Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2016/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 90
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: § 17, § 19, § 20, § 23, § 29
journal: Dz.U. 2004 nr 26 poz 232
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół  publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 21 czerwca 2011 r. sygn. akt I SA/Łd 597/11 w sprawie ze skargi "C." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz "C." Spółki z o.o. z siedzibą w Ł. 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. wyrokiem z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt I SA/Łd 597/11 w sprawie ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty z tytułu pobrania w nadmiernej wysokości dotacji w 2008 roku na Wieczorowe Liceum Ogólnokształcące C. w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] marca 2010 r.; określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 2913 (dwa tysiące dziewięćset trzynaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z [...] marca 2010 r. nr [...], określającą C. Sp. z o.o. w Ł. przypadającą do zwrotu na rzecz Miasta Ł. kwotę 17.067,20 zł wraz z odsetkami z tytułu pobrania w 2008 roku dotacji w nadmiernej wysokości na Wieczorowe Liceum Ogólnokształcące C. w Ł.

Kolegium wskazało na art. 90 ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2008 r.), powoływanej dalej jako "u.s.o.", zgodnie z którym niepubliczne przedszkola, w tym specjalne, szkoły podstawowe i gimnazja, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych oraz szkół podstawowych artystycznych, otrzymują dotacje z budżetu gminy.

Na podstawie art. 90 ust. 2 u.s.o. niepubliczne szkoły podstawowe specjalne i gimnazja specjalne oraz szkoły ponadgimnazjalne o uprawnieniach szkół publicznych, w tym z oddziałami integracyjnymi, otrzymują dotacje z budżetu powiatu.

W myśl art. 90 ust. 2a dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Zgodnie z art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji.

Na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę z [...] czerwca 2008 r. nr [...] w sprawie trybu udzielania i rozliczania dotacji przedszkolom, szkołom i placówkom niepublicznym oraz publicznym nie zaliczanym do sektora finansów publicznych, funkcjonującym na terenie Miasta Ł. (Dz. Urz. Woj. Ł. Nr 267 z 12 sierpnia 2008 r., poz. 2367 ze zm.), powoływana dalej jako "uchwała". Stanowi ona akt prawa miejscowego, a tym samym, zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jest źródłem prawa na terenie Miasta Ł.

W myśl § 4 i § 3 ust. 1 wskazanej uchwały warunkiem udzielenia dotacji jest złożenie przez osobę prowadzącą szkołę lub placówkę niepubliczną informacji o planowanej liczbie uczniów lub wychowanków. Informację składa się w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Ł. nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji.

Na podstawie uchwały osoba prowadząca (szkołę lub placówkę niepubliczną) zobowiązana jest do:

1) składania w Wydziale Edukacji Urzędu Miasta Ł. w terminie do 10 dnia każdego miesiąca informacji o liczbie uczniów i wychowanków aktualnej na pierwszy dzień każdego miesiąca (...)

2) prowadzenia dokumentacji zawierającej aktualne informacje o liczbie uczniów lub wychowanków (...)

3) zgłaszania w ciągu 14 dni wszelkich zmian w statucie szkoły lub placówki oraz zmian danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji.

Zgodnie z § 6 ust. 1 uchwały kwoty dotacji dla szkół lub placówek będą przekazywane w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie uczniów lub wychowanków, wykazanej przez osobę prowadzącą w informacji, o której mowa w § 4 pkt 1 uchwały.

Osoba prowadząca przedstawia rozliczenie otrzymanej dotacji do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekazanie raty dotacji (§ 10 ust. 1 uchwały). Rozliczenie z otrzymanej dotacji powinno uwzględniać faktyczną liczbę uczniów lub wychowanków, wykazaną przez osobę prowadzącą w informacji, o której mowa w § 4 pkt 1 (§ 10 ust. 2 pkt 1 uchwały).

Zgodnie z § 11 uchwały, Miastu przysługuje prawo kontroli zgodności ze stanem faktycznym danych zawartych w informacji i dokumentacji, o których mowa w § 4 pkt 1 - 3, zaś na podstawie § 13 - dotacja pobrana w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W okresie kiedy została przyznana dotacja na 2008 rok obowiązywała ustawa z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104, ze zm.), powoływana dalej jako "u.f.p.", zastąpiona później ustawą z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240). Na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) dotacje udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów.

Na podstawie art. 145 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu państwa:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji.

Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 145 ust. 2 u.f.p.). Natomiast dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (art. 145 ust. 3).

Zgodnie z art. 145 ust. 4 u.f.p., zwrotowi do budżetu państwa podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości. Na podstawie art. 145 ust. 5 u.f.p. - odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się począwszy od dnia:

1) przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem;

2) stwierdzenia nieprawidłowego naliczenia lub nienależnego pobrania dotacji.

