Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4351/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1, ust. 2, art. 55, art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, art. 57
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca sędzia del. WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Ke 512/17 w sprawie ze skargi C. N. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego zawartą w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny projektu w sprawie o dofinansowanie realizacji projektu z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 512/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę C. N. na informację Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie nieuwzględnienia protestu.

Pismem z dnia [...] lipca 2017 r. Zarząd Województwa Świętokrzyskiego (dalej również: ZWŚ) poinformował C. N. - prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] - o odrzuceniu projektu pn. "[...]", złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 – 2020, Działanie 2.5, Wsparcie inwestycyjne sektora MŚP. Wskazano, że Projekt spełnił kryteria dopuszczające (ogólne i sektorowe) i otrzymał 55 punktów co oznacza, że projekt nie uzyskał wymaganego minimum, tj. co najmniej 60% maksymalnej możliwej liczby punktów. W związku z powyższym projekt został odrzucony na etapie oceny merytorycznej.

C. N. złożył protest do Zarządu Województwa Świętokrzyskiego, w którym nie zgodził się z wynikiem oceny merytorycznej w zakresie następujących kryteriów punktowych: nr 1 Stopień Innowacyjności projektu, nr 6 Utworzenie działu B+R w przedsiębiorstwie, nr 7 Potencjał rynkowy wdrażanych innowacji.

Zarząd Województwa Świętokrzyskiego w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. poinformował skarżącego o nieuwzględnieniu jego protestu. Uzasadniając wskazał m.in., że wnioskodawca w dokumentacji projektowej nie zawarł pełnego i rzetelnego uzasadnienia dla przyjęcia poziomu innowacyjności na poziomie innym niż krajowy (odnośnie kryterium nr 1), poza tym, nie wskazał na jakiej podstawie i jakimi założeniami kierował się uznając, że na rzecz podmiotów wskazanych w części 3-2 Biznes Planu wygenerowane zostaną przychody z tytułu eksportu w wysokości zadeklarowanej w rachunku zysków i strat (kryterium nr 7). Zdaniem Instytucji Zarządzającej wnioskodawca nie uzasadnił wystarczająco zapotrzebowania na produkt na rynku europejskim i nie wskazał potencjalnych odbiorców zagranicznych.

Na powyższe rozstrzygnięcie, C. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach.

Sąd I instancji uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) podzielił ocenę ZWŚ w zakresie spełnienia przez projekt skarżącego spornych kryteriów punktowych, tj. kryterium nr 1, nr 6 i nr 7.

I tak, zdaniem Sądu, przy badaniu kryterium nr 1 - stopień innowacyjności projektu, organ odwołując się do zapisów opinii G. Ś., profesora [...] zasadnie podniósł, że nie zawiera ona jednoznacznej oceny pozwalającej na przyjęcie tezy, że wdrożenie projektu będzie innowacją w skali ponad krajowej. Nie można bowiem wyprowadzać tezy o innowacyjności, uzasadniającej przyznanie dwóch punktów, z treści opinii w sytuacji, gdy sporządzający opinię jednoznacznie stwierdza, że wdrożenie projektu stanowi innowacyjność w skali regionu, a następnie, że inwestycja zakłada innowacyjność w skali województwa, kraju, świata. Według WSA, opinia nie zawiera istotnego wymogu określonego w instrukcji oceny dla tego kryterium - odniesienia się do warunku stosowania innowacji w okresie do trzech lat, co ma szczególne znaczenie wobec powołania się w opinii na istnienie "ewentualnych rozwiązań zagranicznych i nielicznych krajowych", opublikowanych w literaturze, wskazania ich opatentowania. Stanowiska skarżącego o innowacyjności tłumika w skali ponad krajowej nie potwierdza zawarte w proteście twierdzenie o złożonym wniosku o rejestrację w Europejskim Urzędzie Patentowym. Organ rozpatrując protest zweryfikował i rozważył dokument załączony do wniosku o udzielenie patentu. Ustalił, że zgłoszenie, które według skarżącego miało być złożone do Europejskiego Urzędu Patentowego, zostało złożone do Urzędu Patentowego RP i dotyczy obszaru Polski. Nie kwestionując zastosowanej przez skarżącego procedury w zakresie zgłoszenia tłumika do opatentowania Sąd I instancji zgodził się z organem, że dokument ten, z uwagi na zakres wnioskowanej ochrony, nie może potwierdzać ponad krajowej innowacyjności tłumika. Stanowiska tego nie może podważyć przedstawiona na rozprawie wstępna ocena posiadania przez tłumik zdolności patentowej.

