Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 604/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 42, 87, 92 oraz lp. 4.1 załącznika do tej ustawy
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 3, 4, 5
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi T. Sp. j. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] z dnia [...] listopada 2007 r., wydaną na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] października 2007 r. nałożono na przedsiębiorstwo – T. Spółka jawna, z siedzibą w M. (dalej: przedsiębiorca), karę pieniężną w kwocie: 3000,00 zł.

Powyższą karę nałożono w następującym stanie faktycznym i prawnym. Mianowicie, w dniu [...] października 2007 r. o godz. [...] na drodze krajowej nr [...] w miejscowości R. został zatrzymany do kontroli drogowej ciągnik samochodowy marki [...] (nr rej. [...]) z naczepą (nr rej. [...]).

Do kontroli drogowej kierowca okazał odcinek kontrolny karty opłaty rocznej za przejazd po drogach krajowych, seria i numer [...], ważnej od dnia [...] stycznia 2007 r. W trakcie kontroli stwierdzono, że samoprzylepna część winiety nie została trwale umieszczona na pojeździe (nie została przyklejona na przedniej szybie pojazdu). Kierowca nie posiadał tej części winiety w pojeździe. W związku z tym stwierdzono naruszenie § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 151, poz. 1089).

W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie administracyjne, w którym zostały przedstawione przez stronę wyjaśnienia oraz wymagane dokumenty. W wyjaśnieniach strona podniosła, iż umieszczona na szybie nalepka (winieta samoprzylepna) najprawdopodobniej na skutek ciągłego działania promieni słonecznych odkleiła się samoczynnie. Została odnaleziona przez kierowcę po dokładnym przeszukaniu kabiny - znajdowała się za deską rozdzielczą, którą kierowca rozmontował. W załączeniu została przedstawiona kserokopia nalepki oraz faktury zakupu.

Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie.

W ocenie organu I instancji argumenty podniesione w wyjaśnieniach nie mogły stanowić podstawy do zmiany zakwalifikowania naruszenia. Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, nie została uiszczona opłata za przejazd po drogach krajowych, bowiem okazana karta nie stanowiła w chwili kontroli dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Winieta, która nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty za korzystanie z dróg krajowych, nie jest dokumentem potwierdzającym wniesienie przedmiotowej opłaty. Nie można zatem wnioskować, że przewóz drogowy w chwili kontroli odbywał się z uiszczeniem opłaty za korzystanie z dróg krajowych.

W związku z powyższym na podstawie 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz na podstawie lp. 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych i z tego powodu nałożono karę pieniężną w kwocie 3000,00 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył przedsiębiorca wnosząc o uchylenie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r.

Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie protokołu kontroli z dnia [...] października 2007 r., w którym stwierdzono brak udokumentowania uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych dla kontrolowanego pojazdu marki [...] nr rej. [...].

W toku postępowania wyjaśniającego zostały jednak przedstawione dokumenty potwierdzające uiszczenie takiej opłaty, a to :

1. winieta samoprzylepna

2. odcinek kontrolny

3. faktura zakupu dotycząca w/w elementów składowych opłaty.

Organ wydający decyzję nie uwzględnił przedstawionych dokumentów, stwierdzając naruszenie ustawy o transporcie drogowym. Według przedsiębiorcy, odklejenie się winietki z przyczyn niezależnych od człowieka (działanie promieni słonecznych, być może także zwietrzenie warstwy przylepnej winietki) nie powinno być interpretowane na niekorzyść przewoźnika. W takiej sytuacji nie było bowiem zamiaru wprowadzenia w błąd lub też świadomego wykorzystania winiety do celów niezgodnych z jej przeznaczeniem. Był to przypadek losowy, który powinien zostać zinterpretowany na korzyść przedsiębiorcy. Bezspornym bowiem w świetle przedstawionych dowodów jest fakt, że opłata została wniesiona prawidłowo, w wymaganym terminie i wysokości.

