Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1178/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5, art. 6, art. 85 a, art. 15 ust. 1, art. 16
journal: Dz.U. 2005 nr 228 poz 1947
law: Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędzia WSA Iwona Wiesner (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Anna Tymowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. przy udziale – sprawy ze skargi M. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat eksploatacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] uchylono w całości decyzje prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie wymierzenia opłaty eksploatacyjnej w związku z prowadzeniem w ramach działalności gospodarczej wydobycia kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji na terenie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w B. za okres od września 2002 r. do września 2006 r. i ustalono opłatę eksploatacyjną za okres od [...]r. do [...]r. w kwocie [...] zł z tytułu prowadzenia wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji na obszarze działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w B.

W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny oraz argumentację prawną:

Prezydent Miasta B. pismem z dnia [...]r. zawiadomił M. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "A" z siedzibą w T. o wszczęciu wobec niego postępowania w sprawie ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopalin bez wymaganej koncesji.

Po przeprowadzaniu postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. ustalił wysokość opłaty eksploatacyjnej w kwocie [...] zł z tytułu prowadzenia wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji na obszarze działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w B., a także umorzył postępowanie w sprawie ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny bez wymaganej koncesji na terenie działki o nr [...].

W wyniku dokonanych oględzin nieruchomości, organ I instancji, ustalił opierając się na zeznaniach świadków oraz na opinii sporządzonych przez biegłych, iż na działkach znajdujących się w posiadaniu M. S. prowadzone było wydobycie piasku. Ponadto ustalił, iż w okresie od września 2002 r. do listopada 2006 r. w wyniku działalności prowadzonej w sposób ciągły i zorganizowany wydobyto [...] ton kopaliny.

Prezydent Miasta B. ustalił, że działalnością tą nie byłą objęta działka nr [...].

M. S. wniósł odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Skarżący podniósł w pierwszej kolejności, że przed SKO w K. toczy się postępowanie w sprawie wstrzymania wydobywania kopaliny pospolitej - piasku na terenie działek położonych w B., a rozstrzygnięcie w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za bezkoncesyjne wydobywanie kopalin nie może zapaść przed orzeczeniem o tym, czy w ogóle doszło do wydobycia kopalin.

Skarżący podniósł, że organ I instancji naruszył art. 7 oraz 77 Kpa poprzez przyjęcie, że "przemieszczane masy ziemi to piasek". Strona stwierdziła, że działała w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i wykonywała decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. dopuszczającą do wznowienia robót budowlanych. Skarżący uznał, że jego zdaniem organ I instancji nie mógł wskazać wielkości wydobycia oraz czasu jego trwania, skoro nie był znany "stan wyjściowy" sprzed "rzekomego wydobycia".

Ponadto Skarżący wskazał, że organ I instancji naruszył zasadę zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, a to przez przeprowadzenie oględzin nieruchomości pod jego nieobecność.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. uchyliło w całości decyzję Naczelnika Wydziału Spraw Górniczych Urzędu Miasta w B. Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie nakazania wstrzymania wydobywania kopaliny pospolitej - piasku - na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], oraz umorzenia postępowania w zakresie wydobywania piasku na terenie [...], [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało na uchybienia w postępowaniu dowodowym polegające na niedostatecznym umocowaniu ustaleń organu I instancji w zgromadzonym materiale dowodowym i związaną z tym potrzebę uzupełnienia przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie. Kolegium wskazało również na mankamenty decyzji organu I instancji polegające na nienależytym sporządzeniu sentencji oraz uzasadnienia prawnego decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r.

Równocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [...] z dnia [...]r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało, że organ I instancji nie wyjaśnił, czy działalność prowadzona przez M. S. mieściła się w granicach uzyskanych przez niego pozwoleń m.in. na prowadzenie robót budowlanych związanych z regulacją i uformowaniem skarpy brzegowej istniejącego zbiornika wodnego.

