesiono nie miały przymiotu informacji publicznej.

Wyrokiem z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. II SAB/Po [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględnił skargę M. M., zobowiązując E. sp. z o.o. z siedzibą w P. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 29 listopada 2021 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Sąd ponadto stwierdził, że Spółka dopuściła się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wyjaśnił, że żądane przez Skarżącą informacje, w postaci dokumentów związanych ze złożonymi wnioskami o określenie warunków przyłączenia w różnej fazie ich procedowania, przedstawienie tych, które wygasły, utraciły ważność, co do których zwarto umowę o przyłączenie sieci oraz informacje o wnioskach o okresie warunków, które zostały cofnięte, stanowią informację publiczną. Wbrew twierdzeniom Spółki nie miały one charakteru prywatnego, a poza tym Spółka mogła dane wrażliwe zanonimizować. Sąd wskazał, że nawet jeżeli Spółka twierdziła, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, to powinna udzielić odpowiedzi Skarżącej. Nie udzielając odpowiedzi organ pozostawał w bezczynności, która zdaniem Sadu nie miała charakteru rażącego.

Następnie Spółka zwróciła się pismem z 21 lipca 2022 r. do Skarżącej z pismem, w którym wskazała, że zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., co zobowiązuje Skarżącą do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. Ponadto Spółka wskazała, że Skarżąca żąda informacji we własnej sprawie, co nie może być uznane za żądanie udzielenia informacji publicznej na podstawie u.d.i.p.

W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca w piśmie z dnia z 8 sierpnia 2022 r. podała, że stanowisko Spółki jest nieuprawnione i sprzeczne z oceną prawną wyrażoną przez WSA w Poznaniu w wyroku w sprawie II SAB/Po [...]. Zdaniem Skarżącej wniosek dotyczy udostępnienia informacji prostej. Nie zgodziła się z twierdzeniem E. , iż zakres wniosku dotyczył jej własnych spraw (spraw mających charakter prywatny) i nie ma żadnych podstaw aby tak sądzić. Jednocześnie Skarżąca przedłożyła kolejny wniosek o udostępnienie informacji publicznej, o tożsamej treści co wniosek z dnia 29 listopada 2021 r.

Decyzją z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr [...], E. sp. z o.o. z siedzibą w P., działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: K.p.a.) oraz art. 3 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., odmówiła udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji Spółka wskazała, że Skarżąca nie wykazała szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego, uzasadniającego konieczność jej przetworzenia przez E. sp. z o.o., wobec czego należało odmówić udostępnienia informacji i umorzyć postępowanie.

M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję E. sp. z o.o. w P. o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 47, 51 ust. 1 oraz art. 76 Konstytucji w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., poprzez nieustalenie stanu faktycznego, jak również poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji ich niezastosowanie, polegające na uznaniu, że nie można uznać za sprawy publiczne "spraw we własnej sprawie", nie wskazując jednocześnie w żaden sposób w uzasadnieniu decyzji definicji użytego sformułowania, jak również na czym te sprawy miałyby polegać, a także na uznaniu, że przedmiotem wniosku jest realizacja prywatnego interesu skarżącej, podczas gdy w niniejszej sprawie nie mamy do czynienia ani ze "sprawami we własnej sprawie", ani z realizacją prywatnego interesu skarżącej;

2) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że informacja, o której udostępnienie wniesiono, stanowi informację posiadającą walor przetworzonej, a jednocześnie w sprawie nie stwierdzono, że jej uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, podczas gdy w niniejszej sprawie nie mamy w ogóle do czynienia z informacją przetworzoną.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Spółki do udzielenia informacji, a także zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Uzasadniając stanowisko Skarżąca podniosła, że Spółka nie podała żadnych argumentów, które uzasadniałyby twierdzenie, że wniosek dotyczył informacji we własnej sprawie oraz, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną. Spółka nie odniosła się również do zapatrywań wyrażonych przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r.

