Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1019/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 i art. 205 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Dnia 26 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wyporska-Frankiewicz Sędzia WSA Małgorzata Kowalska Protokolant asystent sędziego Beata Drożdż po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2022 roku sprawy ze skargi D. H. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności oraz umorzenia w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2013 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego D. H. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - dalej zwana k.p.a., art. 71 ust. 1 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE z 21 października 2005 r., L 277, str. 1 z późn. zm.) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1698/2005, art. 88 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1305/2013 z 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE z 20 grudnia 2013 r., Nr L 347, str. 487) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1305/2013, art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz UE z 31 stycznia 2009 r., Nr L 030, str. 16-99 - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 73/2009), art. 4 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1 i 2, art. 11 ust. 1 i 2, art. 13, art. 15 ust. 5, art. 16 ust. 3 i 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 z 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz UE z 28 stycznia 2011 r., Nr L 25, str. 8) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 65/2011, art. 47 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz UE z 23 grudnia 2006 r., Nr L 368, str. 15) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1974/2006), art. 12, art. 25, art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 1 lit. c), art. 32 ust. 1, art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. (WE) z 2 grudnia 2009 roku, Nr L 316, str. 65-112) - dalej zwane Rozporządzeniem Nr 1122/2009, art. 10, art. 30 ust. 1 Ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r. poz. 1371) - dalej zwana Ustawa PRO W 2007-2014, § 2 i § 3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 z późn. zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem ONW, po rozpatrzeniu odwołania złożonego w sprawie z wniosku o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) DH, znak sprawy: [...], z 15 maja 2013 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję nr [...] z [...] w sprawie przyznania płatności oraz o umorzeniu w części postępowania w sprawie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

15 maja 2013 r. DH złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2013, w treści którego ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatność ONW) do działki rolnej A o powierzchni 100 ha, położonej na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, na której prowadzona była uprawa czereśni. Do wniosku strona dołączyła materiał graficzny, na którym wskazała położenie zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych.

1-7 sierpnia 2013 r. w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przeprowadzona została przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni. W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej A (100 ha) jest większa od powierzchni stwierdzonej (89,26 ha). W wyniku ustaleń kontrolnych zastosowano kody pokontrolne: DR13+ wskazujący, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej, DR22 wskazujący, że działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jedną działkę rolną) oraz kod DR52 oznaczający, że stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania.

W toku kontroli wykonano fotografie skontrolowanej działki oraz szkice z pomiaru jej powierzchni, na których zaznaczono miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na gruncie oraz wskazano obszary działki wyłączone z pomiarów. Raport z kontroli doręczono stronie 12 listopada 2013 r.

Ponadto 1-9 sierpnia 2013 r. ten sam zespół inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadził w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy kontrolę w zakresie realizacji programu rolnośrodowiskowego. W wyniku tych czynności, oprócz opisanej powyżej nieprawidłowości dotyczącej stwierdzenia mniejszej aniżeli zadeklarowana we wniosku powierzchni działki rolnej A, na działce stwierdzono nieprawidłowość oznaczoną symbolem E2, tj. materiał szkółkarski nie spełnia określonych wymagań, oraz nieprawidłowość oznaczoną kodem E7, tj. nieutrzymanie minimalnej obsady drzew i krzewów. Zgodnie z załącznikiem nr 1 do raportu z kontroli stwierdzona przez inspektorów:

- liczba drzew spełniających wymogi wyniosła 6788 szt.,

- liczba drzew niespełniających wymogów wyniosła 5783 szt.,

przy czym minimalna obsada z uwzględnieniem 5% tolerancji (119 szt./ha) winna wynosić 10 622 szt. Zgodnie z uwagami inspektorów: "uprawy sadownicze są w złej kondycji, duży odsetek drzewek jest wyschniętych, połamanych i uszkodzonych przez dzika zwierzynę. Sady nie rozkują w najbliższym czasie owocowania.".

14 października 2013 r. DH złożył pismo zatytułowane "Uwagi" dotyczące raportu z czynności kontrolnych podnosząc, że "Powierzchnia i granice działek rolnych zostały wyznaczone przez geodetę i tę powierzchnię zadeklarowałem zadeklarowane we wniosku o dopłaty jak i w Planie Rolnośrodowiskowym, jednocześnie otrzymałem od ARiMR tabele PEG swoich działek, która zezwala mi na zgłoszenie wielkości, które zadeklarowałem. (...). Drzewka owocowe są co roku dosadzane ponieważ znaczna ich część nie wytrzymuje warunków klimatycznych jakie panują na kontrolowanym terenie (surowa zima, susza, deszcze nawalne, podtopienia), oraz uszkodzeń mechanicznych dokonywanych przez dziką zwierzynę, z tych względów trudno oczekiwać owocowania plantacji, na której jest duża rotacja drzewek. (...) Warunki siedliskowe czyli pagórkowatość terenu sprzyjają tworzeniu się w zadoleniach zbiorników wodnych, które powstają podczas wiosennych roztopów lub intensywnych opadów deszczu. tereny, na których posadzone są drzewka są wyposażone w melioracje, która została uszkodzona mechanicznie podczas wcześniejszych upraw agrotechnicznych, co skutkuje tym, że woda zamiast być odprowadzana do zbieraczy zaczyna wypływać w miejscach uszkodzeń tworząc zalewiska, które ciężko wykosić ze względu na grząski teren w danej chwili.".

Po zapoznaniu się z treścią uwag strony i weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, wykonawca kontroli uznał zastrzeżenia strony za bezzasadne. W treści pisma z 22 listopada 2013 r., znak: [...] Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał: " (...)

- powierzchnię upraw określa deklaratywnie Beneficjent po dokonaniu pomiarów wielkości powierzchni uprawnionej, a nie tej, która znajduje się w dokumentacji geodezyjnej, gdyż często te wartości nie pokrywają się ze stanem faktycznym prowadzonej uprawy, a płatności przysługują do gruntów uprawianych a nie znajdujących się w posiadaniu danego beneficjenta;

- kontrola została przeprowadzona 01.08.2013-09.08.2013 i stwierdziła stan faktyczny na działkach rolnych, natomiast Wnioskodawca przed złożeniem wniosku powinien sprawdzić stan prowadzonej plantacji i zgodnie z warunkami określonymi w Rozporządzeniu MRiRW z 26.02.2009 r. uzupełnić wszystkie niedociągnięcia i straty w tym zakresie, gdyż Beneficjent składając wniosek swoim własnoręcznym podpisem poświadcza stan faktyczny na działkach rolnych oraz potwierdza warunki przestrzegania wymogów, co do których Wnioskodawca się zobowiązał w czasie realizacji Programu Rolnośrodowiskowego. Jako jednostka kontrolująca nie negujemy braku owocowania plantacji, lecz stan plantacji - czy jest zgodny z warunkami określonymi we wcześniej przywołanym Rozporządzeniu MRiRW.

- należało rozważyć wspólnie z doradcą rolno-środowiskowym zasadność zakładania na takim terenie sadu. Odnośnie melioracji to w dokumentacji posiadamy oświadczenie TP osoby upoważnionej przez Pełnomocnika do obecności w trakcie kontroli, w którym to jest zawarty zapis informujący, że na terenie gospodarstwa nie został wykonany system melioracji co jest w sprzeczności z treścią uwag zawartych w piśmie z 14.10.2013 r.".

20 lutego 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...], w której przyznał stronie płatność ONW w kwocie 9099,47 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę 2883,69 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości, do powierzchni stwierdzonej w toku postępowania, tj. 89,26 ha. Decyzja została doręczona 26 lutego 2014 r.

7 marca 2014 r., z zachowaniem ustawowego terminu, strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, w treści którego podnosi: "Powierzchnia działki rolnej, na której dokonałem nasadzeń wynosi 100 ha, inspektorzy terenowi dokonujący kontroli stwierdzili, że wynosi ona 89,26 ha. Po otrzymaniu raportu pokontrolnego pojechałem na miejsce kontroli i sam za pomocą urządzenia GPS potrafiącego mierzyć powierzchnię dokonałem pomiaru, który potwierdził deklarowaną przeze mnie powierzchnię działek rolnych czyli 100 ha.

Przeanalizowałem z osobą obecną podczas kontroli Panem TP oraz pracownikami sposób pomiaru inspektorów terenowych, którzy wówczas pracowali w moim gospodarstwie z czego mogła wynikać różnica w pomiarach i doszliśmy do wniosku, że najprawdopodobniej w wyniku złego oznakowania działek inspektorzy błędnie odczytali granice działek i zmierzyli nie całą powierzchnię przeze mnie deklarowaną, w szczególności dotyczy to działki 133/7, którą dziele wspólnie z innym rolnikiem.".