W ocenie Kolegium Prezydent Miasta B. nie wykazał, że ponad wszelką wątpliwość M. S. prowadził działalność polegającą na wydobyciu piasku, bez wymaganej koncesji.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...]r. ustalił M. S. wysokość opłaty eksploatacyjnej za okres od września 2002 r. do maja 2008 r. w kwocie [...] zł. Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w toku, którego w oparciu o oględziny terenu, dokumentację kartograficzną wyrobisk górniczych, opinie geologiczne, zeznania świadków, oświadczenia strony ustalił, że na obszarze omawianych działek prowadzone było wydobycie kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji.

Organ I instancji stwierdził, że wielkość wydobycia piasku w okresie od września 2002 r. do maja 2008 r. wynosiła [...] tony i wartość tę przyjął do podstawy obliczenia należnej opłaty eksploatacyjnej. Prezydent Miasta B. zastosował stawkę opłaty obowiązującą w dniu wszczęcia postępowania w sprawie wynoszącą [...] zł za 1 tonę.

M. S. wniósł odwołanie z dnia [...] r. od decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. Skarżący podniósł, że przemieszczenie mas było konieczne w związku robotami budowlanymi polegającymi na budowie zbiornika wodnego na obszarze działek [...], [...] oraz [...]. odwołujący się wskazał, że dla wykonania tych robót budowlanych konieczne było również przesunięcie mas na działkach sąsiadujących z wyżej wymienionymi, tj. na działkach o nr [...],[...],[...].

Strona skarżąca wskazała, że organ I instancji odmówił przeprowadzenia na jej wniosek dowodu z opinii biegłego w związku z koniecznością usunięcia mas ziemi dla wykonania zbiornika wodnego zgodnie z projektem budowlanym. Skarżący wskazał, że organ I instancji nie przeprowadził dowodu z przesłuchania świadków.

Odwołujący się zarzucił, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. oraz wniósł o rozpoznanie sprawy przez Prezydenta Miasta B. w trybie autokontroli, a w przypadku przekazania sprawy organowi wyższej instancji o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Kolegium wskazało, że organ I instancji orzekając w sprawie nie uwzględnił wskazań wynikających z art. 68 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz. 60 ze zm. – dalej zwaną O.p.), mających zastosowanie w sprawie wymiaru opłaty eksploatacyjnej poprzez art. 87 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze.

Naruszenie powyższych przepisów jakiego dopuścił się organ I instancji polegało, w ocenie Kolegium na nie uwzględnieniu upływu okresu do ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty eksploatacyjnej i orzeczeniu o jej wysokości za okres od 2002 do 2008 r. Kolegium wyjaśniło, że dla prawidłowego ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej niezbędne jest przy tym ustalenie ilości mas kopaliny wydobytej w poszczególnych okresach rozliczeniowych. Jako, że podstawą do ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej jest ilość wydobytej kopaliny koniecznym było zbadanie wielkości wydobycia kopaliny, w okresie za jaki organ I instancji uprawniony jest do ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w zakresie ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej za okres od września 2002 r. do września 2006 r. oraz równocześnie ustalił wysokość opłaty eksploatacyjnej za okres od września 2006 do maja 2008 r. w wysokości [...] zł. Organ I instancji ustalił, że M. S. prowadził na obszarze działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w B. wydobycie w sposób zorganizowany i ciągły kopaliny bez wymaganej koncesji. Dla ustalenia ilości i jakości wydobytej kopaliny organ I instancji zlecił dokonanie pomiarów geodezyjnych oraz wykonanie opinii geologicznych. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego organ ustalił, że wydobyto [...] ton kopaliny, co przy zastosowaniu stawki [...] zł za 1 tonę zwiększonej 80 krotnie dało kwotę [...] zł.

Z uwagi na niemożność zebrania materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie wielkości wydobytej kopaliny w okresie od stycznia do września 2006 r. organ podatkowy umorzył postępowanie w tym zakresie.

