Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 958/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b, art. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 155
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2015 r. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta G., działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz art. 82 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015, poz.155), orzekł o skierowaniu W. T. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem.

W uzasadnieniu organ podał, że w piśmie z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. wniósł o skierowanie W. T. na badanie psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie od [...] do [...].

Wobec zakwestionowania przez skarżącego powyższych okoliczności w piśmie z dnia [...] organ I instancji zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji o weryfikację wniosku z dnia [...].

W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w wystosował w dniu [...] pismo do Starosty G. informujące, że oprócz korekty daty jednego zdarzenia (z [...] na [...]) pozostałe okoliczności faktyczne wskazane we wniosku o skierowanie na badanie kontrolne uzasadniają wydanie przez organ decyzji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem W. T. złożył od niego odwołanie wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 130 ust. 3 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.); oraz § 8 ust 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) poprzez ich błędną wykładnię.

W. T. podniósł, że organ nie uwzględnił faktu, iż w dniu [...] odbył on szkolenie, które skutkowało zmniejszeniem liczby punktów. Odwołujący się wskazywał, że przekroczył dopuszczalne 24 punkty karne o 1 punkt, a organ pominął fakt, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał takiej liczby punktów, a jedynie 19 punktów. W ocenie odwołującego się organ winien odmówić jego skierowania na badania psychologiczne, gdyż w dacie wydania decyzji mieścił się w limicie 24 punktów.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z dnia [...] (nr [...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) - dalej: "k.p.a.",oraz art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b i art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami stanowi, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Z przytoczonych przepisów wynika, że przekroczenie przez osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest jedyną przesłanką skierowania takiej osoby na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu.

Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B., w okresie od [...] do [...] strona popełniła 6 wykroczeń skutkujących przypisaniem 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przy czym organy administracji orzekające w tego typu sprawach nie są właściwe do to tego, aby weryfikować poprawność wpisów zawartych w ewidencji oraz orzekać wbrew jej treści. Decyzja właściwego starosty ma zatem charakter decyzji związanej, co oznacza, że po uzyskaniu informacji o przekroczeniu przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów karnych starosta musi skierować osobę, której wniosek dotyczy na kontrolne badanie psychologiczne.

Zdaniem Kolegium odbycie przez stronę szkolenia w dniu [...] nie spowodowało zmniejszenia ilości punktów. Zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012r. odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24 pkt. Ustalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji wskazują, że strona w dniu odbycia szkolenia przekraczała dopuszczalną liczbę 24 pkt, co zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia nie uzasadniało zmniejszenia punktów w drodze odbytego szkolenia.

W. T. powyższą decyzję organu odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący podkreślił, że organy zignorowały fakt, iż w dniu wydania decyzji organu pierwszej instancji miał jedynie 19 pkt.

Zdaniem strony § 8 ust 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488 dalej rozporządzenie), został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej. W związku z powyższym wskazał, że Prawo o ruchu drogowym nie zawiera ograniczenia uprawnienia kierowcy do zmniejszania liczby posiadanych punktów w związku z odbytym szkoleniem z tego powodu, że przed rozpoczęciem szkolenia dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i wpisanych tymczasowo przekroczyła 24, zaś delegacja ustawowa nie pozwala na wprowadzenie takiego ograniczenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znaleziono podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji były przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.); zwanej dalej " u.p.r.d." oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488).

Przepis art. 130 ust. 1 u.p.r.d. stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, zaś określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Stosownie natomiast do art. 130 ust. 3 u.p.r.d. kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy.

Zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie natomiast do art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b/ ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W myśl art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na wniosek organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego - w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i pkt 3 lit. b i d.

Przekroczenie przez kierującego pojazdem 24 punktów w ciągu 1 roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje określone konsekwencje. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się z zatrzymaniem prawa jazdy, skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz – jak w rozpoznawanej sprawie – skierowaniem na badania psychologiczne. Użyty przez ustawodawcę w wymienionym powyżej przepisie zwrot, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami "podlega" badaniom psychologicznym w zakresie psychologii transportu oznacza, że kompetencja starosty do orzeczenia w drodze decyzji o skierowaniu na to badanie ma charakter związany, wykluczający tym samym jakąkolwiek sferę uznania administracyjnego, a warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie przekroczyła 24 punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy.

