Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 942/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81, art. 63 par. 1, art. 67 par. 1, art. 97 par. 1, art. 68 par. 1, art. 72,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 22
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi E.D. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. Ś. z siedzibą w U. z dnia [...] r. Nr [...]; II. określa, że decyzje wymienione w pkt. I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Regionalnego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania E. D. (dalej jako skarżący) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w L. z/s w U. o odmowie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że [...] r. J. M. złożyła wniosek o przyznanie płatności oraz pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania (ONW) na rok 2009. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęła ustna informacja o śmierci wnioskodawczyni, która nastąpiła w dniu [...] r. Poinformowano spadkobiercę o konieczności złożenia w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (śmierci rolnika) wniosku o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika wraz ze stosownymi załącznikami. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. wydał wnioskodawczyni w dniu [...] r. decyzję nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, mocą której przyznano stronie jednolitą płatność obszarową oraz uzupełniającą płatność obszarową. W dniu [...] r. do organu I instancji wpłynęła pisemna prośba B. D. w przedmiocie dokonania wypłaty płatności bezpośrednich do gruntów rolnych jak i płatności z tytułu ONW za rok 2009 po zmarłej matce z informacją, że o śmierci wnioskodawczyni powiadomiła ARiMR niezwłocznie, dowodem czego jest wpis w książce wejść/wyjść do strefy administracyjnej urzędu z dnia [...] r. Jak stwierdziła, podała wówczas organowi , iż jest w posiadaniu testamentu po zmarłej oraz, że będzie prowadzone postępowanie spadkowe jak również, że po otrzymaniu postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku dokument ten przedstawiła niezwłocznie w Biurze Powiatowym ARiMR w L. z/s w U.

W dniu [...] r. B. D. jako pełnomocnik skarżącego złożyła wniosek transferowy w zakresie przejęcia dopłat po zmarłej Pani J. M. ,oświadczenie spadkobiercy przejmującego posiadanie gruntów rolnych, których dotyczył wniosek o przyznanie płatności ONW, oświadczenie, w którym wyraża zgodę na przejęcie płatności przez jej małżonka E. D., postanowienie Sądu Rejonowego w L. Wydział I Cywilny z dnia [...]r., z którego wynika, iż na mocy testamentu sporządzonego dnia [...]8 r. spadek po zmarłej J. M. nabyła w całości jej córka B. D.

W odpowiedzi na wniosek skarżącego z dnia [...] r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], mocą której odmówił E. D. zarówno przyznania jednolitej płatności obszarowej jak i uzupełniającej płatności do powierzchni grupy upraw podstawowych na rok 2009, uzasadniając, że skarżący nie spełnił warunku, o którym mowa w art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a mianowicie wniosek transferowy dotyczący przejęcia płatności złożył po upływie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku, co skutkowało odmową przyznania płatności.

Rozpatrując odwołanie wniesione przez skarżącego, w którym zarzucił, że nie został poinformowany przez pracowników Biura Powiatowego o konieczności złożenia wniosku w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku przekazania gospodarstwa w wyniku śmierci rolnika ustawodawca przewidział możliwość przejęcia płatności, co wyraził w art. 22 ust. 1ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentowany przepis stanowi, że w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności, płatności przysługują spadkobiercy, jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku (śmierci rolnika) złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności - art. 22 ust. 2 cytowanej ustawy. Przepis ten reguluje swoisty rodzaj następstwa prawnego i dlatego wniosek złożony na jego podstawie należy traktować jako deklarację o wstąpieniu w prawa i obowiązki strony toczącego się już postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania dopłat bezpośrednich. Zatem nie tylko w aspekcie czasowym, ale też i przedmiotowym wniosek nowego posiadacza gospodarstwa rolnego jest bezpośrednio związany z postępowaniem administracyjnym wszczętym na żądanie poprzedniego posiadacza gospodarstwa rolnego. Wskazany siedmiomiesięczny termin ma charakter terminu materialnoprawnego, który nie podlega dyspozycji przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a co za tym idzie jest terminem nie podlegającym przywróceniu. W doktrynie przyjmuje się, iż terminem materialnoprawnym jest okres, w którym może nastąpić ukształtowanie się praw i obowiązków jednostki w ramach publicznoprawnego stosunku materialnoprawnego.

