Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1114/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 67a par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 6q
journal: Dz.U. 2016 poz 250
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1114/16 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Piotr Głowacki, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: specjalista Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2016 r., sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległej raty z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji -


UZASADNIENIE

20 stycznia 2016r. K.S. skierował do Wójta Gminy T. pismo z wnioskiem o umorzenie zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na trudną sytuację materialną i zły stan zdrowia.

Po przeprowadzeniu odzwierciedlonego w aktach sprawy postępowania, organ ten ustalił, że wnioskodawca jest osobą samotną, mieszka w budynku mieszkalnym znajdującym się w dobrym stanie technicznym. Zgodnie z informacjami z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, utrzymuje się z części gospodarstwa rolnego (7/32 części z 5.1553 ha, co stanowi 1.1277 ha przeliczeniowego) oraz z zasiłku stałego w kwocie 309,22 miesięcznie. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i w związku z tym pozostaje w stałym leczeniu, jak również jest zarejestrowany w PUP, jako osoba poszukująca pracy. W gospodarstwie nie wystąpiły żadne zdarzenia losowe lub inna sytuacja życiowa, która w znaczny sposób obniżyłaby zdolności płatnicze wnioskodawcy. Inne zobowiązania finansowe, np. opłaty za energię elektryczną, wodę, wnioskodawca reguluje w miarę terminowo i nie zwracał się o przesunięcie terminu/umorzenie opłat do instytucji zw. z tymi należnościami.

Po rozpatrzeniu ww. okoliczności, organ I instancji decyzją z dnia 6 maja 2016r., nr [...] odmówił K.S. umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od stycznia 2015r. do grudnia 2015r. Organ działał na podstawie art. 67a §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r. poz. 613 z późn. zm., dalej jako: o.p.), w zw. z art. 6q ust. ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2016r., poz. 250, dalej jako: u.c.p.g.) oraz Uchwały Rady Gminy Trzyciąż nr XXXIII/256/2013 z dnia 30 stycznia 2013r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2013r. poz. 1116) i Uchwały Rady Gminy Trzyciąż nr VI/53/2015 z dnia 25 marca 2015r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2015r. poz. 2067) w sprawie określenia metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na nieruchomościach, na których zamieszkują mieszkańcy oraz ustalania stawki opłaty i Uchwały Rady Gminy Trzyciąż nr XXXIII/257/2013 z dnia 30 stycznia 2013r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2013r. poz. 1117) a także Uchwały Rady Gminy Trzyciąż nr VI/54/2015 z dnia 25 marca 2015r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego z 2015r., poz. 2066) w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W uzasadnieniu decyzji, po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, organ I instancji stwierdził, że w przypadku wnioskodawcy nie wystąpiły okoliczności, które można byłoby określić, jako "ważny interes podatnika", ani też nie wystąpiły przesłanki o charakterze "interesu publicznego". Sytuacja życiowa i finansowa wnioskodawcy wprawdzie jest trudna, jednak nie przesądzało to o istnieniu ważnego interesu podatnika i nie stanowiło wystarczającej przesłanki do zastosowania ulgi. Dodano, że zaległości te nie powstały na skutek nagłych, losowych i niezależnych od strony okoliczności, a te które przedstawił wnioskodawca nie stanowiły dostatecznych przesłanek do umorzenia zaległej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uszczerbkiem dla potrzeb bytowych jego rodziny. Organ zapewnił wnioskodawcy możność wzięcia czynnego udziału w postępowaniu i wyznaczył termin do zapoznania się z zebranym materiałem w sprawie, z którego to prawa – według treści uzasadnienia – wnioskodawca skorzystał.

