Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 266/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Tamara Dziełakowska, Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewody z dnia 21 lutego 2007 r., nr [...] w przedmiocie odszkodowania z tytułu ograniczonego sposobu korzystania z nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 28 września 2006r. Nr [...] 2. zasądza od Wojewody na rzecz Gminy kwotę 400 (czterysta) zł tytułem, zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Kierownik Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Miejskiego w R. decyzją z dnia 16 kwietnia 1985 r., Nr GKM [...] na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 oraz art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) zezwolił na czasowe zajęcie nieruchomości położonych na terenie miasta R., w tym działki nr [...] (po podziale[...]), nr rej. [...] stanowiącej własność G. i R. Ż., pod inwestycję komunalną - ułożenie sieci wodociągowej. Pismem nr [...] z dnia 12 listopada 1985 r. wszczęto postępowanie w sprawie określenia wysokości odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości w związku z ułożeniem sieci wodociągowej. Sprawa ta nie została zakończona, w związku z wydaniem w dniu 3 lipca 1986 r. decyzji o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia 16 października 1995 r. stwierdzono nieważność decyzji wywłaszczeniowej G. i R. Ż. złożyli w dniu 5 września 1996 r. wniosek o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za szkody powstałe na nieruchomości w związku z ułożeniem sieci wodociągowej. Starosta decyzją z dnia 12 stycznia 2000 r. nr [...] odmówił ustalenia odszkodowania z powodu przedawnienia tego roszczenia. Decyzją z dnia 8 kwietnia 2002 Nr[...], Wojewoda utrzymał powyższą decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. sygn. II S.A./Gd 995/02 uchylił obie wydane decyzje, wskazując, że wynikający z art. 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64), trzyletni termin przedawnienia roszczenia o wypłatę odszkodowania uległ przerwaniu, postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania zostało wszczęte, wobec czego obecnie organ winien orzec o należnym odszkodowaniu na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603)

Starosta po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 28 września 2006 r. Nr[...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a. (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071) oraz art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 oraz art. 132 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) ustalił odszkodowanie dla R. i G. Ż. w kwocie [...] zł. zobowiązując do jego zapłaty Burmistrza w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że podstawą zobowiązania Burmistrza do wypłaty odszkodowania jest przepis art. 36 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zgodnie z którym zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stają się, z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, zobowiązaniami i wierzytelnościami właściwych gmin.

Gmina wniosła odwołanie od powyższej decyzji zarzucając błędną interpretację art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Skarżący wskazał, iż zgodnie z tym przepisem podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest Skarb Państwa, a nie jak błędnie ustalił Wojewoda - Gmina. Odwołanie od decyzji wnieśli również G. i R. Ż. podnosząc zarzut zaniżenia wysokości odszkodowania przez odmowę uwzględnienia kary umownej z tytułu rozwiązania umowy najmu w związku z inwestycją komunalną, zarzut zmniejszenia wysokości odszkodowania wskutek ograniczenia porównawczych transakcji wartości nieruchomości z siecią podziemną tylko do zbywanych przez Gminę oraz zarzut nieustalenia podmiotu uprawnionego do waloryzacji wysokości odszkodowania na dzień jej zapłaty.

