Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 527/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1, art. 5 ust. 2, art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Rektora [..] w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt: IV SAB/Po 68/17 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [..] R.W. – J.B. [..] Poznań z siedzibą w P. na bezczynność Rektora [..] w P. w przedmiocie udzielenia informacji publicznej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Rektora [..] w P. na rzecz Stowarzyszenia [..] R.W. – J.B. [..] z siedzibą w P. kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt: IV SAB/Po 68/17 po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stowarzyszenia [..] R.W. – J.B. [..] z siedzibą w P., w punkcie pierwszym zobowiązał Rektora [..] w P. do rozpoznania wniosku z dnia 13 maja 2016 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku; w punkcie drugim stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, w punkcie trzecim stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie czwartym zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Pismem z dnia 13 maja 2016 r. Stowarzyszenie [..] R.W. – J.B.[..] z siedzibą w P. wystąpiło do Rektora [..] w P. o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie za pośrednictwem poczty elektronicznej zeskanowanych aktualnych umów o stałą obsługę prawną [..] w P. oraz umów w zakresie jednorazowego zlecenia do prowadzenia konkretnej sprawy zawartych w 2016 r. z podmiotami świadczącymi pomoc prawną.

Decyzją z dnia [..] czerwca 2016 r. l.dz. [..], organ odmówił udostępnienia żądanej informacji publicznej wskazując jako podstawę odmowy art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. powołując się na objęcie żądanej informacji tajemnicą przedsiębiorcy, a po rozpatrzeniu złożonego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [..] czerwca 2016 r. l.dz. [..] organ utrzymał w mocy swoją decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Stowarzyszenia wyrokiem z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II SA/Po 545/16 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [..] czerwca 2016 r., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rektora [..] w P. wyrokiem z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2932/16, wyjaśniając w uzasadnieniu, że odmawiając udzielenia informacji publicznej należy określić wyczerpująco i precyzyjnie, z jakich powodów żądanych informacji publicznych nie można ujawnić. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wówczas, że obowiązkiem organu dysponującego daną informacją, do którego o jej udostępnienie zwrócono się, jest ocena, czy w istocie żądana informacja wypełnia przesłanki pozwalające na odmowę jej udostępnienia z uwagi na zawarte w niej tajemnice, tymczasem Rektor [..] w P. wskazał jedynie na zawarte w żądanych umowach o świadczenie usług prawnych klauzule poufności, z których to klauzul strony nie zrezygnowały. Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za niezasadną.

W związku z powyższym wyrokiem, Rektor [..] w P. przy piśmie z dnia 28 lipca 2017 r. przekazał Stowarzyszeniu umowy o stałej obsłudze prawnej [..] objęte żądaniem wniosku z dnia 13 maja 2016 r. oraz poinformował, że uczelnia nie zawierała jednorazowych zleceń do prowadzenia konkretnej sprawy z podmiotami świadczącymi pomoc prawną.

Pismem z dnia 9 sierpnia 2017 r. Stowarzyszenie wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na bezczynność Rektora [..] w P. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 13 maja 2016 r.

Organ w odpowiedzi na skargę stwierdził, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, skoro w dniu 28 lipca 2017 r. przekazał żądane dokumenty.

W replice skarżące Stowarzyszenie podtrzymało swoje stanowisko, wskazując, że chociaż organ doręczył kopie żądanych umów, to zostały one częściowo zanonimizowane w zakresie kwoty miesięcznego wynagrodzenia za usługi, a nadto nie został przekazany załącznik obejmujący zestawienie spraw przedsądowych i sądowych; przy czym organ nie wskazał przyczyn ograniczenia dostępu do informacji i pozostaje nadal w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uwzględniając wniesioną skargę przypomniał, że we wcześniejszym wyroku tego Sądu z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Po 545/16 wskazano, że Rektor chcąc odmówić udostępnienia żądanej informacji wyraźnie wskaże, opisze i nazwie, która to informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy oraz dokona rozważenia czy z racji, że w istocie chodzi o dostęp do informacji, jakimi są wydatkowane środki publiczne, interes Kancelarii prawnej obsługującej organ, która chce utajnić swoje informacje przeważa nad interesem publicznym pozwalającym zapoznać się jak środki publiczne są wydatkowane.

