Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 628/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 71a
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 8, 105 par. 1, art. 138 par. 1 pkt 2, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r. sygn. akt VII SA/Wa 1516/07 w sprawie ze skargi A. B. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 czerwca 2009r., sygn. akt VII SA/Wa 1516/07, oddalił skargę A. B. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2007r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007r. znak [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu o stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zwanego dalej WINB z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Śremie, zwanego dalej PINB w Śremie z dnia [...] października 2006 r., znak: [...] (nakazującą A. i J. B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu, warsztatu ślusarskiego na budynek inwentarski-kurnik, położonego na działce nr [...] przy ul. [...] w Ś. i umarzającej postępowanie pierwszej instancji, stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 13 września 2004 r., PINB w Śremie pismem z dnia 20 września 2004 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku inwentarskiego na warsztat ślusarski, zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] nr [...] w Ś. Następnie postanowieniem z dnia 4 października 2004 r., znak: [...], PINB w Śremie nakazał wstrzymanie użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego oraz przedłożenie w terminie do 31 grudnia 2004 r. dokumentacji szczegółowo wymienionej w tym postanowieniu. W związku z niedostarczeniem w wyznaczonym terminie dokumentacji PINB w Śremie decyzją z dnia [...] października 2006 r., znak: [...], nakazał A. i J. B. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu - warsztatu ślusarskiego na budynek inwentarski-kurnik.

Po rozpatrzeniu odwołania A. i J. B. Wielkopolski WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak: [...], uchylił w/w decyzję PINB w Śremie i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wojewódzki wskazał, iż wobec ustalonego stanu faktycznego, organ powiatowy zastosował w sposób wadliwy przepis art. 71a ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie Wielkopolski WINB wskazał, iż uzasadnieniem dla umorzenia postępowania było wydanie przez PINB w Śremie postanowienia z dnia [...] października 2004 r., znak : [...] na podstawie przepisu art. 71a cyt. ustawy.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2007 r. znak: [...], na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...]. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że Wielkopolski WINB wydając w/w. decyzję w sposób rażący naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ wyjaśnił, iż przedmiotem postępowania wszczętego przez PINB w Śremie była samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku inwentarskiego na warsztat ślusarski. Bez znaczenia zatem dla ustalenia istnienia przedmiotu sprawy pozostawał, jak błędnie przyjął organ wojewódzki w uzasadnieniu swej decyzji, tryb w jakim ma być prowadzone postępowanie. Zasady i tryb prowadzenia postępowania nie determinują bowiem przedmiotu postępowania, to jest tego czy postępowanie winno być prowadzone, tym bardziej w sytuacji, gdy zarówno przed, jak i po zmianie przepisów prawa, określone zachowanie, czy też sytuacja podlega reglamentacji Państwa. Organ podkreślił, że nie ma żadnych wątpliwości, iż przedmiot postępowania istniał w dniu wydawania kontrolowanej decyzji, a jest nim samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku. Okoliczność zatem ewentualnych błędnych (w opinii organu wojewódzkiego) ustaleń stanu faktycznego, a co za tym idzie zastosowanych przepisów prawa, nie może w żaden sposób przesądzać o bezprzedmiotowości wszczętego już przez PINB w Śremie postępowania.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. wystąpili A. i J. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB, pomimo braku w niniejszej sprawie przesłanek do zastosowania tego przepisu. W uzasadnieniu wskazali, że wbrew twierdzeniom Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwestia istnienia przesłanek do stosowania art. 71a Prawa budowlanego ma znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organu II instancji odnośnie bezprzedmiotowości dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując oceny niniejszej sprawy był związany ustaleniami faktycznymi jakie przyjął Wielkopolski WINB w swej decyzji. Przyjmując, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, organ miał zatem obowiązek wskazać, na czym to naruszenie miało polegać, a rozumowanie organu w tym zakresie winno znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie skarżących zaskarżona decyzja nie spełnia powyższych wymogów. W przekonaniu skarżących, decyzja Wielkopolskiego WINB z dnia [...] grudnia 2006 r. nie narusza prawa, a jeśli nawet jest inaczej, to naruszenie to nie ma charakteru oczywistego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wykazał bowiem w żaden sposób na czym "to rażące naruszenie prawa" miałoby polegać.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną. W uzasadnieniu organ powtórzył swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] maja 2007 r. oraz ustosunkował się do zarzutów skarżących podnoszonych we wniosku. W szczególności wskazał, że skarżący nie sprecyzowali na czym miałoby polegać naruszenie przez organ przy wydawaniu decyzji art. 156 § 1 k.p.a. Ponadto wyrażona we wniosku sugestia, iż niewłaściwe ustalenie przepisu, który winien być zastosowany przez organ administracji publicznej, obliguje ten organ do umorzenia postępowania, pozostaje w ocenie organu całkowicie nieuzasadnione i sprzeczne z obowiązującym systemem prawa. O rażącym zaś charakterze naruszenia decyduje w przedmiotowej sprawie fakt, iż rozstrzygnięcie w kontrolowanej decyzji sprzeciwia się wprost obowiązującej normie prawa. Organ wyjaśnił, iż o charakterze rażącym wykazanego wyżej naruszenia prawa decyduje fakt, że pozostawienie w obiegu prawnym kontrolowanej decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] grudnia 2006 r., po pierwsze sankcjonowałoby całkowity brak możliwości doprowadzenia do zgodności z prawem ustalonej przez organ I instancji samowolnej zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego, a po drugie odebrałoby stronom prawo do ochrony swojego interesu prawnego (zarówno w zakresie ostatecznego ustalenia - czy w istocie samowolna zmiana miała miejsce, jak i w zakresie ewentualnego doprowadzenia do zgodności z prawem). Wszczęcie bowiem po raz drugi postępowania w tej samej sprawie i orzekanie o istocie sprawy wypełniałoby niewątpliwie przesłankę określoną w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (zakaz orzekania dwa razy w tej samej sprawie).

