Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 991/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 3.
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Paweł Kornacki, Protokolant specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A S.A. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...],

po rozpatrzeniu odwołania A w J. (dalej: spółka) od decyzji Wójta Gminy Ś. (dalej: Wójt) z dnia [...] r., nr [...], w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2007 w kwocie [...] zł, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: Kolegium albo SKO), działając m.in. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 roku, poz. 613; dalej: o.p.), utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

Zaskarżony akt został wydany na gruncie następującego stanu faktycznego i prawnego.

Decyzją z dnia [...] roku Wójt Gminy Ś. określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2007 rok w kwocie [...] zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji spółka zarzuciła uwzględnienie w podstawie opodatkowania podatkiem od nieruchomości kosztów drążenia i zabezpieczenia podziemnego wyrobiska górniczego, a tym samym uznanie, że wyrobisko górnicze stanowi przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] roku, nr [...] SKO uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] roku włączył do toczącego się postępowania wskazane w 8 punktach dowody, w tym przedłożoną przez podatnika w innym postępowaniu opinię B sp. z o.o. w przedmiocie określenia wysokości udziału kosztów drążenia wyrobiska górniczego oraz wartości poszczególnych obiektów zlokalizowanych w wyrobisku górniczym w wartości początkowej tego wyrobiska.

Postanowieniem z dnia [...] roku organ włączył do akt opinię biegłych z zakresu budownictwa i górnictwa – J. K., D. Z. oraz J. J.

W związku z wątpliwościami i koniecznością weryfikacji danych zaprezentowanych przez podatnika, a dotyczących wartości obudowy oraz wartości pozostałych obiektów zlokalizowanych w wyrobiskach górniczych organ, postanowieniem z dnia [...] roku postanowił dopuścić dowód z pisemnej opinii biegłych rzeczoznawców majątkowych celem ustalenia wartości (wyceny) budowli zlokalizowanych pod ziemią, związanych z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą. Powyższe było konieczne, gdyż dla ustalonych w toku postępowania podatkowego budowli będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a stanowiących elementy składowe niejednorodnych środków trwałych rodzaju 200 KŚT, nie była przez podatnika ustalana dla celów amortyzacji wartość początkowa podatkowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

Wartość ta nie wynikała wprost z ewidencji środków trwałych, zawierających dane stanowiące podstawę obliczania amortyzacji w danym roku. Tylko wówczas organ jest związany wartością określoną przez podatnika dla celów amortyzacji, zgodnie z przepisami ustaw o podatkach dochodowych. Podatnik ujmował w ewidencji jedynie wartość początkową podatkową niejednorodnego środka trwałego, nie ustalając jej dla celów amortyzacji dla jego elementów składowych. Stąd też właściwym było zastosowanie w sprawie przepisów art. 4 ust. 5, 7 i 8 u.p.o.l.

Pismem z dnia 15 lipca 2014 roku spółka złożyła wyjaśnienia i przedłożyła zestawienie środków trwałych rodzaju 200 z podaniem alokowanych kosztów drążenia, opinie określające wysokość udziału kosztów drążenia podziemnych wyrobisk górniczych oraz wartości poszczególnych obiektów zlokalizowanych w wyrobiskach górniczych.

W październiku 2014 roku powołani przez organ biegli (K. U. i Z. G.) sporządzili "Opinię o wartości budowli i urządzeń budowlanych zlokalizowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych stanowiących elementy składowe środków trwałych rodzaju 200 KŚT i będących własnością A S.A. w J.". Wycenie podlegały obudowy wyrobisk górniczych, które stanowią konstrukcje oporowe, wszelkiego rodzaju rurociągi, kable i torowiska, które stanowią sieci techniczne. Organ zlecił biegłym wycenę wartości rynkowej. Ponieważ jednak nie notuje się wolnorynkowych transakcji w obrocie tego rodzaju budowlami, określenie wartości środków trwałych dokonano stosując odpowiednio podejścia: kosztowe – metodę kosztów odtworzenia oraz porównawcze z uwzględnieniem cen obowiązujących na dzień 1 stycznia roku następującego po roku, w którym budowę zakończono lub rozpoczęto użytkowanie budowli oraz kosztem nabycia środka trwałego, z uwzględnieniem wszystkich jego elementów. Z treści tej opinii wynika, że określona w ten sposób wartość jest wartością wytworzenia budowli lub urządzeń budowlanych i obejmuje koszty wytworzenia ich miejsca użytkowania, co należy rozumieć, iż nie zawiera kosztów drążenia wyrobisk, tylko koszty związane z miejscem użytkowania przedmiotowych środków trwałych, co ujęto w ewidencji księgowej przedsiębiorstwa.

Pismem z dnia 24 października 2014 roku spółka sformułowała pytania do opinii biegłych, na które została udzielona odpowiedź w piśmie z dnia 7 listopada 2014 roku.

Decyzją z dnia [...] roku organ pierwszej instancji określił spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2007 rok w kwocie [...] zł.

