Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 317/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 21 ust. 1 -3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par 2 ust. 1 i 3, par 12 ust. 6, par 18 ust. 1 pkt 1, ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 7 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant pomocnik sekretarza Blanka Kuźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2017 roku sprawy ze skargi M.K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok oraz nałożenia sankcji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l K.p.a., art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 21 ust. 2 i 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz.U. z 2013r. poz. 173), § 2 ust. 1, § 3, § 4 ust. 1 - 3, § 5 ust. 1, ust. 2, § 11, § 12 ust. 6, § 13, § 23, § 26, § 38 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwój u Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013r., poz. 361 z późn. zm.) w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2014r., poz. 324), art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz.UE.L.2005.277.1), art. 4 ust. 1, 2 i 4, art. 7 ust. 1, art. 13, art. 15 ust. 5, art. 16 ust. 3, 5 i 7 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz.UE.L.2011.25.8), art. 46, art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE z 23 grudnia 2006 r., nr L 368, str. 15) - zwanym dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1974/2006", art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 1, art. 52-54 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE.L.2009.316.65) - Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania M. K. płatności rolnośrodowiskowych na 2015r. i nałożenia sankcji w wysokości 43 302,90 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu 14 maja 2015r. M. K. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, do którego załączył oświadczenie o dokonaniu zmiany realizowanego zobowiązania, i materiał graficzny z naniesionymi położeniami działek rolnych. Zadeklarował płatność w ramach pakietu 8 "Ochrona gleb i wód" w wariancie 8.2. " Międzyplon ozimy " na następujących działkach rolnych:

- A1 o powierzchni 2,00 ha, z uprawą pszenżyta ozimego w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-D1 o powierzchni 0,25 ha, z uprawą jęczmienia jarego z owsem w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-G1 o powierzchni 1,01 ha, z uprawą jęczmienia jarego z owsem w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-F1 o powierzchni 2,23 ha, z uprawą kukurydzy w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-J1 o powierzchni 1,50 ha, z uprawą kukurydzy w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-J2 o powierzchni 0,68ha, z uprawą jęczmienia jarego z owsem w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-K1 o powierzchni 2,00 ha, z uprawą kukurydzy w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

-K2 o powierzchni 0,82 ha, z uprawą jęczmienia jarego z owsem w plonie głównym i w międzyplonie mieszanki roślin: żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego.

Łączna powierzchnia zadeklarowana w ramach wariantu 8.2. Międzyplon ozimy wynosiła 10,49 ha z uprawą w międzyplonie ozimy jednej mieszanki roślin składającej się z żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego.

W dniach 21-22 września 2015r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu przeprowadzili kontrolę na miejscu w zakresie działania programu rolnośrodowiskowy, z której w dniu 22 września 2015r. został sporządzony protokół.

W dniu 24 września 2015r. strona złożyła kopię rejestru działalności rolnośrodowiskowej, na której została umieszczona pieczątka inspektora terenowego o sprawdzeniu rejestru w dniu 22 września 2015r., oświadczenie o okolicznościach, w jakich następował siew roślin międzyplonowych, wskazujące na niekorzystne warunki atmosferyczne i zastrzeżenia dotyczące przeprowadzonej kontroli na miejscu w dniach 21 i 22 września 2015r.

Pismem z dnia 20 października 2015r. M. K. został poinformowany o nieuwzględnieniu zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych. Raport z dnia 27 października 2015r. został doręczony stronie wraz z prośbą o podpisanie i odesłanie jednego egzemplarza.

W dniu 6 listopada 2015r. M. K. złożył odwołanie od raportu z czynności kontrolnych.

W związku z weryfikacją złożonych zastrzeżeń w dniu 1 grudnia 2015r. została przeprowadzona weryfikacja terenów upraw rolnych, która dokończona została w dniu 12 stycznia 2016r. ze względu na awarię sprzętu, z której to wizytacji sporządzona została dokumentacja fotograficzna.

Pismem z dnia 15 stycznia 2016r. strona została poinformowana o nieuwzględnieniu zastrzeżeń do raportu z czynności kontrolnych, oraz że podczas wizytacji terenowej, która miała miejsce w dniu 1 grudnia 2015r. i 12 stycznia 2016r. na żadnej z działek nie stwierdzono stosowania jako międzyplonu wyłącznie mieszanki złożonej z minimum 3 gatunków roślin. Na działkach rolnych D1, G1, J1, J2, K1, K2 oraz F1 stwierdzono uprawę tylko pszenżyta, a na działce rolnej A1 stwierdzono rzepak ozimy i pszenżyto ozime. Tym samym nie stwierdzono na żadnej z działek mieszanki składającej się z minimum 3 gatunków roślin. Dodatkowo stronie została przesłana kopia uzupełnionego raportu w polu "Uwagi" o przeprowadzonej w dniach 1 grudnia 2015r. oraz 12 stycznia 2016r. wizytacji terenowej i sporządzonej dokumentacji fotograficznej.

W dniu 23 lutego 2016r. strona ponownie zgłosiła zastrzeżenia do protokołu z czynności kontrolnych wraz z prośbą o ponowne skontrolowanie, argumentując że "protokoły zostały sfałszowane i błędnie opisane przez kontrolujących".

W dniu 23 marca 2016r. została przeprowadzona kolejna, czwarta wizytacja działek rolnych zadeklarowanych przez stronę, w wyniku której stwierdzono, że na działkach rolnych D1, F1, G1, J1 i J2 występuje uprawa zbóż ozimych z pojedynczymi sztukami rzepaku, co według opinii inspektorów wskazuje na wysianie nasion w ostatnim okresie. Pojedyncze sztuki rzepaku nie wskazują jednak na siew rośliny poplonowej, która ma dawać okrywę w okresie zimowym i spełniać założenia programu.

W ostatecznej wersji raportu z czynności kontrolnych na zadeklarowanych przez stronę do płatności działkach stwierdzono:

- A1 - międzyplonie mieszankę z 2 roślin, rzepak ozimy i pszenżyto ozime, które jak wynika z rejestru działalności rolnośrodowiskowej wysiane zostały w dniu 11 września 2015r. Zastosowano kody pokontrolne:

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie", gdyż we wniosku była deklaracja wysiewu mieszanki z 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego, co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 11, 12; 13 114;

W35 "zastosowanie jako międzyplonu mieszanki złożonej z dwóch gatunków roślin", a więc niespełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2. 1;

-D1 - brak międzyplonu, zastosowano kody pokontrolne:

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie", gdyż we wniosku była deklaracja mieszanki z 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego,

DR23 "kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny", co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 29; 30; 31, na których udokumentowano pole zaorane w "ostrej skibie" bez wykonywania innych zabiegów uprawowych, uznano zatem, że do dnia 15 września rolnik nie wykonał siewu roślin poplonowych, choć w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wpisana jest data 11 września 2015r.;

