Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1501/96
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1998-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 29 lipca 1983 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Przyjęty przez organy celne kod towarowy w prawomocnych decyzjach SAD jest wiążący dla organów podatkowych; organy podatkowe nie mogą czynić odmiennych ustaleń co do stanu towaru sprowadzonego z zagranicy oraz dokonywać samodzielnej taryfikacji celnej, skoro tego typu działania należą wyłącznie do kompetencji organów celnych.

TEZY

Przyjęty przez organy celne kod towarowy w prawomocnych decyzjach SAD jest wiążący dla organów podatkowych; organy podatkowe nie mogą czynić odmiennych ustaleń co do stanu towaru sprowadzonego z zagranicy oraz dokonywać samodzielnej taryfikacji celnej, skoro tego typu działania należą wyłącznie do kompetencji organów celnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 1998 r. sprawy ze skargi Elżbiety J. na decyzję Izby Skarbowej w G. z dnia 15 lipca 1996 r. (...) w przedmiocie podatku obrotowego od towarów sprowadzonych z zagranicy - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 20 grudnia 1995 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzję Izba Skarbowa w G. na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymała w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego z dnia 20 grudnia 1995 r. określającą zobowiązanie w podatku obrotowym na granicy od sprowadzonych towarów zgłoszonych w 1992 r. i 1993 r. do odprawy celnej w Urzędzie Celnym Port Lotniczy w W. Kwota podatku do przypisu wyniosła 37.388,90 zł.

W uzasadnieniu wywiedziono, że Elżbieta J. prowadząc PH "E" z/s w G. sprowadzone w latach 1992-1993 z zagranicy towary deklarowała do odprawy celnej jako medyczne nie opłacając należności celnych i podatku obrotowego przewidzianego w art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /t.j. Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191 ze zm./, bądź opłacając w stawce obniżonej dla towarów preferowanych.

Dokonane ustalenia w czasie kontroli przeprowadzonej przez Urząd Kontroli Skarbowej w G., a zakończonej wynikiem kontroli z dnia 31 maja 1994 r. wykazały, że importowany towar nie miał przeznaczenia medycznego a deklarowany kod towarowy 9021 90 90 dla pasów i spodenek wyszczuplających był niewłaściwy, co potwierdził również Prezes GUC w piśmie z dnia 28 marca 1994 r. Właściwym kodem dla ww. towaru był kod PCN 6117 80 10 obejmuje on system SWW 2016-009 - galanteria odzieżowa z pozostałych przędz.

Na skutek żądania strony skierowania sprawy na drogę postępowania w sprawach zobowiązań podatkowych Drugi Urząd Skarbowy wszczął postępowanie i prowadził je w dwóch tytułach podatkowych:

- w sprawie wymiaru podatku obrotowego od zaimportowanych towarów nie pobranego przez płatnika oraz

- w sprawie wymiaru podatku obrotowego od przychodów z działalności gospodarczej.

W zakresie podatku od importowanych towarów Urząd Skarbowy zawiesił postępowanie w sprawie na podstawie art. 166 Kpa do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. do czasu wydania decyzji przez właściwy urząd celny ustalających zwiększoną wartość celną towaru, stanowiącą podstawę do obliczenia należnego podatku obrotowego, zgodnie z art. 9 cyt. ustawy o podatku obrotowym.

Na skutek informacji uzyskanych z Urzędu Kontroli Skarbowej odnośnie zastosowania nieprawidłowego kodu towarowego w przedmiotowej sprawie, dyrektor Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. w dniu 7 października 1994 r. na zasadzie art. 151 Kpa uczynił i zmienił decyzje zawarte w 8 dokumentach SAD w części dotyczącej taryfikacji stawki celnej i należności celnych. Importowany towar zaklasyfikowano do kodu 6117 80 10.

W oparciu o powyższe skorygowano dokumenty SAD. Drugi Urząd Skarbowy ww. decyzją z dnia 20 grudnia 1995 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie i określił należną kwotę podatku obrotowego.

Odnośnie pozostałych odpraw celnych zawartych w 27 dokumentach SAD toczy się odrębne postępowanie.

W ocenie organów podatkowych, skoro importowane pasy wyszczuplające zostały ostatecznie prawidłowo zakwalifikowane do kodu 6117 80 10, za towary sprowadzone w okresie od 1 stycznia 1992 r. do 16 grudnia 1992 r. należało pobrać podatek obrotowy w wysokości 25 procent zamiast stawki "0 procent", zaś w okresie od 17 grudnia 1992 r. do 4 lipca 1993 r. w wysokości 35 procent zamiast 6 procent zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1992 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzonych lub nadesłanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 32 poz. 140 ze zm./.

