Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1676/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 262 par. 1 pkt 1, art. 148, art. 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1676/06 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 stycznia 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Anna Znamiec (spr), Sędziowie: WSA Ewa Długosz- Ślusarczyk, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008r., sprawy ze skargi P. P., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100,00 zł (sto złotych 00/100).


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej działając na podstawie art. 262 § 1 pkt 1 i § 5 oraz art. 263 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) i art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t. jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 8, poz. 65 z późn. zm.) nałożył na P. P. karę porządkową w wysokości 500 zł. W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że w toku prowadzonego postępowania kontrolnego wobec "T" ZPCHR Spółka z o.o. z siedzibą w W. R. P. P. został wezwany pismem z dnia [...].05.2006 r. doręczonym w dniu [..].05.2006 r., do osobistego stawiennictwa się w dniu [...] czerwca 2006 r. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w charakterze świadka w celu złożenia zeznań. Świadek pismem z dnia [...].06.2006 r., doręczonym w dniu [...].06.2006 r. poinformował, że ze względu na stan zdrowia nie będzie mógł stawić się na przesłuchanie. Przywołana w piśmie okoliczność nie została poparta dowodami pozwalającymi organowi kontroli skarbowej na uznanie, iż stan zdrowia uniemożliwił świadkowi na stawienie się w wyznaczonym terminie. Powtórne wezwanie świadka pismem z dnia [...].06.2006 r. doręczonym w dniu [...].06.2006 r. wyznaczające termin przesłuchania na dzień [...].06.2006 r. pozostało bez odpowiedzi. Świadek nie zgłosił się w wyznaczonym terminie i miejscu oraz w żaden sposób nie usprawiedliwił swojej nieobecności.

Na powyższe postanowienie P. P. wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej z wnioskiem o uchylenie w całości postanowienia jako bezpodstawnego oraz niezgodnego za stanem faktycznym. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż w dniu [...].05.2006 r. został powiadomiony o obowiązku stawiennictwa w charakterze świadka w sprawie "T" ZPCHR Spółka z o.o. Z uwagi na stan zdrowia nie mógł stawić się w wyznaczonym terminie o czym powiadomił. W ocenie strony jest to okoliczność uzasadniona zgodnie z art. 262 § 1 Ordynacji podatkowej. Strona uważa, że oświadczenie złożone przez nią w tej sprawie jest wystarczającym dowodem zaistnienia takiej okoliczności. Ponadto po braku reakcji ze strony Urzędu Kontroli Skarbowej na wymienione pismo, P. P. był przekonany, że sprawa jest załatwiona, a organ uznał nieobecność w dniu [...].06.2006 r. za usprawiedliwioną.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 Ordynacji podatkowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie o nałożeniu kary porządkowej. W uzasadnieniu wskazano, iż powołanym postanowieniem Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ukarał P. P. karą porządkową w wysokości 500 zł za dwukrotne niestawienie się na wezwanie tego organu celem przesłuchania w charakterze świadka. Zgodnie z treścią art. 262 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej strona, pełnomocnik strony świadek lub biegły, którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli do tego zobowiązani, mogą zostać ukarani karą porządkową do 2.500 zł. Stosowanie kar porządkowych rozciąga się na wszystkich uczestników postępowania, co nadaje im charakter uniwersalnego środka dyscyplinującego osoby uczestniczące w tym postępowaniu. Użycie środka w postaci kary porządkowej ma zapewnić sprawne przeprowadzenie postępowania i wydania rozstrzygnięcia w oznaczonym terminie. Organ kontroli skarbowej dwukrotnie wezwał P. P. do stawienia się celem złożenia zeznań w charakterze świadka w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym. Skierowane do P. P. wezwanie z dnia [...].05.2006r. z wyznaczonym terminem stawienia się w dniu [...].06.2006r. zostało odebrane przez adresata w dniu [...].05.2006r. Świadek w piśmie z dnia [...].06.2006r. doręczonym w dniu [...].06.2006r. poinformował, że w dniu [...].06.2006r. nie będzie mógł stawić się na przesłuchanie z uwagi na stan zdrowia. Twierdzenie świadka nie zostało w żaden sposób poparte stosownymi dowodami, co oznacza że nie można stwierdzić, iż niestawienie się na wezwanie spowodowane było stanem jego zdrowia. Nie można zatem uznać za zasadne twierdzenie ukaranego o wyczerpującym udokumentowaniu przyczyny nieobecności w wyznaczonym dniu. Nie można także podzielić argumentacji ukaranego w kwestii niedoręczenia mu kolejnego wezwania z dnia [...].06.2006r. Wezwanie to skierowane na adres zamieszkania adresata zostało odebrane w tym samym dniu przez B. C. podpisującego się jako pełnomocnik. W związku z podniesioną w zażaleniu kwestią doręczenia tego wezwania Dyrektor Izby Skarbowej wezwał P. P. do wypowiedzenia się czy udzielał pełnomocnictwa do odbioru korespondencji B. C. W odpowiedzi z dnia [...].07.2006r. P. P. stwierdził, że nie udzielał takiego pełnomocnictwa. Z kolei pełnomocnik Przełożonego Kongregacji [...] w T. w piśmie z dnia [...].08.2006r. poinformował organ odwoławczy, że B. C. posiadał i posiada "pocztowe upoważnienie" do odbioru korespondencji nadsyłanej zarówno do kongregacji, jak i do poszczególnych jej członków. Za prawidłowością prezentowanego stanowiska przemawia także fakt, że zaskarżone postanowienie, odebrane przez B. C. zostało przekazane ukaranemu, który w ustawowym terminie złożył zażalenie na to postanowienie. Tego doręczenia P. P. nie kwestionował w tym zażaleniu.