W10 "brak siewu roślin poplonowych", a więc niespełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2.1,

-F1 - brak międzyplonu, zastosowano kody pokontrolne:

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie", gdyż we wniosku była deklaracja mieszanki z 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego;

DR23 "kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny ", co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 21; 22; 23; 24 i 25, na której udokumentowano uprawione pole bez oznak wschodów jakichkolwiek roślin, uznano zatem, że do dnia 15 września rolnik nie wykonał siewu roślin poplonowych, choć w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wpisana jest data 11 września 2015r.,

-W10 "Brak siewu roślin poplonowych", a więc niespełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2.1,

-G1 - brak międzyplonu, zastosowano kody pokontrolne;

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie ", gdyż we wniosku była deklaracja mieszanki 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego;

DR23 "kontrola dziatki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprą został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny ", co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 26; 27 i 28, na których widać pole zaorane, brak poplonu bez oznak wschodów jakichkolwiek roślin, co oznacza, że do dnia 15 września rolnik nie wykonał siewu roślin poplonowych, pomimo że w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wpisana jest data 11 września 2015r.,

W10 "brak siewu roślin poplonowych", a więc niespełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2.1,

-J1 i J2 -brak międzyplonu, zastosowano kody pokontrolne;

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie", gdyż we wniosku była deklaracja mieszanki z 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego;

DR23 "kontrola działki rolnej przeprowadzona została po zbiorze deklarowanej grupy upraw/uprawy i został rozpoczęty proces przygotowania gruntu pod kolejny sezon wegetacyjny", co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 15; 16; 17; 18; 19 i 20, na których uwidoczniono pole zaorane ze wschodami na obrzeżu działki rolnej "samosiewów" po zbiorze rośliny głównej, tj. jarej mieszanki zubożonej, która następnie wymarzła, co potwierdza dokumentacja fotograficzna z wizytacji z dnia 23 marca 2016r. (zdjęcie nr 21), co oznacza, że do dnia 15 września rolnik nie wykonał siewu roślin poplonowych, choć w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej wpisana jest data 11 września 2015r.,

W10 "brak siewu roślin poplonowych", a więc niespełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2.1;

-K1 i K2 - w międzyplonie rzepak ozimy, wysiany w dniu 11 września 2015r. przyjęto na podstawie rejestru działalności rolnośrodowiskowej oraz zastosowano kody pokontrolne:

W14 "nie stwierdzono deklarowanej uprawy w międzyplonie", gdyż we wniosku była deklaracja mieszanki z 3 roślin żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku ozimego;

W34 "zastosowanie jako międzyplon tylko jednego gatunku rośliny", a więc nie spełnienie wymogu w ramach wariantu 8.2.1, co potwierdza dokumentacja fotograficzna nr 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9 i 10, na których widać pole zaorane ze wschodami na obrzeżu działki rolnej "samosiewów" po zbiorze rośliny głównej, tj. jarej mieszanki zubożonej. Wysianie rzepaku potwierdziła wizytacja przeprowadzona w dniu 1 grudnia 2015r., gdzie na zdjęciu nr 1 i 2 widać rośliny rzepaku.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 i nałożył sankcję w kwocie 4 302,90 zł, która będzie potrącona z płatności realizowanych przez ARiMR w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie, zwracając się z prośbą o ponowne rozpatrzenie wniosku rolnośrodowiskowego na rok 2015, argumentując "że poplon składający się z trzech roślin został wysiany w terminie do 15 września. Z powodu suszy jaka wystąpiła w gminie, wschody plonów były słabe, tj. nie takie, jak w ubiegłych latach. Skarżący wskazał, że we wcześniejszych zastrzeżeniach i wyjaśnieniach szczegółowo opisał problemy dotyczące suszy, kontroli i kontrolujących, których jednak nikt się wziął pod uwagę.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy wskazał, że w chwili rozpoczęcia przez stronę zobowiązania rolnośrodowiskowego, tj. w 2014 roku, zasady i tryb przyznawania płatności regulowało rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2014 na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014r. zmieniającego rozporządzenia w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok został złożony w ramach zobowiązania podjętego przez stronę w 2014 roku po uprzedniej akceptacji dostosowania zobowiązania, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. w zakresie wymogów dla wariantów 8.2.1 pakietu 8 Ochrona gleb i wód w ramach realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego (PROW 2007-2013) w związku ze zmianą rozporządzenia rolnośrodowiskowego przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 11 marca 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2015r. poz. 350), Zgodnie z § 5 cyt. rozporządzenia, jeżeli rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), podjęte po dniu 14 marca 2012r., nie akceptuje dostosowania, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), polegającego na zmianie niniejszym rozporządzeniem:

1) wymogów dla wariantów pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1,

2) wysokości stawek płatności określonych dla wariantów trzeciego lub czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia zmienianego w § 1

- to w 2015r. składa oświadczenie o braku akceptacji takiego dostosowania, ze wskazaniem zakresu, którego dotyczy brak akceptacji. 2. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się:

1) do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję;

2) w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. "

Mając na uwadze brzmienie art. 46 rozporządzenia nr 1974/2006 w przypadku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego po 2011 roku w odniesieniu do pakietu 8 realizowanego w ramach PROW 2007-2013, od roku 2015 zmienia się kształt i brzmienie wymogów tego pakietu, które są analogiczne, jak wymogi dla tego pakietu w ramach PROW 2014-2020. W konsekwencji oznacza to, że beneficjenci, którzy rozpoczęli realizację działania "Program rolnośrodowiskowy" w roku 2014 w ramach PROW 2007-2013 mogą dostosować swoje zobowiązanie i przejść w 2015 r. na zasady i warunki określone dla analogicznych pakietów w Działaniu rolno-środowiskowo-klimatycznym lub działaniu Rolnictwo ekologiczne PROW 2014-2020. Długość tak dostosowanego zobowiązania, będzie wynosiła łącznie 5 lat (w tym 1 rok w ramach PROW 2007-2013 i 4 lata w ramach PROW 2014-2020).

Strona wraz z wnioskiem o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 rok złożyła oświadczenie o akceptacji dostosowania posiadanego zobowiązania do wymogów w ramach realizowanego pakietu określonych przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 11 marca 2015r., następnie znowelizowane przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 czerwca 2015r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2015r. poz. 908). Zgodnie z § 2 cyt. rozporządzenia, do przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", w sprawach objętych postępowaniami:

1) wszczętymi i niezakończonymi ostateczną decyzją przed dniem 15 marca 2015 r.,

2) zakończonymi ostateczną decyzją wydaną na podstawie przepisów dotychczasowych, w przypadku gdy zostały wznowione od dnia 15 marca 2015 r.

- stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organ powołał treść § 2 ust. 1 oraz § 3, a także § 4 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objętych obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust.1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, zwanym dalej "obszarem zatwierdzonym", i zwierzęta ras lokalnych, do których została przyznana pierwsza płatność rolnośrodowiskowa, a w przypadku:

1) o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, działki rolne zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów objęte obszarem zatwierdzonym.

Organ powołał także treść § 11 pkt 1 oraz § 18 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych - po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, gdzie w przypadku realizacji więcej niż jednego pakietu na tych samych gruntach rolnych, wysokość płatności rolnośrodowiskowej ustala się jako sumę kwot przysługujących za realizację tych pakietów.

Organ powołał ponadto treść § 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, i wskazał, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na dany rok i rodzaj realizowanego na danym gruncie pakietu oraz wariantu, jak również zobowiązuje się do przestrzegania norm i wymogów określonych w przepisach regulujących zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w ramach tych wariantów. Natomiast rolą organu administracji jest rozstrzygnięcie w zakresie przyznania płatności, przy czym rozstrzygnięcie to poprzedzone jest weryfikacją spełnienia przez rolnika warunków, o których mowa w wyżej wymienionych przepisach. Narzędzia, jakimi dysponuje organ administracji w celu weryfikacji istnienia uprawnień do otrzymania wsparcia, to kontrole administracyjne i kontrole na miejscu.

Organ wskazał, że przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie są ustalenia poczynione podczas kontroli terenowej przez zespól kontrolny, od których strona wielokrotnie wnosiła wyjaśnienia i zastrzeżenia, i które były przedmiotem ponownej wnikliwej analizy i rozważań przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego.

Strona w oświadczeniu z dnia 24 września 2015r. opisała warunki w jakich następował siew poplonów, wskazując m.in., że pierwsze zabiegi działania rolnośrodowiskowego dotyczące wysiewu i przykrycia nasion ziemią poczyniła z początkiem sierpnia 2015r. Tak wczesny wysiew poczyniła, ponieważ zbór ziarna, czy kukurydzy na kiszonkę był dużo wcześniej z powodów suszy, jaka panowała. Zbiór ziarna rozpoczął się z końcem lipca, a zbiór kukurydzy z początkiem sierpnia 2015r. Brak opadów i tropikalne upały spowodowały, że poplon na niektórych powschodził miernie, a na niektórych prawie nic, i dlatego żeby wywiązać się ze swoich zobowiązań względem działania rolnośrodowiskowego poczyniła drugi siew. Na niektórych działkach było to z początkiem września, a na innych działkach z końcem drugiego tygodnia września, przy czym na działce 2, 3, 20, 19 poprzedzono wysiew nasion podoraniem pługiem, żeby miały trochę więcej wilgoci. Wydłużyło to czas wschodów, ale nasiona są na głębszej głębokości i będą miały więcej wilgoci. Powyższe czynności, nie znajdują potwierdzenia w skontrolowanym przez inspektorów i przedstawionym przez stronę rejestrze działalności rolnośrodowiskowej, w którym:

- zbiór zboża miał miejsce w dniach 2-3 sierpnia 2015r., a nie jak strona wskazuje na końcu lipca 2015r,;

-zbiór kukurydzy był dokonany w dniu 1 września 2015r., a nie jak strona wskazuje na początku sierpnia 2015r.,

- siew poplonu był dokonany tylko w dniu 11 września 2015r., a nie jak strona wskazuje, że pierwotny siew był na początku sierpnia 2015r, a ponowny częściowo na początku września i z końcem drugiego tygodnia.

Dodatkowo strona w oświadczeniu wnosi, aby nie brać pod uwagę dat zbioru zbóż, czy też zbioru kukurydzy na kiszonkę, czy też wysiewu tych poplonów z rejestru działalności rolnośrodowiskowej, ponieważ w związku z suszą były wykonywane w innych terminach, a rejestr działalności rolnośrodowiskowej wypełniał doradca i skarżący nie zdążył informować o zmianie niektórych terminów zbioru, czy wysiewu.

Opisany sposób postępowania poprzez wypełnienie rejestru działalności rolnośrodowiskowej jest zdaniem organu błędny i mija się z założeniami i celem jego prowadzenia, gdyż powinien odzwierciedlać zdarzenia w ujęciu historycznym, gdzie wpis dokonywany jest po wystąpieniu danego zdarzenia (zabiegu agrotechnicznego). Rejestr działalności rolnośrodowiskowej nie może stanowić planu działań (zabiegów agrotechnicznych) wskazujących na przyszłe, planowane czynności do podjęcia na gruntach objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym, tak więc powinien on być prowadzony na bieżąco, o czym stanowi § 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia.

W dalszej części oświadczenia skarżący wskazał, że "za tak marny wschód roślin jest odpowiedzialna pogoda, tj. brak opadów i bardzo wysokie temperatury, które wysuszyły ziemię na popiół. Podał, że przez żar lejący się z nieba rośliny, które wysiał mogły mieć bardzo słaby wschód (...), wniósł o niewinienie za to rolnika, ponieważ za wszystko odpowiedzialna jest pogoda, brak opadów i wysokie temperatury.

Przypadki, w których rolnik nie ponosi konsekwencji wynikających z niedotrzymania zobowiązań rolnośrodowiskowych wymienia art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006.

Ponadto w myśl § 35 rozporządzenia, inną niż wymienione w przepisach rozporządzenia nr 1974/2006 kategorią siły wyższej lub wyjątkową okolicznością, w przypadku wystąpienia której zwrot pomocy nie jest wymagany jest:

1) wywłaszczenie części nieruchomości, jeżeli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolno-środowiskowego, uniemożliwiające dalszą realizację tego zobowiązania;

2) zmiana zasięgu obszarów objętych programami mającymi na celu ograniczenie odpływu azotu ze źródeł rolniczych na obszarach szczególnie narażonych na zanieczyszczenia związkami azotu lub zmiana tych programów;

3) określenie obszaru, na którym dotychczas było realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowe, jako obszaru zagrożonego erozją wodną, o którym mowa w przepisach o minimalnych normach - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

4) utrata posiadania gruntów rolnych, na których powinno być realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowe, w wyniku scalenia gruntów dokonanego na podstawie przepisów o scalaniu i wymianie gruntów;

5) wystąpienie okoliczności określonych w § 5a - w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 5;

6) śmierć posiadanego przez rolnika zwierzęcia, za którą rolnik nie ponosi odpowiedzialności - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

7) usunięcie posiadanego przez rolnika zwierzęcia z programu ochrony zasobów genetycznych danej rasy z przyczyn niezależnych od rolnika - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7;

8) inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika.

Zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1974/2006, przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W sytuacji zatem, gdy na skutek działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa we wskazanych powyżej przepisach, nie jest możliwa realizacja zobowiązania rolnośrodowiskowego, rolnik nie ponosi konsekwencji wynikających z niedotrzymania zobowiązania na obszarze objętym działaniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej pod warunkiem, że zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 w terminie 10 dni od dnia ustania działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych poinformuje na piśmie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wystąpieniu tychże okoliczności oraz przedstawi odpowiednie dowody. W przedmiotowej sprawie, strona do dnia przeprowadzenia kontroli nie informowała organu prowadzącego postępowania o wystąpieniu wyżej wymienionych okoliczności, a powód takiej decyzji skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia 4 listopada 2015r., w którym wskazał, że "w gminie chciał złożyć wniosek o oszacowanie skutków suszy, lecz został potraktowany w taki sposób, że został poinformowany, że mu się nie należy z powodu, że nie było roślin już na polu. Podał, że nie jego winą było to, że żniwa i zbiór kukurydzy odbył się o jeden miesiąc wcześniej, a odpowiednie instytucje zabrały się za późno za pracę. Miał jechać, złożyć oświadczenie do Biura Powiatowego Agencji w R. o skutkach suszy, lecz po wizycie w gminie odnośnie szacowania szkód przez suszę stwierdził, że zostanie tak samo potraktowany (...) i dał sobie spokój, ponieważ rolnikiem się nikt nie przejmuje i jego zdanie się nie liczy. Organ stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności decyzja o zaniechaniu powiadomienia organu prowadzącego sprawę o wystąpieniu okoliczności siły wyższej była suwerenną decyzją strony.

Organ odwoławczy opisując dotychczasowy przebieg postępowania podkreślił, że celem kontroli terenowej jest stwierdzenie stanu faktycznego uprawy w terenie, w tym wykonanie dokumentacji fotograficznej potwierdzającej określony stan, a więc zapisy w raporcie muszą zawierać odzwierciedlenie zastanego stanu faktycznego. W ramach przeprowadzanej kontroli nie podlega analizie zastany stan uprawy pod kątem przyczyn słabych wschodów lub braku występowania zadeklarowanych upraw.

Pomimo przekazania wyjaśnień na ostatnie zastrzeżenia strony, w celu ostatecznego rozwiania wątpliwości co do rodzaju prowadzonych upraw, w dniu 23 marca 2016r. została przeprowadzona kolejna wizytacja działek rolnych oraz wykonana dokumentacja fotograficzna. Zgodnie z wymogami pakietu 8.1.2 rolnik zobowiązany jest do niewznawiania zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca, tak więc wyniki tej wizytacji można odnieść tylko częściowo do stanu międzyplonów, ale tylko do tych działek, na których nie były wznowione zabiegi agrotechniczne po dniu 1 marca. Tymczasem w wyniku przeprowadzonej wizytacji, w obecności wnioskodawcy, zostało stwierdzone:

- na działce rolnej A1 pole zaorane (fot. 27, 28),

-na działce rolnej D1 zboże ozime, "rolnik wskazał jedną sztukę rzepaku rosnącą na działce (fot. 7-10), na zdjęciach bez widocznych zabiegów uprawowych gleby wykonanych po dniu 1 marca, a więc należało przyjąć że zboże ozime zostało zasiane jesienią jako plon główny na rok 2016, a tym samym brak uprawy mieszanki międzyplonowej (żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym) w wymaganym okresie od 15 września do 1 marca,

-na działce rolnej F1 zboże ozime, stwierdzono jedną sztukę rzepaku jedynie na wysokości zabudowy (fot. 14-20), na zdjęciach bez widocznych zabiegów uprawowych gleby wykonanych po dniu 1 marca, a więc należało przyjąć, że zboże ozime zostało zasiane jesienią jako plon główny na rok 2016, a tym samym brak uprawy mieszanki międzyplonowej (żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym) w wymaganym okresie od 15 września do 1 marca,

-na działce rolnej G1 zboże ozime, "stwierdzono śladowe ilości rzepaku jedynie w odległości kilkunastu metrów od południowego i północnego krańca dziatki (fot. 1-6, 11-13)", na zdjęciach bez widocznych zabiegów uprawowych gleby wykonanych po dniu 1 marca, a więc należało przyjąć, że zboże ozime zostało zasiane jesienią jako plon główny na rok 2016, a tym samym brak uprawy mieszanki międzyplonowej (żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym) w wymaganym okresie od 15 września do 1 marca,

-na działce rolnej J1 i J2 zboże ozime w centralnej części działki "wokół wymarznięte zboże jare (plon główny nie został posiany zgodnie z deklaracją rolnika, kukurydza w centralnej części, wokół jara mieszanka zbożowa), stwierdzono śladowe ilości rzepaku na działce (fot. 21-25), na zdjęciach bez widocznych zabiegów uprawowych gleby wykonanych po dniu 1 marca, a więc należało przyjąć, że zboże ozime zostało zasiane jesienią jako plon główny na rok 2016, a tym samym brak uprawy mieszanki międzyplonowej (żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym) w wymaganym okresie od 15 września do 1 marca,

- na działce rolnej K1 i K2 pole zaorane (fot. 26). Powyższe ustalenia zostały utrwalone w notatce służbowej oraz dokumentacji fotograficznej.

W oparciu o tak ustalony stan faktyczny, w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego wydał decyzję, w której odmówił przyznania płatności rolnośrodowiskowej ze względu na stwierdzenie braku uprawy międzyplonów składających się z mieszanki trzech roślin zadeklarowanych przez stronę we wniosku jako żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym na powierzchni 10,49 ha. Ponadto przedmiotową decyzją organ l instancji odmówił również uznania zgłoszonego przypadku opisanego w piśmie z dnia 24 września 2015r. jako wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, która to kwestia została przenalizowana we wcześniejszej części decyzji.

Organ odwoławczy zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu o ponowne przeanalizowanie przebiegu procesu kontroli na miejscu oraz ustaleń zawartych w raporcie z czynności kontrolnych w kontekście zgłaszanych prze stronę zastrzeżeń, jak też złożonego odwołania od decyzji organu I instancji. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji z raportu został wykreślony kod W36 w ramach wymogów dla działek A1, K1 i K2 oraz zmieniono spełnienie wymogu z "NIE" na "N/D", o których zmianach została powiadomiona strona pismem z dnia 7 listopada 2016r. Jednocześnie organ kontrolny potrzymał pozostałe ustalenia w zakresie braku spełnienia warunków dla pakietu 8.2.1 w zakresie uprawy międzyplonów i pozostawienia okrywy z mieszanki trzech roślin (żyto ozime z pszenżytem ozimym i rzepakiem ozimym) w okresie od 15 września 2015r. do dnia 1 marca 2016r.

