Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 3/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 4 a
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Wiatkowska - Ilków, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (sprawozdawca), Protokolant: sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotyczącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego i odmowy przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania D. G. od decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w sprawie:

1) uchylenia w całości decyzji z dnia 8 listopada 2012 r. nr OPS4740/416/2012 dotyczącej przyznania D. G. świadczeń z funduszu alimentacyjnego,

2) odmowy przyznania wyżej wymienionemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego, na okres świadczeniowy 2012/2013,

zakwestionowaną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podało, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 8 listopada 2012 r. przyznającą stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2012/2013, w związku z podjęciem przez matkę strony od dnia 15 maja 2012 r. zatrudnienia za granicą.

W wyniku przeprowadzonego postępowania Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia 22 sierpnia 2013 r. orzekł jak wyżej.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wydając w dniu 8 listopada 2012 r. decyzję wziął pod uwagę wniosek strony o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego z dnia 1 października 2012 r. wraz z załączonymi dokumentami. Na podstawie przedłożonych przez stronę dowodów ustalono, że na dochód rodziny w 2011 r. składał się dochód matki strony z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 2.539,68 zł oraz dochód strony z tytułu praktyk szkolnych w wysokości 301,66 zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie dało miesięczną kwotę w wysokości 59,19 zł. Dochód w powyższej wysokości kwalifikował stronę do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ orzekający podkreślił, że do wniosku załączone zostało oświadczenie, z którego wynika, iż nikt z członków rodziny nie pracuje w kraju ani za granicą. Organ I instancji stwierdził również, że w dniu 8 lutego 2013 r. wyszły na jaw nowe istotne okoliczności, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Matka strony zgłosiła, że od dnia 15 maja 2012 r. zatrudniona jest za granicą. Okoliczność ta stanowiła podstawę do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 8 listopada 2012 r. i ponownego ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ orzekający wskazał, że ponownie przeliczając dochód rodziny uzyskany w 2011 r., uwzględnił dochód utracony z tytułu wyrejestrowania działalności gospodarczej przez matkę strony (2.539,68 zł) oraz dochód uzyskany z tytułu podjęcia przez nią zatrudnienia z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, tj. dochód z miesiąca czerwca 2012 r. (1.008,57 euro, tj. 4.344,12 zł). Po ponownym przeliczeniu stwierdził, że dochód rodziny strony w 2011 r. wyniósł 2.841,34 zł (2.539,68 zł dochód z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej + 301,66 zł dochód z tytułu zatrudnienia strony). Miesięczny dochód rodziny po odliczeniu dochodu utraconego z tytułu wyrejestrowania pozarolniczej działalności gospodarczej (2.539,68 zł) oraz doliczeniu dochodu uzyskanego za miesiąc czerwiec 2012 r. (4.344,12 zł) wyniósł 4.369,26 zł, co w przeliczeniu na cztery osoby w rodzinie stanowi kwotę 1.092,32 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe, tj. 725,00 zł. W związku z powyższym strona nie jest uprawniona do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2012/2013. Okoliczności te stanowiły zatem podstawę do uchylenia decyzji przyznającej stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i orzeczenia o odmowie przyznania świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie. Stwierdziła, że organ I instancji orzekając w sprawie dokonał błędnej wykładni dochodu utraconego.

Jak dalej podało Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji (art. 150 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Warunki nabywania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłaty tych świadczeń regulują przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.), dalej: ustawa. Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725,00 zł (ust. 2 powołanego przepisu).

Członkami rodziny dla potrzeb ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 2 pkt 12 ustawy, są: rodzice osoby uprawnionej, małżonek rodzica osoby uprawnionej, osoba, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia oraz dziecko, które ukończyło 25 rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, a także osoba uprawniona.

Dochodem, zgodnie z treścią art. 3 pkt 1 a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), który stosuje się w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, są przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie z art. 3 pkt 1 c ustawy, dochodem są również dochody nie podlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, m.in. dochody uzyskane za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, pomniejszone o zapłacony za granicą Rzeczypospolitej Polskiej podatek dochodowy oraz składki na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i obowiązkowe ubezpieczenia zdrowotne (tiret 24 powołanego przepisu). W przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód, którego nie osiągał w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, przeliczenia tego dochodu dokonuje się na podstawie średniego kursu walut obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty - § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U z 2011 r. nr 298, poz. 1769).

Zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei dochód członka rodziny, zgodnie z art. 2 pkt 5a ustawy, oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a (tj. przy uwzględnieniu dochodu uzyskanego i dochodu utraconego). W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego (ust. 3 powołanego przepisu). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, uzyskany w tym roku dochód dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód ten był osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4 powołanego przepisu). W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (ust. 4a powołanego przepisu). Zgodnie z art. 2 pkt 17 lit. e ustawy, utrata dochodu - oznacza wyrejestrowanie pozarolniczej działalności gospodarczej. Natomiast uzyskanie dochodu, zgodnie z pkt 18 lit. c powołanego przepisu, oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia 8 listopada 2012 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał odwołującemu się świadczenia z funduszu alimentacyjnego na osobę uprawnioną, w wieku od 18 lat do ukończenia 25 roku życia, w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. Następnie decyzją z dnia 13 marca 2013 r. organ I instancji uchylił w całości wskazaną wyżej decyzję z dnia 8 listopada 2012 r. W wyniku odwołania wniesionego przez stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r., uchyliło w całości zakwestionowaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powodem podjęcia decyzji kasacyjnej było nienależyte wyjaśnienie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przez organ orzekający art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Kolejną decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej uchylił w całości decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. przyznającą stronie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, na okres świadczeniowy 2012/2013. W wyniku odwołania wniesionego przez stronę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] uchyliło w całości zakwestionowaną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium ponownie stwierdziło, że w toku postępowania doszło do naruszenia przez organ orzekający art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji art. 24 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W celu weryfikacji uprawnień strony do świadczeń z funduszu alimentacyjnego organ I instancji postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2013 r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia 8 listopada 2012 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania organ orzekający ustalił, że zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji z dnia 8 listopada 2012 r. przyznającej stronie prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i odmowy ich przyznania w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego. Na podstawie wniosku strony z dnia 1 października 2012 r. i załączonych do niego dokumentów organ I instancji ustalił, że dochód na osobę w rodzinie wynosił 59,19 zł. Dochód rodziny ustalony został na podstawie przedłożonych przez stronę zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia 30 lipca 2012 r. Odwołujący się uzyskał w 2011 r. dochód w wysokości 512,58 zł, który został pomniejszony o składkę na ubezpieczenie społeczne w wysokości 210,92 zł. Matka strony uzyskała dochód w wysokości 5.216,97 zł, który został pomniejszony o składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 2.677,29 zł. Zatem dochód rodziny po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne wyniósł 301,66 zł (512,58 zł -210,92 zł) + 2.539,68 zł (5.216,97 zł - 2.677,29 zł), co stanowiło łączny dochód w wysokości 2.841,34 zł (301,66 zł + 2.539,68 zł) i odpowiednio dochód miesięczny w wysokości 236,78 zł (2.841,34 zł : 12 miesięcy) i dochód na osobę w rodzinie 59,19 zł (236,78 zł : 4 osoby). W dniu 13 września 2012 r. odwołujący się złożył pisemne oświadczenie, że nikt z członków rodziny nie pracuje legalnie za granicą. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do przyznania stronie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2012/2013, decyzją z dnia 8 listopada 2012 r.

W dniu 8 lutego 2013 r. matka strony złożyła pisemne oświadczenie, w którym podała, że od dnia 15 maja 2012 r. pracuje legalnie za granicą. Stwierdziła, że dochód z czerwca 2012 r. wyniósł 1.008,57 euro, tj. 4344,12 zł, zgodnie z kursem NBP. Do oświadczenia załączyła kserokopię umowy i zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia uzyskanego w miesiącu czerwcu 2012 r. Dodatkowo załączona została kserokopia zaświadczenia z dnia 13 lutego 2013 r. stwierdzającego, że matka strony w czerwcu 2012 r. uzyskała z tytułu zatrudnienia dochód w wysokości 1.008,57 euro. W dniu 10 czerwca 2013 r. matka strony złożyła kolejne oświadczenie stwierdzając, że w okresie od dnia 15 maja 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. uzyskała dochód z tytułu zatrudnienia w wysokości 7.228,58 euro, w kolejnych miesiącach maj 2012 r. - 676,30 euro, czerwiec 2012 r. - 1.008,57 euro, lipiec 2012 r. - 899,30 euro, sierpień 2012 r. - 962,01 euro, wrzesień 2012 r. - 973,86 euro, październik 2012 r. - 902,68 euro, listopad 2012 r. - 856,50 euro i grudzień 2012 r. - 949,36 euro. Do oświadczenia załączyła zaświadczenia o wynagrodzeniu. Ustalono również, że decyzją Burmistrza G. z dnia [...] listopada 2011 r. wykreślona została z ewidencji działalność gospodarcza prowadzona przez matkę strony, na jej wniosek.