Na ww. decyzję wnioskodawca złożył odwołanie, w którym podniósł, że sprawa nie została dostatecznie rozpatrzona. Fakt, że posiada nieruchomość gruntową, nie świadczy o tym, że nie musiał wystąpić o umorzenie. Organ nie sprawdził wartości szacunkowej nieruchomości, jak i znikomego udziału, jaki z niej przysługuje. Nie sprawdzono, czy istniała realna możliwość zbycia nieruchomości, jej wydzierżawienia i osiągnięcia dochodu. Nie wzięto też pod uwagę, że ewentualna sprzedaż nieruchomości, pozbawiłaby go dachu nad głową. Wskazano również na stale pogarszający się stan zdrowia i przedłożono dodatkową dokumentację medyczną na tę okoliczność. Zarzucono, że dotychczas organ nie wziął pod uwagę dokumentacji, którą wnioskodawca przedłożył. Podał także, że nie jest w stanie podjąć żadnej pracy z uwagi na stan zdrowia. Zdaniem wnioskodawcy, orzeczenie organu I instancji było krzywdzące i niesprawiedliwe, gdyż żyje on w nędzy i ubóstwie. Zarzucono organowi, że nie sprawdził, dlaczego żyje on w tak trudnych warunkach, czy ma jeszcze inne zadłużenia i czy je spłaca oraz dlaczego popadł w zadłużenie i na co przeznacza środki z zasiłku w kwocie 309,22 zł. Podkreślono, że organ dysponował wiedzą, że ciąży na nim zadłużenie z tytułu zwrotu świadczeń alimentacyjnych, wypłaconych jego córce. Organ podał dodatkowo, że uiszcza on rachunki za prąd i wodę, nie wskazując jednocześnie, ile one wynoszą i ile środków finansowych pozostaje do jego dyspozycji, po ich opłaceniu. Wobec powyższego wniesiono o uchylenie decyzji organu I instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zajmując stanowisko w kwestii złożonego odwołania organ I instancji (w piśmie z 3 czerwca 2016r.) podtrzymał swoje stanowisko w sprawie a dodatkowo wskazał, że wezwany do złożenia dokumentacji obrazującej sytuację majątkową wnioskodawcy – jego pełnomocnik, siostra A.Ł. – nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących sytuację majątkową K.S., mimo że się do tego zobowiązała. Odmiennie niż w uzasadnieniu decyzji zaznaczył też, że wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika, (siostrę) nie skorzystał z "przywileju" zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym chociaż został o takiej możliwości powiadomiony.

Decyzją z dnia 11 lipca 2016r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując stanowisko w niej wyrażone i wskazując, że zaskarżona decyzja była prawidłowa, a materiał zebrany w sprawie był kompletny, omówiono w niej ponadto podstawę prawną decyzji i wskazano na przyczyny, z powodu których odmówiono całkowitego umorzenia przedmiotowych zaległości. SKO podkreśliło, że dokonywanie na bieżąco przez skarżącego wpłat w kwocie 7 zł miesięcznie nie spowodowałoby zaległości, które obecnie stanowią znacznie większe obciążenie finansowe. Dodano, że umorzenie zaległości musi być traktowane, jako instytucja nadzwyczajna, co jednak oznacza, że do każdej sprawy należy podejść indywidualnie, zatem ulga polegająca na umorzeniu należności publicznoprawnej, powinna być stosowana wyjątkowo, tj. w przypadkach szczególnie uzasadnionych, na co powołano orzeczenia sądów administracyjnych. Takiej szczególnej sytuacji w przypadku K.S. nie dostrzeżono. Organ odwoławczy zaznaczył też w uzasadnieniu, że pełnomocnik wnioskodawcy nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących jego sytuację materialną a zatem podziela stanowisko prezentowane w zaskarżonej decyzji, "iż skarżący nie dostarczył żadnych dowodów na potwierdzenie swej sytuacji materialnej"