W dniu 24 listopada 2016r. strona zwróciła się z prośbą o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz dołączyła 10 zdjęć na potwierdzenie uprawy w międzyplonie w okresie od 15 września 2015r. do 1 marca 2016r. mieszanki składającej się z żyta ozimego, pszenżyta ozimego i rzepaku ozimego. Komórka odpowiedzialna za kontrole terenowe w przekazanym stanowisku potrzymała wszystkie dotychczasowe ustalenia z kontroli na miejscu.

Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ odwoławczy podkreślił, że późniejsze kontrole, tj. w grudniu, styczniu i marcu, przeprowadzone zgodnie z intencją rolnika, nie potwierdziły wysiania mieszanki międzyplonów z trzech roślin. Ponadto wszystkie kontrole zostały przeprowadzone w sumie przez siedmiu niezależnych inspektorów terenowych, przyniosły podobny wynik i nie potwierdziły uprawy mieszanki międzyplonowej składającej się z minimum trzech roślin, z czego uprawa roślin zbożowych nie może przekroczyć 70% składu mieszanki. Nieprawidłowość tę potwierdza dokumentacja fotograficzna wykonana przez inspektorów terenowych, jak również dołączone przez stronę zdjęcia, które jednak nie mogą stanowić wiarygodnego materiału dowodowego w sprawie, gdyż brak jest możliwości identyfikacji kiedy i gdzie zostały wykonane oraz jakich działek dotyczą.

Strona w swojej korespondencji, jako główny powód braku uprawy mieszanki międzyplonów wskazuje niekorzystne warunki pogodowe oraz wykonanie zabiegów agrotechniczne, pomimo dwukrotnego siewu mieszanki poplonów. W piśmie z dnia 16 listopada 2016r. strona wskazuje, że "jedną z przyczyn braku wilgoci w glebie jest kukurydza, która zabrała wilgoć pozostawiając popiół, następnie opryski, jakie stosowane były w kukurydzy z powodu braku wilgoci nie rozłożyły się dostatecznie w glebie i niszczyły rośliny poplonowe, gdzie rośliny poplonowe pobierały ten nierozłożony w glebie oprysk i zamierały. Następnie w takich trudnych warunkach rośliny poplonowe, które zamierały z powodu braku wilgoci i przez opryski, które były stosowane na kukurydzę nie mogą być odżywiane żadnymi odżywkami i zabezpieczone przeciwko chorobą z powodu przepisów. Organ stwierdził, że kukurydza w plonie głównym była uprawiana na 3 działkach rolnych (J2, K1 i F1) z 8 deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowej, tak więc na pozostałych działkach, podążając za tokiem myślowym strony, powinny występować międzyplony, a czego nie potwierdziły kontrole.

Organ podkreślił, że zgodnie z rejestrem działalności rolnośrodowiskowej strona w dniu 1 kwietnia 2015r. w uprawie mieszanki zbożowej jarej (działki rolne G1, D1, K2, J2 i A2) zastosowała oprysk środkiem ochrony roślin - zwanym dalej "ś.o.r. " o nazwie " Chwastox TRIO 540SL ", który zgodnie z etykietą producenta stanowiącej załącznik nr 1 do decyzji MRiRW nr R-495/2014d z dnia 22 grudnia 2014r. jest środkiem chwastobójczym, stosowanym nalistnie, przeznaczonym do zwalczania chwastów dwuliściennych. Środek pobierany jest przez liście chwastów powodując ich deformację i zahamowanie wzrostu i zamieranie roślin. Ponadto w przypadku konieczności likwidacji plantacji potraktowanej środkiem w wyniku uszkodzenia roślin przez przymrozki, choroby lub szkodniki/ po wykonaniu uprawy przedsiewnej można uprawiać wszystkie rośliny (...) okres od ostatniego zastosowania środka na rośliny do dnia, w którym można siać lub sadzić rośliny uprawiane następczo - nie dotyczy ". Tak więc zastosowany "Chwastox" w żaden sposób nie mógł wpłynąć na wschody nowych roślin po zbiorze uprawy głównej, co potwierdza dokumentacja fotograficzna z dnia kontroli (tj. 21 września 2015r.), na której widać wchodzące rośliny.

W przypadku pozostałych działek objętych uprawą kukurydzy, w dniu 5 maja 2015r. strona zastosowała oprysk ś.o.r. o nazwie "ADENGO 315 SC", który zgodnie z etykietą producenta, stanowiącej załącznik do decyzji MRiRW nr R-304/2016d z dnia 10 czerwca 2016r. jest herbicydem stosowanym doglebowo lub nalistnie, przeznaczonym do zwalczania chwastów rocznych jednoliściennych i dwuliściennych w uprawie kukurydzy. Zgodnie z etykietą jest to środek o działaniu układowym. Pobieranym zarówno przez korzenie, jak i przez łodygi i liście kiełkujących chwastów. Po zastosowaniu środka chwasty nie wschodzą lub krótko po wschodach bieleją, przestają rosnąć i zamierają. Dobre uwilgotnienie gleby sprzyja wysokiej aktywności środka w glebie oraz pozwala na utrzymanie jego aktywności w możliwie długim okresie czasu. W warunkach suszy skuteczność środka może być znacznie ograniczona w wyniku braku możliwości przedostania się substancji czynnych do systemu korzeniowego chwastów. Chwastami wrażliwymi są: chwastnica jednostronna, fiołek polny, gwiazdnica pospolita, jasnota purpurowa, komosa biała, przytulia czepna, rdest pospolity, rdest ptasi, rumian pospolity, samosiewy rzepaku, szarłat szorstki, tasznik pospolity, włośnice. Zgodnie z zaleceniami producenta ś.o.r. co do następstwa roślin "środek rozkłada się w glebie w ciągu okresu wegetacji nie stwarzając zagrożenia dla roślin uprawianych następczo. Po zbiorach kukurydzy odchwaszczonej środkiem w warunkach normalnego przebiegu wegetacji można po wykonaniu orki i zespołu zalecanych uprawek przedsiewnych uprawiać wszystkie rośliny uprawne. W przypadku konieczności wcześniejszego zaorania kukurydzy (w wyniku uszkodzenia roślin przez przymrozki, choroby lub szkodniki), na tym samym polu po wykonaniu orki na głębokość 20 cm można uprawiać jedynie kukurydzę." Producent w swojej etykiecie wskazuje, że w okresie od ostatniego zastosowania środka ochrony roślin do dnia w którym można siać lub sadzić rośliny uprawiane następczo należy uwzględnić NASTĘPSTWO ROŚLIN. W związku powyższym, rolnik podejmując decyzję o zastosowaniu takiego środka ochrony roślin, powinien liczyć się z faktem braku wschodów roślin następczych, międzyplonów, tym bardziej że w dniach 15-16 grudnia 2010r. ukończył szkolenie w zakresie "stosowania środków ochrony roślin przy użyciu opryskiwaczy" potwierdzone zaświadczeniem nr [...] z dnia 16 grudnia 2010r. zorganizowane przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego z siedzibą w B.

