Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 477/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 78 lit. d), e), f), h)
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2011 r. sprawy ze skargi K. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego uchwałą z dnia [...] grudnia2010 r. nr [...] utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie ustalenia negatywnego wyniku egzaminu adwokackiego K. S. (zwanego dalej skarżącym).

Do wydania niniejszych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. stwierdziła, że skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego. Z uzasadnienia uchwały wynika, że skarżący z części pierwszej egzaminu otrzymał ocenę dobrą, z drugiej części egzaminu ocenę dostateczną z trzeciej części egzaminu ocenę niedostateczną z czwartej ocenę dostateczną, zaś z piątej ocenę dostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 78 f ust. 1 ustawy - Prawo o adwokaturze, który to przepis określa, że pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną, Komisja wskazała, iż skarżący uzyskał wynik negatywny z egzaminu adwokackiego.

Od uchwały organu I instancji K. S. złożył odwołanie, w którym nie sformułował konkretnych zarzutów.

W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że nie podziela wydanych ocen negatywnych. Podkreślił, że mając świadomość słabych stron swojej pracy, jak również tego, że jej treść odbiega od modelu pracy wzorcowej, to stoi na stanowisku, że sporządzona przez niego apelacja nie zasługuje na ocenę najniższą.

Ponadto skarżący podniósł, że sporządzona apelacja spełnia wszystkie niezbędne wymogi formalne i jako taka zostałaby wniesiona skutecznie i musiałaby zostać rozpoznana przez sąd apelacyjny w zakresie merytorycznym. W dalszej części obszernego uzasadnienia odwołania skarżący szczegółowo odniósł się do uwag egzaminatorów, które podzielił na trzy główne zarzuty, które określił jako:

1) zarzut niedostrzeżenia istoty błędu popełnionego przez sąd I instancji, 2) zarzut nietrafności podniesionych zarzutów, 3) zarzut braku uzasadnienia wniosków dowodowych. Do odwołania skarżący dołączył kserokopię uchwały działającej przy Ministrze Sprawiedliwości Komisji II stopnia do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] kwietnia 2010 r., wydanej w sprawie oznaczonej [...]. Powołując się na treść uchwały w ostatnim akapicie części odwołania dotyczącego zarzutu niedostrzeżenia istoty błędu popełnionego przez sąd I instancji skarżący wskazał, iż Komisja wyraziła jednoznaczny pogląd, z którego można wyprowadzić pewną ogólną zasadę, iż jeżeli zarówno treść przepisu, jak również piśmiennictwo, a także orzecznictwo nie formułuje określonego wymogu, to niespełnienie takiego wymogu nie może być kwalifikowane jako błąd zdającego, skoro nie wpływa to w żadnym razie na skuteczność środka odwoławczego.

Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały i stwierdzenie, że uzyskał pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości zważyła, co następuje:

Na wstępie dokonała analizy obowiązującego stanu prawnego z punktu widzenia zakresu orzekania przez Komisję II stopnia. W tym zakresie dostrzec należy, że przepis art. 78 h ust. 12 ustawy - Prawo o adwokaturze stanowi, że do postępowania przed Komisją Odwoławczą stosuje się odpowiednio przepis Kodeksu postępowania administracyjnego.

Komisja wskazała na art. 78 ust. 1 i art. 78 h ustawy prawo adwokaturze, a także art. 75 g ust. 1 i art. 78 h ust. 7 i 14. Powołała również § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 września 2009 r. w sprawie Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu adwokackiego (Dz. U. z 2009 r. Nr 164, poz. 1315).

Następnie Komisja II stopnia odniosła się szczegółowo do zarzutów odwołania.

