Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 466/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 17, art. 17b, art. 16a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2188
law: Ustawa z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej -  t.j.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 333
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos – Janusz Asesor sądowy Brygida Myszyńska-Guziur (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 września 2022 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 9 maja 2022 r., nr SKO.2083/21 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. G. (dalej jako "strona", "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zamościu z dnia 9 maja 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wnioskiem złożonym w dniu 28 października 2021 r., skarżący zwrócił się do Wójta Gminy Łabunie o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku z opieką nad matką W. H..

Decyzją z dnia 23 listopada 2021 r. Wójt Gminy Ł., odmówił stronie przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie organu pierwszej instancji, w sprawie nie został spełniony warunek art. 17 ust. 1b u.ś.r. do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ze względu na przekroczenie kryterium wieku, określonego w wymienianym przepisie, bowiem niepełnosprawność w stopniu znacznym W. H. datuje się od 88 roku życia.

Po rozpatrzeniu odwołania strony od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzja z dnia 9 maja 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Wójta

w zakresie stosowania art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznając, że nieprawidłowo interpretuje skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014r. sygn. akt K 38/13. Kolegium wyjaśniło, że wskazany wyrok jest wyrokiem zakresowym i dla prawidłowego, to jest zgodnego z wzorcem konstytucyjnym, stosowania normy prawnej zawartej w przepisie uznanym, w pewnym tylko zakresie, za niekonstytucyjny nie jest wymagana ingerencja ustawodawcy, co w praktyce potwierdziło orzecznictwo sądów administracyjnych. Badanie, czy ustalony stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy prawnej wynikającej z art. 17 ust. 1 u.ś.r., odbywa się przy uwzględnieniu zakresu, w jakim art. 17 ust. 1b tej ustawy został uznany za niekonstytucyjny na mocy powyższego wyroku, to jest z pominięciem kryterium wieku powstania niepełnosprawności.

Kolegium analizując pozostałe przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wskazało, że skarżący występując z wnioskiem o ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył, że jest rolnikiem i zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego od 7 sierpnia 2019 r.

Organ odwoławczy podał, że z akt sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 2,14 ha. Według jego wyjaśnień - pismo z dnia 17 lutego 2022r., gospodarstwo jest aktualnie wydzierżawione, a dopłaty pobiera dzierżawca. Umowa dzierżawy nie została przedłożona. Kolegium ustaliło, że pomimo deklaracji o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego od 2019 r., skarżący występuje przed organami administracji jako producent rolny i ubiega się o zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej. Ostatni zwrot z tego tytułu został przyznany decyzją z 1 września 2021 r. Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca korzysta więc z pomocy publicznej, którą mogą otrzymać jedynie producenci rolni. Występując o tą pomoc i uzyskując ją musiał oświadczyć, że prowadzi gospodarstwo rolne. Jego oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego, złożone w związku z ubieganiem się o świadczenie pielęgnacyjne, nie jest więc zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Kolegium wskazało także, że skarżący otrzymuje specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany kolejnymi decyzjami z dnia 08.12.2020 r. na okres od 01.11.2020 r. do 31.10.2021 r. oraz z dnia 23.11.2021 r. na okres od 01.11.2021 r. do 31.10.2022 r., a okoliczność posiadania ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jako okoliczność wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, wypełnia dyspozycję przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. i skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik skarżącego złożył, co prawda, w jego imieniu organowi pierwszej instancji oświadczenie (wszystkie inne oświadczenie B. G. podpisywał samodzielnie), że jego mocodawca rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji nie miał więc podstaw do uchylenia decyzji kolidującej z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego i pozostaje ona aktualnie w obrocie prawnym

Kolegium wskazało ponadto, że z ustaleń wywiadu środowiskowego z dnia 17 listopada 2021 r. wynika, że pomimo zaawansowanego wieku - niepełnosprawna W. H. nie jest osobą wymagającą permanentnej opieki lub nadzoru, a jedynie pomocy w niektórych czynnościach życia codziennego. Samodzielnie porusza się w mieszkaniu, a wychodząc na zewnątrz potrzebuje jedynie laski. Jest w stanie samodzielnie korzystać z toalety i ubrać się. Mieszka, co prawda, z synem w jednym budynku, ale w odrębnych lokalach, które posiadają osobne wejścia. Z oświadczeń skarżącego wynika, że nie tyle zastępuje matkę w określonych czynnościach życiowych, ale przede wszystkim pomaga jej i nie wykonuje przy niej czynności ściśle opiekuńczych. Według jego wyjaśnień zawartych w wywiadzie i oświadczeniu podaje matce leki, przygotowuje posiłki, pierze, sprząta, robi zakupy i umawia wizyty lekarskie. Zdaniem Kolegium nie są to czynności stricte opiekuńcze, które na tyle angażowałyby opiekuna, aby musiał on rezygnować z dotychczasowej aktywności zawodowej tj. prowadzenia gospodarstwa rolnego.