Reasumując organ odwoławczy podkreślił, że w raporcie z kontroli wskazane zostały działki objęte kontrolą, metody, przy wykorzystaniu których zostały przeprowadzone pomiary, obwód zmierzonych działek, stwierdzone powierzchnie upraw oraz opis nieprawidłowości. Ponadto zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin działek znajdują oparcie w dołączonym do raportu materiale graficznym i dokumentacji fotograficznej uzupełnianej w związku z prośbami strony o ponowne weryfikacje wyników z kontroli. W toku kontroli sporządzone zostały dokładne szkice z przeprowadzonego pomiaru, na które naniesiony został przebieg granic skontrolowanej działki, oznaczone zostały obszary wykluczone z płatności oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na działce.

W przedmiotowej sprawie istota odwołania sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organ I instancji uznał, że strona nie spełniła warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach realizacji wariantu 8.2.1 poprzez brak uprawy w okresie od dnia 15 września 2015r. do 1 marca 2016r. międzyplonów składającego się z mieszanki co najmniej 3 roślin, przy czym gatunek rośliny dominującej w mieszance lub gatunki zbóż wykorzystane w mieszance nie mogą przekroczyć 70% jej składu. Niespełnienie chociażby jednego z tych warunków, co do składu mieszanki, powoduje brak uznania uprawy rośliny poplonowej. Niedopuszczalne jest więc przyjęcie, że wysianie lub wschody tylko dwóch roślin z mieszanki, będące konsekwencją niezastosowania się do zaleceń producenta środka ochrony roślin, czy też wielokrotna uprawa polowa w warunkach ograniczonej zasobności gleby w wilgoć uzasadniają uznanie takiej uprawy za zgodną z wymogami zobowiązania rolnośrodowiskowego w kontekście braku poinformowania organu prowadzącego postępowanie o możliwości wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności.

Organ podkreślił, że udział w programach dotyczących płatności rolnych jest fakultatywny. Skarżący od 2014r. jest uczestnikiem programu rolnośrodowiskowego, a więc należy przyjąć, że posiadał wiedzę w zakresie wymogów programu rolnośrodowiskowego. Strona składając wniosek o przyznanie płatności podpisuje oświadczenia i zobowiązania zamieszczone na formularzu wniosku (s. 4 formularza), a wśród tych oświadczeń jest m.in. oświadczenie o tym, że wnioskodawcy znane są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności (pkt 3). Wnioskodawca podpisał jednocześnie zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz do utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami i przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności (pkt 1).

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją w całości, ponieważ kontrola, która miała miejsce w dniach 21-22 września 2015r. została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, o drugiej kontroli nie został poinformowany i nie uwzględniono wszystkich dotychczasowych odwołań. Wniósł o zmianę decyzji i przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w kwocie 4 302,90 zł. W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, że podczas przeprowadzonej kontroli kontrolujący nie przestrzegali obowiązujących przepisów prawa, a sporządzona dokumentacja fotograficzna nie odzwierciedla stanu rzeczywistego działek. Podał, że pomimo zgłaszanych nieprawidłowości i zastrzeżeń sprawę rozpoznawały cały czas te same osoby, co wskazuje, że sprawa nie została rozpoznana w sposób prawidłowy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 - dalej p.p.s.a.) - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Ocena legalności zaskarżonej decyzji, przeprowadzona według wskazanych powyżej kryteriów, wykazała, że skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału ARiMR z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem nie można organom administracji skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

W sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy prawidłowo organ uznał, że skarżący nie spełnił warunku do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 r. w ramach realizacji pakietu 8 :Ochrona gleb i wód" w wariancie 8.2 "Międzyplon ozimy". Łączna powierzchnia zadeklarowana w ramach ww. wariantu wynosiła 10,49 ha z uprawą w międzyplonie ozimym jednej mieszanki roślin, składającej się z żyta ozimego, pszenżyta ozimego oraz rzepaku.

Podstawą materialnoprawną rozpatrywanej sprawy była ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 173), a także rozporządzenie z 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U z 2013r., poz. 361 ze zm.).

W § 2 ust. 1 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Minister określił, iż płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. c rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Zgodnie zaś § 2 ust. 3 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r. zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia, zaś zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 8 zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach jednego z pakietów, w tym Pakiet 8. Ochrona gleb i wód, a wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do ww. rozporządzenia (§ 4 ust. 3).

Akta sprawy dokumentują, że skarżący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe w roku 2014, a w roku 2015 złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2015, deklarując określone działki do płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8 "Ochrona gleb i wód" w wariancie 8.2. Międzyplon ozimy. Natomiast w wyniku kontroli na miejscu działek rolnych deklarowanych w pakiecie 8 nie stwierdzono stosowania jako międzyplonu deklarowanej mieszanki minimum trzech gatunków roślin.

Zdaniem skarżącego, stanowisko organów ARiMR jest nieuzasadnione, bowiem dokonał prawidłowego wysiewu roślin ozimych, a więc spełnił wymogi konieczne dla otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w ramach pakietu 8, wariant 8.2.

Wskazać należy, że w rozporządzeniu z 2013 r. wprowadzono zmiany na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 11 marca 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2015r. poz. 350). Zgodnie z § 5 ust. 1 cyt. rozporządzenia, jeżeli rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), podjęte po dniu 14 marca 2012r., nie akceptuje dostosowania, o którym mowa w art. 46 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), polegającego na zmianie niniejszym rozporządzeniem:

3) wymogów dla wariantów pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zmienianego w § 1,

4) wysokości stawek płatności określonych dla wariantów trzeciego lub czwartego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia zmienianego w § 1

- to w 2015r. składa oświadczenie o braku akceptacji takiego dostosowania, ze wskazaniem zakresu, którego dotyczy brak akceptacji.

Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, składa się:

1) do kierownika biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na formularzu udostępnionym przez tę Agencję;

2) w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. (§ 5 ust. 2 rozporządzenia zmieniającego).

Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. wraz z oświadczeniem o akceptacji dostosowania posiadanego zobowiązania do wymogów w ramach realizowanego pakietu określonego przez rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2015 r.

Stosownie do § 12 ust. 6 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z dnia 13 marca z 2013 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8 (pakiet nr 8), płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny:

1) jako wsiewka poplonowa - w przypadku wariantu pierwszego;

2) ozime jako międzyplon ozimy - w przypadku wariantu drugiego;

3) jare jako międzyplon ścierniskowy - w przypadku wariantu trzeciego.

Powyższe wskazuje, że warunkiem przyznania płatności rolnośrodowiskowej dla pakietu 8, wariant 2 (takiego jak w rozpatrywanej sprawie) jest uprawianie - po plonie głównym – roślin ozimych jako międzyplonu ozimego.

