Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140aa, art. 64 ust 1, art. 140 ab
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 25, art. 41 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1, art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 października 2014 r. sprawy ze skargi "E." Sp. j. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD") - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a."), art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 – dalej: "p.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 260; dalej: "u.d.p."), § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2013 r. poz. 951; dalej: "rozporządzenie z 31 grudnia 2002 r.") - utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. o nałożeniu na "E." Sp. j. z siedzibą w W. (dalej: "strona", "skarżąca") kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Zaskarżoną decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. w miejscowości B. na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował J. B. (dalej: "kierowca"), który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem materiałów budowlanych - płytek ceramicznych (ładunek podzielny) w imieniu strony. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Podczas kontroli stwierdzono, iż kontrolowany pojazd członowy poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu oraz przekroczył dopuszczalną wysokość pojazdu.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk 10,6 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1 t;

- wysokość pojazdu członowego 4,1 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) - przekroczenie o 0,1 m;

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Ww. pomiarów dokonano przy pomocy przenośnych wag statycznych, elektronicznych typu: SAW 10C/II, nr fabr. [...] i nr fabr. [...] (posiadających legalizację do dnia 31 marca 2015 r.) oraz przymiarem wstęgowym o nr [...] i przymiarem teleskopowym z taśmą mierniczą nr [...]. Z akt sprawy wynika, że narzędzia te posiadały świadectwa wzorcowania. Kierowcy okazano świadectwa legalizacji i wzorcowania wag i przymiarów oraz operat pomiarowy placu do ważenia. Powyższe dokumenty zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach.

W trakcie kontroli stwierdzono brak zezwolenia kategorii III, którym strona winna się legitymować w przypadku stwierdzenia naruszenia przekroczenia dopuszczalnej wysokości zespołu pojazdów. Na tej podstawie zostało wszczęte postępowanie wyjaśniające (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z dnia [...] sierpnia 2013r.). W toku postępowania organ dopatrzył się, że ww. zespół pojazdów przekroczył również nacisk na pojedynczą oś napędową, który przekraczał 10 t (wynosił 10,6 t.). Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że przewoźnik winien posiadać zezwolenie kat. IV.

Strona wyjaśniła (w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r.), że przekroczenie dopuszczalnej wysokości zespołu pojazdów było wynikiem awarii zaworu pneumatycznego poziomującego, który ustala wysokość zestawu jezdnego. Zaistniała sytuacja – w ocenie strony nie była wynikiem świadomego naruszenia przepisów ruchu drogowego. Awaria, natychmiast po stwierdzeniu ww. naruszenia przez inspektorów WITD, została usunięta przez kierowcę w miejscu kontroli, po czym pojazd został dopuszczony do ruchu.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 64 oraz art. 140aa ust. 1-3 p.r.d. oraz art. 104 § 1 k.p.a. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 5000 złotych za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym, dla którego wymagane jest zezwolenie kat. III-IV ładunków innych niż ładunek niepodzielny.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia z 31 grudnia 2002r. wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 11, nie może przekraczać 4,00 m. Podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 41 ust 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tejże ustawy. Natomiast w przepisie art. 41 ust. 1 u.d.p. znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu:

1) dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2) dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8

- mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego. Na podstawie powyższej delegacji ustawowej, wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061, dalej: "rozporządzenie z 6 września 2012 r.").

Organ wskazał, że droga krajowa nr [...] (w miejscowości B.) została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z dnia 6 września 2012 r. Stosownie do art. 41 ust. 3 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Jednocześnie organ stwierdził, że zgodnie z art. 140 ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę pieniężną jak za przejazd bez zezwolenia.

