Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 682/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz Sędziowie : NSA Joanna Tuszyńska WSA Mirosław Bator (spr.) Protokolant : starszy referent sądowy Katarzyna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2019 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 5 grudnia 2018 r. nr [...] działając na podstawie art 117 ust. 4 w zw. z art. art. 6 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych odmówił potwierdzenia, że J. S. w okresie od dnia 30 sierpnia 1976 r. do dnia 30 września 1981 r. świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Szefa Urzędu z dnia 3.04.2017 r. utrzymana w mocy decyzją z dnia 22.05.2017 r. organ orzekający odmówił wnioskodawcy potwierdzenia wnioskowanych okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 listopada 2017 r. (sygn. akt II SA/Kr 861/17) uchylił decyzje organu, wskazując, na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego oraz przesłuchanie świadków na okoliczność twierdzeń podnoszonych przez stronę, w tym wyjaśnienie kwestii prowadzenia nielegalnej działalności przez zainteresowanego w miejscu jego ówczesnej pracy w okresie poprzedzającym powstanie NSZZ Solidarność. Szef Urzędu prowadząc postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie odmówił zainteresowanemu potwierdzenia wnioskowanych okoliczności. J. S. złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, jednocześnie zwracając się z prośbą o ustalenie poprzez wystąpienie przez organ do Urzędu Miasta L. o udostępnienie adresów powoływanych przez siebie świadków w celu przesłuchania. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 18 kwietnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 5 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się. (...), następujące okresy: składkom, o których mowa w art. 6. Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 10 tej ustawy, okresem składkowym jest okres świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989r., a zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 6 lit. a ustawy, okresami składkowymi są również okresy niewykonywania pracy przed dniem 31 lipca 1990 r. na skutek represji politycznych. Art. 117 ust. 4 ustawy o FUS stanowi, że: okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 6 ust.2 pkt 6 lit. a, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - w praktyce zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przepis ten odpowiednio stosowany stanowi, że o spełnieniu warunków uzasadniających potwierdzenie pozostawania bez pracy na skutek represji politycznych orzeka Szef Urzędu lub osoby przez niego upoważnione, na podstawie udokumentowanego wniosku zainteresowanej osoby. Wynika stąd, że dla uzyskania potwierdzenia konieczne jest złożenie przez zainteresowanego wniosku oraz, o ile nie w pierwszej kolejności, poparcie wniosku odpowiednimi dowodami. Dowody te, oceniane w trybie przewidzianym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, winny dokumentować fakt świadczenia pracy na rzecz organizacji nielegalnych lub fakt pozostawania bez pracy przed 4 czerwca 1989r. oraz, że taki stan rzeczy był wynikiem represji o podłożu politycznym. Ograniczenie się wyłącznie do uprawdopodobnienia okoliczności objętych dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 10 i art. 6 ust.2 pkt 6 lita ustawy o FUS nie jest wystarczające. Organ orzekający prowadząc postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie wzywał stronę o przedłożenie dowodów potwierdzających podnoszone okoliczności w tym przesłanie danych adresowych wskazywanych świadków w celu dokonania dowodu z przesłuchania i dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pismem z dnia 15 marca 