Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 707/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi K. - Czechy na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego po rozpatrzeniu odwołania K., Czechy od nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy tę decyzję.

Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz lp. 1.3.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 204, poz. 2088 ze zm.).

Podstawę faktyczną stanowiło ustalenie przez organ II instancji, że w dniu [...] października 2005 r. na drodze krajowej nr [...] i [...] na trasie [...] funkcjonariusze Inspekcji Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez pana M. P., który wykonywał przewóz drogowy. Organ ustalił, że kierowca pojazdu przedstawił kontrolującym następujące dokumenty:

- paszport,

- prawo jazdy,

- dowody rejestracyjne, kartę opłaty,

- dokument na przewozowy ładunek WZ nr [...],

- wypis z licencji,

- trzy wykresówki od 30 września do 3 października 2005 r.

Nie okazał listu przewozowego.

Z analizy dokumentów wynikało, że ładunek na pojeździe załadowany został w firmie C. Sp. z o.o. w S. i przeznaczony do firmy B. Sp. z o.o. w S., a wykonującym transport jest przedsiębiorca czeski K., Czechy.

Do firm C. Sp. z o.o. w S. i B. Sp. z o.o. w S. w dniu 4 października 2005 r. przesłał pisma, z dosłanej faktury VAT nr [...] z dnia 3 października wynikało, że sprzedawcą jest C. Sp. z o.o., a odbiorcą B. Sp. z o.o., czyli przedsiębiorcy polscy. Wynikało to z jedynego dokumentu WZ nr [...]. Także kierowca potwierdził podpisem te fakty. Towar miał być przewieziony przez czeskiego przedsiębiorcę do siedziby firmy B. Sp. z o.o. w S. – nabywcy, a następnie do Czech. Firma B. Sp. z o.o. przesłała do organu kopie faktury, z której wynika sprzedaż towaru poza granicę kraju. Organ ocenił nadesłane w trakcie postępowania dokumenty w postaci zamówienia, potwierdzenia zamówienia, dokumentu WZ i faktury VAT. Nie został okazany w czasie kontroli międzynarodowy list przewozowy CMR wymagany podczas przewozów międzynarodowych.

Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15 000 zł za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. Decyzję doręczono przedsiębiorcy [...] października 2005 r.

W odwołaniu pełnomocnik strony domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, kwestionując kwalifikację przewozu kabotażowego, zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego, w szczególności art. 29 ust. 1 i 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu wskazał, że dokument faktury zakupu towaru nie może stanowić dowodu potwierdzającego wykonywanie przewozu na terenie RP, ponieważ dostawa towaru była wykonywana do P. w Czechach, która znajduje się na trasie pojazdu skarżącego do miejsca rozładunku w P., a firma B. Sp. z o.o. jest pośrednikiem w zakresie sprzedaży przewożonego towaru.

Strona zarzuciła brak postępowania wyjaśniającego, strona nie miała możliwości wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału i nie zastąpi tego braku oświadczenie kierowcy, który stroną nie jest.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpatrując odwołanie podtrzymał dotychczasową argumentację, wskazując w uzasadnieniu, że decyzja organu I instancji była prawidłowa. Organ ocenił, że wyjaśnienia strony, iż dostawa towaru miała być wykonana do P. w Czechach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jako że dotyczą innej operacji transportowej – odrębnej umowy handlowej, natomiast kontrolowany transport wykonywany był na trasie [...].