Na ww. decyzję K.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, formułując zarzut naruszenia art. 67a §1 o.p., poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że interes publiczny należy rozumieć, jako potrzebę zapewnienia maksymalnych środków po stronie dochodów w budżecie Państwa (gminy), a nie, jako ograniczanie jego ew. wydatków np. na zasiłki dla bezrobotnych, czy pomoc społeczną udzieloną następnie osobie, która należność zapłaciła. Zarzucono także błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że w sprawie nie zachodził ważny interes skarżącego lub interes publiczny, podczas gdy w aktach sprawy znajdowały się dane uzupełniające twierdzenie, że rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami udzielenia mu pomocy, co zgodnie z orzecznictwem świadczy o zaistnieniu, co najmniej interesu publicznego. Zarzucono również błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez przyjęcie, że skarżący nie wykazał sytuacji materialnej, podczas gdy z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynikało, że był on w posiadaniu koniecznych informacji. W uzasadnieniu skargi powielono argumentację zawartą w odwołaniu, a ponadto wskazano na fakt, że siostra skarżącego występująca w jego imieniu (A.Ł.), stawiła się na wezwanie organu z zamiarem złożenia dokumentów, jednak organ ich nie przyjął, twierdząc, ze wystarczy ich okazanie, gdyż posiada pełną wiedzę na temat sytuacji materialnej skarżącego. Ponadto w uzasadnieniu decyzji, organ I instancji nie wskazał, aby skarżący nie dostarczył przedmiotowych dokumentów i zawarł w nim stwierdzenie, że strona skorzystała z prawa czynnego udziału w postępowaniu. Podano także, że skarżący staje się coraz bardziej nieporadny, na co wskazuje opinia psychologiczna dołączona do skargi. Podniesiono także, że organ w sposób niedorzeczny odniósł się do terminowego regulowania opłat za prąd i gaz oraz braku wniosków o umorzenie tych opłat, podczas gdy organ posiada wiedzę, że wnioski w tym zakresie "nie przysługują". Wobec powyższego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Postanowieniem z dnia 27 października 2016r. Referendarz sądowy WSA w Krakowie zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014, poz. 1647 z późn. zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych aktów z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ww. ustawy).

Stosownie nadto do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Sąd zobowiązany jest bowiem do wzięcia pod uwagę z urzędu zgodnie z zasadą oficjalności - wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w sprawie (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Jan Paweł Tarno, wyd. 4. Komentarze LexisNexis, Warszawa 2010, str. 312 i nast.).

Oceniając zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych zasad, tut. Sąd doszedł do przekonania, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lipca 2016r., nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy T. z dnia 6 maja 2016r., nr [...], naruszyły prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie obu aktów administracyjnych, jako że zostały one podjęte z istotnym naruszeniem przepisów Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej jako: "o.p.").

Organy podatkowe orzekły w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy prawa materialnego, szczegółowo wskazane w decyzji, jednak uczyniły to nie biorąc pod uwagę przepisów postępowania, które wyznaczają drogę do prawidłowego rozstrzygnięcia. Aby bowiem – w realiach badanej sprawy – dokonać właściwej subsumpcji przepisów prawa materialnego pod właściwie ustalony stan faktyczny sprawy, organ powinien dysponować wiedzą na temat sytuacji finansowej, majątkowej i osobistej podatnika. Na ustalenie takiego stanu faktycznego składać się więc musi prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, dogłębna analiza zgromadzonych w jego toku materiałów dowodowych i właściwa ich ocena w kontekście przesłanek określonych w dyspozycji art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej..

W kontekście zakresu niniejszej sprawy, podkreślenia również wymaga, że decyzja w przedmiocie udzielenia ulgi, stosownie do unormowania art. 67a o.p., ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym użycie w art. 67a §1 o.p. słowa "może", co oznacza, że nawet w przypadku wystąpienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, organ podatkowy nie będzie zobowiązany do umorzenia zaległości. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2011r. sygn. akt. II FSK 1026/10). Rozstrzygnięcie organu nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, stosownie do treści przepisów Ordynacji podatkowej.

Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają stosownie do treści art. 1 ustawy p.p.s.a kontroli sądowej. Z uwagi jednak na zasadę rozdziału władzy sądowniczej od wykonawczej, wyrażonej w art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ), kontrola tych decyzji ograniczona jest do badania poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego. Polega ona w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego, zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa. Rozgraniczenie bowiem sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67a § 1 o.p.

W tym miejscu przytoczyć także należy treść art. 122 i 187 § 1 o.p., z których wynika, że to na organie podatkowym ciąży obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, co powinno polegać na zebraniu i rozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Ustalenie stanu faktycznego i jego ocena powinno być dokonane na podstawie kompletnego, prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego (art. 191 o.p.). Dla każdego postępowania ma to istotne znaczenie, bowiem tylko dla prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, można zastosować przepisy prawa materialnego, skutkujące powstaniem prawa i obowiązków strony postępowania administracyjnego.

