Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 566/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2010-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 pkt 4, art. 2 ust. 2
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 120, art. 122, art. 123, art. 126, art. 128, art. 180 par. 1, art. 187 par. 1, art. 188, art. 190, art. 192, art. 200, art. 210 par. 4, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Protokolant Krzysztof Dzieliński, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2010r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie podatku rolnego i ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 2417 zł (dwa tysiące czterysta siedemnaście) tytułem zwrot u kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]"., nr "[...]", Wójt Gminy , ustalił K. Ż. i Z.Ż. zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym za 2002r. w kwocie 183,80 zł.

Postanowieniem z dnia "[...]". Wójt Gminy wznowił z urzędu postępowanie m.in. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r. zakończonego opisaną wyżej decyzją ostateczną. Jako podstawę prawną wznowienia organ wskazał art.240 §1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm.). Stwierdził, iż niżej wymienione dokumenty świadczą o tym, że nieruchomości należące do małżonków Ż. były wykorzystywane do działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin, a zatem powinny być opodatkowane stawkami podatku od nieruchomości związanymi z działalnością gospodarczą. Powołane dokumenty to: decyzja Starosty z dnia "[...]". w sprawie ustalenia Z.Ż. prowadzącemu Gospodarstwo Rolne w organizacji w N. opłatę eksploatacyjną za wydobywanie na działkach nr "[...]"i "[...]"kopaliny (piasku) bez wymaganej koncesji, decyzja Ministra Środowiska z dnia "[...]"utrzymująca w mocy decyzję Wojewody z dnia "[...]"nakazującą Z.Ż. wstrzymanie działalności polegającej na wydobywaniu kopaliny pospolitej (piasku) bez wymaganej koncesji w obrębie gruntów rolnych oznaczonych numerami "[...]"i "[...]" oraz wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia "[...]"., w którym uznano Z.Ż. winnym i skazano na karę grzywny za eksploatację piasku bez wymaganej koncesji na ww. nieruchomości.

Decyzją z dnia "[...]"organ I instancji uchylił swoją decyzję ostateczną z dnia "[...]" w sprawie wymiaru podatku rolnego na 2002r. i ustalił podatnikom podatek od nieruchomości za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o powierzchni 6,8182 ha, za rok 2002 w wysokości 37.316,30 zł. Powołując się na dokumenty wymienione w postanowieniu o wznowieniu postępowania oraz sporządzoną przez B.B., na potrzeby innych postępowań prowadzonych wobec Z.Ż., opinię z zakresu rolnictwa dotyczącą urządzenia tarasowego gospodarstwa rolnego przez podatników na działkach "[...]"i "[...]"w N., organ stwierdził, iż Z.Ż.prowadził na przedmiotowej nieruchomości w latach 2000-2003 działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopalin. Piasek wydobywany był w sposób zorganizowany i ciągły, a następnie sprzedawany różnym firmom. Podatnik wystawiał rachunki z 7 % podatkiem od towarów i usług. Zdaniem organu działalności wydobywczej piasku z własnych gruntów i jego sprzedaży nie można zaliczyć do działalności rolniczej lub leśnej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania od opisanej decyzji, wniesionego przez K.Ż., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]"., uchyliło opisaną powyżej decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania temu organowi. Kolegium stwierdziło, iż w świetle art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej istotny jest moment ujawnienia się nowych okoliczności lub dowodów, czyli udostępnienia ich organowi. W decyzji organu I instancji element ten nie został dostatecznie precyzyjne wyeksponowany. Jest to istotne, gdyż w aktach sprawy znajdują się dowody, które ewentualnie mogłyby wskazywać, że już w 2000r. organ podatkowy I instancji mógł dysponować dowodami na okoliczność prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika. Kolegium wskazało także, że jednym ze zgromadzonych dowodów są oględziny przeprowadzone w dniu "[...]"które odbyły się bez udziału strony mimo, iż zawiadomiła ona o niemożności wzięcia w nich udziału. W takiej sytuacji organ winien wyznaczyć nowy termin oględzin. Zdaniem organu II instancji nie zostały również ocenione wszystkie zebrane w sprawie opinie, organ I instancji oparł się tylko na opiniach pozyskanych z własnej inicjatywy, a sporządzonych na potrzeby innych postępowań. Opinie sporządzone na zlecenie podatników nie mogą być pominięte w decyzji i powinny zostać ocenione przez organ podatkowy, który musi wykazać dlaczego nie dał im wiary, albo dlaczego i na jakiej podstawie przyjął jedne opinie jako dowód na ustalenie prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika. Kolegium stwierdziło również, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji musi odnieść się do zarzutu podatnika, iż na części nieruchomości prowadzona jest działalność rolnicza oraz ustalić, czy dokonana między małżonkami Ż. rozdzielność majątkowa wiązała się z podziałem majątku, w tym z podziałem przedmiotowej nieruchomości.

