Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 267/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 56 par. 1, pkt. 2, 3 i 4
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi małoletniej A. O. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego K. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 25 stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego, będący w sprawie również wierzycielem, na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r. wszczął wobec małoletniej A. O. zam. w M. ul. C [...], której przedstawicielem ustawowym jest matka - K. O., postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania zaległości powstałych

w podatku od spadku i darowizn za2012 r.

Pismem z dnia [...] r. Zobowiązana zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o wstrzymanie czynności egzekucyjnych do czasu rozpoznania skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję stanowiącą podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego. Ponadto argumentując swój wniosek wskazała, że w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia Sądu należność zostanie uregulowana dobrowolnie.

Pismem z dnia [...] r. organ egzekucyjny wezwał do sprecyzowanie ww. wniosku, poprzez jednoznaczne wskazanie, czy żądanie Strony dot. zawieszenia postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) zwanej dalej u.p.e.a., czy wstrzymania postępowania egzekucyjnego w trybie art. 23 § 6 u.p.e.a. .

Pełnomocnik Zobowiązanej wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Dodatkowo zwracając uwagę na przepis art. 100 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodziny i opiekuńczy (jednolity tekst Dz.U. z 2012. poz. 788.) - zwany dalej Kr.o, wskazał, że nie jest celowym prowadzenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Ponadto wskazał, że egzekucja dochodzonych należności może doprowadzić do negatywnych, nieodwracalnych skutków majątkowych dla małoletniej.

Naczelnik Urzędu K. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze poczynione ustalenia co do przesłanek zawieszenia, wskazując na zamknięty charakter tych przesłanek, dysponując przedstawionym materiałem przez Zobowiązaną, organ nie stwierdził w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], wystąpienia okoliczności z art. 56 § 1 u.p.e.a, skutkujących zawieszeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do podniesionych okoliczności, organ analizując stan sprawy wskazał, ze w sprawie nie zostało wstrzymane wykonanie dochodzonego zobowiązania, należności nie zostały rozłożone na raty czy odroczono termin płatności. Również gotowość dobrowolnej zapłaty zdaniem organu nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Takiej skutecznej podstawy nie można także upatrywać w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Co do wniosku o wstrzymania wykonania decyzji przez Sąd, organ wskazał, że w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia stanowić będzie to rozstrzygnięcie podstawę do zawieszenie postępowania egzekucyjnego, samo oczekiwanie natomiast nie stanowi podstawy do zastosowani instytucji zawieszenia.

Odrębnym postanowieniem w trybie art. 54 u.p.e.a. organ rozstrzygnął skargę na czynności egzekucyjne z dnia [...] r. Postanowienie to Strona zaskarżyła dalej do Ministerstwa Finansów (pismem z dnia [...] r.).

Zażaleniem z dnia [...] r. pełnomocnik Zobowiązanej zaskarżył postanowienie w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie niniejszej sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego na czas oznaczony, argumentując jak we wniosku o zasadności podjęcia pozytywnego roztrzygnięcia.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji, odnoszą się do zarzutów i argumentów zażalenia, nie znajdując podstaw do pozytywnego dla Strony rozstrzygnięcia w zakresie zawieszenia postępowania wobec nie ziszczenia się przesłanek z art. 56 § 1 u.p.e.a. Dodatkowo organ wskazał, ze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozstrzygnął zawarty w skardze wniosek postanowieniem z dnia 02.01.2013 r. sygn. akt I SA/Sz 1005/12, w którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r., nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe dochodzone w drodze postępowania egzekucyjnego co do którego Skarżąca wniosła o zawieszenie.

Powyższe postanowienie Strona zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej ewentualnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, zarzucając

- art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. w związku z art. 239f O.p., poprzez nieuwzględnienie przesłanki zawieszenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego tj. skierowania skargi na decyzję ostateczną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego;

- art. 7 oraz art. 8 K.p.a. w związku z art. 72 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez nieuwzględnienie zdania małoletniej strony, jak również nieuwzględnienie przez organ istotnych okoliczności niniejszej sprawy oraz zawężoną interpretację przepisów, mających na celu prowadzenie egzekucji pomimo zaistniałych istotnych przesłanek do jej wstrzymania na czas określony;

- art. 35 § 3 K.p.a. przy zastosowaniu art. 18 u.p.e.a., art. 6, art. 7, art. 8 art. 36 K.p.a., - poprzez przekroczenie ustawowego terminu nakreślonego do rozpoznania środka odwoławczego oraz wystosowaniu powiadomienia do strony o fakcie przedłużenia terminu do rozpoznania zażalenia w tej samej dacie, w której zapadło w niej rozstrzygnięcie ostateczne.

Skarżąca podkreśliła, że w dalszym ciągu podtrzymuje w całości swoje stanowisko zawarte w zażaleniu z dnia [...] r. Ponadto podniosła, że wydanie rozstrzygnięcia po ustawowym terminie skutecznie podważa zaufanie skarżącej do organów Państwa, dodatkowo utwierdzając skarżącą w przekonaniu, iż zasada uwzględnienia słusznego interesu obywatela, w tym wypadku małoletniego dziecka, została utracona z pola widzenia przez organ I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutów skargi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej p.p.s.a., Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznego postanowienia administracyjnego polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Konsekwencją sprawowanej przez Sąd funkcji kontrolnej w przypadku stwierdzenia w wyniku tej kontroli, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest istotnymi wadami prawnymi, Sąd postanowienie takie eliminuje z obrotu prawnego poprzez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności - w zależności od rodzaju stwierdzonego uchybienia ( art. 145 p.p.s.a.) i to w sytuacji gdy naruszenie prawa materialnego, miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów postępowania, mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub mogło prowadzić do wznowienia postępowania.

