Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 332/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 , ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Herman Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2021 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS) decyzją z [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] r. nr [...], odmawiającą K. K. (dalej: strona, skarżący) umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwanej dalej "K.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm., dalej "u.s.u.s.").

Na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i 3 pkt 6 i art. 32 u.s.u.s. odmówił umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą, w tym na:

- ubezpieczenia społeczne - za okres od 12/2017 do 5/2018 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek – [...] zł, odsetek liczonych na [...] r. – [...] zł,

- Fundusz Pracy - za okres od 12/2017 do 5/2018 w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu: składek – [...] zł, odsetek liczonych na [...] r. – [...] zł.

Z akt administracyjnych wynika, że [...] r. skarżący wniósł o umorzenie należności z tytułu składek za okres od grudnia 2017 r. do maja 2018 r. na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. W uzasadnieniu wniosku powołał się na swoją trudną sytuację finansową oraz zdrowotną.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] r. nr [...], odmówił umorzenia należności z tytułu składek, wskazując, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że nie zgadza się z w oceną ZUS, że nie zasługuje na umorzenie, gdyż jego sytuacja materialna w każdej chwili może ulec zmianie. Ponadto oczywistym jest, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, zatem spełniona jest przesłanka przewidziana w art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Zdaniem skarżącego przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie zaległych składek organ ma obowiązek rozważyć aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy, a nie zdarzenia przyszłe i niepewne. Także stan majątkowy skarżącego nie wskazuje na możliwość zaspokojenia nawet kosztów egzekucyjnych. Ponadto zadłużenie powstało w wyniku zakwestionowania po latach ubezpieczenia w innym kraju unijnym, czego skarżący nie potrafił przewidzieć.

W toku postępowania skarżący uzupełnił akta sprawy o oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej.

Zaskarżoną decyzją ZUS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z przedłożonego [...] r. oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby fizycznej, która nie prowadzi pełnej księgowości, wynika, że skarżący: jest żonaty, nie pracuje zarobkowo, nie pobiera świadczenia emerytalnego czy rentowego, posiada dochód z pracy dorywczej w wysokości [...] zł, nie pobiera zasiłku z Urzędu Pracy, ani zasiłku z pomocy społecznej, nie korzysta z innych form pomocy, ponosi koszty tylko związane z leczeniem w wysokości [...] zł, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada zobowiązań finansowych, ruchomości, nieruchomości, praw majątkowych oraz wierzytelności, nie widzi w najbliższym czasie poprawy swojej sytuacji materialnej, leczy się na nadciśnienie, ma zaburzenia depresyjne oraz cierpi na bóle kręgosłupa. W dodatkowych informacjach skarżący oświadczył, że na wyżywienie przeznacza [...] zł.

Analizując dane wygenerowane z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych: Centralnej Ewidencji i informacji o Działalności Gospodarczej, Centralnej Ewidencji Pojazdów, Bazy Danych Ksiąg Wieczystych, ZUS ustalił, że skarżący: do [...] r. prowadził działalność gospodarczą PHU "A" (kod PKD 25.62.Z - Obróbka mechaniczna elementów metalowych), od 1 lutego 2019 r. nie podlega do ubezpieczeń społecznych ani ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia, nie jest zgłoszony jako osoba bezrobotna, na obecną chwilę nie figuruje w Bazie Ksiąg Wieczystych jako właściciel czy współwłaściciel nieruchomości, nie jest właścicielem czy współwłaścicielem pojazdów, nie zwracał się z wnioskiem do ZUS o rozłożenie na raty należności z tytułu składek.

Wobec faktu, że w złożonym wniosku skarżący wnosił o umorzenie należności zgodnie z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 "rozporządzenia", to wniosek ten został rozpoznany jedynie w zakresie dotyczącym zastosowania powołanej podstawy prawnej. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku, zgodnie z żądaniem strony, organ uwzględnił także treść art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Następnie organ przywołał treść art. 28 ust. 3 pkt 1-6 u.s.u.s. i wyjaśnił, że spełnienie którejkolwiek z tych przesłanek automatycznie nie powoduje podjęcia decyzji o umorzeniu należności, ponieważ przepisy art. 28 ust. 3 cytowanej ustawy określają jedynie warunki, w których zaległości mogą być umorzone.

W pierwszym rzędzie organ wskazał, że nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., gdyż nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, bowiem należności z tytułu składek zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym przez Dyrektora Oddziału ZUS w R., które jest obecnie zawieszone.