W związku z powyższym Sąd uznał, że Rektor - udostępniając treść umów o stałą obsługę prawną - winien ujawnić również kwotę miesięcznych wynagrodzeń za usługi prawnicze. W przypadku załączników do zawartych umów Sąd uznał, że nie znając przedmiotu spraw objętych zestawieniem stanowiącym załącznik do zawartych umów o świadczenie usług prawnych, ani nie posiadając wiedzy czy skarżący nie jest stroną w tych sprawach, nie jest w stanie w sposób wiążący ocenić, czy załączniki do zawartych umów o obsługę prawną stanowiące wykaz spraw przedsądowych i sądowych toczących się z udziałem [..] w P. stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Niemniej jednak brak oceny powyższej przesłanki przez organ i brak poinformowania skarżącego o ewentualnych powodach uznania, iż załączniki do zawartych umów o obsługę prawną nie stanowią informacji publicznej oznacza, że organ pozostaje w bezczynności w pełnym rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, a bezczynność ta ma charakter kwalifikowany, w związku z wcześniej dokonaną przez Sąd oceną żądanej informacji za publiczną.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Rektor [..] w P., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotnej stawki przewidzianej przepisami prawa, zrzekając się rozprawy oraz zarzucając:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezpodstawne przyjęcie, że organ pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy wnioskowane dokumenty zostały udostępnione w dniu 14 lipca 2017 r.;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 5 ust. 2 w związku z art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że wynagrodzenie określone w umowach cywilnoprawnych zawartych z podmiotami świadczącymi obsługę prawna organu nie podlega ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, a w konsekwencji organ jest zobowiązany do ujawnienia miesięcznego wynagrodzenia za usługi prawnicze;

- art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że organ powinien dokonać analizy, czy treść załączników do zawartych umów stanowi informację publiczną, podczas gdy przepisy te nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie, albowiem o udostępnienie powyższych dokumentów nie wystąpił skarżący we wniosku z dnia 13 maja 2016 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentując stanowisko podniesiono, że organ podjął czynności zmierzające do załatwienia sprawy, w tym niezwłocznie udostępnił wnioskowane dokumenty, po uzyskaniu prawomocnego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, co czyni postępowanie w sprawie bezczynności bezprzedmiotowym. Nie zgodzono się zatem także z uznaniem bezczynności za rażącą, zarzucając Sądowi błędne ustalenia stanu faktycznego sprawy, skoro skarżący kasacyjnie wykonał obowiązek wskazany w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiono, że Sąd pominął okoliczność, że przedsiębiorcy podjęli działania celem zachowania umów w tajemnicy, nie wyrażając zgody na udostępnienie całej treści umów, jednakże ze względu na wydane wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego organ udostępnił żądane dokumenty, anonimizując jedynie informacje niewątpliwie posiadające dla przedsiębiorców wartość gospodarczą.

Organ podniósł także, że załączniki nie były objęte treścią wniosku o udostępnienie informacji publicznej, zatem organ nie pozostaje w bezczynności co do ustalenia, czy stanowią one informację publiczną, rolą organu nie jest bowiem dokonywanie rozszerzającej interpretacji intencji wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do przepisu art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Z kolei według 182 § 3 p.p.s.a. na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, a strona przeciwna nie przedstawiła odmiennych wniosków procesowych, skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sformułowanie podstaw kasacyjnych w prawidłowy sposób jest o tyle istotne, że – jak wyżej wskazano - stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach zakreślonych w zarzutach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, której przesłanki wymienione zostały w § 2 tego przepisu.

Określona w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza również związanie wskazanymi w niej podstawami zaskarżenia, które determinują zakres kontroli kasacyjnej, jaką Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP) - w celu stwierdzenia ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu określonemu w hipotezie normy prawnej. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej zawarto zarzuty naruszenia przepisów postępowania, jak również przepisów prawa materialnego. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw.

W sytuacji kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, co do zasady w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., II GSK 819/11, LEX nr 1217424; wyrok NSA z dnia 26 marca 2010 r., II FSK 1842/08, LEX nr 596025; wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2014 r., II GSK 402/13, LEX nr 1488113).

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenie przepisów postępowania) skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 13 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1764) – dalej: u.d.i.p. przez błędne uznanie, że pozostawał w bezczynności, skoro udostępnił żądne umowy, jak wskazano w skardze kasacyjnej w dniu 14 lipca 2017 r. (de facto nastąpiło to w dniu 28 lipca 2017 r. – przyp. NSA).