2018 r. zainteresowany wskazał, że w 1976 r. rozpoczął działalność w gronie znajomych w ramach struktury, która nie miała nazwy. Ich nieformalna grupa miała niszczyć komunistyczne afisze i plakaty, drukować ulotki antykomunistyczne, agitować nowych członków, prowadzić prelekcję i wykłady jak przeciwstawiać się wrogiemu ustrojowi. Od 1979 r. ich praca miała być bardziej intensywna — mieli agitować, tworzyć struktury związkowe, organizować strajki. Pismem z dnia 18 kwietnia 2018 r. organ wezwał stronę do przedstawienia danych korespondencyjnych świadków. Wnioskodawca wskazał, że nie jest w stanie ustalić ich adresów oraz podniósł, że to organ powinien podjąć w tym względzie czynności, w tym wystąpić do Urzędu Miasta L. o udostępnienie adresów świadków wskazanych w notatce urzędowej z dnia 1.11.1980r., stwierdzającej, że strona była działaczem NSZZ "Solidarność" w zakładzie pracy w dniu 01.11.1980 r. Istotne jest, że w toku postępowania strona wskazała, że nie miała możliwości ustalenia danych adresowych 4 osób wymienionych w notatce, które mogłyby zaświadczyć w ocenie strony, że prowadziła działalność antykomunistyczną w rozumieniu ustawy. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wyjaśnił stronie, że nie jest organem uprawionym do pozyskiwania danych osobowych osób trzecich, a w szczególności bez wyrażenia przez nie zgody na piśmie lub nadesłania przez nie stosownego oświadczenia na temat strony postępowania. Dopiero po nadesłaniu, takich oświadczeń możliwe jest podjęcie analizy, czy wskazany środek dowodowy jest istotny dla wyjaśnienia sprawy. Organ dokonał sprawdzenia wymienionych osób w bazie danych, której jest administratorem. Osoby wymienione w notatce z 1980 r. nie występowały dotąd do organu, dlatego niemożliwe było uzyskanie adresów korespondencyjnych osób fizycznych, co z kolei uniemożliwia przesłuchanie świadków. Mając powyższe na uwadze organ orzekający zwrócił się do strony o przesłanie materiału dowodowego na potwierdzenie opisywanych zdarzeń w tym udzielenia odpowiedzi na pytania: w jakim dokładnie okresie prowadziła działalność w nielegalnej organizacji politycznej/związku; czy przez cały okres działalności organizacji/związku prowadzącego działalność podziemną na terenie Fabryki Części do Maszyn Włókienniczych i Odlewni Metali "[...]" w L., nie posiadał on sformalizowanej nazwy; w jakim okresie, gdzie, jak często i dla kogo organizowane były prelekcje, wykłady i szkolenia o których strona wspomina w piśmie z dnia 15.03.2018 r.; kto brał w nich udział (ile osób); ile osób wchodziło w skład związku/ organizacji; czego dotyczyły (postulaty) jak długo trwały i kiedy miały miejsce strajki organizowane przez podziemny związek zawodowy którego był członkiem oraz kto w nich brał udział. W odpowiedzi z dnia 18.02.2019 r. strona ponownie zażądała przesłuchania osób wskazanych w notatce z dnia 1.11.1980 r. Organ stwierdził, że dokumenty dołączone do akt sprawy wskazują jednoznacznie że strona mogła świadczyć pracę na rzecz legalnego związku zawodowego Solidarność, a świadczenia pracy na rzecz legalnych związków zawodowych zgodnie z przepisami ustawy, nie jest okresem składkowym. Strona pomimo wezwań organu nie przedłożyła żadnych dowodów, wyjaśnień i szczegółów dających podstawę do uznania, że świadczyła pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych nielegalnych. Z zachowanej notatki z dnia 01.11.1980 r. wynika, jedynie, że strona była członkiem Solidarności w okresie formalnego zalegalizowania działalności tego związku. Notatka z dnia 1.11.1980 r., wymienia 5 osób (w tym stronę) i zawiera jedynie szczątkowe informacje z obserwacji poszczególnych osób, nie odnosi się do konkretnych działań działaczy "Solidarności". Niemożliwe