Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 610/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2012-12-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1a ust. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod (sprawozdawca), sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Protokolant referent stażysta Agnieszka Szymańska-Flisikowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012r. sprawy ze skargi H. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia "[...]" nr: "[...]" określającą H.S. i J.S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011r. w kwocie 3.033 zł.

Z motywów decyzji oraz akt sprawy wynika, że organ podatkowy I instancji ustalił płatną w czterech ratach wysokość podatku od nieruchomości położonej w B. przy ul. G. 10, przyjmując do podstawy opodatkowania w 2011r.:

– grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 874 m2,

– grunty pozostałe pod budynkami o powierzchni 265 m2,

– budynki mieszkalne: o wys. 1,40 - 2,20 m o powierzchni 10 m2,

– budynki mieszkalne o wys. powyżej 2,20 m o powierzchni 185,40 m2,

– budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 150 m2.

Powyższe nastąpiło po wcześniejszym, dwukrotnym uchyleniu decyzji tego organu z powodu konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części i wyjaśnienia wątpliwości co do powierzchni działki objętej opodatkowaniem (decyzja SKO z 23 sierpnia 2011r. nr "[...]") oraz wobec niedoręczenia decyzji wszystkim podatnikom (decyzja SKO z 29 lutego 2012r. nr "[...]").

Burmistrz Miasta w uzasadnieniu decyzji z dnia "[...]" wskazał, że zgodnie art. 1a ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych ( Dz. U. z 2010r. Nr 95, poz. 613 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą chyba, że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Powołując się na tezę wyroku NSA z 22 czerwca 2007r. sygn. akt II FSK 773/06 organ wyjaśnił pojęcie względów technicznych, jako związane ze stanem technicznym budynku i stwierdził, że podatnicy nie podjęli żadnych czynności dla udokumentowania wystąpienia względów technicznych, jak też nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przez organ podatkowy dowodu z oględzin ich nieruchomości. Z kolei w załączonej opinii Wydziału Technicznego Urzędu Miasta stan techniczny istniejącego terenu oceniono jako dobry. Wskazano, że podatnik wykonywał i nadal wykonuje tam działalność gospodarczą polegającą na konserwacji i naprawie pojazdów samochodowych. Nie występują natomiast u podatników żadne okoliczności faktyczne uniemożliwiające wykorzystanie gruntu oraz budynku do prowadzenia działalności gospodarczej.

W złożonym odwołaniu podatnicy wnieśli o obniżenie kwoty podatku do czasu umożliwienia im przejścia i przejazdu z drogi na posesję i z posesji na drogę publiczną. Opisali utrudnienia związane z korzystaniem z nieruchomości wskazując w szczególności na okoliczność zalewania posesji wodami opadowymi i gruntowymi z sąsiedniej posesji należącej do Miasta oraz na brak drogi dojazdowej z drogi publicznej. Podali, że wielokrotnie bezskutecznie zwracali się do Burmistrza Miasta o wytyczenie drogi do posesji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania. W uzasadnieniu decyzji stwierdziło, że zasadnie i w sposób prawidłowy Burmistrz Miasta określił wysokość zobowiązania stron w podatku od nieruchomości za 2011r., po przeprowadzeniu postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy zaistniały "względy techniczne".

Organ odwoławczy uznał, że niezasadny jest zarzut o braku dostępu do drogi publicznej nieruchomości H. i J. S. Grunty te mają dostęp do drogi publicznej tyle, że - w ocenie podatników - niedogodny. Niedogodności związane z wjazdem/zjazdem z tego gruntu (działki) nie mieszczą się w pojęciu względów technicznych, zaliczają się natomiast do względów organizacyjnych, ekonomicznych i prawnych związanych z korzystaniem z nieruchomości, a zatem nie mogą stanowić przesłanki dyskwalifikującej grunt jako mogący służyć działalności gospodarczej. W tym zakresie organ powołał się na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012r., sygn. akt II FSK 1490/10, sygn. akt II FSK 1491/10 i sygn. akt II FSK 1492/10. Ponadto strony w żaden sposób nie wykazały, że utrudnienia w skomunikowaniu działki z drogą publiczną wykluczały możliwość jakiegokolwiek gospodarczego jej wykorzystania. Wręcz przeciwnie, zarówno w 2011r., jak też nadal na nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza. Przy czym opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów i budowli znajdujących się w posiadaniu przedsiębiorcy nie jest uzależnione od rzeczywistego wykonywania na tych gruntach i w zlokalizowanych na nich budowlach czynności składających się na prowadzenie działalności gospodarczej.

