Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1165/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-05-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 118, art. 123, art. 124 par. 1 par. 2
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 707 par. 2, art. 712 par. 1 pkt 2-2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 1211
journal: Dz.U. 2014 poz 101
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jednolity
article: art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 1 pkt 3, art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: ref. staż. Martyna Dziubałka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2014 r. sprawy ze skargi [A] sp. z o.o. w [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...], po przeprowadzeniu kontroli i postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr[...], określił X sp. z o.o. w [...] zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r. w wysokości[...],- zł.

Określenie zobowiązania podatkowego za 2008 r. w kwocie wyższej niż deklarowana przez podatnika w zeznaniu rocznym CIT - 8 była efektem ustalenia, że w badanym roku spółka nie była uprawniona do pomniejszenia dochodu o stratę uzyskaną w 2003r. w kwocie [...] zł, ponieważ z CIT-8 za 2003r. wynika, iż spółka uzyskała w tym roku dochód w wysokości [...] zł.

Ponadto spółka zawyżyła o kwotę [...]zł koszty uzyskania przychodów w danym roku podatkowym poprzez nieprawidłowe zaliczenie wydatków na zakup usług doradczych. Jak wynika z dokumentów w dniu [...] października 2006 r. X sp. z o.o. jako zleceniodawca zawarła z Y z siedzibą w Niemczech umowę doradztwa w zakresie polskiego i zagranicznego rynku nieruchomości. Przedmiotem zlecenia miały być usługi stałego doradztwa polegającego na zapewnieniu kompetentnej i bezstronnej informacji w zakresie nieruchomości. Doradztwo wykonywane miało być w formie ustnej, a na pisemną prośbę zleceniodawcy, także w formie pisemnej. Strony ustaliły wysokość wynagrodzenia za wykonanie usługi w wysokości nie więcej niż [...]euro netto miesięcznie. Wynagrodzenie obejmować miało także ryczałtową rekompensatę za ponoszone przez doradcę koszty, takie jak koszty podróży, koszty telefoniczne i telekomunikacyjne.

Wydatki na rzecz Y w wysokości [...] zł spółka zaewidencjonowała na koncie 402 "Usługi obce" i zaliczyła do podatkowych kosztów uzyskania przychodów 2008 r. Do podatkowych kosztów uzyskania przychodów 2008r. spółka zaliczyła również, zaewidencjonowane na koncie 751 "Koszty finansowe", różnice kursowe w wysokości [...]zł, wynikające z rachunków wystawionych przez niemieckiego kontrahenta za świadczone usługi doradcze w zakresie nieruchomości.

W zastrzeżeniach i wyjaśnieniach do protokołu kontroli podatkowej strona podniosła, że dowodem wykonania przez Y usług doradczych jest fakt, że usługi te przyczyniły się do powstania przychodów podatkowych z tytułu sprzedaży niezabudowanej nieruchomości w [...] (w 2010 r. wpłynęło do Spółki [...] zł jako zaliczka oraz [...] zł jako zadatek, zaś pozostała kwota, tj. [...] zł wpłynęła w 2011r.). Z duplikatu rachunku nr [...]z dnia [...].10.2008 wynika, że został on wystawiony za reklamę i analizę rynku w związku ze sprzedażą nieruchomości i stacji paliw w[...] , natomiast z duplikatu rachunku kosztów nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. wynika, iż rachunek wystawiony został za koszty telefonów, podróży, negocjacji w związku ze sprzedażą nieruchomości i stacji paliw w[...].

Zdaniem organu przedłożone dowody nie wskazują, że wydatki te zostały poniesione na bieżące doradztwo w zakresie rynku nieruchomości. Były to wydatki związane ze sprzedażą nieruchomości w[...]. Przychód ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości spółka uzyskała w 2010 r. w wysokości [...]zł oraz w 2011 r., w wysokości [...]zł. Zatem poniesiony wydatek na zakup usług doradczych pozostaje w bezpośrednim związku z konkretnym przychodem - sprzedażą nieruchomości w[...]. Na taką kwalifikację poniesionych przez spółkę wydatków wskazuje opis rachunków wystawionych przez niemieckiego kontrahenta oraz składane podczas postępowań wyjaśnienia.