W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie :

– art. 190 Konstytucji R.P. – poprzez brak uwzględnienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji wyroku T.K. z dnia 13 września 2011 roku, sygn. akt P 33/09;

– art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 i 9 ustawy Prawo budowlane – poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości obudowy wyrobiska górniczego, a w konsekwencji uwzględnienie w podstawie opodatkowania wartości wyrobiska górniczego;

– przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy – poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 3 p.b., polegające na stwierdzeniu, że elementy infrastruktury górniczej wyrobiska górniczego można zakwalifikować do kategorii budowli na gruncie prawa budowlanego na podstawie przepisów rozporządzenia – KŚT oraz PKOB;

– art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 16g oraz 16g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – poprzez określenie wartości odtworzeniowej środków trwałych należących do spółki, znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych;

– art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. – poprzez pominięcie przy wydaniu decyzji danych wynikających z przedstawionych przez podatnika zestawień z alokacją wartości początkowej podziemnych wyrobisk górniczych, które stanowiły źródło informacji w zakresie przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania, co w rezultacie wpłynęło na nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości;

– art. 187 § 1 w zw. z art. 120 i art. 122 O.p. – poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania podatkowego, które uniemożliwiało precyzyjne ustalenie podstawy opodatkowania, co w rezultacie wpłynęło na nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi podatkowemu pierwszej instancji.

W odwołaniu od decyzji Wójta spółka domagała się jej uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznej części.

SKO nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie.

Następnie zaznaczyło, że w rozpatrywanej sprawie zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku od nieruchomości za 2007 rok nie uległo przedawnieniu, gdyż decyzji z dnia [...] roku został nadany rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze wynikające z powołanej wyżej decyzji. Naczelnik [...][...] Urzędu Skarbowego w B. w dniu [...] roku wszczął postępowanie egzekucyjne i zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia nieruchomości. Tym samym bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p. został przerwany.

Dalej SKO wskazało, że istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest przede wszystkim kwestia odmiennego poglądu, co do możliwości i dopuszczalności kwalifikowania przez organ podatkowy środków trwałych znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych do kategorii budowli w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Według organu podatkowego wymienione środki trwałe to budowle w rozumieniu ww. przepisu, natomiast wg podatnika to podziemne wyrobisko górnicze nie stanowiące budowli, a zatem nie podlegające opodatkowaniu.

Podniosło, że prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji kierował się przede wszystkim wytycznymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku tym Trybunał wypowiedział się, że w celu zakwalifikowania obiektów i urządzeń usytuowanych w wyrobiskach górniczych jako obiektów budowlanych nie można posługiwać się wprost przepisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) czy przepisami rozporządzenia R.M. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (KŚT).

Kolegium podkreśliło, że organ pierwszej instancji opodatkował wyłącznie budowle i urządzenia znajdujące się w wyrobiskach górniczych, a w podstawie opodatkowania nie ujęto kosztów drążenia tychże wyrobisk. Organ opisał każdy środek trwały rodzaju 200 KŚT (tabela 23 – 30 uzasadnienia decyzji pierwszoinstnacyjnej), a wyniki tych ustaleń dokonanych w toku postępowania, zarówno w zakresie przedmiotu jak i podstawy opodatkowania zostały szczegółowo ujęte w uzasadnieniu decyzji.

Następnie SKO wskazało, że obudowa to konstrukcja oporowa wymieniona wprost w art. 3 pkt 2 p.b., czyli budowa inżynierska, której zadaniem jest zapewnienie stabilności i bezpieczeństwa poprzez przenoszenie obciążeń mas gruntu bądź górotworu, zaś rurociągi, linie kablowe i.t.p. to sieci techniczne (elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne, rurociągi przesyłowe) wymienione wprost w art. 3 pkt 3 p.b. oraz w kategorii XXVI załącznika do Prawa budowlanego. Kwalifikacji spornych obiektów jako budowli stanowiących przedmiot opodatkowania dokonano zgodnie z przepisami art. 3 pkt 3 i 9 p.b. i wykazano, że są to obiekty typowe, scharakteryzowane w tym prawie.

Podkreśliło, że stanowisko Kolegium w podobnej sprawie dotyczącej opodatkowania budowli usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych podzielił WSA w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 1 grudnia 2014 roku (sygn. akt I SA/Gl 591/14) oddalił skargę na decyzję SKO, a skarga kasacyjna od tego wyroku została wyrokiem NSA z dnia 27 maja 2015 roku (sygn. akt II FSK 759/15) oddalona.

W dalszej części uzasadnienia decyzji Kolegium wskazało, że dla potrzeb podatku dochodowego spółka dokonuje amortyzacji całego środka trwałego rodzaju 200, obejmującego również koszty drążenia, a nie poszczególnych budowli i urządzeń, które w skład tego środka wchodzą. Zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. jeżeli podatnik nie określi wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. Podniosło, że w rozpatrywanej sprawie podatnik podał wprawdzie wartość poszczególnych budowli i urządzeń wchodzących w skład danego środka trwałego rodzaju 200, lecz kalkulacja tej wartości budziła poważne wątpliwości organu podatkowego co do ich rzeczywistej wartości rynkowej. Powołanie biegłego było zatem uzasadnione zarówno prawnie jak i faktycznie. Podatnik sporządził bowiem – na potrzeby podatku od nieruchomości – zestawienie poszczególnych obiektów wchodzących w skład danego środka trwałego rodzaju 200 i podał ich wartość, które jednak znacznie odbiegała od wartości początkowej dla celów amortyzacji, mimo iż w odwołaniu stwierdził, że organ jest związany wartością początkową tego obiektu na potrzeby podatków dochodowych. Podana przez podatnika wartość została ustalona w oparciu o sporządzoną na jego zlecenie opinię biegłych. Opinia ta stanowiła jeden z dowodów w sprawie i została poddana ocenie organu podatkowego, który odmówił jej wiarygodności i szczegółowo wyjaśnił dlaczego.

