Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 448/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 151, 153, 183 par.1 zd. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 6, 8, 11, 14, 15, 16, 18 ust. 1 i 2, art. 25
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 22 ust. 3
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2 i par. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 6,7,8,75,76 par. 1, art. 77 par. 1 i par. 4, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) sędzia NSA Barbara Adamiak sędzia NSA Maciej Dybowski Protokolant asystent sędziego Dorota Chromicka po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółki [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 507/11 w sprawie ze skargi Spółki [...] na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 października 2011 r., II SA/Gl 507/11 oddalił skargę [...] w S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd stwierdził, że skoro zaskarżona decyzja została wydana w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek uchylenia wcześniejszych wydanych w tej sprawie decyzji wyrokiem NSA z 10 czerwca 2010 r., I OSK 1086/09, to należy odnieść się w pierwszej kolejności do zawartej w tym wyroku oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania jako wiążących w tym postępowaniu zarówno organy, jak i sąd na podstawie art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Częściowa zmiana wniosku Spółki w zakresie aktualizacji członków jej zarządu wybranych na Ogólnym Zebraniu Członków 30 listopada 2010 r., zawarta w piśmie Spółki do organu pierwszej instancji z 6 grudnia 2010 r. nie miała przy tym znaczenia z punktu widzenia treści art. 153 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, naruszenie tego przepisu w świetle okoliczności sprawy nie występuje. Zawarte w przedmiotowym wyroku poszczególne stwierdzenia, na które powołuje się skarżąca, nie mogą być rozumiane w oderwaniu od treści jej żądań co do wnioskowanych przez nią wpisów w rejestrze gruntów oraz w oderwaniu od treści pozostałych stwierdzeń Sądu kasacyjnego. Z nich zaś jednoznacznie wynika, że inne są zdaniem NSA wymogi i podstawa dokonania pierwszych wpisów dotyczących wspólnot gruntowych, a inne w przypadku zmiany tych wpisów dotyczących danych, o których mowa w art. 18 ust. 2 zd. 2 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169 ze zm., zwanej dalej ustawą). Przy zmianie danych nie jest bowiem wymagane przedłożenie decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 tej ustawy. Nadto z wyroku tego w kontekście art. 153 p.p.s.a. można wyprowadzić wniosek, że Sąd kasacyjny przesądził istnienie wspólnoty gruntowej na objętych jednostką rejestrową [...] działkach nr [A], [B] i [C] oraz, że właśnie tych terenów dotyczy przedmiotowe postępowanie ewidencyjne. Przy tak rozumianej treści tego wyroku zawarta w nim ocena prawna nie została naruszona przez organy orzekające. Rozstrzygające znaczenie dla załatwienia wniosku skarżącej Spółki o dokonanie wpisów w rejestrze gruntów i dla rozstrzygnięcia niniejszej skargi ma treść objętych wnioskiem żądań skarżącej w odniesieniu do już istniejących wpisów w objętej postępowaniem jednostce rejestrowej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie budzi wątpliwości ustalenie organów orzekających, że w obejmującej działki o łącznej powierzchni 9,1822 ha jednostce rejestrowej [C] ujawniony jest tylko podmiot władający tymi gruntami na zasadzie samoistnego posiadania, w postaci "Wspólnota [...]". Z wpisu tego można wyprowadzić jedynie wniosek (jak to przyjął NSA w niniejszej sprawie), że jednostka dotyczy gruntów stanowiących wspólnotę gruntową, co przesądza (przy uwzględnieniu treści pozostałych zgromadzonych w sprawie dowodów) o istnieniu na tych działkach wspólnoty gruntowej w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Rejestr ten nie zawiera natomiast, ani wpisów dotyczących wykazu osób uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, ani też składu zarządu spółki utworzonej do sprawowania zarządu nad wspólnotą, a tego właśnie dotyczyło żądanie Spółki zawarte w sprecyzowanym pismami z 1 października i 6 grudnia 2010 r. wniosku z 27 września 2007 r. Oznacza to, w sposób nie budzący wątpliwości, że żądania wniosku nie dotyczyły dokonania zmiany już ujawnionych danych o jakich mowa w art. 18 ust. 2 zd. 2 ustawy, ale ich pierwotnego ujawnienia w rejestrze gruntów, czyli ujawnienia w rejestrze danych, które zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 zd. 1 tej ustawy podlegają wpisowi z urzędu. W takiej sytuacji organy ewidencyjne były zobowiązanie zbadać czy na dokonanie żądanych wpisów, a nie na ich zmianę, pozwalają zgromadzone w sprawie dokumenty (dowody), a to w świetle mających w sprawie zastosowanie przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. 2005, Nr 240, poz. 2027 ze zm., zwanej dalej "pgk"), rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, zwanego dalej rozporządzeniem) oraz ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, na co słusznie zwrócono uwagę w decyzjach organów obu instancji. Z zasadnego stwierdzenia, którego również organy orzekające nie kwestionowały, że dane o których mowa w art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy podlegają wpisowi do ewidencji gruntów z urzędu, nie można bowiem w żadnym wypadku wyprowadzić wniosku, że wpisu tych danych można dokonać kierując się jedynie domniemaniem, a nie w oparciu o dokumenty o jakich mowa w § 12, § 46 i § 47 rozporządzenia oraz w art. 8, 14 ust. 2, art. 14 i art. 18 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, albowiem wpisy dokonywane z urzędu muszą być realizowane na podstawie stosownych dokumentów, którymi organ ewidencyjny dysponować. Przemawia za tym charakter ewidencji gruntów i budynków jako rejestru publicznego, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy (również sądy). W postępowaniu ewidencyjnym organy orzekające nie są zatem uprawnione do samodzielnego rozstrzygania o bytach prawnych, podlegających wpisowi do ewidencji gruntów i budynków, czy też do ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Skoro jak wynika z art. 8 ust. 2 ustawy wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkość przysługujących im udziałów we wspólnocie ustala, w drodze decyzji starosta, to przy uwzględnieniu treści art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy oraz § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia nie może budzić wątpliwości, że żądanie skarżącej ujawnienia w objętej postępowaniem jednostce rejestrowej wykazu uprawnionych do korzystania ze wspólnoty, której jednostka ta dotyczy, mogło być uwzględnione jedynie w oparciu o decyzję, o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. Takiej decyzji skarżąca jednak nie przedłożyła. Również postępowanie przeprowadzone przez organy orzekające w trybie § 42 ust. 3 rozporządzenia nie doprowadziło do pozyskania takiej decyzji. Co więcej skarżąca Spółka nawet nie twierdzi, że decyzja taka kiedykolwiek została wydana. Istnienia takiej decyzji nie można też wyprowadzić z jej twierdzenia, że wszystkie dokumenty dotyczące wspólnoty powinien posiadać Burmistrz Miasta Szczyrk. Całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego zdaje się przy tym potwierdzać stwierdzenie, że nie doszło w ogóle do wydania takiej decyzji. Dla możliwości ujawnienia w rejestrze gruntów danych, które zgodnie z art. 8 ust. 2 powinny być w niej ustalone, nie ma przy tym żadnego znaczenia na skutek czyjego zawinienia do takiej sytuacji doszło. Za ustaleniem, że decyzja o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy nie została wydana może przemawiać pośrednio treść pisma PPRN w Bielsku-Białej z 19 lipca 1965 r., na które powołuje się skarżąca spółka dla wykazania swojego bytu prawnego. Wynika z niego, że został do tego pisma dołączony "wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie pastwiskowo-leśnej wraz z obszarem posiadanych gospodarstw sporządzony w oparciu o protokół z 19.04.1964 r. łącznie z procentowym wykazem udziału we wspólnotach". Należy bowiem domniemywać, że gdyby taka decyzja została wydana to powołano by się właśnie na nią dla wskazania osób uprawnionych do wspólnoty. Fakt istnienia takiej decyzji nie wynika również z postanowienia Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej z 23 grudnia 2010 r., II Ca 539/10, którego kserokopię dołączono do odwołania od decyzji organu I instancji, ani z postanowienia Prokuratury Rejonowej w Bielsku-Białej z [...] lipca 2005 r. [...], z którego wynika nadto (k. 108 odwrót akt organu I instancji), że żadna ze stron ani instytucji nie dysponuje wykazem z [...].04.1964 r. stanowiącym załącznik do ww. pisma z 19 lipca 1965 r. Nawet gdyby założyć, że decyzja została wydana, to w postępowaniu nie ustalono wykazu osób decyzją tą objętych. Gdyby zaś przyjąć, że wykaz ten stanowił załącznik do tej decyzji to również taki załącznik nie został ujawniony. Nie zostały nawet przedłożone wykazy o jakich mowa w pkt 2 ww. pisma PPRN w Bielsku-Białej z 19 lipca 1965 r. oraz w § 6 ust. 3 pkt 4 statutu zatwierdzonego 21 czerwca 1865 r. W takiej sytuacji nie może ulegać wątpliwości, że uwzględnienie wniosku skarżącej Spółki przez dokonanie wpisu (pierwotnego) w rejestrze gruntów osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej w oparciu o wykaz sporządzony przez potencjalnych członków wspólnoty w 2004 r. nastąpiłoby z oczywistą obrazą powołanych wyżej przepisów.