W związku z powyższym spółka nieprawidłowo zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów w 2008 roku wydatek na zakup usług doradczych w wysokości [...]zł, a także kwotę [...]zł z tytułu różnic kursowych wynikających z wystawionych przez niemieckiego kontrahenta rachunków. Organ nie zakwestionował faktu poniesienia wydatki , ale wyłącznie moment uwzględnienia tych wydatków w kosztach uzyskania przychodu, tj. w dacie ich poniesienia . Koszty te, zdaniem organu, powinny być potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, a zatem na podstawie przepisu, art. 15 ust. 4 updop.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. spółka stwierdziła, że w toku kontroli błędnie przyjęto, że spółka uzyskała przychód z tytułu przedawnionego zobowiązanie względem Z w wysokości [...]zł. w 2008 r. Zdaniem spółki zobowiązanie przedawniło się w 2006 r.

Po analizie materiału dowodowego organ nie podzielił stanowiska strony, wskazując, że z materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] sierpnia 1999 r. X sp. z o.o. zawarła z Z [...] SA umowę o wykonanie pawilonu handlowego [...] w[...]. W wyniku powstałego sporu pomiędzy stronami transakcji co do zapłaty należności za wykonane roboty budowlane, Z skierował do Sądu Polubownego w [...] pozew z dnia [...] października 2001 r. o zapłatę kwoty [...]zł. Sąd Polubowny wyrokiem z dnia[...] lutego 2003 r. zasądził od X sp. z o.o. na rzecz Z kwotę [...] objętą fakturą[...]. Następnie Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] września 2003 r. uchylił wyrok Sądu Polubownego. Pismem z dnia [...] lutego 2004 r. powód wniósł do Sądu Polubownego wniosek o podjęcie postępowania, ostatnia rozprawa w sprawie o zapłatę odbyła się w dniu [...] października 2005 r.; z protokołu rozprawy wynika, że z uwagi na brak jednomyślności arbitrów zapis na sąd polubowny stracił moc, jednocześnie orzeczono o kosztach postępowania. Oceniając zebrany materiał dowodowy w sprawie organ I instancji uznał, że wierzytelność w kwocie [...]zł uległa przedawnieniu w 2008 r., a nie jak twierdzi podatnik w 2006r., albowiem termin przedawnienia zobowiązania, przerwany w dniu [...] października 2001r. wytoczeniem przez Z S.A. przeciwko X sp. z o. o. pozwu o zapłatę zaczął biec na nowo po zakończeniu postępowania toczącego się przed sądem polubownym, tj. w dniu [...] października 2005 r. co z kolei wywołało określone w przepisie art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop skutki podatkowe. Z dniem upływu terminu przedawnienia zobowiązań spółki wobec kontrahenta z tytułu wykonanych na jej rzecz usług budowlanych, wartość tych zobowiązań w kwocie [...] stała się dla spółki przychodem. Przychód ten został zatem prawidłowo wykazany przez X sp. z o. o. w zeznaniu podatkowym CIT - 8 za 2008 rok.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Skarbowej w [...], mając na względzie całość materiału dowodowego zebranego w sprawie, decyzją z dnia [...] września 2013r., nr[...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zgodne z obowiązującym prawem.

Strona zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła naruszenie:

1) art. 707 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964r, nr 43 poz. 296 ze zm. dalej KPC) w związku z przepisem art. 123 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. poz. 16, nr 93 ze zm. dalej Kc ) – w brzmieniu obowiązującym w 2003 r. poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie - prowadzące do uznania, że czynności podejmowane przed sądem polubownym po utracie mocy zapisu na ten sąd, były czynnościami mogącymi przerwać termin przedawnienia. Powyższe skutkowało błędnym ustaleniem daty dla obliczania biegu 3-letniego terminu przedawnienia, a w konsekwencji, przypisanie skarżącej przychodu podatkowego z tytułu przedawnienia jej zobowiązań do roku 2008, zamiast do roku 2006;