Natomiast przedmiotem opinii sporządzonej przez biegłych powołanych przez organ podatkowy było określenie wartości rynkowej poszczególnych budowli uznanych w toku postępowania za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Reasumując SKO podniosło, że organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo ustalił podstawę opodatkowania budowli znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych. Wynosi ona [...] zł i nie obejmuje kosztów drążenia wyrobiska.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniosła skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie (str. 3 – 7 uzasadnienia skargi).

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił :

1) naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 3 pkt 3 i 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 217 Konstytucji R.P.– poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości obudowy wyrobiska górniczego, a w konsekwencji uwzględnienie w podstawie opodatkowania wartości wyrobiska górniczego.

Uzasadniając ten zarzut pełnomocnik wskazał, że obudowa podziemnego wyrobiska górniczego ma funkcje służebną wobec samego wyrobiska górniczego. Bez poniesienia nakładów inwestycyjnych na podziemne wyrobisko górnicze, dzięki którym możliwe jest wydrążenie metodami górniczymi ograniczonej przestrzeni w górotworze oraz nakładów na uzbrojenie oraz zabezpieczenie podziemnego wyrobiska górniczego – byt samego wyrobiska nie byłby możliwy.

Powołując się na wyrok T.K., orzecznictwo sadów administracyjnych, opinie biegłych stwierdził, że organy podatkowe uznając, że obudowa podziemnego wyrobiska górniczego stanowi konstrukcję oporową, a jednocześnie także tunel (jego część) w istocie nie dokonały zgodnej ze wskazaniami Trybunału Konstytucyjnego kwalifikacji. Samo stwierdzenie przez biegłych, że określony obiekt może stanowić budowlę na podstawie prawa budowlanego nie może przesądzać o jego kwalifikacji prawnej na podstawie przepisów prawa podatkowego.

2) naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 16g oraz 16g ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – poprzez określenie wartości odtworzeniowej obiektów należących do spółki, znajdujących się w podziemnych wyrobiskach górniczych i w związku z tym nieprawidłowe ustalenie podstawy opodatkowania.

W uzasadnieniu powyższego zarzutu pełnomocnik podniósł, że organy podatkowe nie są uprawnione do ustalania poszczególnych budowli znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym jedynie na podstawie ewidencji środków trwałych i zapisów księgowych, ponieważ równoznaczne byłoby to z opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości podziemnego wyrobiska górniczego. Fakt, że wartość budowli nie może być ustalana wyłącznie na podstawie wskazanych źródeł implikuje konieczność zastosowania środka uzupełniającego (np. opinii biegłego posiadającego specjalne wiadomości), jednakże podstawą takiego sposobu określenia wartości podziemnych budowli musi pozostać wartość początkowa środka trwałego, ustalona zgodnie z art. 16g ustawy o podatku CIT. Wartość początkowa środka trwałego rodzaju 200 KŚT może więc w istocie stanowić górną granicę przedmiotu opodatkowania (budowli), która to wartość powinna zostać pomniejszona o kwotę równą wartości obiektów niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości (uwzględnionych jednak w wartości środka trwałego rodzaju 200 KŚT).

Podkreślił, że zgodnie z powyżej zaprezentowaną metodologią spółka przesłała w dniu 28 kwietnia 2014 roku między innymi zbiorcze zestawienie a alokacją wartości początkowej podziemnych wyrobisk górniczych, znajdujących się w granicach administracyjnych gminy Ś. Wskazane zestawienie zawierało informacje dotyczące udziału kosztów drążenia podziemnego wyrobiska górniczego oraz wartości poszczególnych obiektów zlokalizowanych w wyrobisku górniczym w wartości początkowej tego wyrobiska.

Pełnomocnik stwierdził także, że art. 4 ust. 7 u.p.o.l. nie mógł być zastosowany przez organy podatkowe w przedmiotowej sprawie, gdyż spółka określiła wartość obiektów znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym poprzez nadesłanie organowi pierwszej instancji arkuszy z alokacją wartości tych obiektów w wartości początkowej wskazanego wyrobiska. Niedopuszczalne jest więc przyjmowanie jako podstawy opodatkowania budowli jej wartości rynkowej, w sytuacji, gdy podlega ona amortyzacji – nawet jako element środka trwałego, który w całości budowli tej nie stanowi.

Resumując podniósł, że organ podatkowy pierwszej instancji powołując biegłych rzeczoznawców majątkowych w celu sporządzenia opinii w sprawie wyceny obiektów podziemnych, na podstawie której dokonano określenia wartości odtworzeniowej (rynkowej) podziemnej infrastruktury górniczej w oderwaniu od wartości zawartych w ewidencji środków trwałych spółki – dopuścił się naruszenia wskazanych w punkcie 2 przepisów prawa.