Na zawieszenie postępowania miały wpływ następujące czynności:

— [...] r. zostały wystawione tytuły wykonawcze o nr [...];

— [...] r. wpłynął zarzut skarżącego na prowadzoną egzekucję;

— [...] r. wydano postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego z dniem [...] r. wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...], [...] - do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zarzutu;

— postanowieniem z [...] r. znak [...] ZUS uznał zarzuty za bezzasadne;

— [...] r. skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie;

— [...] r. wystawiono tytuł wykonawczy o nr [...];

— postanowieniem z [...] r. znak [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. uchylił postanowienie z [...] r. znak [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia; organ nadzoru wskazał, że w sprawie w pierwszej kolejności należy uzyskać stanowisko zobowiązanego co do zakresu żądania;

— [...] r. skarżący stwierdził, że pismo należy rozpatrzyć jako zarzut w trybie art. 33 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, czego konsekwencją, w przypadku uznania zarzutu za zasadny, jest umorzenie egzekucji; natomiast w przypadku uznania zarzutu za bezzasadny, pismo to należy rozpatrzyć jako wniosek o zawieszenie egzekucji w trybie 56 § 1 pkt 1 lub 5 ustawy egzekucyjnej w związku z art. 1 ust. 14 ustawy abolicyjnej;

- postanowieniem z [...] r. znak [...], ZUS uznał za bezzasadne zarzuty braku wymagalności obowiązku z innego powodu, odroczenia terminu płatności czy rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej i odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych [...];

[...] r. skarżący złożył zażalenie na postanowienia z [...] r. znak [...] oraz znak [...];

- postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. postanowił utrzymać w mocy postanowienie z [...]r. znak: [...] oraz znak: [...];

- [...] r. skarżący wniósł skargę na te postanowienia; aktualnie sprawa jest w toku.

W związku z powyższym organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.

Zdaniem organu nie zaszły także przesłanki z art. 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek (Dz. U. z 2003 r.. nr 141, poz. 1365, zwanego dalej "rozporządzeniem"), gdyż skarżący nie wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie ich opłacić, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W szczególności skarżący nie wykazał, że: opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby jego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ stwierdził też, że zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych, natomiast było wynikiem nieopłacenia w ustawowym terminie płatności składek w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Oznacza to, że nie wystąpiła przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Organ przeanalizował również sytuację zdrowotną skarżącego, wskazując, że problemy zdrowotne są dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Nadto skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów, z których wynika trwała niezdolność do pracy. Zatem ZUS uznał, że sytuacja zdrowotna skarżącego nie uniemożliwia mu pozyskiwania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia, tym bardziej, że uzyskuje on przychód z prac dorywczych.

Analizując sytuację rodzinną skarżącego, ZUS wskazał, że skarżący posiada rozdzielność majątkową z żoną od [...] r. i nie wykazał żony we wspólnym gospodarstwie domowym. ZUS ustalił także, że od [...] r. żona skarżącego rozpoczęła działalność gospodarczą jako PHU "A", (PKD 25.62.Z obróbka mechaniczna elementów metalowych), uzyskuje dochody z tego tytułu i zgodnie z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ma obowiązek przyczyniania się do zaspokojenia potrzeb rodziny. Zdaniem ZUS fakt, że skarżący nie wykazał dochodu żony we wspólnym gospodarstwie domowym wskazuje, że materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie daje podstaw do uznania, że jego sytuacja materialna jest ciężka.

Organ podkreślił, że każda osoba prowadząca działalność ma obowiązek terminowego regulowania należności, niezależnie od osiąganych dochodów. Za ryzyko związane z prowadzoną działalnością, jak również negatywnymi skutkami oraz za wszelkie rozliczenia odpowiada podmiot prowadzący działalność. Brak płynności finansowej nie powinien być równoważony ze środków stanowiących przychody ZUS. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej skarżący miał obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Zatem skutki finansowe działalności osoby zobowiązanej nie mogą być przerzucane na ogół obywateli. Jednocześnie sam brak środków finansowych nie przesądza o możliwości umorzenia zaległości z tytułu składek, gdyż nawet w sytuacji, gdy skarżący nie posiada środków na zaspokojenie należności, istnienie zaległości z tytułu składek nie zmienia jego sytuacji majątkowo-rodzinnej, a jedynie wpływa na brak możliwości przeprowadzenia skutecznej egzekucji. Umorzenie długu w przypadku skarżącego byłoby przyzwoleniem na stosowanie praktyk polegających na generowaniu zaległości i czynienia z ZUS instytucji charytatywnej, wspierającej dłużników w ich problemach finansowych. Organ podkreślił, że płatnik składek odpowiada za zadłużenie całym swoim majątkiem, zarówno teraźniejszym, jak i przyszłym. Dlatego też, jeśli organ dostrzega jakiekolwiek możliwości wyegzekwowania długu, czy z obecnego majątku, czy też w dalszej perspektywie czasowej, to podjęcie negatywnego dla rozstrzygnięcia, nie może być uważane za dowolne, a umorzenie zaległości z tytułu składek byłoby przedwczesne. Organ zaznaczył także, że obowiązek spłaty zaległych zobowiązań składkowych nie oznacza, że muszą one być uregulowane jednorazowo, ponieważ u.s.u.s. przewiduje możliwość - po złożeniu stosownego wniosku - udzielenia dłużnikowi ulgi w spłacie należności w formie układu ratalnego, choćby w dłuższej perspektywie czasowej.