Nie narusza również powołanych w skardze przepisów prawa odmowa uwzględnienia wniosku w części dotyczącej ujawnienia w rejestrze gruntów aktualnego składu Zarządu skarżącej. Organy ewidencyjne musiałyby wcześniej stwierdzić, że wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego, zaś treść dokumentów, w oparciu o które wpis ma nastąpić nie budzi zasadniczych wątpliwości. Skoro, jak wyżej wykazano, nie ma ustalonego w obowiązującym trybie wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej obejmującej nieruchomości wykazane w jednostce rejestrowej [...], to nie można stwierdzić czy uchwały organów spółki utworzonej do sprawowania zarządu nad wspólnotą są legalne, zwłaszcza w sytuacji, gdy istnieje wieloletni spór między potencjalnie uprawnionymi do udziału we wspólnocie co do istnienia przysługujących im uprawnień, ich zakresu, istnienia spółki do sprawowania zarządu, jej nazwy, statutu oraz składu statutowych organów. Skoro w przedmiotowej jednostce rejestrowej jest wpisana "Wspólnota [...]", to wpisanie skarżącej i jej zarządu musiałoby nastąpić w miejsce istniejącego dotychczas wpisu, w sytuacji gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego obecnie wpisana w rejestrze Spółka konkuruje ze skarżącą, gdy chodzi o sprawowanie zarządu nad ujawnioną w rejestrze wspólnotą gruntową. Wobec licznych zmian, gdy chodzi o używaną nazwę spółki do sprawowania zarządu nad wspólnotą, która to różnorodność została wykazana chociażby w postanowieniu Sądu z 20 czerwca 2008 r., II SA/GL 104/08 (karta 30-34 akt sądowych), to aktualna nazwa skarżącej powinna zostać potwierdzona dokonaną chociażby w tym zakresie zmianą statutu zatwierdzonego 21 czerwca 1965 r. (k. 200 do 207 akt organu I instancji), którą to zmianę powinien zatwierdzić zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy Burmistrz Miasta Szczyrk. W świetle treści pkt 2 decyzji PPRN w Bielsku-Białej z [...] maja 1965 r. (k. 187 akt organu I instancji) oraz decyzji SKO w Bielsku-Białej z [...] września 2005 r., nr [...] (k. 190 do 192 akt organu I instancji) należy przyjąć (tak też wynika z wyroku NSA z 10 czerwca 2010 r., I OSK 1086/09), że w wyniku zatwierdzenia ww. statutu powstała i nabyła osobowość prawną spółka do sprawowania zarządu wspólnotą gruntową ujawnioną w objętej żądaniem jednostce rejestru gruntów. Z naruszeniem treści art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy nie została ona jednak ujawniona w ewidencji gruntów (jakkolwiek, zaniedbanie tego obowiązku przez odpowiednie organy nie może spowodować samo przez się dokonania żądanego wpisu bez udokumentowania jego podstaw). Wobec znacznego upływu czasu od zatwierdzenia przedmiotowego statutu, jego małej komunikatywności, gdy chodzi chociażby o nazwę (względnie nazwy kilku spółek – vide powoływane przez organy i skarżącą pismo PPRN w B-B z 19 lipca 1965 r. – k. 128 akt organu I instancji) spółki, której statut dotyczył i posługiwanie się przez spółki wywodzące z tego statutu swój byt prawny różnymi nazwami, celowym wydaje się jego zmiana, która podlegałaby zatwierdzeniu w trybie art. 18 ust. 1 ustawy. Przedmiotowy statut stanowi bowiem w zasadzie powielenie statutu wzorcowego bez jego przystosowania do specyfiki wspólnoty gruntowej której dotyczył.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości poprzez wniesienie skargi kasacyjnej. Na podstawie art. 176 w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a. wniesiono o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach i 2) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na:

1. rozszerzonej wykładni art. 8 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, przede wszystkim poprzez przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie nie przedłożyła organowi ewidencyjnemu decyzji, o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 ustawy oraz, że jej wniosek nie dotyczył zmiany danych wskazanych w art. 18 ust. 2 zd. 2 tej ustawy, ale ujawnienia pierwotnego dokonywanego z urzędu (art. 18 ust. 2 zd. 1);

2. naruszeniu art. 6, art. 11, art. 14, art. 15, art. 16 i art. 25 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych przez ich pominięcie;

3. błędnej wykładni art. 22 ust. 3 pgk, skutkującej błędną subsumcją, której istotą jest uznanie, że organ ewidencyjny miał prawo żądać od skarżącej dokumentów, które miały stanowić podstawę wpisów do ewidencji z urzędu podmiotu istniejącego od prawie 50 lat;

4. naruszeniu art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk oraz § 44 pkt. 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia przez ich pominięcie;

5. błędnej wykładni art. 153 p.p.s.a. polegającej na wadliwym odczytaniu jego treści;

a także naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

6. art. 3 § 1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku aprobatą stanowiska organów m.in. o niewydaniu decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, czy nieistnieniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, czym zostały naruszone przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i § 4 i art. 80 k.p.a., a także przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszeń przepisów przez organ orzekający w toku postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Wspólnota [...] stanowi wspólnotę gruntową podlegającą przepisom ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Zgodnie z ww. ustawą, w 1965 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej (PPRN) w Bielsku-Białej regulowało sprawy zagospodarowania wspólnot gruntowych w osiedlu Szczyrk. Z pisma PPRN w Bielsku-Białej z [...].07.1965 r. wynika, że w dniu [...].05.1965 r. osoby uprawnione do udziału we wspólnotach pastwiskowo-leśnych istniejących w Szczyrku zawiązały spółki. Z treści przywołanego pisma wynika, że został sporządzony wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie pastwiskowo-leśnej wraz z obszarem posiadanych gospodarstw, sporządzony w oparciu o protokół z 19.04.1964 r. łącznie z procentowym wykazem udziału we wspólnocie. PPRN decyzją z [...] maja 1965 r. zatwierdziło statut spółki, który za ww. pismem z [...].07.1965 r. przesłało działającym na terenie Osiedla Szczyrk (wg obowiązującego wtedy podziału administracyjnego) spółkom dla zagospodarowania poszczególnych wspólnot tj.: Spółce [D], Spółce [E] i Spółce [F]. W piśmie tym wymieniono z imienia i nazwiska przewodniczących poszczególnych wspólnot, w tym przewodniczącego Spółki [F] – K. B. zam. Szczyrk nr [...].

