Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 132/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art art 34
journal: Dz.U. 2009 nr 189 poz 1472
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej1) - tekst jednolity
article: art 151, 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi G. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowa nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

G. G., obywatel [...], deklarujący narodowość [...], w dniu 12 października 2012 roku złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Według ustaleń Straży Granicznej cudzoziemiec w dniach od 03.10. do 11.10.2012 r. ośmiokrotnie bez powodzenia podejmował próbę przekroczenia granicy polskiej nie spełniając warunków dla wjazdu i pobytu w RP (brak wymaganej wizy), w końcu w dniu 12 października 2012 r. zgłosił zamiar wystąpienia o nadanie statusu uchodźcy.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku cudzoziemca Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił rozpatrzyć wniosek jako oczywiście bezzasadny i odmówić wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i wydalić z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji uznał, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy.

Od decyzji tej G. G. odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy i udzielenie statusu uchodźcy z uwagi na grożące niebezpieczeństwo w kraju pochodzenia.

W dniu 22 listopada 2012 r. G. G. uzupełnił swoje odwołanie

o dodatkowe oświadczenie w którym przedstawił przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia. Wyjaśnił, iż w 2004 r. jego młodszy brat popełnił ciężkie przestępstwo

i został skazany na karę 15 lat więzienia. W wyniku pobicia zmarł A. A. W konsekwencji czyn ten spowodował liczne problemy dla całej jego rodziny. Między innymi z tego powodu w 2008r. ojciec doznał wylewu krwi do mózgu i zmarł w szpitalu. W 2009 r. jego starszy brat po zabraniu z domu przez bliżej nieokreślonych ludzi został znaleziony martwy. Także jego próbowano siłą uprowadzić w 2011 r. W związku z tym postanowił on wyjechać za granicę.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 34 ust. 1 pkt 1, art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 pkt 3 i art. 89 p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania G. G. ur. [...].08.1972 r. ob. [...] od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. o rozpatrzeniu wniosku jako oczywiście bezzasadnego i odmowie nadania statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany orzekła o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu Rada stwierdziła, iż w rozpoznawanej sprawie, ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazały, że wnioskodawca może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Stosownie do tego przepisu nadanie stronie statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia była ona narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.

Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy G. G. złożył następujące oświadczenie: " Przyjechałem do Polski, aby zabezpieczyć swoje życie. U mnie w kraju mam wrogów, którzy nie dają normalnie żyć i pracować. Grożą mi, że rozprawią się ze mną. " Cudzoziemiec dodał również, że "Byłem pobity przez ludzi, których skrzywdził mój brat. " Równocześnie stwierdził, że w kraju pochodzenia nie brał żadnego udział w działaniach wojennych, nie był zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, społecznej łub etnicznej. Nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego.

W uzupełnieniu odwołania skarżący dodatkowo wyjaśnił, że przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia w istocie były problemy wynikające z faktu, że cała jego rodzina była prześladowana przez bliżej nieokreślonych ludzi, z zemsty za przestępczy czyn młodszego brata skazanego na 15 lat więzienia.

Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, iż wnioskodawca nie wykazał w trakcie postępowania, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.

Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia takie jak, domniemana obawa przed bliżej nieokreślonymi ludźmi, których miał skrzywdzić jego brat, nie może stanowić żadnej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.

Zdaniem organu przyczyną opuszczenia kraju pochodzenia były wyłącznie problemy natury kryminalnej i wynikające z tego zagrożenie zemstą a nie obawy przed prześladowaniem z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej.

Ponadto Rada podkreśliła, że w rozumieniu Konwencji Genewskiej, osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony indywidualnych osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia przede wszystkim powinna wykorzystać wszystkie możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne. Z takiej ochrony wnioskodawca nigdy nie skorzystał.

Wobec powyższego Rada stwierdziła, że wnioskodawca nie spełnia żadnych przesłanek, aby otrzymać status uchodźcy.

Jednocześnie uznała, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikają także przesłanki dla udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej. W przypadku powrotu do kraju pochodzenia nie występuje bowiem dla strony ryzyko doznania poważnej krzywdy lub orzeczenia kary śmierci, tortur, nieludzkiego traktowania, a także zagrożenia jego życia lub zdrowia.

W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca nie wykazał również, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z zagrożeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950 roku. W związku z tym nie występują przesłanki dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Nie ma, bowiem żadnych podstaw do twierdzenia, że w kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, że mógłby on zostać poddany torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy, pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego, albo być ukarany bez podstawy prawnej.

Pismem z dnia 17 grudnia 2012 r. G. G. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając organowi niewłaściwe przeprowadzenie postępowania dowodowego oraz oparcie decyzji na błędnych informacjach dotyczących rzeczywistej sytuacji w [...].

Wskazał, iż powodem wyjazdu były groźby utraty życia, których powodem było śmiertelne pobicie osoby związanej z przedstawicielami policji. Starszy brat skarżącego został pobity i przepadł bez wieści. Skarżącego również próbowali siłą uprowadzić, jednak udało mu się uciec. Wobec podniesionych zarzutów wniósł o jej uchylenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o je oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez ten organ ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.

Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.).

Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o rozpatrzeniu wniosku jako oczywiście bezzasadnego i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że brak jest przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

W myśl art. 34 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 ) wniosek złożony przez wnioskodawcę, który:

1) podał inne przyczyny złożenia wniosku niż obawa przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej, lub ryzyko doznania poważnej krzywdy albo nie podał żadnych informacji o okolicznościach związanych z obawą przed prześladowaniem lub ryzykiem doznania poważnej krzywdy,

2) pochodzi z bezpiecznego kraju pochodzenia, znajdującego się na wspólnej minimalnej liście państw trzecich, które państwa członkowskie uznają za bezpieczne kraje pochodzenia, przyjętej przez Radę Unii Europejskiej, na wniosek Komisji Europejskiej, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, i istnieją okoliczności, o których mowa w ust. 3,

3) wprowadził organ rozpatrujący wniosek w błąd przez zatajenie informacji lub dokumentów albo przedstawienie fałszywych informacji lub dokumentów o istotnym znaczeniu dla nadania statusu uchodźcy,

4) złożył inny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, w którym podał inne dane osobowe,

5) przedstawił niespójne, sprzeczne, nieprawdopodobne lub niewystarczające wyjaśnienia na potwierdzenie faktu prześladowania,

6) złożył wniosek w celu opóźnienia wydania decyzji o wydaleniu lub opóźnienia lub zakłócenia wykonania takiej decyzji,

7) stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego lub był z tego powodu w przeszłości wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

- rozpatruje się w pierwszej kolejności jako wniosek oczywiście bezzasadny.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zasadnie uznały, iż wniosek skarżącego o nadanie statusu uchodźcy jest oczywiście bezzasadny, a podnoszone przez skarżącego okoliczności nie uzasadniają nadania mu statusu uchodźcy w rozumieniu art. 13 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie do tego przepisu nadanie stronie statusu uchodźcy uzasadnione byłoby w razie stwierdzenia, że w kraju pochodzenia była ona narażona na prześladowanie z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłaby zagrożona takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia.

Jak wynika z wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy w kraju pochodzenia nie brał żadnego udział w działaniach wojennych, nie był zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, społecznej łub etnicznej. Nie prowadzono wobec niego żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego, a przyjechał do Polski, aby zabezpieczyć swoje życie, albowiem w kraju pochodzenia ma wrogów, którzy nie dają normalnie żyć i pracować i grożą mu że rozprawią się z nim. Podnosił, iż cała jego rodzina była prześladowana przez bliżej nieokreślonych ludzi, z zemsty za przestępczy czyn młodszego brata skazanego na 15 lat więzienia.

W ocenie Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, że w jego przypadku mogą występować uzasadnione obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych, albo też byłby zagrożony takim prześladowaniem w razie powrotu do kraju pochodzenia, a powołane przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia takie jak, domniemana obawa przed bliżej nieokreślonymi ludźmi, których miał skrzywdzić jego brat, nie może stanowić żadnej podstawy dla stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.

Jak podkreśliła Rada zagrożenie zemstą nie może być tożsame z prześladowaniem w rozumieniu Konwencji Genewskiej, nie ma bowiem żadnego związku z działaniami władz państwowych, ani nie wynika z represji z powodu rasy, religii, przekonań politycznych, narodowości czy przynależności do określonej grupy społecznej. Skarżący opuścił kraj pochodzenia legalnie bez żadnych problemów na podstawie paszportu wydanego w 2010 r.

Wprawdzie skarżący w skardze podniósł, iż rzekomo jest prześladowany przez policję, to jednak w ocenie Sądu nie można tej okoliczności uznać za wiarygodną. Skarżący wskazał na tę okoliczność dopiero w skardze, a wiarygodność twierdzeń skarżącego podważa fakt, iż skarżący ośmiokrotnie bez powodzenia podejmował próbę przekroczenia granicy polskiej nie spełniając warunków dla wjazdu i pobytu w RP (brak wymaganej wizy), w końcu w dniu 12 października 2012 r. zgłosił zamiar wystąpienia o nadanie statusu uchodźcy.

Ponadto jak podkreśliły orzekające w sprawie organy jeżeli wnioskodawcy spotkała w kraju pochodzenia jakaś forma zagrożenia ze strony konkretnych osób, to mógłby on skorzystać z prawa do poszukiwania pomocy i ochrony właściwych organów sprawiedliwości, ponieważ działania takie z pewnością byłyby niezgodne z prawem. Jednakże skarżący mimo stwierdzenia, że o zagrożeniach powiadomił miejscową milicję, nie podjął konsekwentnych działań w celu wystąpienia do właściwych organów sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie całej sprawy i zapewnienie stosownej ochrony.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na problemy osobiste, zagrożenia o charakterze kryminalnym, warunki życia lub stan zdrowia, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status.

Wbrew twierdzeniom skargi negatywna decyzja w sprawie o nadanie statusu uchodźcy nie wynika z braku wiedzy organów orzekających o sytuacji w kraju pochodzenia i stanie przestrzegania w tym regionie praw człowieka, lecz wyłącznie z oceny sytuacji osobistej wnioskodawcy i treści złożonych przez niego zeznań.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił w pełni argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

W ocenie Sądu, za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy prawidłowo uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie.

W ocenie Sądu zasadnie przyjęto, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby powrót skarżącego do kraju pochodzenia mógłby narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w rozumieniu ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Organy stwierdziły także, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt 1 i pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony.

Stosownie do treści tego przepisu cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Polski, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu powyższej Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 oraz z 2000r., Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

W toku postępowania ustalono, iż w kraju pochodzenia skarżącego nie odnotowano żadnych zjawisk, które mogłyby być źródłem powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej lub poważnego naruszania praw człowieka.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł o oddaleniu skargi.

Jednocześnie Sąd postanowił o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego na podstawie przepisu art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust.1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013r. poz.461).