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. i J. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu oraz naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności decyzji naruszające zaufanie skarżących do organów państwa. W uzasadnieniu skarżący przytoczyli argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że istnieją przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB z dnia [...] grudnia 2006 r. Jedną z przesłanek enumeratywnie określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jest rażące naruszenie prawa do którego dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 1991 r. III SA 1246/91). Jak słusznie stwierdził Wielkopolski WINB wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. uchylającą w całości decyzję PINB w Śremie z dnia [...] października 2006 r. i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji prowadzone w trybie art. 71 a Prawa budowlanego, w sposób rażący naruszył art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej, tj. uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w pierwszej instancji powoduje, że organ drugiej instancji nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Organ odwoławczy nie ma jednak swobody w wyborze takiego sposobu zakończenia postępowania, a ograniczenie to związane jest z wystąpieniem okoliczności powodujących bezprzedmiotowość postępowania przed pierwszą instancją. Przy czym uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) i umorzenie postępowania przed organem pierwszej instancji będzie możliwe wówczas, gdy postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, czyli istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. W sytuacji, gdy nie wystąpią przesłanki bezprzedmiotowości wspomnianego postępowania, organ odwoławczy obowiązany jest sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w całości lub w znacznej części wydać decyzję (postanowienie) kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Odnosząc powyższe rozważania do przedmiotu niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że przedmiotem postępowania prowadzonego przez PINB w Śremie była samowolna zmiana sposobu użytkowania budynku inwentarskiego na warsztat ślusarski. W wyniku przeprowadzonej w dniu 13 września 2004 r. kontroli i ustaleniu, iż A. i J. B. nie posiadają pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania byłego kurnika na warsztat ślusarski wszczęte zostało postępowanie w ramach nadzoru budowlanego. W toku postępowania, na podstawie art. 71 a ust. 1 i 2 Prawa budowlanego organ I instancji wydał postanowienie, którym wstrzymał użytkowanie obiektu budowlanego i nakazał inwestorom przedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów określonych szczegółowo w rozstrzygnięciu tego postanowienia. Wobec nie przedłożenia przez inwestorów żadnego z dokumentów, decyzją z dnia [...] października 2006 r. nakazano przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku inwentarskiego użytkowanego jako warsztat ślusarski. Wobec ustalenia, iż samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu nastąpiła przed dniem 31 maja 2004 r. tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane, Wielkopolski WINB stwierdził, że zastosowanie przy rozstrzyganiu sprawy powinny mieć przepisy dotychczasowe Prawa budowlanego. Z tego względu, uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji, jak również umorzył postępowanie prowadzone w trybie art. 71a Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego, niedopuszczalne było zastosowanie przez organ I instancji w postanowieniu z dnia 4 października 2004 r. przepisów art. 71 a Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał że, w niniejszej sprawie, nie było żadnych wątpliwości, iż przedmiot postępowania istniał w dniu wydawania decyzji przez Wielkopolski WINB, a była nim samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu. Decyzją z dnia 16 października 2006 r. nakazano inwestorom przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania, ale nie oznacza to, że sprawa została ostatecznie zakończona. Okoliczność zaś ewentualnego błędnego zastosowania przepisów prawa przez organ przy jej wydawaniu w żaden sposób nie przesądza o bezprzedmiotowości wszczętego w ramach nadzoru postępowania. Wielkopolski WINB wydając decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r., którą uchylił decyzję organu I Instancji i umorzył postępowanie rażąco naruszył przepis art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Nie wystąpiły bowiem żadne okoliczności powodujące bezprzedmiotowość postępowania przed organem I Instancji. Tym samym brak było podstaw do umorzenia postępowania, gdyż powołana przez organ zmiana przepisów Prawa budowlanego nie przesądza o istnieniu bądź nie przedmiotu postępowania.

Skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i J. B. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) poprzez nieuwzględnienie skargi pomimo:

- naruszenia przez organ drugiej instancji art. 156 k.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego pomimo braku przesłanek do zastosowania tego przepisu,

- naruszenia przez organy I i II instancji art. 8 k.p.a. poprzez bezpodstawne stwierdzenie nieważności decyzji naruszające zaufanie skarżących do organów państwa,

2) naruszenie prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu skargi wskazania dlaczego Sąd uznał za nieuzasadniony podniesiony przez skarżących w skardze zarzut naruszenia art. 8 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, cytując szereg orzeczeń sądów administracyjnych wskazano, że jednym z warunków zastosowania art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. jest to aby naruszenie prawa miało charakter rażący. Jednak nawet oczywiste naruszenie przepisów nie przesądza o tym, że jest ono rażące. Dokonując wykładni pojęcia " rażące naruszenie prawa" należy sięgnąć do bogatego orzecznictwa sądów, które wskazuje kilka kryteriów pozwalających wyodrębnić takie kwalifikowane naruszenie spośród wszystkich innych. Po pierwsze o rażącym naruszeniu prawa można mówić gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego przepisu. Po drugie za rażące naruszenie prawa uważa się takie które powoduje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Ponadto należy wziąć pod uwagę skutki społeczno gospodarcze jakie za sobą pociąga oraz odpowiednio wyważyć pomiędzy interesem społecznym, wyrażającym się w dążeniu do realizacji zasady praworządności a interesem jednostki. Na organach administracji ciąży obowiązek szczególnie wnikliwej oceny interesu indywidualnego, aby bez nieuzasadnionej potrzeby nie naruszać zaufania obywateli do organów państwa poprzez wzruszanie prawomocnych decyzji. Zdaniem skarżących w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca rażące naruszenie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w żaden sposób nie wskazał w uzasadnieniu wyroku na jakiekolwiek szczególne okoliczności mogące stanowić podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Ponadto wskazano, że w przedmiotowej sprawie zaufanie skarżących do działania organów państwa stanowiło jedną z podstaw wniesionej skargi, co całkowicie zostało pominięte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu ( art. 183 § 1 p.p.s.a). NSA jako Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Postępowanie prowadzone na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyłom od zasady stabilności decyzji, stąd też ustalenie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji musi być niewątpliwe. Celem postępowania nieważnościowego nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Jedną z nich jest rażące naruszenie prawa, na tę przesłankę powołał się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzając nieważność decyzji Wielkopolskiego WINB, który to umorzył postępowanie z uwagi na brak przedmiotu postępowania. Jednak z prawidłowo poczynionych ustaleń przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji wynika, że skarżący dokonali zmiany sposobu użytkowania kurnika wykorzystywanego wcześniej do produkcji drobiu na skalę przemysłową, na warsztat ślusarski. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w budynku zamontowano szereg maszyn i urządzeń służących do produkcji wyrobów metalowych, między innymi siatki ogrodzeniowej. To niewątpliwie wpływa na komfort życia mieszkańców okolicznych domów. Kwestią wymagającą wyjaśnienia było to kiedy ta zmiana nastąpiła, bowiem od tego zależało które przepisy należy w tej sprawie zastosować. Wbrew stanowisku skarżących zastosowanie niewłaściwych ( tu nieobowiązujących już bądź jeszcze ) przepisów prawa budowlanego, nie uprawniało wielkopolski WINB do umorzenia postępowania pierwszej instancji jako bezprzedmiotowego. Zgodnie z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję w której uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy, bądź uchylając to rozstrzygnięcie umarza postępowanie pierwszej instancji. Przepis ten nie określa przesłanek umorzenia postępowania, wobec powyższego należy ich poszukiwać w treści art. 105 k.p.a. Zgodnie z jego § 1 gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Należy uznać, że bezprzedmiotowość postępowania wystąpi, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W niniejszej sprawie zarówno w chwili wszczęcia jak i w chwili umorzenia postępowania prowadzonego w trybie art. 71a Prawa budowlanego przez Wielkopolski WINB, istniał przedmiot postępowania a była nim zmiana sposobu użytkowania obiektu. Wielkopolski WINB zobowiązany był zatem sprawę rozstrzygnąć merytorycznie, a w przypadku, gdy zachodziłaby konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafne stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Sądu pierwszej instancji, że Wielkopolski WINB umarzając postępowanie rażąco naruszył prawo, mianowicie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarówno doktryna jak i orzecznictwo sądowe wypracowało przesłanki wymagane do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Wbrew zarzutom skarżących Sąd wojewódzki szeroko i wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczył te przesłanki i wykazał, że zachodzą one w niniejszej sprawie. Za tym Sądem należy w szczególności podkreślić, iż do rażącego naruszenia prawa dochodzi wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa, a ponadto jej obowiązywanie wywołuje skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. Umorzenie postępowania w niniejszej sprawie w której przedmiotem jest samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu w celu prowadzenia w nim działalności gospodarczej w znacznej skali, doprowadziłoby do "faktycznego zalegalizowania" takiego stanu rzeczy, bez przeprowadzenia wymaganego przepisami Prawa budowlanego postępowania. Nie jest to do zaakceptowania w praworządnym państwie, choćby ze względu na dobro mieszkańców okolicznych budynków. To w sposób oczywisty wyczerpuje przesłanki do zastosowania w sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i stwierdzenia nieważności decyzji Wielkopolskiego WINB, co stworzy możliwość rzetelnego wyjaśnienia sprawy i wydania stosownego orzeczenia z uwzględnieniem interesu nie tylko skarżących. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zaszła zatem sytuacja wyjątkowa uprawniająca organy państwa do wzruszenia prawomocnej decyzji WINB, nie doszło zatem do naruszenia zasady zaufania obywateli do organów państwa zawartej w art. 8 k.p.a.

Zważywszy na przedstawione wyżej uwarunkowania, za nie mogące odnieść skutku należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art.156 k.p.a. Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wykazał, że wszystkie zarzuty wskazane w skardze nie są trafne.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.