W skardze do sądu administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej bez wyjaśnienia istoty sprawy, poprzez pominięcie art. 28 ust. 3a u.s.u.s.

W uzasadnieniu decyzji strona podniosła, że uzasadnienie decyzji omija powyższy przepis, co winno skutkować uchyleniem decyzji. Skarżący podniósł, że znalazł się w sytuacji dłużnika ZUS bez własnej winy. Wyjaśnił, że nie jest jego winą, że odwołanie co do opinii nadesłanej do [...] zupełnie bez jego udziału w sprawie, ani też bez przeprowadzenia jakiejkolwiek kontroli w firmie go zatrudniającej, utkwiło w brytyjskiej instytucji do tej pory, a jego monity pozostają bez odpowiedzi i bez jakiejkolwiek reakcji. Nie jest również jego winą, że przez lata ZUS przyjmował za tzw. dobrą monetę zatrudnienie w W.; dopiero gdy narosły odsetki dowiedział się, że okres zatrudnienia w innym kraju unijnym jest nieakceptowalny i dosłownie z dnia na dzień stał się dłużnikiem.

Ponadto organ posuwa się do przypuszczenia, że skarżący nadal wykonuje działalność gospodarczą ale "na czarno". Jednak oprócz własnych "gdybań" nie przedstawia żadnych dowodów na takie "twierdzenie". ZUS żąda oddawania wszystkich pieniędzy, jakie udaje mu się zarobić w ciągu miesiąca oraz wskazuje, że małżonka powinna go utrzymywać, nie zwracając uwagi na rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej zwana: p.p.s.a.), sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c) p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Dalej wskazać trzeba, że przedmiotem skargi jest opisana na wstępie decyzja ZUS w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą (płatnika opłacającego składki na własne ubezpieczenia), w tym na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wraz z odsetkami.

Badając kwestię trafności w/w rozstrzygnięcia ZUS zaznaczyć trzeba, że zapadło ono w ramach tzw. uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że organ administracji publicznej, w ustalonych wyczerpująco okolicznościach rozpatrywanej sprawy, ma możliwość wyboru pozytywnego lub negatywnego dla strony rozstrzygnięcia. Przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych w sprawie przepisach prawnych. Tak przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (zob. wyrok NSA z 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 321/07). Wydanie takiej decyzji poprzedzać musi należyte zgromadzenie i przeanalizowanie materiału dowodowego, prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i przeprowadzenie wnioskowania opartego na zasadach logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Wszystkie te elementy winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu. Z kolei sądowa kontrola legalności wydanej w następstwie tego decyzji ograniczona jest do zbadania jej zgodności z prawem. W szczególności Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, gdyż jest to wyłączna kompetencja organu administracji. Stwierdzenie przez ustawodawcę, że organ może umorzyć należności nie oznacza oczywiście dowolności, bowiem organ przy wydawaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej analizy i oceny wszystkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki. Wybór kierunku rozstrzygnięcia winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Kontrola Sądu obejmuje zatem przede wszystkim zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, czy doszło do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i czy zostały one poddane wnikliwiej i rzetelnej ocenie.

W realiach rozpoznawanej sprawy, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie może zostać uwzględniona, gdyż organ nie naruszył kryteriów wyżej wskazanych.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s., należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład, z uwzględnieniem ust. 2 - 4. W myśl art. 28 ust. 2 ustawy, w/w należności mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, chyba, że zachodzi sytuacja określona w art. 28 ust. 3a. Ten z kolei przepis otwiera możliwość uwzględnienia innych przesłanek umorzenia, w odniesieniu do ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. W tym przypadku należności mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Sytuacje całkowitej nieściągalności zostały enumeratywnie wymienione w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. I tak, całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2 zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 1228 i 2320);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4 nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Poza przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, że w stosunku do skarżącego nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 3, 4, 4a, 4b i 5 u.s.u.s., na nie zresztą skarżący się nie powoływał.

W ocenie Sądu zgodzić należy się z organem, że nie zachodzi przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s., gdyż nie można jednoznacznie stwierdzić, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, bowiem należności z tytułu składek zostały objęte postępowaniem egzekucyjnym przez Dyrektora Oddziału ZUS w R., które jest obecnie zawieszone. Organ wyjaśnił też, że postanowieniem z [...] r. ZUS uznał za bezzasadne zarzuty braku wymagalności obowiązku z innego powodu, odroczenia terminu płatności czy rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej i odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego wszczętego wobec skarżącego na podstawie tytułów wykonawczych [...]. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] r. utrzymał w mocy postanowienie pierwszoinstancyjne, a w związku z wniesioną przez skarżącego skargą na te postanowienia; aktualnie sprawa jest w toku.