2) art. 120, art. 122 oraz art. 187 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U z 2012r. nr 749 ze zm. dalej O.p.), gdyż w toku postępowania organy podatkowe nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia i rozpatrzenia stanu faktycznego, co skutkowało błędną interpretacją przepisów powołanych w punkcie 1 powyżej;

3) art. 15 ust. 4 i ust. 4d updop poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, co skutkowało uznaniem za koszty bezpośrednie ponoszonych przez skarżącą co -miesięcznie i w kwotach zryczałtowanych pośrednich kosztów doradztwa.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że 3 - letni termin przedawnienia (zobowiązania względem Z S.A., w wysokości [...]zł) upłynął już w 2006 r., a datą początkową dla obliczania 3 - letniego biegu terminu przedawnienia powinien być rok 2003, w którym to roku w związku z brakiem wymaganej jednomyślności arbitrów sądu polubownego zapis na sąd polubowny stracił moc ex lege, tj. stosownie do przepisu art. 707 § 2 kpc. Zdaniem strony skarżącej wszelkie czynności i postępowanie prowadzone przed sądem polubownym w roku 2005 były nieskuteczne procesowo, a zatem nie mogły spowodować skutku w postaci przerwania terminu przedawnienia, czyli nie były czynnościami, o których mowa w art. 123 § 1 pkt 1 kc. Wobec utraty mocy zapisu na sąd polubowny i uchylenia wyroku Sądu Polubownego, jedyną drogą dochodzenia roszczenia mogącą doprowadzić do przerwana biegu przedawnienia było skierowanie pozwu do sądu powszechnego, z czego Z nie skorzystał. Wobec powyższego roszczenie Z po przerwie zakończonej w dniu [...]02.2003 r., przedawniło się w dniu[..].02.2006 r.

Ponadto, w ocenie skarżącej, organ podatkowy dopuścił się także naruszenia przepisów art. 120, art. 122 oraz art. 187 § 1 i 2 O.p., gdyż nie zbadał i nie rozpatrzył materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w celu wyjaśnienia, czy w 2005 r. Sąd Polubowny był rzeczywiście upoważniony do rozpatrywania sprawy sporu pomiędzy Z a X sp. z o. o., nie ustalił właściwości Sądu Polubownego do prowadzenia postępowania .

Nadto, zdaniem skarżącej, spółka zaliczała zgodnie z obowiązującymi przepisami koszty bieżącego doradztwa w zakresie rynku nieruchomości w koszty podatkowe w dacie ich poniesienia - tj. na podstawie okresowo otrzymywanych rachunków od Y, uznając, że są to koszty pośrednie. Skarżąca zwróciła uwagę, że umowa nie dotyczyła wyłącznie sprzedaży nieruchomości w[...], lecz doradztwa w zakresie rynku nieruchomości. Umowa była zawarta na czas nieokreślony, a wynagrodzenie za usługi doradcze było w niej określone na poziomie stałym i ryczałtowym. Zdaniem skarżącej, fakt, że na kwestionowanych rachunkach zawarto opis, że czynności doradcy były związane ze sprzedażą nieruchomości w[...] nie oznacza, że rachunki te odzwierciedlają poniesienie kosztów bezpośrednich w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W ocenie skarżącej organ podatkowy w zaskarżonej decyzji potraktował wynagrodzenie za usługi doradcze jak wynagrodzenie za usługi pośrednika handlu nieruchomościami. Skarżąca podkreśliła, że nie uzależniała wypłaty wynagrodzenia do Y od faktu dojścia do skutku transakcji sprzedaży nieruchomości w[...]. Wypłacanie wynagrodzenia było uzależnione wyłącznie od staranności w bieżącym świadczeniu różnego zakresu usług doradczych, w tym także usług doradztwa dotyczących transakcji sprzedaży nieruchomości w[...]. Skarżąca podkreśliła, że sam fakt, iż dana usługa doradcza "związana jest z transakcją sprzedaży", nie oznacza jeszcze, że koszt tej usługi powinien być zaliczany do kosztów podatkowych dopiero w momencie uzyskania przychodu z danej transakcji sprzedaży. Usługi doradcze bardzo często "dotyczą" różnych transakcji (tj. transakcji zakupu lub sprzedaży), lecz nie oznacza to jeszcze, że zaliczenie ich do kosztów podatkowych powinno być uzależnione od zrealizowania bądź dojścia do skutku tych transakcji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się zasadniczo do kwestii, czy organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że wydatki na zakup usług doradczych od Y w wysokości [...] zł nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w 2008r. oraz, że wierzytelność kontrahenta skarżącej - Z S.A. w kwocie [...] zł, objęta fakturą nr[...], w związku z zakończeniem postępowania przed Sądem Polubownym w [...] w dniu[...].10.2005 r., uległa przedawnieniu w roku 2008, co skutkowało obowiązkiem rozliczenia przychodu z tego tytułu.