W myśl art. 146 ust. 1 u.f.p. w przypadku niedokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w art. 145 ust. 1, organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki. Na podstawie art. 146 ust. 3 u.f.p. w zakresie nieuregulowanym w ust. 1 (...) stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z wyjątkiem art. 57 tej ustawy. Zgodnie z ust. 4 kompetencje organu podatkowego określone w dziale III ustawy - Ordynacja podatkowa, wykonuje organ lub inny dysponent części budżetowej, o których mowa w ust. 1.

Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie podstawą wydania decyzji było otrzymanie przez Spółkę dotacji w wysokości wyższej niż określona w § 6 ust. 1 w zw. z § 4 pkt 1 uchwały, tj. na większą liczbę uczniów niż faktyczna, na podstawie informacji złożonej przez osobę prowadzącą szkołę za miesiące wrzesień - grudzień 2008 r. Liczba uczniów w tych miesiącach była niższa o 40 uczniów. Kwota dotacji na 1 ucznia w miesiącu wynosiła 106,67 zł, tym samym wysokość dotacji pobranej w nadmiernej wysokości za każdy w/w miesiąc wynosiła 4.266,80 zł.

Na podstawie § 20 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 83 poz. 562 ze zm.), powoływanego dalej jako "rozporządzenie" (w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.) uczeń klasy I-III szkoły podstawowej automatycznie otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej. Zgodnie z § 20 ust. 3 rozporządzenia - począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocje do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej.

Organ wskazał, że w myśl § 20 ust. 6 rozporządzenia - w szkole policealnej promowanie uczniów odbywa się po każdym semestrze, a zgodnie z § 20 ust. 8 rozporządzenia - uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3 nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr). Na podstawie § 17 ust. 1 rozporządzenia - uczeń może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznej lub rocznej (semestralnej) oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia - uczeń nieklasyfikowany z powodu usprawiedliwionej nieobecności może zdawać egzamin klasyfikacyjny, a stosownie do § 17 ust. 3 - na wniosek ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności lub na wniosek jego rodziców (prawnych opiekunów) rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny.

Jednak – jak dalej wskazuje organ – z § 29 ust. 1 rozporządzenia wynika, że osoba dorosła (słuchacz może przerwać naukę i nie powtarza automatycznie semestru, w sytuacji gdy tą naukę przerywa, tym bardziej, że w stosunku do niej nie istnieje obowiązek nauki, gdyż zgodnie z art. 15 ust. 1 u.s.o. - nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia i tym samym § 20 ust. 8 rozporządzenia może mieć z istoty odniesienie jedynie do osób przed ukończeniem 18 roku życia). Osoba dorosła w dowolnym czasie może wnieść o powtarzanie semestru, w którym przerwała naukę. Może ona, ale nie musi powtarzać semestru. Jeśli będzie powtarzać semestr (z własnej więc woli, po złożeniu takiego oświadczenia woli) przed upływem 3 lat od daty tego przerwania, to będą jej zaliczone obowiązkowe zajęcia edukacyjne z których uzyskała ocenę klasyfikacyjną wyższą od oceny niedostatecznej i będzie zwolniona z obowiązku uczęszczania na te zajęcia.

Odpowiednio stosując § 17 ust. 1 rozporządzenia - słuchacz może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznej lub rocznej (semestralnej) oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na zajęciach edukacyjnych przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w szkolnym planie nauczania. Zgodnie z § 17 ust. 2 rozporządzenia - słuchacz ten może zdawać egzamin klasyfikacyjny oraz odpowiednio zgodnie z § 17 ust. 3 rozporządzenia - na wniosek tego słuchacza lub na wniosek jego prawnych opiekunów (gdy jest ubezwłasnowolniony choćby częściowo) rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny. Wobec powyższego także nieklasyfikowanie w myśl § 17 ust. 1 w związku z § 23 ust. 1 rozporządzenia nie oznacza automatycznego powtarzania semestru przez słuchacza (osobę dorosłą).

Dalej organ podkreślił, że stosując odpowiednio § 20 ust. 3 rozporządzenia słuchacz otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, a więc nie stanie się tak wtedy gdy uzyskał choć jedną ocenę niedostateczną albo gdy w ogóle nie został sklasyfikowany z powodu nieobecności.