1 kwietnia 2014 r. do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło pismo, w którym DH wnosi o: "(...) wstrzymanie rozpatrzenia mojego odwołania od wyżej wymienionych decyzji do dnia 8.04.2014 roku. Prośbę swą motywuję tym, że chciałbym przedstawić dodatkowe materiały mogące pomóc Państwu przeanalizować moje odwołanie. Do akt sprawy chciałbym dołączyć zdjęcia przedstawiające stan obecny gospodarstwa rolnego, obmiar moich działek rolnych (wyniki pomiarów działek dokonane za pomocą urządzenia GPS oraz ich powierzchni. (...) ", a następnie 25 kwietnia 2014 r. i 23 maja 2014 r. strona dostarczyła wyniki pomiarów powierzchni działki rolnej A, położonej na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę. Zgodnie ze stanowiskiem strony: "Z pomiarów przeprowadzonych wynika, że powierzchnia ogólna działki rolnej to 107,57 ha, powierzchnia upraw z wyłączeniem drogi technicznej to 97,97 ha, z a drogą technologiczną to 99,01 ha.".

W związku ze zgłoszonymi przez stronę zastrzeżeniami dotyczącymi ustalonej w toku czynności kontrolnych powierzchni działki rolnej A oraz mając na uwadze przedstawione przez stronę wyniki pomiarów przeprowadzonych przez uprawnionego geodetę, przeprowadzona została weryfikacja ustaleń zawartych w treści raportów z kontroli, w wyniku której wykonawca kontroli podtrzymał ustalenia w nich zawarte. W treści pisma z 4 czerwca 2014 r., znak [...], Kierownik Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż: "(...) dokumentacja pokontrolna została ponownie dokładnie sprawdzona, przeanalizowano także treść pisma beneficjenta z 07.03.2014 r. oraz szkic pomiarowy dostarczony przez rolnika wraz z pismem z 25.04.2014 r. Porównano szkic wykonany przez geodetę ze szkicem pomiarowym sporządzonym przez inspektorów terenowych kontroli i zaobserwowano różnice w obrębie zaznaczonych na szkicach obszarów wyłączonych z płatności. Dokumentacja fotograficzna wykonana podczas kontroli na miejscu potwierdza występowanie obszarów niewykorzystywanych rolniczo na przedmiotowej działce rolnej. (...)

Biuro Kontroli na miejscu nie przychyla się do sugestii beneficjenta o wznowieniu granic działki rolnej "A " położonej na działkach ewidencyjnych nr 136/2 i 133/7 w obrębie Skop wg załączonych współrzędnych wyznaczonych przez uprawnionego geodetę działającego na zlecenie rolnika, gdyż wizytacja kontrolerów BKM w gospodarstwie ma na celu porównanie danych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku o płatności w danym roku ze stanem faktycznym "na gruncie " kontroli.". Ponadto zgodnie z dołączoną do ww. pisma notatką służbową z 26 maja 2014 r., sporządzoną przez inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne: "25.04.2014 beneficjent uzupełnił odwołanie o szkic sporządzony przez geodetę Piotra Leśniewskiego. Z informacji na nim zamieszczonych wynika, że całkowita powierzchnia części działek ewidencyjnych deklarowanych przez beneficjenta wynosi 107,57 ha (bez uwzględnienia terenów wyłączonych). Jest to zgodne z ustaleniami kontroli. Z analizy pokontrolnych danych wektorowych wynika, że całkowita powierzchnia działki ewidencyjnej wyznaczona na podstawie załącznika graficznego rolnika, bez uwzględnienia wyłączeń wynosi 107 ha, co przy uwzględnieniu tolerancji pomiaru (0,68 ha) potwierdza ustalenia geodety. Nie może być zatem mowy o błędnym wyznaczeniu granicy działki ewidencyjnej przez inspektorów terenowych. Inną kwestią jest wyznaczenie powierzchni działki rolnej (uprawy). Wyznaczenie tej powierzchni jest elementem kontroli, dlatego powierzchnia ta jest wpisywana do raportu. Wg szkicu dostarczonego przez beneficjenta powierzchnia ta wynosi 97,97 ha, zaś wg ustaleń kontroli 89,26 ha. Różnica ta wynika z faktu, że geodeta pracujący na zlecenie beneficjenta wliczył do powierzchni upraw, powierzchnie które kontroli nie były użytkowane rolniczo. Prawdopodobnie beneficjent przywrócił użytkowanie na tych obszarach po zakończeniu kontroli. Różnice w powierzchni wyłączeń widoczne są gołym okiem porównują szkic wykonany w trakcie kontroli i szkic dostarczony przez beneficjenta.".

10 czerwca 2014 r. DH stawił się w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR i zapoznał się z aktami sprawy oraz dołączył do akt sprawy oświadczenia AB i BK, w których potwierdzają argumentację strony (podnoszoną w treści odwołania od decyzji wydanej w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej), dotyczącą obecności kobiety podczas przeprowadzania czynności kontrolnych przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR. W treści oświadczeń AB i BK zgodnie oświadczyli: "(...) byłem obecny przy kontroli upraw rolnych pana DH (nr producenta [...]) przeprowadzonej przez pracowników ARiMR, w efekcie których powstał raport z czynności kontrolnych nr [...] wystawiony dnia 9 sierpnia 2013. W trakcie realizowanych czynności kontrolerów zauważyłem towarzyszącą im kobietę, która chodziła między rzędami drzewek sprawdzając ich liczebność i parametry. Według mojej wiedzy podpisy złożone pod raportem nie zawierają ani danych personalnych ani podpisu osoby płci żeńskiej, która z racji swojej funkcji byłaby uprawniona do sprawdzenia i decydowania o kwalifikacji materiału jako spełniającego wymogi programu rolnośrodowiskowego.". Ponadto strona wniosła o udostępnienie zdjęć oraz szkiców z przeprowadzonych pomiarów.

[...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nr [...] z [...]

28 lipca 2014 r. strona złożyła skargę do WSA na powyższą decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR.

Pismem z 12 sierpnia 2014 r. strona dołączyła do skargi notatki służbowe inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne w jego gospodarstwie rolnym z 26 maja 2014 r.

Wyrokiem z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 722/14, WSA w Łodzi oddalił skargę strony.

Na skutek rozpoznania skargi kasacyjnej strony, wyrokiem z 25 października 2016 r., sygn. akt II GSK 731/15, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Łodzi z 2 grudnia 2014 r. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał na zasadność zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów postępowania przez nieprzeprowadzenie dostatecznej kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie poczynionych przez organy ustaleń i ocen dotyczących stanu zagospodarowania działki A o pow. 100 ha uznanego za podstawę przyznania płatności. Zdaniem NSA, sposób prezentowania ustaleń powierzchni działki A kwalifikującej się do płatności nie jest klarowny i dlatego budzi wątpliwości co do jego rzetelności. Wątpliwości te pogłębiają podnoszone w skardze i w skardze kasacyjnej zarzuty co do udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie z kontroli, a więc nie powinna być obecna przy wykonywaniu czynności kontrolnych.

W ślad za wyrokiem NSA, wyrokiem z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 27/17, WSA w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...].

Rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wezwał do stawienia się w charakterze świadków inspektorów terenowych przeprowadzających czynności kontrolne w gospodarstwie rolnym DH, tj.: MBH, RA, PR oraz ŁJ w celu złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym strony.

21 września 2017 r. DH złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: KK, JS, BK i PK, na okoliczność wykonywania czynności kontrolnych w jego gospodarstwie rolnym.

19 października 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] przesłuchano świadków (inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne), tj.: ŁJ, MB-S, RA oraz PR, w celu ustalenia okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym DH 1-7 sierpnia 2013 r.

W toku przeprowadzonych przesłuchań:

- ŁJ zeznał: "Nikogo innego poza nami kontrolującymi nie było. Nie przypominam sobie, aby była na polu jakaś kobieta. (...) Dokładnie nie pamiętam, czy były tam tereny wyłączone, ale wydaje mi się, że tak. Pomiary dokonywaliśmy urządzeniem GPS. (...) Zgadzam się z notatką służbową z 09.04.2014 r. sporządzoną przez pozostałych trzech kontrolerów uczestniczących w przedmiotowej kontroli.";

- MB-S zeznał: "W kontroli brały udział 4 osoby, w skład zespołu kontrolnego nie wchodziła żadna kobieta. (...) Czynności kontrolne zaczynaliśmy z samego rana i kończyliśmy w godzinach późno popołudniowych. W godzinach wieczornych, po powrocie do bazy noclegowej wykonywaliśmy czynności techniczne (...). W trakcie tej kontroli w 2013 roku byli też kontrolowani inni beneficjenci. (...) żona przyjechała w pierwszych dniach pobytu razem ze mną, również razem wróciliśmy do Łasku po pierwszym tygodniu kontroli. Moja żona była wtedy w 3-cim miesiącu ciąży i nie pomagała mi w żadnej części kontroli. W drugim tygodniu mojej żony nie było.";

- RA zeznał: "Było 4 kontrolerów płci męskiej, nie było kobiety. Kontrola była u kilku rolników, był wykonywany pomiar i stan drzewek owocowych. Pomiary były wykonywane GPS. (...) Nie widziałem żadnej kobiety na kontrolowanych gruntach (...). ";

- PR zeznał: "kontrola odbyła się latem 2013 roku. W kontroli brało udział 4 inspektorów. Nie było żadnej kobiety. (...) Dzień wykorzystywaliśmy na prace w terenie, a wieczorem obrabialiśmy dokumentację. Nocowaliśmy w gospodarstwie, w domku, kilka kilometrów od kontrolowanego kompleksu. (...) Na noclegach była z nami jeszcze jedna osoba, była to kobieta. Była to żona MB-S. Nie pamiętam czy brała ta kobieta udział w czynnościach kontrolnych (...).".