Przechodząc do oceny możliwości umorzenia należności składkowych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. wskazać trzeba, że określone w tym przepisie przesłanki umorzenia zostały uszczegółowione w wydanym na podstawie art. 23 ust. 3b u.s.u.s. rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia, zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną, nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Niewątpliwie w sprawie nie wystąpiła przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, bowiem skarżący nie podnosił, by poniósł straty materialne w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Odnosząc się do przesłanek określonych w § 3 ust. 3 rozporządzenia należy zauważyć, że skarżący wskazał, iż leczy się na nadciśnienie, ma zaburzenia depresyjne oraz cierpi na bóle kręgosłupa. Nie przedstawił jednak żadnych dokumentów, z których wynika trwała niezdolność do pracy. Słusznie zatem uznał ZUS, że problemy zdrowotne są dodatkowym utrudnieniem w codziennej egzystencji skarżącego, lecz nie stanowią wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Sytuacja zdrowotna skarżącego nie uniemożliwia mu pozyskiwania dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia, tym bardziej, że uzyskuje on przychód z prac dorywczych, zatem okoliczność ta nie może uzasadniać udzielenia ulgi.

Organ przeanalizował również sytuację materialną skarżącego w kontekście § 3 ust. 1 rozporządzenia, wskazując, że skarżący nie wykazał dochodu żony we wspólnym gospodarstwie domowym, co oznacza, że materiał dowodowy jest niejednoznaczny i nie daje podstaw do uznania, że jego sytuacja materialna jest ciężka. A przecież to na osobie ubiegającej się o ulgę spoczywa obowiązek pełnego przedstawienia wszelkich okoliczności faktycznych sprawy. Słusznie wskazał organ, że nie miał możliwości zbadania dochodów żony skarżącego, a okoliczność ta była istotna dla ustalenia stanu faktycznego, gdyż dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym mają wpływ na ogólną sytuację materialną rodziny i winny być brane pod uwagę przy określaniu podstawy umorzenia należności składkowych z tytułu trudnej sytuacji finansowej. Wbrew temu co twierdzi strona skarżąca odrębność majątkowa małżonka nie oznacza, że jest on zwolniony od łożenia na utrzymanie rodziny.

Nie ma racji strona skarżąca, że organ pominął analizę treści art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Na str. 5-16 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ wskazuje przyczyny, dla których nie można w sytuacji skarżącego zastosować tego przepisu.

W ocenie Sądu, przy wydawaniu decyzji o umorzeniu należności, w ramach uznania administracyjnego, organ dokonał wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy, w tym sytuacji majątkowej i zdrowotnej zobowiązanego w celu ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w przytoczonych przepisach prawnych.

Dokonał oceny tej sytuacji po uprzednim ustaleniu i analizie stanu faktycznego. Wszystko to stanowiło podstawę do wydania zaskarżonej decyzji – decyzji o charakterze uznaniowym.

Raz jeszcze przypomnieć trzeba, że decyzje uznaniowe podlegają ograniczonej kontroli sądu administracyjnego. Kontroli podlega w istocie to, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdy dokonał wykładni występujących w przepisach określających przesłanki umorzenia należności składkowych pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa.

Rozpoznając skargę we wskazanym wyżej zakresie Sąd uznał, że jest ona niezasadna. Organ ustalił bowiem i zbadał wszystkie okoliczności istotne dla oceny wystąpienia przesłanek umorzenia należności. Zebrał i rzetelnie ocenił materiał dowodowy.

Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Ponadto w rozpoznawanej sprawie organ orzekający przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy i wystarczający do podjęcia decyzji, a także dokonał wyczerpującej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji, spełniającym wymogi określone w art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Wbrew zarzutom skargi organ wziął pod uwagę aktualny stan faktyczny sprawy, zwracając jednak słusznie uwagę, że problemy skarżącego wynikły z nieterminowego płacenia składek, jego sytuacja zdrowotna nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących na dochód rodziny, zatajając dochody żony, egzekucja należności nie została umorzona.

W tym miejscu wskazać przyjdzie, że zarzuty skarżącego, że ZUS nie uwzględnił braku jego winy przy powstaniu zaległości są bezzasadne. Słusznie wskazał ZUS, że to na osobie prowadzącej działalność gospodarczą ciąży obowiązek zapoznania się z obowiązującymi przepisami prawa.

Mając na względzie powyższe Sąd, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a podjęte rozstrzygnięcie nie wykracza poza ramy uznania administracyjnego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku