Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1906/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.37k
journal: Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch(spr.) NSA Zygmunt Zgierski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 274/07 w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną i odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6 września 2007r. sygn. akt IV SA/Wr 274/07 oddalił skargę E. M. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] o odmowie uznania za osobę bezrobotną i odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Wyrok zapadł w następująco ustalonym stanie faktycznym:

Na wniosek E. M. złożony w dniu [...] lipca 2004 r. Starosta Świdnicki decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] orzekł, że na dzień rejestracji, tj. [...] lipca 2004 r., E. M. nie spełniła podstawowego warunku niezbędnego do nabycia świadczenia przedemerytalnego, przewidzianego w art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.). Organ wskazał, że zgodnie z powołanym przepisem uprawnienie to przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn lub

2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 dla mężczyzn, lub

3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub

4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 85 ze zm.), lub

5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a ustawy i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1 3 lub 4 ustawy.

Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ ustalił, że E. M. do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła 50 lat oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiety. Jednak w dniu [...] lipca 2004 r. była osobą uprawnioną do renty z tytułu niezdolności do pracy, wskutek czego nie spełniała warunków niezbędnych do uzyskania statusu osoby bezrobotnej w myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia [...] marca 2007 r., po rozpoznaniu odwołania E. M., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W skardze na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, uzupełnionej pismem z dnia 6 lipca 2007 r., E. M. reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, zarzuciła naruszenie art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu poprzez jego wykładnię niezgodną z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP i odmowę przyznania świadczenia przedemerytalnego tylko i wyłącznie dlatego, że w dniu składania wniosku jeszcze przez okres miesiąca przysługiwało jej prawo do tymczasowej renty. Skarżąca zarzuciła także naruszenie zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 9 w zw. z art. 8 kpa.

Z tej przyczyny wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji. Ponadto wniosła o ewentualne zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Dolnośląski powtórzył argumentację zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ administracji nie wypełnił obowiązku pouczenia skarżącej co do sposobu postępowania przed organami tak, by uniknęła negatywnych skutków prawnych swoich działań. Skarżąca dodała, iż decyzja organu pierwszej instancji, oprócz pouczenia o środku jej zaskarżenia, nie zawierała dokładnego pouczenia. Skarżąca zakwestionowała treść notatki służbowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. sporządzonej przez Zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Świdnicy, ponieważ nie podano w niej nazwiska osoby dokonującej rejestracji, a jej dokumenty zostały przyjęte dopiero po interwencji zwierzchnika. Skarżąca oświadczyła, że w ZUS-ie uzyskała informację o możliwości zawieszenia renty i pobierania świadczenia przedemerytalnego na korzystniejszych zasadach obowiązujących do dnia 31 lipca 2007 r. niż te, które przyznawał Urząd Pracy w Świdnicy. Skarżąca wniosła o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego, mimo że jeszcze przez miesiąc będzie pobierać rentę. Wyrokiem z dnia 6 września 2007 r. sygn. akt IV SA/Wr 274/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę jako niezasadną uznając, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa, w tym w szczególności ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku, z przepisów tej ustawy wynika, że świadczenie przedemerytalne, o jakie skarżąca wystąpiła pismem z [...] lipca 2004r., przysługuje osobie spełniającej warunki uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku określone w art. 37k ust.1 pkt 1 - 5 ustawy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że osoba starająca się o tego rodzaju świadczenie musiała odpowiadać definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy. W świetle zaś tego przepisu osobą bezrobotną była kobieta, która nie ukończyła 60 lat i nie nabyła prawa do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Skarżąca nie kwestionuje, iż w chwili składania wniosku o świadczenie przedemerytalne nie odpowiadała tak sformułowanej w ustawie definicji bezrobotnego.