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a także na podstawie § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez przedsiębiorcę utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

W uzasadnieniu przypomniano, iż zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, za przejazd po drogach krajowych podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są uiszczać opłaty.

Zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat. Karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej, umieszczonej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

Dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty łącznie.

Stosownie do § 3 ust. 4 w/w rozporządzenia nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

1) odcinek kontrolny nieprzedziurkowany i winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) uszkodzona winieta lub odcinek kontrolny w sposób uniemożliwiający odczytanie numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego lub daty ważności karty;

3) odcinek kontrolny noszący ślady ingerencji chemicznej lub mechanicznej;

4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.

W myśl § 4 ust. 1-2 rozporządzenia kartę opłaty wypełnia podmiot wykonujący przewóz drogowy przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu. Wypełnienie karty opłaty polega na wpisaniu numeru rejestracyjnego pojazdu samochodowego na jej odcinku kontrolnym.

Stosownie do art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowód uiszczenia opłaty za korzystanie z tych dróg.

Zgodnie z art. 92 ust. 1 w/w ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 4.1 załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 3.000,00 zł sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, iż w chwili kontroli doszło do naruszenia przepisów prawa w zakresie obowiązku uiszczania opłaty za przejazd po drogach krajowych. W związku z tym organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych.

W dniu [...] października 2007 r. kontrolowanym pojazdem wykonywano przejazd po drogach krajowych bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po tych drogach. Kierowca okazał do kontroli odcinek kontrolny rocznej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych seria i numer [...], natomiast stwierdzono brak winiety samoprzylepnej o tym samym numerze, która winna być przyklejona w prawym dolnym rogu przedniej szyby kontrolowanego pojazdu. Odklejenie się winiety lub celowe jej usunięcie powoduje zaistnienie przesłanek świadczących o braku dowodu uiszczenia wymaganej opłaty. Celem zawarcia takiego wymogu jest zapewnienie rzeczywistego przestrzegania przepisów o opłatach w transporcie drogowym. Zapobiegać ma to posługiwaniu się jedną kartą przy wykonywaniu przewozów wieloma pojazdami przez jednego przedsiębiorcę. Przesłane przez stronę dokumenty w toku postępowania w I instancji nie mogą wpłynąć na uchylenie wydanej decyzji, gdyż w § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia określono, że dowodem uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty, które łącznie powinny znajdować się w pojeździe w momencie kontroli. Mając na uwadze powyższe stwierdzono, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ I instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie kary za powyższe naruszenie, wynikające z lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Powyższy stan faktyczny jest bezsporny, co znajduje również potwierdzenie w całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Argumenty podnoszone przez stronę nie mogą - w świetle obowiązujących przepisów prawa - stanowić podstawy do uwzględnienia odwołania.

W związku z powyższym, mając na uwadze stan faktyczny stwierdzony w trakcie kontroli stwierdzono, iż brak jest podstaw do uchylenia w tym zakresie decyzji administracyjnej. Odpowiedzialność administracyjno-prawna nie opiera się na winie lub jej braku, lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu, w tym wypadku lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Za działalność przedsiębiorstwa zawsze zaś ponosi odpowiedzialność osoba, która je prowadzi - z podmiotowego punktu widzenia - przedsiębiorca. To na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób (w tym kierowcy), którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Reguła ta obowiązuje tak na gruncie prawa cywilnego, jak i administracyjnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, iż kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych przewinień, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter. Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może - w oparciu o art. 42 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r, o finansach publicznych (Dz.U. z 2005r. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.) - wystąpić ze stosownym wnioskiem do właściwego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wydającego decyzje w pierwszej instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył przedsiębiorca wnosząc o jej uchylenie ("cofnięcie").