M. S. wniósł odwołanie z dnia [...] r. od decyzji Prezydenta Miasta B.. Skarżący w odwołaniu przedstawił dotychczasowy przebieg sprawy oraz podniósł, że organ I instancji bezzasadnie przyjął, iż strona prowadziła na terenie działek wskazanych w decyzji działalność gospodarczą w zakresie wydobycia kopaliny - piasku. Skarżący wskazał, że dowody przywołane przez organ dla potwierdzenia faktu prowadzenia wydobycia kopaliny w ramach działalności gospodarczej dotyczyły okresu wcześniejszego niż ten objęty decyzją. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, ze działalność strony w związku z uregulowaniem linii brzegowej skarpy była działalnością zorganizowaną zarobkową i ciągłą. Skarżący podniósł, że zeznania świadków potwierdzają jedynie, iż dysponuje specjalistycznymi maszynami z czego jednakże nie można wywodzić o fakcie wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona podniosła, że piasek znajdujący się na działkach, na których przemieszczał masy ziemi nie nadaje się do sprzedaży z uwagi na konieczność poddania go uszlachetnianiu. W odwołaniu zakwestionowano również rzetelność opinii biegłego w zakresie obliczenia mas ziemi poprzez wskazanie, że biegły nie mógł dokładnie wskazać, ile piasku znajdowało się w stanie początkowym na obszarze działek, a w konsekwencji niemożliwym było wskazanie ile konkretnie wydobyto piasku. Końcowo Skarżący wskazał, że organ I instancji nie dysponował dowodami potwierdzającymi, że przemieszczane masy ziemi były piaskiem, skarżący prowadził działalność polegającą na wydobyciu kopaliny bez wymaganej koncesji, jaka rzeczywiście ilość piasku została wydobyta.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. i orzekło co do istoty poprzez umorzenie postępowania w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej za okres od września 2002 r. do 28 września 2006 r. oraz ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej za okres od [...] r. do [...] r. w kwocie [...] zł z tytułu prowadzenia wydobycia kopalin bez wymaganej koncesji na obszarze działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] położonych w B.. Kolegium w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdziło, iż nie pozostawia wątpliwości to, że na obszarze wskazanych działek strona w ramach wykonywanej działalności gospodarczej prowadziła bezkoncesyjne wydobycie kopaliny pospolitej - piasku. Organ odwoławczy nie podzielił zastrzeżeń strony dotyczących prawidłowości ustaleń organu I instancji w zakresie objętości i jakości mas ziemi, które uległy przemieszczeniu. Kolegium wyjaśniło, że wyliczenia, w oparciu o które określono wielkość wydobytej kopaliny przyjętą do podstawy ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej zostały dokonane przez osoby posiadające stosowną wiedzę, poparte pomiarami i badaniami laboratoryjnymi, rzetelnie udokumentowane, a także przekonywująco uzasadnione. W ocenie Kolegium dowody w postaci opinii biegłych z zakresu geodezji i geologii były przekonywujące i pozwalały na ustalenie wysokości zobowiązania z tytułu opłaty eksploatacyjnej. Organ odwoławczy dostrzegł, że sentencja decyzji Prezydenta Miasta B. jest wadliwa, bowiem niewystarczająco skonkretyzowano w niej okres, za jaki ustalona została opłata eksploatacyjna, co było powodem do uchylenia decyzji organu I instancji w całości i nadania rozstrzygnięciu w sprawie nowego brzemienia. Organ odwoławczy zauważył również, że organ I instancji błędnie ustalił datę wszczęcia postępowania w sprawie, gdyż powinien był przyjąć, iż datą tą jest dzień [...]r. kiedy to M. S. odebrał wezwanie z dnia [...]r. do stawienia się osobistego jako strona dla złożenia wyjaśnień w trakcie rozprawy wyznaczonej na dzień [...]r. Kolegium wskazało, że uwzględnienie tej daty wszczęcia postępowania skutkować winno zastosowaniem wyższej stawki opłaty eksploatacyjnej obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007r. jednakże z uwagi na zakaz reformationis in peius zaniechało ustalenia wysokości opłaty eksploatacyjnej M. S. z użyciem wyższej stawki.