Wojewoda decyzją z dnia 21 lutego 2006 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do odwołania G. i R. Ż., organ II instancji stwierdził, iż operat szacunkowy, na podstawie którego dokonano ustalenia wysokości odszkodowania został sporządzony prawidłowo, a w sprawie brak było podstaw do uznania, iż realizacja inwestycji komunalnej stała się przyczyną rozwiązania umowy najmu i skutkowała obowiązkiem zapłaty kary umownej. Nadto organ odwoławczy wskazał, iż waloryzacji wysokości odszkodowania dokonuje organ zobowiązany do jego wypłaty. Rozpatrując odwołanie Gminy, organ II instancji ustalił, iż przedmiotowa inwestycja była realizowana przez Urząd Miejski, w związku z czym, to na organie wykonawczym Gminy spoczywa obowiązek zapłaty przedmiotowego odszkodowania. Z art. 36 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wynika bowiem, że gminy przejęły zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Gmina wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, podnosząc zarzut naruszenia art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Skarżąca wskazała, że Skarb Państwa przejął zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego, wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych, wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. oraz zobowiązań i wierzytelności powstałych w związku z wykonaniem tych orzeczeń i decyzji administracyjnych. Zobowiązanie do wypłaty odszkodowania wynika z decyzji Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu z dnia 16 kwietnia 1985 r. Nr [...] zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości położonych na terenie miasta R. Odszkodowanie nie zostało wówczas wypłacone, obowiązek jego zapłaty ciąży zatem obecnie na Skarbie Państwa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy powołał nadto uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r., sygn. akt III CZP 64/2004, z której wynika, że Gmina jest biernie legitymowana w procesie o naprawienie szkody wynikłej wskutek wydania decyzji ostatecznej przed dniem 27 maja 1990 r., jeżeli stwierdzenie jej nieważności nastąpiło po tej dacie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Wojewody z dnia 21 lutego 2006 r. Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty ustalającą odszkodowanie z tytułu przeprowadzenia w 1985 r. rurociągu wodociągowego przez nieruchomość położoną w R., oznaczoną ewidencyjnie jako działka nr [...] (po podziale [...]). Z dokonanych w toku postępowania administracyjnego ustaleń wynika, iż decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu z dnia 16 kwietnia 1985 r. zezwolono na czasowe zajęcie nieruchomości położonych na terenie miasta R., w tym działki nr [...] (po podziale[...]) stanowiącej własność G. i R. Ż., w związku z realizacją inwestycji komunalnej - sieci wodociągowej. Decyzję z dnia 16 kwietnia 1985 r. wydano na podstawie art. 35 ust. 1 i 2 i 36 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tj. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64). Art. 35 ust. 1 tej ustawy stanowił, iż organy administracji państwowej, instytucje i przedsiębiorstwa państwowe mogą za zezwoleniem naczelnika gminy – a w miastach prezydenta lub naczelnika miasta, zakładać i przeprowadzać na nieruchomościach - zgodnie z zatwierdzoną lokalizacją szczegółową – ciągi drenażowe, przewody służące do przesyłania płynów, pary, gazów, elektryczności oraz urządzenia techniczne łączności i sygnalizacji. Art. 36 ust. 1 tej ustawy przewidywał obowiązek zapłaty odszkodowania za straty wynikłe z działań przewidzianych w wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie sygn. II S.A./Gd 995/02 przesądził, iż postępowanie w sprawie zapłaty odszkodowania zostało wszczęte i nie zostało zakończone, organ administracji winien zatem wydać decyzję o ustaleniu odszkodowania na podstawie obowiązujących przepisów. Zarówno organ administracji jak i Sąd obecnie rozpatrujący sprawę, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) są związani oceną prawną dokonaną w tym wyroku.

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zwana dalej ustawą, przewidują odpowiednio w art. 87 § 1 i art. 233, iż sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia ich w życie prowadzi się na podstawie ustawy nowej.

Kwestia odszkodowania za straty spowodowane wydaniem przewidzianej w art. 124 ust. 1 ustawy decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, uregulowana jest w art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 i art. 132 ust. 6 ustawy. Z przepisów tych wynika, że za szkody związane z brakiem możliwości doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego oraz inne szkody powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia przewidzianego w art. 124 ustawy przysługuje właścicielowi nieruchomości odszkodowanie. Obowiązek zapłaty odszkodowania obciąża osobę lub jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, o którym mowa w art. 124 ust. 1.

W decyzji z 16 kwietnia 1985 r. wskazano, iż zezwolenie zostaje udzielone "pod inwestycję komunalną", jednocześnie określając, iż prace przeprowadzi Przedsiębiorstwo A. W związku z takim brzmieniem decyzji, oceny wymagało, jaka osoba w istocie uzyskała zezwolenie na położenie sieci wodociągowej, czy organ administracji będący inwestorem inwestycji komunalnej, czy też wymienione przedsiębiorstwo i jaki podmiot w związku z tym zobowiązany jest do zapłaty odszkodowania przewidzianego w art. 128 ust. 4 ustawy. Z okoliczności sprawy wynika, iż Przedsiębiorstwo A. było wykonawcą robót instalacyjnych z ramienia inwestora, którym był Urząd Miejski. Po zakończeniu inwestycji Urząd Miejski, protokołem z dnia 12 listopada 1985 r. przekazał sieć wodociągową do użytku Przedsiębiorstwu B. (dowód: decyzja z dnia 16 kwietnia 1985 r., pismo z dnia 25 lutego 1998 r. odpis protokołu k.155 akta organu I instancji) Podkreślić należy, iż uregulowanie przewidziane w art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości miało charakter wywłaszczeniowy, stąd krąg osób upoważnionych do uzyskania zezwolenia był ograniczony do podmiotów realizujących cele publiczne. Zezwolenie przewidziane w art. 35 ust. 1 mogło być, zgodnie z brzmieniem ustawy udzielone organowi administracji publicznej realizującemu określony cel użyteczności publicznej – inwestycję przewidzianą w tym przepisie. Natomiast w przypadku instytucji i przedsiębiorstw państwowych zezwolenie takie mogła uzyskać tylko taka jednostka, która została powołana w celu realizacji zadań związanych z regulacją stosunków danego rodzaju, w tym przypadku utrzymania sieci wodociągowej. A. nie było inwestorem prowadzonych robót ani bezpośrednim ani zastępczym, a w zakresie jego działań nie pozostawała realizacji zadań związanych z utrzymaniem sieci wodociągowej, było ono jedynie technicznym wykonawcą zleconej inwestycji komunalnej. (vide: pismo z dnia 25 lutego 1998 r. akta administracyjne organu I instancji) Jednostką, której udzielono zezwolenia był więc w istocie organ administracji realizujący inwestycję, określoną w decyzji jako inwestycja komunalna. To ten organ był bowiem podmiotem przeprowadzającym na nieruchomościach sieć wodociągową, a nie jej techniczny wykonawca. Organ ten po wykonaniu inwestycji przekazał sieć wodociągową Przedsiębiorstwu B. Wobec faktu, iż przedsiębiorstwo to nie było inwestorem sieci, nie ubiegało się o wydanie zezwolenia, a przeciwnie sieć ta została mu przekazana do używania przez Urząd Miejski po zakończeniu inwestycji, brak byłoby w świetle takich okoliczności sprawy podstaw do uznania, iż jako przedsiębiorstwo państwowe, w którego gestii pozostawało zajmowanie się siecią wodociągową, zakładało ono sieć wodociągową w R. Organy administracji prowadząc sprawę prawidłowo zatem oceniły, iż podmiotem, który był zobowiązany do zapłaty odszkodowania z tytułu szkód powstałych przy realizacji inwestycji w 1985 r. był Urząd Miejski.