W odwołaniu strona zarzuciła organowi pominięcie jej wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. Zdaniem skarżącej, pojazd po naprawie został dopuszczony do ruchu i to stanowi potwierdzenie faktu, że powodem naruszenia przepisów była usterka techniczna, na którą przewoźnik nie miał wpływu. W odwołaniu strona wniosła o umorzenie postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 140aa ust. 4 p.r.d., bowiem okoliczności sprawy wskazują, że podmiot o którym mowa w ust. 3 pkt 1, dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przewozem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia. Strona wniosła o powołanie biegłego na okoliczność wyjaśnienia wszelkich istotnych aspektów, tj. wpływu awarii zaworu poziomującego na rozkład masy towaru na poszczególne osie zestawu samochodowego wraz z naczepą. Podkreśliła również, że doświadczenie życiowe wskazuje, że nawet przy dołożeniu maksimum staranności kierowca nie jest w stanie przewidzieć i zapobiec zaistniałym w niniejszej sprawie okolicznościom. Ponadto strona podniosła, że po dokonanej naprawie zespołu pojazdów (i dopuszczeniu ich do ruchu),organ kontrolujący winien był ponowić kontrolę celem zweryfikowania i wykluczenia zależności między usterką a zaistniałym naruszeniem.

W wyniku rozpatrzenia odwołania GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Wskazał, że organ I instancji w oparciu o całokształt materiału dowodowego prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Organ ponownie wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002 r. wysokość pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 11, nie może przekraczać 4,00 m. Jakkolwiek kontrolujący inspektor nie wskazał w tabeli pomiarów wielkości przekroczeń dopuszczalnych norm, to w treści opisu stwierdzonych naruszeń wskazał, iż wysokości pojazdu wynosiła 4,10 m, a więc pojazd w tym zakresie był nienormatywny oraz nastąpiło przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o wartość 0,6 t w stosunku do dopuszczalnych 10 t. Natomiast zapis w uwagach osoby kontrolującej o tym, że kierowca usunął przekroczenia nacisku osi oraz wysokości pojazdu świadczy, iż doprowadził pojazd do normatywności dla kategorii drogi, po której wykonywał przejazd, w następstwie czego, uzyskał pozwolenie na kontynuowanie dalszego przejazdu, gdyż w przeciwnym wypadku organ wydałby dyspozycję usunięcia pojazdu na parking strzeżony do czasu usunięcia nieprawidłowości.

Utrzymując decyzję organu I instancji w mocy – GITD stwierdził, że sankcją za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu jest kara pieniężna nakładana w drodze decyzji administracyjnej. Podkreślił, że zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści 140aa ust. 3 pkt 1 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2 p.r.d., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Natomiast pojazdem nienormatywnym, na przejazd którego uzyskano zezwolenie nie można przewozić ładunku innego niż ładunek niepodzielny, za wyjątkiem zezwoleń kategorii I lub II (art. 64 ust 2 p.r.d.).

Organ wskazał także, że ustawodawca nie wprowadził legalnych definicji "ładunku sypkiego" oraz "drewna" w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ wydający decyzję jest zatem zobowiązany każdorazowo do oceny, czy rodzaj przewożonego ładunku umożliwia zastosowanie zapisów art. 140aa ust. 4 p.r.d. Zdaniem organu odwoławczego, ładunek sypki jest to materiał, który przewożony luzem wykazuje zdolność do przesypywania się, zaś poszczególne jego cząsteczki nie są ze sobą powiązane w sposób trwały i wykazują cechy ciała stałego. Natomiast pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec, w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu, zdaniem organu odwoławczego, traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym. W rozpatrywanym przypadku przedmiotem przewozu były płytki ceramiczne, które w ocenie organu nie stanowią materiału sypkiego, ani drewna. Nie znajduje więc zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 p.r.d.