3) naruszenie art. 121 § 1, art. 122 w zw. z art. 187 § 1, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p. – poprzez pominięcie przy wydaniu decyzji danych wynikających z przedstawionych przez podatnika zestawień z alokacją wartości początkowej podziemnych wyrobisk górniczych, które stanowiły źródło informacji w zakresie przedmiotu opodatkowania oraz podstawy opodatkowania, co w rezultacie wpłynęło na nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Uzasadniając powyższy zarzut pełnomocnik wskazał, że ujęte w księgach spółki wartości podziemnych wyrobisk górniczych stanowią sumę wszystkich kosztów związanych z realizacją inwestycji, tj. kosztu wydrążenia wyrobiska, jego zabezpieczenia i doprowadzenia go do stanu funkcjonalności, a także wartości obiektów ulokowanych w podziemnym wyrobisku górniczym. Wartość początkowa kompleksowych środków trwałych nigdy nie stanowiła przedmiotu sporu z organami podatkowymi. W konsekwencji sporu nie powinno budzić także określenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości obiektów stanowiących część środków trwałych rodzaju 200 KŚT. W rezultacie wartości wskazane przez podatnika w zestawieniu z alokacją wartości początkowej podziemnych wyrobisk górniczych powinno stanowić źródło informacji dla organów podatkowych orzekających przy określeniu spółce wysokości zobowiązania podatkowego za 2007 rok.

4) naruszenie art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. – poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie postępowania podatkowego, co w rezultacie wpłynęło na nieprawidłowe określenie podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

W uzasadnieniu tego zarzutu pełnomocnik stwierdził, że organy podatkowe prowadząc niniejsze postępowanie winny były wyraźnie wskazać i uzasadnić dlaczego zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. wskazane przez biegłych obudowy podziemnych wyrobisk górniczych mogły zostać uznane za budowle zgodnie z przepisami prawa podatkowego. Sporządzone przez biegłych opinie (techniczne) w żaden sposób nie mogły dostarczyć organom podatkowym argumentów uzasadniających dokonanie określonej kwalifikacji prawnopodatkowej, bowiem biegli ci nie uzasadnili w sposób merytoryczny opracowanego przyporządkowania. W opinii spółki Kolegium nie uzasadniło w należyty sposób w treści decyzji w treści zaskarżonej decyzji na jakiej podstawie obudowa podziemnego wyrobiska górniczego może podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości jako budowla. Co więcej, organy podatkowe orzekające w niniejszej sprawie bezkrytycznie przyjęły ustalenia powołanych w sprawie biegłych – zarówno co do przedmiotu opodatkowania, jak i wartości obiektów znajdujących się w środku trwałym rodzaju 200 KŚT. Powyższe – zdaniem pełnomocnika – stanowi naruszenie zasad postępowania dowodowego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 28 stycznia b.r. pełnomocnik skarżącej spółki podtrzymał zarzuty zawarte w skardze i podkreślił, że zaskarżona decyzja oparta została o wadliwe ustalenia organów podatkowych co do przedmiotu opodatkowania i jego podstawy. Powołani w sprawie biegli raz określili przedmiot opodatkowania jako "tunel" a raz jako "tunel z urządzeniami w postaci konstrukcji oporowych". Podniósł, że organy te przyjęły opinie biegłych, którzy wycenili przedmiot opodatkowania w oparciu o wartość odtworzeniową, przy czym w efekcie tych wyliczeń uzyskano wielkości wyższe niż wartość początkową środka trwałego wskazaną przez podatnika, zwłaszcza iż w tej wartości początkowej mieszczą się także koszty drążenia wyrobiska górniczego, a ta wielkość z całą pewnością nie podlega opodatkowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a).

Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga, analizowana według powyższych kryteriów, nie zasługuje na uwzględnienie.

Zarzuty Spółki koncentrują się wokół czterech zagadnień a to:

1) metodologii przyjętej przez organy przy kwalifikowaniu środków trwałych do przedmiotów opodatkowania;

2) nieprawidłowej kwalifikacji do przedmiotów opodatkowania obudów;

3) naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 16 i 16a ust. 1 u.p.d.o.p. – poprzez określenie wartości przedmiotów opodatkowania według ich wartości odtworzeniowej a nie rynkowej;

4) naruszenia przepisów postępowania, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady zaufania do organów podatkowych, zasady zakresu postępowania dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów.

Ad.1. Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowej metodologii przyjętej przez organy podatkowe przyjdzie wskazać, że tożsamym zagadnieniem zajmował się tut. Sąd wielokrotnie. Przyjmując jako własny pogląd zaprezentowany w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r., I SA/Gl 1621/13 (pub. CBOSA), w dalszej części uzasadnienia w tym przedmiocie Sąd odwoła się do jego prawnej argumentacji. W tym kontekście należy podkreślić, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 13 września 2011 r., sygn. akt P 33/09. stwierdził, że analiza Prawa budowlanego oraz Prawa geologicznego i górniczego prowadzi do wniosku, iż nie istnieją przekonujące argumenty przemawiające generalnie przeciwko możliwości uznania obiektów zlokalizowanych w wyrobiskach górniczych, w tym także w podziemnych wyrobiskach górniczych, za obiekty budowlane, co odpowiada stanowisku dominującemu w orzecznictwie sądowym. Skoro przy tym art. 2 ust. 1 u.p.o.l. przewiduje, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty, 2) budynki lub ich części oraz 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to nie istnieją przeciwwskazania, by obiekty i urządzenia znajdujące się w wyrobiskach górniczych - zarówno odkrywkowych, jak i podziemnych - były obciążone podatkiem od nieruchomości, jeżeli tylko rozważane obiekty dają się zakwalifikować:

1) jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej obiekty budowlane w postaci budowli w rozumieniu p.b., będące zarazem budowlami w ujęciu u.p.o.l., albo

2) jako związane z działalnością gospodarczą części obiektów budowlanych uznane za urządzenia budowlane w rozumieniu p.b., będące zarazem budowlami w ujęciu u.p.o.l.