Oceniając trafność zarzutów skarżącego stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że Starosta nie jest organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Ewidencję taką prowadzi Komendant Wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Skoro liczba punktów nałożonych na skarżącego w okresie krótszym niż rok przekroczyła liczbę 24, to powyższe uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Starosta G. był bowiem związany wskazaną przez Policję liczbą punktów przypisaną skarżącemu zgodnie z ewidencją.

W skardze skarżący zakwestionował ilość punktów karnych przypisanych mu za wykroczenia drogowe wobec nieuwzględnienia faktu odbycia przez niego szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 omawianej ustawy. Przepis ten dopuszcza możliwość uczestnictwa przez kierowcę wpisanego do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego w szkoleniu na własny koszt, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Z kolei § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wydanego z upoważnienia zawartego w art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy zawiera regulację, zgodnie z którą odbycie przez kierowcę szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jeśli szkolenie kierowca odbył już po przekroczeniu liczby 24 punktów wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska i argumentacji skarżącego, że przepis ten wydany został z przekroczeniem upoważnienia ustawowego, co przesądza o niezgodności w tym zakresie rozporządzenia z ustawą. Przede wszystkim należy stwierdzić, że prawidłowa wykładnia omawianych przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym pozwala na właściwe odczytanie normy prawnej wypływającej z treści art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b/ ustawy oraz art. 130 ust. 1 i 3 u.p.r.d., w sposób wykluczający możliwość zmniejszenia liczby punktów na skutek uczestnictwa w szkoleniu w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Nie ma zatem nawet potrzeby odwoływania się do regulacji zawartej w § 8 ust. 6 rozporządzenia, skoro przepis ten nie poszerza zakresu wyłączenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 zdanie drugie ustawy. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę treść § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy celom ustawowym, precyzując jedynie normatywną treść przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Z faktu, że w treści przepisów zawierających upoważnienie do wydania rozporządzenia nie wskazano wprost, że zakres delegacji obejmuje również określenie materii objętej treścią § 8 ust. 6 nie można wyprowadzać wniosku, że przepis ten został wydany bez upoważnienia, a zatem z obrazą art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

W pełni więc należy zaakceptować dominujące w orzecznictwie stanowisko, wyrażone w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 275/10 – Lex nr 745196, z dnia 22 marca 2011 r., sygn. akt I OSK 723/10 – Lex nr 990279, z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1721/10 – Lex nr 1069603 oraz z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 73/11 – nie publ., że nie jest dopuszczalne zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, na skutek uczestnictwa w szkoleniu, w sytuacji, gdy odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu 24 punktów, wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

Postulowane w skardze odczytanie przepisów ustawy i nadanie im takiej treści, iż kierowca mógłby w drodze szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych (po przekroczeniu limitu 24), niweczyłoby możliwość stosowania środka z art. 82 ust.1 pkt 4 lit.b ustawy o kierujących pojazdami, a zatem osiągnięcia celu w postaci dyscyplinowania i wdrażania kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy. Nie zostałaby także spełniona funkcja prewencyjna tych regulacji, która w myśl założenia ustawodawcy winna zapobiegać wielokrotnemu naruszeniu przepisów ruchu drogowego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że bezsporny fakt odbycia przez skarżącego w dniu [...] szkolenia w Wojewódzkim Ośrodku Ruchu Drogowego, a zatem szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy, nie mógł doprowadzić do zmniejszenia liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego (6 punktów - § 8 ust. 4 rozporządzenia ) z tego powodu, że odbycie szkolenia nastąpiło już po przekroczeniu liczby 24 punktów. Jak wynika bowiem z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...], skarżący w okresie od dnia [...] do [...] dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, uzyskując łącznie 25 punktów, co zostało uwidocznione w ewidencji kierowców. Skarżący zaś liczby tych punktów wpisanych do ewidencji nie podważył w drodze oddzielnego postępowania prowadzonego w tym przedmiocie. Oznacza to, że organy administracyjne w postępowaniu w sprawie o skierowanie na badanie psychologiczne związane były liczbą punktów wpisanych do ewidencji kierowców.

Z tych wszystkich powodów skarga nie mogła doprowadzić do podważenia zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, przeto Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę oddalił.