Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1035/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153, art. 170, art. 171
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 84 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 92 poz 880
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2013 r. sygn. akt IV SA/Wa 1961/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2011 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz [...] S.A. z siedzibą w W. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1961/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [...] S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycięcie drzew i krzewów i ustalającej opłatę z tego tytułu.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpoznaniu wniosku P. B. działającego w imieniu Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", Prezydent m.st. Warszawy zezwolił na wycięcie drzew i krzewów z terenu planowanej budowy [...] w ramach rozbudowy [...] w W. i ustalił opłatę z tego tytułu w wysokości 94.778,81 zł. Płatnikiem tej opłaty ustalił wykonawcę inwestycji - Konsorcjum [...] z siedzibą w W.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., po rozpoznaniu wniosku lidera Konsorcjum - spółki [...] S.A. o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty. Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., po rozpoznaniu wniosku Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]" o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Państwowego "[...]", uchylił obie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie.

W konsekwencji tego wyroku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, po rozpatrzeniu wniosku spółki [...] S.A., będącej liderem Konsorcjum pn. "[...]" o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ wskazał, że skarżąca spółka wskazała na rażące naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, gdyż Konsorcjum, na które nałożono obowiązek uiszczenia opłaty nie było posiadaczem nieruchomości, zaś wyrok WSA z dnia 20 kwietnia 2011 r. rozstrzyga jedynie kwestię formalną związaną z wydaniem decyzji administracyjnej, która dotyczy skierowania jej do podmiotu określonego jako "Konsorcjum" i jedynie w tym zakresie poczynione przez Sąd ustalenia mogą mieć moc wiążącą dla organów administracji. Zdaniem skarżącej spółki, dotychczasowe rozważania, zarówno Kolegium, jak i sądu administracyjnego dotyczyły jedynie formalnego aspektu aktu administracyjnego. Ani organ, ani Sąd nie zbadał i nie wypowiedział się w kwestii zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu podniesionego we wniosku, organ stwierdził, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej w skrócie p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że decyzja Prezydenta m. st. Warszawy z [...] lipca 2004 r., w części, w której stwierdzono jej nieważność, nie jest dotknięta żadną z wad z art. 156 § 1 k.p.a. Kolegium błędnie oceniło, że miało miejsce rażące naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji (w części ustalającej płatnikiem należności za wycięcie określonych drzew) do nie będącego podmiotem prawa związku firm, za jaki Kolegium uznało Konsorcjum [...] z siedzibą w W. (..) W konsekwencji powyższego nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w myśl którego posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. Posiadaczem na gruncie prawa cywilnego może być tylko ten, kto jest podmiotem prawa, a więc osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna, której ustawa przyznaje zdolność prawną (art. 31 k.c.). Skoro ustalono wcześniej, że podmiotami decyzji są wymienione w decyzji spółki, tworzące konsorcjum, to mogły one być posiadaczami nieruchomości i mogły zostać zobowiązane do ponoszenia opłat za usuniecie drzew lub krzewów. Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka [...] S.A., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7 oraz art. 156 § 2 pkt 2 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego tj. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz art. 336, art. 337 oraz art. 338 k.c. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca spółka wskazała, iż zgodnie z art. 84 ust. 1 obowiązującej w dacie wydania decyzji administracyjnej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew i krzewów. W momencie wydawania decyzji administracyjnej (ani też w żadnym innym czasie) Konsorcjum - żaden z jego członków - nie było posiadaczem nieruchomości w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, a tym samym w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie przyrody. Konsorcjum nie posiadło bowiem żadnego władztwa nad nieruchomością, a całość uprawnień z tym związanych pozostała po stronie posiadacza samoistnego - właściciela nieruchomości. Skarżąca spółka wskazała, że rozpoznanie przez Sąd sprawy zakończonej wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. odnosiło się jedynie do kwestii formalnej związanej z możliwością wydania decyzji administracyjnej na podmiot określony jako "konsorcjum" i w żadnej mierze nie obejmowało oceny zgodności lub kolizji aktu administracyjnego z art. 84 ustawy o ochronie przyrody.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem.

Sąd wskazał, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne ma moc wiążącą zarówno dla stron, jak i orzekającego obecnie sądu. Zdaniem Sądu I instancji, słusznie organ przyjął, iż nie ma racji strona skarżąca, twierdząc, że wyrok WSA z dnia 20 kwietnia 2011 r. rozstrzygał jedynie kwestię formalną tj. skierowania przez Prezydenta m.st. Warszawy decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. do Konsorcjum, pomijając kwestię zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego tj. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Z przytoczonej przez Kolegium części uzasadnienia wyroku w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wynika bowiem, iż przedmiotem rozważań WSA zawartych w powołanym wyroku były także kwestie merytoryczne tj. badanie zgodności kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji administracyjnej z przepisami prawa materialnego. Na str. 7 uzasadnienia wyroku Sąd wskazał bowiem wprost, iż "nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U Nr 92 z 2004r. poz. 880 ze zm.). Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący." Tym samym w przedmiotowym wyroku Sąd przesądził, iż decyzja ta nie narusza art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w sposób rażący. Obecne dywagacje skarżącej spółki w tym zakresie, czy też próby wywiedzenia, że rozstrzygnięcie tej kwestii należało do orzekających obecnie organów nie zasługują więc na uwzględnienie.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła spółka [...] S.A. Oddział w Polsce z siedzibą w W., opierając ją na podstawach:

1. naruszenia prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody poprzez jego niewłaściwe zastosowanie,

2. naruszenia przepisów postępowania, tj.:

- art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej i świadome pozostawienie w obrocie prawnym decyzji administracyjnych niezgodnych z prawem,

- art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że kwestia niezgodności kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji administracyjnej Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. z art. 84 ustawy o ochronie przyrody została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., podczas gdy wskazany wyrok kwestii tej nie dotyczył i nie rozstrzygał.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż decyzje wydane przez Kolegium w dniu [...] listopada 2010 r. i [...] sierpnia 2010 r. stwierdzające nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. wskazywały wyłącznie na fakt wydania i zaadresowania tej decyzji na Konsorcjum. Kolegium rozważało jedynie podmiotowość konsorcjum spółek przez pryzmat art. 29 i 30 k.p.a. i uznało, że konsorcjum nie ma podmiotowości prawnej i w związku z tym nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Skierowanie więc decyzji nakładającej opłatę za wycięcie drzew do konsorcjum spółek stanowiło rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje Kolegium, stwierdzając, że nie zaszły podstawy do zastosowania w tej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozważania Sądu, zawarte w uzasadnieniu tego wyroku odnosiły się również wyłącznie do podmiotowości Konsorcjum jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Sąd stwierdził, że adresatami decyzji mogły być spółki tworzące Konsorcjum, a poprzedzenie ich nazw określeniem "Konsorcjum" miało charakter porządkowy. W ocenie strony skarżącej, w wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd nie dokonał oceny w ogóle oceny stanu faktycznego sprawy i nie dokonał subsumcji tego stanu faktycznego w świetle art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Sąd nie dokonał więc oceny, czy spółki tworzące Konsorcjum były posiadaczami nieruchomości w rozumieniu tego przepisu i czy w związku z tym organ mógł na nie nałożyć obowiązek uiszczenia opłaty administracyjnej za wycięcie drzew, a więc nie przesądził o zgodności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. z prawem materialnym. W tym zakresie wskazany wyrok nie wiązał więc ani Kolegium przy ponownym rozpoznaniu wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji z 2004 r., ani obecnie Sądu I instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku.

W ocenie skarżącej spółki, przytoczone przez Sąd I instancji jedno zdanie z uzasadnienia wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r., iż "również zakresie zgodności z prawem materialnym decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący" nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że kwestia merytorycznej zgodności decyzji z 2004 r. z prawem została poddana kontroli sądowoadministracyjnej, gdyż Sąd w tym kierunku żadnych ustaleń faktycznych i prawnych nie poczynił. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. brak jest bowiem ustalenia i wyjaśnienia dlaczego Sąd uznał, że spółki tworzące Konsorcjum były (a nie tylko mogły być) posiadaczami nieruchomości, na których wycięto drzewa i odniesienia się do argumentacji skarżącej spółki przemawiającej za przyjęciem, że posiadaczem tym był inwestor.

Skarżąca spółka przedstawiła również szeroką argumentację prawną wskazującą na to, że to nie spółki wchodzące w skład Konsorcjum, lecz inwestor – Przedsiębiorstwo Państwowe "[...]" był posiadaczem nieruchomości, na których wycięto drzewa i to inwestor powinien zostać obciążony obowiązkiem poniesienia opłat za to wycięcie. Konsorcjum było jedynie generalnym wykonawcą robót budowlanych na terenie będącym własnością inwestora i w świetle prawa cywilnego było jedynie dzierżycielem, a nie posiadaczem tego terenu (art. 338 k.c.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy.

Istotą sporu w tej sprawie jest to, w jakim zakresie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, rozpoznając ponownie wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r., jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wydając zaskarżony wyrok, związane były wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 153/11.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynikający z tego przepisu stan związania ograniczony jest co do zasady tylko do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia i nie obejmuje jego motywów. Dla prawidłowego odczytania treści sentencji orzeczenia należy jednak kierować się także treścią jego uzasadnienia. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje bowiem również zasada, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.). Istotne znaczenie w tej sprawie ma również art. 171 p.p.s.a., w myśl którego, prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Zatem w takim zakresie przedmiotowym, w jakim Sąd już rozpoznał sprawę i wydał wyrok ponowne prowadzenie postępowania jest niedopuszczalne.