Dyrektywy te nie znalazły jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie, czego negatywny wynik znalazł odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Powyższa konstatacja jest uzasadniona jeżeli podda się dokładnej analizie przedłożone sądowi akta postępowania administracyjnego. Wynika z nich bowiem, że do wniosku o umorzenie dołączona została decyzja w sprawie ustalenia wnioskodawcy zasiłku stałego z której wynikało, że jest on niepełnosprawny w stopniu umiarkowanym. Prawidłowo więc organ I instancji wezwał go pierwotnie o przedłożenie wszelkich dowodów obrazujących jego aktualną sytuację finansową, majątkową i rodzinną a gdy brak było odzewu na powyższe wezwanie, wystąpił do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. o przekazanie wszelkich posiadanych informacji w tym zakresie. Następnie, gdy ujawnił się pełnomocnik wnioskodawcy, jego siostra A.Ł.organ skierował do niej identyczne wezwanie, połączone z żądaniem przedstawienia pełnomocnictwa. Zostało ono dołączone a w dniu 6 kwietnia 2016r. spisano z udziałem pełnomocnika "Oświadczenie o aktualnej sytuacji finansowej i stanie majątkowym". A.Ł. zobowiązała się również do dostarczenia dokumentów potwierdzających "wydatki związane z opłatami oraz dokumenty o stanie zdrowia". Zobowiązaniu temu uczyniła zadość bowiem w dniu 8 kwietnia 2016r. nadała na poczcie przesyłkę do Urzędu Gminy T. zawierającą; pismo procesowe, dwie decyzje w sprawie ustalenia zasiłku stałego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wnioskodawcy oraz dokumenty obrazujące płatności dokonywane za media oraz za należności podatkowe. Dokumenty te znajdują się w aktach sprawy.

A.Ł. nie skorzystała z prawa do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym mimo, iż została prawidłowo pouczona o tym prawie. Tymczasem w uzasadnieniu decyzji organ I instancji zaznaczył, że strona z tego prawa skorzystała natomiast nie wspomniał o dokumentach przesłanych przez pełnomocnika strony do organu w dniu 8 kwietnia 2016r. Przyczyna powyższego jest sądowi nieznana natomiast na fakt, iż organ i instancji w istocie pominął te dokumenty zarówno w prowadzonym postępowaniu jak i w swych rozważaniach, wskazuje – zawarta w skierowanym do SKO piśmie z dnia 3 czerwca 2016r. uwaga, że AlŁl zgłosiła się do organu podatkowego jednak "nie przedstawiła żadnych dokumentów obrazujących sytuację Pana S.K.".

Taki sposób procedowania zaakceptowało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, kopiując za organem I instancji powyższą tezę do uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. Było to zapewne działanie bezrefleksyjne a już na pewno nie poprzedzone analizą akt postępowania administracyjnego. W tej sytuacji należy zatem stanowczo stwierdzić, iż nie istniały podstawy do zastosowania art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji.

Reasumując, zaniechanie przez organ I instancji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego i jego prawidłowej oceny, zwłaszcza gdy strona powoływała się na określone, ważne dla niej okoliczności i przedłożyła w tym celu stosowne dokumenty, było uchybieniem przepisom postępowania podatkowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy a zatem skutkującym wadliwością wydanych w sprawie decyzji.