było zatem potwierdzenie wnioskowanych przez stronę okoliczności w oparciu o ten dokument. Organ orzekający w ramach swej właściwości dokonał sprawdzeń w internetowej bazie danych projektu: "Encyklopedia Solidarności" prowadzonego przez IPN, który nie zawiera biogramu, ani innych informacji na temat strony. Jest to najobfitsze źródło wiedzy o polskiej opozycji antykomunistycznej lat 1976-1989 prezentujące ok. 4800 biogramów osób, które prowadziły walkę z systemem komunistycznym. Urząd zwrócił się również pismem z dnia 18 lipca 2018 r. do Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej z prośbą o wyjaśnianie czy w świetle aktualnych badań naukowych IPN jest w posiadaniu informacji o działalności w okresie od 30 sierpnia 1976 r. do czasu powstania NSZZ "Solidarność" niezależnego związku zawodowego prowadzącego podziemną (nielegalną) działalność na terenie Fabryki Części do Maszyn Włókienniczych i Odlewni Metali [...]" w L.. W odpowiedzi Instytut wskazał, że nie ma wiedzy o istnieniu takiej organizacji. Zgodnie z aktualną wiedzą historyczną nielegalne organizacje o wskazanych przez stronę profilu, przed 1980 r. działały jedynie w Katowicach, Gdańsku i Szczecinie. W ocenie organu istnienie przez cztery lata, w warunkach opresyjnego państwa policyjnego, z wyspecjalizowanymi organami bezpieczeństwa oraz siecią tajnych współpracowników, nierozpracowywanej przez służby nielegalnej organizacji prowadzącej działalność polegającą na drukowaniu ulotek, agitowaniu nowych członków, prowadzeniu prelekcji i wykładów, jest nieprawdopodobne, sprzeczne z wiedzą historyczną i z zasadami logiki. Należy również zauważyć, że strona dopiero po zwróceniu przez organ uwagi na datę powstania związku Solidarność, zweryfikowała swoje stanowisko twierdząc, że była zaangażowana w działalność organizacji poprzedzającą powstanie "Solidarności". Organ nie mógł zweryfikować twierdzeń strony w tym względzie , bowiem pomimo wystosowania do strony szczegółowych pytań dotyczących struktury i podejmowanych działań w ramach nielegalnej organizacji, strona nie udzieliła żadnych wyjaśnień. Mając powyższe na względzie organ wskazał, że w niniejszej sprawie brak dostatecznych dowodów potwierdzających prowadzenie przez stronę działalności w nielegalnych związkach zgodnie z przepisami ustawy.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. T. S. zarzucając naruszenie art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 78 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków oraz nieustalenie przez organ adresów tychże świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych na których powinno być oparte rozstrzygnięcie. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując przy tym argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia.

Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana jest ocena legalności decyzji odmawiającej potwierdzenia, że skarżący świadczył pracę na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. W ocenie organu, skarżący nie wskazał dowodów mogących tę okoliczność wykazać, prowadząc zaś postępowanie z urzędu nie uzyskał informacji potwierdzających fakty, na które powołuje się skarżący, zgodnie zaś z wiedzą historyczną działalność opisywana przez skarżącego jest nieprawdopodobna. W ocenie sądu stanowisko organu ma swoje usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1270 z późn. zm.(dalej; ustawa) przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości uwzględnia się, z zastrzeżeniem ust. 2-5, następujące okresy składkowe, o których mowa w art. 6. Przepis art. 6 ust 1 pkt 10 ustawy stanowi, iż okresami składkowymi są następujące okresy: świadczenia pracy po 1956 r. na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r.