Odnosząc się do uwag dotyczących spełnienia przez pracę zdającego wymogów formalnych środka odwoławczego Komisja podziela pogląd, że praca zasadniczo zawiera elementy wymienione w przepisie art. 368 § 1 KPC. Podkreślenia jednak wymaga, że poprawność sporządzenia apelacji od strony formalnej, to nie tylko zawarcie wszystkich elementów konstrukcyjnych, ale także w świetle przepisu art. 368 § 1 pkt 2 KPC - prawidłowe przytoczenie zarzutów i ich krótkie uzasadnienie, które uznawane jest za elementarne zadanie warsztatowe zawodowego pełnomocnika, co podkreślił Sąd Najwyższy między innymi w postanowieniu z dnia 27.10.2005 r., III CZ 78/05 oraz uchwale z dnia z 22.2.2006 r., III CZP 6/06. Praca egzaminacyjna skarżącego nie spełnia przedstawionych wymogów, zawiera usterki w zakresie redakcji zarzutów apelacyjnych procesowych, co zasadnie wytknął SSA Z. C.. Egzaminowany we wniesionym odwołaniu myli fakt przyjęcia środka odwoławczego do merytorycznego rozpoznania z gwarancją jego skuteczności.

Komisja uznała, że analiza powołanych przez zdającego licznych zarzutów naruszenia prawa zarówno procesowego jak i materialnego (art. 233 KPC, art. 277 i 286 KPC, art. 328 § 2 KPC, art. 361 k.c. i art. 417 k.c.) w zestawieniu z treścią uzasadnienia sporządzonej apelacji pozwala podzielić uwagi egzaminatorów, że zdający ma problemy ze zrozumieniem treści i krytyczną analizą akt sprawy co spowodowało, że nie dostrzegł istoty zadania z prawa cywilnego, a zaproponowany przez niego sposób rozwiązania problemu właściwie przejawiał się jedynie w zaskarżeniu wyroku sądu I instancji. Przede wszystkim zdający nie dokonał rozgraniczenia skutków zakażenia powoda WZW typu C od późniejszej choroby nowotworowej, co znalazło odzwierciedlenie już na etapie redakcji pierwszego z zarzutów.

Zdający zarzucając w pkt 1 naruszenie przepisu art. 233 KPC (bez przytoczenia paragrafu, na co zwrócił uwagę jeden z egzaminatorów) pisze wprost, że naruszenie wymienionego przepisu polegało na - "przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż zebrany materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że choroba nowotworowa stanowiła następstwo zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby (...)". Ponadto słusznie wskazał egzaminator SSA Z. C., że treść powołanego zarzutu w istocie dotyczy ustaleń faktycznych sądu.

Zarzut z pkt 2 dot. naruszenia przepisu art. 227 i 286 KPC słusznie został oceniony jako nietrafny, zasadnie wskazała adw. A. C., że materiał zgromadzony w przygotowanych na potrzeby egzaminu aktach sprawy nie dawał podstaw do poddawania w wątpliwość opinii sporządzonej przez biegłego onkologa, a zatem sąd nie był zobowiązany dopuszczać z urzędu ponownej opinii biegłego onkologa.

Zarzut z pkt 3 dotyczy podobnie jak zarzut z pkt 1 naruszenia przepisu art. 233 KPC poprzez -"wyciągnięcie wniosków z ustnej opinii biegłego (...) polegających na uznaniu iż nie jest możliwe, aby w szpitalu w 2006r doszło do zakażenia HCV" -został sformułowany w sposób nieporadny. Wbrew zapatrywaniom egzaminatorów taki zarzut można by uznać za dopuszczalny gdyby został należycie uzasadniony oraz przede wszystkim gdyby nie sprzeczność z uzasadnieniem zarzutu z pkt 1.

Zarzut sformułowany w pkt 4 dotyczy naruszenia przepisu art. 361 § 1 k.c., poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na "przyjęciu wprost teorii adekwatnego związku przyczynowego do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, podczas gdy sąd winien stosować ją z modyfikacją wynikającą ze szczególnego rodzaju sprawy i polegającą na przyjęciu dostatecznej dozy prawdopodobieństwa wystąpienia następstw, zamiast przyjętego przez sąd wysokiego stopnia prawdopodobieństwa". W świetle treści tak zredagowanego zarzutu, należy w pełni podzielić wyrażoną przez SSA Z. C. opinię, iż zdający wykazuje całkowite niezrozumienie istoty adekwatnego związku przyczynowego, dorobku orzecznictwa i doktryny dotyczącej tzw. procesów lekarskich. Jak słusznie wskazał egzaminator ani ustawa ani poglądy nie zmieniają w tych szczególnych procesach istoty adekwatnego związku przyczynowego, łagodząc jedynie rygory dowodowe, akceptując dowód prima facie i podkreślając konieczność stosowania domniemań faktycznych.