M. S. działający poprzez pełnomocnika wniósł skargę z dnia [...]r. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r. zarzucając, że wydana została z naruszeniem art. 46 w zw. z art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez błędne przyjęcie, że prowadzona przez Skarżącego działalność w związku z uregulowaniem linii brzegowej skarpy na gruncie położonym w B. była działalnością gospodarczą polegającą na poszukiwaniu i wydobyciu lub rozpoznawaniu substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym wyrobiskach górniczych i wymagała uzyskania koncesji art. 85a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze poprzez błędne przyjęcie, że istniały podstawy wymierzenia Skarżącemu opłaty eksploatacyjnej w wysokości [...] zł w związku z prowadzeniem przez Skarżącego działalności w związku z uregulowaniem linii brzegowej skarpy na gruncie położonym w B. w okresie od [...]r. do [...]r. art. 7, 77, 80 Kpa nakazujące w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy poprzez dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym i uznanie przez organ administracji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do ustalenia, że Skarżący wykonywał prace wymagające koncesji, jaka masa ziemi została przez niego przemieszczona oraz ustalenia, że przemieszczana masa ziemi jest kopaliną pospolitą, tj. piaskiem w szczególności poprzez czynienie ustaleń na podstawie opinii biegłego J.P., zeznań świadków F.G., J.T., J.K. złożonych na rozprawie z dnia [...]r. oraz oględzin dokonanych w dniu [...]r., [...] r., oraz [...] r.

W ocenie Skarżącego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie oceniany wszechstronnie, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nie dawał podstaw do ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych dla wymierzenia opłaty eksploatacyjnej przez organ administracji, nadto organ naruszył art. 107 § 1 Kpa poprzez brak podania pełnej podstawy prawnej wydanej decyzji. Skarżący wniósł o zastosowanie przez Kolegium trybu autokontroli z art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylenie decyzji oraz umorzenie postępowania w sprawie w przypadku niezastosowania art. 54 § 3 Ppsa o wstrzymanie przez Kolegium na podstawie art. 62 § 2 pkt 1 przywołanej ustawy wykonania decyzji ostatecznej z dnia [...] r. natomiast w przypadku przekazania sprawy do rozpoznania do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej na podstawie art. 61 § 3 Ppsa zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 Ppsa gdyż zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności z art. 156 § 1 Kpa.

Uzasadniając zarzuty Skarżący wskazał, że organy administracji bezzasadnie przyjęły, iż strona prowadziła na terenie działek wskazanych w decyzji działalność gospodarczą w zakresie wydobycia kopaliny - piasku.

Skarżący podniósł również, że dowody przywołane przez organy dla potwierdzenia faktu prowadzenia wydobycia kopaliny w ramach działalności gospodarczej dotyczyły okresu wcześniejszego niż ten objęty decyzją. Skarżący zarzucił, że organ I instancji nie ustalił ponad wszelka wątpliwość, że działalność strony w związku z uregulowaniem linii brzegowej skarpy była w działalnością zorganizowaną, zarobkową i ciągłą. Skarżący podniósł, że zeznania świadków potwierdzają jedynie, iż dysponuje specjalistycznymi maszynami z czego jednakże nie można wywodzić o fakcie wykorzystania ich do prowadzenia działalności gospodarczej. Strona podniosła, że piasek znajdujący się na działkach, na których przemieszczał masy ziemi nie nadaje się do sprzedaży z uwagi na konieczność poddania go uszlachetnianiu. Zakwestionowano również rzetelność opinii biegłego w zakresie obliczenia mas ziemi poprzez wskazanie, że biegły nie mógł dokładnie wskazać, ile piasku znajdowało się w stanie początkowym na obszarze działek a w konsekwencji niemożliwym było wskazanie ile konkretnie wydobyto piasku. Końcowo Skarżący wskazał, że organ nie dysponował dowodami potwierdzającymi, że przemieszczane masy ziemi były piaskiem, skarżący prowadził działalność polegającą na wydobyciu kopaliny bez wymaganej koncesji, jaka rzeczywiście ilość piasku została wydobyta.