W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji stwierdził, iż rozpoznając wniosek odwołującego się o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie były mu znane wszystkie okoliczności związane z sytuacją dochodową rodziny, mające istotny wpływ na prawo do wnioskowanego świadczenia. Dokonując ponownego przeliczenia dochodu rodziny strony organ ustalił, że wynosi on 1.092,32 zł i przekracza kwotę kryterium dochodowego. Po uwzględnieniu dochodu utraconego z tytułu wyrejestrowania działalności gospodarczej, rodzina uzyskała w 2011 r. dochód z tytułu zatrudnienia strony w wysokości 301,66 zł, co stanowi miesięczny dochód w wysokości 25,14 zł. Po doliczeniu dochodu z tytułu zatrudnienia matki strony w wysokości 1.008,57 euro (4.344,12 zł), miesięczny dochód rodziny wynosił 4.369,26 zł (4.344,12 zł + 25.14 zł), co w przeliczeniu na osobę w rodzinie strony stanowi kwotę 1.092,32 zł (4.369,26 zł : 4 osoby).

W ocenie Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił stan faktyczny sprawy i zebrał niezbędny materiał dowodowy na jego poparcie. Na podstawie powyższych ustaleń organ wydał rozstrzygnięcie, które jest zgodne z obowiązującymi przepisami. Jak wykazano wcześniej, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jeżeli miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 725,00 zł. Przy czym, organ orzekający błędnie przyjął kurs euro przy ustaleniu wysokości dochodu uzyskanego przez matkę strony z tytułu zatrudnienia, jednak okoliczność ta nie ma wpływu na wynik rozstrzygnięcia. Zgodnie z cytowanym § 13 ust. 4 rozporządzenia, w przypadku gdy członek rodziny uzyska poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej dochód, którego nie osiągał w roku kalendarzowym stanowiącym podstawę ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, przeliczenia tego dochodu dokonuje się na podstawie średniego kursu walut obcych z ostatniego dnia roboczego miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty. W przedmiotowej sprawie jest to dzień 29 czerwca 2012 r., w którym to dniu kurs euro wynosił 4,2613 zł, zgodnie z tabelą kursów NBP z dnia 20 czerwca 2012 r.

W niniejszej sprawie miesięczny dochód członków rodziny wynosi zatem 25,14 zł z tytułu zatrudnienia strony i 4.297,82zł (1.008,57 euro x 4,2613 zł) z tytułu zatrudnienia matki strony, co stanowi miesięczny dochód w wysokości 4.322,96 zł (25,14 zł + 4.297,82 zł) i dochód na osobę w rodzinie 1.080,74 zł (4.322,96 zł : 4 osoby). Tak ustalony dochód przekracza kryterium dochodowe określone w art. 9 ust. 2 ustawy, tj. 725,00 zł. Zatem w dacie orzekania o prawie do świadczeń z funduszu alimentacyjnego strona nie spełniała wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie wnioskowanego świadczenia, co zgodnie z ustaleniami organu I instancji, stanowiło podstawę do weryfikacji uprawnień do przyznanego świadczenia w trybie wznowienia postępowania.

Wskazać przy tym należy, iż w kontekście przytoczonych wcześniej przepisów, argumenty odwołania nie mogą wpłynąć na zmianę lub uchylenie decyzji organu I instancji. Organ orzekający dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych regulujących zasady ustalenia dochodu stanowiącego podstawę do przyznania prawa do tego świadczenia.

Na powyższą decyzję D. G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Zdaniem skarżącego organ orzekający dokonał wadliwej interpretacji przepisów prawa, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. 2012, poz. 1228 ze zm.), dalej: ustawa, w związku z ustawą z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, na podstawie której uchylono decyzję tego organu z dnia 8 listopada 2012 r. przyznającą skarżącemu świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie 500 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. i odmówiono przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego w powyższym okresie świadczeniowym, tj. 2012/2013.

W przeprowadzonym postępowaniu organy orzekające wskazały, że ustalając dochód rodziny skarżącego w związku ze złożonym w dniu 1 października 2012 r. wnioskiem o przyznanie świadczenia nie wiedziały, że od dnia 15 maja 2012 r. matka skarżącego pracowała za granicą i pobierała z tego tytułu wynagrodzenie. O okoliczności tej organ I instancji powziął informację w dniu 8 lutego 2013 r. Ustalenie to zaś stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocną decyzją z dnia 8 listopada 2012 r., gdyż dochód z tego tytułu ma wpływ na prawo skarżącego do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Przy czym zaznaczyć należy, że dokonane ustalenie jest okolicznością bezsporną. W aktach sprawy znajduje się bowiem oświadczenie matki skarżącego z dnia 8 lutego 2012 r., w którym wprost ten fakt potwierdziła.

Spór w sprawie sprowadza się natomiast do kwestii sposobu wyliczenia dochodu rodziny skarżącego w nowym stanie faktycznym. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że organy orzekające dokonały błędnych wyliczeń, naruszając w tym względzie obowiązujące przepisy prawa materialnego.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jednocześnie na mocy art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Jak wynika z art. 2 pkt 4 i 5 ustawy, dla zdefiniowania pojęcia dochodu i dochodu rodziny ustawodawca odsyła do unormowań zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny zaś w art. 3 pkt 2 tej ustawy. W rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest suma dochodów członków rodziny. Natomiast definicja dochodu członka rodziny zawarta została w art. 2 pkt 5a ustawy. Zgodnie z tym przepisem dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

Stosownie do ust. 3 art. 9 ustawy w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. W myśl zaś art. 9 ust. 4a ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Bezsporną pozostaje wysokość dochodu osiąganego przez rodzinę skarżącego w 2011 r. Dochód ten stanowił podstawę przyznania skarżącemu świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres zasiłkowy 2012/2013. Faktem jest również, że matka skarżącego w maju 2012 r. podjęła zatrudnienie za granicą, z którego jak dowodzą akta sprawy, uzyskiwała wynagrodzenie do grudnia 2012 r.

O ile, w świetle powołanej wyżej regulacji prawnej, nie budzi wątpliwości kwestia dochodu utraconego z tytułu zaprzestania przez matkę skarżącego z dniem 30 listopada 2011 r. prowadzenia działalności gospodarczej, to problem powstał na tle wyliczeń dochodu w związku z uzyskanym przez nią w zadeklarowanym okresie zatrudnienia wynagrodzeniem.

Rozważenia zatem wymaga na tle przepisów ustawy i ustawy o świadczeniach rodzinnych, jaki wpływ na prawo do świadczeń przyznanych na podstawie wysokości dochodu rodziny osiągniętego w roku poprzedzającym okres zasiłkowy na dochód uzyskany w trakcie okresu zasiłkowego.

Pojęcie "dochodu uzyskanego" wyjaśnia przepis art. 2 pkt 18 lit. c ustawy. Przepis ten stanowi, że przez "uzyskanie dochodu" należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane zdarzeniami w tym przepisie wymienionymi, w tym, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).

Powołane przepisy nie określają wprawdzie jednoznacznie, jakiego okresu dotyczy pojęcie uzyskania dochodu, utrwalone jest jednak stanowisko, że chodzi tu o dochody uzyskane po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalenia prawa do świadczeń. Uzyskanie przez matkę skarżącego dochodu w 2012 r. dawało więc podstawę do ustalenia prawa do świadczeń w oparciu o dochód rodziny skarżącego z roku 2011, poprzedzającego okres zasiłkowy, powiększonego o dochód uzyskany w 2012 r., w czasie pobierania świadczeń przyznanych na cały okres zasiłkowy.

Sąd orzekający nie podziela jednak sposobu liczenia dochodu rodziny uprawniającego do ustalenia prawa do świadczenia, dokonanego przez organy administracji obu instancji. Z literalnego brzmienia przepisu art. 9 ust. 4a ustawy wynika, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zastosowanie jednakże tego przepisu wprost, z pominięciem reguł wynikających z ustawy oznaczałoby, iż o przyznaniu świadczenia decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie (uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym) oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Natomiast, skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 9 ust. 4a ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 9 ust. 4a ustawy w sposób realizujący jej cele i umożliwiający uzyskanie świadczenia. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku za okres wcześniejszy (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., II SA/Łd 403/13; WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r., II SA/Sz 353/13; WSA we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r., IV SA/Wr 320/13, WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r., I SA/Lu 440/12, publ. cbois, wyroki WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Lu 582/10, Lex nr 753903 oraz z dnia 28 maja 2009 r., II SA/Lu 201/09, Lex nr 580289, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1321/10, Lex nr 744973, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011 r., II SA/Bk 797/11; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2011 r., IV SA/Wr 525/11, CBOIS).

Wskazana interpretacja jest zgodna z celami ustawy realizującej założenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, wedle którego państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że organy jedynie na podstawie dochodu uzyskanego przez matkę skarżącego za miesiąc czerwiec 2012 r. ustaliły dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, co jest sprzeczne z wyżej przedstawioną wykładnią sposobu liczenia dochodu rodziny w związku z treścią art. 9 ust. 4a ustawy.

W tej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.