Według przedsiębiorcy zasadniczą przesłanką utrzymania w mocy decyzji było stwierdzenie, że odpowiedzialność administracyjno-prawna nie opiera się na winie lub jej braku, lecz na obiektywnym naruszeniu przepisu. Wymogi przepisu mają zaś zapobiegać posługiwaniu się jedną kartą opłaty drogowej- przy wykonywaniu przewozów i wieloma pojazdami przez jednego przedsiębiorcę.

W ocenie przedsiębiorcy w praktyce taka sytuacja jest niewykonalna, bowiem odcinek kontrolny przypisany jest do jednego konkretnego pojazdu i w oczywisty sposób nie może stanowić dowodu opłaty dla innego pojazdu. Skoro w momencie kontroli kierowca przedstawił odcinek kontrolny dotyczący kontrolowanego pojazdu, to użycie samej nalepki z tego pojazdu w innym nie miałoby sensu - nie potwierdzałoby wniesienia opłaty do konkretnej jednostki,

W toku postępowania przedstawiono dowód wniesienia opłaty (faktura) za wszystkie użytkowane w firmie pojazdy - gdyby więc nawet teoretycznie było możliwe wykorzystanie obydwu części karty opłaty do różnych pojazdów, to w konkretnej sytuacji byłoby ono pozbawione jakiegokolwiek uzasadnienia.

Podsumowując przedsiębiorca stwierdził, że nawet organ odwoławczy nie potwierdził wprost naruszenia przepisów, powołał się jedynie na związany, a nie uznaniowy charakter decyzji. Zatem przedsiębiorca jest karany de facto nie za umyślną winę lecz za tak skonstruowane przepisy prawa, które w każdej sytuacji działają przeciwko niemu.

Celowość przepisu prawnego dotyczy zapobieżenia wielokrotnemu posługiwaniu się tym samym dowodem uiszczenia opłaty. Jednak w tym konkretnym przypadku nie było nawet takiej możliwości, a tym bardziej faktycznej próby ominięcia konieczności uiszczenia opłaty. Brak nalepki w kontrolowanym pojeździe był przypadkiem losowym, a jego konsekwencją w żadnym wypadku nie było uszczuplenie należności względem organów Państwa.

Przypadek losowy, jakim było odklejenie się winiety, w rzeczywistości nie przesądza o fakcie uiszczenia opłaty - potwierdzają to inne dokumenty, w szczególności faktura zakupu. W sytuacji, w której wykorzystanie samej części przylepnej do innego pojazdu jako dowód uiszczenia opłaty drogowej jest niemożliwe, nie może być mowy o zamiarze celowego oszustwa lub umyślnego wprowadzenia w błąd organów Państwa.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu stwierdzono, że strona nie zgadza się z decyzją organu II instancji i w treści przedmiotowej skargi ponownie kwestionuje zasadność nałożenia na nią kary pieniężnej przez organ I instancji podnosząc, iż w toku postępowania wyjaśniającego zostały przedstawione dokumenty potwierdzające uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych dla kontrolowanego pojazdu.

W związku z tym ponownie przedstawiono treść art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, a także art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do argumentów strony, iż w toku postępowania wyjaśniającego zostały przedstawione dokumenty potwierdzające uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych, Główny Inspektor ponownie zważył, iż przesłane przez stronę dokumenty w toku postępowania w I instancji nie mogły wpłynąć na uchylenie wydanej decyzji, gdyż w § 3 ust. 3 w/w rozporządzenia wyraźnie określono, że dowód uiszczenia opłaty stanowią obie przedziurkowane części karty opłaty, które łącznie powinny znajdować się w pojeździe w momencie kontroli. Decydujące znaczenie dla stwierdzenia obiektywnego naruszenia przepisu miał więc tutaj sam moment kontroli. To stan faktyczny stwierdzony w trakcie kontroli zatrzymanego pojazdu decyduje o kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, którego konsekwencją jest nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej.