Organ wskazał także, że ustawa o drogach publicznych nie definiuje pojęcia "należytej staranności" czy "braku wpływu", w związku z czym w zakresie należytej staranności należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym. I tak, zgodnie z art. 355 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej: "k.c."), dłużnik obowiązany jest do staranności ogólnie wymaganej w stosunkach danego rodzaju (należyta staranność). Budowa wzorca staranności w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe musi uwzględniać regulację zawartą w art. 355 § 2 k.c. Zgodnie z tym przepisem, przy ocenie należytej staranności, w przypadku podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, należy brać pod uwagę zawodowy charakter tej działalności. Co za tym idzie, należyta staranność wymagana w stosunkach danego rodzaju będzie musiała być oceniana przy uwzględnieniu wiedzy, doświadczenia i umiejętności praktycznych, jakie wymagane są od przedsiębiorcy podejmującego w tym przypadku działalność w zakresie przewozu drogowego. Wzorzec taki będzie zatem wyższy względem osób, niż względem osób które nie prowadzą działalności o charakterze zawodowym. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć zatem na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy, ułatwia zatem postawienie mu zarzutu niedołożenia należytej staranności, a więc zarazem utrudnia mu uchylenie się od odpowiedzialności w razie odstępstwa od wzorca. Organ podkreślił, że przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika i wyłącza możliwość zastosowania umorzenia, o którym mowa w art. 5 ust 2 pkt 1 ww. ustawy. W odniesieniu do ewentualnych przekroczeń dopuszczalnych norm, w przypadku podmiotów wykonujących przewozy drogowe, zasadnicze znaczenie będą miały reguły ustalone w przepisach prawa przewozowego oraz prawa o ruchu drogowym, w tym regulacje zawarte w art. art. 43 ust 1 i 2 prawa przewozowego i art. 61 p.r.d.. Podkreślił, że należyta staranność, tj. staranność oczekiwana w stosunkach danego rodzaju, jest nie jest tylko "pochodną" obowiązku wynikającego z ustawy. Brak ustawowego obowiązku nie wyłącza zatem możliwości przypisania określonemu podmiotowi braku należytej staranności. I tak, do podstawowych obowiązków przewoźnika należy bezwzględnie sprawdzenie przed wyjazdem na drogi publiczne, czy pojazd nie narusza dopuszczalnych norm.

Natomiast odnośnie terminu "braku wpływu" organ pomocniczo posłużył się wykładnią dokonywaną przez orzecznictwo sądów administracyjnych w zakresie art. 92a ust. 4 u.t.d. (uchylonym dnia 1 stycznia 2012r.). Mając na uwadze ustalony stan faktyczny sprawy i poczynione rozważania – organ stwierdził, że między zachowaniem strony a stwierdzonymi naruszeniami istnieje normalny i bezpośredni związek przyczynowy.

GITD odnosząc się do pisma strony z dnia [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Organ zauważył, że kierowca podczas kontroli doprowadził do normatywności pojazdu i kontynuował przejazd. Zdaniem GITD, wyjaśnienia skarżącej nie są poparte dowodami, a wykonywanie przejazdu pojazdem niesprawnym technicznie było decyzją podmiotu wykonującego kontrolowany przejazd, co w ocenie organu potwierdza brak należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz wpływ na powstanie naruszenia. Organ wyjaśnił, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego obciążają podmiot wykonujący przejazd obowiązkiem takiego załadowania pojazdu, aby nie doprowadzić do przekroczenia dopuszczalnych norm.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona, zrzucając jej naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 4 p.r.d. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie;

- naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się organu do wniosku dowodowego skarżącej tj. powołania biegłego na okoliczność wpływu awarii systemu pneumatycznego poziomującego na rozkład masy przewożonego towaru oraz czy przyczyną przekroczenia dopuszczalnych norm było zawinione postępowanie skarżącego.

Mając na uwadze poczynione zarzuty, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że stwierdzona awaria sytemu pneumatycznego winna stanowić okoliczność przemawiającą za zastosowaniem art. 140aa ust. 4 p.r.d. obligujący organ do niewszczynania postępowania w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej oraz wprowadza obowiązek umorzenia postępowania w sprawie. Ponadto zdaniem skarżącej organ II instancji w ogóle nie odniósł się merytorycznie do wyjaśnień skarżącej zwartych zarówno w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r., jak i w odwołaniu od decyzji WITD. Skarżąca podkreśliła, że w odwołaniu zgłosiła wniosek o powołanie biegłego, do którego to wniosku organ się nie ustosunkował, a ponadto nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości, czy przyczyną faktu przekroczenia dopuszczalnych norm było zawinione postępowanie skarżącej. Strona powołując się na stanowisko WSA w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 1 grudnia 2011 r. (IV SA/Wa 1552/11), wskazała iż jeśli nie wystąpią wymienione w art. 78 § 2 k.p.a. przesłanki negatywne, organ nie może przed wydaniem decyzji odmówić przeprowadzenia dowodu wnioskowanego przez stronę. W konsekwencji skarżąca zarzuciła organowi II instancji naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. Głównego Inspektora Transportu Drogowego, którą utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2013 r. o nałożeniu na "E." Sp. j. z siedzibą w W. kary pieniężnej w wysokości 5000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV.