Dalej, WSA wywiódł, że organ nie kwestionuje danych zawartych w opinii jak i kompetencji sporządzającego przedłożoną opinię, ale w sposób uprawniony dokonuje oceny, czy potwierdza ona i w jakim zakresie spełnienie przez projekt kryterium nr 1, wskazując konkretne zastrzeżenia. Podobnie organ nie zarzuca braku rzetelności załączonej do wniosku dokumentacji, ale weryfikuje twierdzenie wnioskodawcy o miejscu złożenia wniosku o rejestrację patentu, wykazując - czemu skarżący nie zaprzecza - że wniosek został złożony w Urzędzie Patentowym RP.

Skoro warunkiem dla uzyskania dwóch punktów przy kryterium nr 1 było wykazanie, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji w skali ponad krajowej w okresie do trzech lat, to wnioskujący winien wykazać spełnienie warunków w takim zakresie. Sąd uznał to za szczególnie istotne wobec powoływania się w opinii o innowacyjności na istnienie przynajmniej kilkunastu rozwiązań technicznych tłumików hałasu, które zostały opublikowane w literaturze poświęconej rozwiązaniom technicznym, które zostały opatentowane na świecie i w Polsce.

Podsumowując, WSA stwierdził, że nie narusza zasad określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowisko organu, zgodnie z którym o ile informacje zawarte we wniosku, w Biznes Planie oraz opinii o innowacji mogą uzasadniać spełnienie przez projekt wymogu wdrożenie innowacji w okresie do trzech lat w skali kraju, to brak jest uzasadnienia dla stanowiska, że projekt prowadzi do wdrożenia innowacji w skali ponad krajowej.

Również analiza dokumentacji aplikacyjnej odnośnie kryterium 7 - potencjał rynkowy wdrażanej innowacji potwierdza, w ocenie Sądu I instancji, zasadność stanowiska organu. Skarżący określił obszar działalności: Polska, jako główny rynek wskazując województwo świętokrzyskie oraz województwa ościenne, tj. małopolskie, łódzkie. Zadeklarował jedynie, że w zakresie tłumika pragnie wejść na rynek europejski a nawet światowy. Zapis ten koresponduje z zapisem punktu 3-2.1 Biznes Planu, w którym jako nabywców produktu skarżący wskazuje region województwa świętokrzyskiego - firmy tzw. "Białego Zagłębia", określając jako rynek docelowy wprowadzanych produktów w pierwszej fazie rynek krajowy wskazując jedynie na możliwość wejścia na rynek europejski a następnie światowy. Sąd miał na uwadze, że jakkolwiek skarżący odwołuje się do współpracy z firmami będącymi częściami międzynarodowych koncernów, to nie wykazał, że te firmy są zainteresowane zakupem innowacyjnego tłumika. Podpisane listy intencyjne dotyczą diagnostyki i wyważania wałów. Przedmiotem oceny jest wniosek oraz dokumentacja aplikacyjna. Skoro skarżący sam określa Polskę jako zasadniczy, przewidywany obszar docelowy, sygnalizując jedynie zamiar wejścia na rynek europejski, organ oceniając potencjał eksportowy wdrażanych innowacji, zdaniem WSA, miał prawo uwzględnić składaną deklarację.

Za nieuzasadniony Sąd I instancji uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a w zw. z § 6 części III Regulaminu oraz art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. wskazując, że zgodnie z art. 50 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielanie dofinansowania na podstawie ustawy, nie stosuje się przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Ponadto, w ocenie WSA, uzasadnienie oceny projektu w istocie spełniło swoje zadanie i pozwoliło na sformułowanie zarzutów do oceny zarówno w formie protestu jak i skargi do sądu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący wniósł o jego uchylenie w części, w której rozstrzygnięcie dotyczy zaskarżonej oceny organu, co do kryterium punktowego nr 1 i nr 7, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

- § 12 część III. Ocena merytoryczna Regulaminu naboru w związku z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym uznaniu, iż kryterium punktowe nr 1 – Stopień innowacyjności projektu i nr 7 - Potencjał rynkowy wdrażanych innowacji nie zostały spełnione przez skarżącego w całości, a tym samym potwierdzenie prawidłowości działań organu, w sytuacji gdy wszystkie wymogi wskazanych kryteriów punktowych zostały przez skarżącego spełnione, a organ zachował się nieprawidłowo.