Zarzut z pkt 5 dotyczący naruszenia przepisu art. 417 § 1 k.c. świadczy o wadliwym rozumowaniu prawnym i należy go uznać za dyskwalifikujący. Skarżący w uzasadnieniu apelacji uznał działalność lekarzy zatrudnionych w publicznych zakładach opieki zdrowotnej za działanie funkcjonariuszy publicznych i nie zastanowiło go nawet, że odpowiedzialność z mocy art. 417 § 1 k.c. ponosi Skarb Państwa, który nie był stroną pozwaną w procesie. Jednocześnie zamieszczone w odwołaniu wywody skarżącego odnoszące się do sfery imperium i dominium państwa oraz kwestii reformy służby zdrowia należy uznać za chybione, bowiem nie znajdują oparcia w przedstawionym w zadaniu stanie faktycznym sprawy. Skarżący w dalszym ciągu nie dostrzega, że powód, którego miał za zadanie reprezentować w postępowaniu odwoławczym skierował swoje roszczenie do zakładu ubezpieczeń, a nie jednostki samorządu terytorialnego reprezentującej Skarb Państwa.

Zarzut z pkt 6 odnosi się do naruszenia przepisu art. 328 § 2 KPC, który w praktyce stosowany jest pomocniczo i często związany z naruszeniem przepisu art. 233 § 1 KPC, polegającym na braku wszechstronnego rozważenia zebranego w danej sprawie materiału dowodowego. Zgodnie bowiem z dyspozycją przepisu art. 328 § 2 KPC sąd jest zobowiązany do wskazania na jakich dowodach się oparł i dlaczego innym dowodom odmówił przymiotu wiarygodności. Powyższy zarzut został jednak błędnie sformułowany, bowiem skierowany przeciwko wydanemu rozstrzygnięciu, a nie uzasadnieniu. Egzaminowany nie wykazał na czym, polegały mankamenty uzasadnienia. Zarzut z pkt 7 został sformułowany nieporadnie, dotyczy informacyjnego przesłuchania żony zmarłego powoda. Brak też w pracy jego uzasadnienia. Wnioski o przeprowadzenie nowych dowodów zgłoszone zostały bez niezbędnego uzasadnienia w świetle ograniczeń dowodowych obowiązujących w postępowaniu apelacyjnym, wynikających z art. 381 KPC, co słusznie wytknęli oboje egzaminatorzy. Na tle casusu przedstawionego do rozwiązania powyższe wnioski należy uznać za bezpodstawne.