W powołanej na wstępie skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Jednocześnie strona wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., polegającą na przyjęciu, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącego w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki.

W uzasadnieniu skargi skarżący powołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazujące, że warunkiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej opieki, która nie musi być opieką całodobową.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.); dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając, w świetle powołanych wyżej kryteriów, zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy, wniosek taki został złożony zarówno przez stronę.

Zdaniem Sądu prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. K 38/13, przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. uznany został za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. Wobec tego nie może powodować odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego moment powstania niepełnosprawności - po ukończeniu 18 lub 25 roku życia przez osobę podlegającą opiece, jeżeli wnioskodawca rezygnuje z pracy lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad taką osobą. W związku z powyższym art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie mógł stanowić podstawy odmowy przyznania świadczenia.

Problematyka rozważanego na gruncie rozpatrywanej sprawy świadczenia została unormowana przez ustawodawcę w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Przesłanki materialnoprawne przyznania świadczenia zostały uregulowane w art. 17 u.ś.r., który stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: pkt 1 - matce albo ojcu, pkt 2 - opiekunowi faktycznemu dziecka, pkt 3 - osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, pkt 4 - innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 17 ust. 1).

Świadczenie pielęgnacyjne według art. 17 ust. 5 nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa

w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym

w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni

w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony);

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Stosownie zaś do treści art. 17b u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio:

1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego;

2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym (ust. 1).

Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu

o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (ust. 2).

Pod pojęciem gospodarstwa rolnego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych ustawodawca rozumie gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów

o podatku rolnym (art. 3 pkt 6 u.ś.r.).

Z przywołanych wyżej unormowań wynika, że ustawodawca ściśle sprecyzował warunki ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, które musi spełniać wnioskodawca (osoba sprawująca opiekę) oraz osoba wymagająca opieki, przy jednoczesnym braku wystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 17 ust. 5 u.ś.r. Jednym z warunków przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest, by opiekun osoby niepełnosprawnej, którym z woli ustawodawcy mogą być podmioty wymienione expressis verbis w art. 17 ust. 1 pkt 1-4 u.ś.r., nie podejmował lub rezygnował

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jeśli jednak opiekunem osoby niepełnosprawnej jest rolnik przesłanką uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest zaprzestanie prowadzenia przezeń gospodarstwa rolnego. W tym celu rolnik powinien złożyć stosowne oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jak trafnie stwierdził Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z 30 października 2020 r. sygn. akt I OSK 1273/20 (dostępny www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przesłanka pozwalająca na przyznanie rolnikowi świadczenia pielęgnacyjnego nie opiera się o domniemanie prowadzenia gospodarstwa rolnego, lecz wynika z rzeczywistego stanu rzeczy. Fakt zaprzestania działalności rolniczej prowadzi do obalenia domniemania. Ciężar dowodu wykazania tego faktu ciąży na rolniku. Ustawodawca ściśle określił, jaki rodzaj dowodu będzie służyć temu celowi. Takim środkiem dowodowym, podlegającym ocenie na zasadach ogólnych, jest oświadczenie składane w trybie art. 17b ust. 2 u.ś.r. Następstwem złożenia oświadczenia o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa jest utrata statutu osoby objętej ubezpieczeniem społecznym rolników. Przedstawione przez rolnika oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego stanowi zatem dowód na tę okoliczność.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że W. H. jest osobą niepełnosprawną i jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności istnieje konieczność stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Wymaga zatem opieki i pomocy innej osoby w wielu czynnościach życia codziennego. Natomiast istota sporu dotyczy oceny spełnienia przez skarżącego sprawującego opiekę nad matką przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Wyjaśnić należy, że jak wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie, podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności. Świadczenie pielęgnacyjne,

o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Nie może być ono zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Chodzi

o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie to bowiem ma być rekompensatą za rezygnację z pracy

z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (por. wyroki NSA z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11; z 13 maja 2015 r., I OSK 2820/13; z 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16). Poglądy te w pełnej rozciągłości odnoszą się do rolników, dla których podstawowym warunkiem przyznania świadczenia jest zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego (art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r.).

Jeżeli nie występuje podstawowa przesłanka przyznania świadczenia w postaci związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy zarobkowej (w tym przypadku – zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego) a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, wszelkie pozostałe przesłanki tracą w istocie na znaczeniu.