Wskazywał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na fakt wykonywania w chwili kontroli przez skarżącego przewozu kabotażowego. Powyższe potwierdza jedyny dokument okazany podczas kontroli WZ NR [...] z dnia [...] października 2005 r. gdzie nadawcą było przedsiębiorstwo C. Sp. z o.o., S., a odbiorcą B. Sp. z o.o., S. Z dosłanych w trakcie postępowania wyjaśniającego dokumentów tj. zamówienia, potwierdzenie zamówienia, dokument WZ, faktura VAT wynika także, iż sprzedawcą towaru i dostawcą jest C. Sp. z o.o., a nabywcą i odbiorcą jest B. Sp. z o.o. Bezspornym jest, iż wykonującym przewóz w chwili kontroli był czeski przedsiębiorca K. Powyższe fakty potwierdził również kierowca podpisując protokół kontroli bez wniesienia zastrzeżeń.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka K. domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego, w szczególności:

• art. 19 ust. 1, art. 29 ust. 1 i art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, - poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego,

- prawa formalnego, tj.:

• art. 10 § 1 k.p.a. - poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, i niezapewnienie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów,

• art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- orzeczenie o zwrocie na rzecz skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł.,

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazywał na błędnie ustalony stan faktyczny. Według skarżącego organ I instancji niezasadnie oparł swoje ustalenia o dokument faktury zakupu towaru, który znajduje się w aktach sprawy. Przywołany dokument rachunkowy, w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie może stanowić dowodu potwierdzającego wykonywanie przewozu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

Dostawa towaru miała być wykonana do P. (Czechy). Kontrolujący dokonując kontroli nie uwzględnił okoliczności, iż miejscowość ta znajduje się na trasie pojazdu skarżącego do miejsca rozładunku towaru w P., zaś firma B. Sp. z o.o. jest pośrednikiem w zakresie sprzedaży przewożonego towaru, stąd faktura wskazywała ją jako nabywcę towaru.

Art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym nie odnosi się do pojęć związanych z zawarciem umów sprzedaży transportowanego towaru, a jedynie wskazuje, że dla ustalenia, czy ma miejsce transport kabotażowy istotne jest ustalenie miejscowości załadunku towaru i miejsca jego dostawy celem rozładunku. W przedmiotowej sprawie organ I instancji ustalił, iż miejscem załadunku towaru była miejscowość S. w Polsce, zaś miejscem dostawy Czechy (P.), co wynika z treści uzasadnienia decyzji. Fakt ten potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.

Skarżący zarzucił, że organ II instancji nie wyjaśnił, tym samym błędnie ustalając stan faktyczny, że przewóz był dokonywany pomiędzy miejscowością S. na terenie Polski, a P. położoną poza obszarem Polski. W konsekwencji, skoro przewóz towaru nie miał miejsca pomiędzy dwiema miejscowościami położonymi na terenie Polski - skarżący nie wykonywał transportu kabotażowego.

Zdaniem skarżącego nie zostało także wyjaśnione z jakich względów organ, który mógł zastosować karę w przedziale od 50 zł do 15 000 zł, nałożył na skarżącego karę 15 000 zł, która jest dla niego szczególnie dotkliwa i krzywdząca.

Wskazywał także, że ustalenia w zakresie konieczności posiadania przez skarżącego zezwolenia wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, stosownie do art. 35 k.p.a. Kierujący pojazdem nie był stroną przedmiotowego postępowania, zatem odebranie od niego oświadczenia stosownie do treści art. 75 §2 k.p.a. nie może być poczytane za oświadczenie strony postępowania (skarżącego), zatem nie może rodzić skutków prawnych przewidzianych przez przepisy prawa. Obowiązkiem kontrolującego było w sposób wyczerpujący zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, czego w przedmiotowej sprawie nie dokonał (art. 75 § 1 k.p.a.). Skarżący, jako strona nie posiadał możliwości wypowiedzenia się w zakresie związanym z zakresem transportu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego domagał się jej oddalenia powołując się na stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. 02.153.1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. 02.153.1270 ze zm.) – p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W niniejszej sprawie rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie było skontrolowanie, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też zarzuty skarżącego są uzasadnione, przy czym Sąd miał na względzie zasadę wynikającą z art. 134 ustawy p.p.s.a., która stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów w ocenie Sądu brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

W chwili kontroli skarżący, przewoźnik zagraniczny w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 16 ustawy o transporcie drogowym, którego pojazd został poddany rutynowej kontroli w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym - wykonywał przewóz pomiędzy dwoma miejscami położonymi w Polsce, bez wymaganego zezwolenia.