Na wstępie wskazać należy, że przedmiot opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych obejmuje szeroko rozumianą działalność gospodarczą oraz że punktem wyjścia dla określenia zakresu przedmiotowego ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest regulacja zawarta w art. 7 ust. 1 updop, stanowiąca, że przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty (...). Dochodem - w myśl art. 7 ust. 2 updop - jest natomiast nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera jednak legalnej definicji przychodu podatkowego. Z konstrukcji art. 12 ust. 1 updop jednoznacznie wynika, że katalog zdarzeń w nim wymienionych ma charakter czysto przykładowy. Przesądza o tym zdanie pierwsze tego przepisu, które stanowi, że takim przychodem dla celów podatkowych są "w szczególności" przypadki wskazane w następnych akapitach tego przepisu. Za rodzące przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 updop mogą być uznane również niewymienione w tym przepisie zdarzenia, których następstwem jest uzyskanie przysporzenia mającego trwały charakter. Jednocześnie nie powinno budzić wątpliwości, iż o przysporzeniu można mówić nie tylko wówczas gdy nastąpi u podatnika przyrost po stronie aktywów, ale również wówczas gdy nastąpi trwałe zmniejszenie jego zobowiązań (pasywów). W treści art. 12 ust. 1 pkt 3 updop ustawodawca wskazuje, że za taki przychód uznać należy wartość umorzonych podatnikowi zobowiązań, jak również wartość przedawnionych zobowiązań podatnika.

Stosownie natomiast do art. 118 K.c, regulującego kwestię przedawnienia zobowiązań, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej - trzy lata.

Zgodnie z art. 123 Kc , bieg przedawnienia przerywa się:

1) przez każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

2) przez uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

3) przez wszczęcie mediacji.

Dodatkowo z art. 124 § 1 Kc wynika, że po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo, a zgodnie z § 2 tej regulacji, w razie przerwania przedawnienia przez czynność w postępowaniu przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym albo przez wszczęcie mediacji, przedawnienie nie biegnie na nowo, dopóki postępowanie to nie zostanie zakończone.

W przedmiotowej sprawie Z wytoczył w dniu [...]października 2001 r. przeciwko skarżącej powództwo o zapłatę. Po wydaniu w dniu [...].02.2003r. wyroku przez Sąd Polubowny w [...], a następnie jego uchyleniu przez Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...]09.2003r., Z trzykrotnie zwracał się do Sądu Polubownego o podjęcie w przedmiotowej sprawie postępowania i wyznaczenie terminu rozprawy (pismo z dnia [...].02.2004r.,[...].09.2004r. i [...].04.2005r.). Z treści protokołu rozprawy z dnia [...] lipca 2005 r. wynika, że Sąd Polubowny zobowiązał strony do ostatecznego sprecyzowania swoich żądań oraz złożenia wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem ich późniejszego pominięcia oraz do wypowiedzenia się co do ewentualnej ugody. W wykonaniu postanowienia Sądu z [...] lipca 2005r. Z złożył pismo procesowe z dnia [...]sierpnia 2005r., w którym wniósł jak dotychczas, tj. jak w pozwie z dnia [...] października 2001 r. i piśmie procesowym z dnia [...] października 2002 r. Na rozprawie Sądu Polubownego w dniu [...] października 2005 r. arbitrzy nie uzyskali jednomyślności wobec czego zgodnie z art. 707 § 2 KPC zapis na Sąd utracił moc.