Dokładna analiza pracy egzaminowanego, w szczególności treść powołanych zarzutów i ich uzasadnienie, jak również treść zamieszczonego autorskiego, alternatywnego żądania zasądzenia przez sąd pomniejszonej o połowę kwoty zadośćuczynienia w przypadku nie podzielenia argumentacji skarżącego o istnieniu związku przyczynowego pomiędzy zakażeniem powoda wirusem HCV a pierwotnym nowotworem wątroby, a nawet śmiercią powoda i jednoczesnym ustaleniem przez sąd istnienia takiego związku pomiędzy pobytem powoda w szpitalu im. [...], a samym zakażeniem wskazuje jednoznacznie na brak umiejętności przeprowadzenia krytycznej analizy akt sprawy i umiejętności prawidłowego wnioskowania, czego należy wymagać od kandydata na adwokata. Profesjonalny pełnomocnik musi umieć wybrać kierunek zaskarżenia wadliwego orzeczenia i go uzasadnić, a praca egzaminowanego tego warunku nie spełnia. Poza rozważaniami zdającego pozostała kwestia rozmiaru dochodzonego zadośćuczynienia pomimo, że biegły jednoznacznie ustalił, iż procentowy uszczerbek na zdrowiu z powodu zakażenia WZW typu C wynosi 30-40%. Potrzeba uzasadnienia wysokości dochodzonej kwoty wynikała ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz dawała możliwość omówienia zmiany linii orzeczniczej i odejścia od procentowego sposobu ustalania wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Wniosek o zmianę zaskarżonego w całości wyroku przy braku szczegółowego uzasadnienia żądania zasądzenia całej należności objętej pozwem mógł mieć negatywny wpływ na interes powódki, narażając ja na częściową przegraną z jednoczesną utratą kosztów procesu. Zauważyć także należy, że zdający wniósł o zasądzenie odsetek od żądanej kwoty zadośćuczynienia z pominięciem uregulowania zawartego w przepisie art. 817 k.c.

W odniesieniu do kwestii związanych z językiem, stylem i starannością pracy należy podzielić opinię adw. A. C., iż język i styl pracy nie budzą zastrzeżeń, natomiast uzasadnienie apelacji jest niespójne.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 78 E ust. 2 ustawy z dnia 26.05.1982r Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002, Nr 123, poz. 1058, ze zm.) oceny prac na egzaminie adwokackim dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy biorąc pod uwagę następujące kryteria: 1) zachowanie wymogów formalnych, 2) właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji,3) poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje, 4) język i styl pracy. Wszystkie zatem wymienione przez cytowaną ustawę elementy składają się na ocenę końcową zadania egzaminacyjnego. Oczywiście od zakresu poprawnego wypełnienia przez zdającego każdego z czterech ustawowych kryteriów oceny pracy, w tym poprawności zaproponowanego rozwiązania z uwzględnieniem interesu reprezentowanej strony zależy przyznanie oceny końcowej z egzaminu zawodowego, która zgodnie z powołaną ustawą Prawo o adwokaturze podlega stopniowaniu. Praca egzaminacyjna skarżącego zawiera istotne usterki w zakresie redakcji zarzutów apelacyjnych i ich uzasadnienia. Skarżący w swoich rozważaniach nie dokonał jednoznacznego rozgraniczenia skutków zarażenia powoda wirusowym i zapaleniem wątroby typu C od zdiagnozowanej u powoda choroby nowotworowej, a nadto całkowicie wadliwie wskazuje na art. 417 § 1 k.c., jako podstawę odpowiedzialności szpitala i pozwanego zakładu ubezpieczeń. Zamieszczony w uzasadnieniu apelacji wywód prawny poświęcony możliwości uznania za udowodnione zdarzeń, co do których zachodzi prawdopodobieństwo wystąpienia graniczące z pewnością został także błędnie ukierunkowany na wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zakażeniem wirusem HCV a rakiem pierwotnym wątroby.

Mając na uwadze powyższe oraz uznając zarzuty skarżącego w najistotniejszym zakresie za chybione, Komisja odwoławcza uznała, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania w tej części.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia rozpoznając sprawę jako organ odwoławczy, w jej całokształcie i ponownie, także w odniesieniu do ocen cząstkowych nieobjętych zakresem zaskarżenia, dokonała w tym zakresie weryfikacji opinii egzaminatorów.

Oceny wyrażone w tych opiniach Komisja Egzaminacyjna II stopnia podzieliła w całości, nie dostrzegając w nich istotnych uchybień, które powodowałyby konieczność podwyższenia ocen cząstkowych.

Skargę na powyższą decyzję d Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie wywiód Pan K. S..

Zaskarżonej uchwale zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 138 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy, nierozpoznanie odwołania Skarżącego i nieodniesienie się do zawartych tam zarzutów i argumentów,

b) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 78h ust. 12 Prawa o adwokaturze poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu wydania decyzji takiej a nie innej treści.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.

a) art. 78d ust. 1. art. 78e ust. 2 in fine Prawa o adwokaturze ze względu na zastosowanie przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia przy ocenie pracy skarżącego kryteriów nie mających uzasadnienia w tych przepisach.