24 października 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w W przesłuchano świadków: PK, JS, KK oraz BK w sprawie ustalenia okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym DH 29 lipca 2013 r.-7 sierpnia 2013 r..

W toku przeprowadzonych przesłuchań:

- PK oświadczył, że podczas pilnowania pracowników, którzy wykonywali prace pielęgnacyjne, widział z odległości 50 m, że w kontroli brały udział cztery osoby: dwie kobiety i dwóch mężczyzn. Kobiety widział raz na działce ewidencyjnej nr 133/7, na przełomie lipca i sierpnia, przez około 2-3 godziny. Kobiety liczyły drzewka podczas jazdy samochodem. Kontrolerzy poruszali się dwoma samochodami marki Suzuki. Kobieta siedziała na przednim fotelu pasażera. Nie rozmawiał z osobami kontrolującymi i nie jest w stanie ich rozpoznać.;

- KK oświadczył, że podczas prac wykonywanych na polu (prac pielęgnacyjnych) widział z odległości 50 do 100 m, iż kontrolę wykonywały dwie kobiety. Kobiety widział przez około 10-15 min, dwa razy w ciągu tego samego dnia. Jeździły wzdłuż pola miedzą, niekiedy zatrzymywały się i jechały dalej, ale nie wie, co robiły. Kobiety poruszały się różnymi samochodami. Były to dwa małe jeppy terenowe. Świadek zeznał, iż nie pamięta, czy auta były oznakowane logo ARiMR. Świadek zeznał, że kobiety prowadziły auta. Nie rozmawiał z osobami kontrolującymi i nie jest w stanie ich rozpoznać. W tym czasie pracował na polu z JS na zlecenie PK. Zgodnie z zeznaniem świadka, PK był codziennie na polu, ale nie przebywał tam stale, był kilka razy dziennie i sprawdzał wykonaną pracę.;

- JS oświadczył, że podczas wykonywania prac polowych (wykaszania traw) widział z odległości 20 m do 100 m dwie kobiety i dwóch mężczyzn poruszających się dwoma samochodami. Kobiety widział tylko raz na polu w ciągu jednego dnia, przez około 3-4 godz. Jeździły w rzędach przy drzewkach wzdłuż pola. Kobiety siedziały na fotelu pasażera. Nie rozmawiał z osobami kontrolującymi i nie jest w stanie ich rozpoznać.;

- BK oświadczył, że podczas wykaszania traw widział dwa samochody i cztery osoby: dwie kobiety i dwóch mężczyzn. Widział ich z odległości 10 do 15 m przez około 2 godz. W tym czasie widział ich co najmniej trzy razy. Świadek poruszał się wówczas traktorem między drzewkami i kosił trawę. Panie jeździły samochodami, wystawiały głowy. Jak samochód się zatrzymywał to Panie i Panowie wychodzili. Kobiety siedziały na miejscu pasażera z przodu. Samochody były oznakowane logiem ARiMR. Nie rozmawiał z osobami kontrolującymi i nie jest w stanie ich rozpoznać.

Pismem z 9 listopada 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wezwał do stawienia się w charakterze świadka MB w celu złożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym DH.

Pismem z 9 listopada 2017 r. organ poinformował pełnomocnika strony o zaplanowanym na 23 listopada 2017 r. przesłuchaniu ww. świadka.

23 listopada 2017 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w [...] przesłuchano świadka MB w sprawie ustalenia faktów na okoliczność wykonywania czynności kontrolnych 29 lipca 2013 r.-7 sierpnia 2013 r. u producenta DH.

MB zeznała: "byłam na wyjeździe z inspektorami w roku 2013. Pamiętam, że były to wakacje 2013 r. było to ok. 1 tygodnia, ale nie pamiętam dokładnie terminu. To był pierwszy taki wyjazd. Pojechałam własnym samochodem razem z mężem. Nocowałam w tym samym ośrodku co wszyscy inspektorzy. W trakcie tego tygodniowego pobytu było 4 inspektorów. Sama się zameldowałam i sama płaciłam za swój pobyt. Byłam jedną kobietą. Byli sami mężczyźni i ja jedna kobieta. Nie byłam na działkach beneficjenta. Byłam w okolicy, ale nie byłam na działkach. Przywoziłam codziennie mężowi śniadanie. Podjeżdżałam do granicy działki i podawałam mężowi śniadanie. Maksymalnie byłam tam ok. 5 minut. Dojeżdżałam do kontrolerów własnym samochodem. Nikt postronny nie rzucił mi się w oczy. Nie pamiętam, żebym kogoś widziała. Tam były same pola. Wychodziłam z samochodu, zamieniałam z mężem parę słów i odjeżdżałam. Żaden z kontrolerów będących tam nie miał długich włosów. Ja byłam wtedy w ciąży i nie pomagałam kontrolerom w żaden sposób. Ja pojechałam tam odpocząć. (...) Nie pomagałam w niczym ani mojemu mężowi, ani innym kontrolerom. Nie pomagałam w liczeniu drzewek. Ja się na tym nie znam. (...)".

1 grudnia 2017 r. pełnomocnik strony złożył wniosek dowodowy, wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci analizy raportu z czynności kontrolnych nr [...] sporządzonej przez Kancelarię Geodezyjną GK na okoliczność wykonania czynności kontrolnych niezgodnie ze sztuką geodezyjną, a także wbrew zapisom i wytycznym zawartym w Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni - ARiMR, oraz wniósł o wystąpienie do właściwego organu o udzielenie informacji na temat miejsca pobytu/noclegu inspektorów terenowych podczas wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie DH oraz informacji o pojazdach, którymi inspektorzy się poruszali. Do wniosku dołączono "Analizę raportu z czynności kontrolnych ARiMR nr [...] z dn. 31.07.2013 r. opracowaną przez Kancelarię Geodezyjną GK".

Pismem z 11 grudnia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wystąpił do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o odniesienie się do zarzutów dotyczących raportu z czynności kontrolnych, zawartych w przedstawionej przez stronie analizie oraz udzielenie informacji na temat miejsca pobytu/noclegu inspektorów terenowych podczas wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie DH oraz udzielenie informacji o pojazdach, którymi inspektorzy się poruszali.

W piśmie z 16 stycznia 2018 r., znak [...], Kierownik Biura Kontroli na Miejscu podtrzymał ustalenia zawarte w treści kwestionowanego raportu z czynności kontrolnych oraz szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących raportu z czynności kontrolnych, zawartych w przedstawionej przez stronie analizie.

Pismem z 7 marca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] ponownie wystąpił do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z prośbą o udzielenie informacji na temat miejsca pobytu/noclegu inspektorów terenowych podczas wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie DH oraz udzielenie informacji dotyczących pojazdów, którymi poruszali się inspektorzy.

23 marca 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał postanowienie o dopuszczeniu do sprawy pisma z 9 stycznia 2018 r., znak: [...], zawierającego informacje na temat inspektorów terenowych przeprowadzających kontrole na miejscu w gospodarstwie beneficjenta wraz z załączonymi poleceniami wyjazdu służbowego, fakturami VAT za usługę hotelową oraz rozliczeniami kosztów krajowej podróży służbowej.

13 czerwca 2018 r. pełnomocnik strony wystąpił o dołączenie do akt sprawy raportów z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, raportów z czynności kontrolnych dotyczących programów rolnośrodowiskowych oraz raportów z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności znajdujących się w aktach sprawy beneficjentów: WF, MF i MS "na okoliczność przeprowadzenia czynności kontrolnych w tym samym czasie u wielu producentów rolnych, braku możliwości rzetelnego przeprowadzenia kontroli w tak krótkim czasie u tylu producentów, braku zachowania procedur związanych z zakończeniem kontroli u jednego producenta rolnego i rozpoczęciem kontroli u innego producenta, nieprawidłowe dokumentowanie czynności kontrolnych w tym nieodzwierciedlenie w raportach z czynności kontrolnych dokonanych czynności faktycznych, wykonanie czynności kontrolnych w sposób przypadkowy i losowy, nieprawdziwych ustaleń faktycznych zawartych w raportach z czynności kontrolnych przeprowadzonych u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 roku", oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka JF na okoliczność: "ilości osób przebywających z kontrolującymi podczas kontroli przeprowadzanej u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 roku oraz płci tych osób, udziału osób nieuprawnionych w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych u wnioskodawcy w wyżej wskazanym okresie, oceny wiarygodności świadków, wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach świadków.".

