Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 83/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 235.1
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. skargę oddala


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) i art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u M.M. choroby zawodowej "przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku".

W uzasadnieniu organ stwierdził, że oparł swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych Gabinetu Konsultacyjno-Orzeczniczego w [...] z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M.M. choroby zawodowej oraz ocenie narażenia zawodowego.

Analiza danych o narażeniu zawodowym i dokumentacji medycznej oraz wyniki badań nie potwierdziły związku narażenia zawodowego z wystąpieniem obustronnych zmian chorobowych w stawach barkowych.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania M.M., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u M.M. potwierdzono istnienie schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych.

W związku z powyższym, sprawą zasadniczą zdaniem organu było przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii rozpoznanej choroby.

Organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się trzy karty narażenia zawodowego:

1) karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", wypełniona przez lekarza profilaktyka (lekarza medycyny pracy), który zgłosił podejrzenie choroby zawodowej. W rubryce "podsumowanie postępowania" lekarz, wystawiający kartę potwierdził, że można uznać, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

2) karta oceny narażenia zawodowego, wystawiona przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...] w dniu [...] lutego 2007r., nie zawierająca informacji, odnośnie kluczowej kwestii, gdyż pozycja karty, dotycząc sposobu wykonywania pracy nie została wypełniona.

3) karta oceny narażenia zawodowego, dokonanego w dniu [...] marca 2009 r. przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...], wystawiona na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Informacje zawarte w pozycji dotyczącej sposobu wykonywania pracy stanowiły odwzorowanie informacji zawartych w karcie narażenia zawodowego, wypełnionej przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej i potwierdzającej narażenia zawodowe pracownika, mogące skutkować chorobą zawodową układu ruchu. W podsumowaniu postępowania nie odniesiono się do kwestii, czy warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

Organ wskazał, że w uzasadnieniu orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] podano, że u pacjenta rozpoznano m. in.: okołostawowe zapalenie torebek stawowych stawów barkowych. Jednakże, ze względu na fakt, że na wszystkich stanowiskach pracy, wymienionych w orzeczeniu brak było narażenia zawodowego, które mogłoby spowodować wystąpienie obustronnych zmian chorobowych w stawach barkowych orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu ruchu.

Organ stwierdził, że z orzeczenia lekarskiego nie wynika, z jakich przyczyn odmówiono uznania wiarygodności jednych dowodów (ocena narażenia zawodowego, nadesłana przez lekarza profilaktyka) w stosunku do innych dowodów (ocena narażenia zawodowego, dokonana przez organ inspekcji sanitarnej w [...]).

Wobec niejednoznaczności materiału dowodowego, zawartego w kartach oceny narażenia zawodowego, organ pismem z dnia [...] września 2009 r. zwrócił się z prośbą do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego o protokół z przesłuchania M.M. odnośnie sposobu wykonywania przez niego pracy podczas czynności zawodowych w przebiegu zatrudnienia. Podnosząc, że wskazane jest uzyskanie informacji dotyczących charakterystyki wykonywanej pracy: zakresu i typu wykonywanych czynności manualnych i ich częstość w jednostce czasu, rodzaju wykonywanej pracy (jednoręcznie, oburęcznie), rodzaju obsługiwanych narzędzi, ich ciężaru, liczby i wielkości, pracownika (stojąca lub wymuszona) i częstotliwość jej zmiany, czas dnia pracy.

W dniu [...] listopada 2009 r. Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] nadesłał uzupełnienie oceny narażenia zawodowego, załączając pisemne wyjaśnienie M.M., do kwestii podniesionych w piśmie organu z dnia [...] września 2009 r. odnośnie sposobu wykonywania pracy podczas czynności zawodowych przebiegu zatrudnienia.

W oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...] listopada 2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] z uwzględnieniem nadesłanego nowego materiału dowodowego oraz kwestii formalno- prawnych poruszonych w niniejszym piśmie.

W odpowiedzi z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] podano, że zgodnie z wnioskiem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dokonano ponownej analizy zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, w aspekcie kwestii poruszonych w piśmie organu z dnia [...] listopada 2009 r. Stwierdzono, że nie znaleziono podstaw do dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego, gdyż przesłane materiały nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie i podtrzymuje się orzeczenie lekarskie z dnia [...] marca 2008 r., nr [...].