Skarżący postawił również zarzut naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 61 ust. 1, ust. 5 i ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 57 w zw. z art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niezastosowanie i dokonanie przez Sąd kontroli oceny wniosku o dofinansowanie poza zakresem wyznaczonym protestem wniesionym przez skarżącego, jak również poza zakresem oceny dokonanym przez organ, a w konsekwencji niewłaściwe stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, tj. nieuprawnione rozszerzenie przesłanek wskazanych w kryterium nr 7, jak również dokonanie merytorycznej oceny kryterium nr 1, pomimo braku uprawnień w tym zakresie;

b. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a przez to uznanie, że organ, jako instytucja przeprowadzająca wybór projektów do dofinansowania, dokonała oceny wniosku skarżącego w sposób przejrzysty i rzetelny, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny wniosku skarżącego;

c. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich błędne zastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie skargi, podczas gdy zachodziły przesłanki do przyznania skarżącemu maksymalnej liczby punktów w ramach kryterium punktowego nr 1 i 7;

d. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ wymogu wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego (pominięcie istotnych dowodów) i w rezultacie bezpodstawne przyjęcie, że organ podjął niezbędne kroki w celu dokonania prawidłowej oceny projektu w zaskarżonym zakresie oraz wyjaśnił w sposób dokładny wszystkie okoliczności składające się na stan faktyczny sprawy, pomimo że w rzeczywistości organ w ogóle nie podjął próby wyjaśnienia dlaczego zakładany przez skarżącego stopień innowacyjności i wzrostu eksportu zostały uznane za niewystarczające do przyznania maksymalnej liczby punktów w kryterium punktowym nr 1 i nr 7;

e. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie skargi, pomimo zastosowania przez organ całkowicie dowolnej, a nie swobodnej oceny danych zawartych w złożonym przez skarżącego wniosku, co doprowadziło do naruszenie art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej;

f. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nierozpoznanie przez Sąd I instancji istoty sprawy, polegające na bezkrytycznym powtórzeniu stanowiska organu;

g. art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej poprzez zaniechanie kompleksowego rozpoznania zasadniczych zarzutów skargi, dokonanie rozszerzającej interpretacji stanowiska organu, jak również formułowanie subkryteriów oceny, które nie były zawarte w ramach kryterium nr 1 i nr 7, w następstwie działania organu nie zostały poddane prawidłowej kontroli pod względem jej zgodności z prawem, co doprowadziło do powielenia przez Sąd błędnego stanowiska co do oceny kryterium punktowego nr 1 i nr 7 względem skarżącego;

h. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej, poprzez niezapewnienie przez Sąd realizacji zasady zapewniającej, aby postępowanie prowadzone było w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł - powołując się na orzecznictwo NSA że standard wynikające z art. 37 ust. 1 wymagają precyzyjnego określenia procedur konkursowych, uczestnik nie może domniemywać ciążących na nim obowiązków, niedopuszczalne jest obciążanie ubiegających się o dofinansowanie skutkami nieprecyzyjnych sformułowań kryteriów - jak ma to miejsce w sprawie. Według skarżącego - odnośnie do kryterium punktowego nr 1 - w dokumentacji konkursowej nie wskazano wzoru (formularza) opinii o innowacyjności, co wyeliminowałoby wątpliwości. Co do kryterium punktowego nr 7, skarżący wskazał, że zarzucono mu że nie wskazał sposobu szacowania wzrostu działalności eksportowej - podczas gdy procedura konkursowa nie przewidywała wymogu przedstawienia takich wskaźników.

Skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, z przyczyn określonych w § 2 powołanego artykułu. W rozpoznawanym przypadku - z uwagi na brak podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, z przyczyn przewidzianych w art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji.

Rozpoznając sprawę w granicach tych zarzutów skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna jest niezasadna. Podstawy, na których ją oprato, nie są bowiem usprawiedliwione i nie podważają skutecznie stanowiska Sądu I instancji, że przeprowadzona w sprawie ocena spełnienia przez projekt skarżącego spornych kryteriów punktowych, tj. kryterium nr 1 i nr 7 jest prawidłowa.

W szczególności stanowiska tego nie podważają stawiane Sądowi I instancji zarzuty naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej.

Według pierwszego z powołanych przepisów (art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a), w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.

Treść przytoczonej regulacji wskazuje, że przepis ten jest tzw. przepisem wynikowym. Nie może on zatem stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. O jego naruszeniu przez niezastosowanie można mówić jedynie wówczas, gdy zarzut zostanie powiązany z zarzutem naruszenia innych przepisów i zostanie wykazane, że doszło do ich uchybienia - co winno skutkować stwierdzeniem przeprowadzenia oceny projektu z naruszeniem prawa opisanym w art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej.

W rozpoznawanej skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej powiązano z naruszeniem art. 37 tej ustawy oraz naruszeniem regulacji kryteriów punktowych nr 1 i 7.

Wobec powyższego uwagi wymaga, że w sprawach, w których przedmiotem jest ocena projektu, dokonywana w oparciu o przepisy ustawy o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 - poza powszechnie obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego wzorzec kontroli stanowią również postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., II GSK 1517/17).

Niewątpliwie zatem kontrolując, czy oceny projektu nie przeprowadzono z naruszeniem prawa - i to w sposób mający wpływ na wynik tej oceny - Sąd winien mieć na uwadze przede wszystkim zasady określone w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Przepis ten stanowi, że właściwa instytucja jest zobowiązana do przeprowadzenia wyboru projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz do zapewnia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Według art. 37 ust. 2 powołanej ustawy, projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów.

Zasadnie przyjmuje się, że obowiązek poszanowania wskazanych wyżej zasad dotyczy każdego etapu konkursu - począwszy od momentu przygotowywania regulaminu konkursu i formularza aplikacyjnego aż po zakończenie tego postępowania konkursowego - i zasady te mają charakter normatywny, stanowiąc gwarancję równego traktowania wszystkich potencjalnych beneficjentów pomocy unijnej, i znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy wywodzącej się z traktatowej zasady równości, a rzetelność wyboru projektów rozumieć należy jako działanie sumienne, solidne, staranne i zgodne z określonymi zasadami i obowiązkami (por. wyroki NSA z 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1549/17 oraz z 20 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 1597/17).

Odniesienie się do zarzutu nieprecyzyjnego określenie spornych kryteriów uzasadnia przytoczenie ich treści.

I tak, zgodnie powoływaną w sprawie z Instrukcją dokonywania oceny punktowej projektu - co do kryterium nr 1 - Stopień innowacyjności projektu - ocenia się, czy projekt prowadzi do wdrożenia innowacji: stosowanej w kraju - w okresie do 3 lat – 1 p., stosowanej w skali ponad krajowej w okresie do 3 lat – 2 p., nieznanej i niestosowanej dotychczas – 3 p. W definicji kryterium wskazano też, że w ramach Działania 2.5 innowacja ma miejsce, gdy nowy lub znacząco ulepszony produkt zostaje wprowadzony na rynek albo nowy lub znacząco ulepszony proces zostaje zastosowany w produkcji, przy czym ów produkt lub proces są innowacyjne przynajmniej w skali kraju tj. stosowane na terenie Polski nie dłużej niż 3 lata poprzedzające dzień ogłoszenia naboru. Według zaś informacji o zasadach oceny weryfikacja nastąpi w oparciu o zapisy wniosku o dofinansowanie, opinię o innowacyjności oraz dodatkowych dokumentów i danych potwierdzających innowacyjność projektu (tzw. dokumenty patentowe, publikacje naukowe, dostępne badania, wyniki poszukiwania baz danych, literatura fachowa).

W świetle brzmienia przytoczonych regulacji - wbrew zarzutom skargi kasacyjnej - brak podstaw, by skutecznie zarzucić Sądowi I instancji, że nie dostrzegł naruszenia przy formułowaniu kryterium nr 1 - Stopień innowacyjności projektu - i sposobu jego oceny naruszenia zasad z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej sam fakt innowacyjności tłumików kwestionowany nie był. Wzięto pod uwagę, że innowacyjność to nie tylko wprowadzenie wyrobu lub usług nowych ale także znacząco udoskonalonych. Nie podważano podnoszonych przez skarżącego cech - mających wskazywać na owe udoskonalenia. Istota sporu w zakresie omawianego kryterium sprowadzała się zaś do prawidłowości przyznanej z tego tytułu punktacji. Poza sporem weryfikacja spełnienia kryteriów dokonywana jest w oparciu o dane i informacje zawarte we wniosku i jego załącznikach. Analiza całokształtu powoływanej w sprawie opinii w ocenie NSA uzasadniała zaś przyjęcie, że opinia ta nie popierała w sposób jednoznaczny twierdzeń skarżącego o zakresie innowacyjności. Przypomnieć trzeba - jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku - że fakt innowacyjności w skali regionu ustalono na podstawie powoływanych zapisów opinii, takich jak: wdrożenie projektu stanowi innowacyjność w skali regionu, inwestycja zakłada innowacyjność w skali województwa, kraju świata. Powyższe - co najmniej nieścisłości - uzasadniały dokonaną ocenę, w szczególności w zestawieniu ze wskazaniem w opinii na istnienie "ewentualnych rozwiązań zagranicznych i nielicznych krajowych" opublikowanych w literaturze oraz po uwzględnieniu zawartych w przedłożonej przez skarżącego dokumentacji informacji o tym, że inwestycja w zakresie tłumików dopiero pozwoli na osiągnięcie pozycji lidera w skali kraju, w skali regionu zaś tylko w zakresie diagnostyki i serwisu. Wskazywane natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zapisy opinii dołączonej do wniosku, celem podważenia oceny kryterium nr 1 (np. co do tego, że produkt nie posiada odpowiedników) tylko potwierdzają, że opinia ta nie była spójna i jednoznaczna, tym bardziej nie można bazować na wybranych stwierdzeniach, lecz należy ocenić, czy w całokształcie popiera ona stanowisko wnioskodawcy.

W świetle powyższego Sąd I instancji nie miał uzasadnionych podstaw, by uznać, że ocena zapisów wniosku o dofinansowanie, opinii o innowacyjności oraz dodatkowych dokumentów była wadliwa, w szczególności oparta na dowolnej interpretacji dokumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, a przez to nierzetelna. Stanowiska tego nie podważają też twierdzenia związane z wnioskami patentowymi. Poza sporem wykazano mianowicie - i to nie na etapie postępowania administracyjnego - jedynie istnienie opinii o zdolności patentowej w skali kraju.

Nie można też zaaprobować poglądu skarżącego kasacyjnie, że bez wprowadzenia wzoru opinii o innowacyjności kryterium to nie spełnia wymogu przejrzystości czy rzetelności, jak i że nie zapewnia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Za niezrozumiały Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaś zarzut, że WSA dokonał merytorycznej oceny kryterium nr 1 - pomimo braku uprawnień w tym zakresie. W myśl art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując przy tym środki określone w ustawie. Fakt zaś, że Sąd I instancji wesprze dodatkową argumentacją aprobowane przez siebie stanowisko organu nie oznacza, że Sąd ten dokonuje samodzielnej oceny wniosku.

Dodatkowo wskazać trzeba, że tak stawiany zarzut strona upatruje w naruszeniu przez WSA art. 61 ust. 1, ust. 5 i ust. 8 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 57 w zw. z art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, poprzez ich niezastosowanie.

Tymczasem, art. 61 ust. 1 i 5 powołanej ustawy stanowi o możliwości wniesienia skargi do sądu w przewidzianych tym przepisem przypadkach i wskazuje termin rozpoznania skargi. Art. 61 ust. ust. 8 pkt 1 lit. a - jak już wyżej podano - określa tylko sposób rozstrzygnięcia wyrokiem w razie uwzględnienia skargi.

W myśl zaś art. 57 ustawy wdrożeniowej istotnie, właściwa instytucja, o której mowa w art. 55, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość oceny projektu tylko w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5. W rozpoznawanej sprawie brak jednak uzasadnienia zarzutu, że Sąd wadliwie nie dostrzegł naruszenia tych zasad przy rozpoznaniu protestu.

Odnośnie do kryterium nr 7 - Potencjał rynkowy wdrażanych innowacji - instrukcja dokonywania oceny punktowej wskazuje, że w trakcie oceny projektu będzie brane pod uwagę, czy: 1/ produkt powstały w wyniku projektu będzie konkurencyjny w stosunku do innych na rynku (pomiędzy innymi pod względem ceny, użyteczności, design, a w przypadku produktów niemających odpowiednika na rynku planowane cechy i funkcjonalności produktu wskazują na możliwość uplasowania produktu na rynku; 2/ produkt stanowi odpowiedź na zidentyfikowane potrzeby, wymagania i preferencje odbiorców a w przypadku produktów niemających odpowiednika na rynku wnioskodawca uwiarygodnił powstanie zapotrzebowania na produkt, 3/ rynek docelowy został przez wnioskodawcę prawidłowo zdefiniowany w zakresie jego wielkości, tendencji rozwojowych i ostatecznego odbiorcy oraz przewidywana wielkość rynku dla danego produktu wskazuje na potencjalny sukces ekonomiczny produktu, 4/ strategia wprowadzenia produktu na rynek jest efektywna i realna, 5/prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem produktu wskazuje na opłacalność projektu, 6/ założenia i dane przyjęte przez wnioskodawcę przy kreśleniu potencjału rynkowego produktu (o których mowa w pakt 1-5) są realne.

W oparciu o analizę ww. punktów możliwe jest przyznanie 0,1,2 lub 3, przy czym: 1 p. - dane rzetelnie przedstawione, projekt wskazuje opłacalność na poziomie przeciętnym, 2 p. - dane rzetelnie przedstawione, wysoka opłacalność projektu, 3 p. -dane rzetelnie przedstawione wysoka opłacalność projektu, produkt o dużym potencjale eksportowym.

Także odnośnie opisanego kryterium i zasad jego oceniania NSA nie podziela stanowiska wnoszącego skargę kasacyjną co do nieprecyzyjnych zapisów, szczególnie co do konieczności sposobu wykazania okoliczności, które brane są pod uwagę przy ocenie spełnienia kryterium nr 7.

Istotnie, brak jest wymogu wskazania sposobu szacowania wzrostu działalności eksportowej. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie, że doszło do rozszerzenia przez Sąd I instancji przesłanek wskazanych w kryterium nr 7 – nie jest jednak prawdziwe. Nie powinno bowiem budzić wątpliwości, że zawarte we wniosku i dokumentacji aplikacyjnej deklaracje wnioskodawcy - co do szacowanych wartości eksportu i przychodów z tego tytułu - podlegają ocenie, muszą być wiarygodne. Zasadnie zatem przyjęto, że wyłącznie deklaracja wyjścia na rynek europejski czy światowy w zakresie tłumika, powoływanie się na współpracę z firmami będącymi częścią międzynarodowych koncernów oraz listy intencyjne dotyczące tylko diagnostyki i ważenia kół, nie są wystarczające dla uznania, że określone wartości wykazano. W świetle przedstawionych okoliczności Sąd I instancji nie miał więc podstaw, by kwestionować ocenę spełnienia kryterium nr 7, by ocenie tej zarzucić w szczególności dowolność, a w konsekwencji nierzetelność - z naruszeniem art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwia też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. - określającego wymogi uzasadnienia wyroku. Przyjmuje się bowiem, że przepis ten może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną - w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09). Postawiony w skardze kasacyjnej zarzut nie dotyczy tego rodzaju uchybienia. Brak przy tym podstaw by uznać, że uzasadnienie wyroku uchybia wymogom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. w sposób uniemożliwiający stronie wdanie się w spór czy też kontrolę instancyjną. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. niewątpliwie nie może zaś być skutecznie podważane merytoryczne stanowisko Sądu - a ku temu w istocie zmierza zarzut naruszenia przepisów postępowania oznaczony literą d w petitum skargi kasacyjnej.

Nietrafny jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.- przez bezkrytyczne powtarzanie stanowiska organów (lit. f petitum skargi kasacyjnej). Fakt, że Sąd I instancji podziela stanowisko prezentowane przez organy nie znaczy automatycznie naruszenia wymogów uzasadnienia w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

Usprawiedliwienia również nie znajduje oparcie skargi kasacyjnej na naruszeniu art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Poza sporem przedmiotem skargi była informacja o nieuwzględnieniu protestu. Sentencja wyroku jak i pisemne motywy rozstrzygnięcia wskazują, że w tym właśnie przedmiocie orzekał Sąd I instancji.

Zgodnie z art. 50 ustawy wdrożeniowej, do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym stanie rzeczy zarzut, że Sąd I instancji nie dostrzegł, że postępowanie nie było prowadzone w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej - w rozumieniu art. 8 k.p.a. - jest chybiony.

W podstawach kasacyjnych wskazano też na naruszenie art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.

Skład orzekający podziela jednak wyrażany w orzecznictwie pogląd, że naruszenie tego przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. mogłoby mieć miejsce tylko wówczas, gdyby Sąd I instancji nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej - odmawiając rozpoznania skargi, mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, lub kontroli tej dokonałby według kryteriów innych niż zgodność z prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie (por. np. wyrok NSA z dnia 26 września 2017 r. II GSK 3642/15). Taki stan rzeczy w sprawie miejsca nie miał.

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, nie mając usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. z uwzględnieniem art. 182 § 2 i § 3 powołanej ustawy - orzekł jak w sentencji wyroku.