Zdaniem Skarżącej wszystkie czynności wskazane przez Spółkę (tj. zebranie dokumentacji wyraźnie wskazanej we wniosku, odnalezienie i anonimizacja) doprowadziłyby do udostępnienia informacji prostej. Wbrew temu co twierdzi Spółka, nie będzie konieczne wytworzenie jakościowo nowej informacji nieistniejącej w przyjętej treści i postaci, jak również wykonania jakichkolwiek działań analitycznych. Treść wniosku nie pozostawia wątpliwości, że konieczne będzie wybranie jedynie kilku dokumentów, zeskanowanie ich treści i przesłanie ich do wnioskującej. Nie można zatem mówić o przetworzeniu jakichkolwiek informacji w świetle u.d.i.p.

Skarżąca podniosła, że powyższa argumentacja została przytoczona w odpowiedzi na wezwanie, jednak przy wydawaniu decyzji została całkowicie zignorowana, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Spółka całkowicie zaniechała wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zaś powodem wydania zaskarżonej decyzji jest wyłącznie zwłoka w udostępnieniu informacji na rzecz Skarżącej.

Niezrozumiałe są również twierdzenia Spółki, jakoby wniosek miał dotyczyć "sprawy we własnej sprawie". Po pierwsze, Spółka w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podała żadnego przykładu, na czym takie sprawy miałyby polegać, brak jest także definicji legalnej takiego pojęcia. Nie znajduje to odzwierciedlenia zarówno w stanie faktycznym, jak i prawnym. Gdyby sprawa dotyczyła "sprawy we własnej sprawie", to Skarżąca nie musiałaby korzystać z trybu dostępu wynikającego z u.d.i.p., ponieważ byłaby stroną w postępowaniu i miałaby dostęp do akt sprawy. Niezależnie zatem od braku sprecyzowania czym jest "sprawa we własnej sprawie", powoływanie się na taką okoliczność przez Spółkę nie jest w jakikolwiek sposób uzasadnione.

Skarżąca podkreśliła, że w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. II SAB/Po [...] przesądzono, że Spółka jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, jak i to, że wnioskowane informacje mają taki walor. Spółka nie zastosowała się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, wyrażonych przez WSA Poznaniu, co pozostaje w sprzeczności z art. 153 p.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę E. sp. z o.o. z siedziba w P. wniosła o jej oddalenie.

Spółka podała, że wobec rozstrzygnięcia zawartego w wyroku WSA w Poznaniu z 21 czerwca 2022 r. wydanego w sprawie o sygn. II SAB/Po [...] poza sporem jest przyznanie wnioskowanym przez Skarżącą informacji statusu informacji publicznych. Jednakże w ocenie Spółki pomimo, że sama informacja stanowi informację publiczną, dane zawarte we wnioskowanej dokumentacji objęte są już tajemnicą przedsiębiorcy bądź ochroną z uwagi na prywatność osoby fizycznej.

Zdaniem Spółki zarówno wnioski o ustalenie warunków przyłączenia, jak również wydawane przez Spółkę warunki przyłączenia oraz umowy z indywidualnymi odbiorcami energii elektrycznej, zawierają parametry techniczne (jak moc przyłączeniowa) oraz informacje o stricte gospodarczym charakterze (np. dokumenty potwierdzające tytuł prawny do przyłączanego obiektu - stanowiące załącznik do wniosków o ustalenie warunków przyłączenia), które - szczególnie w połączeniu z danymi (w tym danymi osobowymi) wnioskodawcy/drugiej strony umowy - stanowią tajemnicę danego przedsiębiorcy, bądź podlegają ochronie jako informacja prywatna osoby fizycznej. Dla przedsiębiorców informacje te mają bowiem określoną wartość gospodarczą (przywołana moc przyłączeniowa świadczy np. o zapotrzebowaniu danego przedsiębiorcy na energię elektryczną, co może mieć znaczenie dla prowadzenia działalności konkurencyjnej, zaś dokument potwierdzający tytuł prawny do danej nieruchomości może przykładowo wskazywać wynajmującego daną nieruchomość oraz wysokość czynszu - co dla konkurencji również może mieć niebagatelne znaczenie). Osoby fizyczne mają zaś prawo do zachowania ww. informacji (obejmujących choćby ich dane osobowe, czy informacje o charakterze gospodarczym - jak moc przyłączeniowa) w tajemnicy.