W związku z tym wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi wskazał między innymi, że Komisja II stopnia nierozpoznała w pełni zarzutów odwołania.

W szczególności pominięto obszerne fragmenty odwołania zawarte na jego 3 stronie, a wskazujące, że Skarżący uwzględnił w treści apelacji oraz wnioskach istotę zadania z prawa cywilnego przejawiającą się w rozgraniczeniu skutków zakażenia wirusem HCV od powstania choroby nowotworowej wątroby. W szczególności w żaden sposób nie odniesiono się do zacytowanych tam wypowiedzi zawartych w złożonej przez Skarżącego apelacji.

Pominięto także rozważania skarżącego dotyczące sposobu formułowania zarzutów apelacji, które w znacznej części oparte były na poglądach doktryny i orzeczeniach sądów.

Nie rozpoznano należycie także tych zarzutów odwołania, które dotyczyły zarzutu 4 apelacji, tzn. zarzutu o następującej treści: "naruszenie prawa materialnego, tj. art. 361 § 1 k. c. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu wprost teorii adekwatnego związku przyczynowego do ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy sąd winien stosować ją z modyfikacją wynikającą ze szczególnego rodzaju sprawy i polegającą na przyjęciu dostatecznej dozy prawdopodobieństwa wystąpienia następstw, zamiast przyjętego przez sąd wysokiego stopnia prawdopodobieństwa". W tym zakresie Komisja II Stopnia podzieliła opinię SSA Z. C., że zdający wykazuje całkowite niezrozumienie istoty adekwatnego związku przyczynowego, dorobku orzecznictwa i doktryny dotyczącej tzw. procesów lekarskich". Tymczasem, jak wynika z treści odwołania, sformułowanie zarzutu takiej a nie innej treści było podyktowane nie nieznajomością określonej linii orzeczniczej, lecz oparciem się na wskazanym w uzasadnieniu wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 22 września 2005 r. (sygn. I ACa 197/05) zakładając, że to właśnie to orzeczenie będzie przemawiać na korzyść klienta.

Odnośnie natomiast zarzutu 5 apelacji dotyczącego naruszenia art. 417 § 1 K.c. w zaskarżonej uchwale stwierdzono, że "zamieszczone w odwołaniu wywody Skarżącego odnoszące się do sfery imperium i dominium państwa oraz kwestii reformy służby zdrowia należy uznać za chybione, bowiem nie znajdują oparcia w przedstawionym w zadaniu stanie faktycznym sprawy'. Tymczasem Skarżący w odwołaniu przytoczył obszernie uzasadnione poglądami doktryny argumenty wskazujące, że kwalifikacja odpowiedzialności szpitala na podstawie art. 417 K.c. nie jest kwalifikacją błędną, przeciwstawiając to stwierdzeniu Oceniających, że właściwa kwalifikacja winna zostać oparta na art. 416 K.c. Biorąc pod uwagę wypowiedź zawartą w zaskarżonej uchwale, że kwalifikacja odpowiedzialności na podstawie art. 417 K.c. jest błędem dyskwalifikującym, także i w tym wypadku argumenty odwołania winny zostać właściwe wyjaśnione i należycie ocenione.

Nie odniesiono się również w uchwale do podniesionych przez skarżącego niejasności dotyczących wypowiedzi biegłego onkologa.

Biorąc powyższe pod rozwagę skarżący uznał, że jego odwołanie nie zostało rozpatrzone w sposób prawidłowy.

Skarżący wskazał również na zarzuty dotyczące wadliwości uzasadnienia. W jego ocenie po analizie zaskarżonej uchwały nie można stwierdzić, jakie argumenty przemawiały za wystawieniem oceny niedostatecznej, poza subiektywnym przekonaniem Komisji.