Do przyjmowania słuchaczy na semestr programowo wyższy wszystkich typów szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio przepisy § 19 ust. 1 pkt 1, 2 lit. c) i d), pkt 3 oraz ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 20 lutego 2004 r. w sprawie warunków i trybu przyjmowania uczniów do szkół publicznych oraz przechodzenia z jednych typów szkół do innych (Dz. U. z 2004 r. Nr 26 poz. 232) w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku (§ 20 ust. 3). Powyższe oznacza, że do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) w danej szkole (podstawowej, gimnazjum, ponadgimnazjalnej oraz dotychczasowej ponadpodstawowej) przyjmuje się słuchaczy (uczniów) na podstawie:

1) świadectwa ukończenia klasy programowo niższej (wpisu w indeksie potwierdzającego ukończenie semestru programowo niższego) w szkole publicznej lub szkole niepublicznej o uprawnieniach szkoły publicznej tego samego typu oraz odpisu arkusza ocen wydanego przez szkołę, z której uczeń odszedł;

2) pozytywnych wyników egzaminów klasyfikacyjnych, przeprowadzanych na warunkach określonych w odrębnych przepisach, w przypadku przyjmowania: do klasy programowo wyższej, niż to wynika z ostatniego świadectwa szkolnego ucznia zmieniającego typ szkoły lub profil klasy albo przedmiot realizowany w zakresie rozszerzonym, do szkoły ponadgimnazjalnej lub dotychczasowej szkoły ponadpodstawowej ucznia przechodzącego ze szkoły niepublicznej nieposiadającej uprawnień szkoły publicznej;

3) świadectwa (zaświadczenia) wydanego przez szkołę za granicą i ostatniego świadectwa szkolnego wydanego w Polsce, na podstawie sumy lat nauki szkolnej ucznia (§19 ust. 1 w zw. z § 20 ust. 3 rozporządzenia).

Zdaniem organu osoby, które nie uzyskały promocji byłyby słuchaczami gdyby złożyły wniosek o powtarzanie semestru, przed rozpoczęciem semestru jesiennego w roku szkolnym 2008/2009 i uczęszczałyby na zajęcia w tym semestrze. Tak więc w razie przerwania nauki przez słuchaczy (jak miało to miejsce w tej sprawie w odniesieniu do 40 słuchaczy przez nieusprawiedliwione nieobecności na zajęciach), ażeby mogli oni powtarzać semestr musieliby złożyć wniosek o powtarzanie semestru i staliby się słuchaczami szkoły ponownie od momentu rozpoczęcia powtarzanego semestru, a więc także dopiero wtedy przysługiwałaby na nich dotacja. Tych wniosków o powtarzanie semestru nie mogła zastąpić żadna uchwała rady pedagogicznej (w szczególności dlatego, że w stosunku do nich nie istniał już obowiązek nauki, bo zgodnie z art. 15 ust. 1 u.s.o. - nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia). Tym samym – w ocenie Kolegium – nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy okazały się przesłuchania w charakterze świadków tych uczniów (słuchaczy).

Zdaniem Kolegium protokoły z rad pedagogicznych szkoły z uchwałami, z których wynika, że dochodziło do powtarzania semestru przez słuchaczy za zgodą dyrektora szkoły - są niewiarygodne przede wszystkim dlatego, że żaden dowód z dokumentu nie potwierdza, że sporni słuchacze powtarzali semestr wiosenny roku szkolnego 2007/2008 w semestrze jesiennym w roku szkolnym 2008/2009 na swój pisemny wniosek.

Kolegium zleciło organowi pierwszej instancji uzupełniające przesłuchanie świadków (słuchaczy), które zostało przeprowadzone. Przyjęcie, że 40 słuchaczy nie złożyło oświadczeń woli o powtarzaniu semestru - w sytuacji gdy z protokołów ich przesłuchań wynika, że część z nich składała takie oświadczenia i oświadczyły, że są lub były nadal słuchaczami szkoły, nie składały żadnej rezygnacji pisemnej lub nie informowały szkoły o swojej woli rezygnacji, a pozostali słuchacze nie zostali przesłuchani - miało uzasadnienie w tym, że brak było w ich aktach pisemnych wniosków w tym zakresie po kilku miesiącach od momentu rozpoczęcia "powtarzanego" jakoby semestru (wizytacja Kuratorium w dniu 8 grudnia 2008 r.). Zdaniem Kolegium nawet zeznania tych słuchaczy po kilku miesiącach od momentu rozpoczęcia "powtarzanego" jakoby semestru, nie mogły zastąpić wstecz ich pisemnych wniosków o powtarzanie semestru, tym bardziej, że słuchacze ci nie uczestniczyli w zajęciach w następnym semestrze. Z powodu braku takich wniosków organ nie uwzględnił w tym zakresie dowodów z zeznań dyrektora szkoły oraz protokołów rady pedagogicznej. Podobnie nie ma znaczenia treść statutu szkoły, przewidującego prawo do powtarzania semestru przez słuchacza oraz fakt, że słuchacze nie złożyli pisemnego oświadczenia o rezygnacji ze szkoły, nie odebrali dokumentów i nie poinformowali szkoły o takim zamiarze.

Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie naruszył art. 90 ust. 3 u.s.o. w zw. z art. 35 u.f.p., ponieważ pierwszy przepis dotyczy ustalania wysokości dotacji przyznawanej na każdego ucznia szkoły niepublicznej o uprawnieniach szkoły

publicznej, a nie charakteru dotacji, a drugi przepis dotyczy tego jak co do zasady powinny być dokonywane wydatki publiczne (w tym z dotacji), tj. 1) w sposób celowy

i oszczędny, z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, 2) w sposób umożliwiający terminową realizację zadań, 3) w wysokości i terminach wynikających z wcześniej zaciągniętych zobowiązań, przez co odwołanie się przez organ do tego przepisu było możliwe i nie wpływało przy tym na rozstrzygnięcie sprawy; jednocześnie wbrew twierdzeniom strony, organ nie wskazywał, że "proces rozdysponowania środkami publicznymi musi być celowy" i że udzielona dotacja miała charakter celowy, ale że "proces rozdysponowania środków publicznych musi być racjonalny, tj. dokonywany w sposób celowy, oszczędny przy jednoczesnym zachowaniu zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów", co stanowiło wprost odwołanie się do przepisu art. 35 ust. 3 pkt 1 u.f.p.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. została złożona skarga na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie, wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że w myśl art. 90 ust. 2a u.s.o. dotacje dla szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych, w których realizowany jest obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż kwota przewidziana na jednego ucznia danego typu i rodzaju szkoły w części oświatowej subwencji ogólnej otrzymywanej przez jednostkę samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1 i 2, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji.

Sąd podkreślił, że dotacja jest obligatoryjnym wydatkiem budżetu danej jednostki samorządu, jednakże jedynie pod warunkiem, że osoba prowadząca w ściśle określonym terminie - do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji - poda planowaną (a nie faktyczną) liczbę uczniów. Planowana liczba uczniów powinna być obliczona jako wielkość średnioroczna, z uwzględnieniem faktycznego stanu osób przyjętych i uczących się w szkole w bieżącym roku szkolnym (do końca sierpnia) oraz przewidywanej liczby osób, które zostaną przyjęte i będą kontynuowały naukę od 1 września do końca roku. Niepodanie w określonym terminie planowanej liczby uczniów w przyszłym roku budżetowym upoważnia jednostkę samorządu do odmowy udzielenia dotacji.

Jak dalej podnosił Sąd, na podstawie art. 90 ust. 4 u.s.o. organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 2a-3b, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji i zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniu wykorzystania dotacji.

Rozliczenie dotacji dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych może dotyczyć wyłącznie faktycznej, a nie planowanej liczby uczniów. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2006 r., II GSK 97/06, zgodnie z którym z przepisów art. 90 ust. 3 i 4 u.s.o. wynika, iż dotacje przysługują na każdego ucznia, a więc w wysokości odpowiadającej faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Podawana przez szkołę w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji planowana liczba uczniów służy powiatowi jedynie do planowania wysokości dotacji na rok następny. Nie może być natomiast wykorzystywana jako podstawa obliczenia dotacji należnej.

W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia ani sposób wykorzystania dotacji, ani poglądy na temat realizowania przez szkołę obowiązków w zakresie nauczania, ani też wysokość lub wstrzymanie dotacji za inny okres rozliczeniowy. Podkreślono jednocześnie, że ustalenia w tym zakresie nie miały żadnego wpływu na wysokość kwoty dotacji, którą organ pierwszej instancji uznał za pobraną w nadmiernej wysokości.

Zdaniem Sądu nie ma wątpliwości, że przedmiotem postępowania przed organami była dotacja pobrana w nadmiernej wysokości, nie zaś dotacja w części nienależnie pobrana, co wyjaśniło Kolegium, wskazując na art. 145 ust. 1 pkt 2 oraz art. 145 ust. 2 u.f.p. Zgodnie z pierwszym z tych przepisów dotacje udzielone z budżetu państwa pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie do dnia 28 lutego roku następującego po roku, w którym udzielono dotacji. W myśl art. 145 ust. 2 u.f.p dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania.

