Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 541/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 713
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego  poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Paweł Dąbek Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.) WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. H. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w K. z dnia 19 marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za grudzień 2020 r. i styczeń 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – Oddział w K. z dnia 2 marca 2021 r.


UZASADNIENIE

1.1. Zaskarżoną decyzją z 19 marca 2021r. znak [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r. poz. 256 ze zm., dalej: "Kodeks postępowania administracyjnego") oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r. poz. 1842) utrzymał w mocy decyzję z 2 marca 2021r. nr [...], którą odmówiono stronie skarżącej prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r.

1.2. W uzasadnieniu decyzji organ powołał na wstępie treść art. 31zq ust. 8 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej stwierdzono, iż 16 lutego 2021r. Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] decyzją z 2 marca 2021r. odmówił zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r. Dnia 2 marca 2021r. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

1.3. Następnie organ stwierdził, iż zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 11.21.1, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 8551.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zgodnie z § 11 pkt 2 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020r. i styczeń 2021r., nie później niż do dnia 28 lutego 2021r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 2018r. o centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej i punkcie informacji dla przedsiębiorcy (Dz. U. z 2020r. poz. 2296), ustawy z dnia 29 czerwca 1995r. o statystyce publicznej (Dz. U. z 2020r. poz. 443) oraz ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym rejestrze sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112) domniemywa się, że dane w rejestrze CEIDG, REGON czy KRS są prawdziwe. Przedsiębiorca wpisany do rejestru CEIDG, REGON czy KRS ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną zgłoszeniem do rejestru CEIDG, REGON czy KRS nieprawdziwych danych, a także niezgłoszeniem zmian danych objętych wpisem.

Swoim zakresem domniemanie obejmuje wszelkie dane wpisane do rejestru CEIDG, REGON czy KRS. Jego istota sprowadza się do tego, że ilekroć dojdzie do wpisania (zmiany, wykreślenia) danych do rejestru CEIDG, REGON czy KRS, należy domniemywać, że są one zgodne ze stanem faktycznym. Domniemanie ma znaczenie dla stosunków cywilnoprawnych i administracyjnych. Jeśli przedsiębiorca zaniedbał wystąpić z wnioskiem o zmianę wpisu lub podał błędne informacje, nie może zasłaniać się wobec osoby trzeciej twierdzeniem, że wpisane dane są nieprawdziwe (wyrok NSA z 15 marca 2016r., I OSK 1632/14), a za szkodę wyrządzoną wpisaniem nieprawdziwych danych nie odpowiada z zasady organ ewidencyjny. Ponosi ją przedsiębiorca, który podał nieprawdziwe dane lub ich na czas nie zaktualizował.

We wniosku z 16 lutego 2021r. Spółka oświadczyła, że na dzień 30 listopada 2020r. przeważającą działalnością gospodarczą stanowiła działalność oznaczona kodem PKD 55.20.Z. Zgodnie z rejestrem KRS na dzień 30 listopada 2020r. przeważającą działalnością był kod PKD 68.31.Z, który nie uprawnia do zwolnienia z opłacania składek. W związku z powyższym, skarżącej Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r.

1.4. Strona skarżąca zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przywołaną na wstępie decyzję, zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez błędne ich zastosowanie przejawiające się brakiem wyczerpującego zebrania i rozpoznania materiału dowodowego, a tym samym brakiem należytego i wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia co skutkowało:

a) błędnym uznaniem, iż skarżąca nie spełniła przesłanek do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 roku do stycznia 2021roku,

b) błędnym uznaniem, iż przeważającą działalności spółki nie jest działalność sklasyfikowana pod kodem PKD 55.20.Z, bowiem nie została ujawniona w KRS, podczas gdy działalność ta w rzeczywistości od 2014 roku stanowiła przeważającą większość przychodów Spółki; w ostatnim roku przed pandemią (2019r.) w/w działalność stanowiła ok. 90% przychodów Spółki;

2. naruszenie art. 31zo ustawy COVID-19 w zw. z § 10 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w zw. z art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez dokonanie błędnej i zawężającej wykładni ww. przepisów w całości na niekorzyść Spółki w sytuacji, gdy z treści przepisu nie wynika, aby ustalenie przeważającej działalności gospodarczej ograniczało się jedynie do prostego stwierdzenia, iż zgodnie z rejestrem REGON kod PKD przeważającej nie uprawnia do zwolnienia jej z opłacania składek, szczególnie biorąc pod uwagę, że w rzeczywistości skarżąca prowadzi w przeważającym zakresie działalność gospodarczą oznaczoną według PKD 2007 numerem 55.20.Z, które daje Spółce uprawnienie do zwolnienia jej z opłacania składek.

W związku z tym wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie zwrotu kosztów postępowania oraz o skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne.