Biorąc pod uwagę formalny aspekt uznania danej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, polegający na podjęciu przez przedsiębiorcę/podmiot dysponujący informacją działań w celu utrzymania jej w poufności, Spółka wskazała, że uznaje informacje wskazane we wniosku Skarżącej za "informacje sensytywne" i jako takie przyjmuje, że są poufne, poprzez objęcie ich regulacją Wykazu dokumentów zawierających informacje klasy C (który w pkt. 29 odnosi się do Programu Zgodności, wskazującego jako informacje sensytywne m.in. informacje dotyczące "użytkowników systemu" lub "potencjalnych użytkowników systemu", w tym warunki zawieranych z nimi umów (pkt 1.6 Programu Zgodności). Tym samym informacje zawarte w dokumentach objętych wnioskiem Skarżącej spełniają zarówno kryterium materialne (posiadanie przez informacje wartości gospodarczej/przymiot informacji prywatnej), jak i kryterium formalne (nadanie informacjom charakteru poufnego) uznania ww. informacji za tajemnicę przedsiębiorcy, bądź za informacje należące do sfery prywatności osoby fizycznej.

Wskazano, że ewentualna anonimizacja umów i wniosków doprowadziłaby do tego, że niemalże cały dokument uległby anonimizacji i pozostałyby jedynie te fragmenty, które jako wzory są dostępne na stronie internetowej E.. Ponadto takie działanie polegające na znacznym zanonimizowaniu skutkuje powstaniem informacji przetworzonej. Zatem konieczność anonimizacji wszystkich dokumentów objętych wnioskiem Skarżącej (wniosków, umów, decyzji) bez wątpienia powoduje, iż informacje te zyskałyby charakter informacji przetworzonych - wymagałyby bowiem nie tylko zebrania, ale również obróbki - tu anonimizacji - i to w znacznym zakresie, wymagającym przy tym dokonania pewnych wyborów, a zatem czynności o charakterze intelektualnym. Podobnie kwestię tę ocenił WSA w Łodzi, który stwierdził w wyroku z 6 października 2020 r. (sygn. II SA/Łd 425/20), że "konieczność dokonania zaawansowanej anonimizacji w znacznym zakresie, z użyciem znacznych sił i środków, nie może stanowić podstawy do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na ochronę prywatności osoby fizycznej, lecz stanowi przesłankę do uznania żądanej informacji za przetworzoną". Tymczasem Skarżąca nie wykazała, mimo wezwania, że wnioskowane informacje są szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wobec tego zasadne było odmówienie udostępnienia informacji publicznej.

W piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2023 r. pełnomocnik Skarżącej, odnosząc się do stanowiska Spółki przedstawionego odpowiedzi na skargę podnosząc, że argumentacja tam zawarta nie jest w zasadzie niczym nowym i stanowi powielenie stanowiska zajętego przez WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 21 czerwca 2022 r. sygn. II SAB/Po [...]. Ostatecznie z omawianej argumentacji można wywnioskować, że dane, o które wnioskuje Skarżąca, są objęte tajemnicą przedsiębiorcy, a dokonanie anonimizacji dokumentów obejmujących wnioskowane dane doprowadziłoby do powstania informacji przetworzonej ze względu na ilość dokumentów, które należałoby zanonimizować. Spółka podniosła ponadto, że Skarżąca nie wykazała szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego, w związku z czym wniosek Skarżącej nie mógł zostać uwzględniony.

Zdaniem pełnomocnika powyższe stanowisko zostało już wnikliwie przeanalizowane i w sposób uzasadniony podważone nie tylko w skardze Skarżącej, ale również w uzasadnieniu do ww. wyroku w sprawie II SAB/Po [...]. W obu przypadkach wskazano błędy popełnione przez Spółkę E. oraz argumentację przemawiającą za zasadnością wniosku złożonego przez Skarżącą. Skarżąca pragnie ponownie zauważyć, że potrzeba dokonania anonimizacii większej ilości dokumentów nie może przesadzać o uznaniu danej informacji za przetworzoną, jeżeli zasadnicza treść wnioskowanej informacji nie ulega zmianie. W omawianym przypadku wciąż bowiem będziemy mieli do czynienia z dużą ilością informacji prostej, jedynie przekształconej w związku z wykreśleniem sensytywnych fragmentów. Z informacją przetworzoną można mieć natomiast do czynienia dopiero w sytuacji, w której dochodzi do powstania jakościowo nowej informacji, co nie ma i nie miałoby miejsca w omawianym przypadku.