Sąd wskazał, że z dniem 1 czerwca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252), z tym że niektóre jej przepisy weszły w życie z dniem 1 sierpnia 2004 r. Stosownie do art. 30 ust. 1 tej ustawy, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie omawianej ustawy stosuje się przepisy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, przy czym przez sprawy wszczęte i niezakończone rozumie się również wnioski o ustalenie prawa do świadczenia przedemerytalnego złożone przed dniem przejęcia przez ZUS przyznawania i wypłaty świadczeń przedemerytalnych, podlegające rozpatrzeniu po dniu przejęcia w związku z art. 37l ust. 2 i art. 27 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Z powyższego wynika, że od dnia 1 sierpnia 2004 r. prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje na zasadach określonych w nowej ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r., natomiast gdy wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego został wniesiony przed tą datą, załatwienie sprawy odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Trafnym jest więc, w ocenie Sądu, rozstrzygnięcie organów obu instancji odmawiające skarżącej świadczenia przedemerytalnego, skoro w chwili złożenia wniosku pobierała ona świadczenie rentowe przysługujące jej jeszcze do końca sierpnia 2004 r. nie spełniając tym samym warunków uznania jej za osobę bezrobotną w myśl tej ustawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie stwierdził potrzeby zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z art. 67 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP wyjaśniając, że art. 67 Konstytucji wprowadza prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy, a także w razie pozostawania bez pracy, przy czym w kwestiach związanych z zabezpieczeniem społecznym Konstytucja odsyła do ustawy. Skarżąca nie pozostawała bez zabezpieczenia społecznego; w dacie wniosku o świadczenie przedemerytalne otrzymywała bowiem świadczenie rentowe. Wnioskowanego świadczenia przedemerytalnego nie mogła zaś uzyskać, ponieważ sprzeciwiały się temu zasady, na jakich oparte było ich przyznawanie określone przepisami ustawy. Rozwiązanie zawarte w art. 37k w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wykluczało możliwość wyboru świadczenia. Jeśli chodzi natomiast o art. 32 ust. 1 Konstytucji RP stanowiący o równości wobec prawa skarżąca nie wyjaśniła, w czym miałaby tkwić sprzeczność wskazanych rozwiązań ustawowych z Konstytucją.

Co do do zarzutu naruszenia art. 9 i art. 8 kpa Sąd uznał, że zasada informowania, na jakiej oparte jest postępowanie administracyjne, nie doznała w rozpoznawanej sprawie naruszenia. Świadczy o tym zwłaszcza treść kwestionowanej przez skarżącą notatki służbowej z dnia [...] sierpnia 2007 r. sporządzonej przez Zastępcę Kierownika Działu Rejestracji, Ewidencji i Świadczeń Urzędu Pracy w Świdnicy. Gdy się porówna treść tej notatki z wniesionym do Sądu pismem skarżącej z dnia [...] sierpnia 2007 r., trudno podważyć przebieg pobytu skarżącej w tym urzędzie i składania przez nią wniosku o świadczenie przedemerytalne. Podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 9 kpa nie został szczegółowo wyłożony, niemniej jednak nawet gdyby uznać, że Urząd Pracy nie wskazał skarżącej chwili, w jakiej miałaby ona z takim wnioskiem wystąpić, to zarzut ten jest nieskuteczny wobec faktu, że od dnia 1 sierpnia 2004 r. właściwym w sprawie stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto zasada informowania ma w postępowaniu administracyjnym swoje ograniczenia; wskazanie zainteresowanej chwili, w jakiej miałaby wnosić o określone świadczenie wykracza poza istotę zasady sformułowanej w art. 9 kpa. Tym samym, w ocenie Sądu I instancji, nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 8 kpa ustanawiającego zasadę pogłębiania zaufania do organów państwa.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu E. M., reprezentowana przez adwokata z urzędu, wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Wyrok zaskarżono w całości podnosząc następujące zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", poprzez oddalenie skargi pomimo wydania przez Starostę Świdnickiego, a następnie przez Wojewodę Dolnośląskiego, decyzji administracyjnych z rażącym naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. w szczególności art. 9 w zw. z art. 8 kpa;

2) naruszenia art. 193 Konstytucji RP poprzez niezwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z Konstytucją RP, a w konsekwencji zastosowanie przepisu prawa niezgodnego z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji nie zastosował art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a., mimo wykazanych przez skarżącą rażących naruszeń, w szczególności naruszenia zasady obowiązku należytego oraz wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania (art. 9 kpa) i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej (art. 8 kpa). W trakcie postępowania administracyjnego skarżąca nie została wezwana przez organ do sprecyzowania (ani pouczona w tym zakresie), jakich uprawnień się domaga, a z jakich rezygnuje, wydana zaś niejako automatycznie decyzja odcięła skarżącej drogę do świadczeń, które z racji wypracowanych lat oraz spełnienia pozostałych warunków niewątpliwie jej przysługiwały. Po upływie okresu, na jaki przyznano skarżącej rentę (do dnia 30 sierpnia 2004 r.), skarżąca nie tylko nie uzyskała korzystnego dla niej świadczenia przedemerytalnego, ale przez kilka miesięcy pozostawała bez jakichkolwiek świadczeń. Tymczasem jedna krótka informacja udzielona w urzędzie umożliwiłaby złożenie wniosku zawierającego żądanie w pełni zaspokajające interes strony, a w rezultacie zamianę świadczeń przez rezygnację z renty, do której skarżąca miała prawo jeszcze przez okres jednego miesiąca oraz uzyskanie korzystnego dla niej świadczenia przedemerytalnego. Taki sposób postępowania organów obu instancji jest sprzeczny z zasadą zaufania obywateli do państwa i jego organów, która wynika bezpośrednio z zasady praworządności statuującej wymóg praworządnego, jak również sprawiedliwego prowadzenia postępowania.