Po rozpatrzeniu całej, zebranej w sprawie dokumentacji, organ stwierdził, że M.M. w latach 1971-1975 był zatrudniony na stanowisku asystenta pokładowego (motorzysty, asystenta maszynowego) w przedsiębiorstwie [...] S.A. w [...]. W okresie 1975-1989 r. pracował jako mechanik okrętowy, a w okresie 1989-2004r. jako I mechanik, inspektor ds. technicznych, morskich i majątkowych w [...] S.A. w [...]. W latach 2004 -2006 przebywał na świadczeniu rehabilitacyjnym i rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Od 2006 r. przebywa na emeryturze.

Do obowiązków zawodowych M.M. należała obsługa (prace związane z eksploatacją i remontem) siłowni, kotłowni i pompowni okrętowej oraz pozostałych urządzeń technicznych statku, w tym urządzeń dźwigowo-przeładunkowych oraz nadzór, odbiory techniczne i kontrole bunkierek pływających. Czynności zawodowe były związane z wykonywaniem ciężkiej pracy fizycznej, w pozycji głównie stojącej lub wymuszonej (przysiad) na niestabilnym podłożu, w narażeniu na oddziaływanie wibracji, hałasu i zmiennych warunków atmosferycznych.

Wnioskodawca został przebadany w uprawnionej do orzekania Jednostce organizacyjnej służby zdrowia - Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...].

W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] marca 2008 r., nr [...] stwierdzono, że mimo, rozpoznania u M.M. chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, nie można ich powstania wiązać ze sposobem wykonywania pracy - brak jest więc podstaw do rozpoznanie choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy po ponownym przeanalizowaniu narażenia zawodowego M.M., w tym po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami, odnośnie sposobu wykonywania pracy, podanymi przez samego zainteresowanego podtrzymali swoje stanowisko.

Zgodnie z art. 235¹ znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być więc spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz uprawniona przez ustawodawcę do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową.

W przypadku podejrzenia choroby zawodowej u M.M. powyższe warunki nie zostały spełnione.

Odnosząc się do kwestii podniesionych w odwołaniu organ stwierdził, że uwzględniając zarzuty odnośnie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wystąpił do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o jej uzupełnienie, a następnie o dokonanie ponownej analizy narażenia zawodowego przez lekarzy orzeczników oraz umożliwienie skarżącemu zapoznanie się z całym, zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Odnośnie nieprawidłowej oceny skutków zdrowotnych jego narażenia zawodowego na oddziaływanie drgań mechanicznych organ odwoławczy wskazał, że kwestia podejrzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego była już rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

Na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 499/10 uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...]

W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że "organ inspekcji sanitarnej wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na lakonicznym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz pismach wskazanego Ośrodka z dnia [...] kwietnia 2009 r. i z dnia [...] grudnia 2009 r. podtrzymujących swoją opinię lekarską z dnia [...] marca 2008 r. Wydana w sprawie opinia nie wyjaśnia przyczyn, dla których stwierdzone u skarżącego schorzenie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku mieszczące się w wykazie chorób zawodowych nie zostało uznane za chorobę zawodową. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. wynika, że wydana została na podstawie dostarczonej dokumentacji lekarskiej i w oparciu o badania konsultacyjne lekarza specjalisty - ortopedy i neurologa oraz wywiadu zawodowego. Oznacza to, że opinia została wystawiona bez zapoznania się z treścią kart oceny narażenia zawodowego. Naruszenie powyższe dostrzegł Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przesyłając Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w [...] karty ocen narażenia zawodowego sporządzone przez Portową Przychodnię Zdrowia przy Spółce [...] Sp z o.o. Poradnia Ogólna w [...] i Graniczą Stację Sanitarno -Epidemiologiczną w [...]. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwracając się o ponowne przeanalizowanie dokumentacji wskazał na zapisy w karcie mówiące, że praca skarżącego wykonywana była głównie w pozycji stojącej lub wymuszonej - przysiad na niestabilnym podłożu, w dużym tempie, czas pracy 12 godzin na 12 godzin gotowości. W odpowiedzi (pismo z dnia [...] kwietnia 2009 r.) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, że "po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej i karty oceny narażenia zawodowego podtrzymuje orzeczenie i uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] marca 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej". W następnym piśmie z dnia [...] grudnia 2009 r. tym razem skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w związku z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, iż "nie znaleziono podstaw do dokonania dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r, gdyż przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie". Na podstawie tak lakonicznej opinii, która nie wyjaśnia wskazanych kwestii i nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, organ orzekający nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia. Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia 17.11.2009 r. zawierającym prośbę o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r. organ odwoławczy obszernie i dokładnie przeanalizował treść zebranej w sprawie dokumentacji wskazując na kwestie wymagające wyjaśnienia w szczególności " przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii schorzenia". Tymczasem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie odniósł się w ogóle do kwestii poruszonych przez organ odwoławczy i nie wyjaśnił dlaczego uważa, iż dodatkowe przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie. Opinie biegłych mają olbrzymie znaczenie, a od ich poprawności i rzetelności zależy w dużym stopniu prawidłowość wydanej decyzji. Opinia, w oparciu o którą organ wydał zaskarżoną decyzję nie jest rzetelna i nie wyjaśnia uzasadnionych wątpliwości organu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dokonał we własnym zakresie oceny przedmiotowej opinii i nie wyjaśnił sprawy korzystając z przepisu § 8 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych pozwalającego na wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację."