Z tak pojmowanym naruszeniem przepisów nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Podkreślić należy, że słusznie organy obu instancji podkreślały, że art. 56 § 1 u.p.e.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego w administracji. Polegają one na:

1) wstrzymaniu wykonania, odroczeniu terminu wykonania obowiązku albo rozłożeniu na raty spłat należności pieniężnej;

2) śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) żądaniu wierzyciela;

5) innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Mając na uwadze argumentację we wniosku strony zgodzić się należy zatem, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a, skutkujących zawieszeniem przedmiotowego postępowania egzekucyjnego nie znajdowały również zastosowania przesłanki z art. 56 § 1 pkt 2 i 3 pkt 4 u.p.e.a.

Nie sama gotowość strony do określonego zachowania ale obiektywne okoliczności przesądzają o możliwości zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że Skarżąca bezskutecznie zwracała się o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na wystąpienia o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której kwestionuje się wysokość ustalonego zobowiązania przez organ podatkowy to wskazać należy, że nie jest to przesłanka uzasadniająca, jak zasadnie wywiodły organy, czasowego zaprzestania prowadzonego postępowania. Odpowiednio zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W § 2 i § 3 ustawodawca dopuścił wyjątki, przyznając uprawnienia do wstrzymania wykonania aktu lub czynności organowi administracyjnemu i sądowi. Jak wynika to jednak z akt egzekucyjnych w odniesieniu do egzekwowanej należności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozstrzygnął zawarty w skardze wniosek postanowieniem z dnia 02.01.2013 r. sygn. akt I SA/Sz 1005/12, w którym odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia [...] r., nr [...] określającej zobowiązanie podatkowe dochodzone w drodze postępowania egzekucyjnego co do którego Skarżąca wniosła o zawieszenie. Zasadnie tez wskazał organ odwoławczy, że również w okolicznościach sprawy nie ma zastosowania art. 239f ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2012 r., poz.749) dalej O.p, nie budzi bowiem wątpliwości literalne brzmienie tego przepisu, co do możliwości zastosowania innych form zabezpieczeń o jakich mowa w tym przepisie tj. zabezpieczeniu z art. 33 d § 2 O.p., ustanowienie hipoteki, zastawu skarbowego. Zobowiązana nie przedłożyła dowodów potwierdzających istnienie takich zabezpieczeń a możliwość ustanowienia takiej formy zabezpieczenia winna Skarżąca przedstawić organowi podatkowemu.

Zasadne jest także stanowisko organu, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przewidzianym w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. odwołaniu się do przepisów innych ustaw, mowa jest jedynie o przepisach przewidujących expressis verbis możliwość lub obowiązek zawieszenia postępowania egzekucyjnego (por. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2003, str. 75). W zakresie przesłanki z art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a., jej zastosowanie uwarunkowane jest od delegacji zawartych w innych ustawach i w u.p.e.a. Zasadnie organ wskazał, że nie jest wystarczające powoływanie się pełnomocnika Zobowiązanej na przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 100 i art. 101) albowiem tak przepis art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. jak i art. 100 i 101 K.r.o., powinien w takim przypadku zawierać stosowną regulację warunkującą zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera samodzielne, charakterystyczne dla tego postępowania, przesłanki jego zawieszenia.

Nie można zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy zarzucić organom działania w sposób naruszający art. 7 kpa czy art. 72 ust. 3 Konstytucji, jeśli zważyć że organ w toku postępowania, pomimo działania przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpił o sprecyzowanie żądania strony z dnia [...] r. informując o możliwych podstawach żądania, strona miała możliwość skarżenia czynności organu. Sam fakt, że osoba Zobowiązana jest osobą małoletnią nie stanowi o konieczności zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi naruszenia art. 7 i art. 8 K.p.a. w związku z art. 72 ust. 3 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, należy zauważyć, ze Skarżąca nie może skutecznie upatrywać naruszenia wskazanych przepisów wobec nie wykazania przesłanek warunkujących ewentualne zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Nie można skutecznie zarzucać organowi rozstrzygania w oparciu o obowiązujące przepisy ustawowe, w sytuacji gdy brak jest podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku Zobowiązanej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 § 3 K.p.a. przy zastosowaniu

art. 18 u.p.e.a., art. 6, art. 7, art. 8 art. 36 K.p.a., poprzez przekroczenie ustawowego terminu nakreślonego do rozpoznania środka odwoławczego oraz wystosowaniu powiadomienia do strony o fakcie przedłużenia terminu do rozpoznania zażalenia, w tej samej dacie, w której zapadło rozstrzygnięcie ostateczne wskazać należy, że stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 litc) p.p.s.a , sąd dokonując kontroli zaskarżonego aktu uchyla zaskarżony akt w przypadku naruszenia przepisów postępowania, o ile naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Skarżąca poza sformułowaniem zarzutu, nie wskazała jaki wpływ miał fakt przesłania zawiadomienia o nowym terminie załatwienia sprawy wraz z rozstrzygnięciem w sprawie. Nie ulega wątpliwości, że stosownie do art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy – co miało miejsce w niniejszej sprawie, choć praktyka przesyłania zawiadomienia wraz z rozstrzygnięciem, może budzić zdziwienie Zobowiązanej, jeśli zważyć na cel ustalania nowego terminu załatwienia sprawy. Nie ulega jednak wątpliwości, że dyspozycja art. 36 K.p.a. nie pozostawia organom wyboru w przypadku przekroczenia terminu załatwienia sprawy tj. obowiązku zawiadomienia strony o nowym terminie, co w konsekwencji w niniejsze sprawie nastąpiło.

Mając na uwadze powyższe okoliczności skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.