Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 405/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2000 nr 160 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) NR 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Tyliński Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Magda Oleś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015r. sprawy ze skargi S. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

We wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych skarżący powołał się na ogłoszone

w Anglii bankructwo. Wskazał, że w 2010r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej pozostając z zadłużeniem. Z uwagi na brak możliwości egzystencji

w kraju oraz spłaty rosnącego zadłużenia wraz rodziną wyjechał do Anglii, gdzie obecnie zamieszkuje i pracuje. W 2013r. wystąpił do sądu brytyjskiego z wnioskiem

o ogłoszenie bankructwa. W dniu 24 czerwca 2013r. został ogłoszony bankrutem

i zgodnie z procedurą pozbawiony całego majątku, a wynagrodzenie za pracę zostało pomniejszone do niezbędnego minimum. Jednocześnie podkreślił, że należności

z tytułu nieopłaconych składek również zostały ujęte w ramach procedury związanej

z ogłoszeniem bankructwa. Procedura bankructwa oficjalnie została zakończona

24 czerwca 2014r. i z tym dniem skarżący został zwolniony ze wszystkich długów także w Polsce. Wobec powyższego mając na uwadze przepisy obowiązujące w całej Unii Europejskiej zwrócił się z prośbą o uznanie decyzji sądu angielskiego i umorzenie zadłużenia. Dodał, że nie posiada żadnych środków trwałych, ruchomych ani środków pieniężnych, gdyż wszystkie zgodnie z procedurą bankructwa zostały odebrane. Do złożonego wniosku przedłożył: dokument Bankruptcy Order on Debtor's Petition

o uznaniu przez Sąd Pana S. J. za niewypłacalnego, dokument Certificate of Discharge o przywróceniu do praw.

Decyzją z dnia[...]Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-4 i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2013r. poz. 1442) – dalej jako: "u.s.u.s." odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek oraz na podstawie art. 28 ust. 3a oraz art. 32 tej ustawy odmówił umorzenia należności z tytułu składek ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia łącznie z naliczonymi odsetkami za zwłokę.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podkreślił, że fakt ogłoszenia jego bankructwa w Anglii powinien spowodować umorzenie należności

w Polsce. Zdaniem skarżącego, wbrew treści decyzji, zaistniał stan całkowitej nieściągalności, z uwagi na zamieszkiwanie wraz z rodziną w Anglii i brak możliwości dalszej egzekucji. Ponadto wyjaśnił, że zaprzestając prowadzenia działalności gospodarczej nie posiadał majątku, gdyż cały majątek był wówczas zajęty przez komornika (w tym również uzyskiwane wynagrodzenie za pracę). Skarżący podważył również zasadność wskazywania na odpowiedzialność małżonki, która, w jego ocenie, nie odpowiada za zadłużenie, z uwagi na ustanowioną rozdzielność majątkową,

a ponadto żona również ogłosiła upadłość w Wielkiej Brytanii. W końcowej części pisma odniósł się również do ustalonego dochodu dyspozycyjnego wyjaśniając, że rozważając tę kwestię nie wzięto pod uwagę rzeczywistej siły nabywczej pieniądza

w kontekście konieczności pokrycia kosztów utrzymania na terenie Anglii.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowił utrzymać w mocy własną decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu podał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący wraz z całą rodziną mieszka w Anglii, gdzie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trójką dzieci. Według oświadczenia żona osiąga dochód w wysokości [...] zł netto, natomiast dzieci nie osiągają żadnych dochodów. Skarżący pracuje w oparciu o umowę o pracę

z tego tytułu otrzymuje miesięczne wynagrodzenie w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Wydatki związane z utrzymaniem z tytułu miesięcznych opłat

w łącznej kwocie 1[...] funtów brytyjskich, co stanowi kwotę ok. [...] zł (na kwotę tę składają się opłaty: czynsz, podatek za mieszkanie, energia i gaz, woda

i ścieki, abonament telewizyjny, telefon stacjonarny i internet, pięć telefonów komórkowych, ubezpieczenie samochodu, podatek od samochodu, przegląd techniczny samochodu, paliwo). Wraz z żoną oraz dziećmi mieszka w wynajmowanym mieszkaniu. Nie posiada żadnych zobowiązań, gdyż zakończona procedura bankructwa przeprowadzona w Anglii anulowała wszystkie zobowiązania także wobec ZUS, w przeciwnym razie byłyby to kwoty wielomilionowe. Ponadto w uzasadnieniu wniosku wskazał, iż był współwłaścicielem terenu i zabudowań położonych

w J. P. przy ul. Pr., jednak z uwagi na oficjalne ogłoszenie bankructwa dnia 24 czerwca 2013r. zgodnie z procedurą został pozbawiony wszystkiego, a pensja została ograniczona do niezbędnego minimum.