Postanowieniem z dnia "[...]". Wójt Gminy ponownie wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2002r., na podstawie art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W motywach tego postanowienia organ stwierdził, iż pierwszym dowodem "przekazanym na stanowisko ds. wymiaru podatku i opłat lokalnych" jest prawomocna decyzja Wojewody z dnia "[...]" Zgodnie z zaleceniami zawartymi w tej decyzji zapoznano się z dowodami zgromadzonymi w sprawie na stanowisku inspektora ds. rolnictwa i ochrony środowiska Urzędu Gminy. Organ powołując się na te same dokumenty, które wymienione zostały w postanowieniu o wznowieniu postępowania z dnia "[...]"., stwierdził, że świadczą one o wykorzystywaniu spornych działek przez małżonków Ż. do działalności gospodarczej polegającej na wydobywaniu kopalin, a więc powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości w stawkach jak za prowadzenie działalności gospodarczej.

Decyzją z dnia "[...]". Wójt Gminy uchylił w całości własną decyzję ostateczną z dnia "[...]". w sprawie ustalenia podatku rolnego za 2002r. i ustalił zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2002r. w kwocie 37.500 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ ten wskazał, iż w ww. decyzji Wojewody z dnia "[...]"zlecono organowi podatkowemu I instancji podjęcie czynności zmierzających do przestrzegania prawa podatkowego przez małżonków Ż. Wobec powyższego organ podatkowy zapoznał się z dowodami zgromadzonymi w Urzędzie Gminy. Organ podkreślił, że podatnicy każdego roku otrzymywali decyzję ustalającą podatek rolny, w którym informowano ich o obowiązku powiadomienia organu podatkowego w terminie 14 dni od zaistnienia zmian w sposobie użytkowania gruntu. W związku z tym organ oparł swoje rozstrzygnięcie na art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Dowody zgromadzone w innych postępowaniach oraz rozstrzygnięcia innych organów przyjął za podstawę wznowienia postępowania w tej sprawie.

Odnosząc się do oględzin przeprowadzonych w dniu "[...]"organ stwierdził, iż podatnika pouczono ustnie w tym dniu, że nie musi uczestniczyć w oględzinach, może ustanowić pełnomocnika lub osobę upoważnioną do reprezentowania oraz, że podatnik miał możliwość uczestniczenia i wypowiedzenia się w przedmiocie tego dowodu, gdyż przesłano mu uwierzytelnione odpisy akt sprawy.

Organ I instancji nie dał wiary opiniom przedłożonym przez podatnika (opinia prawna W.M., opinia techniczna R.C., opinia J.N. wraz z komentarzem W.N., opinia prawna W. N.), gdyż sporządzone zostały na potrzeby innych postępowań, nie wnoszą istotnych faktów i dowodów do sprawy i są sprzeczne z oświadczeniem podatnika złożonym w protokole interwencyjnym przed pracownikami WIOŚ w E. w dniu "[...]"Opinie te organ uznał także za sprzeczne z art.1a ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. nr 121, poz.844 ze zm.), zwanej dalej u.p.o.l., ponieważ działalności wydobywczej i sprzedaży piasku nie można zaliczyć do działalności rolniczej. Według organu cały obszar gospodarstwa był objęty działalnością wydobywczą. Stwierdził także, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości są, na prawach własności ustawowej, małżonkowie Ż.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku możliwości konstruowania wniosków pod adresem opinii zgromadzonych przez organ (opinia B.B. i opinia A. K.) i ewentualnego zadawania pytań biegłym, organ stwierdził, że z opiniami tymi podatnik zapoznał się w postępowaniach, w których były one sporządzane - są w nich adnotacje, że wysłuchano argumentów strony. Wskazało, że podatnik był zapoznany z faktami i dowodami zawartymi w opiniach, a ich kserokopie zostały podatnikowi przesłane.