Dodatkowo Skarżący przedstawił uzasadnienie dla wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji wskazał, że nie dysponuje pieniędzmi w kwocie [...] zł, a ewentualna egzekucja takiej należności polegać musiałaby na egzekucji nieruchomości, a co za tym idzie na wyrządzeniu trudnych do odwrócenia skutków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. podtrzymało swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w którym szczegółowo odniesiono się do twierdzeń skarżącego. Kolegium podkreśliło, że zarzuty podniesione w skardze należy uznać za nietrafne, bowiem organy zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz dopuściły, jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zauważył również, że zawarta w niej argumentacja w istocie stanowi powielenie treści odwołania i brak jest w niej wskazania nowych istotnych dla sprawy okoliczności prawnych lub faktycznych. Spostrzeżenie powyższe oznacza, że również stanowisko Kolegium wobec zarzutów skargi zawarte jest w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a nadto podtrzymuje w całości wyjaśnienia wyeksponowane w zaskarżonej decyzji przedkładając nowe, w zakresie w jakim nie pokrywają się one z brzmieniem motywów zaskarżonej decyzji.

Kolegium wskazało, że będąca osią sporu kwestia kwalifikacji działań prowadzonych przez Skarżącego na terenie działek znajdujących się w B. jako prowadzenia wydobycia kopaliny pospolitej w ramach działalności gospodarczej została w zasadzie przesądzona wraz z oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 października 2009 r. III SA/G1 951/09 skargi na decyzję [...] z dnia [...] r. dotyczącą wstrzymania wydobywania kopaliny pospolitej piasku.

Istotne dla tej sprawy okoliczności faktyczne stojące u podstaw wydania decyzji są w znacznej części zbieżne z tymi, które legły u podstaw wydania przez organy administracji decyzji w sprawie wstrzymania wydobycia kopaliny pospolitej (prowadzenie wydobycia kopaliny bez wymaganej koncesji). Brak jest uzasadnienia dla odstąpienia od oceny działań Skarżącego przyjętej w decyzji, która w toku kontroli sądowoadministracyjnej została zaakceptowana jako wydana w zgodzie z przepisami prawa.

Zaznaczenia wymaga, że sprawa, w której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wydał wyrok z dnia 15 października 2009 r. dotyczyła okresu objętego również zaskarżoną decyzją Kolegium z dnia [...] r. Skarżący kwestionując ustalenia organów administracji publicznej w zakresie wielkości i jakości wydobytej kopaliny nie podjął rzeczowej polemiki z wyjaśnieniami przedstawionymi w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji. W szczególności Skarżący nie wskazał, dlaczego uważa ustalenia poczynione w oparciu o dowody z opinii biegłych za niewiarygodne, pominął przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia odnośnie przebiegu czynności dowodowych i zastosowanej przez biegłych metodyki. Skarżący nie przedstawił równoważnych pod względem szczegółowości argumentów wobec wyjaśnień organów administracji publicznej, lecz poprzestał na sformułowaniu zarzutów ogólnikowych.

Kolegium w treści zaskarżonej decyzji wskazało na art. 85a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005 r. Nr 228 poz.1947 ze późn. zm.) jako na przepis stanowiący podstawę do wymierzenia Stronie opłaty eksploatacyjnej. Nie sposób zatem czynić organowi odwoławczemu zarzutu, że pominął wskazaną normę poprzez jej niezastosowanie, bądź nie uwzględnienie w podstawie prawnej decyzji. Nietrafny jest, zatem zarzut naruszenia art. 107 § 1 Kpa poprzez brak wskazania w podstawie prawnej decyzji przywołanego przepisu. Jeżeli nawet przyjąć, od czego Kolegium jest dalekie, że istotnie doszło do naruszenia przepisu art. 107 § 1 Kpa w związku z niewskazaniem w podstawie prawnej decyzji art. 85a ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze, to nie sposób twierdzić, że naruszenie takie miało wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie stosownie do art. 145 § 1 lit. c) Ppsa może stanowić podstawę do uchylenia przez sąd administracyjny decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął w tej sprawie następujące stanowisko:

Skargę należało oddalić jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwaną dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Na wstępie należy wskazać, iż podstawę wyrokowania w niniejszej sprawie stanowił stan faktyczny sprawy przedstawiony w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.(uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09).Rozpoznając sprawę według wskazanych powyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 15 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4, art. 85a ust 1 i2 pkt 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U.z 2005r. Nr 228., poz. 1947 ze zm.) oraz L.p. 28 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 października 2007 r. w sprawie stawek opłat eksploatacyjnych (Dz.U.2007, nr. 211,poz.1541).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994r. – Prawo Geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2005r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, wydobywanie kopalin ze złóż stanowiące działalność gospodarczą wymaga uzyskania odpowiedniej koncesji w ramach koncesjonowanej działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Podmiotem takiej koncesji może być wyłącznie przedsiębiorca dokonujący zarobkowego wydobycia kopalin w sposób zorganizowany i ciągły ( wyrok WSA w Warszawie z 8 października 2007 r., VI SA/Wa 1007/07, Lex nr 384175). Stosownie do art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów w górotworze, w tym w podziemnych wyrobiskach górniczych. Zarobkowy charakter danej działalności związany jest natomiast z celem jej wykonywania. Jeżeli zakłada się osiągnięcie zysku w związku z daną działalnością i osiągnięcie w jej efekcie nadwyżki przychodów nad świadomie poniesionymi kosztami, to można przyjąć, iż został określony cel zarobkowy danej działalności. O zarobkowości danej działalności świadczyć może również udział danego podmiotu w obrocie gospodarczym i wykonywanie wielu czynności będących konsekwencją tego udziału, takich jak formułowanie ofert, zawieranie umów handlowych, ustalanie cen czy wystawianie faktur. W rezultacie ich podejmowania realne jest, bowiem osiąganie wpływów, których suma zapewni stosowny zarobek. Dla uznania określonej działalności za działalność gospodarczą konieczne jest łączne zaistnienie trzech jej cech, a to zarobkowości, zorganizowania formalnego oraz ciągłości. Brak którejkolwiek z nich oznacza natomiast, że dana działalność nie może być zakwalifikowana do kategorii działalności gospodarczej (zob. m. in. komentarz do art. 2 [w:] A. Powałowski (red.), Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, ABC, 2007). Taki właśnie charakter należy przypisać działalności prowadzonej przez Skarżącego. W związku z powyższym rozpoznawanej sprawie organ słusznie uznał, iż strona skarżąca winna zostać zobowiązana do uiszczenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji w okresie od [...] do [...]r. na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] w wysokości osiemdziesięciokrotnej opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, a to na podstawie art. 85 a ust. 1 ustawy – Prawo Geologiczne i górnicze. W ocenie, bowiem Kolegium fakt prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin bez wymaganej koncesji nie budził wątpliwości w świetle całego, obszernego materiału sprawy. Skarżący podnosił natomiast zarzut błędnego uznania wydobycia kopalin w związku z prowadzeniem robót budowlanych związanych z regulacją i uformowaniem skarpy brzegowej istniejącego na terenie objętym decyzją zbiornika wodnego, za działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 pkt. 2 ustawy – Prawo Geologiczne i górnicze. Skarżący twierdził, że nie miał zamiaru podejmowania odrębnej działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu piasku w celu jego odsprzedaży, gdyż celem prowadzonych robót miało być wyłącznie urządzenie skarpy brzegowej. Pogląd taki w ocenie Sądu nie zasługuje na uznanie. Należy podkreślić, iż Skarżący prowadzi od 1992 r. działalność gospodarczą w zakresie robót ziemnych polegającą na uszlachetnianiu kruszyw naturalnych i mineralnych poprzez płukanie i przesiewanie. Skarżący prowadzi również działalność polegającą na wykonywaniu robót ziemnych związanych z przemieszczaniem mas ziemi, robót transportowo-ziemnych, powierzchniowych, drogowych i transportowo-przewozowych. Należy podkreślić, iż decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. Nakazał Skarżącemu zaniechanie dalszych robót budowlanych na terenie będącym również przedmiotem niniejszego postępowania, a to w związku z realizacją zadania w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji administracyjnej dotyczącej tejże inwestycji. Natomiast już decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Wydziału Spraw Górniczych Urzędu Miasta w B. nakazał Skarżącemu prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą "A" wstrzymanie wydobywania kopaliny pospolitej-piasku na terenie działek [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Postępowanie to ostatecznie zostało zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia z dnia 15 października 2009 r. III SA/G1 951/09 oddalającym skargę na decyzję dotyczącą wstrzymania wydobywania kopaliny pospolitej piasku. Orzeczenie to ma istotne znaczenie dla wyników postępowania w niniejszej sprawie, a to w szczególności w kontekście podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących kwestii samego wydobywania kopaliny, jej charakteru i właściwości, braku koncesji na te czynności oraz charakteru prowadzonych prac ziemnych. Kwestie te były przedmiotem oceny dokonanej w zaskarżonej decyzji, a Sąd tę ocenę podziela. Kwestie objęte zarzutami Skarżącego regulowała ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze. Z brzmienia art. 5 ust. 1, 2 , 2a ustawy wynika, że piasek należy zaliczyć do kopalin podstawowych. Art. 6 pkt 1 tej ustawy zawiera definicję kopaliny stwierdzając, iż złożem kopaliny jest takie naturalne nagromadzenie minerałów i skał oraz innych substancji stałych, gazowych i ciekłych, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą. Dokonując ustaleń w tym zakresie organy orzekające w rozpoznawanej sprawie podjęły szereg czynności w postaci oględzin miejsca prowadzenia inwestycji udokumentowanych dokumentacją zdjęciową, przesłuchania świadków, opinii geologicznych dotyczących samej kwalifikacji kopaliny ustalając, iż znajdują się tam polodowcowe pisaki i żwiry zakwalifikowane jako kruszywo budowlane. W tym miejscu należy podkreślić, iż Skarżący w toku postępowania i w skardze nie wskazał dowodów pozwalających zakwestionować powyższe ustalenia, szczególnie odnoszące się do treści opinii geologicznych oraz uwidocznionych w dokumentacji zdjęciowej znajdujących się na terenie inwestycji samochodów ciężarowych, koparek, urządzeń do segregacji kopaliny, tablic informacyjnych o możliwości zakupu piasku i żwiru. Definicje zakładu górniczego, obszaru górniczego, terenu górniczego zawarto w art. 6 pkt 7-10 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Organ dokonując oceny zebranego materiału dowodowego i charakteru działalności prowadzonej przez Skarżącego kierował się zawartymi w powołanych przepisach definicjami i uznał, iż Skarżący prowadzi działalność, która wymaga koncesji na jej prowadzenie, zaś Skarżący takiej koncesji nie posiada i nie występował o jej uzyskanie. Ponadto organ słusznie ustalił, iż zakres prac wykraczał poza działki wymienione w decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie prowadzenia prac budowlanych w zakresie zbiornika wodnego, a Skarżący tych ustaleń nie kwestionował. Organ ustalił również, iż działalność ta nie miała charakteru incydentalnego, co oceniono po rozmiarach prowadzonych prac i obszaru przemieszczenia gruntu. Omówione wyżej kwestie znalazły swe odzwierciedlenie w treści zaskarżonej decyzji oraz w treści decyzji z dnia [...] r. wydanej w przedmiocie wstrzymania wydobywania kopaliny. Sąd rozpoznając skargę podzielił wyżej opisane ustalenia organu i ich prawną ocenę, nie znajdując w treści skargi argumentów pozwalających na ich podważenie oraz biorąc pod uwagę przywołane wyżej rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2009 r. Zachowanie Skarżącego opisane w zaskarżonej decyzji w sytuacji braku koncesji na wskazaną tam działalność stanowi nielegalne wydobycie kopalin, naruszające warunki określone w cytowanych przepisach prawa.