Organ dalej zauważył, że w rozpoznawanej sprawie wniosek transferowy powinien zostać złożony najpóźniej w dniu [...] roku, gdyż wspomniany siedmiomiesięczny termin zaczyna biec od dnia otwarcia spadku. Chwilą otwarcia spadku zgodnie z art. 924 k.c. jest chwila śmierci spadkodawcy (w przedmiotowej sprawie jest to dzień [...] roku). Zatem w tej sytuacji złożenie w dniu [...]r., czyli 3 miesiące po upływie wymaganego terminu przez skarżącego wniosku o przejęcie płatności, skutkować musiało odmową przyznania zarówno jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej.

W ocenie organu odwoławczego zarzuty odwołania nie znajdują odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Fakt przekazania informacji spadkobiercy dotyczącej konieczności złożenia w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku wniosku o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika, potwierdził w swoim stanowisku w sprawie odwołania Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. z/s w U. Organ podkreślił, że wszystkie osoby w ARiMR udzielające informacji legitymują się zdanymi egzaminami z niezbędnych procedur i przepisów prawa, więc informacje udzielane przez te osoby muszą być przekazywane w sposób rzetelny i traktować każdy przypadek, czy też problem indywidualnie. Kwestie związane z zasadami przejęcia płatności na wypadek śmierci producenta są uregulowane w sposób jednoznaczny i nie budzący żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Stanowią one elementarną wiedzę jaka posiadają zatrudnieni w ARiMR pracownicy zajmujący się obsługą wniosków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący zarzucił, że już w dniu 23 czerwca 2009 r. razem z małżonką B. D. poinformował organ pierwszoinstancyjny o śmierci wnioskodawczyni i fakcie posiadania testamentu. Otrzymali zapewnienie od urzędnika, że należy zgłosić się z dokumentami po zakończeniu sprawy spadkowej. Skarżący zaznaczył, iż w tym dniu powinni byli z małżonką otrzymać w urzędzie informację, że należy złożyć wniosek o przyznanie dopłat, ale takiej informacji im nie udzielono. Po przeprowadzeniu postępowania przed sądem spadku dostarczyli wszystkie dokumenty i spotkali się z kolejnym zapewnieniem, że środki finansowe zostaną wypłacone, jednakże mimo upływu czasu nadal ich nie przekazano. Do organu zgłaszali się kilkakrotnie, wszakże domagano się od nich nowych dokumentów , lecz nadal nie powiadamiano o konieczności składania wniosku. Fakt uchybienia terminu skarżący przypisuje niekompetencji urzędników, na dowód czego załączył odpisy pism kierowanych w toku postępowania do organów.

W odpowiedzi Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR we W. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Dodatkowo zaakcentował, że z akt sprawy nie można wywieść, iż skarżący składał żądanie o udzielenie informacji co do jego praw i obowiązków dotyczących ubiegania się o płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie weryfikuje działalności administracji publicznej według zasad słuszności, sprawiedliwości społecznej, czy też w aspekcie celowości podjętych rozstrzygnięć.

Skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W rozpatrywanym przypadku Sąd stwierdził istotne naruszenie norm postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem skarga podlegała uwzględnieniu.

Organy odmówiły przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 powołując się na regulację zawartą w art. 22 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), w szczególności na jej przepis zawarty w ustępie 2 powołanego artykułu albowiem uznały, że skarżący nie dochował siedmiomiesięcznego terminu do złożenia wniosku, który to termin ma charakter terminu prawa materialnego, nie podlegającego przywróceniu w razie uchybienia.

Stosownie do wskazanego art. 22 ust.1 – w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności, płatności te przysługują spadkobiercy, który:

1) objął w posiadanie grunty rolne, których dotyczył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej, i które w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy albo spadkobiercy;

2) spełnia warunki do przyznania danej płatności, z tym że w przypadku płatności uzupełniającej do powierzchni uprawy chmielu niezwiązanej z produkcją i płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, płatności te przysługują, jeżeli spadkobierca spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej i złożył wniosek o wstąpienie odpowiednio do postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej.