Skarżący uzasadnił również zarzut naruszenia art. 78 d ust. 1 prawa o adwokaturze podnosząc, że Komisja oceniając pracę skarżącego przyjęła kryteria nie znajdujące uznania w powyższym przepisie.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację, wskazując ponadto, że:

W ocenie organu odwoławczego uzasadnienie uchwały zawiera wystarczający zestaw argumentów o charakterze prawnym dotyczący prawidłowości kwestionowanej oceny pracy z części trzeciej egzaminu adwokackiego i stanowiących jednocześnie odpowiedź na pozostałe twierdzenia skarżącego.

Uzasadnienie uchwały wyjaśnia powody jej podjęcia. Przywołane są stosowne przepisy prawne, w tym artykuł ustawy — Prawo o adwokaturze stanowiące podstawę prawną uchwały.

Uzasadnienie spełnia więc konieczne przesłanki wymagane prawem.

Odnośnie kwestionowanej oceny niedostatecznej z trzeciej części egzaminu Komisja Egzaminacyjna II Stopnia szczegółowo wyjaśniła powody, dla których uznała, że projekt apelacji sporządzony przez skarżącego został oceniony negatywnie.

Uzasadnienie uchwały zawiera także wyjaśnienie dlaczego argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione, świadczy o tym lektura tego dokumentu.

W przeprowadzonych analizach prawnych Komisja Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości rozważyła także wszystkie twierdzenia skarżącego i dała temu wyraz w uzasadnieniu uchwale. Zawiera ono także wyjaśnienie dlaczego argumenty skarżącego nie zostały uwzględnione.

Uzasadnienie uchwały zawiera zatem wyjaśnienie przesłanek, którymi organ odwoławczy kierował się przy jej wydawaniu, wskazanie faktów uznanych za udowodnione oraz przyczyn, z powodu których dowodom i twierdzeniom skarżącego odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej.

Komisja II stopnia nie naruszyła również art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a.

W ocenie Komisji nie doszło również do naruszenia art. 78 d ust. 1 i 78 e ustawy prawo o adwokaturze, gdyż egzamin został przeprowadzony zgodnie z wymogami zawartymi w powyższych przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle przywołanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone uchwały nie naruszają prawa.

Postępowanie związane z egzaminem adwokackim regulują przepisy ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze. Podstawowe przepisy dotyczące rozpoznawanej sprawy mają następujące brzmienie:

Art. 78d. 1. Egzamin adwokacki polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu adwokackiego, zwanej dalej "zdającym", do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu adwokata, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu.

2. Egzamin adwokacki składa się z pięciu części pisemnych.

3. Pierwsza część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 100 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa oraz z karty odpowiedzi. Zdający może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi. Za każdą prawidłową odpowiedź zdający uzyskuje 1 punkt.

4. Prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu adwokackiego.

5. Druga część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa karnego polegającego na przygotowaniu aktu oskarżenia lub apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

6. Trzecia część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

7. Czwarta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa gospodarczego polegającego na przygotowaniu umowy albo pozwu lub wniosku albo apelacji, albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

8. Piąta część egzaminu adwokackiego polega na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa administracyjnego polegającego na przygotowaniu skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego lub skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do ich wniesienia, na sporządzeniu opinii prawnej w oparciu o opracowane na potrzeby egzaminu akta lub przedstawiony stan faktyczny.

10. Egzaminatorzy dokonują oceny za część drugą do piątej egzaminu adwokackiego przy zastosowaniu następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Art. 78e. 2. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu adwokackiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Naczelną Radę Adwokacką biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje.

3. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu adwokackiego.

Art. 78f. 1. Pozytywny wynik z egzaminu adwokackiego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu adwokackiego otrzymał ocenę pozytywną.

Art. 78h. 1.0d uchwały o wyniku egzaminu adwokackiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 78f ust. 2.

9. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu adwokackiego.

12. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stwierdzić należy, iż uchwały Komisji Egzaminacyjnej, które są oparte na ocenie członków tej Komisji dokonanej w określonej w ustawie skali ocen korzystają ze swoistego "luzu decyzyjnego". Luz decyzyjny jest związany z oceną stanu faktycznego i tylko jawne wyjście poza jego granice może stanowić podstawę do przyjęcia, że naruszenie prawa miało charakter istotny. Sądowa kontrola uchwały Komisji polega zatem na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się istotnych uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego rozstrzygnięcia. Jest to więc kontrola prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie uchwały i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W niniejszej sprawie kandydat – K. S. otrzymał ocenę niedostateczną z trzeciej części egzaminu (prawo cywilne). Organ II instancji podtrzymał ocenę niedostateczną z trzeciej części egzaminu, co w myśl art. 78f p.o.a. oznacza ocenę negatywną z egzaminu jako całości.

W ocenie Sądu Komisja Egzaminacyjna II stopnia, odniosła się do każdego zarzutu podnoszonego w odwołaniu od uchwały [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu adwokackiego przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego, uzasadniając swoją opinię co do poprawności oceny Komisji i wykazując nietrafność podniesionych zarzutów. Sąd podziela w całości ocenę dokonaną przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości.

W 2010 r. trzecia część egzaminu adwokackiego polegała na rozwiązaniu zadania z zakresu prawa cywilnego polegającego na przygotowaniu apelacji (jako prawidłowo umocowany pełnomocnik powódki M. K.), albo w przypadku uznania, iż brak jest podstaw do jej wniesienia, sporządzenia opinii o braku podstaw do wywiedzenia apelacji (z uwzględnieniem interesu reprezentowanej przez siebie strony) w odniesieniu do wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi II Wydział Cywilny z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt II C 123/08 oddalającego powództwo M. K. przeciwko Powszechnemu Zakładowi Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej II Inspektoratowi w [...] o 200.000 zł zadośćuczynienia. Postępowanie sądowe zostało zainicjowane pozwem J. K. z dnia [...] października 2008 r., w którym na podstawie art. 420 w związku z art. 445 § 1 k.c. powód wnosił o zasądzenie ww. kwoty zadośćuczynienia. W pozwie podniesiono iż podczas zabiegu usunięcia przepukliny pachwinowej lewostronnej w trakcie pobytu J. K. w Wojewódzkim Szpitalu im [...] w dniach [...]-[...] lutego powód zakażony został wirusem zapalenia wątroby typu C, co zostało ujawnione w czasie badania w dniu [...] maja 2008 r. Zdaniem powoda zakażenie spowodowało ciężką i nieuleczalną chorobę łącznie ze zmianami nowotworowymi wątroby, a co za tym idzie - znaczne cierpienia, ograniczenia zdolności do pracy, trwały uszczerbek na zdrowiu i złe rokowania na przyszłość.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, iż Komisja Egzaminacyjna II stopnia w uzasadnieniu wydanej przez siebie uchwały przeanalizowała treść sporządzonej przez skarżącego apelacji, zapoznała się z uwagami egzaminatorów i dokonała oceny zarzutów skarżącego, których zasadności w ostatecznym wyniku nie

podzieliła. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna nie przekroczyła w niniejszej uchwale luzu decyzyjnego związanego z decyzją uznaniową.

W tym miejscu warto zauważyć, że stanowisko zawarte w apelacji związane jest z wyrokiem Sądu pierwszej instancji.

Istota zadania z prawa cywilnego, polegała na rozgraniczeniu skutków zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu C i doznanych w jego wyniku cierpień psychicznych i fizycznych (takich jak złe rokowania na przyszłość, występujący u powoda świąd skóry) od choroby nowotworowej, która nie miała związku z tym zakażeniem, co w pełni odzwierciedlał przygotowany na potrzeby kazusu materiał dowodowy w postaci dwóch opinii lekarskich.

Przede wszystkim zdający nie dokonał rozgraniczenia skutków zakażenia powoda WZW typu C od późniejszej choroby nowotworowej, co znalazło odzwierciedlenie już na etapie redakcji pierwszego z zarzutów.