7 sierpnia 2018 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w G przesłuchano świadka JF na okoliczność ilości osób przebywających z kontrolującymi podczas kontroli przeprowadzonej u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. oraz płci tych osób.

JF zeznał: "(...) O ile pamiętam, kontrolerzy z ARiMR w lipcu i sierpniu 2013 roku przebywali przynajmniej dwukrotnie w moim ośrodku. Pierwszy okres wynosił około tygodnia. Zakwaterowanych było wówczas czterech mężczyzn. Drugi okres też wynosił około tygodnia. Nie jestem pewien, ale przebywało wówczas chyba 2 mężczyzn. (...) Według mojej wiedzy i pamięci, nie przebywało tam więcej osób. Przebywało tylko czterech kontrolerów ARiMR. (...) ".

Postanowieniem nr [...] z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dołączył do akt sprawy raporty z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni oraz raporty z kontroli dotyczących programu rolnośrodowiskowego przeprowadzonych w 2013 roku u beneficjentów: WF, MF, MS oraz MW.

24 września 2018 r. strona złożyła kolejny wniosek dowodowy, wnosząc o wystąpienie przez organ do JF o udostępnienie wszystkich faktur VAT lub odpisów tych faktur za usługi hotelowe wykonane w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r. "na okoliczność ilości wykonanych na rzecz ARiMR usług hotelowych przez JF w okresie od dnia 01 lipca 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r., ilości osób przebywających w okresie lipiec-sierpień 2013 r. w pensjonacie należącym do JF, w tym ilości kontrolerów i osób im towarzyszących, ilości osób przebywających wraz z kontrolującymi podczas kontroli przeprowadzanej u wnioskodawcy na przełomie lipca i sierpnia 2013 roku, udziału osób nieuprawnionych w czynnościach kontrolnych przeprowadzonych u wnioskodawcy w wyżej wskazanym okresie, oceny wiarygodności świadków, wyjaśnienia sprzeczności w zeznaniach świadków.".

12 października 2018 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] skierował do JF pismo, w którym prosi o dostarczenie wszystkich faktur VAT bądź odpisów tych faktur wystawionych przez JF na ARiMR za usługi wykonane w okresie od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 sierpnia 2013 r.

Postanowieniem nr [...] z [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopuścił do sprawy raport z czynności kontrolnych dotyczących programu rolnośrodowiskowego nr [...] oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym DH w 2014 r.

[...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...], w której przyznał stronie płatność ONW w łącznej kwocie 11 435,42 zł wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 1326,39 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz umorzył w części postępowanie w sprawie przyznania płatności ONW dotyczącej wypłaty płatności w kwocie 2335,95 zł.

17 marca 2021 r. (data stempla pocztowego), z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik strony złożył odwołanie do decyzji organu 1 instancji.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy stwierdził, że w świetle § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 40 poz. 329 z późn. zm.) - zwane dalej Rozporządzeniem ONW, nie ulega wątpliwości, iż warunkiem przyznania płatności jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach, przy czym sposób użytkowania zgłoszonych do płatności gruntów wyznaczają wymogi oraz normy dobrej kultury rolnej, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r. Nr 39 poz. 211 z późn. zm.). W myśl § 6 ust. 2 tego rozporządzenia, w przypadku wieloletnich plantacji trwałych uznaje się je za utrzymywane zgodnie z normami, jeśli są utrzymywane w stanie niezachwaszczonym. Organ odwoławczy wskazał, iż zgłoszony przez stronę obszar objęty był zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w ramach Pakietu rolnictwo ekologiczne. Wobec powyższego stronę obowiązywały również wymogi określone dla tego programu. Jednym z takich wymogów jest utrzymywanie sadu w dobrej kulturze rolnej i dobrym stanie fitosanitarnym sadzonek przez cały okres trwania zobowiązania oraz wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych. Zasady ekologicznej produkcji roślinnej określa Rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z 28 czerwca 2007r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 2092/91 (Dz. Urz. UE L 189 z 20 lipca 2007 r., str. 1, z późn. zm.). Art. 12 ust. 1 lit. g tego rozporządzenia wskazuje, że przy produkcji ekologicznej powinno zapobiegać się szkodom wyrządzanym przez szkodniki, choroby.

Składając 15 maja 2013 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 DH ubiegał się przyznanie płatności ONW do działki rolnej:

- A o pow. 100 ha, na której prowadzona była uprawa czereśni, położonej na działkach ewidencyjnych:

- nr 133/7 - na 9,78 ha powierzchni tej działki oraz

- nr 136/2 - na 90,22 ha powierzchni tej działki.

Wskazane powyżej działki ewidencyjne położone były w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy wspólnotowe nakładają na państwa członkowskie obowiązek weryfikacji spełnienia przesłanek przyznania płatności określając jednocześnie kryteria i procedury tej kontroli. Zgodnie z art. 4 ust. 1 Rozporządzenia Nr 65/2009, państwa członkowskie ustanawiają system kontroli, który zapewnia przeprowadzanie wszystkich niezbędnych kontroli w celu skutecznego sprawdzania zgodności z warunkami przyznawania pomocy. W myśl art. 10 ust. 2 tego aktu, sprawdzenie zgodności z kryteriami kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terenie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne. Zgodnie bowiem z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządza się raport, w myśl art. 32 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009.

W wyniku czynności kontrolnych obejmujących weryfikację powierzchni zgłoszonych do płatności działek, przeprowadzonych 1-7 sierpnia 2013 r., stwierdzono, że zgłoszona we wniosku powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej w toku czynności kontrolnych. Powierzchnia zadeklarowana we wniosku wynosiła 100 ha, zaś powierzchnia stwierdzona w toku kontroli wyniosła 89,26 ha. Inspektorzy zastosowali kody pokontrolne: DR13+, tj. zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej; DR22, tj. działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych/podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą, jako jeną działkę rolną); DR52, tj. stwierdzono powiększenie zasięgu pola zagospodarowania. Z czynności kontrolnych sporządzony został raport nr [...], do którego załącznikiem są szkice z pomiaru działki oraz dokumentacja zdjęciowa na płycie CD. Pomiary powierzchni uprawnionych do płatności zostały dokonane przy pomocy odbiorników nawigacji satelitarnej (GPS), umożliwiających odpowiednio dokładne obliczenia dotyczące obwodu i powierzchni kontrolowanego terenu. Zgodnie z treścią raportu, lokalizacja w terenie obszarów zadeklarowanych do płatności odbyła się na podstawie danych dotyczących działek ewidencyjnych (położenie geograficzne, granice, wielkość), na których strona zadeklarowała działkę rolną A. Zgodnie z adnotacją inspektorów terenowych, znajdującą się w kolumnie 10 tabeli XI "Wyniki kontroli działek rolnych" raportu, granice działki ustalono na podstawie załączników graficznych. Zgodnie z art. 12 ust. 3 Rozporządzenia Nr 1122/2009, w celu identyfikacji wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, o których mowa w ust. 1 lit. d), wcześniej ustalane formularze przekazane rolnikowi zgodnie z art. 19 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zawierają informację na temat maksymalnego obszaru kwalifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną do celów systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej. Ponadto materiały geograficzne przekazane rolnikowi zgodnie z tym przepisem określają granice działek referencyjnych oraz ich jednoznaczną identyfikację, natomiast rolnik wskazuje położenie każdej działki rolnej. Organ odwoławczy zaznaczył, że wyznaczenie granic działek rolnych przez stronę winno być dokonane ze szczególną starannością, ale z uwagi na przyjętą skalę załącznika graficznego (w tym przypadku 1:5000) granice mają charakter poglądowy.

Organ odwoławczy wskazał również, iż postanowieniem nr [...] z [...] r. organ I instancji dopuścił do akt niniejszej sprawy, m.in. raport nr [...] z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni, przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu ARiMR w [...] w toku postępowania w sprawach o przyznanie płatności na 2014 r. Zgodnie z treścią ww. raportu, w toku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że powierzchnia działki rolnej A jest mniejsza od powierzchni zadeklarowanej we wniosku i wynosi 95,06 ha (po uwzględnieniu nieprawidłowości oznaczonej kodem DR50). Kontrola z 2014 r. przeprowadzona została w obecności rolnika. W uwagach raportu [...] wskazano, iż: "Ze względu na brak widocznej granicy pomiędzy działkami rolnymi użytkowanymi przez innych beneficjentów część granicy działki rolnej A ustalono na podstawie wskazania przez rolnika. Rolnik wyznaczył (w sposób widoczny) w obecności geodety obszar użytkowany przez siebie, poprzez ustabilizowanie punktów granicznych słupkami.".