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 235¹ i art. 235² § 1 Kodeksu Pracy, po ponownym rozpatrzeniu odwołania M.M. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że realizując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o wyrażenie zgody na konsultację M.M. w Instytucie Medycyny Pracy w [...], celem wydania orzeczenia lekarskiego, które umożliwi podjęcie decyzji w sprawie choroby zawodowej M.M.

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. zwrócił się do Instytutu Medycyny Pracy w [...] o dokonanie konsultacji celem wydania orzeczenia lekarskiego, zgodnie z dyspozycją zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Instytut Medycyny Pracy w [...] wydał w dniu [...] października 2010 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M.M. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego okołostawowego zapalenia barku.

Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 235¹ znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być więc spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz uprawniona przez ustawodawcę do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową.

Biorąc pod uwagę powyższe przesłanki organ stwierdził, że w przypadku podejrzenia choroby zawodowej u M.M. powyższe warunki nie zostały spełnione.

M.M. był badany w uprawnionych do orzekania jednostkach orzeczniczych. W ostatnim, wydanym w sprawie orzeczeniu lekarskim, wystawionym na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przez Instytut Medycyny Pracy w [...], orzeczono brak podstaw do rozpoznania u M.M. choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe okołostawowe zapalenie barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych).

U M.M. rozpoznano: przewlekłe obustronne zapalenie barku - w okresie remisji, oraz zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego i lędźwiowo-krzyżowego z dyskopatią. Po przeprowadzeniu badania ortopedycznego nie stwierdzono objawów klinicznych zapalenia okołostawowego barku.

W przedmiotowym orzeczeniu lekarskim bardzo szczegółowo i wnikliwie odniesiono się do wszystkich aspektów środowiska pracy M.M.: omówiono przebieg pracy zawodowej, sposób wykonywania czynności zawodowych w różnych okresach zatrudnienia (w tym zawarto informacje podane przez samego zainteresowanego), narażenie na czynniki szkodliwe. W uzasadnieniu wydania orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu ruchu stwierdzono ponadto, że opinia badanego M.M., iż rodzaj wykonywanej pracy najbardziej obciążał stawy barkowe nie znajduje uzasadnienia w świetle przedstawionego opisu czynności. Według lekarzy orzeczników - specjalistów medycyny pracy - zakres ruchów niezbędnych przy noszeniu ciężarów, używaniu narzędzi, stosowanych przez niego do odkręcania i zakręcania elementów wyposażenia i urządzeń statku oraz cięcia metali, nie obciąża w sposób izolowany i szczególny stawów barkowych. Czynności zróżnicowane, obciążające różne elementy układu ruchu nie wymagają wykonywania powtarzalnych, w długich przedziałach czasowych ruchów odwodzenia kończyny górnej w stawie ramienno - łopatkowym, połączonych z wykonywaniem ruchów zginania, prostowania, odwodzenia i ruchów rotacyjnych oraz długotrwałej pozycji z uniesionymi ponad głowę kończynami górnymi.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż sposób wykonywania pracy przez M.M. na stanowisku montażysty i mechanika okrętowego obciążał w sposób nadmierny stawy barkowe i mógł przyczynić się z wysokim prawdopodobieństwem do rozwoju choroby pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barku

Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów M.M., dotyczących nieprawidłowej oceny skutków zdrowotnych jego narażenia zawodowego na oddziaływanie drgań mechanicznych, organ odwoławczy wskazał, że kwestia podejrzenia choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego była już rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

Zauważył jednocześnie, że orzeczenie lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów Inspekcji Sanitarnej i prowadzi do wydania decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M.M.

W obszernym uzasadnieniu skargi M.M. zawarł informacje odnośnie specyfiki pracy na statku (zawarte w aktach sprawy) oraz podał chronologię starań, czynionych w celu uznania schorzenia układu ruchu za chorobę zawodową. Ponownie negatywnie przedstawił sposób dokonywania oceny narażenia zawodowego przez Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] i stwierdził, że przy ocenie narażenia zawodowego wzięto pod uwagę wyłącznie dokumenty Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...], nic nie mówiące o sposobie jego pracy.

Krytycznie odniósł się do sposobu dokonywania badań w jednostce orzeczniczej I stopnia - Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...], zarzucając jej dokonywanie manipulacji dokumentami, nierzetelność i zasugerowanie jednostce orzeczniczej II stopnia tj. Instytutowi Medycyny Pracy w [...] wydanie niekorzystnego dla niego wyniku konsultacji. Jako przykład Pan M.M. powołał się na pismo WOMP w [...] z dnia [...].08.20lOr. w którym zwrócono się do IMP w [...] o wykorzystanie dokumentacji medycznej, dotyczącej jego osoby, znajdującej się w instytucie, gdzie był on badany w związku z podejrzeniem choroby wibracyjnej. Powyższe pismo świadczy wg w/w o sugerowaniu rozwiązania sprawy w sposób negatywny dla niego, gdyż uprzednio nie rozpoznano u niego choroby zawodowej, pod postacią zespołu wibracyjnego. Negatywnie ocenił również pracę lekarzy orzeczników z Instytutu Medycyny Pracy w [...], podważając ich kompetencje zawodowe, rzetelność i obiektywizm.

W konkluzji skargi M.M. wniósł o unieważnienie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] i spowodowanie działań, umożliwiających dochodzenie mu swoich racji inną, niż dotychczasowa, drogą.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy wskazać, że zaskarżona decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] została wydana po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 499/10. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd stwierdził, że "(...) organ inspekcji sanitarnej wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na lakonicznym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz pismach wskazanego Ośrodka z dnia [...] kwietnia 2009 r. i z dnia [...] grudnia 2009 r. podtrzymujących swoją opinię lekarską z dnia [...] marca 2008 r. Wydana w sprawie opinia nie wyjaśnia przyczyn, dla których stwierdzone u skarżącego schorzenie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku mieszczące się w wykazie chorób zawodowych nie zostało uznane za chorobę zawodową. (...) Naruszenie powyższe dostrzegł Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] (...) zwracając się o ponowne przeanalizowanie dokumentacji (...). Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia [...].11.2009 r. zawierającym prośbę o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r. organ odwoławczy obszernie i dokładnie przeanalizował treść zebranej w sprawie dokumentacji wskazując na kwestie wymagające wyjaśnienia w szczególności " przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii schorzenia". Tymczasem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie odniósł się w ogóle do kwestii poruszonych przez organ odwoławczy i nie wyjaśnił dlaczego uważa, iż dodatkowe przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie. Opinie biegłych mają olbrzymie znaczenie, a od ich poprawności i rzetelności zależy w dużym stopniu prawidłowość wydanej decyzji. Opinia, w oparciu o którą organ wydał zaskarżoną decyzję nie jest rzetelna i nie wyjaśnia uzasadnionych wątpliwości organu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dokonał we własnym zakresie oceny przedmiotowej opinii i nie wyjaśnił sprawy korzystając z przepisu § 8 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych pozwalającego na wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację."

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej p.p.s.a) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 499/10 wiązały organ, jak i wiążą w niniejszej sprawie Sąd.