Odklejenie się winiety lub celowe jej usunięcie powoduje zaistnienie przesłanek świadczących o braku dowodu uiszczenia wymaganej opłaty. Celem zawarcia takiego wymogu jest zapewnienie rzeczywistego przestrzegania przepisów o opłatach w transporcie drogowym. Zapobiegać ma to posługiwaniu się jedną kartą przy wykonywaniu przewozów wieloma pojazdami przez jednego przedsiębiorcę, co także kwestionuje strona w treści wniesionej skargi.

Główny Inspektor ponownie zważył, iż wydając przedmiotową decyzję organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny oraz dokonał prawidłowego zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a organ I instancji prawidłowo dokonał kwalifikacji prawnej stwierdzonego naruszenia, dlatego też słusznym było nałożenie kary w wysokości 3.000,00 zł za powyższe naruszenie, wynikające z lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.

Treść skargi stanowi powtórzenie zarzutów formułowanych przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji i stanowi polemikę z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i ustalonym na jego podstawie stanem faktycznym, który w ocenie organu II instancji jest bezsporny i nie budzi wątpliwości. Zważywszy na treść zarzutów zawartych w skardze, w której strona skarżąca dokonuje na własny użytek interpretacji przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów wykonawczych argumentacja przedstawiona w decyzji organu odwoławczego pozostaje aktualna dla potrzeb niniejszej odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2007 r., którą nałożono na przedsiębiorstwo (przedsiębiorcę) karę pieniężną w kwocie 3000,00 zł za nieposiadanie w momencie kontroli winiety samoprzylepnej, która powinna być umieszczona w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu.

Przedsiębiorca nie sprecyzował w odwołaniu ani w skardze jakich przepisów dotyczą podniesione przez niego zarzuty. Z treści odwołania i skargi wynika jednak, że zarzuty te dotyczą zarówno niewłaściwie przeprowadzonego postępowania, w którym nie uwzględniono przedstawionych przez przedsiębiorcę dokumentów, a więc mają charakter procesowy, jak i zasadności nałożenia samej kary w przyjętej wysokości, a więc mają charakter materialny, odnoszący się do przepisów powołanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji, tj. art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 4.1 załącznika do tej ustawy, a także § 3 oraz § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

W rozpatrywanej sprawie kontrola drogowa, w następstwie której stwierdzono fakt posiadania przez kierowcę odcinka kontrolnego rocznej opłaty za przejazd po drogach krajowych oraz brak samoprzylepnej części winiety na szybie pojazdu, miała miejsce dnia [...] października 2007 r. Decyzja w tej sprawie została wydana dnia [...] listopada 2007 r. Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające wydanie decyzji trwało więc miesiąc, w czasie którego przedsiębiorca przedstawił dokumenty, mające charakter istotnego dowodu w sprawie, nie uwzględnione zarówno przez organ orzekający I instancji, jak i Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Były to:

- odnaleziona w pojeździe winieta samoprzylepna, która powinna być umieszczona na szybie pojazdu, a która samoczynnie odlepiła się i została odnaleziona przez kierowcę po dokładnym przeszukaniu pojazdu,

- wystawiony na rzecz przedsiębiorstwa rachunek z dnia [...] grudnia 2006 r. (określany przez przedsiębiorcę jako faktura), potwierdzający fakt nabycia przez przedsiębiorstwo 6 (sześciu) kart rocznej opłaty drogowej, ważnych od dnia [...] stycznia 2007 r.

Oba organy orzekające w sprawie zajęły stanowisko oparte na literalnej wykładni przepisów regulujących kwestię opłat za przejazd po drogach krajowych. Przyjęły więc, że: - obowiązek uiszczenia opłaty niewątpliwie obciąża przedsiębiorcę (art. 42 ustawy o drogach publicznych); - podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę opłaty drogowej art. 87 ust. 1 ustawy); - naruszenie wspomnianego obowiązku podlega karze pieniężnej, której wysokość określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 1 i 4 ustawy); - uiszczenie stosownej opłaty następuje przez nabycie stosownej karty, jej wypełnienie i odpowiednie umieszczenie, przy czym przepis określa enumeratywnie jaki sposób potraktowania kart opłaty nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty (zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 1 powołanego rozporządzenia przesądza o tym również winieta nieprzedziurkowana oraz nieumieszczona trwale w sposób określony w tym przepisie).

Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił związany charakter decyzji wskazując przy tym, że również wysokość nałożonej kary za stwierdzone naruszenie jest sztywno określona w załączniku do ustawy (lp. 4.1).

Odnosząc się do wspomnianej lp. załącznika do ustawy należy zauważyć, iż zawarte w nim określenie stwierdzonego naruszenia, mające następujące brzmienie: "Wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych*" jest uzupełnione następującym wyjaśnieniem: "* Karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych."

Charakter prawny powyższego wyjaśnienia można uznać za dyskusyjny. Tym niemniej nie ulega wątpliwości, iż służy on objaśnieniu treści części przepisu prawnego, określającego karę za konkretne naruszenie przepisów ustawy, w rozpatrywanym przypadku – karę za wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów dotyczących uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych.

Z przedstawionego wyjaśnienia wynika, że określone w lp. 4.1. załącznika do ustawy naruszenie, polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, odnosi się – w przypadku karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, tylko do kart opłaty dobowej lub tygodniowej, albo do innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych.

Żadna z tych sytuacji nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie, w której chodzi o kartę opłaty rocznej, zakupioną przed dniem kontroli. A contrario, w świetle przedstawionego wyjaśnienia uprawnione jest twierdzenie, że karta opłaty rocznej, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, i nie została zakupiona w dniu kontroli lub w dniach następnych, stanowi jednak dowód uiszczenia należnej opłaty. Świadczy o tym szczególny charakter opłaty rocznej, której zakup jest odpowiednio ewidencjonowany, m.in. z powodu możliwości żądania przez przedsiębiorcę zwrotu w określonych w powołanym rozporządzeniu przypadkach (§ 5 i nast.) – części opłaty za nabycie takiej karty.

Niezależnie od powyższego ma rację przedsiębiorca stwierdzając, iż związany charakter decyzji powinien w rozpatrywanej sprawie przemawiać na jego rzecz, pozwalając mu naprawić błąd związany z odklejeniem się winiety z prawego rogu przedniej szyby pojazdu. Przemawia za tym nie tyle brak winy za popełnione naruszenie po stronie przedsiębiorcy lub kierowcy, bo ta w odpowiedzialności za naruszenia w transporcie drogowym nie ma znaczenia, lecz fakt, iż winieta została odnaleziona jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, a więc przed zakończeniem postępowania wyjaśniającego, a także fakt praktycznej niemożności wykorzystania winiety w innym pojeździe oraz ścisła ewidencja zakupionych na rzecz przedsiębiorstwa rocznych kart opłaty drogowej. Tym samym należy przyjąć, że nałożenie kary pieniężnej w rozpatrywanej sytuacji nie spełniało celu, jakie ustawodawca wiąże z tą instytucją.

Dodatkowo należy zauważyć, iż nakładając na przedsiębiorcę karę pieniężną za popełnione naruszenie na podstawie literalnej – jeśli wręcz nie ścieśniającej - wykładni przepisów organy orzekające w sprawie nie tylko nie wzięły pod uwagę przedstawionych przez przedsiębiorcę dowodów w postaci odnalezionej winiety oraz rachunku za nabycie rocznych kart opłaty drogowej, lecz również nie porównały tego rachunku z przedstawionym przez przedsiębiorcę i znajdującym się w aktach sprawy wykazem pojazdów zgłoszonych do licencji.

Stwierdzając naruszenie w sprawie przepisów procesowych, dotyczących zasady prawdy obiektywnej oraz zasad postępowania dowodowego, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd pominął ( poza lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym) ocenę zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.