Organ wskazał, że z przeprowadzonej analizy wynika, iż dochody miesięczne

w gospodarstwie domowym wynoszą 2.260 funtów brytyjskich, co stanowi kwotę około 11.940 zł netto, co z kolei daje kwotę 2.388 zł netto przypadającą na jednego członka rodziny, natomiast koszty związane z utrzymaniem wynoszą miesięcznie 1.400 funtów brytyjskich, co stanowi kwotę około 7.400 zł. W oświadczeniu skarżący podał, że kwotę tę przeznacza na wydatki związane z jedzeniem, zakupem odzieży, dofinansowaniem dzieci, przy czym w Anglii uznawany jest jako rodzina biedna na krawędzi pomocy

z opieki społecznej. Ponadto w oparciu o oświadczenie o stanie rodzinnym

i majątkowym organ ustalił, że skarżący posiada składniki mienia ruchomego w postaci mebli o wartości 10.000 zł, sprzętu AGD o wartości 5.000 zł, komputerów o wartości 5.000 zł oraz jest współwłaścicielem samochodu Honda CIVIC rok produkcji 2003. Nie posiada nieruchomości, wierzytelności akcji, obligacji ani też jakichkolwiek lokat, natomiast posiada rachunek bankowy w Anglii, na którym znajdują się środki pieniężne w kwocie [...]zł.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 u.s.u.s., albowiem nie zaistniała żadna z przesłanek, o których stanowi ten przepis. Zatem, w ocenie Zakładu, umorzenie wnioskowanych należności

w oparciu o art. 28 ust. 3 u.s.u.s. nie znajduje uzasadnienia. Organ podał, że wobec prowadzonej przez skarżącego firmy nie przeprowadzono postępowania likwidacyjnego (art. 28 ust. 3 pkt 4 u.s.u.s.), skarżący wprawdzie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej (wpis do ewidencji działalności gospodarczej został wykreślony) jednakże nie nastąpiło to przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności oraz braku małżonka (art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s.), dług przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s.), Naczelnik Urzędu Skarbowego w Grudziądzu postanowieniem z dnia 30 września 2014r. wprawdzie umorzył postępowanie egzekucyjne, jednakże podstawą umorzenia nie był brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a ustalenie, że

w prowadzonym wówczas postępowaniu egzekucyjnym nie uda się pozyskać kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s.) oraz na obecnym etapie nie można przesądzać o braku możliwości uzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwot przekraczających wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.). Odnośnie przesłanki o której stanowi art. 28 ust. 3 pkt 2 u.s.u.s. organ wskazał, że niemożliwe jest jej zastosowanie w sprawie (pomimo ogłoszonego bankructwa w Anglii) ponieważ przepis ten mówi o postępowaniu upadłościowym prowadzonym w oparciu

o ustawę Prawo upadłościowe i naprawcze, które w niniejszym przypadku nie było prowadzone. Przeprowadzenie postępowania o charakterze upadłościowym w innym Państwie nie wypełnia, zdaniem organu, przesłanki określonej w tym przepisie.

Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą również okoliczoności o których stanowi art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141,

poz. 1365 dalej jako "rozporządzenie"). Organ wskazał, że z uwzględniając uzyskiwane dochody i koszty utrzymania, pozostała część dochodu wynosi [...]funtów, co stanowi kwotę około [...] zł netto.

Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nie stwierdzono także poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia oraz przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Organ nie zgodził się z twierdzeniami skarżącego, że za klęskę żywiołową należy uznać postępowanie o bankructwo. Ponadto z zebranego w sprawie materiału nie wynika, aby w sprawie zaistniała przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tj. choroba zobowiązanego bądź członka jego rodziny uniemożliwiająca pozyskiwanie dochodów niezbędnych dla spłaty powstałych zobowiązań.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona ponownie wskazała na ogłoszone

w Anglii bankructwo. Skarżący podkreślił, że ZUS uczestniczył w tym postępowaniu. Mimo to odmawia uznania upadłości i nadal prowadzi działania egzekucyjne.

Skarżący podał, że postępowanie sądowe toczyło się m.in. przy uwzględnieniu treści wspólnotowego Rozporządzenia Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000r.

w sprawie postępowania upadłościowego (Dz.U. UE L z dnia 30 czerwca 2000r.). Podkreślił, że z art. 16 ust. 1 cytowanego rozporządzenia wynika, iż wszczęcie postępowania upadłościowego przez sąd Państwa Członkowskiego właściwy - zgodnie z art. 3 - podlega automatycznie uznaniu we wszystkich pozostałych Państwach Członkowskich z chwilą, gdy orzeczenie staje się skuteczne w Państwie wszczęcia postępowania. Automatyczny skutek ogłoszenia upadłości, które miało miejsce w innym Państwie Członkowskim na terenie Polski potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 lutego 2011r. (sygn. Akt II CSK 425/10).