Stan faktyczny został ustalony w oparciu o okazane dokumenty. Z twierdzeń strony wskazywanych w odwołaniu wynikało natomiast, tak jak i ze skargi, że dostawa towaru zakupionego przez firmę C. Sp. z o.o. miała być w wyniku dalszych umów cywilnoprawnych wysłana do Czech.

Okoliczności te nie mają wpływu na ustalony stan faktyczny, bowiem de facto wykonywany przez czeskiego przedsiębiorcę transport drogowy dotyczył przewozu towaru między kupującym i sprzedającym towar, którymi były dwie firmy polskie.

Art. 4 pkt 12 ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie stanowi, że przewóz kabotażowy to przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustalony przez organ I instancji i organ odwoławczy stan faktyczny oparty na protokóle kontroli dokonanej na drodze przewozu towaru między sprzedającym i kupującym, okazanych przez kierowcę dokumentów, a także dokumentów złożonych do odwołania – pisma firmy C. z B. – potwierdził realizację transportu między dwiema polskimi firmami.

Na taki przewóz, nawet jeśli w wyniku dalszych umów towar miał być wywieziony za granicę – ustawodawca wymaga zezwolenia.

Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przez zagranicznego przewoźnika drogowego przewozu kabotażowego (rzeczy) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga zezwolenia na przewóz kabotażowy wydanego przez ministra właściwego do spraw transportu. Wprawdzie organ nie wskazał tej podstawy prawnej, która de facto stanowi podstawę odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika zagranicznego, ale uchybienie to nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia.

Wbrew zarzutom skargi art. 19 ust. 1 tej ustawy nie mógł zostać naruszony, bowiem dotyczy przewozu kabotażowego osób, a nie rzeczy.

Konsekwencją naruszenia normy art. 29 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który wskazuje, iż kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł. do 15 000 zł.

Wbrew zarzutom skargi konkretyzacją tej normy jest lp. 1.3.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, która sankcjonuje karą 15 000 zł. wykonywanie przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Norma ta nie ma charakteru uznaniowego. Podstawa prawna została wskazana przez organy obu instancji.

Ciężar udowodnienia faktu, czy miał miejsce przewóz kabotażowy bez wymaganego zezwolenia spoczywał na organie administracji publicznej, a nie na skarżącym. To organ z ustalonego w czasie kontroli, a następnie w toku postępowania administracyjnego stanu faktycznego wywodzi skutek w postaci odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika na gruncie wskazanych w decyzji przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji obowiązek zapłaty przez skarżącego kary pieniężnej. Przepisy ustawy o transporcie drogowym dotyczące uprawnień organów kontrolnych, stosowanej procedury, wymogów co do wyposażenia kierowców w wymagane dokumenty przez wykonujących transport przedsiębiorców zagranicznych pozwalały na wydanie decyzji I instancyjnej. Nie oznacza to jednak pozbawienia strony prowadzenia postępowania dowodowego po złożeniu odwołania. Przedsiębiorca skorzystał z tych uprawnień, złożone dowody zostały także ocenione przez organ odwoławczy.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do kwestionowania poczynionych ustaleń i wykonywanie przez skarżącego przewozu kabotażowego rzeczy zostało udowodnione.

Uchybienia procesowe, których naruszenie zarzuca strona w skardze – w postaci braku postępowania wyjaśniającego (art. 35 k.p.a.) nie mają istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.

Podnieść należy, że skarżący nie wskazywał jaki istotny wpływ na wynik sprawy miałyby wskazywane w skardze uchybienia procesowe.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa materialnego, w sposób mający wpływ na wynik sprawy, ani przepisów procesowych w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 02., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).