Na powyższe postanowienie P. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o jego uchylenie ze względu na to, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydane zostały z istotnym naruszeniem przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, iż Dyrektor Izby Skarbowej utrzymując w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, wydane z naruszeniem przepisów prawa, naruszył również przepisy prawa w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zdaniem strony skarżącej swobodna ocena dowodów nie może oznaczać dowolności. Przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegało na tym, iż zarówno Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej jak i Dyrektor Izby Skarbowej uznali, iż usprawiedliwioną przyczyną nie może być oświadczenie wzywanego o złym stanie zdrowia w jakim się znajdował w dniu w którym wyznaczony mu został termin zgłoszenia się na przesłuchanie. Nie są znane stronie skarżącej żadne normy prawne wynikające z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w których byłaby mowa o tym, na podstawie jakich to dokumentów należy uznać, że nie zgłoszenie się na wezwanie udokumentowane winno być dowodem szczególnym. Ponadto zdaniem strony skarżącej zarówno Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej, nakładający na skarżącego karę porządkową nie dokonał żadnych ustaleń w zakresie takim, czy wysłane wezwanie doręczone zostało zgodnie z treścią normy prawnej określonej w art. 149 ustawy Ordynacja podatkowa. Zebrano jedynie oświadczenia o upoważnieniu do odbioru przesyłek. Oświadczenie złożone przez Pełnomocnika Przełożonego Kongregacji [...] w T. nie może rodzić skutków prawnych ze względu na to, iż Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej nie wysłał wezwania do wstawienia się członkowi Kongregacji [...], lecz wysłał je do mającego pełną zdolność do czynności prawnych P. P.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenia podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienia wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pismem z dnia [...].05.2006 r. , doręczonym w dniu [...].05.2006 r. P.P. został wezwany przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej do osobistego stawiennictwa w dniu [...].06.2006 r. w charakterze świadka w celu złożenia zeznań. Pismem z dnia [...].06.2006 r. P. P. poinformował, że z uwagi na stan zdrowia nie może stawić się w wyznaczonym dniu i złożyć zeznania. W ocenie Sądu strona uprawdopodobniła przyczynę nieobecności. Przepis art. 262 par. 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej wskazuje jako przesłankę wymierzenia kary porządkowej niestawiennictwo bez uzasadnionej przyczyny, nie precyzując sposobu usprawiedliwienia przyczyny. Ponadto, z samego faktu naruszenia obowiązku nie wynika jeszcze, że będzie wymierzona kara porządkowa, gdyż wydanie postanowienia jest pozostawione uznaniu organu podatkowego, tak samo jak wysokość kary.

Na mocy art. 262 par. 1 Ordynacji podatkowej świadek, który mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawił się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo, że był do tego zobowiązany może zostać ukarany karą porządkową. Przesłanką wymierzenia kary porządkowej jest zatem prawidłowe wezwanie skierowane przez organ podatkowy do świadka.

Odnosząc się do prawidłowości doręczenia stronie kolejnego wezwania - pisma z dnia [...].06.2006 r., wyznaczającego termin przesłuchania w charakterze świadka w dniu [....].06.2006 r. stwierdzić należy, że wezwanie to zostało odebrane w dniu [...].06.2006 r. przez B. C. z adnotacją "pełnomocnik". Zarówno organ I instancji jak i organ II instancji uznały, iż powtórne wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej. Skoro wezwanie pozostawiono bez odpowiedzi i strona skarżąca nie zgłosiła się w wyznaczonym terminie celem złożenia zeznań to w ocenie organów zaistniały przesłanki do nałożenia kary porządkowej. Zgodnie z art. 148 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Organy przyjęły, że B. C. był pełnomocnikiem P. P., powołując się na pismo pełnomocnika Przełożonego Kongregacji [...] w T., z którego wynika, jedynie że B. C. posiadał pocztowe upoważnienie do odbioru korespondencji udzielone przez Przełożonego Kongregacji i odbierał korespondencję kierowaną do Kongregacji i do jej członków. Z wymienionego pisma nie wynika, aby P. P. udzielał B. C. pełnomocnictwa do odbioru korespondencji, w aktach sprawy brak jest takiego dokumentu, a P. P. oświadczył, że nigdy takiego pełnomocnictwa nie udzielał. Jeżeli korespondencja jest adresowana do P. P. to jedynie on mógłby udzielić pełnomocnictwa do odbioru korespondencji.

Organy rozpatrując ponownie sprawę w wymienionym zakresie powinny ustalić, czy P. P. udzielał B. C. pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla przyjęcia, czy wezwanie zostało prawidłowo doręczone, a w konsekwencji czy istniały przesłanki do nałożenia kary porządkowej. Na mocy bowiem przepisu art. 122 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa, w toku postępowania, organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Swobodna ocena dowodów, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny. Naruszenie tych reguł, a także norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych, stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 187 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści (art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa).

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).