Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 847/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73  ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2008 r. sprawy ze skargi H. S. i J. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania H. S. i J. S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] stwierdzającą, że z dniem 1 stycznia 1999 r. Województwo [...] nabyło z mocy prawa własność nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ulicy [...], leżącej w pasie drogi wojewódzkiej nr [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz. 872 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w S., oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zajętej pod część ulicy [...], leżącej w pasie drogi wojewódzkiej nr [...][...].

Organ wskazał, że ustalenia dokonane w czasie postępowania dowodowego, potwierdzają, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Gminy ani Skarbu Państwa, ale znajdowała się w jego władaniu i była zajęta pod drogę publiczną (część chodnika z płyt betonowych). Skarb Państwa sprawował władztwo nad tą nieruchomością, wykonując obowiązki wynikające z art. 20 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, polegające m.in. na utrzymywaniu chodnika w należytym stanie technicznym.

Organ ustalił, że podstawą zaliczenia ul. [...], leżącej w pasie drogi wojewódzkiej Nr [...] p/n "[...]" do kategorii dróg publicznych jest Uchwała Nr 102 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. Nr 3, poz. 16). Droga ta z dniem 1 stycznia 1999 r. zmieniła status, stając się drogą wojewódzką na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Na podstawie mapy sytuacyjnej przyjętej do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 4 stycznia 2007 r. pod nr [...], z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha wydzielono działkę nr [...] o pow. [...] ha, zajętą pod pas drogowy.

Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] stanowi część działki pierwotnie oznaczonej nr [...] o pow. [...] ha. Nieruchomość tą nabył na własność Skarb Państwa na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 13 października 1994 r. sygn. akt. INs 24/94 przez zasiedzenie. Na podstawie umowy sprzedaży z 2 czerwca 1995 r. nr Rep. [...] H. S. i J. S. nabyli prawo wieczystego użytkowania do tej nieruchomości, które następnie decyzją Burmistrza Gminy i Miasta w S. z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr: [...] zostało przekształcone we własność na rzecz w/w osób i wpisane do księgi wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w S. Następnie w wyniku wielokrotnych podziałów tej nieruchomości została wydzielona działka nr [...] o pow. [...] ha, która na podstawie umowy sprzedaży z 31 października 2001 r., nr Rep. [...] została zbyta na rzecz Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o.

Na podstawie mapy uzupełniającej ewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. w dniu 30 sierpnia 2004 r. pod nr [...] i wykazu zmian gruntowych w w/w księdze wieczystej dokonano zmiany oznaczenia nieruchomości wykazanej jako działka nr [...] na działki nr nr: [...] i [...]. Działka [...] na postawie umowy przeniesienia własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu stała się własnością H. S. i J. S. oraz ujawniona została w księdze wieczystej KW nr [...].

Organ podał także, że [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. prowadził z właścicielami negocjacje w sprawie wykupu między innymi działki nr [...]. zajętej częściowo pod chodnik ul. [...].

Od decyzji Wojewody [...] odwołanie wnieśli J. S. i H. S. zarzucając naruszenie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia, błędną ocenę zebranego materiału dowodowego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych, naruszenie art. 75 §1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie dopuszczenie dowodu z dokumentów zobowiązujących [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich do przedłożenia dowodów potwierdzających władztwo Skarbu Państwa nad opisaną na wstępie nieruchomością.

Odwołujący się podnieśli, że na dzień 31 grudnia 1998 r. brak było jednej z przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., tj. faktycznego władztwa Skarbu Państwa przedmiotową działką, a właściciele nie zostali pozbawieni władania tą nieruchomością. Przedmiotowy grunt, w części objętej zaskarżoną decyzją, nigdy nie był zajęty pod drogę publiczną.

Odwołujący się podali, że sytuacja działki nr [...] jest podobna do działki nr [...], którą odzyskali. Zmiana stanu władania nastąpiła w 2002 r., kiedy na wniosek Kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich dokonano przesunięcia ogrodzenia w głąb działki [...]. Wyrażono także zgodę na poszerzenie chodnika kosztem działki [...]. Do zawarcia umowy cywilno-prawnej nie doszło, co oznaczało, iż [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. bezumownie korzystał z przedmiotowej nieruchomości. [...] Zarząd Dróg Wojewódzkich w K. złożył propozycję oferty wykupu działek [...] i [...], zobowiązywał się do pokrycia kosztów zawarcia aktu notarialnego oraz przedłożył ofertę wypłaty wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z opisanych wyżej działek i odszkodowania za utracone korzyści.

Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu odwołania H. S. i J. S., decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...].

Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody [...], iż przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. zostały spełnione. Odnosząc się do zarzutów odwołania Minister wyjaśnił, że niniejsza sprawa dotyczy wyłącznie działki nr [...] i nie obejmuje innych gruntów leżących pomiędzy tą działką, a ogrodzeniem. Działka ta nie ma żadnego związku z działką nr [...], o której mowa w odwołaniu.

H. S i J. S. złożyli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...]. W skardze powtórzyli zarzuty podniesione w odwołaniu. Ponadto zarzucili Ministrowi Infrastruktury naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., gdyż organ nie zapoznał stron ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz zasady dwuinstancyjności postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że w trakcie postępowania odwoławczego uzupełniono akta o decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1998 r. wydaną na wniosek J. i H. S. w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a także o wypis z aktu notarialnego z dnia 2 czerwca 1995 r. dotyczący sprzedaży nieruchomości małżonkom J. i H. S., na które to dokumenty, znane skarżącym, powołał się organ wojewódzki w wydanej decyzji. Nie są to więc nowe dokumenty, które nie były znane skarżącym.

Do akt sprawy wpłynęło także pismo skarżących z dnia 29 lipca 2008 r., w którym stwierdzili, że organy orzekające w sprawie wywodziły istnienie przesłanek wynikających z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. powołując jako dowód decyzję Burmistrza Miasta S. z dnia [...] sierpnia 1998 r. Decyzja ta istniejąca w obrocie prawnym orzekała o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności działki oznaczonej nr ewidencyjnym [...]. Osnowa opisanej decyzji nie zawiera działki [...], z której to została wydzielona działka [...]. Tak więc stanowi ona dowód przesądzający o tym, iż nie spełnione zostały łącznie wszystkie przesłanki do nabycia przez Skarb Państwa własności tej nieruchomości art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że jest ona nieuzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.

Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że na dzień 31 grudnia

1998 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność H. S. i J. S. na podstawie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w S. z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. oznaczonej nr ew. [...] w prawo własności. Z działki ewidencyjnej nr [...] została wyodrębniona działka nr ew. [...] (mapa do celów prawnych – k-56 akt administracyjnych), a z tej działki wyodrębniona została działka nr ew. [...] (wykaz zmian danych ewidencyjnych – k-7).

Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość była zarezerwowana pod rozbudowę drogi nr [...][...], zaliczoną do dróg krajowych (uchwałą Nr 102 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych; M.P. Nr 3, poz. 16), która z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się drogą wojewódzką na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do definicji pasa drogowego jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. W rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) pasem drogowym w dniu 31 grudnia 1998 r. był wydzielony pas terenu, przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu (art. 4 ust. 1 pkt 1).

Organy ustaliły, że na przedmiotowej działce istnieje urządzony chodnik betonowy, przylegający do jezdni ul. [...] i stanowiący część drogi przeznaczoną do ruchu pieszych. Władztwo Skarbu Państwa zostało poparte, znajdującymi się w aktach sprawy, oświadczeniem kierownika Rejonu Dróg Wojewódzkich w S. z dnia 2 sierpnia 2006 r., protokołem oględzin przedmiotowej nieruchomości z dnia 26 czerwca 2007 r. i protokołem przesłuchania świadka z dnia 27 lipca 2007 r.

W świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy, wskazać należy, że organy wykazały, że w odniesieniu do działki nr [...] o pow. [...] ha zaistniały przesłanki wynikające z art.73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Wskazane przez skarżących naruszenie art. 10 k.p.a., w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. Zarzuty odnoszące się do działki ew. nr [...] pozostają poza zakresem rozpoznawanej sprawy. Sąd nie uznał za zasadne zarzuty odnośnie do naruszenia pozostałych przepisów postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.