Organ odwoławczy ocenił, że zalewanie nieruchomości wodami opadowymi i gruntowymi nie stanowi względów technicznych, uniemożliwiających wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l.). Zauważył, że strony w piśmie z dnia 19 marca 2012r. nie wyraziły zgody na przeprowadzenie oględzin nieruchomości, których celem miała być weryfikacja okoliczności przez nie podnoszonych. W ocenie organu przeszkoda ta nie ma charakteru technicznego, gdyż jej usunięcie jest możliwe po podjęciu odpowiednich działań oczyszczających, osuszających i pielęgnacyjnych.

Organ II instancji stwierdził, że organ podatkowy I instancji prawidłowo zastosował stawki podatku od nieruchomości w odniesieniu do poszczególnych kategorii przedmiotów opodatkowania tj. gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, gruntów pozostałych, od budynków mieszkalnych, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zaznaczył, że sporna wysokość opodatkowania dotyczyła tylko gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej i powierzchni gruntów pozostałych oraz budowli. Wielkości podane w deklaracji zostały prawidłowo uwzględnione w decyzji organu podatkowego I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego H.S. i J.S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych,

Ponadto wnieśli o wezwanie w charakterze świadka T.S. i dopuszczenie dowodów z załączonych do skargi zdjęć.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 1 a ust. 1 pkt. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wobec przyjęcia, że w sprawie nie występują względy techniczne uniemożliwiające wykorzystanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu skargi opisano stanowisko organu zajęte w sprawie oraz wskazano, że prezentowany w uzasadnieniu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego sposób dojazdu do ich działki jest możliwy jedynie w dni wolne od pracy, gdyż w pozostałe dni cały plac zajmują parkujące auta, co mają przedstawiać załączone do skargi zdjęcia. W ten sposób dojazd do ich posesji jest wtedy blokowany. W uzasadnieniu nie ma ponadto propozycji rozwiązania problemu niemożności dojazdu do ich posesji. Z kolei proponowane przez SKO podjęcie działań oczyszczających, osuszających i pielęgnacyjnych należy kierować do Miasta, gdyż to do niego należy teren, z którego bezpośrednio spływają wody opadowe.

Podnieśli, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie zawiera definicji legalnej pojęcia "względów technicznych", które stoją na przeszkodzie prowadzenia działalności gospodarczej. Przedstawili rozumienie tego pojęcia powołując się ogólnie na doktrynę i orzecznictwo, jako obiektywne okoliczności natury technicznej, niezależne od woli przedsiębiorcy, uniemożliwiające wykorzystanie przedmiotu opodatkowania do celów jego konkretnej działalności.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu 27 grudnia 2012r. skarżący wycofali wniosek o przesłuchanie świadka oraz podtrzymali wniosek o dopuszczenie dowodów z załączonych do skargi zdjęć przedkładając jednocześnie na rozprawie dwie kolejne fotografie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem Sąd, stosownie do art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. 2012r. poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., może ją uchylić, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 133 i art. 134 p.p.s.a. wynika, że sąd dokonuje oceny zaskarżonej decyzji co do jej zgodności z prawem na podstawie akt administracyjnych, w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związanym wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego. Jedynie wyjątkowo, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a może przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów , jeżeli to jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Żądanie skarżących odnośnie do przeprowadzenia dowodów, częściowo wycofane, w pozostałym zakresie również wykraczało poza dyspozycję wskazanego przepisu, dlatego wniosek został oddalony.

Mając na uwadze powyższe reguły orzekania Sąd stwierdza, że skarga nie jest uzasadniona.

Jak wynika z akt sprawy na terenie gminy podatnicy posiadają grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 874 m², grunty pozostałe pod budynkami o powierzchni 265 m², budynki mieszkalne: o wys. 1,40 - 2,20 m o powierzchni 10 m², budynki mieszkalne o wys. powyżej 2,20 m o powierzchni 185,40 m², budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni 150 m², co wynika z informacji w sprawie podatku od nieruchomości podatników za 2011r., złożonej na formularzu IN-1 w dniu 6 września 2011r.

Skarżący wywiedli wniosek o niemożliwości normalnego wykorzystywania gruntów do działalności gospodarczej i zwrócili się o obniżenie kwoty podatku do czasu umożliwienia im przejścia i przejazdu na posesję i z posesji na drogę publiczną. Żądanie opiera się na przekonaniu skarżących, że nie powinni płacić tak wysokiego podatku ze względu na niemożność zwykłego użytkowania nieruchomości, spowodowaną negatywnym wpływem okoliczności od nich niezależnych, które uznają za względy techniczne, wskazane w art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Jak podali, należący do gminy B. sąsiedni grunt, który stanowi jedyną możliwość dojazdu, jest wykorzystywany faktycznie do parkowania pojazdów w sposób utrudniający, a nawet uniemożliwiający dojazd do miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, co ma negatywnie wpływać na ich działalność. Ponadto ich grunt zalewają każdorazowo wody opadowe i gruntowe z sąsiedniej posesji należącej do gminy.

Odnosząc się do takiej argumentacji wyjaśnić należy, że podatek od nieruchomości jest podatkiem majątkowym. Co do zasady zdarzeniem powodującym powstanie obowiązku podatkowego jest posiadanie przedmiotów opodatkowania wymienionych w art. 2 ust. 1 u.o.p.l. tj. gruntów, budynków lub ich części oraz budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości uzależniona jest m.in. od sposobu użytkowania danego przedmiotu opodatkowania, przy czym głównym kryterium jest to, czy przedmiot opodatkowania jest w posiadaniu przedsiębiorcy i czy jest wykorzystywany do działalności gospodarczej. Instrumentem różnicującym są stawki podatkowe, których wysokość ustala organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

Decyzja Burmistrza Miasta z dnia "[...]" ustalająca podatnikom zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011r. jest decyzją wymiarową. W tym postępowaniu obowiązek podatkowy ściśle określają przepisy. Organ podatkowy nie ma możliwości obniżenia kwoty podatku ze względu na zaistnienie czynników, niemających wpływu na wymiar podatku.

Utrudnień w dostępie i korzystaniu z nieruchomości nie można uznawać za względy techniczne, wskazane w art. 1a ust. 1 pkt. 3. Przekonanie podatników nie znajduje żadnego potwierdzenia w którejkolwiek normie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ani tez w orzecznictwie sądów administracyjnych.

W myśl art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. wszystkie budynki, budowle i grunty będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, (z wyjątkiem budynków mieszkalnych i gruntów związanych z tymi budynkami oraz gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych), są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z przytoczonej definicji wynika, że sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że ze względów technicznych nie są i nie mogą być wykorzystywane do tej działalności.

Ze stanu faktycznego sprawy bezspornie wynika, że przedmiot opodatkowania tj. grunt i znajdujący się na nim warsztat samochodowy jest używany do prowadzenia działalności w zakresie naprawy samochodów. Tak więc rozważanie, co należy rozumieć pod pojęciem "względy techniczne" jest właściwie bezprzedmiotowe. Ma ono rację bytu w sytuacji, gdy grunty, budynki, budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy, nie są wykorzystywane w tej działalności w całości bądź w części.

Sąd podziela argumentację organu, że pod tym pojęciem rozumieć należy obiektywne stany faktyczne, w których nieruchomość, budynek, budowla nie tylko nie jest, ale nie może być wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Nie jest przesądzające, czy zaistnieje to z przyczyn leżących po stronie podatnika, bo formy działalności gospodarczej czy prawidła techniki mogą spowodować niemożliwość wykorzystywania danego składnika majątku do prowadzenia działalności. Wyłączenie przedmiotów opodatkowania z kategorii związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej musi mieć charakter obiektywny, tj. przedmiot opodatkowania nie może nadawać się do prowadzenia działalności gospodarczej przez konkretnego przedsiębiorcę i jednocześnie nie mógłby być wykorzystywany przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą w innym charakterze.

Jak już wyżej wskazano, w stanie faktycznym sprawy nie można mówić o względach technicznych. Utrudnienia spowodowane parkowaniem pojazdów na posesji sąsiedniej, gdzie znajduje się nieutwardzona droga dojazdu, nie ograniczają jeszcze podatników co do możliwości prowadzenia na własnej nieruchomości działalności gospodarczej. Słusznie Kolegium stwierdziło, że niedogodności związane z dostępem do działki zaliczają się do względów organizacyjnych, ekonomicznych i prawnych związanych z korzystaniem z nieruchomości, a zatem nie mogą stanowić przesłanki dyskwalifikującej grunt jako mogący służyć działalności gospodarczej.

Podobnie zaniedbania na sąsiedniej posesji i okoliczność występowania szkody przez zalewanie działki skarżących wodami opadowymi i gruntowymi nie ma charakteru technicznego w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt. 3 u.p.o.l. Jak zauważył organ odwoławczy możliwe jest usuwanie wody. Niemniej kwestia ta nie należy do zakresu regulacji prawa podatkowego, jest to sprawa cywilnoprawna. Zgłoszone problemy dotyczą oddziaływania na siebie gruntów sąsiednich, których właściciele mają takie same prawa i obowiązki w zakresie "nie szkodzenia". Ich załatwienie wiąże się z podjęciem działań w odrębnych postępowaniach, niezależnych od sprawy wymiaru podatku od nieruchomości za 2011r. Dodać można, że żądanie skarżących obniżenia kwoty podatku może być składane w odrębnym postępowaniu jako wniosek o zastosowanie ulgi w zapłacie podatku. Mają w takim postępowaniu zastosowanie inne przesłanki, o charakterze uznaniowym. Burmistrz Miasta jako organ podatkowy musi przestrzegać norm decydujących o wymiarze podatku, ustanowionych w ustawie podatkowej.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani reguł postępowania podatkowego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.