W uzasadnieniu skargi, strona podniosła, iż w niniejszej sprawie ZUS kwestionuje fakt, iż skarżąca prowadzi przeważającą działalność sklasyfikowaną w PKD pod nr 55.20.Z co miałoby wynikać z KRS, pomijając całkowicie faktyczne realia jakie mają miejsce w sprawie. Jak wskazano we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca od maja 2013 roku w ramach prowadzonej działalności zaczęła prowadzić nową usługę - krótkotrwałe zakwaterowanie (kod PKD 55.20.Z), od 2014 świadczenie ww. usług stało się przeważającym przedmiotem prowadzonej działalności, co też zostało uwzględnione w umowie Spółki, poprzez dopisanie do przedmiotu działalności spółki kodu PKD 55.20.Z w dniu 13 maja 2015 roku. Skarżąca będąc przekonana, iż zmiana w zakresie PKD została zgłoszona do KRS w dalszym ciągu prowadziła w tym zakresie działalność gospodarczą stając się jednym z liderów najmu krótkoterminowego w K.. Informacje o nieprawidłowościach w zakresie kodu PKD ujawnionego w rejestrze KRS skarżąca powzięła na przełomie 2019/2020 roku, co zamierzała zgłosić do KRS, niemniej jednak z uwagi na wybuch pandemii, która w sposób drastyczny uderzyła w Spółkę, ta skupiła się na zabezpieczeniu interesów swoich pracowników i zminimalizowania strat, które z dnia na dzień były coraz większe. W dniu 8 grudnia 2020 roku w KRS zostało oficjalnie potwierdzone, iż przeważającą działalnością skarżącej jest działalność oznaczona kodem PKD 55.20.Z, niemniej jednak faktycznie ta działalność stanowi przeważającą działalność skarżącej już od 2014 roku. Od 2014 roku co najmniej 75% przychodów skarżącej wynika ze świadczenia usługi najmu krótkoterminowego, zaś w 2019 roku było to 90% przychodu, co potwierdza załączone do niniejszej skargi zestawienie. Zatem zgodnie z rozporządzeniem skarżąca w rzeczywistości prowadzi działalność objętą kodem 55.20.Z i jest to działalność przeważająca, a wobec tego spełnia warunki formalne do przyznania zwolnienia. Przy wykładni powyższej kwestii nie można tracić z pola widzenia celu w jakim zostały do systemu wprowadzone tarcze antykryzysowe, tj. mają one stanowić rozwiązanie dla polskiej gospodarki w dobie epidemii koronawirusa.

1.5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wywody zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

2.1. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019r. poz. 2325, dalej: "ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2.2. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie ze znajdującym zastosowanie w sprawie § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 roku w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo–31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami:

1) 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z,

2) 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z – którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021 r. do dnia 28 lutego 2021r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres, na zasadach określonych w art. 31zo–31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach Dziennik Ustaw – 4 – Poz. 371 uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Na podstawie § 10 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 i 2, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r.

2.3. W rozpatrywanej sprawie spór sprowadzał się do ustalenia, czy organ zasadnie odmówił uwzględnienia wniosku strony skarżącej, uznając, że prowadzi ona przeważającą działalność gospodarczą, która nie uprawnia jej do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Na mocy art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej winny prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Chodzi tutaj nie tylko o zaufanie do pojedynczego organu prowadzącego konkretne postępowanie w indywidualnej sprawie, ale przede wszystkim o budowanie zaufania obywateli do organów władzy państwowej in gremio.

Zdaniem Sądu nie ma możliwości zadośćuczynienia tej zasadzie w oderwaniu od krajowego kontekstu społecznego. Jeśli bowiem państwo wprowadza w stosunku do obywateli szereg instrumentów prawnych (ograniczeń, zakazów, nakazów) inny organ tej władzy kształtując indywidualną sytuację obywatela, dla pełnej realizacji tej zasady powinien wziąć pod uwagę całokształt okoliczności faktycznych i prawnych, a przy wykładni przepisów obowiązujących winien dbać o spójność przekazu jaki władza kieruje do obywateli. Oznacza to, że organ powinien uwzględniać przy wykładni przepisów szerszy kontekst społeczny, w jakim przepisy te były wprowadzane, a także dokonać ich wykładni w taki sposób, aby obywatel, którego przepisy dotyczą, po ostatecznym ukształtowaniu jego sytuacji prawnej przez organ władzy publicznej mógł mieć w dalszym ciągu racjonalne przekonanie, że nie został pokrzywdzony na skutek działań organów państwa.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż wskazane powyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów mające zastosowanie w sprawie wskazują, że zwolnieniem z opłacania składek za wnioskowany przez stronę skarżącą okres zostali objęci prowadzący rodzaje działalności określone w przepisie według stanu na dzień 30 listopada 2020r. We wniosku z 16 lutego 2021r. strona skarżąca oświadczyła, że na dzień 30 listopada 2020r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 55.20.Z. Wskazany przez skarżącą kod nie został potwierdzony w rejestrze REGON na dzień 30 listopada 2020r. Należy podkreślić, iż w kontrolowanej sprawie istotne jest ustalenie, jaką przedsiębiorca prowadził faktycznie działalność, a nie jaki rodzaj działalności jako przeważający figurował w rejestrze REGON. Przytoczone wyżej przepisy rozporządzenia Rady Ministrów stanowią, iż oceny spełniania warunku w zakresie oznaczania prowadzonej działalności gospodarczej dokonuje się na podstawie PKD w brzmieniu na 30 listopada 2020r., lecz w sytuacji rozbieżności pomiędzy wpisem REGON, a faktycznie wykonywaną działalnością należy ustalić stan rzeczywisty.

2.4. Z ustawy COVID-19, która stanowi delegację do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia, jego celem jest możliwość określenia innych (niż wskazanych wprost w tej ustawie) okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 ustawy o COVID-19 lub objęcie zwolnieniem innych płatników składek. Rozporządzenie to jest zatem aktem wykonawczym do ustawy COVID-19 uzupełniającym przewidziany w niej zakres pomocy i wraz z innymi aktami z nią związanymi należącym do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie tzw. "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Zaproponowane rozwiązania prawne mają na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.

Pakiet wprowadzonych regulacji prawnych pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Jak wskazuje się w rozporządzeniu przewidziane w nim zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia § 10 ust. 1, ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzącym na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" wskazanymi w tym przepisie kodami, których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w podanych miesiącach.

2.5. W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa była wyżej należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.

W przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. Należy nadto zauważyć, iż zgodnie z § 9 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzoru wniosków, ankiet i zaświadczeń (Dz.U z 2015r., poz. 2009 ze zm.) – rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio – na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub jeżeli nie jest to możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących wykonujących poszczególne rodzaje działalności. Należy mieć także na względzie, iż rejestr podmiotów REGON prowadzony jest dla potrzeb statystyki publicznej, której celem jest zapewnienie rzetelnego, obiektywnego i systematycznego informowania społeczeństwa, organów państwa i administracji publicznej oraz podmiotów gospodarki narodowej o sytuacji ekonomicznej, demograficznej, społecznej oraz środowiska naturalnego (art. 3 ustawy o statystyce publicznej).

Podanie do rejestru danych niezgodnych z rzeczywistością albo ich niezaktualizowanie nie pociąga za sobą zakazu prowadzenia działalności innej niż objęta kodami PKD wpisanymi w rejestrze podmiotów obowiązanych do przekazywania danych, które nie podlegają merytorycznej weryfikacji. Nie tworzy on stanu prawnego w obszarze działalności gospodarczej. Z wyroków Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2013 roku, sygn. akt II UK 142/12 i z dnia 23 listopada 2016 roku sygn. akt II UK 402/15 wynika, iż oświadczenia wiedzy mają charakter faktów, dlatego mogą być kwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu.

Przy tym trzeba podkreślić, iż przepisy ustawy o COVID -19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy art. 76 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w ustawie, może przeprowadzić dowód przeciwko treści wpisu w dokumencie urzędowym. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów REGON.

2.6. W tej sytuacji to przedsiębiorca, który nie dokonał w przewidzianym terminie zmiany, winien w tym postępowaniu zaoferować dowody, które jednoznacznie wskażą, iż w tej dacie wykonywał inny rodzaj przeważającej działalności niż wynika z wypisu rejestru REGON. W sytuacji pandemii, gdzie byt i dalsza działalność gospodarcza może zależeć od skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składek, szczególnie, gdy została zgłoszona sygnalizacja o rozbieżności pomiędzy wpisem, a prowadzoną działalnością winno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w tym przedmiocie.

Tymczasem w kontrolowanej sprawie takie postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone, mimo wskazania przez stronę skarżącą na okoliczności uzasadniające skorzystanie ze zwolnienia.

Formalne uchybienie w postaci braku zmiany wpisu do rejestru nie może rozstrzygać o braku przyznania pomocy dla przedsiębiorcy. Ustalenie rodzaju prowadzonej działalności wyłącznie w oparciu o treść wpisu w rejestrze podmiotów REGON, mogło bowiem skutkować odmową przyznania wsparcia przedsiębiorcy, który faktycznie prowadzi działalność dotkniętą ograniczeniami wprowadzonymi w związku z COVID-19 i poniósł w związku z tym szkody, a to pozostawałoby w sprzeczności z założeniami ustawy o COVID-19 i celami jakie ma ona realizować.

2.7. Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego dla innych celów i funkcji jest nieprawidłowy. Może bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nie objętą zakresem wsparcia.

Dlatego, wsparcie, o którym mowa w ustawie COVID-19 lub przepisach wykonawczych do tej ustawy w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca.

Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie jest zatem, jak przyjmuje organ jedyną przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale tylko środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, mającymi pełne zastosowanie w sprawie.

2.8. Organ ponownie rozpoznając sprawę winien ocenić przedłożone przez stronę skarżącą dokumenty i informacje, które podała we wnioskach, ewentualnie zobowiązać skarżącą do przedłożenia dodatkowych dowodów obrazujących i wskazujących na rzeczywisty, przeważający rodzaj działalności, który prowadziła na dzień 30 listopada 2020r.

2.9. Z tych też względów, stwierdzając, że naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego oraz Kodeksu postępowania administracyjnego miały istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 2 marca 2021r.