W zaskarżonej decyzji uznano, iż podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest Gmina. W dacie powstania szkody w 1985 r. osoba prawna jaką jest Gmina nie istniała. Gminy będące jednostkami samorządu terytorialnego powołano bowiem dopiero ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16 poz. 95) Rozdział zobowiązań i wierzytelności między nowopowstałe gminy i Skarb Państwa dokonany został w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) W art. 36 ust. 1 tej ustawy przewidziano, iż zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego stają się z dniem wejścia ustawy o samorządzie terytorialnym w życie, zobowiązaniami i wierzytelnościami właściwych gmin. W art. 36 ust. 3 wskazano natomiast zobowiązania podlegające przejęciu przez Skarb Państwa. Z art. 36 ust. 3 pkt 3 tej ustawy wynika, iż Skarb Państwa przejmuje zobowiązania i wierzytelności rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego i stopnia wojewódzkiego wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. oraz zobowiązania i wierzytelności powstałe w związku z wykonaniem tych orzeczeń sądowych i decyzji administracyjnych. Rozstrzygnięcie skargi sprowadzało się do oceny, czy organy administracji dokonały prawidłowej interpretacji treści art. 33 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i czy podmiotem zobowiązanym do zapłaty jest Gmina czy Skarb Państwa.

Wykładnia art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych wymaga interpretacji pojęcia "zobowiązań wynikających z prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r." i pojęcia "zobowiązań powstałych w związku z wykonaniem tych decyzji administracyjnych" oraz oceny, czy przepis ten wymaga stwierdzenia istnienia i wysokości zobowiązania decyzją administracyjną wydaną przed dniem 27 maja 1990 r. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, iż pojęcie zobowiązań wynikających z prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych przed dniem 27 maja 1990 r. rozumieć należy szeroko jako dotyczące wszelkich zobowiązań wynikających z wydania decyzji administracyjnych, a nie tylko zobowiązań wskazanych w ich treści. Posłużenie się przez ustawodawcę w treści art. 36 ust. 3 ustawy formułą "zobowiązania wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej" wskazuje, iż decyzja ta stanowi zdarzenie prawne prowadzące dopiero do powstania roszczenia odszkodowawczego. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał ograniczyć odpowiedzialność Skarbu Państwa w sprawach zobowiązań powstałych przed 27 maja 1990 r., do zobowiązań wskazanych w treści decyzji, to posłużyłby się sformułowaniem "zobowiązań stwierdzonych decyzją administracyjną" jak to uczynił w art. 36 ust. 3 pkt 4 tejże ustawy, a nie pojęciem zobowiązań wynikających z decyzji. (vide: uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III CZP 99/06 OSNC 2007/6/79).) Natomiast pod pojęciem "zobowiązań powstałych w związku z wykonaniem decyzji administracyjnych" rozumieć zdaniem Sądu, należy wszelkie zobowiązania powstałe w konsekwencji realizacji decyzji administracyjnych.

Decyzja administracyjna zezwalająca na czasowe zajęcie nieruchomości wydana została w dniu 16 kwietnia 1985 r. Decyzja ta podlegała wykonaniu, poprzez zajęcie nieruchomości i realizację na niej inwestycji wskazanej w decyzji. W wyniku tego doszło do wyrządzenia szkody i powstania po stronie organu (który był podmiotem uzyskującym zezwolenie przewidziane w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami), zobowiązania do zapłaty odszkodowania. Zobowiązanie to realizowane w trybie administracyjnym jest konsekwencją wydania i wykonania decyzji administracyjnej. Zaznaczyć należy, iż brak takiej decyzji, bądź wyrządzenie szkody w wyniku działań wykraczających poza zakres udzielonego w decyzji zezwolenia, wykluczałby możliwość dochodzenia takiego roszczenia przed organem administracji, lecz czynił właściwym do jego rozpoznania sąd powszechny. (vide: postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1974 r. sygn. akt III CRN 68/74 Lex Nr 7470 i dnia 15 marca 1983 r. sygn. akt IV Cz 15/83 OSNC 1983/9/146)

Organy administracji wskazały, że w przedmiotowej sprawie art. 36 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy nie ma zastosowania, ponieważ wypłacenie odszkodowania za czasowe zajęcie nieruchomości nie było ustalone decyzją w dniu wejścia w życie tej ustawy. Zdaniem Sądu, powyższa argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Z art. 36 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy wynika bowiem, iż wydanie przed wejściem w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, czyli przed dniem 27 maja 1990 r., aktu ustalającego wysokość świadczenia nie jest konieczną przesłanką ustalenia obowiązku wypłaty odszkodowania przez Skarb Państwa. Organ II instancji powołał się w odpowiedzi na skargę na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r. sygn. akt III CZP 64/04 (OSNC 2005/11/182), w której wskazano, iż Gmina a nie Skarb Państwa jest biernie legitymowana w sprawie o naprawienie szkody wynikłej wskutek wydania przed dniem 26 maja 1990 r. ostatecznej decyzji administracyjnej, jeżeli stwierdzenie jej nieważności nastąpiło po tej dacie. Aczkolwiek uchwała ta nie odnosi się bezpośrednio do stanu faktycznego niniejszej sprawy, podkreślić należy, że w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2006 r., sygn. akt III CZP 99/06 (OSNC 2007/6/79) Sąd Najwyższy odstąpił od stanowiska zajętego w cytowanej przez organ administracji uchwale. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7 grudnia 2006 r. wskazał, iż Skarb Państwa jest biernie legitymowany w sprawie i naprawienie szkody wynikłej z ostatecznej decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, także wtedy, gdy stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie, że została wydana z naruszeniem prawa nastąpiło po dniu 26 maja 1990 r. W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż okolicznością istotną z punktu widzenia normy art. 36 ust. 3 pkt 3 cytowanej ustawy jest data powstania zobowiązania i jego związek z wydaniem decyzji administracyjnej, a nie data stwierdzenia odszkodowania decyzja administracyjną. Konsekwencją ustalenia, że zobowiązanie rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej wynikające z wydania lub wykonania decyzji administracyjnej wydanej przed dniem 27 maja 1990 r. istniało w dniu wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym, powinno być zatem zastosowanie doń normy art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy i stwierdzenie, że podlegało ono przejęciu przez Skarb Państwa. (vide: J. Jastrzębski glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2004 r. III CZP 64/04, ST 2005/7-8/132) Przedmiotowe zobowiązanie odszkodowawcze powstało w dacie wyrządzenia szkody w 1985 r. Fakt, iż decyzję określającą wysokość odszkodowania wydano po 27 maja 1990 r. nie ma znacznie dla oceny istnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa w tym zakresie.

W niniejszej sprawie są zatem spełnione przesłanki art. 36 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja administracyjna została bowiem wydana przed dniem 27 maja 1990 r., a w związku z jej wykonaniem powstało zobowiązanie organu do zapłaty odszkodowania. Podmiotem zobowiązanym do zapłaty odszkodowania winien być zatem Skarb Państwa. Na marginesie wskazać należy, iż gdyby postępowanie administracyjne w kwestii ustalenia odszkodowania zostało przeprowadzone prawidłowo i zakończyło się w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a., a nie po ponad 20 latach, to należne wnioskodawcom odszkodowanie zapłaciłby Skarb Państwa.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego - art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych jest uzasadniony. Organy administracji dokonały bowiem błędnej wykładni tego przepisu, a naruszenie prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić dokonaną przez Sąd wykładnię art. 36 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

Na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej kwotę 400 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania – uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.