W ocenie Sądu dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy najistotniejsze znaczenie ma ustalenie, czy dorosły uczeń, który nie został promowany na semestr programowo wyższy, pozostaje nadal słuchaczem szkoły, również w sytuacji, gdy nie złożył pisemnego oświadczenia o przerwaniu nauki. Rozliczenie dotacji, o którym stanowi art. 90 ust. 4 u.s.o., pozostaje bowiem w związku z liczbą uczniów i jedyną dopuszczalną formą kontroli może być rozliczanie faktycznej liczby uczniów, na których dotacja jest przyznawana. Znajduje to potwierdzenie również w § 6 ust. 1 uchwały, zgodnie z którym kwoty dotacji dla szkół lub placówek będą przekazywane w wysokości odpowiadającej faktycznej liczbie uczniów lub wychowanków, wykazanej przez osobę prowadzącą w informacji, o której mowa w § 4 pkt 1 uchwały.

W myśl § 20 ust. 8 rozporządzenia, uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3, nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr), z zastrzeżeniem § 21 ust. 10 (ten ostatni przepis nie ma znaczenia dla sprawy). Na podstawie § 23 ust. 1 rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio przepisy m. in. § 20 ust. 3 i 8.

Sąd wskazał, że stanowisko organu opiera się na wykładni przepisów rozporządzenia w związku z art. 15 ust. 1 u.s.o., zgodnie z którym nauka jest obowiązkowa do ukończenia 18 roku życia. Zdaniem organu z § 29 ust. 1 rozporządzenia wynika, że dorosły słuchacz może przerwać naukę i nie powtarza automatycznie semestru, skoro w stosunku do niego nie istnieje obowiązek nauki. W tej sytuacji organ uznał, że § 20 ust. 8 rozporządzenia może mieć z istoty odniesienie jedynie do osób przed ukończeniem 18 roku życia. Osoba dorosła natomiast nie musi powtarzać semestru, chociaż w dowolnym czasie może wnieść o jego powtarzanie.

W ocenie WSA w Ł. pogląd ten nie znajduje oparcia w powołanych przepisach. Z § 20 ust. 8 rozporządzenia wynika przecież jednoznacznie, że uczeń, który nie otrzymał promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), powtarza klasę (semestr). Potwierdza to również Statut Wieczorowego Liceum Ogólnokształcącego C. w Ł., stanowiąc, że słuchacz, który nie zdał egzaminu poprawkowego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr, a także że słuchacz, który nie zdał egzaminu klasyfikacyjnego nie otrzymuje promocji i powtarza semestr.

Sąd przyznał rację organowi, że wobec dorosłych uczniów nie istnieje obowiązek nauki, co oznacza jednak, że słuchacz, który nie otrzymał promocji może z własnej woli przerwać naukę. W tym celu – inaczej niż uważają organy – musi złożyć oświadczenie, z którego taki zamiar jednoznacznie wynika. W przeciwnym razie bowiem staje się uczniem (słuchaczem) powtarzającym klasę lub semestr, z czym musi się liczyć, gdyż tak stanowią zarówno przepisy powszechnie obowiązujące (§ 20 ust. 8 w zw. z § 23 ust. 1 rozporządzenia), jak i przepisy szkoły, dla której sporna dotacja została przyznana. Bez takiego oświadczenia natomiast słuchacz może zostać skreślony z listy słuchaczy szkoły w drodze decyzji Dyrektora, o której stanowi § 20 ust. 1 Statutu.

Sąd powołał się tutaj na pogląd zaprezentowany przez WSA w Bydgoszczy w wyroku z 23 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 699/10, zgodnie z którym "Dopóki słuchacz jest uczniem szkoły i nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutowymi z listy słuchaczy, przysługuje szkole dotacja niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia. Nieobecność na zajęciach i zaprzestanie uczęszczania do szkoły nie ma wpływu na przyznane dotacje. Nieobecny jest bowiem słuchaczem danej szkoły, figuruje w księdze słuchaczy. Dlatego ma rację strona skarżąca wywodząc, że ww. zapis wprowadza pozaustawową formę ograniczenia zasady wypłacania dotacji na każdego słuchacza, co pozostaje w sprzeczności z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty".

Zdaniem Sądu nie ma znaczenia natomiast, że przepis § 17 ust. 3 rozporządzenia wskazuje, iż rada pedagogiczna może wyrazić zgodę na egzamin klasyfikacyjny na wniosek ucznia nieklasyfikowanego z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności lub na wniosek jego rodziców (prawnych opiekunów). Dla powtarzania semestru przepis § 20 ust. 8 rozporządzenia nie wymaga bowiem, aby uczeń, który nie otrzymał promocji na semestr programowo wyższy, składał pisemne oświadczenie, że naukę będzie kontynuować. Natomiast § 23 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że § 20 ust. 8 stosuje się odpowiednio do słuchaczy szkół dla dorosłych. Sąd podkreślił przy tym, że odpowiednie zastosowanie przepisu nie może polegać na wprowadzaniu dodatkowych wymogów, które wprost nie wynikają ani z tego przepisu, ani z żadnych innych norm prawnych, które do niego odsyłają.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organy dokonały błędnej interpretacji § 20 ust. 8 rozporządzenia w związku z § 23 ust. 1 tego aktu oraz art. 15 ust. 1 u.s.o., co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 u.f.p.