Zarzut ten nie mógł być w niniejszej sprawie skuteczny. Dla stwierdzenia bezczynności w prowadzonym przez organ postępowaniu, a tym samym jego zwłoki w zakresie niewydania stosownego aktu lub niepodjęcia oczekiwanej czynności, nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z ich podjęciem, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną postawą organu. Istotne bowiem jest, że organ nie rozpatruje w ustawowym terminie wniosku, a jego procedowanie wydłuża czas oczekiwania przez stronę na rozstrzygnięcie. Natomiast okoliczności, które powodują zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów, wpływają na ocenę zasadności skargi na bezczynność w tym sensie, że sąd administracyjny zobowiązany jest je ocenić przy jednoczesnym stwierdzeniu, czy istniejąca bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa czy też nie, o czym stanowi art. 149 § 1a p.p.s.a.

Oceniając bezczynność w sprawach o udostępnienie informacji publicznej Sąd ma obowiązek zbadać, czy organ wypełnił żądanie wniosku. Z przepisu art. 13 ust. 1 u.d.i.p. wynika, że udostępnianie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, co wyklucza wątpliwości co do braku możliwości udzielenia informacji w sposób niezgodny z wnioskiem, czy w sposób niewypełniający w pełni treści żądania. Wątpliwości w tym zakresie w niniejszej sprawie usuwa rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który w wyroku z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt: II SA/Po 545/16 wskazał wyraźnie, że "chcąc odmówić udostępnienia żądanej informacji organ wyraźnie wskaże, opisze i nazwie, która to informacja ma charakter tajemnicy przedsiębiorcy oraz dokona rozważenia czy z racji, że w istocie chodzi o dostęp do informacji jak są wydatkowane środki publiczne, interes Kancelarii prawnej obsługującej organ, która chce utajnić swoje informacje przeważa nad interesem publicznym pozwalającym zapoznać się jak środki publiczne są wydatkowane". Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt: I OSK 2932/16 wydany w wyniku kontroli instancyjnej powyższego wyroku, a oddalający skargę kasacyjną Rektora [..] w P. dodatkowo wyjaśnił organowi, że należy określić wyczerpująco i precyzyjnie, z jakich powodów żądanych informacji publicznych nie można ujawnić. Skoro zatem Rektor [..] w P. udostępniając umowy objęte żądaniem wniosku z dnia 13 maja 2016 r. uznał część informacji za niepodlegające udostępnieniu i nadal stoi na stanowisku o zaistnieniu przesłanki wyłączającej udostępnienie informacji z ujawnienia, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.) to winien wyjaśnić swoje stanowisko, z powołaniem się na zaistnienie przesłanek wyłączających udostępnienie informacji, a więc prawidłowo zastosować przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, która zobowiązuje organ do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Nie mógł być zatem uzasadniony zarzut wadliwego stwierdzenia przez Sąd I instancji bezczynności organu, skoro wiążące na mocy art. 170 i art. 171 p.p.s.a. w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Sądów zostały przez organ zignorowane.

Wprawdzie w zarzutach skargi kasacyjnej nie wskazano na wadliwe uznanie bezczynności za zaistniałą z rażącym naruszeniem prawa, niemniej jednak Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze treść uzasadnienia skargi kasacyjnej mógł odnieść się do tego zarzutu, wskazując, że niewypełnienie wskazań zawartych w prawomocnym orzeczeniu Sądu prowadzi do stwierdzenia bezczynności organu o charakterze rażącym w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., skoro organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek w sposób objęty żądaniem, wykluczając cześć informacji z udostępnienia bez wydania decyzji w tym zakresie i szczegółowego wyjaśnienia swojego stanowiska.

Nie mógł być uzasadniony zarzut dokonania błędnej wykładni art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 u.d.i.p. przez przyjęcie, że organ ma analizować treść załączników, podczas gdy nie stanowiły one treści wniosku. Zarzut ten w istocie nie sprowadza się do zarzutu błędnej wykładni (ani błędnego zastosowania) powołanych przepisów (przy czym zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 u.d.i.p., dodatkowo wadliwie skonstruowany, bez podania pomniejszych jednostek redakcyjnych przepisu, jest całkowicie niezrozumiały w realiach niniejszej sprawy), lecz do zakwestionowania przyjętego przez Sąd stanu faktycznego sprawy, a więc uznania, że załączniki umów objętych wnioskiem o dostęp do informacji publicznej stanowią integralną część umowy i objęte były żądaniem wniosku. Skarżący kasacyjnie nie podważa zatem rozumienia pojęcia informacji publicznej, lecz próbuje zakwestionować stan faktyczny sprawy.

W związku z tym przypomnieć należy, że naruszenie prawa materialnego może przejawiać się w dwóch postaciach: jako błędna wykładnia albo jako niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. Podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia. Jednocześnie jednak należy podkreślić, że ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, LEX nr 1408530; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, LEX nr 1372091). Niedopuszczalne jest zastępowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania, zarzutem naruszenia prawa materialnego i za jego pomocą kwestionowanie ustaleń faktycznych. Nie można skutecznie powoływać się na zarzut niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania prawa materialnego, o ile równocześnie nie zostaną także skutecznie zakwestionowane ustalenia faktyczne, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie (zob. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., I OSK 1171/12, LEX nr 1298298). Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie konkretnego stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie jest co najmniej przedwczesny. Zarzut naruszenia prawa materialnego nie może opierać się na wadliwym (kwestionowanym przez stronę) ustaleniu faktu (zob. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2391/11, LEX nr 1296051). Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. Gdy skarżący nie podważa skutecznie okoliczności faktycznych sprawy zarzuty niewłaściwego zastosowania prawa materialnego są zarzutami bezpodstawnymi (por. wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I FSK 1092/12, LEX nr 1372071; wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2010 r., II FSK 1506/09, LEX nr 745674; wyroki NSA: z dnia 11 października 2012 r., I FSK 1972/11; z dnia 3 listopada 2011 r., I FSK 2071/09).

Ustalenia w zakresie stanu faktycznego można kwestionować podnosząc zarzuty w zakresie drugiej podstawy kasacyjnej, formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z przepisami, które winny być w tym zakresie zastosowane w sprawie badania bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, czego w niniejszej sprawie skutecznie nie uczyniono. Skoro zarzuty naruszenia przepisów postępowania w tym zakresie okazały się nieuzasadnione, to oznacza, że skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie okoliczności faktycznych sprawy, a okoliczności te kwestionuje w ramach zarzutów naruszenia prawa materialnego, to w konsekwencji podniesione w tym zakresie zarzuty naruszenia prawa materialnego w realiach niniejszej sprawy nie mogły osiągnąć skutku. Jakkolwiek bez wątpienia organ administracji publicznej rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej związany jest jego treścią (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2018 r., I OSK 1066/16), to zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły stanowiska Sądu I instancji stwierdzającego bezczynność organu, który nie wyjaśnił przyczyn nieudostępnienia załączników umów.

W realiach niniejszej sprawy nie mógł odnieść skutku zarzut naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez dokonanie przez Sąd I instancji błędnej jego wykładni i przyjęcie, że wynagrodzenie nie podlega ochronie i że organ jest zobowiązany do ujawnienia wynagrodzenia strony umowy cywilnoprawnej, która była przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Jakkolwiek w istocie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w zaskarżonym wyroku wyraził pogląd, że wynagrodzenie określone w umowie cywilnoprawnej zawartej z podmiotem prywatnym nie podlega ochronie, uznając, że Rektor dysponuje środkami publicznymi, a cel i sposób wydatkowania środków publicznych podlega właśnie udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, to zawartych w uzasadnieniu wskazań Sądu I instancji dotyczących obowiązku udostępnienia pełnej treści umów o świadczenie pomocy prawnej wraz z kwotami ustalonego wynagrodzenia nie można w niniejszej sprawie uznać za wiążące. Wyrok prawomocny ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). Przedmiotem niniejszego postępowania była zaś bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej i wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 listopada 2017 r. w punkcie pierwszym zobowiązano organ do rozpoznania wniosku z dnia 13 maja 2016 r. w terminie 14 dni od dnia otrzymania prawomocnego wyroku. Wiążąca wykładnia dotycząca przepisu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. mogłaby dotyczyć sytuacji, w której wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej z powołaniem się na przesłankę wyłączenia informacji z udostępnienia.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną uznając ją za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu mimo przedwczesnej i niewiążącej w sprawie oceny prawnej, zgodnie z którą organ jest zobowiązany do ujawnienia wynagrodzenia strony umowy cywilnoprawnej, która była przedmiotem wniosku o udostępnienie informacji publicznej

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 2 p.p.s.a., nie znajdując podstaw do uwzględnienia, pozbawionego uzasadnienia, wniosku Stowarzyszenia o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości stawki minimalnej.