Apelacja skarżącego zawiera usterki w zakresie redakcji zarzutów apelacyjnych procesowych, co zauważa zarówno SSA Z. C. jak i Komisja Ii stopnia. Egzaminowany w swojej apelacji myli fakt przyjęcia środka odwoławczego od merytorycznego rozpoznania z gwarancją jego skuteczności.

Sąd podziela pogląd, że materiał zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do poddania w wątpliwość opinii sporządzonej przez doktora K. M., a zatem Sąd nie był zobowiązany dopuścić z urzędu kolejnej opinii biegłego z zakresu onkologii.

Sąd podziela również pogląd dotyczący naruszenia przepisu art. 233 k.p.c.

Zarzut sformułowany w pkt 4 dotyczy naruszenia przepisu art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na "przyjęciu wprost teorii adekwatnego związku przyczynowego do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, podczas gdy sąd winien stosować ją z modyfikacją wynikająca ze szczególnego rodzaju sprawy i polegającą na przyjęciu dostatecznej dozy prawdopodobieństwa wystąpienia następstw, zamiast przyjętego przez sąd wysokiego stopnia prawdopodobieństwa".

W świetle treści tak zredagowanego zarzutu, należy w pełni podzielić wyrażoną przez SSA Z. C. opinię, iż zdający wykazuje całkowite niezrozumienie istoty adekwatnego związku przyczynowego, dorobku orzecznictwa i doktryny dotyczącej tzw. procesów lekarskich. Jak słusznie wskazał egzaminator ani ustawa ani poglądy nie zmieniają w tych szczególnych procesach istoty adekwatnego związku przyczynowego, łagodząc jedynie rygory dowodowe, akceptując dowód prima facie i podkreślając konieczność stosowania domniemań faktycznych.

Całkowicie wadliwy jest zarzut naruszenia art. 417 § 1 k.c. będący podstawą odpowiedzialności szpitala i pozwanego zakładu ubezpieczeń. Odpowiedzialność z tytułu naruszenia art. 417 § 1 k.c. ponosi Skarb Państwa, który nie występował w procesie jako strona pozwana. Podstawę odpowiedzialności szpitala stanowi art. 416 k.c.

Błędnie również skarżący sformułował zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., który winien być skierowany przeciwko wydanemu rozstrzygnięciu a nie uzasadnieniu. Skarżący nie wykazał na czym polegały mankamenty uzasadnienia w zakresie braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego w sprawie.

Wnioski o przeprowadzenie nowych dowodów zostały zgłoszone bez niezbędnego uzasadnienia w świetle ograniczeń dowodowych obowiązujących w postępowaniu apelacyjnym, co wynika z art. 381 k.p.c. Nieprawidłowy jest również wniosek apelacji o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, przy braku szczegółowego uzasadnienia żądania zasądzenia całej należności objętej pozwem. W ocenie Sądu mogło to narazić powódkę na częściową przegraną i jednoczesna utratę części kosztów procesu.

Skarżący ponadto wniósł o zasądzenie odsetek od żądanej kwoty zadośćuczynienia nie uwzględniając uregulowania zawartego w art. 817 kc.

Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy nie naruszyły wskazanych wyżej przepisów ustawy - Prawo o adwokaturze. Wydane uchwały zapadły po wszechstronnym i wnikliwym zbadaniu wszystkich okoliczności sprawy. Nie doszło też do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 7i art. 80 k.p.a. oraz art. 78h ust. 12 ustawy - Prawo o adwokaturze. Również uzasadnienia uchwał są zgodne z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organ wyczerpująco ustosunkował się do wszystkich zarzutów strony, szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko i opierając je na konkretnych przepisach prawa.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zostały zatem ustalone wszelkie okoliczności istotne z punktu widzenia przepisów prawa materialnego. W uzasadnieniu uchwały organy podały przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja odnosi się do istotnych w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych.

Ponadto oceniając zaskarżone uchwały Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.