Tak więc okresem składkowym w rozumieniu przepisów ustawy są okresy, świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych i związków zawodowych przed kwietniem 1989 r. Zauważyć należy, iż ustawa posługuje się tu terminem "świadczenia pracy" a nie "działalności na rzecz". Zabieg ten nie jest w ocenie sądu przypadkowy. Przez świadczenie pracy rozumie się zorganizowaną aktywność podmiotu świadczącego pracę (pracownika) na rzecz i pod kierownictwem pracodawcy. Cechą charakterystyczną stosunku pracy jest także jego odpłatność. Oczywiście tak zdefiniowana praca nie może być uznana za adekwatny opis stosunku, o którym mowa w art. 6 ist 1 pkt 10 ustawy. Jeżeli organizacje i związki zawodowe były nielegalne to praca na ich rzecz z zasady nie mogła być do końca zorganizowana (przewidywalna) pod ścisłym kierownictwem nielegalnej jednostki i przy tym odpłatna. Tym niemniej jednak fakt, że ustawodawca posłużył się terminem "świadczenia pracy" a nie "działalności na rzecz", ma znaczenie normatywne. W ocenie sądu termin ten opisuje zorganizowaną działalność na rzecz nieformalnej, ale celowo zawiązanej i mającej swą strukturę organizacji, działalności która polegała na świadczeniu na rzecz tej organizacji pracy w znaczeniu potocznym tj. celowej działalności zmierzającej do osiągnięcia zakreślonych celów. Pracą w tym rozumieniu nie mogło być np. udział w zebraniach, demonstracjach czy niszczenie materiałów propagandowych ówczesnego państwa.

Ponieważ okres, o którym mowa w art. 6 ust 1 pkt 10 ustawy jest okresem składkowym tj. okresem uwzględnianym przy ustalaniu prawa do emerytury i renty i obliczaniu ich wysokości (art. 5 ust 1 ustawy) wymaga wykazania zatem, że faktycznie w wymiarach rocznych i miesięcznych okres taki wystąpił tj., że w określonym czasie (wymiar roczny i miesięczny) osoba ubiegająca się o uwzględnienie tego okresu, jako składkowego świadczyła pracę a więc podjęła celową działalność zmierzającą do wytworzenia określonych dóbr (np. ulotki, gazetki) lub określonych celów (np. szkolenia) na rzecz nielegalnej, ale celowo zawiązanej i mającej swą strukturę organizacji lub związku zawodowego. Ponieważ mowa tu o działalności nielegalnej z natury rzeczy dowody mogące wykazać tą okoliczność nie mają na ogół zarchiwizowanej postaci. Działalność ta nie była dokumentowana (wręcz przeciwnie) i zasadniczo okoliczności te mogą opisać jedynie świadkowie, aczkolwiek nie można wykluczyć, że także dokumenty fakty te wykazują (np. dokumenty wytworzone przez ówczesne organy ścigania). Przewidział to ustawodawca, który w art. 117 ust 4 ustawy stanowi, okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a, mogą być udowodnione dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zgodnie z przepisami o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Jak zasadnie wskazuje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r. II SA/Ke 511/07 wskazany wymóg wniosku o potwierdzenie świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych oraz o potwierdzenie niewykonywania pracy na skutek represji politycznych powoduje, że to osoba pragnąca uzyskać potwierdzenie tych okoliczności, ma obowiązek po pierwsze wskazać okoliczności faktyczne świadczące o jej pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych, bądź o niewykonywaniu pracy na skutek represji politycznych, a po drugie okoliczności te udowodnić przy pomocy dokumentów lub zeznań świadków. Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 stycznia 2018 r. II SA/Bd 672/17 podnosząc, żę to osoba pragnąca uzyskać potwierdzenie świadczenia pracy na rzecz organizacji politycznych i związków zawodowych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r., ma obowiązek po pierwsze wskazać okoliczności faktyczne świadczące o jej pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych, a po drugie okoliczności te udowodnić przy pomocy dokumentów lub zeznań świadków.

Stanowisko zaprezentowane w wyżej przytoczonych w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. Ponieważ z natury rzeczy organy nie dysponują wiedzą o tajnej, nielegalnej działalności (pracy) na rzecz organizacji politycznych przez osoby ubiegające się o zaliczenie tego okresu, jako składkowego i mają ograniczone możliwości by wiedzę tę posiąść (o ile nie ostały się dokumenty potwierdzające te fakty, jest to w zasadzie jest to niemożliwe) to na stronie ubiegającej się o zaliczenie okresu spoczywa ciężar dowodowy by okoliczności te wykazać. Ograniczeniu, jeżeli nie wyłączeniu doznaje tu zasada, o której mowa w art. 7 K.p.a. (co do postępowania z urzędu), art. 77 § 1 K.p.a. (co do zebrania dowodów). Brak możliwości zgromadzenia materiałów dowodowych potwierdzających działalność, która z natury była ukrywana przez prowadzących tę działalność nie może być bowiem obojętna na ocenę w jaki stopniu organy działają z urzędu przy gromadzeniu materiału dowodowego a w jakim stopniu obowiązek wskazania tych dowodów obciąża stronę.