Skarżąca kasacyjnie [...] powołana została [...].05.1965 r., zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 ustawy z chwilą zatwierdzenia statutu spółka nabywa osobowość prawną. Po myśli art. 18 ust. 2 zd. 1 ustawy pierwotne ujawnienie nazwy spółki i składu jej zarządu oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z wspólnoty podlegały z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Do ujawniania kolejnych zmian ustawa zobowiązuje zarząd spółki. Zgodnie z art. 11 ustawy dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych, a dotychczasowe tracą moc i podlegają zamknięciu . Wobec takiej regulacji ewidencja gruntów i budynków jest jedynym rejestrem, w którym ujawnia się informację dotyczące gruntów wspólnoty i spółki powołanej do zarządzania jej gruntami. W tym miejscu skarżąca kasacyjnie podnosi, że mimo ustawowego obowiązku nie doszło do zamknięcia księgi wieczystej obejmującej grunty Wspólnoty [...], chociaż nieprawidłowość tą zgłaszała organom administracji publicznej.

Skarżąca kasacyjnie Spółka działa od chwili zatwierdzenia statutu decyzją PPRN z [...].05.1965 r., którego legalność nie może budzi wątpliwości. Ww. decyzja PPRN była przedmiotem badania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności prowadzonym z wniosku Zarządu Miasta Szczyrk z 2001 r., który zgodnie z art. 23 ustawy sprawuje nadzór nad spółką. SKO w Bielsku-Białej ostateczną decyzją z [...].09.2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy własną decyzję z [...].06.2005 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji PPRN z [...].05.1965 r. w zakresie dotyczącym zatwierdzenia statutu. SKO w swojej decyzji stwierdziło jedynie nieważność tej decyzji w części dotyczącej zatwierdzenia Spółki [F] oraz zatwierdzenia wyboru i ukonstytuowania się Zarządów Spółki. Z uzasadnienia tej decyzji opartego na ustawie z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika, że PPRN nie miało uprawnień do orzekania w drodze decyzji do zatwierdzania spółki ani do zatwierdzania Zarządów Spółki, bowiem utworzenie Spółki następowało w drodze uchwały uprawnionych do udziału we wspólnocie i nie wymagało wydawania żadnych decyzji zatwierdzających. Jednocześnie SKO w oparciu o znajdujący się w aktach protokół z [...].05.1965 r. z zebrania Spółki potwierdziło zgodność z prawem decyzji PPRN z [...].05.1965 r. o zatwierdzeniu statutu. SKO w sprawie zakończonej ww. decyzją z [...].09.2005 r. odnosząc się do zarzutu Zarządu Miasta Szczyrk (obecnie Burmistrza Miasta), że utworzenie Spółki nastąpiło bez uprzedniego ustalenia w drodze decyzji wykazu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową, wykazu uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej i wykazu gospodarstw posiadanych przez uprawnionych stwierdziło, iż zarzut ten jest nietrafny. SKO wskazało na znajdujący się w aktach dokument PPRN w Bielsku-Białej - pismo z [...].07. i 965 r. Nr [...] skierowane do Zarządów Spółek na terenie Szczyrku, z którego jak podkreśliło jednoznacznie wynika, że przy piśmie tym został przesłany zatwierdzony przez Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w Bielsku-Białej statut oraz wykaz osób uprawnionych we wspólnocie. Orzeczenie SKO potwierdziło obowiązywanie statutu i byt prawny skarżącej kasacyjnie spółki.

Skarżąca kasacyjnie podaje, że funkcjonuje od 47 lat i jej istnienie nigdy przez organ nadzoru, w rozumieniu ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, ani przez inne organy administracji publicznej nie było kwestionowane. Spółka występuje w obrocie cywilno-prawnym, była uznawana za strony postępowań administracyjnych (również przez Starostę Bielskiego) i sądowych, płaci podatki, posiada REGON i NIP, legitymuje się zatwierdzonym przez Starostę Bielskiego planem urządzania lasu obowiązującym do 31.12.2018 r. Skarżąca kasacyjnie podaje też, że wiadomym jest, że na terenie Szczyrku w oparciu o wyżej wskazany statut działają (lub działały) inne spółki wymienione w rozdzielniku pisma PPRN w Bielsku-Białej z [...] lipca 1965 r.

W takim stanie sprawy zgodnie z art.18 ust. 2 ustawy skarżąca kasacyjnie złożyła wniosek o wpis do ewidencji gruntów z 21.09.2007 r. Wcześniej o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków wnosiła 8.04.2004 r. W związku z upływem kolejnej kadencji władz skarżącej kasacyjnie spółki w trakcie trwającego postępowania i odbytym ogólnym zebraniem członków w dniu 30.11.2010 r. złożyła kolejny wniosek o dokonanie wpisu w ewidencji gruntów. W sprawie wniosku z 21.09.2007 r. Starosta Bielski decyzją z [...].07.2008 r. nr [...] orzekł o umorzeniu, uznając że postępowanie w sprawie wpisu jest bezprzedmiotowe, bowiem spółka nie przedłożyła decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych ani zatwierdzonego statutu. Decyzje tę utrzymał w mocy Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach decyzją z [...].10.2008 r., nr [...]. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji m.in. podniósł, że w jednostce rejestrowej obejmującej przedmiotową nieruchomość jako władający wpisana jest "Wspólnota [...]" składająca się z działek : [A], [B] i [C] i wpis ten odpowiada prawu. Wpis został dokonany na wniosek Zarządu Spółki [...] z 1992 r. Organ II instancji nie przywołał wcześniejszych wpisów dotyczących przedmiotowej nieruchomości tj. wcześniejszego wpisu dotyczącego władania: "[...]". WSA w Gliwicach wyrokiem z 23.04.2009 r., II SA/Gl 1291/08 oddalił skargę spółki na ww. decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z [...].10.2008 r. WSA w Gliwicach wskazując na charakter prawny ewidencji gruntów i budynków podkreślił, że w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie można ustalać i rozstrzygać o uprawnieniach do gruntu oraz o prawidłowości tytułów własności. WSA w Gliwicach uznał, że spółka w celu doprowadzenia do zmian w ewidencji powinna przedłożyć np. prawomocne wyroki sądowe, ostateczne decyzje itp., sporządzone po wprowadzeniu do ewidencji danych, z którymi się nie zgadza. Przede wszystkim rozpatrujący skargę WSA uznał, że nieprzedłożenie przez spółkę decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych eliminuje możliwość załatwienia wniosku o wpis do ewidencji gruntów i budynków.