Odnośnie analizy dochodów i wydatków skarżący podkreślił, że organ powinien dokonać jej uwzględniając silę nabywczą tych pieniędzy w Anglii.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje

w zakresie swojej właściwości kontrolę organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270

ze zm. dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogłoby ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność w przypadku określonym w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zgodnie przy tym z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd dopatrzył się naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, które spowodowało konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie niniejszej jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję ZUS z dnia

[...]., odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz Fundusz Pracy. Podstawę do analizy zasadności żądania strony o umorzenie należności z tytułu składek należnych ZUS stanowiły regulacje art. 28 ust. 1, 2 i ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s. w związku z § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. z 2003r. Nr 141 poz. 1365, zwane dalej "rozporządzeniem").

W art. 28 ust. 1 u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umarzania składek na ubezpieczenie społeczne w całości lub w części, jednak tylko w przypadku wykazania ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 2) lub na szczególnych warunkach, w przypadku ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek, określonych w rozporządzeniu. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność składek, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy zachodzi, gdy:

1. dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości nie podlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2. sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze,

3. nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,

z którego można egzekwować należności, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacja podatkowa,

4. nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

5. wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

6. naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję,

7. jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Powyższe wyliczenie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji,

w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek i dopiero wystąpienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Szczegółowe zasady umarzania określone zostały w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczególnych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W świetle przepisów rozporządzenia Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Przytoczone powyżej regulacje wskazują, że decyzja Zakładu w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy, co oznacza, że organ przy zaistnieniu choćby jednej z przesłanek może, ale nie musi umorzyć należności

z tytułu składek. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 K.p.a., wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz jego oceny (art. 80 K.p.a.), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 K.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W takich przypadkach, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów K.p.a. reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę.

Sąd podkreśla, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dowodów lub nie dokonał ich oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie

w pełni podziela pogląd wyrażony przez WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 stycznia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2495/07, w którym stwierdzono "fakultatywny charakter umorzenia nie uzasadnia odstąpienia od prowadzenia postępowania dowodowego oraz braku ustosunkowania się do zarzutów strony. W orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że przy wydawaniu tego rodzaju decyzji organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero przeprowadzona w ten sposób analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym".

Jedną z kluczowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej, z której wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby

w ten sposób zrekonstruować stan faktyczny będący podstawą do trafnego zastosowania przepisów prawa. Zgodnie z art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Z kolei w myśl art. 107 § 1 zdanie pierwsze K.p.a., decyzja powinna zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia

i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Stosownie do § 3 tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Konieczność właściwego uzasadnienia decyzji wiąże się z zawartą w art. 11 K.p.a. zasadą przekonywania, zgodnie z którą organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania decyzji bez stosowania środków przymusu. Takim elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia, a zarazem przedstawiającym tok rozumowania organu jest uzasadnienie decyzji, stanowiące jej integralną część. Zasada przekonywania nie zostanie natomiast zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności

i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. Odnosząc te rozważania do realiów rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji organ nie uwzględnił i nie ocenił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, a naruszenie to może w sposób istotny wpłynąć na wynik sprawy.

Podkreślić należy, że skarżący w trakcie całego postępowania jako zasadniczy argument za umorzeniem wnioskowanych należności wskazywał okoliczność przeprowadzonego w Anglii sądowego postępowania w przedmiocie bankructwa. Do wniosku z dnia 21 września 2014r. strona załączyła kserokopie orzeczeń sądowych

z których pierwsze dotyczyło uznania skarżącego za niewypłacalnego i zawierało informację, że "sąd uznał , że stosują się regulacje WE oraz , że postępowanie jest postępowaniem głównym zgodnie z art. 3 regulacji" ; drugie orzeczenie natomiast stanowi zaświadczenie o przywróceniu dłużnika upadłego do praw. Ponadto