Ustalenia kontroli z 2014 r. w zakresie powierzchni działki rolnej A są inne niż ustalenia kontroli z 2013 r., ale w ocenie organu odwoławczego organ I instancji słusznie uznał, iż nie można było ich pominąć, albowiem granice posiadanych przez stronę gruntów powinny pozostać niezmienne, w szczególności gdy prowadzona jest na nich uprawa (wieloletnia) sadu czereśniowego. W konsekwencji przeprowadzonej analizy porównawczej wyników ww. kontroli oraz ortofotomapy z okresu, którego dotyczy niniejsze postępowanie, organ przyjął, że właściwa granica działki rolnej A, jest zgodna z przebiegiem granicy tej działki ustalonym w kontroli na miejscu z 2014 r.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 11 Rozporządzenia Nr 65/2009 podstawowym narzędziem służącym organom przyznającym płatność do weryfikacja warunków kwalifikowalności są kontrole administracyjne. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia, którą rolnik deklaruje jako użytkowaną rolniczo, jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Nr 73/2009.

Organ odwoławczy podkreślił, iż dostępna w systemie informatycznym ARiMR ortofotomapa cyfrowa, tj. zdjęcie powierzchni ziemi wykonane z samolotu lub satelity przetworzone do postaci metrycznej jest opracowaniem geodezyjnym wykonywanym zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 Ustawy z 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 poz. 1629), po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i są gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych i stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów, tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Żaden pomiar powierzchni i odległości zgodnie z przepisami prawa geodezyjno-kartograficznego nie może być prowadzony po ukształtowaniu powierzchni terenu, wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie ortogonalnym (prostopadłym). Ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu. Z powyższego wynika, że powierzchnia i odległości są mierzone na ortofotografii, która nie jest jakimś rodzajem zdjęcia lecz mapą która posiada skalę, gwarantuje dokładność pomiaru na poziomie 0,25 m do 0,5 m.

W toku niniejszego postępowania, posługując się dostępnym w systemie informatycznym ARiMR obrazem ortofotomapy z 6 maja 2013 r., organ odwoławczy dokonał analizy wyników z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy w 2013 i 2014 r. Analiza ta potwierdziła stanowisko organu I instancji odnośnie granic oraz powierzchni działki rolnej A, kwalifikującej się do objęcia płatnością. W wyniku tych czynności organ dokonał następujących ustaleń:

- powierzchnia działki rolnej A, w części położonej na działce ewidencyjnej nr 133/7, kwalifikująca się do objęcia płatnością w 2013 r., jest zgodna z powierzchnią tej części działki rolnej A ustaloną w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2014 r. i wynosi 10,19 ha;

- powierzchnia działki rolnej A, w części położonej na działce ewidencyjnej nr 136/2, kwalifikująca się do objęcia płatnością w 2013 r., jest zgodna z powierzchnią tej części działki rolnej A ustaloną w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w 2014 r. i wynosi 84,87 ha;

- ustalony w toku tych czynności kontrolnych przebieg granic działki rolnej A oraz obszarów wyłączonych, znajdujących się na jej powierzchni, znajduje odzwierciedlenie na obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r., a zatem na obrazie zgłoszonych do płatności gruntów z okresu, którego dotyczy niniejsze postępowanie.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, iż w toku czynności kontrolnych przeprowadzony w 2014 r. stwierdzono, że część uprawy leży na niezgłoszonych przez rolnika we wniosku działkach ewidencyjnych. Powierzchnie te, jako że położone są na działkach ewidencyjnych, które nie zostały zadeklarowane przez wnioskodawcę, nie mogą zostać uwzględnione przy ustalaniu należnej stronie płatności. Załącznikiem do raportu z czynności z kontroli z 2014 r. jest tabela zawierająca wyliczenie powierzchni dla działek, dla których zastosowano kod DR50. Wynika z niej, że działka rolna A (zgodnie z przebiegiem granic uprawy wyznaczonym w toku czynności kontrolnych) leży na działkach ewidencyjnych nr 358, 133/1, 133/5, 133/7, 135, 136/1, 136/2, 137/12, 139, 187, z czego tylko działki ewidencyjne nr 133/7 i 136/2 zostały przez stronę zgłoszone we wniosku. W związku z powyższym, przy ustalaniu należnej stronie płatności wzięto pod uwagę wyłącznie tę część działki rolnej A, która była położona na działkach ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2. Zgodnie z wyliczeniem powierzchni cząstkowych zawartym w tej tabeli 10,19 ha pow. działki rolnej A jest położone na działce ewidencyjnej nr 133/7, 84,87 ha na działce ewidencyjnej nr 136/2. Łącznie dało powierzchnię 95,06 ha uwzględnioną przy ustalaniu należnej stronie płatności. Jak wynika z obrazu ortofotomapy oraz zdjęć wykonanych podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych, działka rolna A jest częścią większego kompleksu, na którym prowadzona jest jednorodna uprawa, i w terenie nie jest możliwe ustalenie granic pomiędzy uprawami prowadzonymi przez poszczególnych rolników. Mając zatem na uwadze, że prowadzona na działce uprawa to sad czereśniowy, którego powierzchnia co do zasady powinna być niezmienna, zaś granice działki rolnej A w toku kontroli z 2014 r. ustalono na podstawie wskazań wnioskodawcy, natomiast w toku czynności kontrolnych w 2013 r. granice te ustalano na podstawie załącznika graficznego, organ odwoławczy przyjął, że przebieg granic działki rolnej A ustalony w 2014 r., a co za tym idzie ich położenie poza granicami działek ewidencyjnych nr 133/7 i 136/2, odzwierciedla granice sadu również w 2013 r.

Kwestionując rozstrzygnięcie organu I instancji w treści odwołania zaskarżonej decyzji strona w pierwszej kolejności zarzuciła naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 71 Rozporządzenia Nr 1698/2005, ponieważ w ocenie strony postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe. Odnosząc się zatem do zarzutu skarżącego organ odwoławczy wskazał, że w świetle powyższych przepisów za wydatki kwalifikowane do wkładu z EFRROW uznaje się pomoc, która została rzeczywiście wypłacona przez agencję płatniczą od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2015 r. i jest to okres realizacji PROW 2007-2013. Natomiast po 31 grudnia 2015 r. nie mogą być wydatkowane z EFRROW żadne koszty. Powyższe znajduje potwierdzenie w art. 3 decyzji Komisji z 7 września 2007 r. Nr CCI2007PL06RPO001 zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczypospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013 - dalej zwana decyzją Komisji, zgodnie z którym wydatki rzeczywiście poniesione przez agencje płatniczą programu w okresie między 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. są kwalifikowane. Powołany art. 3 decyzji Komisji ustanawia ostateczną granicę wydatkowania (i rozliczania) środków finansowych w ramach PROW 2007-2013 (zasada ta powszechnie nazywana jest zasadą 'n+2', co oznacza, że w ramach danego funduszu środki mogą być jeszcze wydatkowane przez dwa lata od upływu ostatniego roku, na który fundusz został ustanowiony). Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy organ odwoławczy wskazał, iż wnioskowane przez stronę płatności ONW za 2013 r. stanowią realizację Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - dalej zwany PROW 2007-2013, który był finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - dalej zwany EFRROW, co wynikało z art. 4 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1290/2005 z 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz. U. UE z 11 sierpnia 2005 r., Nr L 209, str. 1). Dodał, że obecnie programy w zakresie dofinansowania obszarów wiejskich realizowane są w oparciu o Ustawę z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 349), wydaną na podstawie regulacji zawartych w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 ustanawiającym wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającym przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającym rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. U.UE.L.2013.347.320). W odniesieniu do płatności przyznawanych dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r., poz. 364). Wymienione przepisy nie przewidują przepisów przejściowych między nimi a przepisami dotyczącymi PROW na lata 2007-2013 z uwagi na odrębność tych programów, odrębność środków w nich wydzielonych, podstaw prawnych materialnych i procesowych do ich rozdysponowania.

Dostępność środków finansowych jest elementem materialnego stosunku prawnego, którego brak jest okolicznością warunkującą bezprzedmiotowość postępowania w sprawie o przyznanie tych środków. Skoro celem postępowania było ustalenie, czy strona spełnia przesłanki do otrzymania pomocy finansowej w ramach tego programu, to zakończenie okresu kwalifikowalności wydatków w ramach PROW 2007-2013, stanowi o braku przedmiotu postępowania, co powoduje skutek w postaci jego bezprzedmiotowości i rodzi konieczność umorzenia takiego postępowania.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji w sposób prawidłowy umorzył postępowanie w części dotyczącej wypłaty płatności ONW w kwocie 2335,95 zł, tj. w wysokości odpowiadającej różnicy pomiędzy płatnością wynikającą ze skarżonej decyzji z 1 marca 2021 r. (11 435,42zł) oraz kwotą płatności wypłaconą na podstawie decyzji z 20 lutego 2014 r. (9099,47 zł).

Następnie w treści odwołania zarzucono organowi I instancji naruszenie art. 19 ust. 2 Ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182). Organ odwoławczy stwierdził, że powołany przepis nie ma zastosowania w sprawie przyznania płatności ONW za 2013 r., gdyż dotyczy kolejnego okresu programowania obejmującego lata 2014-2020, zaś w obowiązującej w niniejszej sprawie ustawie o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 brak jest odpowiednika wyżej cytowanego przepisu. Wobec powyższego zarzut strony uznał za niezasadny.