Biorąc pod uwagę zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz mając na względzie powołane przepisy kodeksu cywilnego, należy za prawidłowe uznać stanowisko organów podatkowych, że z dokumentacji dotyczącej wszystkich czynności dokonanych przed Sądem Polubownym w [...] wynika, że postępowanie przed Sądem ostatecznie zakończyło się w dniu [...]października 2005r. Po uchyleniu wyroku Sądu Polubownego dalej przed tym Sądem prowadzone było postępowanie w celu rozstrzygnięcia sporu, wezwano strony do ostatecznego sprecyzowania swoich żądań, do złożenia wszystkich wniosków dowodowych pod rygorem ich późniejszego pominięcia oraz do wypowiedzenia się na temat możliwości zawarcia ugody - do rozstrzygnięcia sporu.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że postępowanie przed Sądem Polubownym ostatecznie zakończyło się z chwilą wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w [...] w dniu[...] września 2003r. Zgodnie z akceptowanym w doktrynie stanowiskiem Sądu Najwyższego, po uchyleniu przez sąd państwowy wyroku sądu polubownego na skutek uwzględnienia skargi opartej na przepisach art. 712 § 1 pkt 2-5 KPC sąd polubowny zachowuje nadal swą właściwość do rozstrzygnięcia sporu (zob. uchwała SN z dnia 15 listopada 1970 r., III CZP 63/70, OSN 1971, nr 5, poz. 78). Obecnie obowiązujący art. 1211 kpc ( Dz.U z 2014r. poz. 101 ze zm.) expressis verbis formułuje zasadę, że uchylenie wyroku sądu polubownego nie powoduje, w braku odmiennego postanowienia stron, utraty mocy zapisu na sąd polubowny. Oznacza to, że sąd polubowny pozostaje nadal właściwy do rozstrzygnięcia sporu między stronami, ponieważ jak zasadnie podkreśla się w doktrynie uwzględnienie skargi o uchylenie wyroku sądu polubownego ma charakter wyłącznie kasatoryjny (zob. orzeczenie SN z dnia 6 stycznia 1961 r., 2 CR 532/59, PiP 1962, nr 2, s. 346), a więc unicestwia wyrok sądu polubownego, lecz nie pozbawia mocy prawnej umowy, w której strony poddały spór pod rozstrzygnięcie sądu polubownego. Dopóki zaś obowiązuje taka umowa, nie można żądać rozpoznania sporu przez sąd. Celem zaś stron dokonujących zapisu na sąd polubowny jest żądanie ostatecznego rozstrzygnięcia sporu przez ten sąd, nie zaś przez sąd powszechny, zatem sąd polubowny pozostaje właściwy mimo uchylenia wydanego przezeń wyroku (Chytła Karolina: Komentarz do zmiany art.1211 Kodeksu postępowania cywilnego wprowadzonej przez Dz.U. z 2005 r. Nr 178 poz. 1478, opub. LEX/el.,2005 )

W związku z zakończeniem postępowania przed Sądem Polubownym w [...] w 2005 roku i niepodjęciem przez strony zapisu dalszych kroków w celu rozpoznania sprawy przez sąd powszechny, należy przyjąć, że termin przedawnienia zobowiązania będącego przedmiotem sporu, który związany był z prowadzeniem działalności gospodarczej, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, zaczął biec na nowo w 2005r. i upłynął w 2008 r., co z kolei wywołało określone w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. a updop skutki podatkowe w postaci przychodu osiągniętego w danym roku podatkowym.

Ponadto za bezzasadne należy uznać stanowisko strony skarżącej, że wydatki poniesione na rzecz firmy Y można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w 2008r., dokonując rozliczenia w miesiącu ich poniesienia.