Zgodnie z 18 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej w danym roku ustala się jako iloczyn stawek płatności za hektar gruntu i powierzchni działek rolnych po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności. Wysokość stawek płatności, o których mowa w ust. 1, dla poszczególnych pakietów i ich wariantów jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia (18 ust. 2).

A zatem ustawodawca przewidział płatność w pakiecie 8 tylko do takich działek, na których po plonie głównym uprawiane są określone rośliny. W załączniku nr 3 do rozporządzenia zawarte są wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów. Stosownie do ww. załącznika w części VII ust. 3 wskazano, że producent realizujący pakiet 8.2. Międzyplon ozimy zobowiązany jest do:

1) wykonania po zbiorze plonu głównego siewu mieszanki roślin ozimych jako międzyplonu ozimego do dnia 15 września;

2) stosowania jako międzyplonu wyłącznie mieszanki złożonej z minimum 3 gatunków roślin, przy czym gatunek rośliny dominujący w mieszance lub gatunki zbóż wykorzystywane w mieszance nie mogą przekroczyć 70% jej składu;

3) zakazu stosowania mieszanki składającej się wyłącznie z gatunków zbóż;

3a) zakazu nawożenia w międzyplonie;

3b) niestosowania komunalnych osadów ściekowych na międzyplon ozimy;

3c) zakazu stosowania pestycydów w międzyplonie;

4) przyorania biomasy międzyplonu ozimego, z wyłączeniem uprawy gleby w systemie bezorkowym;

5) zakazu spasania międzyplonu ozimego poza okresem wiosny;

6) niewznawianie zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca;

7) zakazu uprawy w plonie głównym mieszanki tych samych roślin, która była uprawiana w międzyplonie (również ich form jarych);

8) w przypadku uprawy międzyplonu ozimego w międzyrzędziach chmielnika, powierzchnia uprawy tego międzyplonu powinna stanowić około 67% łącznej powierzchni plantacji chmielu.

Zauważyć należy w tym miejscu należy, że stosownie do art. 21 ust. 1 - 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Oznacza to, że w ust. 2 art. 21 ww. ustawa, istotnie w stosunku do reguł określonych w K.p.a., modyfikuje obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania. W szczególności organ - nie z urzędu, a na wniosek strony udziela jej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Również jedynie na żądanie strony zapewnia jej czynny udział w postępowaniu.

W świetle powyższego, to na rolnika, który złożył wniosek o płatności, ustawodawca nałożył obowiązek inicjatywy w zakresie aktywnego uczestnictwa w postępowaniu i przejawienia inicjatywy dowodowej, bez oczekiwania na wezwania.

Zaznaczyć należy, że w myśl art. 30 ust. 1 - 2 tej ustawy agencja płatnicza oraz podmioty wdrażające przeprowadzają kontrole, w tym kontrole na miejscu i wizytacje w miejscu, przy czym w przypadku kontroli operacji, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 lit. b, stosuje się przepisy tytułu II części II rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich.

Ponadto na podstawie art. 32 pkt 3 ww. ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 31 sierpnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 1493).

Zgodnie z § 5 ust. 1 przywołanego rozporządzenia kontrolujący dokonują ustaleń stanu faktycznego na podstawie dowodów zebranych w toku kontroli na miejscu lub wizytacji w miejscu.

Kontrola na miejscu w gospodarstwie skarżącego prowadzona była w okresie od 21 do 22 września 2015 r., w trakcie tej kontroli na przedmiotowych działkach nie stwierdzono w międzyplonie mieszanki składającej się z trzech deklarowanych przez rolnika roślin (raport z czynności kontrolnych). Potwierdzeniem powyższego jest płyta CD, załączona do akt sprawy. Następnie na skutek zastrzeżeń skarżącego w dniu 1 grudnia 2015 r. i 12 stycznia 2016 r. zostały przeprowadzone kolejne kontrole. Dokumentacja fotograficzna z trzykrotnych wizytacji terenowych jednoznacznie pokazuje brak na działkach prawidłowej uprawy międzyplonu ozimego. Wbrew zarzutom skargi zdjęcia zostały prawidłowo wykonane przez kontrolujących, tj. zdjęcia wskazują numer działki, datę wykonania zdjęcia i kierunek jego wykonania.

W dniu 23 marca 2016r. została przeprowadzona kolejna, czwarta wizytacja działek rolnych zadeklarowanych przez stronę, w wyniku której stwierdzono, że na działkach rolnych D1, F1, G1, J1 i J2 występuje uprawa zbóż ozimych z pojedynczymi sztukami rzepaku, co według opinii inspektorów wskazuje na wysianie nasion w ostatnim okresie. Pojedyncze sztuki rzepaku nie wskazują jednak na siew roślin ozimych, która ma dawać okrywę w okresie zimowym i spełniać założenia programu. Zatem organ ustalił, że późniejsze kontrole, tj. w grudniu 2015 r. oraz w styczniu i marcu 2016 r. nie potwierdziły wysiania mieszanki międzyplonów z trzech roślin, a w ocenie sądu zgromadzony materiał dowodowy potwierdza powyższe ustalenia.

Zgodnie z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia rolnośrodowiskowego w przypadku pakietu/wariantu 8.2.1 - międzyplon ozimy, brak siewu roślin poplonowych skutkuje zmniejszeniem płatności w zakresie ww. wariantu o 100%. Stosownie do brzmienia § 38 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach poszczególnych wariantów pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 6 lub 8, płatność rolnośrodowiskowa w części dotyczącej danego wariantu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o kwotę stanowiącą iloczyn:

1) współczynnika procentowego określonego w załączniku nr 7 do rozporządzenia oraz

2) kwoty stanowiącej iloczyn:

a) wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego wariantu, gdyby rolnik przestrzegał tych wymogów, oraz

b) procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego wariantu.

Skoro ww. ustalenia wykazały niespełnienie przez skarżącego przesłanki wykonania międzyplonu ozimego w ramach pakietu 8.2., to organ odmówił producentowi przyznania płatności w zakresie tego pakietu.

Podkreślić należy, że sam skarżący w piśmie z dnia 24 września 2015 roku, z dnia 19 lutego 2016 r. informował, że wykonał zasiew w ustawowym terminie, ale z uwagi na suszę rośliny ozime nie powschodziły. Natomiast w piśmie z dnia 16 listopada 2015 r. skarżący stwierdził, że na działkach nie widać poplonu, można natomiast poszukać nasion w ziemi. Kontrolujący nie stwierdzili jednak roślin ozimych. Dokumentacja fotograficzna najpełniej obrazuje stan upraw na dzień jej sporządzenia. Skarżący zgłaszał zastrzeżenia, więc podważał wyniki kontroli, jednak materiał dowodowy potwierdza, że organy zastosowały prawidłowo kody błędów i przyporządkowały je do norm prawnych skutkujących wydanymi decyzjami.