W związku z zarzutem strony dotyczącym naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz niespójności logicznej i wewnętrznej sprzeczności zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy zauważył pewne mankamenty uzasadnienia decyzji organu I instancji (w tym błąd polegający na podaniu nieprawidłowego numeru raportu), jednak z treści tej decyzji wynika, że organ I instancji oparł się przede wszystkim na dowodach w postaci raportów z 2013 i 2014 r. (pomimo podania błędnego numeru raportu z kontroli z 2013 r., z treści zaskarżonej decyzji i przytoczonych przez organ danych wynika, że organ opierał się na prawidłowym raporcie nr [...] z kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie rolnym strony), pomiarów powierzchni działki i bogatej dokumentacji fotograficznej, oraz obrazie ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Organ odwoławczy dostrzegł braki uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Z uwagi jednak na to, że uchybienia te nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy organ II instancji, nie było podstawy do uchylenia decyzji organu I instancji.

W dalszej kolejności w treści odwołania strona powieliła zarzuty podnoszone już w toku postępowania, dotyczące przeprowadzenia czynności kontrolnych przez osoby nieupoważnione, ilości dni, w których wykonywane były czynności kontrolne, a także sposobu przeprowadzenia pomiarów i ich niezgodności z zapisami instrukcji realizacji kontroli. Ponadto strona wskazała na niespójność zeznań świadków, którzy byli przesłuchiwani w sprawie ustalenia faktów dotyczących okoliczności wykonywania czynności kontrolnych w jej gospodarstwie rolnym oraz podniosła argument dotyczący ilości faktur za noclegi, które wskazały, że w pensjonacie przebywało z kontrolującymi więcej osób.

Ustosunkowując się do powyższego, organ odwoławczy wskazał, iż zarzuty strony co do udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie z kontroli, a więc nieuprawnionej do ich przeprowadzania, były przedmiotem postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji.

W ocenie organu odwoławczego, zeznania inspektorów w zakresie składu osobowego, który przeprowadził kontrolę, są przekonywujące. Treść zeznań w zakresie składu osobowego zespołu kontrolerów jest zbieżna z ich wcześniejszymi wyjaśnieniami zawartymi w notatce służbowej z 26 maja 2014 r., stanowiącej załącznik do pisma z 4 czerwca 2014 r., znak [...]. Zdaniem organu odwoławczego, nieuzasadniony jest zarzut strony dotyczący sprzeczności zeznań złożonych przez kontrolerów. Jednocześnie organ odwoławczy zaakcentował, iż zarzucana przez stronę obecność jakiejś kobiety w czasie kontroli gospodarstwa w 2013 r. nie ma znaczenia dla oceny materiału w postaci zdjęć fragmentów działek, a to przede wszystkim one oraz ortofotomapa z 6 maja 2013 r. stanowiły podstawę wykluczeń. Ponadto, jakość, jak i ilość drzewek owocowych nie stanowi podstawy dla uzyskania jednolitej płatności obszarowej, której warunki przyznania zostały określone w art. 7 ust. 1 i 2 Ustawy, a sposób określania jej wysokość wynika z ust. 4 pkt 1 tego przepisu.

W ślad za powyższym, zdaniem organu odwoławczego, bez wpływu na wynik niniejszego postępowania pozostaje również argument strony dotyczący zeznań świadka JF, dotyczących ilości osób przebywających w pensjonacie w czasie kontroli oraz ilości wystawionych faktur za noclegi. Świadek ten zeznał, iż nie posiada rejestru osób przebywających w pensjonacie i nie posiada dokumentu potwierdzającego ich tożsamość. Ponadto świadek zeznał, że kontrolerzy wyjeżdżali z pensjonatu bardzo wcześnie i wracali bardzo późno. Nie zauważył kobiet w towarzystwie kontrolerów i praktycznie nie widział kontrolerów, były to osoby mało towarzyskie.

Odpowiadając na zarzuty strony zawarte w odwołaniu, dotyczące zastosowania kombinowanej techniki pomiaru FOTO+GPS oraz zarzut nieprawidłowości w pliku GML, organ odwoławczy podtrzymał stanowisko wykonawcy kontroli zawarte w treści pisma z 9 stycznia 2018 r., znak [...] Zdaniem organu, osoby przeprowadzające czynności kontrolne oraz osoby zatwierdzające raporty w zakresie ustalania powierzchni działek posiadają odpowiednie uprawnienia zawodowe oraz wiedzę z zakresu pomiaru powierzchni działek. Zostały również przeszkolone z obowiązujących w ARiMR procedur i instrukcji realizacji kontroli. Nie sposób zatem odrzucić wyjaśnienia sporządzone przez osoby upoważnione do realizacji kontroli, a co za tym idzie posiadające odpowiednią do tego wiedzę i wykształcenie i przyjąć odmienne stanowisko geodety sporządzającego opinię na zlecenie strony. W związku z powyższym zarzuty strony organ uznał za nieuzasadnione.

Odpowiadając natomiast na zarzuty strony dotyczące ilości dni przeznaczonych na przeprowadzenie czynności kontrolnych i jej wątpliwości co do tego, czy był to czas wystarczający na rzetelne przeprowadzenie kontroli działki, organ odwoławczy wskazał, że inspektorzy zgodnie zeznali, iż rozpoczynali prace wcześnie rano i kończyli wieczorem. Ponadto, po zakończeniu prac w terenie inspektorzy opracowywali wyniki kontroli maksymalnie wykorzystując czas, jaki mieli na przeprowadzenie czynności kontrolnych. W toku kontroli powstało kilkaset zdjęć, wykonanych w różnych częściach działek, przy czym miejsce ich wykonania jest weryfikowalne nie tylko na podstawie szkiców z kontroli, na których oznaczono punkty, w których zdjęcia zostały wykonane oraz ich kierunek, ale również na podstawie ortofotomapy. Widoczne na zdjęciach zadrzewienia, zakrzaczenia, wyrobiska, obniżenia terenu porośnięte wysoką trawą, pagórki, drogi, linie energetyczne, pokrywają się z obrazem ortofotomapy. W związku z powyższym, nie ulega wątpliwości, że w toku czynności kontrolerzy zweryfikowali całą powierzchnię zgłoszonego przez stronę do płatności gruntu. Nie sposób zatem zgodzić się z zarzutem strony, iż czas, jaki przeznaczono na realizację kontroli w jego gospodarstwie, był niewystarczający do jej prawidłowego przeprowadzenia, a tym bardziej z zarzutem, że kontrola w ogóle nie została przeprowadzona.

Odnośnie zarzutu strony dotyczącego nieuwzględnienia wniosku dowodowego z opinii biegłego z zakresu geodezji i kartografii, organ odwoławczy, odwołując się do art. 78 i art. 84 k.p.a., przyjął, że okoliczności dotyczące rzeczywistego stanu działek zostały wyjaśnione przez organ I instancji w oparciu o kompilację raportów z kontroli na miejscu przeprowadzonych w 2013 r. i w 2014 r. oraz obrazu ortofotomapy z 6 maja 2013 r., i nie budzą wątpliwości, wobec czego organy nie są zobowiązane do uwzględnienia żądania przeprowadzenia dodatkowego dowodu. Działanie takie, w ocenie organu odwoławczego nie narusza zatem treści art. 78 § 1 k.p.a.

Organ odwoławczy zaznaczył też, iż w sprawie zostały zrealizowane wskazania zawarte w wyroku WSA w Łodzi z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 44/17. W toku przeprowadzonego postępowania ponownie ustalono powierzchnię działki rolnej A kwalifikującą się do objęcia płatnością. W ocenie organu odwoławczego, skoro w 2014 r. ponownie przeprowadzono czynności kontrolne na spornych gruntach, to nie sposób było pominąć wyników tych czynności, tym bardziej, że ich ustalenia, w szczególności w zakresie przebiegu granic działki rolnej A, były inne aniżeli ustalenia kontroli z 2013 r. Prawidłowo zatem organ I instancji dołączył do akt niniejszej sprawy raport z kontroli z 2014 r. jako stwierdzający istotne okoliczności w tej sprawie. Prawidłowe są również wnioski wyprowadzone przez organ po dokonaniu analizy porównawczej szkiców i fotografii sporządzonych podczas kontroli przeprowadzonych w gospodarstwie rolnym strony w 2013 i 2014 r. oraz obrazu ortofotomapy z 6 maja 2013 r. Ponieważ w 2014 r. granice działki rolnej A, położonej w kompleksie działek o jednorodnej uprawie, zostały wyznaczone na podstawie załącznika graficznego, zaś w kontroli z 2014 r. na podstawie wskazań wnioskodawcy, organ przyjął, iż przebieg granic działki rolnej A ustalony w kontroli z 2014 r. odzwierciedla faktyczne granice prowadzonej przez beneficjenta uprawy. Prawidłowe są również ustalenia organu co do wielkości poszczególnych wyłączeń znajdujących się na obszarze działki. W opinii organu odwoławczego, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniono również okoliczności dotyczące udziału w czynnościach kontrolnych osoby (kobiety), której nie wymieniono w raporcie. Na tę okoliczność przesłuchano inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne oraz żonę jednego z nich, która towarzyszyła mężowi przez około tydzień i nie wykonywała czynności kontrolnych. Przesłuchano również świadków wnioskowanych przez stronę.

