Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 632/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 199, art. 252 par. 1 i 2, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 255, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 29 września 2015r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. I. i J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżący Z. I. i J.I. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł przedłożyli dowód zapłaty wpisu (k. 16) oraz wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. We wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu podali jedynie, że wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Utrzymują się z emerytur w wysokości [...] zł. Podali, że posiadają ½ bliźniaka o powierzchni [...] m².

Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, zwłaszcza w sytuacji gdy skarżący uiścili wpis od skargi w kwocie 500 zł, zostali wezwani, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wezwania skierowane oddzielnie do obojga skarżących, osobiście odebrał skarżący w dniu 25 sierpnia 2015r. Wezwania pozostały bez jakiejkolwiek odpowiedzi.

Zobowiązano przede wszystkim do podania wszystkich źródeł dochodów stałych, jak i dorywczych skarżących oraz osób z którymi prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z wysokością uzyskiwanego dochodu oraz poparcia twierdzeń dokumentami (PIT). Wezwano do podania, czy prowadzą działalność gospodarczą, jeżeli tak, to jakie były łączne przychody i koszty tej działalności oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (zeznania podatkowe za 2014r.). Ustalenie wszystkich aktualnych rzeczywistych przychodów, kosztów jego uzyskania i w konsekwencji dochodów skarżących, w sposób istotny rzutuje na ich możliwości finansowe w zakresie przyznania prawa pomocy.

Nadto wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżących za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawcy realnie dysponują.

Wymagane jest również podanie spisu kosztów koniecznego bieżącego utrzymania skarżących i rodziny, co również pozwala na ustalenie jakimi środkami finansowymi rzeczywiście rozporządzają.

Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a takimi osobami w niniejszej sprawie są skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a).

Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawców dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawcy winni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawców. W związku z tym, że przedstawione na formularzu dane okazały się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżących, na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano ich do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżących, zawarte w treści formularza o prawo pomocy, nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawców. Wniosek o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów postępowania, chociażby w części.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie złożyli żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego, a także nie przedłożyli żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać ich na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że skarżący na wezwanie uiścili wpis sądowy od skargi w kwocie 500 zł.

Wobec powyższego opierając się o treść formularza przyjąć należy, że złożone w nim oświadczenia nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawców. Brak współpracy skarżących, ubiegających się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskujących. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa skarżących, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, należało wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy oddalić.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K. Witkowicz-Grochowska