W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., I OPS 6/09 (ONSAiWSA z 2010 r., nr 2, poz. 18) przyjęto, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem podjętym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne jest zatem stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.). Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd formułując zwrot o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, które nie były objęte orzeczeniem sądu, np. fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o istotnych dla wyniku postępowania okolicznościach sprawy spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku, prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania złożonego do organu administracji żądania.

Wprawdzie wskazana uchwała dotyczy nieco odmiennej sytuacji procesowej niż wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż w tej sprawie kontrolą Sądu (wyrok z dnia 20 kwietnia 2011 r.) nie została objęta decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów i ustalająca wysokość oraz płatnika opłaty z tego tytułu, lecz decyzje Kolegium z dnia [...] listopada 2010 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdzające nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty, jednak wskazana w powołanej uchwale interpretacja art. 170 p.p.s.a., dopuszczająca możliwość prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już przez sąd administracyjny w zakresie nieobjętym orzeczeniem tego sądu, ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. wynika jedynie, że Sąd uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2010 r. stwierdzające nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2004 r. w części dotyczącej podmiotu zobowiązanego do uiszczenia opłaty za wycięcie drzew.

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Sąd skupił się jedynie na kwestii nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy pod kątem skierowania jej do nie będącego podmiotem prawa związku firm, za jaki Kolegium uznało Konsorcjum [...] z siedzibą w W., stwierdzając, że "wskazanie w decyzji konsorcjum jako podmiotu decyzji nie narusza prawa, tym bardziej w sposób rażący, brak podstaw do stwierdzenia zaistnienia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.". Zatem rację ma strona skarżąca, że rozważania Sądu, zawarte w uzasadnieniu wyroku z 20 kwietnia 2011 r. odnosiły się wyłącznie do podmiotowości Konsorcjum jako podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Natomiast we wskazanym wyroku kwestia zgodności decyzji z 2004 r. z prawem materialnym, tj. art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie była przedmiotem rozważań Sądu. We wskazanym wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd wprawdzie stwierdził, że "w związku z tym nieprawidłowe jest również stwierdzenie Kolegium, że miała miejsce nieważność, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez naruszenie art. 84 ust.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92 z 2004 r., poz. 880 ze zm.), w myśl którego posiadacz nieruchomości ponosi opłaty za usunięcie drzew lub krzewów. (...) Skoro ustalono wcześniej, że podmiotami decyzji są wymienione w decyzji spółki, tworzące konsorcjum, to mogły one być posiadaczem nieruchomości i mogły zostać zobowiązane do ponoszenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów. Również i w tym zakresie decyzja z dnia [...] lipca 2004 r. nie narusza prawa w sposób rażący". W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011 r. Sąd wprost uznał, że spółki tworzące Konsorcjum "mogły być" posiadaczami nieruchomości. Sąd nie dokonał jednak żadnej oceny prawnej kontrolowanej decyzji w kwestii czy spółki te były (a nie tylko mogły być) posiadaczami nieruchomości, na których wycięto drzewa i nie odniósł się do argumentacji zarówno skarżącej spółki, jak i inwestora w tym zakresie. Zaznaczyć należy, iż kwestia ta była również rozważana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w kontrolowanych przez Sąd decyzjach z dnia [...] listopada 2010 r. i z dnia [...] sierpnia 2010 r.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 170 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i automatyczne przyjęcie, że kwestia niezgodności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. z prawem materialnym, tj. art. 84 ustawy o ochronie przyrody została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2011 r. i dlatego brak było podstaw do ponownego prowadzenia postępowania nieważnościowego w tej sprawie. Jak wynika z uzasadnienia w/w wyroku, Sąd nie dokonał kontroli decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r. pod kątem rażącego naruszenia prawa materialnego (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Sąd jedynie stwierdził, że spółki tworzące Konsorcjum mogły być posiadaczem nieruchomości. Brak jest natomiast stanowiska Sądu czy przyjęcie przez Prezydenta m.st. Warszawy w decyzji z 2004 r., że spółki są posiadaczem przedmiotowych nieruchomości i zobowiązanie tych spółek do poniesienia opłaty za wycięcie drzew narusza prawo w sposób, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w świetle zarzutów podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności w/w decyzji, iż Konsorcjum było jedynie generalnym wykonawcą rozbudowy portu lotniczego, ale nie było posiadaczem nieruchomości w rozumieniu art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, na których wykonywane były roboty budowlane.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę. Ze wskazanych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2012 r. i z dnia [...] sierpnia 2011 r., orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Ponownie orzekając w kwestii stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z 2004 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie powinno w szczególności ocenić czy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 84 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania przed sądem I instancji - na podstawie art. 200 p.p.s.a.