Z tego wywodu wynika, że spółka bezpodstawnie powołuje się na "wadliwą metodologię" zastosowaną przez organy podatkowe, które najpierw podjęły się ustalania, które ze znajdujących się w wyrobisku obiektów budowalnych stanowią budowlę w rozumieniu p.b. i ewentualnie w dalszej kolejności urządzenia budowalne w rozumieniu p.b. (art. 3 pkt 3 i 9 p.b.).

Wątpliwości w tej mierze nie pozostawia ponadto kolejna część rozważań Trybunału, w której wskazano raz jeszcze, że za budowle w rozumieniu u.p.o.l. można uznać:

1) jedynie budowle wymienione expressis verbis w art. 3 pkt 3 p.b., w innych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej, będące wraz z instalacjami i urządzeniami obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. b. p.b., czyli pod warunkiem, że stanowią one całość techniczno-użytkową;

2) jedynie urządzenia techniczne scharakteryzowane w art. 3 pkt 9 p.b. lub w innych przepisach tej ustawy albo w załączniku do niej, a następnie dodano, iż: "Jeżeli przyporządkowanie poszczególnych obiektów i urządzeń usytuowanych w podziemnych wyrobiskach górniczych nazwom budowli wskazanym w prawie budowlanym zakończy się niepowodzeniem, konieczne będzie ustalenie, czy rozważane obiekty i urządzenia dają się zakwalifikować jako urządzenia budowlane w rozumieniu u.p.b., które zarazem są budowlami w ujęciu u.p.o.l.".

W zacytowanej ostatnio wypowiedzi Trybunał Konstytucyjny jednoznacznie wskazuje na kolejność procesu interpretacyjnego, a to że w pierwszej kolejności należy ustalić, czy dany obiekt budowlany stanowi budowlę w rozumieniu p.b., a dopiero w drugiej kolejności, na wypadek "niepowodzenia" tego zabiegu, czy dany obiekt stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu p.b.

Stanowisko zaprezentowane powyżej zostało zaaprobowane przez NSA, który w wyroku z dnia 27 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 759/15 (pub. http//nsa.gov.pl). stwierdził, że "w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego taką właśnie metodologię kwalifikowania przedmiotowych składników majątkowych spółki, usytuowanych w podziemnym wyrobisku górniczym, zastosował sąd pierwszej instancji. Jest ona prawidłowa i w pełni uwzględnia argumentację, jaką zawarł Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 13 września 2011r., P33/11, w punkcie 4.4.3. Gdyby przyjąć argumentację przedstawioną w tym względzie przez stronę skarżącą za prawidłową, treść sentencji, jaką zawarł Trybunał Konstytucyjny w powyższym wyroku, że art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., rozumiany w taki sposób, że nie odnosi się do podziemnych wyrobisk górniczych oraz może odnosić się do obiektów i urządzeń zlokalizowanych w tych wyrobiskach, jest zgodny z zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadą poprawnej legislacji wywodzonymi z art. 217 w związku z art. 84 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej byłaby zbędna, bez praktycznego zastosowania".

Ad. 2. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego nieprawidłowej kwalifikacji obudów podziemnego wyrobiska górniczego do przedmiotów opodatkowania przyjdzie wskazać, że w skardze został zawarty głównie zarzut dotyczący bezpodstawnego i sprzecznego z powołanym wyżej wyrokiem T.K. uwzględnienia w opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości obudów wyrobisk górniczych (jako elementu tuneli).