Odnosząc się natomiast do rzekomego braku wykazania przez Skarżącą szczególnej istotności wnioskowanej informacji dla interesu publicznego pełnomocnik odwołał się do uzasadnienia wyroku w sprawie II SAB/Po [...], którego treść została przez Enea w dużej mierze pominięta, mimo że Sąd jednoznacznie wskazał i uzasadnił całkowity brak podstaw argumentacji przedstawionej przez Spółkę.

Zdaniem Skarżącej, sam fakt wydatkowania przez E. środków publicznych, a także fakt wykonywania zadań publicznych zleconych przepisami ustawy Prawo energetyczne, świadczy o istnieniu szczególnej podstawy do udostępnienia wnioskowanej przez Skarżącą informacji - przy zachowaniu ochrony informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa lub zawierających dane osobowe podmiotów nie będących osobami publicznymi. Należy także podkreślić, że przedsiębiorstwa energetyczne w związku z powierzeniem im zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa energetycznego kraju są przedsiębiorstwami użyteczności publicznej i wykonują zadania publiczne w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zadania te odnoszą się do bardzo szerokiego kręgu odbiorców, co również samo w sobie świadczy o istotnej roli udzielania informacji o działalności takiego przedsiębiorcy.

Jak zauważono m.in. w wyroku WSA w Lublinie z dnia 18 stycznia 2018 r. II SA/Lu 1086/17 "Szczególny interes publiczny powinien być rozumiany w ten sposób, że żądano informacja jest bardzo istotna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, a jej uzyskanie powinno przyczynić się do bardzo ważnych dla Państwa, instytucji publicznych, czy społeczeństwa działań w szczególności, w zakresie poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego."

Kończąc pełnomocnik Skarżącej podniósł, że argumentacja Spółki jest nietrafiona, a celem jej podnoszenia jest jedynie utrudnienie Skarżącej skutecznego skorzystania z uprawnień wynikających ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje;

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. z 2023 r., poz. 259).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja z dnia 18 sierpnia 2022 r., nr [...], którą E. sp. z o.o. z siedzibą w P. odmówiła udostępnienia informacji publicznej, o której udostępnienie wystąpiła M. M. wnioskiem z dnia 29 listopada 2021 r.

Rozpoznając przedmiotową sprawę wskazać należy, że w granicach obecnie kontrolowanej sprawy administracyjnej, czyli sprawy o udostępnienie informacji publicznej, wydano już wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 czerwca 2022 r., sygn. II SAB/Po [...], którym zobowiązano Spółkę E. do załatwienia wniosku Skarżącej z dnia 29 listopada 2021 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności i aktami sprawy. Jest to zatem orzeczenie wiążące organy jak i sądy (art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a., co jest o tyle istotne, że w uzasadnieniu wyroku sygn. II SAB/Po [...], w sposób jednoznaczny przesądzono, że Skarżąca była zgodnie z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z kolei E. jako podmiot realizujący zadania publiczne, do których należą zadania postawione przed przedsiębiorstwami energetycznymi w ustawie Prawo energetyczne, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Dodatkowo Sąd przesądził, że wnioskowane informacje stanowią informację publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. oraz, że nie mają one charakteru prywatnego. Sąd wskazał, że umowy oraz wszelkiego rodzaju dokumenty świadczące o wykonywaniu zadań publicznych stanowią informacje publiczne. Natomiast jeżeli te dokumenty zawierają w sobie informacje o podmiotach prawa, np. dane o kontrahentach, z którymi Spółka zawiera umowy, dane te podlegają anonimizacji celem zapewnienia ochrony danych osobowych. Zdaniem Sądu pozbawiona podstaw była także argumentacja Spółki, że Skarżąca nie wykazała żadnego interesu publicznego w dostępie do informacji. W tym zakresie Sąd wskazał, że jeżeli osoba nie wnioskuje o udostępnienie informacji podlegającej szczególnej ochronie, np. informacji niejawnych albo informacji publicznej o charakterze przetworzonym, to należy każdorazowo udostępnić informacje pozostające w dyspozycji podmiotu zobowiązanego do ich udzielenia bez jakiegokolwiek dociekania o cel wykorzystania tych informacji. Sąd jednocześnie zaznaczył, że nie odnosi się do kwestii wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej , bowiem jest to zakres nieobjęty skargą.

Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że skoro wniosek Skarżącej dotyczył informacji publicznych, to Spółka E. miała obowiązek udostępnić żądane informacje albo wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub o umorzeniu postępowania. Spółka skorzystała z tej drugiej możliwości uznając, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o odmowie udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Spółka wskazała przepisy art. 3 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.").

Zgodnie z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego (pkt 1), natomiast przepis art. 16 ust. 1 stanowi, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Jako przyczynę odmowy udostępnia informacji publicznej Spółka podała, że żądane informacje mają charakter informacji przetworzonych, a Skarżąca nie wykazała, że ich udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Natomiast Skarżąca wywodzi, że potrzeba dokonania anonimizacii większej ilości dokumentów nie może przesadzać o uznaniu danej informacji za przetworzoną, jeżeli zasadnicza treść wnioskowanej informacji nie ulega zmianie. Zdaniem Skarżącej w omawianym przypadku wciąż bowiem będziemy mieli do czynienia z dużą ilością informacji prostej, jedynie przekształconej w związku z wykreśleniem sensytywnych fragmentów. Z informacją przetworzoną można mieć natomiast do czynienia dopiero w sytuacji, w której dochodzi do powstania jakościowo nowej informacji, co nie ma i nie miałoby miejsca w omawianym przypadku.

Sporny między stronami jest zatem charakter (kwalifikacja) żądanej przez skarżącą informacji publicznej. Rozstrzygnięcie tej spornej kwestii należy zatem poprzedzić wyjaśnieniem, czym jest informacja przetworzona i jakie kryteria identyfikacyjne służą jej wyodrębnieniu.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że na gruncie przepisów u.d.i.p. ustawodawca nie doprecyzowuje pojęcia "informacji przetworzonej", wobec tego ciężar dookreślenia tego pojęcia został przeniesiony na podmioty stosujące prawo. W rzeczywistości proces ustalania pojęcia "informacja przetworzona" odbywa się na gruncie judykatury. W toku stosowania przepisów u.d.i.p. w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wykształcił się pogląd, wedle którego informacja przetworzona to taka informacja, na którą składa się określona liczba, tzw. informacji prostych, podlegających jednak wyodrębnieniu w sposób dostosowany do żądania wnioskodawcy poprzez konieczność dokonania stosownych analiz, wyciągów bądź zestawień (por. wyroki NSA z dnia 21 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 1477/12 oraz z dnia 17 października 2006 r. o sygn. akt I OSK 1347/05).

Biorąc pod uwagę orzecznictwo sądowoadministracyjne i poglądy doktryny w tym zakresie można wyróżnić co najmniej dwie koncepcje i sposoby identyfikacji przesłanek uzasadniających konieczność przetworzenia informacji publicznej. I tak, zgodnie z pierwszą z nich, tzw. szeroką koncepcją identyfikacji czynności, które musi podjąć zobowiązany w celu wytworzenia informacji przetworzonej, mamy do czynienia wtedy, gdy kryterium identyfikującym stają się dodatkowe czynności, które musi wykonać podmiot zobowiązany w celu wytworzenia takiej informacji. Zazwyczaj chodzi o czynności, których celem jest wyodrębnienie określonych informacji prostych (dokumentów) ze zbioru informacji znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia (zob. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015, s.133).