Stanowiska WSA w Gliwicach nie podzielił NSA w Warszawie, który uwzględnił skargę kasacyjną skarżącej spółki i wyrokiem z 10.06.2010 r., I OSK 1086/09 uchylił ww. wyrok z 23.04.2009 r. oraz poprzedzające decyzje obu instancji. W uzasadnieniu tego wyroku jednoznacznie wskazał, że na gruncie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych należy wyraźnie rozróżnić trzy grupy pojęciowe tj. wspólnotę gruntową, którą stanowią nieruchomości określone w art. 1 ust. 1 pkt. 1-7 i ust. 2 tej ustawy, uprawnionych do udziału we wspólnocie (art. 6 ust. 1-3) oraz spółkę sprawującą zarząd nad wspólnotą (art. 14 ust. 1) . Nadto NSA podkreślił, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 tej ustawy w ewidencji gruntów powinny być ujawnione informacje wynikające z decyzji wydanych na podstawie art. 8 ustawy (obszar wspólnoty gruntowej wykaz uprawnionych do korzystania ze wspólnoty) oraz dane związane z utworzeniem spółki i powołaniem jej władz, przy czym pierwotne ujawnienie tych danych w ewidencji gruntów powinno nastąpić z urzędu (art. 18 ust. 1 zd. 1). Natomiast wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i wykazie osób uprawnionych, jak również zmiana statutu i zmiany w składzie osobowym zarządu, zgłasza do ewidencji zarząd spółki (art. 18 ust. 2 zd. 2).

W przedmiotowej sprawie z zapisów ewidencji gruntów wynikało, że działki [A], [B] i [C] w jednostce rejestrowej [C] obręb Szczyrk stanowią grunty Wspólnoty [...], co potwierdzało istnienie wspólnoty gruntowej na tych nieruchomościach. Uzasadnienie decyzji organu II instancji, przywołujące wpisy w ewidencji pozwoliły NSA uznać istnienie podmiotu uprawnionego do sprawowania zarządu nad wspólnotą. Z tego też powodu NSA podniósł, że żądanie przez Starostę Bielskiego od Spółki decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych jest nieuprawnione. NSA dokonał też oceny decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Bielsku-Białej z [...].05.1965 r. i zwrócił szczególną uwagę na treść pisma tego Prezydium z [...].07.1965 r. wskazującego, że statut dotyczy trzech spółek w tym Spółki dla [...], której przewodniczącym był wtedy K. B. NSA stwierdził, że zebrany w sprawie materiał nie pozwala zanegować bytu prawnego Spółki, ani jej legitymacji do sprawowania zarządu nad wspólnotą wpisaną do ewidencji "gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [C] obręb Szczyrk.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta Bielski decyzją z [...].12.2010 r., nr [...] odmówił wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej [C] w zakresie wskazanym we wniosku skarżącej spółki. Jednocześnie organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty stwierdził, iż nie neguje bytu prawnego [...], ani prawidłowości przedstawionych dokumentów. Jednak ze względu na niewykazanie legitymacji przez skarżącą spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą wpisaną do ewidencji gruntów organ I instancji odmówił wpisu.

W wyniku wniesionego przez skarżącą kasacyjnie spółkę odwołania organ II instancji decyzją z [...].05.2011 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Bielskiego z [...].12.2010 r. Organ II instancji w uzasadnieniu swojej decyzji dokonał szczegółowego omówienia wpisów, tym razem ze wskazaniem na zmianę z wniosku Spółki [...] dokonaną po śmierci przewodniczącego A. P. i podzielił stanowisko organu I instancji o konieczności przedłożenia przez skarżącą spółkę wymienionego w § 6 ust. 4 statutu załącznika, tj. wykazu członków spółki oraz wielkości ich udziału we wspólnocie. Organ II Instancji omówił charakter prawny ewidencji gruntów i podkreślił, że dla wspólnot nie prowadzi się ksiąg wieczystych, a dokumentacja znajdująca się w nich powinna przejść do ewidencji gruntów. Organ II instancji podkreślił też, że ewidencja gruntów rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, a Prawo geodezyjne i kartograficzne nie daje organom ewidencyjnym uprawnień do samodzielnego rozstrzygania o tytułach prawnych podlegających wpisowi do ewidencji. Według organu II instancji, żeby wspólnota gruntowa mogła się skutecznie powoływać na swój status, konieczne było wcześniejsze wydanie przez właściwy organ administracji państwowej decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Dalej organ wywiódł, że wpisy z "urzędu", o których stanowi art. 18 ust. 2 ww. ustawy oznaczają, że organ prowadzący ewidencję jest zobligowany do dokonania wpisu bez odrębnego wniosku czy zgłoszenia, jedynie na podstawie otrzymanych dokumentów (nie sprecyzował od kogo), przy czym stan wpisów w ewidencji nie wskazuje, że decyzja z art. 8 ustawy czy statut spółki wpłynęły do ewidencji gruntów. Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, że Wspólnota [...] została wpisana jako władający na zasadach posiadacza samoistnego.

WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę uznał zaskarżoną decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z [...].05.2011 r. za zgodną z prawem. WSA w Gliwicach przede wszystkim uznał, że wniosek skarżącej kasacyjnie z 27.09.2007 r. nie dotyczy zmian już ujawnionych zgodnie z art. 18 ust. 2 zdanie drugie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych lecz pierwotnego ujawnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym tego przepisu. Nadto WSA w Gliwicach autorytatywnie stwierdził, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala przyjąć, iż w ogóle nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy oraz podkreślił, że decyzji takiej nie przedłożyła skarżąca kasacyjnie spółka.

Rozstrzygając ponownie w niezmienionym stanie faktycznym w sprawie wpisu skarżący kasacyjnie podnosi, że WSA w Gliwicach przyjął błędne ustalenia stanu faktycznego, błędnie ocenił dokumenty z 1965 r. oraz pominął późniejsze dokumenty urzędowe, w tym wyżej przywołane decyzje SKO w Bielsku-Białej z 2005 r., które zostały wydane w wyniku zainicjowanego przez Zarząd Miasta Szczyrk (Burmistrza), sprawującego nadzór nad skarżącą kasacyjnie spółką (art. 23 ustawy), w przedmiocie badania legalności statutu skarżącej kasacyjnie. SKO potwierdziło zgodność decyzji PPRN z 1965 r. z ustawą o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w części zatwierdzającej statut. SKO w uzasadnieniu swoich decyzji odparło zarzut władzy nadzorczej, że utworzenie spółki nastąpiło bez uprzedniego ustalenia w drodze decyzji, o której mowa w art. 8 ustawy. WSA w Gliwicach pominął również szereg innych dokumentów potwierdzających byt prawny skarżącej kasacyjnie oraz fakt, że żaden organ administracji publicznej nie kwestionował istnienia spółki.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy spółka z chwilą zatwierdzenia statutu nabyła osobowość prawną i zgodnie z ust. 2 tego przepisu nazwa spółki i skład zarządu spółki oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykazy uprawnionych do korzystania z tej wspólnoty podlegały z urzędu wpisowi do ewidencji gruntów. Wszelkie późniejsze zmiany w obszarze wspólnoty gruntowej i wykazie osób uprawnionych, zmiany statutu i składu osobowego zarządu zgłasza do ewidencji zarząd spółki. Mimo powyższego WSA w Gliwicach uznał, że skarżąca kasacyjnie wnosiła o pierwotne ujawnienie spółki w ewidencji gruntów. Dokonując takiej oceny WSA w Gliwicach pominął wszelkie dotychczasowe wpisy w przedmiotowej jednostce rejestrowej [C] w stosunku do działek: [A], [B] i [C] o łącznej pow. 9.1822 ha, stanowiących Wspólnotę [...], a szczegółowo omówione przez organ II instancji (m.in. wpis A. P. i wspólnicy). Z wpisów tych wynikało, że w ewidencji przez pewien okres czasu byli ujawniani uprawnieni do udziału we wspólnocie gruntowej, którzy w 1965 r. utworzyli spółkę dla [...]. O błędnym ustaleniu stanu faktycznego przez WSA w Gliwicach świadczy też twierdzenie WSA w Gliwicach na s 23 uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że skoro "wpisana jest ‘Wspólnota [...]’, to wpisanie skarżącej i jej zarządu musiałoby nastąpić w miejsce istniejącego dotychczas wpisu, w sytuacji gdy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego obecnie wpisana w rejestrze Spółka konkuruje ze skarżącą gdy chodzi o sprawowanie zarządu nad ujawnioną wspólnota gruntową". Skarżąca kasacyjnie podnosi, iż wpis "Wspólnota [...]" dotyczy gruntów stanowiących wspólnotę, a nie spółki o takiej nazwie. Oprócz skarżącej kasacyjnie nie istnieje żadna spółka konkurencyjna. Skarżąca kasacyjnie w toku trwającego postępowania podnosiła, iż Spółka Wspólnota [...] nie istnieje. SKO w Bielsku-Białej [...].12.2008 r. stwierdziło nieważność zarządzenia Burmistrza Miasta Szczyrk nr [...] z [...].09.2007 r. i tym samym wyeliminowało spółkę o ww. nazwie z obrotu prawnego. Próbę bezprawnego powołania takiej spółki podjął Burmistrz Miasta Szczyrk, przy pomocy również bezprawnie powołanego przez ówczesny Zarząd Miasta Szczyrk Zarządcy Komisarycznego nad skarżącą kasacyjnie spółką. Zarządca komisaryczny w osobie J. B. został wyeliminowany z obrotu prawnego ostateczną decyzją SKO w Bielsku-Białej z [...].10.2007 r., nr [...].