W ocenie strony skarżącej, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu nie dokonał właściwej kontroli decyzji Wojewody Dolnośląskiego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu drugiego zarzutu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, że istotą zagadnienia konstytucyjnego, na jakie zwrócił uwagę w skardze do Sądu Wojewódzkiego, jest nieuzasadnione ograniczenie praw osoby jedynie z powodu pobierania przez nią renty tymczasowej. O możliwości przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu przez sąd pytania prawnego o zgodność aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, stanowi art. 193 Konstytucji. Dokonując kontroli orzeczeń administracyjnych wydanych na podstawie błędnej wykładni przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dokonanej z naruszeniem art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji, Sąd I instancji winien był zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Zaniechanie powyższego stanowi istotne ograniczenie ochrony prawnej przysługującej skarżącej. W konsekwencji bowiem doszło do zastosowania w sprawie przepisu prawa, który w ocenie strony skarżącej, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie posiada usprawiedliwionych podstaw.

Przede wszystkim należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, co oznacza że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej; z urzędu może wziąć pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, o jakim mowa, wymaga prawidłowego ich określenia w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest bowiem uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej lub też stawiania hipotez co do tego, w jaki sposób określony przepis został naruszony.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie w pierwszym z zarzutów wskazuje na naruszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu art. 135 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez oddalenie skargi E. M., mimo iż decyzje administracyjne obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, "w szczególności art. 9 w zw. z art. 8 kpa".

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 135, Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł go rozpoznać, ponieważ uzasadnienie skargi kasacyjnej nie wyjaśnia, na czym polega naruszenie przez Sąd I instancji dyspozycji zawartej w tym przepisie. Niemniej wypada zauważyć, że art. 135 ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd I instancji uwzględnia skargę stwierdzając równocześnie naruszenia prawa w innych postępowaniach przeprowadzonych w danej sprawie. Nie może on więc dotyczyć zaskarżonego wyroku, który skargę E. M. oddalił.

Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. uznać należy, iż jest on nietrafny. W szczególności trzeba wziąć pod uwagę, iż przepisy zawarte w art. 3 P.p.s.a. określają przedmiot oraz właściwość rzeczową sądów administracyjnych, a ich funkcją jest wyznaczenie przesłanek dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej, nie zaś sposób dokonywania sądowej kontroli działalności organów administracji publicznej. W niniejszej sprawie art. 3 P.p.s.a. nie mógł zostać naruszony, bowiem skarga E. M. została rozpoznana przez sąd administracyjny, który rozstrzygając zastosował środki przewidziane w ustawie.

Skuteczne natomiast zakwestionowanie rozstrzygnięcia sądu, opartego na przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., wymaga powiązania z odpowiednimi przepisami procedury administracyjnej, których stosowanie przez organ administracji było przedmiotem kontroli dokonanej przez sąd, gdyż "inne naruszenie przepisów postępowania", o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, musi dotyczyć konkretnie wskazanych przepisów postępowania administracyjnego.

Z treści skargi kasacyjnej wynika, że naruszenie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w niniejszej sprawie skarżąca wiąże z uchybieniem przez organy załatwiające jej sprawę zasadom określonym w art. 9 kpa oraz art. 8 kpa. Skarga kasacyjna formułuje wprawdzie ten zarzut szerzej podnosząc, iż w postępowaniu administracyjnym doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania, a "w szczególności art. 9 w zw. z art. 8 kpa", czego nie dostrzegł Sąd I instancji. Wobec niesprecyzowania jednak, jakich jeszcze naruszeń przepisów postępowania administracyjnego - poza art. 9 i art. 8 kpa - nie poddał kontroli Sąd I instancji, ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego podlega jedynie zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 9 kpa oraz art. 8 kpa.

