Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 917/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w całości
Powołane przepisy: article: art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1945
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 8
journal: Dz.U. 2018 poz 2068
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sylwester Miziołek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Miejskiej w Końskich z dnia 29 marca 2019 r. nr VI/38/2019 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części tekstowej i graficznej ustalającej przeprowadzenie drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 17KDW przez działkę położoną w miejscowości Rogów, gmina Końskie oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 366/2; II. zasądza od Gminy Końskie na rzecz A.S. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2019 r. Rada Miejska w Końskich, działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. - w dacie podjęcia aktu - Dz. U. z 2019 r. poz. 506, zwanej dalej "u.s.g.") oraz art. 14 ust. 8 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. w dacie uchwały - Dz. U. z 2018 r. poz. 1945, z 2019 r. poz. 60, zwanej dalej "u.p.z.p.") w związku z uchwałą nr XVII/164/2015 Rady Miejskiej w Końskich z dnia 30 grudnia 2015 r. w sprawie przystąpienia do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwa R. i Młynek Nieświński oraz uchwałą nr LVII/529/2018 Rady Miejskiej w Końskich z dnia 18 października 2018 r. zmieniającą uchwałę nr XVII/164/2015 z dnia 30 grudnia 2015 r. - stwierdzając, że niniejsza zmiana planu nie narusza ustaleń Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Końskie, uchwalonego uchwałą nr XXXVI/348/2017 Rady Miejskiej w Końskich z dnia 29 czerwca 2017 r. - podjęła uchwałę nr VI/38/2019 w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwo R. (zwanego dalej: "mpzp", "Plan").

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze A.S. zaskarżyła powyższą uchwałę w części tekstowej i graficznej ustalającej przeprowadzenie drogi wewnętrznej oznakowanej symbolem 17KDW przez jej działkę położoną w miejscowości R., gmina Końskie oznaczoną w ewidencji gruntów numerem 366/[...]. Skarżąca powołała się na zarzuty prawa materialnego, tj: art. 2, art. 21 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP, art. 140 k.c. oraz art. 3 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 1 u.p.z.p.

W uzasadnieniu skargi jej autorka podniosła w szczególności, że ustalenia mpzp dotyczące ww. drogi wewnętrznej bezzasadnie ograniczają przysługujące jej prawo własności działki nr 366/[...] poprzez zarezerwowanie pasa terenu o szerokości 6 m na całej szerokości tej działki i przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną, nie zaś na cel publiczny - co skutkuje brakiem możliwości jego wywłaszczenia oraz zabudowy pozostałej części działki zgodnie z własnymi zamierzeniami skarżącej ze względu na zmniejszenie jej powierzchni. Zdaniem skarżącej, miejscowy plan w części dotyczącej przeprowadzenia ww. drogi stanowi nadużycie władztwa planistycznego, przejawiające się w całkowitej dowolności oraz braku przyjęcia kryteriów wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa w ustaleniu planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca wyjaśniła, że kilka lat temu część jej działki została wywłaszczona na cel publiczny (konkretnie pod budowę chodnika), co oznacza, że pierwotna powierzchnia jej nieruchomości uległa zmniejszeniu. Niemniej owe uszczuplenie powierzchni działki było związane wówczas z przeznaczeniem jej części na cel publiczny, a nie na cel prywatny. W ocenie skarżącej, bezzasadne jest wytyczenie drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 17KDW przez część jej działki nr 366/[...], gdyż działka nr [...] posiada pośredni dostęp do drogi publicznej przez dwie inne, już istniejące drogi wewnętrzne, tj. 14KDW i 16KDW.

Skarżąca podniosła, że właściciele działki nr [...] są wyłącznymi beneficjentami spornej drogi wewnętrznej, więc skoro mają oni interes w wytyczeniu tej drogi, to winni partycypować w przeznaczeniu terenów pod jej budowę. Tymczasem wyłącznie właściciele siedmiu działek od nr 368/[...] do nr 368/[...]są obciążeni planowaną drogą wewnętrzną o szerokości 6 m, zaś właściciele działki nr [...] "nie przeznaczają ani 1 cm2 na tę drogę". Co oznacza, że uchwalony Plan nie szanuje praw własności terenów i granic poszczególnych nieruchomości, przyznając prymat partykularnym interesom. Z niezrozumiałych przyczyn w zestawieniu dwóch interesów prywatnych górę wziął interes właścicieli działki nr [...]. Gmina nie zachowała zatem zasady równości podmiotów wobec prawa, wynikającej z art. 32 ust. 1 i 64 ust. 2 Konstytucji RP.

