Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 555/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta O. od decyzji Starosty O. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w O., stanowiącą działkę ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowaną w KW nr [...], zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją nr [...] Starosta O. ustalił odszkodowanie w wysokości [...] zł za ww. nieruchomość, i zobowiązał Gminę O. do jego wypłaty na rzecz B. i E. małż. T.

Od decyzji tej odwołał się Prezydent Miasta O. kwestionując zasadność zobowiązania Gminy O. do zapłaty tego odszkodowania, ze względu na fakt, iż droga, pod którą została zajęta nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiła drogę lokalną miejską.

Z ustaleń organu wynika, że myśl art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, wypłaca gmina w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa w odniesieniu do pozostałych dróg. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r. (sygn. akt II SA/Łd 2226/01, ONSA 2004/1/17), "art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną /..../ nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętymi pod gminne drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r., w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania". W wyroku tym podniesiono również, iż "wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin (będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne".

Organ uznał, że skoro decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę O. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę gminną - ulicę [...], to zobowiązanie Gminy O. do wypłaty odszkodowania za zajęcie ww. nieruchomości pod drogę publiczną nie budzi wątpliwości.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Gmina O. reprezentowana przez Prezydenta Miasta O., zarzucając naruszenie art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przez błędną ich wykładnię.

Strona skarżąca podniosła, że w zaskarżonych decyzjach Wojewoda [...] i Starosta O. uznali, że Gmina O. jest właściwym podmiotem do uiszczenia odszkodowania za drogę, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła drogi gminnej, w oparciu nie o przepis prawa materialnego, lecz o orzeczenie NSA Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 20 września 2002 r. - sygn. akt II SA/Łd 2226/01 - ONSA 2004/1/17.

Ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich uchwałą nr [...] Rady Narodowej Miasta W. z dnia [...] maja 1988 r. (Dz. Urz. Województwa Stołecznego Warszawskiego Nr 17 z 1 sierpnia 1988 r.), natomiast drogi lokalne miejskie dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi na podstawie art. 103 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

W tej sytuacji, zdaniem strony skarżącej, zobowiązanie Gminy O. do wypłacenia odszkodowania za działkę nr ew. [...] z obr. [...] pozostaje w sprzeczności z art. 73 ust. 2 powołanej ustawy, zgodnie z którym gmina wypłaca odszkodowanie za drogi, które były w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, natomiast Skarb Państwa - za drogi pozostałe. Skoro w dniu 31 grudnia 1998 r. działka ta nie była zajęta pod drogę gminną, obowiązek wypłaty odszkodowania za tę działkę nie powinien spoczywać na Gminie O.

Zdaniem strony skarżącej, wykładnia językowa przepisów tych nie budzi wątpliwości, co do wskazania podmiotu właściwego do wypłacenia odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest utrzymanie w mocy decyzji Starosty O. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w O., stanowiącą działkę ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, uregulowaną w KW nr [...], zajętą pod drogę publiczną, i zobowiązującej Gminę O. do zapłaty odszkodowania za tę nieruchomość, zajętą pod drogę publiczną.

Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek wniosku B. i E. małż. T. o odszkodowanie za ich nieruchomość, zajętą pod drogę publiczną gminną.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta O. od decyzji Starosty O. z dnia [...] listopada 2004 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w O., uregulowaną w KW nr [...], zajętą pod drogę publiczną - ul. [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, które wypłaca: (1) gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, (2) Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.

Zasadniczym problemem w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, kto – Skarb Państwa czy gmina – jest zobowiązany do wypłacenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę, która w dniu 31 grudnia 1998 r. była drogą lokalną miejską.

Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 września 2002 r. II SA/Łd 2226/01 ONSA 2004/1/17, zgodnie z którym art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nakłada na wszystkie gminy władające nieruchomościami niestanowiącymi ich własności, zajętymi pod drogi publiczne w dniu 31 grudnia 1998 r., w tym drogi lokalne miejskie, obowiązek wypłaty odszkodowania.

W dniu 31 grudnia 1998 r., stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 z późn. zm.), "drogi gminne oraz lokalne miejskie" stanowiły jedną z czterech kategorii dróg publicznych (oprócz dróg krajowych, dróg wojewódzkich i dróg zakładowych) wyodrębnionych ze względu na funkcje pełnione w sieci drogowej. Kategoria dróg "drogi gminne oraz lokalne miejskie" oznacza w istocie drogi gminne, a drogi lokalne miejskie w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły podgrupę dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne. Gdyby ustawodawca uznał, że drogi lokalne miejskie nie są podgrupą dróg gminnych, to w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w art. 2 ust. 1 wprowadziłby pięć kategorii dróg publicznych, a nie cztery, i drogi lokalne miejskie byłyby odrębną kategorią, piątą, dróg publicznych, a nie podgrupą dróg gminnych.

Prawidłowo zatem Wojewoda [...] uznał, że decyzja Starosty O. ustalająca odszkodowanie za nieruchomość położoną w O., stanowiącą działkę ew. nr [...] uregulowaną w KW nr [...], zajętą pod drogę publiczną, i zobowiązująca Gminę O. do zapłaty odszkodowania za tę nieruchomość, jest prawidłowa.

Bezzasadny jest również zarzut skargi, że organy administracji publicznej nie oparły swojego stanowiska o przepis prawa materialnego, lecz o orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ponieważ zarówno decyzja organu pierwszej jak i drugiej instancji wydana została na podstawie szczegółowo wymienionych przepisów prawa materialnego oraz kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.