w oświadczeniu skarżący zawarł oświadczenie, że nie posiada żadnych środków trwałych, ruchomych ani środków pieniężnych , gdyż wszystkie zgodnie z procedurą bankructwa zostało mu odebrane. W decyzji organu pierwszej instancji poza wzmianką (str. 7 decyzji) o przeprowadzonym postępowaniu upadłościowym nie ma żadnego odniesienia, żadnej analizy prawnej co do skutków takiego postępowania w świetle regulacji prawa unijnego. W odwołaniu skarżący wprost wskazuje na Rozporządzenie Rady WE nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000r. w sprawie postępowania upadłościowego. W zaskarżonej decyzji ZUS jednym zdaniem odniósł się do argumentów strony wyjaśniając , iż ogłoszenie bankructwa w Wielkiej Brytanii nie wypełnia przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 pkt 2 i 4 ustawy , gdzie jest mowa wyłącznie o postępowaniu przeprowadzonym na podstawie ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (str. 12 decyzji). Ponownie nie ma żadnego odniesienia się do treści przepisów rozporządzenia unijnego, brak stanowisko organu czy jego zdaniem przepisy te mają zastosowanie w niniejszej sprawie czy też stan faktyczny sprawy nie uzasadnia ich zastosowania.

W tym miejscu należy wskazać, że Sąd podziela utrwalony w orzecznictwie pogląd, który zaprezentowano w zaskarżonej decyzji, iż decyzje w przedmiocie umorzenia należności o charakterze publicznoprawnym, w tym należności z tytułu składek są decyzjami podejmowanymi w sferze uznania administracyjnego. Należy jednak zwrócić uwagę, iż ta okoliczność nie zwalnia organu od zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, jego rozpatrzenia, odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i argumentów prawnych podniesionych przez stronę

a w konsekwencji uzasadnienia swego stanowiska. Jeżeli organ odmawia umorzenia należności w uzasadnieniu decyzji powinien wskazać na konkretne okoliczności, które zdaniem organu przemawiają za takim rozstrzygnięciem wraz z konkretnymi wyliczeniami. Sąd, który bada legalność decyzji podejmowanej w sferze uznania administracyjnego musi mieć możliwość oceny przesłanek, którymi ten organ się kierował, bada bowiem czy decyzja zawiera należyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, czy prawidłowo interpretuje zastosowane do tego stanu faktycznego przepisy prawa oraz czy zawiera wyczerpujące uzasadnienie stanowiska organu.

Uznanie administracyjne nie powinno oznaczać dowolności, czemu służą określone przez ustawodawcę dyrektywy wyboru. Organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (zob. wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r., II GSK 176/07, LEX nr 399183). Dodatkowo należy podkreślić, że również w postępowaniu przed organami ZUS obowiązuje podstawowa zasada postępowania administracyjnego w świetle której w toku postępowania organy administracji stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Przenosząc powyższe ogólne uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że organ w ogóle nie odniósł się do zasadniczego argumentu skarżącego tj. kwestii przeprowadzonego w Anglii postępowania upadłościowego i znaczenia tej okoliczności dla sprawy. W swoich rozważaniach organ całkowicie pominął regulacje rozporządzenia Rady WE nr 1346/2000. Podnieść należy, że rozporządzenie to jest podstawowym aktem prawa wspólnotowego mającym zastosowanie do wszystkich postępowań upadłościowych , niezależnie od tego czy dłużnik jest osobą fizyczną czy też osobą prawną , przedsiębiorcą czy osobą niewykonującą działalności gospodarczej (pkt 9 Preambuły rozporządzenia). Ponadto jak wynika z pkt 22 Preambuły skutki wynikające z postępowania na podstawie prawa Państwa wszczęcia postępowania rozciągają się na wszystkie inne Państwa Członkowskie. Zagadnienie zastosowania przepisów cyt. rozporządzenia Rady WE był także przedmiotem orzekania Sądu Najwyższego , który w wyroku z dnia 16 lutego 2011r. sygn. akt II CSK 425/10 (powołanym w odwołaniu jak i w skardze) jasno i wyraźnie stwierdził, że: "w celu zachowania zasady zaufania , orzeczenie sądu państwa członkowskiego o wszczęciu postępowania upadłościowego powinno być, po pierwsze automatycznie uznane przez wszystkie państwa członkowskie po drugie orzeczenie to powinno być uznane bez badania jego prawidłowości i po trzecie orzeczenie to wywołuje we wszystkich państwach członkowskich skutki, , które wynikają z prawa państwa wszczęcia postępowania."

Stwierdzić zatem należy, że organ niewyczerpujaco ustalił stan faktyczny albowiem pominął okoliczność przeprowadzonego w Anglii postępowania upadłościowego i istniejących w tym zakresie orzeczeń sądowych naruszając tym samym art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien odnieść się szczegółowo do kwestii skutków prawnych przeprowadzenia przez skarżącego procedury bankructwa w Anglii mając przede wszystkim na uwadze wiążące organy polskie przepisy prawa unijnego

a wnioski przedstawić w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze , Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit c. p.p.s.a.

L. Tyliński L. Kleczkowski U. Wiśniewska