Zarzut ten jednak Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny.

Sąd I instancji, mając bowiem na względzie okoliczności sprawy, prawidłowo uznał, że w postępowaniu w przedmiocie wniosku E. M. o przyznanie świadczenia przedemerytalnego organy administracji nie uchybiły obowiązkom wynikającym z ogólnej zasady udzielania stronie informacji o okolicznościach mogących mieć wpływ na jej prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania (art. 9 kpa), jak również nie dały podstaw do zarzutu uchybienia zasadzie pogłębiania zaufania do państwa.

Jak wynika z dokonanych ustaleń, zainteresowana złożyła w dniu [...] lipca 2004 r. w Starostwie Głogowskim podanie o zarejestrowanie jej jako osoby bezrobotnej i przyznanie świadczenia przedemerytalnego. W chwili złożenia wniosku E. M. była uprawniona do renty z tytułu niezdolności do pracy. Składając wniosek o zarejestrowanie jako osoby bezrobotnej i o przyznanie świadczenia przedemerytalnego na dwa dni przed wejściem w życie nowych zasad przyznawania tego świadczenia E. M., jak sama przyznała, stanęła przed wyborem między pobieraną z ZUS rentą a świadczeniem przedemerytalnym. Oba te świadczenia bowiem nawzajem się wykluczały, o czym wnioskodawczyni - jak sama podała w treści podania złożonego w dniu [...] lipca 2004 r. - została już poinformowana przez ZUS. Wybór, jakiego powinna dokonać był na tyle istotny, że na mocy przepisów ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych, z dniem 1 sierpnia 2004 r. sprawy o przyznawanie świadczeń przedemerytalnych przejmowały organy rentowe, które załatwiały je na nowych zasadach określonych w tej ustawie. Wymagało też wzięcia pod uwagę, że prawo do renty przysługiwało skarżącej tylko do końca sierpnia 2004 r. W tych okolicznościach dokonanie oceny sytuacji i wybór korzystniejszego w danej chwili świadczenia należały wyłącznie do skarżącej, gdyż dotyczyło to jej istotnych interesów życiowych. Organ administracji przyjmując wniosek nie miał obowiązku dokonania za skarżącą oceny ewentualnych korzyści bądź strat, jakie mogłaby za sobą pociągnąć decyzja o rezygnacji z renty z ZUS. W tym zakresie oczekiwania skarżącej wobec organu administracji wykraczały poza ustawowy obowiązek informowania przewidziany w art. 9 kpa. Bez znaczenia jest więc spór o treść notatki służbowej sporządzonej przez pracownicę Starostwa na okoliczność sposobu przyjęcia wniosku E. M. w dniu [...] lipca 2004r. Nie ma tym samym podstaw do zarzutu podważenia zaufania obywatela do państwa działaniem organu administracji.

Za bezpodstawny należy uznać zarzut naruszenia art. 193 Konstytucji RP poprzez niezwrócenie się przez Sąd I instancji do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem o zgodność art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że skarżący nie ma uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, a zarzut skargi kasacyjnej naruszenia procedury sądowej i prawa materialnego poprzez niezbadanie konstytucyjności określonych przepisów nie może być uznany za jej usprawiedliwioną podstawę. Sąd administracyjny rozpoznając sprawę tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy. Chodzi przy tym o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2004 r. sygn. akt OSK 971/04 zamieszczony w zbiorze Lex nr 236849). Powyższy pogląd Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając skargę E. M. nie powziął wątpliwości co do konstytucyjności wskazanych przepisów ustawowych, co zresztą wyczerpująco wyjaśnił w uzasadnieniu wyroku, to brak jest podstaw do zarzucenia Sądowi naruszenia art. 193 Konstytucji. Pozbawione racji jest także twierdzenie pełnomocnika skarżącej, że niewystąpienie przez Sąd z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego skutkowało ograniczeniem przysługującej skarżącej ochrony prawnej. Należy wskazać, iż ochrona prawna w tym zakresie może być realizowana przez skarżącą w trybie przepisów o skardze konstytucyjnej (art. 79 Konstytucji).

W świetle przedstawionych wywodów zarzutów skargi kasacyjnej nie można uznać za uzasadnione.

Z tych powodów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.