Dowodem zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego jest w świetle art. 17b ust. 2 u.ś.r. stosowne oświadczenie złożone przez rolnika pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Taka forma dowodzenia podstawowej przesłanki przyznania świadczenia została wprowadzona z uwagi na specyficzny charakter pracy rolnika. Z oczywistych względów nie ma w tym przypadku innych dokumentów wskazujących na rezygnację z aktywności zawodowej, tak jak

w przypadku osób rezygnujących zatrudnienia na podstawie stosunku pracy. Ułatwienie dowodowe nie oznacza jednak, że oświadczenie rolnika nie podlega weryfikacji przez organ orzekający w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Takie założenie byłoby sprzeczne z podstawowym obowiązkiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z rzeczywistością (zasada prawdy obiektywnej). Nie przeczy temu również fakt, że oświadczenie jest składane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Potencjalne sankcje karne, jakie mogą być zastosowane względem rolnika, który złożył niezgodne

z prawdą oświadczenie, pozostają bez związku z obowiązkiem organu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w sprawie o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, Kolegium prawidłowo zweryfikowało i oceniło oświadczenie skarżącego o zaprzestaniu pracy w gospodarstwie rolnym. Powyższe ustalenia doprowadziły do prawidłowej konkluzji, że skarżący nie spełnia przesłanki zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w związku z koniecznością opieki nad niepełnosprawną matką. Nie sposób racjonalnie pogodzić twierdzenia skarżącego o rezygnacji z prowadzenia gospodarstwa rolnego od 7 sierpnia 2019 r.

z faktem, że skarżący uzyskuje zwrot podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (decyzja Wójta Gminy Ł. w sprawie zwrotu podatku akcyzowego z dnia 1 września 2021 r.). Prawne przesłanki pobierania zwrotu podatku akcyzowego są ściśle powiązane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Wskazać należy, że w świetle art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 marca 2006 r. o zwrocie podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej (Dz.U. z 2019 r., poz. 2188 ze zm.) zwrot podatku przysługuje producentowi rolnemu. Za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów

o podatku rolnym. Za gospodarstwo rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 333), o którym mowa w art. 3 pkt 6 u.ś.r., uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Co prawda skarżący wskazał, że gospodarstwo zostało wydzierżawione na podstawie umowy ustnej i dzierżawca pobiera dopłaty bezpośrednie i płatności obszarowe PROW, to decyzja dotycząca zwrotu podatku akcyzowego przeczy twierdzeniom o zaprzestaniu prowadzenia gospodarstwa rolnego przez skarżącego. W związku z tym stanowisko Kolegium należy ocenić jako prawidłowe. Jak zasadnie zwrócił na to uwagę NSA w uchwale 7 sędziów z 11 grudnia 2012 r. sygn. akt I OPS 5/12 (ONSAiWSA 2013/3/40, Lex nr 1230181) rolnik przy właściwej organizacji pracy może prowadzić gospodarstwo rolne - zarządzać nim

i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Jest bowiem organizatorem własnej pracy. Ma możliwość jej zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny, w tym swobodnego wyznaczenia czasu niezbędnego na czynności opiekuńcze nad osobą niepełnosprawną.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo odmówiło skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na niespełnienie przesłanki – zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego.

Sąd podziela również stanowisko Kolegium, że zakres wykonywanych przez skarżącego czynności opiekuńczych przy matce nie wskazuje by musiał on rezygnować z prowadzenia gospodarstwa rolnego. Jak wynika z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego W. H. samodzielnie porusza się w mieszkaniu, a wychodząc na zewnątrz potrzebuje jedynie laski. Natomiast zakres czynności opiekuńczych skarżącego wobec matki jest wąski i zasadniczo ogranicza się do zwykłych czynności dnia codziennego, które sprowadzają się do sprzątania, prania, robienia zakupów, przygotowania posiłków, czy też umawiania wizyt lekarskich. Powyższe zdaniem Sądu pozwala stwierdzić, że Kolegium także trafnie oceniło, że charakter opieki sprawowanej przez skarżącego nie jest wystarczający do przyznania mu wnioskowanego świadczenia.

Zasadnie również Kolegium wskazało, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący miał ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Okoliczność posiadania ustalonego prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, jako okoliczność wyłączająca prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, wypełnia dyspozycję przepisu art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r., zgodnie z jego literalnym brzmieniem i skutkuje brakiem możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Pełnomocnik reprezentujący skarżącego złożył w jego imieniu organowi pierwszej instancji oświadczenie, że jego mocodawca rezygnuje ze specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale z dniem przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z uwagi na poczynione ustalenia organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że nie było podstaw do uchylenia decyzji kolidującej z prawem do świadczenia pielęgnacyjnego

i pozostawił w obrocie prawnym decyzję z dnia 23 listopada 2021 r. przyznającą specjalny zasiłek opiekuńczy.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, zdaniem Sądu, Kolegium prawidłowo odmówiło skarżącemu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie zachodzą przesłanki uzasadniające jej uchylenie, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy uznać za kompletny i wyczerpujący, pozwalający na wydanie decyzji zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd nie dopatrzył się zatem w niniejszej sprawie uchybień, ani tych wywiedzionych w skardze, ani też innych – branych pod rozwagę z urzędu, które mogłyby powodować konieczność uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.