Jednocześnie organy podatkowe podkreśliły że w przypadku gdy Urząd Celny jako płatnik nie pobrał należnego podatku obrotowego lub pobrał go w kwocie niższej, art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowi podstawę do wydania decyzji określającej wysokość podatku obrotowego należnego od podatnika.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, względnie o ich uchylenie, zarzuciła organom podatkowym:

1/ naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1992 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzonych z zagranicy (...) poprzez nieprawidłową kwalifikację importowanych pasów do kodu PCN 6117 80 10 zamiast do kodu 9021 90 90.

2/ naruszenie przepisów proceduralnych mających istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- rozstrzygnięcie decyzją zamiast postanowieniem jak przewiduje art. 104 par. 1 Kpa zawieszonego z mocy art. 166 Kpa postępowania, co uniemożliwiło stronie zaskarżenia zasadności podjęcia postępowania,

- nieobjęcie rozstrzygnięciem decyzją wszystkich odpraw celnych dokonanych w ciągu roku podatkowego, czym naruszono gospodarczy i finansowy interes strony /art. 7 i art. 12 par. 1 Kpa/,

- przed wydaniem decyzji nie zaznajomiono strony z zebranym materiałem, czym uniemożliwiono stronie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu /art. 10 par. 1 Kpa w zw. z art. 81 Kpa/,

- podjęte decyzje nie zawierają wymaganej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, przesłanek dokonanego rozstrzygnięcia oraz uzasadnienia prawnego /art. 107 par. 2 i 3 Kpa/,

- decyzja pierwszoinstancyjna wydana została z przekroczeniem 3-letniego okresu przewidzianego w art. 7 ust. 2 ustawy o zobowiązaniach podatkowych i wreszcie naruszenie przepisu art. 5 ust. 3 tej ustawy przez przyjęcie, że decyzja ma charakter decyzji deklaratoryjnej.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła przede wszystkim, że wielość wszczętych postępowań spowodował w konsekwencji wyjątkową niejasność i brak korelacji w zakresie skutków finansowych i ekonomicznych podatniczki.

W ocenie skarżącej organ I instancji uniemożliwił jej wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, skoro przedłożyła zwolnienie lekarskie obejmujące termin stawienia się w urzędzie. Wywody Izby, że strona nie skorzystała z tegoż prawa wobec złożenia zwolnienia lekarskiego, a nadto wobec wyczerpującego uzasadnienia istoty sporu przez Prezesa GUC nie naruszono prawa, stanowią zdaniem skarżącej swoistą interpretację przepisów zapewniających o prawach strony w toku prowadzonego postępowania.

Skarżąca kwestionuje stwierdzenie Izby, że została zapoznana z materiałem dowodowym w dniu 8 września 1994 r. skoro główny dowód w sprawie, tj. decyzje Dyrektora Urzędu Celnego wydane zostały w dniu 7 października 1994 r.

W ocenie skarżącej organy podatkowe zastosowały niedopuszczalny tryb postępowania w zakresie 35 decyzji, zawartych w JDA SAD, dotyczących importu tego samego towaru.

Wydanie ostatecznych decyzji w stosunku do 8 odpraw a zawieszenie postępowania w odniesieniu do 27 odpraw godzi z zasadą zawartą w art. 8 Kpa, tj. równości wobec prawa i pogłębiania zaufania obywateli wobec Państwa tym bardziej, że wobec zaskarżenia przez skarżącą tychże ośmiu decyzji Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w W., utrzymanych przez Prezesa GUC, do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można wykluczyć, iż decyzje te stanowiące podstawę decyzji skarżonej - zostaną uchylone; nadto w stosunku do niektórych z 27 ww. decyzji Urząd Celny odmówił wszczęcia postępowania mającego na celu stwierdzenie ich nieważności.

Skarżąca nie godzi się ze stanowiskiem organów podatkowych, że zaskarżona decyzja ma charakter deklaratoryjny skutkujący obciążeniem strony również odsetkami sięgającymi wieluset milionów st. zł. Skarżąca uważa, iż nie może ponosić konsekwencji z tego powodu, że importując towar nieznany na rynku zaufała wielokrotnym decyzjom celnym.

Wreszcie skarżąca wywodzi, że wobec doręczenia jej decyzji w dniu 9 stycznia 1996 r. nastąpiło przedawnienie przewidziane art. 7 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w G. wnosząc o jej oddalenie ustosunkowując się do zarzutów skargi przede wszystkim w pełni podtrzymała trafność merytorycznego rozstrzygnięcia zaskarżonych decyzji, a odnośnie zarzutu naruszenia przepisów procesowych wywiodła, że uchybienia popełnione w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym nie mają wpływu na wynik sprawy, zaś dowody stanowiące podstawę do wymiaru należnego podatku obrotowego znajdują potwierdzenie w aktach sprawy.