Z kolei druga koncepcja, tzw. wąska koncepcja przetworzenia informacji publicznej, opiera się na założeniu, że jest to tylko taka informacja, która w momencie złożenia wniosku nie istnieje, a jej wytworzenie wymaga twórczego i analitycznego działania zobowiązanego (jego pracowników), polegającego na stworzeniu informacji według kryteriów i metod wskazanych przez wnioskodawcę (zob. P. Fagielski, Informacja w administracji publicznej. Prawne aspekty gromadzenia, udostępniania i ochrony, Wrocław 2007, s.85-86). W takim rozumieniu pojęcie "przetworzenie informacji publicznej" nie może być identyfikowane z sumą wszystkich działań techniczno-organizacyjnych, które musiałby podjąć zobowiązany w celu wyselekcjonowania zbioru dokumentów (informacji), będących podstawą przygotowania informacji przetworzonej. Bierze się pod uwagę tylko to, czy rzeczywiście konieczne byłoby twórcze (analityczne, systemowe, zbiorcze itd.) wytworzenie nowej informacji, nie istniejącej w chwili wystąpienie z wnioskiem. W konsekwencji wąskie rozumienie przetworzenia informacji publicznej sprowadza się do przyjęcia, że przetworzenie występuje jedynie wtedy, gdy po odpowiednim wyselekcjonowaniu dokumentów i ich merytorycznej ocenie - również pod kątem ochrony tajemnic ustawowych i prywatności - nie można ich traktować jako gotowych do udostępnienia, a jedynie jako źródła informacji niezbędnej do wytworzenia tej, której żąda wnioskodawca. Zatem przetworzenie informacji prostych będzie grupą czynności analitycznych polegających na odpowiednim zestawieniu tych informacji według kryteriów wskazanych przez wnioskodawcę, a następnie takim ich zredagowaniu, aby efekt finalny stanowił informację zaspokajającą jego żądanie w sposób zupełny (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2005 r. o sygn. akt IV SAB/Wr 47/05).

Należy również podkreślić, że obok konieczności podjęcia określonych czynności w celu wyodrębnienia materiału źródłowego dla potrzeb stworzenia informacji przetworzonej, szczególnie istotnym czynnikiem będzie intelektualny wysiłek podmiotu zobowiązanego, a właściwie jego zasobów kadrowych, związany z taką realizacją tych czynności, aby wytworzona informacja publiczna była zgodna z oczekiwaniem wnioskodawcy.

Proces przetwarzania informacji prostych prowadzić musi przy tym do wyodrębnienia informacji publicznej o nowej treści, co oznacza że wytworzona informacja - w momencie złożenia wniosku - jeszcze nie istniała i powstała wyłącznie z inicjatywy osoby domagającej się jej udostępnienia (zob. D. Fleszar, Zasady dostępu do informacji publicznej przetworzonej, "Samorząd Terytorialny" 1-2/2011, s. 91 - 93).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt okoliczności badanej sprawy stwierdzić należy, że zarówno w przedłożonych Sądowi aktach sprawy, jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej brak jest jakichkolwiek informacji i dokumentów, które pozwoliłyby zweryfikować stanowisko Spółki, że informacje, których Skarżąca zażądała, mają charakter informacji przetworzonych. A contrario, nie sposób ocenić zarzutu Skarżącej, iż jej wniosek dotyczy informacji prostych, bowiem wymagał tylko zebrania dokumentów, którymi Spółka dysponuje i ewentualnie ich odpowiedniego zanonimizowania. Mając to na uwadze należy stwierdzić, że na tym etapie Sąd nie ma wiedzy, jakiej ilości przyłączeń do sieci dystrybucyjnej dla obszaru stacji WN/SN G. źródeł współpracujących z siecią, wniosek Skarżącej dotyczy. Spółka nie wykazała, z jak dużego zbioru żądane dokumenty musiałyby zostać wyselekcjonowane i poddane merytorycznej ocenie - również pod kątem ochrony tajemnic przedsiębiorstwa i prywatności oraz, czy wówczas mogłyby zostać uznane za gotowe do udostępnienia.

Spółka, poza ogólnikowymi stwierdzeniami zawartymi w zaskarżonej decyzji, iż zakres wnioskowanej informacji obejmuje obowiązek przetworzenia, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.d.i.p., w żaden sposób nie wykazała, że w tym przypadku suma (zbiór) informacji prostych może zostać uznana za informację przetworzoną. Przedstawione Sądowi wraz ze skargą materiały nie zawierały przy tym jakichkolwiek dokumentów źródłowych, których udostępnienia domagała się Skarżąca. Co więcej, nie można stwierdzić, czy istnieje odrębny zbiór dokumentów uwzględniający dane, o których mowa w przedmiotowym wniosku. Sąd ma na uwadze, że Skarżąca zażądała dokumentów za okres ponad 5-letni (od 2017 roku), lecz i ta okoliczność nie pozwala w sposób jednoznaczny przyjąć, że czynności, które musiałby podjąć organ przy realizacji wniosku Skarżącej, pozwoliłyby na zakwalifikowanie tego wniosku jako dotyczącego informacji przetworzonej.

Zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z art. 107 § 3 K.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 K.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Sąd podkreśla, że skoro decyzja administracyjna stanowi władcze rozstrzygnięcie konkretnej sprawy administracyjnej, to jej uzasadnienie musi w sposób równie stanowczy precyzować podstawę faktyczną i prawną decyzji. Nie jest rolą adresata decyzji, czy ewentualnie sądu administracyjnego, zastępowanie organu w obowiązku skonkretyzowania podstaw rozstrzygnięcia. Nie może więc mieć miejsca taka sytuacja, że autor decyzji pozostawia do wyboru Sądowi i stronie postępowania, kilka różnych, sprzecznych wewnętrznie motywów.

W opinii Sądu, zaskarżona decyzja nie spełnia powołanych powyżej wymogów, bowiem jej uzasadnienie nie zawiera koniecznych elementów sprecyzowanych na wstępie niniejszych rozważań.

W tym miejscu Sąd zauważa, że rozwinięcie stanowiska Spółki zostało zawarte w odpowiedzi na skargę, gdzie szczegółowo uzasadniono podstawę odmowy udzielenia wnioskowanej informacji, rozszerzając ją o konieczność ochrony informacji, które stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do ochrony których Spółka podjęła odpowiednie kroki. Spółka wskazała na obowiązujące uregulowania wewnętrzne, które nadają żądanym informacjom charakter informacji chronionych ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy. Zauważyć jednak należy, że działanie powyższe, gdzie w odpowiedzi na skargę dochodzi do doprecyzowania stanowiska Spółki nie może zostać zaakceptowane. Sąd oczywiście ma na względzie, że naruszenia materialnoprawne lub proceduralne mogą być powodem uwzględnienia skargi, jeżeli miały lub odpowiednio mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), jednakże zarazem należy pamiętać, iż nie oznacza to obowiązku akceptacji przez sąd zaniechań organów, gdy prowadzi to do przeniesienia ciężaru merytorycznego rozpoznania sprawy na etap postępowania sądowoadministracyjnego. W niniejszej sprawie doszło właśnie do takiej sytuacji. Obszerne motywy odmowy udostępnienia informacji publicznej zostały przedstawione dopiero w odpowiedzi na skargę, stanowiąc de facto stanowisko wyrażone po wydaniu decyzji. Odnosząc się co do meritum przedstawionej argumentacji w istocie Sąd kontrolowałby odpowiedź na skargę zamiast decyzji, co prowadziłoby do przeniesienia ciężaru rozstrzygnięcia administracyjnego na etap postępowania sądowoadministracyjnego.

Mając powyższe na względzie Sąd, stwierdzając naruszenie art. 7, art. 77 §1 i art. 107 § 3 K.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącej kwotę 697,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,- zł składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480,- zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłata od pełnomocnictwa w wysokości 17,- zł.

Ponownie rozpoznając sprawę Spółka zobowiązana jest wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko. Sąd podkreśla, że w zależności od wyników przeprowadzonego postępowania Spółka może załatwić wniosek Skarżącej pozytywnie (udostępniając informację publiczną) albo negatywnie, odmawiając udostępnienia informacji ze względu na ograniczenia wskazane w art. 3 ust. 1 lub w art. 5 u.d.i.p., jeżeli odmowa udzielenia wnioskowanych oparta zostanie na uznaniu, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Decydując o formie załatwienia wniosku Spółka winna mieć również na uwadze, że udostępnione dokumenty nie mogą być fragmentaryczne. W przypadku konieczności anonimizacji dokumentu w znacznej części z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, co należy wykazać w aktach sprawy, zasadne będzie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na które została skierowana zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2022 r., wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów".