Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 187/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 4, art. 5 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 1456
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 pkt 5, art. 146, art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka (spr.) Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant st. ref. Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2014 r. nr [ ] w przedmiocie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej D. W. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 3, art. 4, art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2013.1456) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267, dalej k.p.a.) po rozpoznaniu odwołań D. W. (dalej: skarżąca) od decyzji Burmistrza Gminy z dnia [...] 2014 r. nr [...]:

uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...] 2009 r.,

rozpatrującej ponownie wniosek skarżącej z dnia 28.09.2009 r. w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. i odmawiającej prawa do zasiłku rodzinnego na dziecko: P. W., ur. [...] 1990 r. w okresie 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w okresie od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. oraz rozpoczęcia roku szkolnego –jednorazowo we wrześniu 2010 r. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym:

Decyzją z dnia [...] 2009 r., nr [...] skarżącej przyznano zasiłek rodzinny na syna P. w okresie od 1.11 do 31.10.2010 r. oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w tym okresie i z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego – jednorazowo we wrześniu 2010 roku. Do wniosku skarżąca dołączyła oświadczenie o dochodach niepodlegających opodatkowaniu, w którym podała, że ani ona, ani jej mąż nie posiadają dochodów wymienionych w pouczeniu, w tym dochodów z gospodarstwa rolnego.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że mąż skarżącej, B. W. figuruje w rejestrach podatkowych jako spadkobierca gospodarstwa rolnego. Z tych względów organ uznał, że w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności nieznane organowi, który wydał decyzję, w konsekwencji postanowieniem z dnia [...] 2014 r. wznowiono postępowanie w sprawie o świadczenia rodzinne przyznane na podstawie decyzji z dnia [...] 2010 r., nr [...] na wskazany powyżej okres.

W dniu 28 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył wykaz zmian w ewidencji gruntów i budynków dokonany na podstawie postanowień Sądu o nabyciu spadku z dnia 15.03 1994 r. sygn. akt [...] oraz z dnia 20.03.2002 r. sygn. akt [...]. Następnie w dniu 8 września 2014 r. Referat Podatkowy Urzędu Miejskiego wyjaśnił dodatkowo, że "B. W. (...) figuruje od lipca 2014 r., jako współwłaściciel ( udział 1/2 części) w ewidencji podatku rolnego z użytkami rolnymi o łącznej powierzchni 1,7607 ha fizycznych, tj. 2,4352 ha przeliczeniowych położonymi na terenie miejscowości K (...) W/w użytki stanowią gospodarstwo rolne".

Rozpatrując ponownie wniosek skarżącej z dnia 28.09.2009 r. Burmistrz Gminy uwzględnił, że B. W. posiada udział 1/2 części w gospodarstwie rolnym o powierzchni 2,4352 ha i po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ I instancji, decyzją z dnia [...] 2014 r. odmówił skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego na syna w okresie od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w tym okresie oraz rozpoczęcia roku szkolnego - jednorazowo we wrześniu 2010 r.

W odwołaniu D. W. zarzuciła naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niekompletne rozpatrzenie materiału dowodowego i pominięcie, wbrew wytycznym organu wyższej instancji, przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków B. i S. W. na okoliczność, że małżonek skarżącej jest nadal faktycznym współspadkobiercą gruntu rolnego w ½ części oraz innych okoliczności związanych ze statusem własnościowym nieruchomości oraz oparcie się wyłącznie na treści zaktualizowanego zaświadczenia z Referatu Podatkowego Urzędu Miejskiego. Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Decyzją z dnia 17 listopada 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy streścił przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazał, że Burmistrz Gminy poinformował organ, że mąż skarżącej figuruje od lipca 2014 r. jako współwłaściciel (udział 1/2 części) w ewidencji podatku rolnego z użytkami rolnymi o łącznej powierzchni 1,7607 ha fizycznych, tj. 2,4352 ha przeliczeniowych na terenie miejscowości K. Zatem, ustalając dochód rodziny, należy uwzględnić dochód B. W. z gospodarstwa rolnego o pow. 1/2 z 2.4352 ha przeliczeniowego.

Zgodnie z art. 5 ust. 8 ustawy - w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.). Według Obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2009 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2008 r.- przeciętny dochód z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego wynosił w 2008 r. – 2.056 zł. Zatem organ dokonał obliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego: 2.4352 ha przel. x 2.056 = 5.006,67 zł, a 1/2 z 5.006,67 zł = 2.503,33 zł.

Do tego dochodu doliczył dochód B. W. z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w wysokości 14.400 zł rocznie oraz dochód uzyskany przez P. W. w wysokości 4.752,91 zł za 2008 r.

W konsekwencji wysokość dochodu rodziny wynosiła: 2.503,33 zł (dochód z gospodarstwa rolnego) + 14.400 zł (dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym) + 4.752,91 zł = 21.656,24 zł. Miesięczny dochód stanowił kwotę 1.804,56 zł, natomiast miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wyniósł 601,56 zł.

Powyższe ustalenia wskazują, iż po doliczeniu dochodu B. W. z gospodarstwa rolnego - kryterium dochodowe w wysokości 583 zł - zostało przekroczone, co oznacza, że rodzina skarżącej nie spełniła warunku z art. 5 ust. 3 ustawy, co spowodowało, że w okresie zasiłkowym od 31 sierpnia 2008 do 31 października 2009 r. skarżąca nie była uprawniona pobierania do zasiłku rodzinnego na syna, a zatem organ zasadnie odmówił przyznania jej wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, iż organ I instancji poczynił wszelkie kroki do wyjaśnienia kwestii ustalenia wielkości udziału męża skarżącej w gospodarstwie rolnym i w oparciu o te ustalenia prawidłowo obliczył wysokość dochodu z gospodarstwa rolnego, gdyż art. 5 ust. 8 ustawy wprowadza fikcję prawną, zgodnie, z którą osoba będąca właścicielem gospodarstwa rolnego osiąga z niego dochody, co zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 2024/10 oraz wyroku z dnia 27 październik 2010 r. sygn. akt I OSK 976/10.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie D. W. i zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. ust. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na niezasadnej identyfikacji przesłanki "gospodarstwa rolnego" z "gruntem rolnym" warunkujące ustalenie dochodu rodziny na potrzeby przyznania zasiłku rodzinnego,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnej oceny okoliczności przemawiających za uznaniem, iż skarżąca wraz ze swoim małżonkiem nie jest czynnym rolnikiem i nie uzyskuje dochodu z gospodarstwa rolnego oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów osobowych, celem ustalenia wysokości udziału małżonka skarżącej w prawie własności nieruchomości oraz rzeczywistego władania funkcjonowania gospodarstwa rolnego i uzyskiwania dochodów działalności rolniczej. Skarżąca domagała się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy niewłaściwie odczytały treść art. 5 ust. 8 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W jego hipotezie znajduje się sformułowanie: "w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego", co oznacza, że przepis ten nakłada na organ obowiązek poczynienia właściwych ustaleń w zakresie zarówno prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak i uzyskiwania dochodu z działalności rolniczej. Nie przesądza zatem tożsamości przesłanek "gospodarstwa rolnego" i "gruntu rolnego", z którego to władania organy wywodzą obowiązek zaliczenia dochodu miesięcznego z 1 ha przeliczeniowego ogłaszanego corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. Pojęcie gospodarstwa rolnego, znaczeniowo szersze niż grunt rolny w ustawodawstwie jest niejednoznaczne. Definicja legalna znajduje się w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, art. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, jak i art. 553 k.c. Przedstawiając normatywne ujęcia gospodarstwa rolnego na plan pierwszy wysuwa się funkcjonalny aspekt, kładący akcent na gospodarcze przeznaczenie jego poszczególnych składników oraz realizację zadań wynikających z faktu władztwa nad gruntem rolnym. Nie wystarczy zatem, dla przyjęcia, że świadczeniobiorca prowadzi gospodarstwo rolne, czy ustalenie, że osoba uprawniona do zasiłku rodzinnego jest podatnikiem podatku rolnego na podstawie zapisów w ewidencjach podatkowych. Niezbędnym jest dowiedzenie, iż faktycznie zajmuje się działalnością w sektorze rolnym. Nadto skarżąca zarzuciła, że organ odwoławczy wybiórczo przywołał na poparcie swych tez wyroki NSA o sygn. akt I OSK 2024/10 i OSK 976/10, nie dokonując jednak pogłębionej ich egzegezy. Wskazane orzeczenia dotyczą bowiem odmiennych stanów faktycznych.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła, że w ramach postępowania pierwszoinstancyjnego zaniechano dopuszczenia dowodu z przesłuchania świadka B. W., pomimo wyraźnego zalecenia SKO, zawartego w uzasadnieniu decyzji uchylającej, by powyższą czynność przeprowadzić. Teza dowodowa winna obejmować również rzeczywiste funkcjonowanie gospodarstwa, która to okoliczność w tym kontekście nabiera pierwszorzędnego znaczenia, gdyż bezprzedmiotowym jest ustalanie dochodu rodziny z 1 ha przeliczeniowego gruntu z nieistniejącego źródła. Zdaniem skarżącej organy obydwu instancji przykładają zbytnią wagę do treści dokumentów urzędowych, deprecjonując zarazem osobowe źródła dowodów, które są równoważnymi środkami w administracyjnej procedurze.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm., dalej "P.p.s.a."), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Rozpoznając sprawę w tak określonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które uzasadniają ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli sądowej w przedmiotowej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2014 r. wydaną po wznowieniu postępowania, uchylającą decyzję o przyznaniu skarżącej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały w szczególnym trybie postępowania administracyjnego jakim jest wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Wznowienie postępowania jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym została ona wydana, było dotknięte kwalifikowanymi wadami, wymienionymi w art. 145 § 1 k.p.a. Zadaniem organów w postępowaniu wznowieniowym jest ustalenie, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną było dotknięte jedną z wad wymienionych w wymienionym wyżej przepisie. Stwierdzenie istnienia takiej wady obliguje organ do uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeżeli natomiast organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji odmawia jej uchylenia na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Podkreślić jednak należy, ze organ związany jest podstawami do wznowienia postępowania.

Zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a., po przeprowadzeniu postepowania co do przyczyn wznowienia postępowania właściwy organ wydaje decyzje, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Podstawą uchylenia decyzji w przedmiotowej sprawie był art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w myśl którego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który je wydał. Przepis ten wymaga kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w omawianym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność, czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji oraz nie były znane organowi, który wydał decyzję (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 768/11, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

O istotności nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodach można mówić tylko wtedy, jeżeli dotyczą one przedmiotu sprawy i mają wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do istoty odmienna od dotychczasowej.

Należy także podkreślić, że zgodnie z art. 146 § 1 k.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przepis ten określa okres przedawnienia na pięć lat, po upływie których organy administracji tracą kompetencję do merytorycznego rozpoznawania sprawy. Po upływie okresu przedawnienia w sprawie rozpoznawanej w trybie wznowienia postępowania, organ administracji publicznej traci uprawnienie do uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania, gdyż takie rozstrzygnięcie stanowiłoby rozwiązanie co do istoty sprawy. W takiej sytuacji organ jest zobligowany do wznowienia postępowania, którego skutkiem nie będzie uchylenie decyzji, lecz stwierdzenie zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (por. wyrok NSA z 17.09. 1999 r., I SA 1956/98, Lex nr 48560).

Podkreślić również należy, że pięcioletni termin z art. 146 § 1 k.p.a. chociaż zamieszczony w akcie prawnym proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ skutkuje tym, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa. (wyrok NSA z dnia 18 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 561/06, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazać także należy, że wprowadzając termin prekluzyjny, wykluczający możliwość uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania po upływie określonego czasu od dnia jej doręczenia, ustawodawca dążył do zapewnienia kompromisu pomiędzy zasadą praworządności, a zasadą trwałości decyzji administracyjnej w sytuacji kiedy decyzja w obrocie prawnym przetrwała już pewien czas. Przepis art. 146 § 1 k.p.a. wskazuje, że upływ określonego w nim czasu powoduje, że przewagę zyskuje zasada trwałości decyzji administracyjnej, chociażby z tego względu, że z upływem określonego czasu związane są nieodwracalne skutki prawne jakie wywołała decyzja.

Biegu terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. nie przerywa żadna czynność procesowa, a jego upływ zobligowany jest uwzględnić organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok WSA w Gliwicach z 25 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1132/12, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ odwoławczy rozpatruje i rozstrzyga ponownie sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Wobec tego organ odwoławczy musi badać, czy na przeszkodzie ewentualnemu rozstrzygnięciu sprawy co do istoty nie stoi upływ terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Ponieważ biegu terminu prekluzyjnego, określonego w art. 146 § 1 k.p.a., nie przerywa wznowienie postępowania, jak również wydanie decyzji nieostatecznej w administracyjnym toku postępowania (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1521/11, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl). Dopiero rozstrzygnięcie organu II instancji powoduje ostateczne załatwienie sprawy (także we wznowionym postępowaniu).

Wobec tego uznać należy, że dla zachowania terminów zakreślonych w art. 146 § 1 k.p.a. konieczne jest wydanie decyzji przez organy obu instancji, jeśli orzeczenie organu pierwszej instancji poddane zostanie kontroli instancyjnej (por. wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2009 r. sygn. akt II OSK 124/09, publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji prawidłowo wznowił postępowanie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. uznając jako nową okoliczność faktyczną, istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję fakt, że mąż skarżącej jest w 1/2 części współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 2.4352 ha przeliczeniowego na terenie miejscowości K, co w konsekwencji oznacza, że dochód rodziny skarżącej należało ustalić, przy uwzględnieniu dochodu B. W. z gospodarstwa rolnego o pow. 1/2 z 2.4352 ha przeliczeniowego.

Zgodnie z art. 924 k.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast w myśl art. 925 k.c. spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Do akt sprawy dołączone są postanowienia spadkowe, z których jednoznacznie wynika, że spadek pod W. W. nabyli na podstawie ustawy wraz z wchodzącym w skład spadku gospodarstwem rolnym: żona S. W. oraz dzieci B. W. i S. W. po 1/3 części na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku wydanego przez Sąd Rejonowy z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt [...]. Natomiast na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 4 marca 2010 r., sygn. akt [...], sąd stwierdził, że spadek po S. W., zmarłej dnia 13 stycznia 2002 r. nabyli wprost B. W. i S. W. po ½ części. Zatem z powołanych przepisów kodeksu cywilnego wynika, że B. W. jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 1/2 z 2.4352 ha przeliczeniowego od 2002 r. (tj. od chwili śmierci matki, pomimo tego, że postanowienie spadkowe zostało wydane dopiero w 2010 r.). Ujawnienie tego faktu stanowiło nową, istotną dla sprawy okoliczność, która nieznana była organowi, w chwili wydawania decyzji w dniu [...] 2009 r.

Prawidłowo również organy powołały, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł. Natomiast w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł. (ust. 2). W okresie zasiłkowym trwającym od 1 września 2008 r. do 31 października 2009 r. podstawą ustalenia uprawnień do świadczeń rodzinnych były dochody uzyskiwane przez członków rodziny w 2007 r. W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie lub dochód osoby uczącej się przekracza kwotę uprawniającą daną rodzinę lub osobę uczącą się do zasiłku rodzinnego o kwotę niższą lub równą kwocie odpowiadającej najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalany, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym. W przypadku przekroczenia dochodu w kolejnym roku kalendarzowym zasiłek rodzinny nie przysługuje (ust. 3).

W świetle powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że jednym z podstawowych warunków, od których ustawodawca uzależnił przyznanie prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami jest spełnienie kryterium dochodowego. Z załączonej do sprawy dokumentacji wynika, że mąż skarżącej jest współwłaścicielem gospodarstwa rolnego. W konsekwencji dla określenia dochodu rodziny skarżącej decydujące znaczenie ma art. 5 ust. 8 ustawy, zgodnie z którym w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1381).

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje jednolite stanowisko, które w pełni podziela Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, zgodnie z którym art. 5 ust. 8 ustawy należy wykładać w ten sposób, że określony w nim szacunkowy dochód z gospodarstwa rolnego uwzględnia się niezależnie od tego, czy gospodarstwo to jest faktycznie użytkowane przez rodzinę skarżącej. Ustawodawca bowiem w powyższym przepisie przyjął domniemanie, że dochód z gospodarstwa rolnego uzyskuje się według hektarów przeliczeniowych niezależnie od tego, czy pracuje się na tym gospodarstwie czy np. zostało ono oddane innej osobie w posiadanie zależne. Przepis art. 5 ust. 8 nie mówi o dochodzie faktycznie osiąganym z działalności rolniczej, lecz zawiera założenie, że kwota wynikająca z przewidzianego w nim wyliczenia, jest dochodem miesięcznym, przyjętym do ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego. (wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 2024/10, 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 976/10, 18 lutego 2010 r. sygn. akt I OSK 1425/09, 16 grudnia 2009 r. sygn. akt I OSK 978/09, 3 września 2009 r. sygn. akt I OSK 3/09, oraz wyrok z dnia 14 grudnia 2007 r. sygn. akt I OSK 321/07- publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem niezasadny jest zarzut skarżącej, że powołane przez organy wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 18 marca 2011 r. sygn. akt I OSK 2024/10 oraz dnia 27 października 2010 r. sygn. akt I OSK 976/10 są odosobnione. Wręcz przeciwnie. Wyroki te wpisują się w jednolity nurt orzecznictwa w tym temacie.

Natomiast wskazać należy, że wydając w przedmiotowej sprawie decyzję organ naruszył prawo. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 k.p.a., organy obu instancji miały obowiązek wydać decyzje przed upływem pięciu lat od momentu doręczenia skarżącej decyzji i przyznaniu jej zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na okres od 1.11.2009 r. do 31.10.2010 r. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2009 r nr [...] doręczono skarżącej w dniu 3 listopada 2009 r.

Natomiast w trybie wznowieniowym decyzję organu I instancji nr [...] Burmistrz Gminy wydał w dniu [...] 2014 r. decyzję, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze jako organ II instancji decyzję nr [...] wydało w dniu 17 listopada 2014 r.

Oznacza to, że od dnia doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] 2009r., tj. 19 października 2009 r. rozpoczął bieg pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. Decyzja zaś organu II instancji zapadła we wznowionym postępowaniu dopiero w dniu 17 listopada 2014 r., a więc decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] 2009 r., nr [...] bezsprzecznie została uchylona z uchybieniem pięcioletniego terminu określonego w art. 146 k.p.a. Skutecznie decyzja ta mogła być uchylona do 3 listopada 2014 r. Po tym terminie co najwyżej organ odwoławczy był władny orzec o jej wydaniu z naruszeniem prawa, zgodnie z treścią art. 151 § 2 k.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organy zastosują się do oceny prawnej zawartej w wyroku.

Stwierdzając naruszenie przepisów prawa należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.