Realizując wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 maja 2010 r. organ pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] o wyrażenie zgody na konsultację M.M. w Instytucie Medycyny Pracy w [...], celem wydania orzeczenia lekarskiego, które umożliwi podjęcie decyzji w sprawie choroby zawodowej M.M. Następnie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. zwrócił się do jednostki orzeczniczej II stopnia tj. Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dr nauk med. [...] w [...] o dokonanie dodatkowej konsultacji celem wydania orzeczenia lekarskiego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia Rada Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, który stanowi, że jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału).

Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr nauk med. [...] w [...] wydał w dniu [...] października 2010 r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u M.M. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego okołostawowego zapalenia barku.

Zgodnie z art. 235¹ Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Przytoczona wyżej ustawowa definicja wskazuje, że dane schorzenie może być uznane za chorobę zawodową jeśli jest wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz zostało spowodowane czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi na stanowisku pracy pracownika albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Wystąpienie u pracownika jednej z chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych nakłada na lekarzy orzeczników ciężar wykazania, że bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można wykluczyć związek przyczynowo-skutkowy między tą chorobą a narażeniem zawodowym.

M.M. został poddany badaniu w Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dr nauk med. [...] w [...]. Obserwacja w kierunku przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekle okołostawowe zapalenie barku (poz. 19.4 wykazu chorób zawodowych) dała wynik negatywny. Badanie przeprowadzone zostało w trybie konsultacji laboratoryjnej, z analizą dokumentacji leczniczej skarżącego, analizą danych na temat przebiegu jego pracy zawodowej zawartych w kartach narażenia zawodowego, oświadczeniach i pismach skarżącego, a dotyczących przebiegu, warunków i charakteru jego zatrudnienia, w tym wywiadu ze skarżącym. Ponadto uwzględniono dotychczasowe orzeczenie lekarskie wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...], PPIS w [...] oraz PWIS w [...]. Organ orzeczniczy II stopnia w konkluzji obszernego orzeczenia lekarskiego podał, że "(...) nie ma podstaw do uznania, że sposób wykonywania pracy na stanowisku montażysty i mechanika okrętowego obciążał nadmiernie stawy barkowe i mógł przyczynić się z wysokim prawdopodobieństwem do rozwoju choroby pod postacią przewlekłego zapalenia okołostawowego barków. Od 1998 do 2004 r. Pan M. M. pracował jako inspektor ds. morskich i wykonywał prace administracyjne nie obciążające układu ruchu (...)".

Należy również wskazać, że zgodnie z § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do jej stwierdzenia, na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz oceny narażenia zawodowego. Z tego względu orzeczenie wydane w wyniku dodatkowej konsultacji przez jednostkę orzeczniczą II stopnia jako ostateczne wiązało organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej i stanowiło podstawę wydania zaskarżonej decyzji. W konsekwencji wykluczenia przez lekarzy orzeczników oraz jednostkę orzeczniczą II stopnia istnienia związku przyczynowo - skutkowego między chorobą skarżącego a narażeniem zawodowym, organy sanitarne obu instancji zasadnie odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej.

Orzeczenie lekarskie wydane przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dr nauk med. [...] w dniu [...] października 2010 r., nr [...] było prawidłowe pod względem formalnym, zawierało rzetelne uzasadnienie, dlatego organ nie mógł orzec o chorobie zawodowej w sytuacji, gdy orzeczenie to stwierdzało o braku podstaw do rozpoznania u M.M. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego okołostawowego zapalenia barku (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r. VII SA/Wa 2429/06, baza Lex nr 334113; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2005 r. I SA/Wa 184/05, baza Lex nr 192632).

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnioną jednostkę organizacyjną, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Można również dopuścić zakwestionowanie orzeczeń lekarskich przez organ (inspektora sanitarnego) lub sąd administracyjny w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarskie uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak i w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnione do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej mogą żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest bowiem stanowisko, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych, ani też do dokonywania własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (vide wyroki WSA w Warszawie: VII SA/Wa 2396/06 z 22 lutego 2007r. LEX nr 318261 oraz z dnia 19 marca 2007r. VII SA/Wa 2429/06, LEX nr 334113; wyrok NSA z 5 stycznia 2007r., II OSK 1078/06 LEX nr 315089).

Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.