Zgodnie z ustępem 2 art. 22 - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 i 1a, spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce spadkodawcy na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Spadkobierca podaje we wniosku, o którym mowa w ust. 2, numer identyfikacyjny, nadany w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, albo dołącza do tego wniosku kopię wniosku o przyznanie takiego numeru (ustęp 3). Według regulacji zawartej zaś w ust. 4 - do wniosku, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca dołącza:

1) prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo

2) w przypadku gdy nie zostało zakończone postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku:

a) zaświadczenie sądu o zarejestrowaniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku albo

b) kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku:

– potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez sąd albo

– potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, wraz z potwierdzeniem nadania tego wniosku w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo kopią tego potwierdzenia poświadczoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo

3) zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza.

W przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2, spadkobierca składa prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się tego postanowienia (ust.5). Wniosek, o którym mowa w ust. 2, spadkobierca składa do kierownika biura powiatowego Agencji, do którego został złożony wniosek o przyznanie płatności lub pomocy, o których mowa w ust. 1 i 1a, przez spadkodawcę (ust.7). Decyzję w sprawie przyznania płatności lub pomocy, o których mowa w ust. 1 i 1a, wydaje się po złożeniu przez spadkobiercę prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku w przypadku, o którym mowa w ust. 4 pkt 2 (ust.8).

Przyjmując, iż doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w cytowanym ustępie 2 art. 22 organy powoływały się na fakt, że wniosek transferowy na urzędowym formularzu został złożony przez skarżącego w dniu [...] r., gdy otwarcie spadku po zmarłej wnioskodawczyni, która zainicjowała toczące się postępowanie administracyjne wnioskiem z dnia [...] r. - nastąpiło w dacie [...] r. Skarżący jednak konsekwentnie w toku postępowania utrzymywał, że wraz z małżonką – spadkobierczynią zmarłej wnioskodawczyni – kilkakrotnie udawali się do siedziby organu I instancji w celu otrzymania stosownych informacji odnośnie nabycia praw do płatności, między innymi potwierdzeniem tego ma być odnotowanie ich pierwszej bytności w biurze Agencji w dniu [...] r. kiedy to zgłosili śmierć wnioskodawczyni.

W kontekście podnoszonych przez skarżącego okoliczności faktycznych oraz w aspekcie obowiązującej procedury załatwiania wniosków stron, wypada zauważyć, że art. 3 ust.2 pkt 1-4 ustawy formułuje ogólne reguły jakimi organ winien się kierować w sprawach dotyczących płatności objętych tym aktem prawnym, a mianowicie organ:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądania, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przepisu art.81 k.p.a. nie stosuje się.

Na kanwie zatem zagadnienia związanego z żądaniami, wnioskami strony postępowania o przyznanie płatności rolnych należy podnieść, że niewątpliwie w postępowaniu zainicjowanym przez zmarłego rolnika formalnym warunkiem wstąpienia przez spadkobiercę na miejsce spadkodawcy do toczącego się postępowania jest złożenie wniosku o wstąpieniu do postępowania w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Jednakże omawiana ustawa nie wprowadza wymogów, jakim powinien odpowiadać taki wniosek. Określone bowiem szczególne wymogi, wymienione w ustępach 3 i 4 art. 22 dotyczą jedynie załączników i dodatkowych informacji, lecz nie precyzują samej formy wniosku. Skoro zaś według przepisu art. 3 ust. 1 ustawy - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej, to tym samym uznać należy, że unormowania tego kodeksu znajdują zastosowanie zarówno do przedmiotowego wniosku dotyczącego wstąpienia spadkobiercy w miejsce spadkodawcy do toczącego się postępowania administracyjnego, jak i co do wniosku (żądania) udzielenia informacji w zakresie okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. To z kolei oznacza, że nie została wyłączona w takim przypadku zasada wynikająca z art. 63 § 1 k.p.a. stanowiąca, że podania (żądania, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej, umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu, a także ustnie do protokołu. Zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba że czynność w inny sposób została utrwalona na piśmie. Stosownie do § 2 pkt 1 tego artykułu w szczególności sporządza się protokół z przyjęcia wniesionego ustnie podania. Katalog przypadków z których należy sporządzić protokół nie jest zamknięty.

Zatem z czynności ustnego złożenia podania, żądania - za które uważa się każde oświadczenie wiedzy i woli stron i uczestników postępowania złożone wobec organów administracji publicznej – należy sporządzić protokół, który powinien być podpisany przez wnoszącego podanie oraz przez pracownika organu, który go sporządził (art. 68 k.p.a.).