W kontrolowanej sprawie skarżący nie wskazał na żadne dowody wykazujące okoliczności, na które się powoływał. Organ działając z urzędu zwrócił się do IPN, który jednakże informacji o pracy skarżącego na rzecz nielegalnych przed 1989 r. organizacji czy związków zawodowych nie miał. Jedyna pozyskana przez IPN notatka, świadczyła, iż był on członkiem NSZZ Solidarność w okresie kiedy związek ten był legalnie działającą organizacją. Uznając brak podstaw do wydania skarżącemu żądanego zaświadczenia organ wydał decyzję odmowną, którą tut. sąd wydanym w dniu 6 listopada 2017 r. II SA/Kr 861/17 wyroku uchylił, dając wskazania prowadzenia postępowania dowodowego przez organ z urzędu.

Zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy zauważyć jednakże, że stopień związania wskazaniami do dalszego postępowania (ocen prawnych wyroku z dnia 6 listopada 2017 r. sąd nie formułował) są uzależnione stopniem szczegółowości tych wskazań. W uzasadnieniu w/w wyroku sąd wskazuje, iż " ... wymóg wniosku o potwierdzenie świadczenia pracy na rzecz nielegalnych organizacji politycznych lub związków zawodowych łączy się co prawda z obowiązkiem wykazania przez osobę pragnącą uzyskać potwierdzenie tych okoliczności z obowiązkiem wykazania okoliczności faktycznych, świadczących o jej wykonywaniu oraz wymaga udowodnienia tych okoliczności przy pomocy dokumentów lub zeznań świadków, co jednak nie zwalnia organu od obowiązku podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Należy zauważyć, że jakkolwiek skarżący nie opisał dokładnie swojej działalności w ramach nielegalnych struktur politycznych lub związkowych w fabryce "[...]" w L., wskazując tylko, że pełnił funkcję zastępcy NSZZ Solidarność, to wyraźnie naprowadził, że działalność ta dotyczyła okresu od 30 sierpnia 1976 r. do 30 września 1980 r. A zatem, o ile nie można kwestionować zasadności stanowiska organu, który w wydanych decyzjach jednoznacznie stwierdził, opierając się na jedynym dokumencie pozyskanym z IPN (tj. notatce z 1 listopada 1981 r.) w dniu 1 listopada 1980 r., że strona skarżąca była działaczem legalnego związku zawodowego Solidarność, który został powołany na podstawie porozumienia zawartego 31 sierpnia 1980 r. w Gdańsku pomiędzy Międzyzakładowym Komitetem Strajkowym a Komisją Rządową, działającego legalnie do wprowadzenia stanu wojennego w dniu 13 grudnia 1981 r. – to nie wyjaśnił kwestii działalności skarżącego w miejscu ówczesnej pracy w okresie poprzedzającym legalne powstanie związku zawodowego Solidarność. W tym miejscu trzeba wskazać, że przepisy ustawy o emeryturach nie definiują określenia organizacji politycznych, nielegalnych w rozumieniu przepisów obowiązujących do kwietnia 1989 r. Tym niemniej wydaje się , że za nielegalne organizacje polityczne i związki zawodowe można uznać również te organizacje, co do których nie były nawet podejmowane próby ich zarejestrowania, gdyż ich założyciele mieli uzasadnione podstawy aby przypuszczać, że ich organizacja nie tylko nie zostanie zarejestrowana, ale jeszcze próba jej rejestracji może spowodować represje skierowane przeciwko nim. Skoro zatem skarżący wskazuje, że wykonywał pracę na rzecz nielegalnych organizacji w fabryce [...] także w okresie przed zalegalizowaniem NSZZ Solidarność tj. od 26 sierpnia 1976 r., to organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowego celem weryfikacji czy skarżący faktycznie świadczył prace na rzecz nielegalnych struktur, o ile działały one na terenie fabryki [...]" i na czym ewentualnie praca ta polegała. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 117 ust. 4 ustawy o emeryturach dopuszcza nie tylko dowód z dokumentów, ale też z zeznań świadków w tym np. przewodniczącego NSZZ. Solidarność w ww. fabryce – J. S.".