Mając na uwadze powyższe, należna stronie płatność wyniosła:

Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wynosiła 100 ha, w tym działka rolna: A o pow. 100 ha.

Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli na miejscu, kwalifikująca się do objęcia płatnością, wyniosła 95,06 ha, w tym działka rolna: A o pow. 95,06 ha.

Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 4,94 ha, co stanowi 5,1967% powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 4,94 ha * 100%) / pow. stwierdzona 95,06 ha = 5,1967%). W treści zaskarżonej pomimo wskazania prawidłowej wielkości stwierdzonej różnicy pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną organ błędnie wskazał, iż stanowi ona 11,99% powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Omyłka ta nie wpłynęła jednak na pozostałe wyliczenia organu, które są zgodne z ustaleniami organu odwoławczego, oraz prawidłowość przyznanej kwoty płatności. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, błąd organu I instancji pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Mając na uwadze art. 16 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia Nr 65/2011, organ odwoławczy przyjął, że skoro w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną przekroczyła 3% powierzchni stwierdzonej, powierzchnia stwierdzona, tj. 95,06 ha została pomniejszona o dwukrotność zawyżenia, tj. 9,88 ha (4,94 ha * 2 = 9,88 ha), co dało powierzchnię 85,18 ha, na którą została naliczona płatność ONW.

Obowiązująca w niniejszej sprawie średnia stawka płatności ONW na 1 ha została ustalona stosownie do treści § 3 ust. 3 Rozporządzenia ONW i wyniosła 134,25 zł/ha (wysokość płatności ustalona na podstawie zadeklarowanego obszaru wyniosła: 13 425 zł tj. 50,00 ha * 179 zł/ha = 8950 zł i 50 ha * (50 % z 179 zł/ha) = 4475,00 zł, stąd średnia stawka płatności ustalona na podstawie zadeklarowanego obszaru wyniosła: 134,25 zł/ha tj. 13 425 zł/100 ha = 134,25 zł/ha).

Ze względu na powyższe należna wnioskodawcy płatność ONW wyniosła 11 435,42 zł (85,18 ha * 134,25 zł = 11 435,42 zł).

Organ odwoławczy dodał, iż przepisy wspólnotowe przewidują okoliczności, w przypadku których wystąpienia organ może odstąpić od zastosowania konsekwencji wynikających art. 16 ust. 3 akapit drugi Rozporządzenia Nr 65/2011. Zgodnie z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia Nr 1122/2009, zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach I i II, nie stosuje się, w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie wystąpiły wskazane powyżej przesłanki uzasadniające odstąpienie od pomniejszenia należnej stronie płatności. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki kontroli na miejscu. DH zgłosił we wniosku w ramach zadeklarowanej działki powierzchnie, które nie były użytkowane rolniczo (tereny zadrzewione, zakrzewione, porośnięte równinnością charakterystyczną dla obszarów podmokłych). W toku postępowania strona nie zgłosiła zmiany sposobu użytkowania gruntów na skutek zaistnienia niekorzystnych warunków atmosferycznych, nim organ administracji wykrył te nieprawidłowości. Strona nie skorzystała wiec z uprawnienia wynikającego z art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009. Z treści wskazanego przepisu wynika, iż w sytuacji gdy rolnik poinformował organ na piśmie, że wniosek jest nieprawidłowy lub zdezaktualizował się od czasu złożenia, wówczas informacje przez niego podane powodują, że wniosek jest dostosowywany do rzeczywistej sytuacji. Organ zaś nie może na tej podstawie odmówić przyznania płatności lub nałożyć sankcję. Wyjątek w tym zakresie stanowią przypadki, gdy organ powiadomił już rolnika o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub gdy organ stwierdził nieprawidłowości we wniosku. Stąd też stwierdzone w toku czynności kontrolnych rozbieżności pomiędzy deklaracją wniosku a stanem faktycznym wywołały skutek w postaci pomniejszenia należnej stronie płatności.

Organ odwoławczy dodał również, iż podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko odnoszące się do argumentów strony dotyczących wystąpienia wielu niekorzystnych okoliczności, w tym niekorzystnych warunków atmosferycznych, mających wpływ na tworzenie się zalewisk utrudniających utrzymanie gruntów w stanie niezachwaszczonym. W sytuacji gdy na skutek działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 47 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006, nie jest możliwe prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności działkach rolnych, wówczas rolnik jest zwolniony z obowiązku zwrotu płatności wynikającego z niewywiązania się z podjętych zobowiązań na skutek działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych pod warunkiem, że zgodnie z ust. 2 wyżej wymienionego przepisu w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskał taką możliwość, poinformuje na piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych przedstawiając jednocześnie odpowiednie dowody. W opinii organu odwoławczego przedstawiona przez strona okoliczność, tj. wiosenne roztopy i intensywne opady deszczu, na skutek których powstają niemożliwe do wykoszenia zalewiska, nie należy do kategorii siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w ww. art. 47 ust. 1. Ponadto, jak wskazuje strona, powstawanie zalewisk jest zjawiskiem charakterystycznym dla tego regionu. Zauważyć również należy, iż w niniejszej sprawie nie został spełniony warunek wynikający z ust. 2 omawianego przepisu, tj. w terminie określonym w tym przepisie DH nie zgłosił na piśmie Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej. Przy czym organ nie mógł uznać, iż zgłaszając w piśmie z 14 października 2013 r. wystąpienie roztopów i intensywnych opadów deszczu, a zatem po przeprowadzeniu kontroli na miejscu, w toku której stwierdzono nieprawidłowości, strona poinformowała Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej uprawniającej do otrzymania płatności do gruntu nieużytkowanego rolniczo, gdyż powyższe przepisy ustanawiają bowiem wyjątek od fundamentalnej zasady programu płatności bezpośrednich obligującej rolnika do rolniczego użytkowani i utrzymywania zgodnie z normami zgłoszonych we wniosku gruntów w zamian za przyznane wsparcie i nie mogą być nadużywane w celu uniknięcia konsekwencji stwierdzonych przez organ nieprawidłowości. Wobec powyższego, zdaniem organu odwoławczego, argumentacja strony dotycząca niekorzystnych warunków atmosferycznych pozostaje bez wpływu na wynik niniejszego postępowania.

Na powyższą decyzję skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, zaskarżył w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z [...] nr [...]. Decyzji tej skarżący zarzucił naruszenie:

a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, która została wydana w sposób naruszający prawo, tj. której rozstrzygnięcie jest wewnętrznie sprzeczne bowiem w jednej części rozstrzygnięcia organ przyznaje stronie płatność (w kwocie 2.335,95 zł), a w drugiej części rozstrzygnięcia, co do tej samej płatności (2.335,95 zł) organ umarza postępowanie jako bezprzedmiotowe,

b) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy nie zachodziły ku temu przesłanki, tj. postępowanie w żadnej części nie stało się bezprzedmiotowe,

c) art. 71 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L Nr 277, str. 1 ze zm.) poprzez niewłaściwą wykładnię skutkującą błędnym zastosowaniem, polegającym na uznaniu, że norma prawna zawarta w tym przepisie, nakazująca kwalifikować wydatki do wkładu z EFFROW, jeżeli odpowiednia pomoc jest rzeczywiście wypłacana przez agencję płatniczą pomiędzy dniem 1 stycznia 2007 r. a dniem 31 grudnia 2015 r. skierowana jest do skarżącego, jako strony postępowania i wiąże go w ten sposób, iż jego prawidłowo złożony wniosek o płatności ONW nie może zostać uwzględniony i płatność ta nie może zostać mu przyznana z uwagi na upływ ww. terminu kwalifikacji wydatków z dniem 31 grudnia 2015 r., podczas gdy adresatami tej normy są państwa członkowskie, a nadto jej treść nie zawiera zakazu wypłaty środków (płatności ONW) gdyż co najmniej jest niekompletna,

d) art. 19 ust. 2 ustawy z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Rozwoju Rolnego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez jego niezastosowanie, jeśli nie bezpośrednio to na zasadzie wykładni rozszerzającej przy zastosowaniu techniki wykładni w zgodzie z Konstytucją RP, a zwłaszcza z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP,

e) art. 3 decyzji Komisji Europejskiej z 7 września 2007 r. zatwierdzającej program rozwoju obszarów wiejskich w Rzeczpospolitej Polskiej w okresie programowania 2007-2013 poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. poprzez jego bezpośrednie zastosowanie względem adresata osoby fizycznej, podczas gdy adresatem tej decyzji jako aktu prawa wspólnotowego jest wyłącznie Rzeczpospolita Polska do której została ona skierowana, a zatem nie obowiązuje ona w innych stosunkach i nie znajduje zastosowania (nie wywiera skutku bezpośredniego) wobec podmiotów prawa prywatnego nie będących jej adresatami,

f) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niespójność logiczną i sprzeczność ze wskazaniami doświadczenia życiowego zaprezentowanych w części motywacyjnej ustaleń i argumentów,

g) art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2, art. 21 ust. 3 ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy w zw. z art. 7, 67 § 1, 75 § 1, 76 § 3, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 80, 81a § 1 i 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie, z naruszeniem wskazań doświadczenia życiowego i wiedzy, a niekiedy wbrew ich treści, w szczególności polegających na:

- pominięciu lub nieuwzględnieniu przedstawionych przez skarżącego dowodów przeciwko treści raportu z czynności kontroli nr [...],

- przyjęciu przez organ I instancji raportu z czynności kontroli nr [...] wraz z załącznikami jako dowodu w sprawie, pomimo jego oczywistych nieprawidłowości dotyczących zarówno formy przeprowadzenia czynności kontrolnych na miejscu, jak i treści zamieszczonych w ww. raporcie, co dotyczyło także załączników (zdjęć fotograficznych) stanowiących integralną część, a nawet jeśli ustalenia takie już były (niezasadnie) weryfikowane, to weryfikacja ta była niepełna z uwagi na brak kompletnego materiału dowodowego i wysuwanie nieuprawnionych wniosków,

- nieuwzględnieniu uchybień polegających na niezawarciu w raportach z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 2013 r. danych dotyczących wszystkich osób wykonujących czynności kontrolne na miejscu i niepodpisaniu tych raportów przez niektóre z osób wykonujących te czynności, a nadto niezawarcie w nim innych wymaganych danych, co prowadzić powinno do przyjęcia całkowitego braku mocy dowodowej tych dowodów jako dokumentów urzędowych niesporządzonych w przepisanej formie, w tym ich załączników (m.in dokumentacji fotograficznej),

- oparciu się przez organ na dowodach z bliżej nieoznaczonej ortofotomapy, który to dowód z uwagi na jakość obrazu, warunki terenowe jak i ewentualną nieznana datę sporządzenia nierelewantną do daty ustalenia stanu faktycznego pozbawiony był cech i właściwości umożliwiających ustalenie powierzchni kwalifikowanej do płatności lub też wykluczonej, a nadto nie został przeprowadzony zgodnie z regułami postępowania wyjaśniającego, w tym bez sporządzenia wymaganych protokołów i w zakresie zastrzeżonym dla zasięgnięcia wiedzy specjalnej,

- dowolności wniosków wyprowadzanych z dokumentacji fotograficznej i ortofotomapy,

- błędnej ocenie dowodów zeznań kontrolerów (inspektorów) i innych dowodów dotyczących uczestnictwa nieuprawnionej osoby w czynnościach kontrolnych w 2013 r., a w konsekwencji wadliwe ustalenie, że w czynnościach kontrolnych nie uczestniczyła żadna nieuprawniona osoba (kobieta), podczas gdy prawidłowo oceniony materiał dowodowy prowadzi do przyjęcia, że kobiety jako osoba nieuprawnione wykonywały czynności kontrolne na miejscu,

h) art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuwzględnienie przez organy administracji wskazań WSA w Łodzi w wyroku z 8 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 27/17, dotyczących okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy,

i) błędne ustalenia faktyczne co do powierzchni działki rolnej "A" kwalifikującej się do przyznania dofinansowania poprzez częściowe oparcie się przy ustalaniu tych okoliczności na nieprawdziwych ustaleniach raportu z czynności kontroli na miejscu z sierpnia 2013 r. oraz na jego załącznikach pomimo nieprawidłowości czynności kontrolnych (w tym stwierdzonego przez organ wadliwego przyjęcia granic), a nadto poprzez dowolną ocenę ortofotomap, podczas gdy powierzchnia kwalifikująca się do dopłat na ww. działkach rolnych uprawniała producenta do przyznania mu płatności na rok 2013 bez nakładania sankcji.

W konkluzji, skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. pisma z 10 listopada 2017 r. Kierownika Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR skierowanego do Kierownika Biura Kontroli na Miejscu w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR znak [...] po wcześniejszym zobowiązaniu Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR do nadesłania uwierzytelnionego odpisu ww. pisma lub jego oryginału na okoliczność że przeprowadzenie faktycznej kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym beneficjenta, w tak krótkim terminie - na przełomie lipca i sierpnia 2013 r. - wymagałoby skierowania do tej kontroli co najmniej kilkunastu kontrolerów, podczas gdy do kontroli całego kompleksu o powierzchni ponad 500 ha zostało oddelegowanych jedynie czterech kontrolerów.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wykazała, że zasadny jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez utrzymanie przez organ odwoławczy w mocy wewnętrznie sprzecznej decyzji organu I Instancji.

Tytułem wstępu wskazać należy, że zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja zawiera:

1) oznaczenie organu administracji publicznej;

2) datę wydania;

3) oznaczenie strony lub stron;

4) powołanie podstawy prawnej;

5) rozstrzygnięcie;

6) uzasadnienie faktyczne i prawne;

7) pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania;

8) podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego - kwalifikowany podpis elektroniczny;

9) w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego - pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy.

Na podstawie natomiast art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Zgodnie z powołaną regulacją prawną, relacje pomiędzy uzasadnieniem, a rozstrzygnięciem decyzji są ścisłe i nie może być między nimi rozbieżności. Obie części stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym, żadna z nich nie może istnieć oddzielnie w obrocie prawnym i powinny być ze sobą spójne wewnętrznie.

Treść rozstrzygnięcia jest równoznaczna z udzielonym stronie uprawnieniem lub nałożonym na nią obowiązkiem albo też stanowi wypowiedź o odmowie przyznania jej żądanego uprawnienia, względnie o umorzeniu postępowania. Rozstrzygnięcie jest kwintesencją decyzji, gdyż wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku, w kontekście konkretnych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Prawidłowe rozstrzygnięcie jako element decyzji administracyjnej musi być zredagowane w sposób jasny i zrozumiały dla adresata decyzji, umożliwiający jej prawidłowe wykonanie i niewymagający dodatkowych wyjaśnień ze strony organu.

W rozstrzyganej sprawie organ I instancji przyznał stronie płatność ONW w kwocie 11.535,42 zł. i umorzył postępowanie w części dotyczącej kwoty 2287,09 zł, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą ustaloną w aktualnej decyzji organu, a kwotą należną i wypłaconą stronie na mocy decyzji tego organu z 20 lutego 2014 r. tj. kwotą 9.099,47 zł. ze względu na upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005.

Treść powyższego rozstrzygnięcia wskazuje, że stronie przyznana została płatność w kwocie 11.535,42 zł., podczas gdy w istocie, co wynika z jej uzasadnienia, strona otrzymała płatność w wysokości 9.099,47 zł. w związku z tym, że w odniesieniu do kwoty 2335,95 zł. postępowanie zostało umorzone.

Wskazanej wadliwości decyzji organu I instancji nie dostrzegł organ odwoławczy, chociaż w uzasadnieniu swojej decyzji za zasadne uznał stanowisko organu I instancji o braku możliwości przyznania stronie kwoty wyższej od przyznanej decyzją z 2014 roku z uwagi na zakończenie programu czyli upływ terminu o którym mowa w art. 71 ust. 1 rozporządzenia nr 1698/2005 akceptując tym samym umorzenie postępowania w zakresie kwoty 2335,95 zł. W takiej sytuacji obowiązkiem organu odwoławczego było uchylenie decyzji organu administracji I instancji i określenie prawidłowej kwoty przyznanej stronie płatności. Organ odwoławczy nie usunął jednak rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu I instancji, a jej uzasadnieniem, lecz utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, która wydana została z naruszeniem art. 107 k.p.a.

Wskazanie w uzasadnieniu decyzji, de facto odmiennego rozstrzygnięcia niż zamieszczone w jej osnowie, nie stanowi konwalidacji błędnej decyzji. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości stanowisko, że sentencja (osnowa) decyzji powinna być sformułowana jasno i precyzyjnie. Rozstrzygnięcie zamieszczone w decyzji, stanowiąc wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego przepisu prawa administracyjnego, powinno być na tyle zrozumiałe dla stron, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy i jakie konkretne obowiązki zostały na stronę nałożone lub jakie uprawnienia zostały jej przyznane (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2015 r. sygn. II OSK 800/15;Lex nr 1780686, wyrok NSA z 22 stycznia 2009 r. sygn. II OSK 1923/07 Lex nr 478303, wyrok NSA z dnia 21 listopada 2017 r. II OSK 491/16Lex nr 2429389).

Niedostrzeżona przez organ odwoławczy rozbieżność pomiędzy sentencją, a uzasadnieniem decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] skutkuje koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę zasadność zarzutu skargi naruszenia art. 138 § 1 w zw. z art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tekst jedn. Dz.U, z 2018 r., poz. 265).

ab