Rozstrzygając tak zarysowany spór – w ocenie Sądu – należy odwołać się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i jego oceny. Poza sporem bowiem pozostają okoliczności, które zdaniem Sądu, mają istotny wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim przyjdzie wskazać, że organ podatkowy pierwszej instancji w pierwszej kolejności określił, które obiekty podlegają opodatkowaniu kwalifikując je do budowli (obudowy, sieci) lub urządzeń budowlanych a następnie przyjął, że obiekty te łącznie należy zakwalifikować do budowli/tuneli lub urządzeń budowlanych – jako całości techniczno – użytkowej. Poza sporem pozostaje też okoliczność, że z wartości zidentyfikowanej do opodatkowania obudowy wyłączona została jej wartość drążenia. Zasadniczego zatem znaczenia nabiera pytanie, czy zakwalifikowanie obudów, sieci technicznych i linii kolejowych do tuneli czy szybów, w sytuacji, gdy wartość ich została określona jako suma poszczególnych wartości budowli wymienionych w art. 3 pkt 3 i 9 Prawa budowlanego miała wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, jeżeli w sumie tej nie został uwzględniony obiekt, który nie został wymieniony w tych przepisach zakwalifikowanie poszczególnych obiektów łącznie do tuneli i szybów jako całości techniczno – użytkowej nie miało wpływu na wynik sprawy, skoro suma pojedynczych wartości dawała wartość czy to tunelu czy szybu. Ujmując rzecz inaczej, tylko ujęcie w wartości opodatkowania tunelu/szybu obiektu, który nie stanowił przedmiotu opodatkowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to oznacza, że gdyby nawet podzielić pogląd Spółki, że tunel i szyb nie wypełnia przesłanki określoności to i tak Sąd kierując się treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie był uprawniony do uchylenia zaskarżonej decyzji, skoro naruszenie prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się końcowo do opodatkowania obudów, których zasadność opodatkowania została zakwestionowana w skardze i na rozprawie, przyjdzie odwołać się do wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 591/14 (pub. CBOS), przesądzającym, że obudowa stanowi konstrukcję oporową, a więc jest budowlą expressis verbis wymienioną w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Jak przyjął Sąd prawidłowo organy podatkowe zakwalifikowały obudowy wyrobiska jako budowle w rozumieniu ostatnio wskazanego przepisu, gdyż obudowa wyrobiska jest wprowadzana do wnętrza wyrobiska i ma przeciwdziałać naporowi skał otaczających wyrobisko i zapewnić mu w określonym czasie wymagany przekrój poprzeczny, zabezpieczenie pracy ludzi, maszyn i urządzeń przed opadem skał ze stropu i ociosów oraz przed zawałem skał stropowych. Z chwilą wykonania wyrobiska następuje bowiem zaburzenie pierwotnej równowagi górotworu w wyniku czego tworzy się sklepienie ciśnień. Sąd przyjął przy tym, że skoro obudowy wyrobisk nie służą innym budowlom jako urządzenia budowlane lub urządzenia techniczne, nie są też częścią składową budynku, to stanowią samodzielną budowlę – wyrażoną expressis verbis w art. 3 pkt 3 p.b. jako konstrukcja oporowa.

W wyroku z dnia 27 maja 2015 roku (oddalającym skargę kasacyjnego od ww. wyroku) NSA stwierdził, że "kwestię przypisania przedmiotowych obudów wyrobiska do konstrukcji oporowych w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr.bud. w sposób prawidłowy i przesądzający rozstrzygnęli, powołani przez samorządowy organ podatkowy w trybie art. 197 § 1 O.p. biegli. Ich konstatacja, że obudowa wyrobiska jest konstrukcją oporową, ponieważ m.in. przeciwdziała naporowi mas skalnych znajdujących się w sklepieniu ciśnień, które zmierzają do wypełnienia pustej przestrzeni, jest przekonywująca i w sposób logiczny, a przede wszystkim merytoryczny uzasadniona. Wywody skargi kasacyjnej w tym zakresie są jedynie nieporadną polemiką z tymi ustaleniami. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Krakowie z 8 października 2014 r., I SA/Kr 1294/14 albowiem z przyczyn podanych wyżej budowlą nie musi być obiekt budowlany identycznie nazwany jak któryś z tych powołanych w art. 3 pkt 3 Pr. bud., a po wtóre sam Trybunał Konstytucyjny w analizowanym wielokrotnie wyroku z 13 września 2011 r., wskazał na obudowy górnicze, jako niezależne od wyrobiska górniczego obiekty (usytuowane w wyrobisku). Podkreślić przy tym należy, że mimo sformułowania wielu zastrzeżeń, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że nie wydaje się dopuszczalne, by a priori odrzucać taką ewentualność, że przypisanie statusu budowli w rozumieniu u.p.o.l. niektórym bądź wszystkim obiektom (urządzeniom), znajdującym się w określonym bądź jakimkolwiek podziemnym wyrobisku górniczym, jest niemożliwe".

Wypada ponadto zaakcentować, że Spółka dyskwalifikując obudowę jako budowlę wskazała przede wszystkim na fakt ścisłego jej powiązania z podziemnym wyrobiskiem górniczym tj. przestrzenią w górotworze. Nie negując co do zasady roli i funkcji obudowy w wyrobisku górniczym, nie sposób nie wyrazić spostrzeżenia, że powyższe twierdzenie nie neguje charakteru obudowy jako konstrukcji oporowej a więc budowli stanowiącej desygnat nazwy wymienionej wprost w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Niezależnie od powyższego – w ocenie Sądu – należy przede wszystkim zanegować opinię Spółki, co do istoty obiektów znajdujących się w wyrobisku górniczym. W sporze tym bowiem Spółka utożsamia wyrobisko górnicze (budowlę nie stanowiącą przedmiotu opodatkowania) jako istotę bytu. Ujmując rzecz inaczej, Spółka wywodzi, że wszystko lub prawie wszystko, co znajduje się w wyrobisku służy temu właśnie wyrobisku. Zdaniem Sądu, takie jednak rozumienie wyrobiska górniczego pozostaje w oczywistej sprzeczności z rzeczywistą rolą i funkcją, jakie te budowle pełnią w przemyśle wydobywczym. Jest bowiem rzeczą oczywistą, że obiekty umieszczone w wyrobisku górniczym nie służą temu wyrobisku, tylko służą wydobyciu kopaliny. Gdyby bowiem nie istniała możliwość wydobycia kopaliny (gdyby nie istniało złoże), wyrobisko samo w samo byłoby zbędne. Spostrzeżenie to prowadzi do konstatacji, że obiekty umieszczone w wyrobisku, co do zasady to obiekty służące do wydobywania kopaliny a nie obiekty służące wyrobisku górniczemu, jako przestrzeni w górotworze. Sama bowiem przestrzeń w górotworze – bez obiektów w niej umieszczonych – tak naprawdę niczemu nie służy. W świetle powyższych rozważań uzasadnione jest odwołanie się do regulacji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., zgodnie z którą, opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Nie ulega przy tym wątpliwości, że podziemne budowle, a więc obiekty umieszczone w wyrobisku górniczym służą Spółce do wykonywania działalności gospodarczej, jaką jest wydobywanie węgla.

Ad. 3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organy podatkowe art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w związku z art. 16g i 16a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyjdzie wskazać, że Spółka upatruje tego naruszenia w:

– bezpodstawnym zanegowaniu wartości obiektów znajdujących się w podziemnym wyrobisku górniczym podanych przez Spółkę;

– zastosowaniu metody szacowania, która określała wartość rynkową a nie wartość początkową środka trwałego.

Oceniając działania organów podatkowych w niniejszej sprawie Sąd uznaje, że czyniły one zadość wytycznym zawartym w wyrokach tut. Sądu i Naczelnego Sądu Administracyjnego a dotyczących ustalania dla potrzeb opodatkowania wartości budowli. Wielokrotnie bowiem Sąd wskazywał, że w sytuacji, gdy podatnik twierdzi, że środki trwałe w grupie 2 KŚT rodzaj 200 obejmują koszty drążenia wyrobiska, to na organach podatkowych ciąży obowiązek przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i ustalenia ich wartości w oparciu o art. 4 ust. 7 u.p.o.l.

Przechodząc do prawnej oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego należy wskazać, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 – stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego. Z kolei według art. 16f ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2000 r., poz. 654 ze zm.) wartością stanowiącą podstawę obliczania amortyzacji dla budowli jest ich wartość początkowa, ustalana zgodnie z art. 16g tej ustawy.

Organ podatkowy I instancji dokonywał czynności zmierzających do ustalenia podstawy opodatkowania budowli.

Problem wynikał stąd, że spółka podała wprawdzie wartość poszczególnych budowli i urządzeń wchodzących w skład danego środka trwałego rodzaju 200, lecz kalkulacja tej wartości budziła poważne wątpliwości organu podatkowego co do ich rzeczywistej wartości rynkowej. Podatnik sporządził bowiem, na potrzeby podatku od nieruchomości, zestawienie poszczególnych obiektów wchodzących w skład danego środka trwałego rodzaju 200 i podał ich wartość, która znacznie odbiegała od wartości początkowej dla celów amortyzacji.

W tej sytuacji organ podatkowy zasadnie podjął decyzję o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłych na okoliczność określenia wartości rynkowej poszczególnych budowli uznanych w toku postępowania za przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości.

Podkreślić należy, że przepis art. 4 ust. 7 u.p.o.l. ma zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem wyceny są nieruchomości stanowiące przedmiot obrotu. Jak stanowi art. 4 ust. 7 u.p.o.l., jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nie odpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. Przy czym w ust. 8 tego przepisu nałożono na organ obowiązek powołania biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych, o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.). Ustawa o gospodarce nieruchomościami, w art. 7 wskazuje z kolei, że jeżeli istnieje potrzeba określenia wartości nieruchomości, wartość tę określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w przepisach rozdziału 1 działu V. Przyjdzie wskazać, że w judykaturze ukształtował się jednolity pogląd, że przepisy u.g.n. stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na ich podmiotową przynależność (a więc nie tylko do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa czy jednostek samorządu terytorialnego). Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 października 2005 r., sygn. akt IV CK 106/05 (pub. m.in. w OSN z 2006/7 – 8/128) stwierdził, że ilekroć w przepisach odrębnych ustaw mówi się o czynnościach wykonywanych przez biegłych lub inne osoby posiadające uprawnienia do szacowania nieruchomości, należy przez to rozumieć, że czynności te mogą wykonywać wyłącznie rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie. Jak zauważył SN "Oznacza to także, że dokonując szacowania (wyceny) nieruchomości, biegły rzeczoznawca majątkowy powinien przestrzegać przepisów działu IV u.g.n. Wynika to jednoznacznie z art. 149, który stanowi, że przepisy rozdziału 1 działu IV stosuje się do wszystkich nieruchomości, bez względu na ich rodzaj, położenie, podmiot własności i cel wyceny. Podobne stanowisko zostało zawarte w wyroku SN z dnia 16 stycznia 2002 r., IV CKN 610/00 (OSNC 2002, nr 11, poz. 138).

Związanie biegłego przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami rodzi określone implikacje, w tym konieczność uwzględnienia przy wycenie treści art. 150 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 tej ustawy. Pierwszy z tych przepisów wyróżnia trzy rodzaje wartości nieruchomości, tj. wartość rynkową, odtworzeniową i katastralną. Przy czym, jak stanowi ust. 2 tego przepisu wartość rynkową stosuje się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu (art. 150 ust. 2). Wartość odtworzeniową określa się dla nieruchomości, które ze względu na obecne użytkowanie lub przeznaczenie nie są lub nie mogą być przedmiotem obrotu rynkowego, a także jeżeli wymagają tego przepisy szczególne (art. 150 ust. 3). Użyte w tym przepisie sformułowanie "o ile nie są przedmiotem obrotu rynkowego" oznacza, że nie ma na danym rynku lokalnym transakcji dotyczących danego rodzaju nieruchomości. Z reguły taka sytuacja dotyczy nieruchomości o szczególnym przeznaczeniu. Także przepisy szczególne mogą przewidywać zastosowanie wartości odtworzeniowej, np. regulacje ubezpieczeniowe, ustawa o rachunkowości itp.