Nadto skarżąca podkreśliła, że budowa ww. drogi nie będzie mogła zostać zrealizowana bez jej zgody jako właściciela działki, przez którą ma przebiegać, co spowoduje, że w konsekwencji nie będzie możliwe wykonanie postanowień mpzp.

Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w części ustalającej przeprowadzenie drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 17KDW przez działkę nr 366/[...] oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie

i wskazała, że podejmując zaskarżoną uchwałę działała w granicach prawa. Organ podniósł, że projektowane drogi wewnętrzne mają za zadanie przede wszystkim umożliwienie obsługi komunikacyjnej działek przeznaczonych pod zabudowę

i odciążenie ruchu drogi wojewódzkiej. Zdaniem organu, wykonanie drogi wewnętrznej 17KDW nie będzie skutkowało brakiem możliwości zabudowy działki skarżącej, a wręcz ułatwi jej obsługę komunikacyjną i zabudowę od drogi wojewódzkiej jak również planowanej drogi wewnętrznej. Argumentem za wytyczeniem spornej drogi jest planowane przez Samorząd Województwa Świętokrzyskiego zadanie inwestycyjne pod nazwą: "Budowa obwodnicy Końskich w ciągu drogi wojewódzkiej nr 749 od miejscowości Kornica do miejscowości Młynek Nieświński". Organ podniósł, że planowana droga nie będzie służyła wyłącznie do obsługi działki nr [...], ale przed wszystkim działek nr 364/[...], 363/[...], 368/[...] i 361/[...], które po wybudowaniu obwodnicy nie miały zaplanowanej obsługi komunikacyjnej. Organ dodał, że na etapie procedury planistycznej nie wpłynęły uwagi do projektu mpzp.

W ocenie organu, skoro ustawodawca pozwolił organom planistycznym na ingerencję w prawo własności poprzez kształtowanie zasad wykonywania tego prawa w mpzp to tylko istotna ingerencja, która w znaczny sposób organiczna wykonywanie uprawnień właścicielskich, a ponadto jest nieuzasadniona przez organy władztwa planistycznego stanowiłaby o przekroczeniu granic tego władztwa.

W piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2020 r. skarżąca podtrzymała stanowisko wyrażone w skardze i odnosząc się do treści odpowiedzi organu na skargę, podniosła w szczególności, że wybudowanie drogi wewnętrznej nie spowoduje realnego odciążenia ruchu drogi wojewódzkiej, gdyż planowaną drogą nie będą przejeżdżały samochody ciężarowe. Podkreśliła, że działki nr 364/[...], 363/[...], 368/[...] i 361/[...] mają już zapewnioną obsługę komunikacyjną od drogi wojewódzkiej. Skarżąca wyjaśniła, że nie kwestionuje możliwości zabudowy swojej działki nr 366/[...], jednak nie potrzebuje dostępu do drogi publicznej z dwóch jej stron.

Odnosząc się do konkluzji organu dotyczącej działania na podstawie i w granicach prawa podczas podejmowania zaskarżonej uchwały, skarżąca wskazała na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia [...] 2019 r. znak: [...], w którym organ nadzoru stwierdził, że uchwała ta podjęta została z istotnym naruszeniem zasad sporządzenia planu miejscowego.

Dodatkowo skarżąca podniosła, że wytyczenie spornej drogi wewnętrznej spowodowało wykarczowanie terenu jej działki przewidzianego pod tą drogę i zniszczenie znajdujących się tam składników roślinnych, na co nie wyraziła zgody.

Na tę okoliczność skarżąca przedstawiła fotografie.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.), o czym strony zostały zawiadomione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 oraz art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przy czym uwzględniając skargę na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, Sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Skarga A.S. zasługuje na uwzględnienie.

Strona wywiodła swoją skargę w oparciu o art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wykazując istnienie własnego, indywidualnego, aktualnego i bezpośredniego interesu prawnego, wynikającego z prawa własności działki nr ewid. 366/[...] położonej na terenie sołectwa R. , gm. Końskie, której to nieruchomości dotyczą zapisy zaskarżonej uchwały. Treść księgi wieczystej nr [...], wskazywanej w skardze potwierdza, że A.S. jest właścicielem ww. nieruchomości.

Zatem przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie stała się uchwała Rady Miejskiej w Końskich w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego sołectwo R., w takiej części, w jakiej wprowadza ustalenia, że przez działkę skarżącej zostanie przeprowadzona droga wewnętrzna – teren oznaczony symbolem 17KDW (co do którego Wojewoda nie stwierdził nieważności uchwały rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 6 maja 2019 r.).

Ocenę zasadności tej skargi poprzedzić należy wyjaśnieniem, że zasadę samodzielności planistycznej gminy zwanej doktrynalnie władztwem planistycznym, ustanawia art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej w skrócie "u.p.z.p."). Zgodnie z tymi przepisami, gmina ustala w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczenie terenów, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określa sposoby i warunki zabudowy. Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie miejscowych planów, należy do zadań własnych gminy. Ustawodawca przekazał zatem gminie kompetencje w zakresie władczego przeznaczania i ustalania zasad zagospodarowania terenu w drodze aktu prawa miejscowego. W pojęciu władztwa planistycznego mieszczą się także wprowadzone przez plany miejscowe ograniczenia prawa własności. Nie oznacza to jednak, że uprawnienie gminy, o jakim mowa w art. 3 i 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ma charakter nieograniczony i że gmina ma pełną swobodę w określaniu przeznaczenia i zasad zagospodarowania poszczególnych obszarów położonych na jej terenie. W planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się bowiem, oprócz szeregu elementów, wymienionych w art. 1 ust. 2 u.p.z.p., także prawo własności (art. 1 ust. 2 pkt 7 tej ustawy). Oczywistym jest zatem, że uprawnienie gminy do ustalania przeznaczenia terenu i sposobu jego zagospodarowania nie może być nadużywane. Sprawując władztwo planistyczne, gmina powinna mieć zawsze na uwadze, że wprowadzone ograniczenia prawa własności muszą być konieczne ze względu na wartości wyżej cenione np. potrzeba interesu publicznego. Na organie uchwalającym akt planistyczny ciąży każdorazowo obowiązek wyważenia interesów prywatnych i interesu publicznego. W orzecznictwie podkreśla się, że w świetle art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, w każdym przypadku organ gminy musi wykazać, że ingerencja w sferę prawa własności pozostaje w racjonalnej i odpowiedniej proporcji do celów, dla osiągnięcia których ustanawia się określone ograniczenia. Rolą organu planistycznego jest właśnie wyważenie interesu publicznego i interesów prywatnych (por. wyrok NSA z dnia 17 kwiecień 2018 r., sygn. akt II OSK 1410/16, dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl i tam powołane wyroki NSA z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2478/15 i z dnia z 8 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 224/17).

Konieczne jest takie wyważenie ww. interesów, aby w jak największym stopniu zabezpieczyć i rozwiązać potrzeby wspólnoty, jednak w jak najmniejszym naruszając prawa właścicieli nieruchomości objętych planem. Na taką konieczność wskazuje również w swoim orzecznictwie, dotyczącym ochrony własności, Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu podkreślając, że każde ograniczenie własności musi być legitymowane publicznym interesem (zob. ww. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1410/16 i tam; Terazzi S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 27265/95, § 85, 17 października 2002, i Elia S.r.l. przeciwko Włochom, skarga nr 37710/97, § 77, ECHR 2001-IX).

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że działka nr 366/[...] stanowiąca własność skarżącej przeznaczona została w ww. miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod drogę wewnętrzną oznaczoną symbolem 17KDW. Wedle stanowiska organu, droga ma na celu umożliwienie obsługi komunikacyjnej działek przeznaczonych pod zabudowę i odciążenie ruchu drogi wojewódzkiej. Organ podkreślił – choć takich wyjaśnień dotyczących ustalenia przebiegu drogi wewnętrznej oznaczonej symbolem 17KDW zabrakło w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały – że zaprojektowana droga będzie służyła przede wszystkim dla działek oznaczonych numerami ewidencyjnymi: 364/[...], 363/[...], 368/[...]i 361/[...]. Nadto organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że działki te na dzień uchwalenia zaskarżonej uchwały po wybudowaniu projektowanej Obwodnicy Końskich nie miały zapewnionej obsługi komunikacyjnej.

Jednakże z rysunku Planu (części graficznej zaskarżonej uchwały) wynika, że zarówno działka skarżącej jak i wymienione wyżej działki nr ewid. 364/[...], 363/[...], 368/[...]i 361/[...] położone są przy drodze wojewódzkiej i posiadają bezpośredni dostęp do tej drogi. Równocześnie zapis § 26 pkt 8 Planu (odnoszący się m.in. do terenu, na którym położona jest działka skarżącej) nie sprzeciwia się zapewnieniu obsługi komunikacyjnej z drogi wojewódzkiej przyległej do tego terenu (oznaczonej w tym Planie symbolem 1KDG). Zgodnie z Planem teren dotyczący nieruchomości, na których zaplanowana została droga wewnętrzna 17KDW, został przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową. Stąd zamiar odciążenia ruchu po drodze wojewódzkiej (1KDG) poprzez próbę ograniczenia ruchu po tej drodze (i zjazdu) kilku pojazdów do nieruchomości, na których ta droga wewnętrzna została zaprojektowana, nie może sam w sobie skutecznie przekonywać o zasadności istotnego ograniczenia prawa własności skarżącej. Przewidziana w § 14 ust. 3 poz. 17 Planu najmniejsza szerokość drogi 17KDW, którą w liniach rozgraniczających Gmina ustaliła na 6,00 m i nieprzekraczalna linia zabudowy wyznaczona od strony drogi wojewódzkiej (1KDG), powodują ograniczenie zakresu i sposobu zabudowy działki skarżącej, ograniczają możliwość racjonalnego zagospodarowania tej nieruchomości, która przecież położona jest na terenie przewidzianym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

W żadnej mierze także nie mogły doprowadzić do oddalenia skargi te argumenty organu, które dotyczą umożliwienia dostępu działek nr ewid. 364/[...], 363/[...], 368/[...]i 361/[...] do drogi publicznej po wybudowaniu Obwodnicy Końskich. Wnikliwa analiza ustaleń Planu (części tekstowej i graficznej) nie wskazuje, aby zostały w tym Planie wprowadzone jakiekolwiek ustalenia dotyczące projektowanej Obwodnicy Końskich i aby w związku z tym, aby Plan wprowadzał jakieś ograniczenia w sposobie zagospodarowania nieruchomości, w tym nieruchomości położonych przy drodze wewnętrznej 17KDW. Istotnie w toku procedury planistycznej – na etapie uzgodnień i opiniowania projektowanych zmian w planie miejscowym ze względu na zastrzeżenia Zarządu Dróg - w części tekstowej (w § 14 ust. 6) projekt uchwały zawierał zapis, że: "Na rysunku planu pokazano rezerwę terenu pod inwestycję celu publicznego o znaczeniu ponadlokalnym, projektowaną obwodnicę miasta Końskich w ciągu drogi wojewódzkiej nr 749." Równocześnie na rysunku projektu planu wśród oznaczeń graficznych mających charakter informacyjny ("Elementy informacyjne") wyznaczono teren opisany jako "Rezerwa pod projektowaną obwodnicę Miasta Końskich w parametrach – GP" (zob. Tom II poz. 23 dokumentacji planistycznej). Niemniej zaskarżona uchwała – z powodów niewyjaśnionych w dokumentacji planistycznej - nie zawiera obecnie takiego zapisu ani oznaczenia graficznego. Trudno zatem uznać, bo nie wynika to z treści zaskarżonej uchwały, jej uzasadnienia ani dokumentacji planistycznej, aby działki, które wymienia organ, nie miały (bądź nie mogły mieć) dostępu do drogi publicznej, a co ma – w ocenie organu, uzasadniać wyznaczenie w Planie drogi wewnętrznej 17KDW na terenie nieruchomości skarżącej. W efekcie ustalenie w Planie przebiegu tej drogi nastąpiło z przekroczeniem granic władztwa planistycznego.

Rację ma skarżąca, że nie bez wpływu na zakres jej prawa własności pozostaje okoliczność, iż droga 17KDW, mająca na celu obsługę komunikacyjną przyległych do niej działek, nie została zaplanowana jako droga publiczna, lecz droga wewnętrzna w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych (tekst jedn. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały - Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm.). To z kolei oznacza, że nieruchomości, na których zaprojektowano taką drogę nie mogą podlegać wywłaszczeniu na cel publiczny, o jakim mowa w art. 6 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. nr poz. 2204 z późn. zm.), a co za tym idzie budowa drogi wewnętrznej nie będzie mogła zostać zrealizowana bez zgody właścicieli nieruchomości, przez które ma prowadzić i bez zawarcia pomiędzy nimi a Gminą stosownej umowy cywilno-prawnej uprawniającej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 2 ustawy o drogach publicznych, budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.

Z tych właśnie względów ustalanie przebiegu dróg wewnętrznych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego powinno być poprzedzone bardzo wnikliwą analizą stanu faktycznego i prawnego, aby do niezbędnego minimum ograniczać sytuacje, w których Gmina planuje tego typu drogi na gruntach prywatnych. Chodzi bowiem o to, aby w sposób realny zaspokoić usprawiedliwione potrzeby lokalnej społeczności w zakresie dostępu do drogi publicznej, a taką gwarancję daje jedynie niewątpliwe ustalenie, że realizacja drogi wewnętrznej nie napotka przeszkód niezależnych od gminy (np. spotka się z oporem właścicieli nieruchomości, na których jej przebieg został przewidziany w miejscowym planie) i budowę takiej drogi będzie można przeprowadzić. W przeciwnym przypadku może dojść do sytuacji, w której mimo ograniczenia prawa własności poprzez ustalenie w planie miejscowym przebiegu drogi wewnętrznej przez grunt prywatny, nie dojdzie do realizacji zamierzonego w prawie miejscowym skutku w postaci budowy takiej drogi (zob. wyrok NSA sygn. akt II OSK 1410/16). Nie można wówczas uniknąć zarzutu, że ograniczenie prawa własności nastąpiło z poszanowaniem konstytucyjnej zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. W wyroku z dnia 12 stycznia 2000 roku, sygn. akt P 11/98 (OTK 2000/1/3) Trybunał Konstytucyjny stwierdził miedzy innymi, że dopuszczalność ograniczeń prawa własności, tak samo jak wszelkich innych konstytucyjnych praw i wolności jednostki, musi być oceniana także z punktu widzenia ogólnych przesłanek ustanowionych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, w szczególności z punktu widzenia zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji). Nadto Trybunał stwierdził, że ograniczenia prawa własności dopuszczalne są tylko w zakresie, w jakim nie naruszają "istoty" tego prawa (art. 64 ust. 3 in fine Konstytucji RP, pokrywający się zresztą z ogólną zasadą z art. 31 ust. 3 zd. 2). Trybunał wskazał także, że art. 31 ust. 3 zd. 1 Konstytucji szczególny nacisk położył na kryterium "konieczności w demokratycznym państwie", co oznacza to, że każde ograniczenie praw i wolności jednostki musi być w pierwszym rzędzie oceniane w płaszczyźnie pytania, czy było ono "konieczne", czyli – innymi słowy, czy tego samego celu (efektu) nie można było osiągnąć przy użyciu innych środków, mniej uciążliwych dla obywatela, bo słabiej (bardziej płytko) ingerujących w sferę jego praw i wolności. Z kolei w orzeczeniu z dnia 26 kwietnia 1995 roku, sygn. akt K 11/94 (OTK 1995/1/12) Trybunał Konstytucyjny wyraził pogląd, iż dla oceny, czy doszło do naruszenia zasady proporcjonalności (zakazu nadmiernej ingerencji) konieczne jest udzielenie odpowiedzi na trzy pytania: czy wprowadzona regulacja jest w stanie doprowadzić do zamierzonych przez nią skutków; czy regulacja ta jest niezbędna dla ochrony interesu publicznego, z którym jest powiązana, oraz czy efekty wprowadzanej regulacji pozostają w proporcji do ciężarów nakładanych przez nią na obywatela. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka w wyroku z dnia 20 lipca 2004 roku, nr sprawy 37598/97 (Lex nr 139381) stwierdził, że: "Ingerencja w prawo do poszanowania mienia musi jednakże zachowywać "sprawiedliwą równowagę" pomiędzy wymogami interesu publicznego lub powszechnego społeczności a wymogami ochrony podstawowych praw jednostki. (...) W szczególności musi zostać zachowana rozsądna relacja proporcjonalności pomiędzy stosowanymi środkami a celem, który ma zostać zrealizowany przy użyciu jakiegokolwiek środka pozbawiającego osobę jej własności lub kontrolującego korzystanie z niej".

W ocenie Sądu, powody znacznej ingerencji kwestionowanymi zapisami Planu w prawo własności skarżącej, z jaką mamy do czynienia w tej sprawie, dotykającej istoty tego prawa poprzez pozbawienie właściciela możliwości korzystania z nieruchomości zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem, nie odpowiadają realizacji zasady proporcjonalności w przedstawionym wyżej rozumieniu.

Z tych wszystkich przyczyn, w ocenie Sądu nie do zaakceptowania jest zaprojektowanie drogi wewnętrznej na działce nr 366/[...] w taki sposób, w jaki uczyniła to Rada Miejska w Końskich, tym bardziej, że w uzasadnieniu uchwały jak również w dokumentacji planistycznej zabrakło wyjaśnienia motywów przyjęcia takich ustaleń, które ingerują w objęte ochroną konstytucyjną prawo własności.

Sąd nie miał zatem w tej sprawie żadnych wątpliwości, że organ w sposób nieuprawniony wyszedł poza granice przysługującego mu władztwa planistycznego, co skutkowało uwzględnieniem skargi (zarzutów prawa materialnego zawartych w skardze) i na zasadzie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzeczeniem jak w punkcie I wyroku.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., a złożył się na nie wpis od skargi w kwocie 300 zł.