W zaskarżonej decyzji ustalono wysokość opłaty eksploatacyjnej za okres od dnia [...]r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Kwotę tę wyliczono w oparciu o dane zawarte w opinii geologicznej oraz w oparciu pomiary geodezyjne przyjmując, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją wydobyto [...] ton kopaliny w okresie zapoczątkowanym i zakończonym dokonaniem pomiarów pomiędzy [...] r. a [...] r. Organ odwoławczy dokonując w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa weryfikacji stanowiska organu I instancji doprecyzował je co do terminu, zaś wysokość stawki ustalił zgodnie z treścią art. 85a ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Przepis ten w przypadku stwierdzenia, że kopalina wydobywana jest bez wymaganej koncesji lub z rażącym naruszeniem jej warunków, daje właściwemu organowi uprawnienia do ustalenia, w drodze decyzji, prowadzącemu taką działalność, opłaty eksploatacyjnej w wysokości osiemdziesięciokrotnej stawki opłaty eksploatacyjnej dla danego rodzaju kopaliny, pomnożonej przez ilość wydobytej w ten sposób kopaliny, stosując stawki obowiązujące w dniu wszczęcia postępowania, co w niniejszej sprawie oznacza [...] zł za tonę. Stawkę tę winno ustalić się zgodnie z wyżej powołanym przepisem na dzień wszczęcia postępowania tj. na dzień [...] r. jednakże organ słusznie zastosował stawkę będącą już wcześniej podstawą naliczenia opłaty z uwagi na zakaz reformationis in peius .