Kierując się tymi wskazaniami organ zwrócił się do skarżącego o wyjaśnienie, w ramach jakiej organizacji prowadził działalność i na czym polegały czynności w ramach tej działalności (akta adm. k 91.). W odpowiedzi skarżący podaje, że było to działanie w grupie przyjaciół i kolegów. Ugrupowanie nie miało nazwy. Niszczyli komunistyczne afisze i plakaty, drukowali ulotki przeciwko wrogiemu ustrojowi i je rozpowszechniali, agitowali nowych członków, prowadzili prelekcje i wykłady jak walczyć z wrogim ustrojem (akta adm. k 93). Organ zwrócił się ponownie do IPN z zapytaniem czy w świetle aktualnych badań naukowych, instytut jest w posiadaniu informacji o działalności na terenie Fabryki Maszyn Włókienniczych i Odlewni Metali "[...] w L. w okresie od sierpnia 1960 r. do czasu powstania NSZZ Solidarność, niezależnego związku zawodowego prowadzącego działalność podziemną (akta adm. k 136). W odpowiedzi IPN podaje, że nie posiada informacji ani źródeł na temat działalności podziemnej "niezależnego związku zawodowego" w Fabryce Maszyn Włókienniczych i Odlewni Metali "[...]" w L.. INP podaje też, według badań historycznych organizacje takie istniały tylko w Katowicach, Gdańsku i Szczecinie (akta adm. k 142).

W ocenie sądu organ w stopniu wystraczającym zastosował się do wskazań sądu a ustalenia te były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia. Wskazania te w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę są ogólne i nakazują dokonać z urzędu ustalenia w pierwszej kolejności czy tajna organizacja (związek zawodowy) w formie struktury na terenie fabryki [...]" działała. Dopiero pozytywne ustalenie tej okoliczności według wskazań sądu obligowało organ do ustaleń, na czym ewentualnie praca skarżącego na rzecz tych struktur polegała. W oparciu o opisane wyżej postępowanie organ uznał, że istnienie organizacji opisanej przez skarżącego jest nieprawdopodobne, sprzeczne z zasadami logiki i wiedzą historyczną. W ocenie sądu stanowisko to jest uprawnione. Tak opis "działalności opozycyjnej" dokonany przez skarżącego w piśmie z dnia 15.03.2018 r. nie wykazuje, że świadczył pracę na rzecz nielegalnej organizacji czy związku zawodowego (zorganizowanej nielegalnej struktury) jak i informacje od wyspecjalizowanej jednostki zajmujące się badaniami historycznymi i dysponującą bogatym archiwum, jakim jest Biuro Badań Historycznych IPN nie świadczą, że istnienie tej organizacji było choćby prawdopodobne. Zbędnym zatem było poszukiwanie świadków mogących poświadczyć o pracy skarżącego na rzecz organizacji, co do której organ ustala, że jej istnienie jest nieprawdopodobne. Zauważyć też należy, iż sąd przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka J. Ś. podaje jako przykład, nakazując przede wszystkim ustalić czy na terenie fabryki [...]" działała nielegalna struktura.

Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności na podstawie art. 151 P.p.s.a orzeczon9o jak sentencji.