Reasumując organ I instancji stwierdził, że Z.Ż.od marca 2000r. do grudnia 2003r. prowadził nielegalną działalność gospodarczą w zakresie wydobywania i sprzedaży kopaliny ze złóż przedmiotowej nieruchomości rolnej, a zatem w tym okresie nieruchomość ta była związana z działalnością gospodarczą. Stanowisko to oparte zostało na dowodach, którym dano wiarę: wyroku Sądu Rejonowego w E. z dnia "[...]", decyzji Starosty z dnia "[...]"., decyzji Wojewody z dnia "[...]", decyzji Ministra Środowiska z dnia "[...]"notatkach służbowych z dnia "[...]". oraz z dnia "[...]"., fotografiach i protokole oględzin z dnia "[...]". oraz opiniach sporządzonych przez B.B.i A. K.

Od powyższej decyzji wniesione zostały dwa odwołania: przez K.Ż.reprezentowana przez pełnomocnika oraz przez Z. Ż.. W odwołaniach tych strony wniosły o jej uchylenie w całości i zarzuciły naruszenie:

- art.120 Ordynacji podatkowej, poprzez obrazę prawa materialnego : art.1 ust.1 pkt 4 oraz art.2 ust.2 u.p.o.l. i art.191 Ordynacji wskutek przekroczenia granic swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego,

- art.122 w zw. z art.187 §1 Ordynacji podatkowej w wyniku błędów w gromadzeniu oraz ocenie materiału dowodowego, brak rozpatrzenia kluczowych dla sprawy okoliczności i argumentów strony,

- art.123 Ordynacji, w związku z ograniczeniem możliwości czynnego udziału w postępowaniu,

- art.126 Ordynacji podatkowej w związku z ignorowaniem obowiązku zachowania trybu pisemnego w toku załatwiania sprawy,

- art.128 w zw. z art.240 §1 pkt 5 Ordynacji wobec błędnej wykładni i subsumcji przepisu stanowiącego podstawę wznowienia,

- art.180 §1 Ordynacji wobec oparcia decyzji na materiałach pozyskanych z naruszeniem prawa – art.190 Ordynacji, brak zawiadomienia i możliwości udziału w dowodach z oględzin, przesłuchań i opinii biegłych,

- art.188, art.190 i art.192 Ordynacji w związku z uniemożliwieniem przesłuchania biegłych, których opiniami posłużył się organ,

- art.200 Ordynacji w związku z wadami dokumentacji podnoszonymi w toku postępowania,

- art.210 §4 Ordynacji podatkowej wobec braku wyczerpującego odniesienia się do dowodów oraz argumentacji strony,

- art.245 §1 pkt 2 Ordynacji wobec uchylenia decyzji wbrew zakazowi wynikającemu z tego przepisu.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy opisaną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że ze zgromadzonych w trakcie postępowania dowodów wynika, iż od wielu lat właściciele przedmiotowej nieruchomości prowadzili na niej eksploatację gruntu metodą odkrywkową w sposób zorganizowany i ciągły. Była to działalność zarobkowa, co potwierdzają wystawione w latach 2001-2002 faktury VAT za sprzedaż piasku. Ze zgromadzonych opinii wynika, że prowadzona działalność nie jest urządzaniem tarasowego gospodarstwa rolnego, a dewastacją i degeneracją eksploatowanych gruntów, które wymagają rekultywacji i odtworzenia profili glebowego warstwy próchniczej. W trakcie prowadzonych prac ziemnych podatnik nawiózł do wyrobisk poeksploatacyjnych grunt ciężki, co spowodowało powstanie zamkniętych obniżonych tarasów z utwardzonym dostępem i stromymi skarpami, co ułatwia dalsze procesy erozyjne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wójta Gminy odnośnie nie dania wiary opiniom przedłożonym przez podatnika. Stwierdził, że włączone do materiału dowodowego opinie sporządzane były w innych postępowaniach, w których podatnik uczestniczył i mógł się z nimi zapoznać. Wskazał również, że organy obu instancji umożliwiły podatnikom zapoznanie się z materiałem dowodowym i zgłoszenie ewentualnych wniosków dowodowych.

W konsekwencji powyższego, na podstawie art.3 ust.1 pkt 4 u.p.o.l., przedmiotowe grunty, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W motywach zaskarżonej decyzji Kolegium stwierdziło, iż wszystkie dowody zgromadzone w sprawie potwierdzają prowadzoną przez podatnika działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopalin począwszy od 2000r., a dowody na tę okoliczność pochodzą z okresu po wydaniu decyzji wymiarowej. W świetle powyższego uznało za uzasadnione wznowienie postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i wydanie decyzji wymiarowej.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na opisaną decyzję K.Ż., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego – błędną wykładnię i subsumcję art.1 ust.1 pkt 4 i art.2 ust.2 u.p.o.l. oraz szeregu przepisów postępowania podatkowego (art.191, art.122 w zw. z art.187 §1, art.123, art.125, art.126, art.127, art.128 w zw. z art.240 §1 pkt 5, art.180 §1, art.188, art.190, art.192, art.210 §4 Ordynacji podatkowej). W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja ustalająca zobowiązanie podatkowe mogła być wydana najpóźniej w terminach wynikających z art.68 Ordynacji. W sprawie decyzja została wydana (doręczona stronie) w dniu "[...]". Już tylko ta okoliczność, zdaniem skarżącej, mogłaby zakończyć spór. Ze względu jednak na wady postępowania i zapadłych w sprawie rozstrzygnięć skarżąca odniosła się do nich. Podkreśliła, iż organ odwoławczy nie wskazał jakichkolwiek racjonalnych przyczyn uwzględnienia w sprawie dowodów opisanych w decyzji, przy jednoczesnym nie uwzględnieniu dowodów wniesionych przez stronę. Wskazała na lakoniczność i fragmentaryczny charakter zaskarżonej decyzji. Zarzuciła, iż w toku postępowania nie przeprowadzono wskazywanych przez nią dowodów oraz, że sposób pozyskania części dowodów narusza przepisy o postępowaniu. Zakwestionowała danie szczególnej wiary opiniom, które nie są opiniami biegłych w rozumieniu przepisów prawa podatkowego i podniosła, że to nie biegły ustala stan faktyczny, lecz organ prowadzący postępowanie. Jak każdy dowód opinia biegłego podlega ocenie. Nie zgodziła się z nie uwzględnieniem przez organ złożonych przez nią opinii. Skarżąca pokreśliła, iż organ I instancji nie wskazał co uznał za nowe dowody, bądź nowe okoliczności. Samo usuwanie przez stronę żwiru nie można, jej zdaniem uznać za nową okoliczność, gdyż była ona znana organowi z urzędu na długo przed wydaniem decyzji dotychczasowej. Szeroko skarżąca opisała zasady i podstawy wznawiania postępowań podatkowych. Zdaniem skarżącej w sprawie nie było podstaw do wznowienia postępowania.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

W dniu rozprawy wpłynęło do Sądu pismo skarżącej z dnia "[...]"w którym podniosła ona zarzut naruszenia art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2000r. nr 100, poz.1086 ze zm.), poprzez błędne przyjęcie, że ustalenie przedmiotu opodatkowania następuje na podstawie stanu faktycznego, a nie na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie kosztów postępowania w kwocie 2500 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do brzmienia art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Przepis art. 135 p.p.s.a. stanowi, iż sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznanej sprawie zasadniczą kwestią jest istnienie podstaw do wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania jest jednym z trzech nadzwyczajnych trybów wzruszania decyzji ostatecznej, stanowiących wyjątek od zasady trwałości decyzji podatkowej, określonej w art.128 Ordynacji podatkowej. Zasada ta służy ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych w zupełnie wyjątkowych i ściśle określonych sytuacjach. Wznowienie postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie podatkowe przed organem podatkowych było dotknięte choć jedną z kwalifikowanych wad procesowych, wymienionych w art.240 §1 Ordynacji podatkowej. Podkreślić przy tym należy, iż postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania zwykłego i nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, gdyż inna jest waga zakresu naruszeń prawa uwzględnianych w tymże postępowaniu. Organ nie może wyjść poza zakres podstaw wznowienia.

W rozpoznanej sprawie, wznawiając postępowanie, organ podatkowy powołał się na podstawę wymienioną w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, czyli ujawnienie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów. Podstawa ta zaistnieje w sytuacji, gdy wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, które są istotne dla sprawy (mogą mieć wypływ na odmienne rozstrzygnięcie) i, które istniały w dniu wydania decyzji , a nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Wznawiając postępowanie w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2002 w stosunku do małżonków Ż. , organ podatkowy I instancji powołał się na cztery dowody. Pierwszym z nich była decyzja Wojewody z dnia "[...]"w przedmiocie opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie kopaliny bez wymaganej koncesji. Drugim była decyzja Starosty z dnia "[...]". w przedmiocie ustalenia Z.Ż.opłaty eksploatacyjnej za wydobywanie w 2002r na spornych działkach kopaliny bez koncesji. Trzecim zaś – decyzja Ministra Rolnictwa z dnia "[...]". w sprawie wstrzymania działalności polegającej na wydobywaniu kopalin. Wszystkie wymienione dowody – decyzje organów administracji, wydane zostały po roku 2002. Nie można więc twierdzić, iż istniały one w dniu wydania decyzji ostatecznej, czyli w dniu "[...]". i nie były znanej organowi, który decyzję tę wydawał. Czwartym dowodem powołanym w postanowieniu o wznowienie postępowania jest natomiast wyrok Sądu Rejonowego w E. z dnia "[...]"., którym Z.Ż. uznano winnym popełnienia wykroczenia polegającego na wydobywaniu w okresie od marca 2000r. do stycznia 2001r. w N. kopaliny bez wymaganej koncesji. Również ten dowód nie istniał w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nadto dotyczy on innego okresu. Dowody te nie mogły zatem stanowić podstawy wznowienia postępowania.

Analogicznie odnieść należy się do opinii biegłych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia - opinii sporządzonej przez B.B. oraz opinii sporządzonej przez A.K., które powstały w 2003r. Protokoły oględzin i notatki służbowe wymienione w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji także pochodzą z roku 2003.

Mając na uwadze treść art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zawartym w zaskarżonej decyzji, iż w świetle poczynionych ustaleń faktycznych wznowienie postępowania i jego prowadzenie przez organ I instancji było w pełni uzasadnione. Podkreślić przy tym należy, iż sam organ odwoławczy stwierdził, iż : "Z akt sprawy wynika, że wszystkie dowodowy zgromadzone w sprawie potwierdzają prowadzoną przez podatników działalność gospodarczą polegającą na wydobywaniu kopaliny pospolitej począwszy od roku 2000r. Dowody na tę okoliczność pochodzą z okresu już po wydaniu decyzji wymiarowej." (podkreślenie Sądu). Stanowisko to jest wprost zaprzeczeniem zaistnienia podstawy wznowienia postępowania w rozpoznanej sprawie na podstawie wymienionego przepisu – art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Nie można także przyjąć, iż organ I instancji, wydając decyzję ostateczną w dniu "[...]" nie wiedział o okolicznościach opisanych w wymienionych wyżej decyzjach i wyroku, czyli o wydobywaniu kopaliny przez skarżącego na spornych działkach. W aktach sprawy znajdują się bowiem dowody świadczące o tym, że organ – Wójt Gminy już w 2000r. dysponował dowodami na okoliczność wydobywania kopaliny przez skarżącego (k.23 akt administracyjnych). Na powyższe wskazywał również organ odwoławczy w decyzji z dnia "[...]"nakazując przy ponownym rozpatrywaniu sprawy ustalić moment ujawnienia nowych dowodów i nowych okoliczności faktycznych. Nie można zatem przyjąć za prawidłowy, podniesiony w decyzji argument, iż "stanowisko ds. podatku i opłat" zapoznało się z dowodami zgromadzonymi "na stanowisku inspektora ds. rolnictwa i ochrony środowiska" dopiero w wyniku zalecenia zawartego w decyzji Wojewody z dnia "[...]". Powyższe rozumowanie jest niedopuszczalne. Nie można powoływać się znajomość okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy przez poszczególnych pracowników organu, ale na wiedzę oficjalną, znaną z urzędu jaką posiada organ, czyli Wójt Gminy. Zarówno urzędnicy zatrudnieni na stanowisku do spraw podatków i opłat lokalnych, jak i urzędnicy zatrudnieni na stanowisku do spraw rolnictwa i ochrony środowiska wykonują powierzone im obowiązki w imieniu tego samego organu – w niniejszej sprawie Wójta Gminy. Nadmienić również należy, iż w decyzji z dnia "[...]". organ I instancji stwierdził: "Gmina brała udział we wszystkich wszczętych postępowaniach administracyjnych i ma szczególny wkład w gromadzeniu dowodów i udzielaniu wyjaśnień w związku z pracami wykonywanymi w tym gospodarstwie." Powyższe potwierdza zdaniem Sądu fakt, iż okoliczności powołane w decyzji były znane organowi przed wydaniem ostatecznej decyzji wymiarowej, nie były to zatem nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który decyzję wydał. Tym samym nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.

Na marginesie wskazać należy, iż organ I instancji niezasadnie wznowił postępowanie postanowieniem z dnia "[...]". Decyzją z dnia "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu jedynie uchyliło decyzję organu I instancji z dnia "[...]". i sprawę przekazało temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Organ nie umorzył postępowania, a więc wznowienie postępowania, które nastąpiło postanowieniem z dnia "[...]". pozostawało w obrocie prawnym i wywoływało skutki przewidziane w Ordynacji podatkowej. Kolejne wznowienie postępowania na podstawie tych samych podstaw stanowi naruszenie prawa.

Zaznaczyć również należy, iż istotne znaczenie w rozpoznanej sprawie może mieć – w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanki określonej w art.240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej - upływ terminu przedawnienie prawa do wydania decyzji określonego w art.68 §1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie bowiem z treścią art.245 §1 pkt 3 lit. b Ordynacji podatkowej, po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego organ podatkowy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, jeżeli stwierdzi istnienie przesłanek określonych w art.240 §1, lecz wydanie nowej decyzji orzekającej co do istoty sprawy nie mogłoby nastąpić z uwagi na upływ terminów przewidzianych w art.68 lub art.70. Kwestia ta nie była przedmiotem badania przez organy podatkowe.

Wyżej wskazane uchybienia stanowią podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nie można jednakże pominąć innych, istotnych nieprawidłowości stwierdzonych przez Sąd w rozpoznanej sprawie, a dotyczących przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Organy obu instancji wymieniały w swoich decyzjach dowody, na których oparły się wydając decyzje. Są to głównie decyzje innych organów, opinie biegłych i notatki służbowe sporządzone w trakcie innych postępowań. Dowody te nie zostały jednakże formalnie włączone do materiału dowodowego niniejszej sprawy. Na podstawie akt sprawy nie można zatem ustalić z jakich dokładnie innych postępowań dowody te pochodzą, czy strona w tych innych postępowaniach brała udział, a jeżeli tak to w jakim charakterze oraz kiedy i na jakiej podstawie dowody te znalazły się w aktach sprawy. Taki sposób procedowania narusza zasadę zaufania do organów i zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Za nie do przyjęcia uznał Sąd, argumentację organu, że skarżący mogli w innych postępowaniach zapoznać się z opiniami i innymi dowodami, gdyż były one sporządzane na potrzeby innych postępowań, w których mogli brać udział. Organ podatkowy w postępowaniu dotyczącym wznowienia postępowania w sprawie ustalenia wysokości podatku, tak samo jak w każdym innym postępowaniu podatkowym - związany jest przepisami Ordynacji podatkowej, która umożliwia stronie czynny udział w postępowaniu oraz składanie wniosków dowodowych. Jeżeli strona złoży wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań biegłego, którego opinia jest dowodem w sprawie, to wniosku takiego nie można pominąć. Odmowa przeprowadzenia dowodu może nastąpić jedynie w przypadku, gdy okoliczność będąca przedmiotem dowodu nie ma znaczenie dla sprawy, bądź stwierdzona została wystarczająco innym dowodem (art.188 Ordynacji podatkowej).

Zdaniem Sądu, nietrafna jest argumentacja organów podatkowych, że opinie składane przez podatników w toku postępowania nie zasługują na wiarygodność, gdyż pochodzą z innych postępowań administracyjnych. Same organy powoływały się bowiem na dowody pochodzące z innych postępowań i nie widziały w swoim postępowaniu nieprawidłowości. Postępowanie takie jest niekonsekwentne i narusza zasadę zaufania do organów podatkowych, wyrażoną w art.121§1 Ordynacji podatkowej. Stanowi także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów określonej w art.191 Ordynacji.

Wymienione wyżej uchybienia organów podatkowych naruszają w sposób istotny, mogący mieć wpływu na wynik sprawy, przepisy postępowania podatkowego, w szczególności art.128, art.240 §1 pkt 5 i art.245 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy I instancji będzie więc zobowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, w tym do konieczności jednoznacznego ustalenia istnienia podstaw do wznowienia postępowania oraz wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową.

Dlatego Sąd, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. O wstrzymaniu wykonywania decyzji Sąd orzekł na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 w związku z art. 205 §4 w związku z §2 p.p.s.a.