Moment potrącania wydatków uznanych za koszty podatkowe, określony jest w przepisie art. 15 updop. W myśl ust. 4 ww. przepisu, koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym, są potrącalne w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody, z zastrzeżeniem ust. 4b i 4c. Zgodnie zaś z ust. 4d tej regulacji, koszty uzyskania przychodów, inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami, są potrącalne w dacie ich poniesienia. Stosownie do ust. 4e, za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury.

Ustalając zatem moment uznania wydatku za koszt podatkowy rozstrzygnąć należy, czy istnieje możliwość powiązania tego wydatku z przychodem osiągniętym w roku podatkowym. Wydatki powiązane bezpośrednio z osiągniętym przychodem należy uwzględniać w kosztach uzyskania przychodów w roku osiągnięcia przychodu na podstawie art. 15 ust. 4 updop. Natomiast wydatki wpływające na przychody spółki w sposób pośredni należy uznawać za koszty podatkowe w dacie ich poniesienia.

Bezsporne w sprawie jest, że spółka realizując działalność gospodarczą, poniosła wydatki w wysokości [...] zł, które są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ nie kwestionuje faktu, że wydatki te stanowią co do zasady koszt uzyskania przychodu. Spór dotyczy kwalifikacji poniesionych kosztów uzyskania przychodu; czy były do koszty bezpośrednio związane z przychodem, jak twierdzi organ, czy pośrednio wiązały się z przychodem, na co wskazuje skarżąca.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego (wyjaśnienia spółki oraz niemieckiego kontrahenta, a w szczególności opis rachunków wystawionych za wykonane usługi doradcze) wynika, że wyżej wskazany wydatek związany był z przychodem uzyskanym z tytułu sprzedaży niezabudowanej nieruchomości w [...] w 2010r. i 2011r. Spółka w zastrzeżeniach i wyjaśnieniach do protokołu kontroli podatkowej wskazała, że zakup usług doradczych miał "(...) bezpośredni wpływ na powstanie przychodów podatkowych, (...) zysku z tytułu sprzedaży niezabudowanej nieruchomości w [...]", a niemiecka spółka dokonała opisu wystawionych rachunków, wskazując, że polegały one na ponoszeniu wydatków na reklamę, analizę rynku, telefony, podróże oraz negocjacje w związku ze "sprzedażą nieruchomości i stacji paliw w [...] ".

Zdaniem Sądu wydatek poniesiony przez spółkę na zakup usług doradczych związanych z nieruchomością w [...] pozostaje w bezpośrednim związku z konkretnym przychodem – ze sprzedaży tej nieruchomości. W związku z powyższym zastosowanie ma przepis w art. 15 ust. 4 updop. Stwierdzić więc należy, że skarżąca nieprawidłowo zaliczyła wydatki w kwocie [...]zł do kosztów uzyskania przychodów roku 2008. Koszty te bowiem jako bezpośrednio związane z przychodem, powinny być uwzględnione w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody.

Sąd stwierdza również, że organy podatkowe dążąc do rozstrzygnięcia tego sporu nie naruszyły przepisów postępowania w sposób, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew zarzutom skargi, podjęły wszelkie działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zasada prawdy obiektywnej polega na tym, że organ jest zobowiązany ustalić, jakie fakty są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy na gruncie przepisów prawa materialnego, następnie zebrać dowody w celu ustalenia tych faktów i dokonać oceny dowodów. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się naruszenia powołanej zasady. Zarzut zawarty w skardze, że organy bez przeprowadzenia dowodów przyjęły, że Sąd Polubowny był uprawniony do rozpoznania sporu w 2005 r., nie zasługuje na uwzględnienie. Z materiału dowodowego wynika, że przed Sądem Polubownym po 2003 r. toczyło się postępowanie, które definitywnie zostało zakończone w 2005 r., z uwagi na fakt, że arbitrzy nie uzyskali jednomyślności, w związku z powyższym zapis na sąd stracił moc.

Dlatego sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.