Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 626/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, 200 i 205 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej na rzecz skarżącego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzją z dnia nr [...], wydaną na podstawie art. 105 § 1 oraz art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 397 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm.), zwanej dalej "Prawo wodne", po rozpatrzeniu wniosku "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W., umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty E. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] o udzieleniu [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w E. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód powierzchniowych pochodzących z terenów subpolderu W. w gminie G. ujętych za pomocą kanału "S" do kanału "S" w km [...], działka nr [...] obręb W., gmina G. za pomocą stacji pomp nr [...] "W." zlokalizowanej na działce nr [...] obręb W., gmina G.. W uzasadnieniu podano, iż "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. w dniu 11 czerwca 2018 r. złożyła wniosek, skorygowany następnie pismem z dnia 3 sierpnia 2018 r., o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji Starosta E. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...], o udzieleniu [...] Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w E. pozwolenia wodnoprawnego. Minister wskazał, że wnioskodawcą zaskarżonej decyzji był [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w E.. Zgodnie z art. 523 Prawa wodnego, zadania związane z utrzymaniem wód oraz pozostałego mienia Skarbu Państwa związanego z gospodarką wodną, a także inwestycjami w gospodarce wodnej przejęło od 1 stycznia 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, zwane dalej Wody Polskie. W związku z powyższym, zgodnie z art. 397 ust. 2 Prawa wodnego, organem właściwym w sprawie zgód wodnoprawnych jest minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, jeżeli wnioskodawcą są Wody Polskie. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2324 z późn. zm.), ministrem kierującym m.in. działem administracji rządowej - gospodarka wodna jest Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej. Zmiana ww. rozporządzenia nastąpiła na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz. U. z 2018 r., poz. 100), które weszło w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 9 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Przyczyny te dzieli się na podmiotowe i przedmiotowe. Przyczyną podmiotową umorzenia postępowania jest w szczególności brak przymiotu strony podmiotu występującego w sprawie. Art. 28 k.p.a. stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pozwolenie wodnoprawne wydane zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Starosty E., nr [...], dotyczyło szczególnego korzystania z wód polegającego na odprowadzaniu wód powierzchniowych z terenów subpolderu W. i udzielone zostało na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017, poz. 1121 z późn zm.). Występująca z wnioskiem o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w W. jest właścicielem nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr ew. [...], obręb W. (według starego oznaczenia działka nr ew. [...], obręb W.) oraz [...] (według starego oznaczenia działka nr ew. [...], obręb W.) - wpisanych w księdze wieczystej nr [...]. Nieruchomości te zlokalizowane są na obszarze subpolderu W., co potwierdza załączona do operatu wodnoprawnego mapa sytuacyjna. Zgodnie z dokumentacją sprawy zakres oddziaływania przedmiotowego zadania obejmował wyłącznie nieruchomości, na których zlokalizowane są: wlotowy odcinek kanału "S" doprowadzający wody do stacji pomp nr [...] "W." (działka nr ew. [...], obręb W.) oraz odbiornik - kanał "S" w km [...](działka nr ewid. [...], obręb W.), nie obejmował pozostałych nieruchomości, w tym nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr ew. [...] oraz [...]

Minister stwierdził, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w tym z operatu wodnoprawnego wynika, że "[...]" Sp. z o.o. nie była stroną w prowadzonym przez Starostę E. postępowaniu administracyjnym, zakończonym ww. zaskarżoną decyzją. Zatem wniosek został wniesiony przez osobę nie posiadającą przymiotu strony, w związku z czym postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "[...]" Sp. z o.o. siedzibą w W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie

- art. 28 i 105 k.p.a. w związku z :

- art. 127 ust. 6 i ust. 7 pkt 5 ustawy Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r. ze zmianami przeprowadzonymi do 18.12.2011r. (t j. Dz.U. z 2012 r. poz. 145),

- art. 401 ust. 1 i 3 ustawy Prawo wodne z 23 sierpnia 2017 r. (t.j. z dnia 2018.12.04 Dz.U.2018.2268 wyrażające się w uznaniu, że :

a) odprowadzanie i przerzut wód z subpolderu W. określone w decyzji wodnoprawnej Starosty E. [...] z dnia [...].01.2012 r. nie oddziałuje na użytkowników gruntów uprawnych znajdujących się na tym subpolderze, a w konsekwencji, że wobec braku takiego oddziaływania użytkownikom tych gruntów, w tym skarżącej Spółce nie przysługiwał w toku sprawy zakończonej decyzją z [...].01.2012r. i nie przysługuje obecnie pod status strony w wodnoprawnym postępowaniu administracyjnym;

b) zachodzą podstawy do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a. Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów, zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc te same argumenty co w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga ma uzasadnione podstawy, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wszczęte na wniosek skarżącej Spółki postępowanie nieważnościowe, zakończone zaskarżoną decyzją o jego umorzeniu na postawie art. 105 § 1 k.p.a., dotyczyło pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód powierzchniowych pochodzących z terenów subpolderu W. ujętych za pomocą kanału "S" do kanału "S" w km [...], działka nr [...] za pomocą stacji pomp nr 47 "W." zlokalizowanej na działce nr [...], obręb W., gm. G., udzielonego decyzją Starosty E. z dnia [...] stycznia 2012 r. Istotą niniejszej sprawy jest, czy skarżąca Spółka posiada interes prawny niezbędny do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie pozwolenia wodnoprawnego. Przepis art. 127 ust. 7 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej jako p.w.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji Starosty E. z dnia [...] stycznia 2012 r. określał zamknięty krąg stron postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego wskazując, że stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia wodnoprawnego jest:

1) wnioskodawca ubiegający się o wydanie pozwolenia wodnoprawnego; 2) właściciel wody; 3) właściciel urządzeń kanalizacyjnych, do których wprowadzane będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego; 4) właściciel istniejącego urządzenia wodnego znajdującego się w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 5) władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych; 6) uprawniony do rybactwa w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych. Przepis art. 127 ust. 7 p.w. zawęża formułę strony i stanowi lex specjalis w stosunku do uregulowania zawartego w art. 28 k.p.a. Wynika z tego, że w przypadku gdy przepis szczególny stanowi kto może być stroną danego postępowania administracyjnego, to przymiot strony zarówno w postępowaniu zwykłym, jak i w postępowaniach nadzwyczajnych ustala się w oparciu o przepis szczególny. Innymi słowy, o tym jaki podmiot posiada przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego decyduje norma art. 127 ust. 7 Prawa wodnego, zawierająca zamknięty katalog stron. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca nie była uznana za stronę w postępowaniu zwykłym dotyczącym wydania decyzji Starosty E. z dnia [...] stycznia 2012 r. Nie oznacza to, że nie może być stroną w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Warunkiem jednak jest wykazanie, że posiada swój indywidualny interes prawny mający uzasadnienie w normie art. 127 ust. 7 Prawa wodnego. Skarżąca wywodzi uprawnienie do występowania w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu z art. 127 ust. 7 pkt 5 p.w., wskazując, że odprowadzanie i przerzut wód z subpolderu W. określone w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 4 stycznia 2012 r. oddziałuje na jej grunty orne znajdujące na tym subpolderze. Użytkuje bowiem rolniczo pod uprawy warzyw m.in. działkę ew. nr [...] położoną na tym subpolterze. Zarówno skarżąca, jak i pozostałych 8 podmiotów władających gruntami na tym subpolderze zostały pominięte jako strony w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego, mimo że wszyscy mieli interes prawny w tym postępowaniu. Skarżąca wskazała, iż operatu wodnoprawnego ( st. 59-61) wynika, że teren objęty opracowanie stanowi teren gruntów ornych i użytków zielonych, który jest odwadniany za pomocą systemu odwadniającego, który został zaprojektowany w celu zapewnienia możliwości odprowadzenia gromadzących się na polderze wód. Zadaniem zaprojektowanego systemu odwadniającego oraz stacji pomp nr 47 "W." jest utrzymanie stałych warunków gruntowo-wodnych na tym polderze, a więc zapewnienie odpowiedniego bilansu wodnego tego terenu poprzez regulacje stosunków wodnych. Dla realizacji tego celu zaprojektowano system drenażu dla gruntów ornych i użytków zielonych, jak sieć rowów melioracyjnych, których zadaniem jest odprowadzić wodę do kanału "S" i dalej przez stację pomp nr 37 "W." do kanału "S" w km. [...]. Z tego, w ocenie skarżącego, wynika, że operat wodnoprawny, wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i pozwolenia wodnoprawne dotyczą odwodnienia terenu subpolderu 47, a nie tylko przerzutu wody z jednej części kanału S do drugiej części kanału S. Zatem władający powierzchnią ziemi na subpolderze są stronami postępowania, a nie tylko wnioskodawca reprezentujący właściciela kanału S i gmina G.. będąca właścicielem drogi i terenu na którym stoi stacja i część kanału S. Skarżąca wskazała na wady wydanego w dniu 4 stycznia 2012 r. pozwolenia wodnoprawnego, mające polegać na błędnym określeniu parametrów pomiarowych i wielkości poziomów pompowania minimalnego i maksymalnego, przez co nie przewidziano rzeczywistych skutków błędnie sporządzonego operatu. Uchybienia te sprawiły, że doszło do zalania pól na polderze w 2017 roku, a następnie w 2018 r. przez wodę, która napłynęła z kanału R na subpolderze 47. Doszło do szkód w uprawach i do wypłukania składników pokarmowych z gleby.

W oparciu o przeprowadzoną analizę zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego, w tym treści kwestionowanej decyzji Starosty E. w dnia [...] stycznia 2012 r., jak i operatu wodnoprawnego z listopada 2011 r. sporządzonego przez mgr inż. T. C., stwierdzić należy, że trafne są powyższe wywody skarżącej co do tego, że przysługiwał jej przymiot strony w postępowaniu o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego w rozumieniu art. 127 ust. 7 pkt 5 Prawa wodnego. Wskazuje na to wprost sama treść kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego, z którego jasno wynika, że zostało ono wydane w celu odprowadzania wód powierzchniowych pochodzących terenów subpolderu W., a więc z terenów na których położona jest nieruchomość rolna skarżącej oznaczona jako działka ew. nr [...]. W tych warunkach nie można nie zgodzić się z argumentacją skarżącej, że przewidziane w pozwoleniu wodnoprawnym do wykonania urządzenia w postaci odbiornika i stacji pomp niewątpliwie oddziałują na grunty uprawne znajdujące na terenie objętym tym pozwoleniem. Stąd też należy stwierdzić, że skarżąca legitymuje się interesem prawnym uprawniającym do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji Starosty E. z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...]. Oznacza to, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. i dlatego podlegała uchyleniu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.