Ponadto zauważyć należy, że informacje podane przez skarżącego są sprzeczne z zapisami w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej. Racje ma organ, że rejestr powinien być prowadzony na bieżąco i odzwierciedlać rzeczywisty stan podjętych działań w ramach danego pakietu (§ 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia). Tymczasem w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej skarżącego wpisana jest data wykonania siewu roślin ozimych, tj. 11 września 2015 r., strona zaś wskazuje, że siew wykonany był na początku sierpnia 2015 r., a ponowny częściowo na początku września i z końcem drugiego tygodnia.

Skoro w swoich pismach skarżący powoływał się na suszę, to w tym miejscu przywołać należy treść art. 28 ust. 4 cytowanej już ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, zgodnie z którym pomoc i pomoc techniczna wypłacone beneficjentowi, który nie wykonał w całości lub w części operacji lub obowiązków związanych z jej wykonaniem, lub zobowiązań związanych z przyznaniem pomocy technicznej, nie podlegają zwrotowi w przypadku wystąpienia co najmniej jednej z kategorii siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, określonych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, z późn. zm.). Jak wynika z treści przepisu art. 47 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 (Dz.U.UE.L2006.368.15) przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Mając zatem na uwadze treść ww. przepisów prawa, trafnie organ poddał ocenie kwestię, czy skarżący zgłosił w terminie 10 dni wystąpienie siły wyższej, oraz czy owa okoliczność została należycie udokumentowana. Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania zaprezentowanego przez organy stanowiska, że strona do dnia kontroli nie informowała organu o wystąpieniu siły wyższej lub wyjątkowych okolicznościach.

Jak już wyżej powiedziano, po myśli art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, ciężar dowodowy związany z wykazaniem wystąpienia siły wyższej, na podstawie art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, obciąża producenta rolnego.

Skarżący w trakcie postępowania przed organami nie powoływał się na zeznania świadków - rolników, mających podobne jak ona problemy. W tym kontekście, nie bez znaczenia dla oceny sytuacji jest, że skarżący dopiero w piśmie przedłożonym w organie pierwszej instancji w dniu 24 września 2015 r., dokonał tego zgłoszenia, o którym mowa wyżej, a więc po wykonaniu w jego gospodarstwie czynności kontrolnych.

W tym stanie rzeczy, w ocenie sądu, organy zasadnie uznały, że strona nie wykazała, iż z uwagi na niesprzyjające warunki atmosferyczne nie mogła wywiązać się w terminie z przyjętego na siebie zobowiązania rolnośrodowiskowego. Twierdzenia strony podnoszone w pismach po przeprowadzeniu kontroli są niewystarczające w rozumieniu art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 i § 45 rozporządzenia z 2013 r., do wykazania wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności, które mogły mieć wpływ na spełnienie przez skarżącego wymogów do przyznania przedmiotowej płatności.

Ponadto brak jest dowodów na to, że skarżący wykonał siew mieszanki roślin ozimych. Stwierdzić bowiem należy, że fotografie znajdujące się na płycie CD nie potwierdzają wykonania przez skarżącego siewu mieszanki trzech roślin ozimych.

Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, że w sprawie doszło do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności w zakresie ustalenia dochowania zobowiązania rolnośrodowiskowego, naruszenia w tym zakresie przepisu postępowania - w szczególności art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a także do uznania, że zebrany materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli był niewystarczający. W konsekwencji nie można uznać, że organy dokonały wadliwej interpretacji rozporządzenia rolnośrodowiskowego, na podstawie którego producent rolny zobowiązuje się do przestrzegania określonych wymogów, a tym samym do właściwego zaplanowania struktury zasiewów, aby mieć czas na dokonanie siewu rośliny w międzyplonie w ramach pakietu 8.2.1.

Jednocześnie należy podkreślić, że kolejne kontrole również nie potwierdziły wykonania przez skarżącego siewu mieszanki roślin ozimych jako międzyplonu. Przedstawione przez skarżącego na rozprawie zdjęcia nie wnoszą nic nowego do sprawy, są to zdjęcia wykonane przez ARiMR. Skarżący zaś nie wskazał jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność, choćby pośrednich.

Materiał dokumentacyjny niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że jej rozpoznanie nastąpiło z poszanowaniem art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy. Organy obu instancji, w sposób odpowiadający wymaganiom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., wyjaśniły, z jakich przyczyn oraz po myśli jakich przepisów, nie przysługuje płatność do działek, na których stwierdzono nieprawidłowości. Organy poddały analizie materiał fotograficzny dołączony do protokołu pokontrolnego, zawierający zdjęcia działek rolnych, precyzyjnie oznaczonych symbolami literowymi, odpowiadającymi podanymi we wniosku o przyznanie płatności, a dotyczącymi konkretnego producenta z podaniem jego numeru (057824160). Wnioski z oceny dołączonych do akt administracyjnych zdjęć zostały szczegółowo przedstawione w uzasadnieniu decyzji, a dokonana ocena nie budzi zastrzeżeń sądu.

Mając powyższe na uwadze, sąd stwierdził, że organy podjęły niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy. Ustalając okoliczności istotne dla sprawy, organ brał pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uzasadniając powody, dla których dał wiarę poszczególnym dowodom, a innym odmówił. Zaskarżona decyzja została uzasadniona w sposób przekonujący i jasny zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego sprawy, przez co organ dał wyraz zasadzie udzielania informacji jak również zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Organy prowadziły postępowania zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, co również należy uznać za działanie zgodne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

Ponadto, należało zauważyć, że strona składając wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015 podpisała oświadczenie w Sekcji XI wniosku Oświadczenia i zobowiązania, że znane są jej zasady oraz tryb realizacji płatności programu rolnośrodowiskowego, oraz że jest świadoma konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z Programu Rolnośrodowiskowego.

Skoro skarżący nie przedłożył przed organem I i II instancji jakichkolwiek innych dowodów, które potwierdziłyby jego stanowisko, uznać należało, że w sprawie przeprowadzono prawidłowe i wyczerpujące postępowanie dowodowe, oparte na prawidłowej i wszechstronnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego przeprowadzania kontroli przez te same osoby wskazać należy, że z materiału dowodowego wynika, iż kontrole przeprowadzane były przez różne osoby.

Reasumując powyższe rozważania uznać należy, że stwierdzone przez organ nieprawidłowości dotyczące braku spełnienia przez skarżącego wymogów uprawniających do przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2015 r. uprawniały organ do odmowy przyznania przedmiotowej płatności rolnośrodowiskowej dla pakietu 8. Ochrona gleb i wód, Wariant 8.2. Międzyplon ozimy.

W ocenie sądu, skarżący miał zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego i z prawa tego korzystał.

Wobec powyższego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

ds