Do pisma procesowego z dnia 30 października 1997 r. skarżąca dołączyła dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 kwietnia 1997 r. wydane w sprawach V SA 2085/95 oraz V SA 2089/95 ze skarg skarżącej na decyzje Prezesa GUC w przedmiocie wymiaru cła od importowanych pasów wyszczuplających. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji obu instancji, co zdaniem strony uzasadnia również żądanie skargi sprowadzające się do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji w przedmiocie wymiaru podatku obrotowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd bada zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa /art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368/.

Z wielości zarzutów sprecyzowanych w skardze w pierwszej kolejności należy rozważyć zarzut naruszenia przepisów proceduralnych, tj. art. 104 par. 1 Kpa poprzez podjęcie decyzją zawieszonego w trybie art. 166 Kpa postępowania skutkujący w ocenie strony nieważności postępowania.

Otóż w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy w ocenie Sądu dopuścił się rażącego naruszenia prawa nie tyle przez podjęcie zawieszonego postępowania decyzją zamiast postanowieniem /co zresztą słusznie zarzuca strona/, ile przez to, że organ podjął zawieszone postępowanie zanim organy celne w rozstrzygnęły zagadnienie wstępne, którym niewątpliwie było ostateczne zakończenie postępowania wznowieniowego w sprawie ustalenia prawidłowego kodu przedmiotowego towaru.

Organ podatkowy pierwszej instancji prawidłowo zawiesił postępowanie w sprawie wymiaru podatku obrotowego na granicy od towarów sprowadzonych przez stronę w latach 1992-1993 na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia przez organy celne prawidłowości zastosowanego kodu CN w jednolitych dokumentach administracyjnych SAD. Należy bowiem stwierdzić, że przyjęty przez organy celne kod towarowy w prawomocnych decyzjach SAD jest wiążący dla organów podatkowych; organy podatkowe nie mogą w ocenie Sądu czynić odmiennych ustaleń co do stanu towaru sprowadzonego z zagranicy oraz dokonywać samodzielnej taryfikacji celnej, skoro tego typu działania należą wyłącznie do kompetencji organów celnych.

Natomiast jak trafnie zauważają organy podatkowe, zgodnie z art. 11 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /t.j. Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191 ze zm./ Urząd Celny jako płatnik obowiązany był obliczyć należny podatek obrotowy od towarów sprowadzonych lub nadsyłanych z zagranicy; zaś w sytuacji gdy Urząd Celny należnego podatku nie pobrał lub pobrał go w niższej kwocie, Urząd Skarbowy na podstawie stosownych przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych wydaje decyzje, w której określa prawidłową wysokość należnego podatku.

Przepis art. 9 cyt. ustawy o podatku obrotowym stanowi, że podstawą opodatkowania towarów sprowadzonych lub nadsyłanych z zagranicy jest wartość celna tych towarów powiększona o należne cło; natomiast wysokość stawki podatku obrotowego jak wynika z cyt. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1992 r. w sprawie stawek podatku obrotowego od towarów sprowadzonych lub nadsyłanych z zagranicy (...) zależy od przyporządkowania przedmiotowego towaru do właściwego kodu taryfy celnej.

Skoro odnośnie 8 decyzji zawartych w JDA SAD Urząd Celny - Port Lotniczy w W. wznowił postępowanie mające na celu ustalenie prawidłowego kodu taryfy celnej, tym samym do czasu ostatecznego zakończenia tegoż postępowania brak było podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania i merytorycznego rozstrzygania.

Powyższe stanowisko tym bardziej znajduje uzasadnienie jeśli się zważy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając dwie skargi skarżącej /z ośmiu tożsamych/ na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 27 czerwca 1995 r. utrzymujących w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego Port Lotniczy w W. z dnia 2 października 1994 r. o stosownych numerach, którymi to decyzjami wydanymi na podstawie art. 145 par. 1 pkt 5 i art. 151 par. 1 pkt 2 Kpa Dyrektor UC uchylił decyzje zawarte w poszczególnych ośmiu JDA SAD z dnia 5 października 1992 r. w części dotyczącej taryfikacji celnej i wymiaru cła orzekając, że przedmiotowe pasy medyczne winny być zaliczone do kodu taryfy celnej 6117 80 10 ze stawką celną 30 procent - wyrokami z dnia 25 kwietnia 1997 r. w sprawach V SA 2085/95 oraz V SA 2089/95 stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji obu instancji.

Skoro zaskarżone decyzje już tylko z podanych wyżej przyczyn rażąco naruszają prawo na mocy art. 22 ust. 3 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa należało stwierdzić ich nieważność, a co za tym idzie zbędnym stało się rozważanie zasadności dalszych zarzutów skargi.

O kosztach orzeczono na mocy art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.