Na temat charakteru wniosku, o jakim mowa w ust.2 art. 22 ustawy wypowiedział się także NSA w Warszawie w wyroku z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt II GSK 48/09 (LEX nr 596865), którego pogląd Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przewidziana w art. 22 ust. 2 ustawy czynność wstąpienia osoby uprawnionej do toczącego się postępowania w razie śmierci strony w toku postępowania ma charakter procesowy, co wynika wprost z wykładni gramatycznej cyt. przepisu. Niezależnie od tego, że dalsze przepisy ( art. 22 ust. 3, ust. 4 pkt 1 i 2 ) wymagają od składającego wniosek o wstąpieniu do toczącego się postępowania o przyznanie płatności dołączenia szeregu danych i dokumentów, to sam wniosek zawsze będzie formalnym wyrazem woli osoby uprawnionej włączenia się oraz kontynuowania wszczętego wcześniej przez spadkodawcę postępowania o przyznanie płatności i będzie pozostawał z tym postępowaniem w ścisłym związku. Pod względem procesowym nie ma przeszkód, aby wniosek taki mógł zostać złożony ustnie do protokołu stosownie do treści art. 63 § 1 Kpa. Wyrażona przez spadkobiercę w jakikolwiek sposób, choćby dorozumiany, wola kontynuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednio przez rolnika, jako okoliczność niewątpliwie mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna zostać przez organ administracyjny załatwiający tę sprawę odnotowana w sposób przewidziany przepisami. Powyższe ma kapitalne znaczenie zarówno ze względu na uruchomione już postępowanie o przyznanie płatności, możliwość jego kontynuowania i przyznania dopłat w razie spełnienia przez następcę prawnego warunków, jak też ze względu na wskazany w art. 22 ust. 2 ustawy o płatnościach termin do złożenia wniosku.

Tymczasem z lektury akt sprawy wynika, że organy nie przeprowadziły niezbędnych ustaleń faktycznych, na podstawie których można byłoby określić charakter czynności, które skarżący wraz ze spadkobierczynią chcieli dokonać podczas swych wizyt w organie – przed datą [...] r., kiedy to następował upływ terminu - wobec czego nie można wykluczyć, że zostało jednak w formie ustnej złożone oświadczenie woli o wstąpieniu do postępowania.

Wyjaśnienia organu jakoby niemożliwym było by jego pracownicy udzielili błędnych bądź niewyczerpujących informacji co do okoliczności wpływających na prawa i obowiązki stron postępowania nie mogą być miarodajne. Trzeba podkreślić z całą mocą, że postępowanie było w toku – jeśli zatem organ otrzymał istotną informację mającą wpływ na dalszy przebieg postępowania, a do takich należy śmierć dotychczasowej strony postępowania, która w sytuacji opisanej w art. 97 § 1 pkt 1 k.p.a. obliguje organ do zawieszenia postępowania i zgłosily się osoby powołujące się na fakt następstwa prawnego, należało sporządzić protokół tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby (art. 68 § 1). Z akt i wyjaśnień organów nie wynika by została sporządzona choćby adnotacja (art. 72 k.p.a.) co do celu stawiennictwa w organie przez skarżącego i jego małżonki oraz ewentualnej treści pouczenia organu jakie otrzymali.

Wymienionych powinności procesowych organ niestety nie dochował i stanowi to o istotnym uchybieniu procesowym , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W świetle przedstawionych okoliczności na tym etapie przesądzanie, że wniosek, o jakim mowa w ustępie 2 art. 22 ustawy, został złożony z uchybieniem siedmiomiesięcznego terminu jest przedwczesny. Należy bowiem w ponownym postępowaniu ustalić, czy nie doszło do wcześniejszego i w przepisanym ustawą terminie złożenia w formie ustnej wniosku o wstąpieniu do toczącego się postępowania.

Organ winien także ustalić kto występuje w charakterze strony postępowania jako następca prawny zmarłej wnioskodawczyni. Z brzmienia art. 22 ust. 1 wynika bowiem jednoznacznie, że następcą prawnym jest spadkobierca a nie małżonek spadkobiercy.

Z podanych przyczyn, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. (pkt II) orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.