Za słuszne uznał natomiast Sąd stanowisko organu, że protokoły rad pedagogicznych, a także zeznania słuchaczy i Dyrektora szkoły nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Dla rozliczenia dotacji ważna jest bowiem dokumentacja szkoły istniejąca w dniu składania wniosku o przyznanie dotacji oraz w dniach składania miesięcznych informacji o liczbie słuchaczy. Z tego względu i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się naruszenia wymienionych w skardze przepisów K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. zarzucając zaskarżonemu wyrokowi:

1) naruszenie prawa materialnego tj.:

- przepisów § 20 ust. 3 i ust. 8 w związku z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku w związku z § 29 ust. 1 i ust. 2 w/w rozporządzenia, art. 15 ust. 1 u.s.o., art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy z 30, czerwca 2005 r. o finansach publicznych oraz w związku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej P.p.s.a.) - przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że odpowiednie stosowanie przepisu § 20 ust. 3 i ust. 8 w/w rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych oznacza jego stosowanie wprost i każdy słuchacz, który nie złoży jednoznacznego oświadczenia o woli przerwania nauki, to w sytuacji, gdy nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej, na semestr programowo wyższy z powodu nieuzyskania ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, rocznych, semestralnych ocen klasyfikacyjnych wyższych od oceny niedostatecznej automatycznie powtarza klasę, semestr - w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów prowadzi do wniosku, że odpowiednie stosowanie przepisu § 20 ust. 3 i ust. 8 w/w rozporządzenia do słuchaczy szkół dla dorosłych oznacza jego stosowanie nie wprost (z niestosowaniem części przepisu) i każdy słuchacz, który nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej, na semestr programowo wyższy z powyższych powodów nie powtarza automatycznie klasy, semestru i gdy nie złoży oświadczenia woli o powtarzaniu klasy, semestru nie może być uznany za faktycznego słuchacza (ucznia) w następnym roku szkolnym, semestrze, przez co w następnym roku szkolnym, semestrze nie przysługuje na niego dotacja;

2) naruszenie przepisów postępowania tj.:

- przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższymi zarzutami organ wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i oddalenie skargi albo o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i zwrócenie sprawy WSA w Ł. do ponownego rozpatrzenia, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł m.in., że treść § 29 ust. 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów wskazuje jednoznacznie, że słuchacz szkoły dla dorosłych (dorosły uczeń) może przerwać naukę. Jednocześnie prawodawca ani w ustawie z 7 września 1991 r. o systemie oświaty ani w w/w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej - nie wskazał w jaki sposób może dojść do przerwania nauki. W takiej sytuacji, w ramach wykładni systemowej zewnętrznej, należało więc odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego, który w art. 60 stanowi, iż wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w dostateczny sposób.

Odpowiadając na skargę kasacyjną C. Sp. z o.o. zaprezentowała swoją interpretację spornych przepisów, jak też wskazała, że w zakresie prawa procesowego WSA w Ł. prawidłowo przeprowadził postępowanie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazano, że słuchacz przestaje być słuchaczem, gdy ustaje byt prawny łączący go ze szkołą, a to następuje w sposób sformalizowany, tj. poprzez ukończenie szkoły, złożenie rezygnacji w ściśle określonej formie (na piśmie pod rygorem nieważności) bądź skreślenia na zasadach określonych w statucie. Dla poparcia swojego stanowiska spółka przedstawiła pogląd MEN w tym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała uwzględnienie.

Zgodnie z postanowieniami art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli nie ma usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, jeżeli nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, rozstrzygnięcie nie uległoby zmianie. Taka też sytuacja zaistniała w tej sprawie.

Zgodnie z art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie: 1) naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), a więc w tych granicach, jakie strona wnosząca ten środek odwoławczy sama nakreśli w ramach podstaw, o których mowa w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a., biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, której przesłanki zostały określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a która nie zachodzi w tej sprawie.

Wynikająca z art. 183 § 1 P.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w środku prawnym podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny powinien podjąć w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Wobec takich regulacji nie ulega wątpliwości, że wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy ad meritum w jej całokształcie, lecz uzasadnione jest odniesienie się jedynie do zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została w sprawie oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a.

W pierwszej kolejności uzasadnione jest odniesienie się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, czyli przepisów § 20 ust. 3 i ust. 8 w związku z § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 30 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w 2008 roku w związku z § 29 ust. 1 i ust. 2 w/w rozporządzenia, art. 15 ust. 1 u.s.o. oraz art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, poprzez błędną ich wykładnię.

Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź, jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany.

Zgodnie z postanowieniami § 20 ust. 3 rozporządzenia, począwszy od klasy IV szkoły podstawowej, uczeń otrzymuje promocję do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy), jeżeli ze wszystkich obowiązkowych zajęć edukacyjnych, określonych w szkolnym planie nauczania, uzyskał roczne (semestralne) oceny klasyfikacyjne wyższe od oceny niedostatecznej, z zastrzeżeniem § 15 ust. 8 i 9 oraz § 21 ust. 10, które to przepisy w tej sprawie nie miały zastosowania. Z kolei w myśl postanowień § 20 ust. 8 rozporządzenia uczeń, który nie spełnił warunków określonych w ust. 3, nie otrzymuje promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) i powtarza klasę (semestr), z zastrzeżeniem § 21 ust. 10, który to przepis również nie miał w sprawie zastosowania.

Zestawienie wskazanych regulacji prawnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że niespełnienie warunków przewidzianych w § 20 ust. 3 powoduje konsekwencje w postaci nieotrzymania promocji oraz, co należy podkreślić, obowiązek powtarzania klasy (semestru).

Z kolei zgodnie z § 23 ust. 1 rozporządzenia, do słuchaczy szkół dla dorosłych stosuje się odpowiednio między innymi przepisy § 20 ust. 3 i 8. Prawodawca w § 23 ust. 1 rozporządzenia zastosował środek techniki prawodawczej, jakim jest odesłanie. Celem odesłania zawartego w § 23 ust. 1 rozporządzenia jest uzyskanie skrótowości i zarazem spójności tekstu prawnego. Z konstrukcją odesłania zawartego w wyżej wymienionej regulacji wiąże się jednak swoiste niebezpieczeństwo pewnej dowolności odpowiedniego stosowania przepisów do których następuje odesłanie.

Trafne jest stanowisko zawarte w skardze kasacyjnej odwołujące się do postanowienia NSA z 11 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 1422/10, zgodnie z którym odpowiednie stosowanie przepisów polega na tym, że niektóre z nich stosowane są wprost, inne ulegają modyfikacji, a jeszcze inne w ogóle nie mogą być stosowane. Ocena zakresu odpowiedniego stosowania przepisu powinna uwzględniać bowiem systematykę i cele regulacji, w obrębie której dany przepis ma być odpowiednio stosowany.

Ponad wszelką wątpliwość § 23 ust. 1 rozporządzenia nakazuje stosowanie przepisów § 20 ust. 3 i 8 nie wprost - ale odpowiednio. Podyktowane jest to koniecznością swoistego "dopasowania" norm zawartych w tych regulacjach do sytuacji słuchaczy szkół dla dorosłych uregulowanej w szczególności przepisami ustawy o systemie oświaty, z którego to aktu prawnego wynika, że nauka jest obowiązkowa do osiemnastego roku życia (art. 15 ust. 1 u.s.o.).

Jak już wskazano odpowiednie stosowanie określonego przepisu może polegać na jego zastosowaniu wprost albo z pewnymi modyfikacjami, usprawiedliwionymi odmiennością stanu "podciągniętego" pod dyspozycję stosowanego przepisu, bądź na niedopuszczeniu jego stosowania do rozpatrywanego stanu w ogóle. Ta niedopuszczalność może wynikać albo bezpośrednio z treści wchodzących w grę regulacji prawych, albo z tego, że zastosowania danej normy nie dałoby się pogodzić ze specyfiką i odmiennością rozpoznawanego stanu (zob. J. Warylewski (red.), Zasady techniki prawodawczej. Komentarz do rozporządzenia, Warszawa 2003, s. 503).

W tym przypadku postanowienia § 20 ust. 3 i 8 rozporządzenia powinno się stosować przy uwzględnieniu wskazanego wyżej art. 15 ust. 1 u.s.o. Skoro bowiem uczeń dorosły nie musi, ale może się uczyć, to w konsekwencji należy dojść do wniosku, że również wynikający z § 20 ust. 3 i 8 rozporządzenia obowiązek powtarzania klasy, w odniesieniu do uczniów dorosłych jest jednak tylko ich uprawnieniem. Oznacza to, że uczeń dorosły może, a nie musi powtarzać klasę, co jest konsekwencją braku obowiązku szkolnego w odniesieniu do uczniów dorosłych.

Uwzględniając powyższe spostrzeżenia podkreślić należy istotną różnicę pomiędzy obowiązkami uczniów dorosłych i tych, którzy nie ukończyli osiemnastego roku życia.

W opinii Sądu uczeń dorosły, który nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) z mocy prawa nie staje się zobowiązany do powtarzania klasy (semestru). Jeżeli natomiast rezygnuje z dalszej edukacji, nie spoczywa na nim obowiązek złożenia jakiegokolwiek oświadczenia na piśmie w tym zakresie. Takiego obowiązku nie przewidują bowiem przepisy prawa. Ponadto uczeń dorosły, który nie otrzyma promocji do klasy programowo wyższej (na semestr programowo wyższy) nie ma również obowiązku wyrażania w formie pisemnej swojej woli o chęci dalszej nauki i o powtarzaniu klasy. Również takiego obowiązku nie przewiduje żaden przepis prawa. Niemniej jednak uczeń taki chęć dalszej nauki, a także powtarzania klasy (semestru) musi w sposób obiektywnie uchwytny wyrazić.

Pomimo, że trafny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, to jednak nie można zgodzić ze stanowiskiem zaprezentowanym w sprawie przez organy administracyjne, zgodnie z którym osoby, które nie uzyskały promocji byłyby słuchaczami, gdyby złożyły wniosek o powtarzanie semestru, przed rozpoczęciem semestru jesiennego. Brak takiego wniosku nie stanowi w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego warunku, którego spełnienie stanowi przesłankę do kontynuacji nauki. Nie można również zgodzić się z Sądem pierwszej instancji, który doszedł do wniosku, że słuchacz, który nie otrzymał promocji musi złożyć oświadczenie, z którego wynika zamiar zaprzestania nauki albowiem w przeciwnym razie staje się, niejako automatycznie, uczniem powtarzającym klasę lub semestr. W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do drugiego ze wskazanych przypadków brak takiego oświadczenia nie daje podstawy do skreślenia ucznia z listy słuchaczy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którym dopóki słuchacz jest uczniem szkoły i nie zostanie skreślony zgodnie z postanowieniami statutowymi z listy słuchaczy, przysługuje szkole dotacja niezależnie od tego, czy słuchacz uczęszcza na zajęcia. Konsekwencją tego poglądu jest wniosek, że nieobecność na zajęciach i zaprzestanie uczęszczania do szkoły nie ma wpływu na przyznane dotacje.

Podsumowując powyższe rozważania należy zająć stanowisko, że o tym, czy dorosły uczeń kontynuuje istotnie naukę przez co jest faktycznym uczniem, czy też przerywa proces edukacji, nie świadczą i nie decydują oświadczenia pisemne w tym zakresie, które zresztą nie zostały ujęte normatywnie, ale to czy osoba taka uczęszcza faktycznie na zajęcia szkolne poprzez co manifestuje chęć kontynuacji nauki, ewentualnie nieuczęszczając na zajęcia szkolne, daje świadectwo temu, że nie jest faktycznym i rzeczywistym uczniem.

Zauważyć należy, że to szkoła musi monitorować aktywność uczniów, w tym także to, czy faktycznie uczęszczają oni na zajęcia szkolne, czy też poprzez absencję wyrażają wolę rezygnacji z dalszej edukacji. Ustalenie zatem czy mamy do czynienia z rzeczywistym uczniem, czy też z osobą, która zrezygnowała z dalszego kształcenia się jest związane z przeprowadzeniem przez organ administracyjny postępowania dowodowego, z uwzględnieniem zasady przewidzianej w art. 75 § K.p.a.

Nie zasługuje natomiast na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni art. 145 ust. 2 w zw. z art. 146 ust. 1 ustawy o finansach publicznych. Autor skargi kasacyjnej w żaden sposób nie wykazał mianowicie na czym polegało mylne rozumienie tych przepisów przez Sąd pierwszej instancji oraz jak w jego ocenie powinny być rozumiane wskazane przepisy prawa.

Również nie jest trafny zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 141 § 4 P.p.s.a., polegający na nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Otóż zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skuteczny tylko wtedy, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności gdy nie zawiera któregoś z elementów konstrukcyjnych wymienionych w powyższym przepisie. Analiza uzasadnienia skargi kasacyjnej z perspektywy odnoszącej się do wskazanego zarzutu daje jednak podstawę do zajęcia stanowiska, że autor skargi kasacyjnej kwestionuje tam merytoryczną zasadność stanowiska zawartego w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji. Nie można natomiast mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, ewentualna wadliwość argumentacji bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi jednak o naruszeniu przez sąd art. 141 § 4 P.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do wszystkich zarzutów poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie.

W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia. Wydane w postępowaniu administracyjnym decyzje zostały bowiem zasadnie wyeliminowane z obrotu prawnego. Jeżeli zatem mimo błędnego uzasadnienia, wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, to nie ma podstaw do jego uchylenia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt. 2 P.p.s.a. i art. 205 § 2 P.p.s.a. oraz na podstawie art. 207 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. c i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).