W zaistniałej sytuacji, przedwczesnym byłoby odnoszenie się do prawidłowości dokonanej przez organy subsumcji wadliwie ustalonego stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Zwrócić jednak należy uwagę, iż ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnić muszą, iż należy dokonać prawidłowej wykładni przesłanki "ważnego interesu podatnika". Za nieuzasadniony bowiem Sąd uznaje pogląd, że decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy zainicjowanej wnioskiem strony o umorzenie zaległości podatkowej, ma fakt istnienia nadzwyczajnych, losowych okoliczności powstania tego zadłużenia. Zdaniem Sądu okoliczności takie można analizować przy ocenie istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika, aczkolwiek ich brak automatycznie nie wyklucza jej wystąpienia. W wyrokach NSA z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I FSK 31/08 oraz z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11 stwierdzono, że pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, jak chce tego organ I instancji, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia. W związku z tym w postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań publicznoprawnych szczególny nacisk winien być położony na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. Zatem stan finansowy, majątkowy i zdrowotny podatnika może stanowić samoistną przesłankę umorzenia zaległości podatkowej, choć oczywiście wybór rozstrzygnięcia – jak wcześniej wspomniano – należy do organu administracji państwowej (tak: wyrok NSA z dnia z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1781/14, wyrok NSA z dnia 15 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 1685/14, wyrok WSA w Łodzi z dnia 5 maja 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 117/16).

Istnienia przesłanki ważnego interesu podatnika nie można zatem rozpatrywać bez wnikliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a więc wszelkich danych, które obrazują sytuację życiową osoby wnioskującej o umorzenie zaległości podatkowej. Dane te obejmują przede wszystkim informacje dotyczące stanu majątkowego strony (w tym jej bieżących możliwości płatniczych), jej sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia, źródła i realności uzyskiwanych dochodów, realnych możliwości podjęcia, a także skutków, jakie dla wnioskodawcy może spowodować egzekucja zaległości objętej wnioskiem o umorzenie.

Zwrócić więc w badanej sprawie należy uwagę na fakt, że skarżący od bliżej nieustalonego czasu jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym co uniemożliwia podjęcie aktywności zawodowej w innych warunkach niż w zakładzie pracy chronionej, jest niesamodzielny, jego sprawy prowadzić musi siostra cennego okoliczności sprawy nie wskazują by miał oszczędności, cenne ruchomości cz majątek w nieruchomościach, poza udziałem w gospodarstwie rolnym, co do którego nie wyjaśniono w ogóle czy daje skarżącemu możliwości osiągnięcia jakiegokolwiek realnego dochodu choćby w postaci płodów rolnych przeznaczonych do własnego utrzymania. Z akt sprawy na tym etapie postępowania zdaje się wynikać, że skarżący utrzymuje się de facto z zasiłku stałego przyznawanego przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w T. Postępowanie nie wyjaśniło czy po zaspokojeniu koniecznych potrzeb skarżącego z tego zasiłku pozostają mu jakiekolwiek wolne środki, które mogłyby służyć spłacie zaległości za wywóz odpadów

Konieczne jest także zestawianie aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy z interesem publicznym. Umorzenie zaległości publicznoprawnych powinno być formą pomocy udzielonej przez Państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia tych zaległości, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (tak: wyrok NSA z dnia 3 lipca 2007r., sygn. akt I FSK 1026/06). Zawsze bowiem należy brać pod uwagę, czy w wyniku egzekucji nie powstanie zagrożenie utraty możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych podatnika. Z pola widzenia nie może umknąć również fakt, iż skarżący zmuszony jest korzystać z instytucjonalnej pomocy społecznej. Tymczasem, jak zasadnie podnosi się w orzecznictwie "sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym." (tak: wyrok NSA z dnia 20 marca 2007r., sygn. akt II GSK 345/06). Samo sięgnięcie przez skarżącego do instytucjonalnej pomocy społecznej oznacza, że uzyskiwane dochody nie wystarczają mu na zaspokojenie niezbędnych potrzeb.

Wprowadzenie do art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej przesłanki interesu publicznego oznacza, że ustawodawca przewidział sytuacje, w których odstąpienie od dochodzenia należności podatkowych, czy też rozkładanie ich na raty, odraczanie terminów płatności będzie zbieżne z tymże interesem. W konsekwencji ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia relacji w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy mają obowiązek uwzględnić zaprezentowaną wyżej przez Sąd wykładnię pojęć "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego", a następnie zanalizować dokładnie sytuację rodzinną, życiową, zdrowotną i majątkową skarżącego w kontekście tak rozumianych przesłanek umorzenia zaległości opierając się na całokształcie okoliczności sprawy i zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a wyniki owej analizy zawrzeć w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze wskazane powyżej okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.