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła w skardze naruszenie prawa materialnego, tj. art. 140aa ust. 4 p.r.d. przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezastosowanie; oraz naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a.

Ustosunkowując się do powyższych zarzutów wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 u.d.p. po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 tej ustawy. W przepisie tym znalazła się delegacja ustawowa dla Ministra właściwego do spraw transportu, do ustalenia w drodze rozporządzenia, wykazu: dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t (pkt 1); dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 (pkt 2) - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Rozporządzenie z dnia 6 września 2012 r. określa, że droga krajowa nr [...], po której poruszał się kontrolowany pojazd, została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

W myśl art. 4 pkt 25 u.d.p., pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach niniejszej ustawy, albo którego wymiary i masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach o ruchu drogowym, z wyłączeniem autobusów w zakresie nacisków osi.

Jak stanowi art. 64 ust. 1 p.r.d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ (...). Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazać uprawnionym osobom zezwolenie o którym mowa w ust. 1 pkt 1. Wymiary, masa, nacisk osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do p.r.d. (art. 64 ust. 3 i 4 p.r.d.).

W myśl art. 140aa ust. 1 i 2 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, którą wydaje właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Straży Granicznej, Służby Celnej lub zarządca drogi. Zasady ustalania tej kary szczegółowo określa art. 140ab p.r.d. uzależniając jej wysokość w pkt od 1 do 3 od kategorii zezwolenia, którym nie legitymował się podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym.

W rozpoznawanej sprawie - organy inspekcji drogowej ustaliły, że pojazd skarżącej przekraczał parametry w zakresie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę oraz przekraczał dopuszczalną wysokość pojazdu. W trakcie kontroli stwierdzono bowiem naruszenie dopuszczalnych norm w postaci: nacisku 10,6 t na pojedynczej osi napędowej pojazdu - tj. przekroczenie dopuszczalnego nacisk o 1 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę), jak również wysokości pojazdu członowego 4,1 m (po odjęciu 1% błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) tj. przekroczenie o 0,1 m – przy czym pojazd nie posiadał zezwolenia właściwych kategorii, tj. III i IV.

Kierowca kontrolowanego pojazdu uczestniczący w kontroli nie zakwestionował sposobu przeprowadzonego ważenia oraz podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń. Takiego zarzutu nie sformułowała także skarżąca. W sprawie bezsporna jest zatem okoliczność przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej na drogę oraz przekroczenie wysokości pojazdu członowego.

Sporna natomiast jest kwestia odpowiedzialności skarżącej za wskazane naruszenia, która konsekwentnie w toku postępowania przed organami oraz w skardze do Sądu podnosiła, że w niniejszym przypadku winna znaleźć zastosowanie instytucja odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej, gdyż strona dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem. Natomiast przekroczenie dopuszczalnej wysokości zespołu pojazdów było wynikiem awarii zaworu pneumatycznego poziomującego, który ustala wysokość zestawu jezdnego. Strona w odwołaniu od decyzji organu I instancji wniosła o powołanie biegłego na okoliczność wpływu awarii zaworu poziomującego na rozkład masy towaru na poszczególne osie zestawu samochodowego wraz z naczepą. Zaistniała sytuacja, w ocenie skarżącej nie była wynikiem świadomego naruszenia przepisów ruchu drogowego, a stwierdzona awaria systemu pneumatycznego winna stanowić okoliczność przemawiającą za zastosowaniem art. 140aa ust. 4 p.r.d.

Stosownie do art. 140aa ust. 4 p.r.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

W ocenie Sądu - organy administracji drogowej słusznie przyjęły, że podnoszone przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają powstania naruszeń, a tym bardziej nie świadczą o dochowaniu należytej staranności w realizacji przez podmiot wykonujący przejazd czynności związanych z przewozem, jak również nie uprawdopodobniają, że przewoźnik nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Wskazać należy, iż kierowca, po wykazaniu przez organ inspekcji drogowej przekroczenia parametrów pojazdu, doprowadził pojazd do normatywności i kontynuował przejazd. Powyższe świadczy o tym, że wykonywanie przejazdu pojazdem niesprawnym technicznie było decyzją podmiotu wykonującego kontrolowany przejazd, co potwierdza brak należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem oraz wpływ na powstanie naruszenia.

Nie znajduje uzasadnienia stanowisko skarżącej, że organ, po dokonanej przez kierowcę naprawie zespołów pojazdu (i dopuszczeniu ich do ruchu) powinien dokonać ponownego badania celem zweryfikowania i wykluczenia zależności między usterką a zaistniałym naruszeniem. Wskazać bowiem należy, iż po usunięciu ww. usterki pojazd został dopuszczony przez organ kontrolujący do dalszego ruchu, a zatem spełniał wszystkie dopuszczalne normy. W innym przypadku istniałaby konieczność wykluczenia pojazdu z ruchu drogowego i odprowadzenie go na parking. Ewentualna okoliczność ponownego przeprowadzenia kontroli nie ma wpływu na zaskarżoną decyzję, bowiem bezspornym jest, że w chwili przeprowadzenia badania, tj. ważenia pojazdu, przekraczał on normy związane zarówno z naciskiem na pojedynczej osi napędowej pojazdu, jak i z wysokością pojazdu członowego, a co za tym idzie przed przeprowadzoną kontrolą poruszał się drogą krajową jako pojazd nienormatywny.

W ocenie Sądu, zasadne jest stanowisko organów, co do tego, że w sprawie nie miał zastosowania art. 140aa ust.4 pkt p.r.d., bowiem przewożony ładunek, tj. płytki ceramiczne, nie był ładunkiem sypkim, ani drewnem.

W zaistniałych okolicznościach sprawy nie można uznać, że skarżąca uczyniła wszystko, czego można od niej rozsądnie wymagać przy organizacji przewozu, aby uniknąć naruszenia prawa. Awaria pojazdu, którą wykryto w trakcie kontroli, została usunięta od razu po stwierdzeniu nieprawidłowości, a zatem istnieje bezpośredni związek pomiędzy awarią a zachowaniem kierowcy, który zobowiązany był przed wyruszeniem w drogę sprawdzić sprawność pojazdu.

Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie dowiodła, że wystąpiły przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 p.r.d. - jako, że ciężar dowodu w tej sprawie spoczywa na przedsiębiorcy, który wywodzi z tych przepisów skutki prawne (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08; publ.; orzeczenia.nsa.gov.pl) - to organy administracji drogowej obowiązane były ze względu na treść art. 104aa ust. 1 p.r.d. nałożyć na skarżącą karę pieniężną w wysokości określonej w art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. tj. 5.000 zł

Odnośnie zarzutów skarżącej dotyczących naruszenia przepisów postępowania, Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej nie naruszyły art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 84 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Wbrew ocenie skarżącej, w sprawie nie zachodziła potrzeba dopuszczenia dowodu z opinii biegłego (art. 84 § 1 k.p.a.), bowiem stan faktyczny sprawy był jasny i nie było potrzeby sięgania do wiadomości specjalnych (vide: orzeczenie SN z 8 lipca 1980 r., I CR 75/80, OSNC 2-3/81/36). Ewentualny wpływ awarii na stwierdzone uchybienia nie miałby zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem jedynym decydującym czynnikiem nałożenia kary jest fakt stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego nacisku na oś pojazdu, czy też stwierdzenie przekroczenia dopuszczalnej wysokości pojazdu członowego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.