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, a to art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 1 kpa należy stwierdzić, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do ich naruszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przeprowadziło postępowanie w sprawie zgodnie z normą art. 7 kpa, z urzędu lub na wniosek strony podejmowało wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Z treści art. 77 kpa wynika, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Postępowanie Kolegium należy ocenić jako zgodne z regułami zawartymi w powołanych przepisach. W skardze Skarżący podjął polemikę z ustaleniami organu wskazując, iż materiał zebrany w sprawie gdyby został oceniony wszechstronnie, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, to nie dawałby podstaw do ustalenia przesłanek faktycznych i prawnych dla wymierzenia opłaty eksploatacyjnej. Odnośnie tych zarzutów należy stwierdzić, iż zgodnie z wyżej wskazaną podstawą prawną Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało kompleksowej oceny zgromadzonego materiału, w tym przywoływanych przez Skarżącego zeznań świadków. Właśnie zasady logiki i doświadczenia życiowego wskazują na to, że racjonalnie postępujący przedsiębiorca wykorzystuje posiadany sprzęt i urządzenia do czynności związanych z profilem prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co w kontekście miejsca ich użytkowania może wskazywać na rodzaj tej działalności, a przy uwzględnieniu pozostałych faktów pozwala na wyciągnięcie wniosków zawartych w zaskarżonej decyzji. Podobnie odnośnie kwestii wiarygodności opinii, która stanowiła podstawę ustalenia opłaty eksploatacyjnej należy stwierdzić, iż ustaleń odnośnie ilości wydobytego kruszywa dokonano na podstawie obmiaru geodezyjnego oraz pozostałych danych i wyliczeń zawartych w opinii, a sposób ten zasługuje na uznanie, gdyż ze względu na wydobywanie kopaliny bez koniecznej koncesji obmiar przed jej rozpoczęciem nie był możliwy. (wyrok WSA w Poznaniu z dn. 7.02.2008r. III SA/Po 714/07, lex 736256)

Reasumując, w ocenie Sądu należy stwierdzić, iż organy administracji nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjęły wszelki możliwe i niezbędne czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji organ nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w art. 107 § 3 kpa w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. nr 53, poz. 1270 ze zm.).