W opisanej sytuacji za słuszną należy uznać tezę zawartą w wyroku tut. Sądu z dnia 25 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/GL 507/15, że określenie wartości odtworzeniowej budowli – w sytuacji, gdy niedopuszczalne było określenie jej wartości rynkowej, gdyż budowla nie mogła stanowić przedmiot obrotu – nie narusza art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), gdyż zastosowanie tego przepisu podlega wyłączeniu na mocy regulacji szczególnej wynikającej z art. 150 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U z 2015, poz. 1774 ze zm.).

Przypomnieć w tym miejscu warto, że podatnik będący osobą prawną powinien sam określić wartość budowli w deklaracji podatkowej, którą ma obowiązek złożyć stosownie do art. 9 ust. 1 u.p.o.l. Opodatkowanie osób prawnych podatkiem od nieruchomości oparte jest na zasadzie samoobliczenia podatku, a to oznacza, że strona taka ma obowiązek czynnie uczestniczyć w weryfikowaniu podstawy opodatkowania prowadzonej w ramach postępowania podatkowego, a zwalczając ustalenia organów w tym zakresie dopiero na etapie skargi czy późniejszych pism procesowych naraża się na zarzut spóźnionego działania, które może okazać się bezskuteczne. Podkreślenia wymaga także, iż "w przypadku wątpliwości co do prawidłowości podanej przez podatnika wartości budowli, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. organ może i powinien ją zweryfikować za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych" (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt II FSK 132/14 ). Co do zasady – jak stwierdzono we wspomnianym wyroku – wskazanie wartości budowli, nawet niewłaściwej nie obliguje organu do powołania biegłego". Z zasady samoopodatkowania osób prawnych wynika zatem obowiązek właściwego prowadzenia koniecznej dla potrzeb tego podatku dokumentacji w kształcie gwarantującym pozyskanie potrzebnych danych bez stosowania skomplikowanych procedur. Osoby prawne, zwłaszcza te, które – tak jak skarżąca - toczą wieloletni spór w zakresie przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie mogą uchylać się od tego obowiązku przerzucając go niejako na ewentualnych biegłych.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że określenie wartości odtworzeniowej budowli – w sytuacji, gdy niedopuszczalne było określenie jej wartości rynkowej, gdyż budowla nie mogła stanowić przedmiot obrotu – nie narusza art. 4 ust. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), gdyż zastosowanie tego przepisu podlega wyłączeniu na mocy regulacji szczególnej wynikającej z art. 150 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U z 2015, poz. 1774 ze zm.).

Ad. 4. Za niezasadne uznał skład orzekający w sprawie zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym zasady pogłębiania zaufania do organów podatkowych oraz zasady prawdy obiektywnej. Organ drugiej instancji w sposób jasny i precyzyjny odniósł się do zarzutów odwołania, wyjaśniając wszystkie sporne kwestie, o czym była mowa w szerokim zakresie w części historycznej niniejszego uzasadnienia. Nie jest obowiązkiem organu – co zdaje się eksponować strona skarżąca – ponowne prowadzenie postępowania dowodowego, ale ocena przeprowadzonego postępowania przez organ I instancji. W badanej sprawie SKO nie uchybiło art. 191 § 1 O.p., gdyż dokonało oceny całego zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego przyjmując, że zarówno zgromadzone w sprawie dowody, jak i ich ocena uzasadniały określenie Spółce wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości.

W ocenie Sądu zupełnie chybiony jest zarzut naruszenia przez organy podatkowe art. 187 § 1 O.p. Organ pierwszej instancji zachował wszelkie reguły rzetelnego postępowania. Oceniając w tej sprawie aktywność organu i postawę Spółki, nie sposób nie wyrazić spostrzeżenia, że organ ten podjął wszelkie możliwe działania i zgromadził materiał, który pozwolił mu na ustalenie stanu faktycznego, w sposób nie budzący wątpliwości. Decyzja organu I instancji zawiera pełne uzasadnienie, zarówno co do ustalonego stanu faktycznego, dowodów na podstawie których ten stan ustalono jak i subsumpcji prawnej.

Dokonując podsumowania dotychczasowych rozważań przyjdzie zaakcentować, że Spółka będąc posiadaczem nieruchomości/budowli i urządzeń budowlanych oraz prowadząc działalność gospodarczą podlegała w 2007 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Organy, dokonały prawidłowego ustalenia stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowej jego subsumpcji prawnej. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu dokonana przez organy wykładnia zastosowanych przepisów i ich zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym.

Uzasadnienia decyzji organów obu instancji również nie naruszają przepisów postępowania w stopniu, którym mógłby wpłynąć na wynik sprawy. W decyzjach, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości został zaprezentowany przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia stan faktyczny i odpowiadający mu stan prawny.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.