Dokonana przez WSA w Gliwicach wadliwa i niezasadnie rozszerzona wykładnia prawa materialnego oraz dokonana ocena zaskarżonych decyzji administracyjnych świadczy o naruszeniu lub pominięciu wskazanych na wstępie przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk, zgodnie z którym w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się również inne osoby prawne, w których władaniu znajdują się grunty. Z kolei § 44 pkt 2 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. nakazuje organowi prowadzącemu ewidencję utrzymywać operat ewidencyjny w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi organowi dokumentami i materiałami źródłowymi. Obowiązek ten zarówno w zakresie działania z urzędu jak i przy załatwianiu wniosku skarżącej kasacyjnie nie został zrealizowany. Prawidłowe odczytanie treści przepisu art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk oznacza, iż w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych w ewidencji gruntów oprócz informacji dotyczących oznaczenia podmiotu, któremu przysługuje prawo własności działki, zawsze wprowadza się informacje oznaczające podmioty, które tą działką władają (por. wyrok WSA w Krakowie z 16.07.2009 r., III SA/Kr 802/08 - LEX nr 553354).

Mimo wywodów na temat pierwotnego wpisu z urzędu oraz wyartykułowania dokumentów, które powinny stanowić podstawę wpisu z urzędu WSA w Gliwicach uznał, że niezbędne było przedłożenie przez skarżącą kasacyjnie dokumentów, których treść miała być uwidoczniona z urzędu. W efekcie WSA w Gliwicach uznał, że brak tych dokumentów eliminuje możliwość wpisu danych według wniosku skarżącej. Jednocześnie WSA w Gliwicach za organami I i II instancji nie uznaje dołączonych do wniosku dokumentów w tym posiadanej przez skarżącą kasacyjnie listy osób uprawnionych do udziału we wspólnocie. Takie stanowisko sprowadza się do żądania od skarżącej kasacyjnie spółki decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy. Kwestia ta była przedmiotem oceny NSA, który jednoznacznie wskazał, iż brak podstaw do żądania od skarżącej spółki takiej decyzji. Skarżąca kasacyjnie w trakcie postępowania podnosiła, że komplet dokumentów dotyczących spółki znajduje się w posiadaniu Burmistrza Miasta Szczyrk, który w toczących się postępowaniach przedkładał kserokopie tych dokumentów, w tym statutu stwierdzając ich zgodność z oryginałem. Pracownicy Urzędu podległego Burmistrzowi Miasta Szczyrk wielokrotnie, w celu przedłożenia dokumentów do toczących się postępowań przed organami i sądami przedkładali dokumenty dotyczące Spółki potwierdzone za zgodność z oryginałem, co świadczy o posiadaniu oryginałów tych dokumentów. Tymczasem WSA w Gliwicach zarzuca jedynie organom spółki i uprawnionym skarżącej kasacyjnie brak dbałości o dokumenty.

Skarżąca kasacyjnie podnosi też, że nie istnieje wątpliwość co do nazwy skarżącej kasacyjnie [...] (nazwa geograficzna), zresztą nazwa nie może mieć znaczenia, bowiem istotą są grunty, którymi zarządza Spółka tj. grunty stanowiące Wspólnotę [...] ([...]).

Powyższe argumenty potwierdzają, że WSA w Gliwicach nie wziął pod uwagę oceny prawnej wynikającej z wyroku NSA z 10.06.2010 r., I OSK 1086/09, czym naruszył art. 153 p.p.s.a.

Zarzucić też trzeba WSA w Gliwicach uchybienia przepisom postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi, mimo że organy orzekające naruszyły wskazane na wstępie przepisy k.p.a. W dalszym ciągu aktualna jest uwaga skarżącej, że celem powojennej ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie było ich tworzenie, czy też powołanie (istniały od czasów I Rzeczypospolitej) lecz ich zagospodarowanie, a organy administracji publicznej zostały zobowiązane do pomocy wspólnotom. Z art. 14 ust. 1 przedmiotowej ustawy wynika, że do momentu utworzenia spółki do zagospodarowania wspólnoty, rola uprawnionych do udziału we wspólnocie jest całkowicie bierna, natomiast obowiązek aktywności został nałożony na organy administracji m.in. z art. 8.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

1. W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem według art. 183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie czynności sporządzenia skargi kasacyjnej wykwalifikowanym prawnikom zapewni jej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający Sądowi II instancji dokonanie kontroli zaskarżonego orzeczenia.

2. Skarga kasacyjna złożona w rozpoznawanej sprawie nie w pełni odpowiada tym wymaganiom. Po pierwsze, podstawy kasacyjne odnoszące się do prawa materialnego nie wskazują, że naruszenie to nastąpiło przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, to jednak skarżący kasacyjnie nie wyjaśnia, na czym miałaby polegać błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie wskazanych przepisów. Po drugie, nie wszystkie podniesione zarzuty są sprecyzowane w stopniu umożliwiającym ustalenie granic skargi kasacyjnej, co jest niezbędne ze względu na wymaganie określone w art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a., któremu ma czynić zadość kontrola dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny. Po trzecie wreszcie, nie wszystkie przepisy wskazane jako przedmiot naruszenia przez Sąd I instancji miały zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Wskazane wady skargi kasacyjnej nie dyskwalifikują jej jednak w stopniu uzasadniającym jej odrzucenie.

3. Wobec przedstawienia przez autora skargi kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania, w pierwszej kolejności, co do zasady rozpoznaniu podlega drugi z zarzutów. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo że nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego.

4. Należy przypomnieć, że stosownie do art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Zatem sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy. Ma więc obowiązek ocenić, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego, jaki stan faktyczny sprawy wynika z akt sprawy i czy w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Mówiąc innymi słowy sąd administracyjny bada, czy ustalenia faktyczne dokonane w postępowaniu przed organami administracyjnymi, odpowiadają prawu – por. wyr. NSA z 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 31. Jeżeli więc, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie – materiał dowodowy zawarty w administracyjnych aktach sprawy jest pełny i nie zawiera środków dowodowych, które by sobie zaprzeczały, to Sąd I instancji obowiązany był przyjąć, że ustalenia fatyczne poczynione w postępowaniu administracyjnym są zgodne z rzeczywistością. Z tego względu zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku aprobatą stanowiska organów m.in. o niewydaniu decyzji, o której mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, czy nieistnieniu wykazu osób uprawnionych do udziału we wspólnocie, czym zostały naruszone przepisy art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i § 4 i art. 80 k.p.a., a także przez nieuwzględnienie skargi nie mógł się ostać.

5. Zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. jest bezzasadny również z tego powodu, że zgodnie z tym pierwszym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z 28 października 2011 r., II SA/Gl 507/11 oddalił skargę [...] w S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, co oznacza, że dokonał kontroli legalności zaskarżonej decyzji i zastosował środek określony w art. 151 p.p.s.a. To, że nie zastosował – jak chce tego strona skarżąca – środka wymienionego w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. nie oznacza, że nie dopełnił wynikającego z art. 3 § 1 p.p.s.a. obowiązku skontrolowania pod katem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

6. Zarzut rozszerzonej wykładni art. 8 i art. 18 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, przede wszystkim poprzez przyjęcie, że skarżąca kasacyjnie nie przedłożyła organowi ewidencyjnemu decyzji, o jakiej mowa w art. 8 ust. 2 ustawy oraz, że jej wniosek nie dotyczył zmiany danych wskazanych w art. 18 ust. 2 zd. 2 tej ustawy, ale ujawnienia pierwotnego dokonywanego z urzędu (art. 18 ust. 2 zd. 1) jest bezzasadny. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego stanowi podstawę kasacyjną jedynie w przypadku, jeżeli nastąpiło przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Dlatego też w orzecznictwie NSA panuje niekwestionowany pogląd, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony – tak jak to usiłował zrobić autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej – próbą zwalczenia poczynionych w sprawie ustaleń – wyrok NSA z 16 września 2004 r., FSK 471/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 96. Natomiast, nigdzie w uzasadnieniu nie podjął on próby wyjaśnienia, na czym miałaby polegać wadliwość przyjętej przez Sąd I instancji wykładni wyżej wskazanych przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.

7. Z tych samych powodów za nieuzasadniony należało uznać zarzut "błędnej wykładni art. 22 ust. 3 pgk, skutkującej błędną subsumcją, której istotą jest uznanie, że organ ewidencyjny miał prawo żądać od skarżącej dokumentów, które miały stanowić podstawę wpisów do ewidencji z urzędu podmiotu istniejącego od prawie 50 lat". Nie wyjaśniając, na czym miałaby polegać błędna wykładnia tego przepisu, autor rozpoznawanej skargi kasacyjnej nie określił jej granic, uniemożliwiając tym samym Sądowi II instancji (art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a.).

8. Nie mają również usprawiedliwionych podstaw zarzuty naruszenia art. 6, art. 11, art. 14, art. 15, art. 16 i art. 25 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 pgk oraz § 44 pkt. 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia przez ich pominięcie. Podanie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej treści niektórych z wyżej wymienionych przepisów nie oznacza jeszcze, że mają one zastosowanie w niniejszej sprawie. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania (art. 183 § 1 zd. 1 p.p.s.a.). Wobec tego Sąd nie jest zobowiązany ani uprawniony do poprawiania jakichkolwiek błędów skargi kasacyjnej, sporządzonej przecież przez wykwalifikowanego prawnika, a takim jest adwokat czy radca prawny. Przytoczenie zatem jako podstawy skargi kasacyjnej przepisu, który nie miał w sprawie zastosowania, zarzut taki dyskwalifikuje - wyr. NSA z 26 października 2004 r., OSK 773/04, LEX nr 164460.

9. Nie można wreszcie zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że w zaskarżonym wyroku doszło do "błędnej wykładni art. 153 p.p.s.a. polegającej na wadliwym odczytaniu jego treści". Na s. 18 uzasadnienia tego wyroku tak zinterpretowano powyższy przepis: "należy odnieść się w pierwszej kolejności do zawartej w tym wyroku (NSA z 10 czerwca 2010 r., I OSK 1086/09 – przyp. Sądu) oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania jako wiążących w tym postępowaniu zarówno organy, jak i sąd na podstawie art. 153 ustawy p.p.s.a." Tak też ten przepis jest rozumiany w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, można się tu powołać na wyrok NSA z 1 września 2010 r., I OSK 920/10, w którym stwierdzono m.in., że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej, zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach.

10. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.