Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 110/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Opłata skarbowa
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2015 poz 783
law: Ustawa z dnai 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi I. N. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 2 [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w opłacie skarbowej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Prezydent G. określił A. P. reprezentującą I. S.A. (skarżąca) wysokość zobowiązania w opłacie skarbowej od złożonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

W odwołaniu od ww. decyzji strona wniosła o jej uchylenie podając, że działająca w imieniu skarżącej A. P. złożyła wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego w G., Wydział II Karny, sygn. akt II K [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. Wniosek trafił do Wydziału I Cywilnego SR i w dniu

[...] maja 2015 r. ww. wyrok został zaopatrzony w klauzulę wykonalności - sygn. akt I Co [...]. Urząd Miejski w G. Wydział Finansowy Referat Dochodów Podatkowych i Obsługi Kas sygn. [...] zwrócił się do A. P. o podanie przyczyny braku uiszczenia 17 zł. tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W odpowiedzi adresat pisma poinformował urząd, że zwalnia się od opłaty skarbowej dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa zgodnie z pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej, tj. zwalnia się od opłaty w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawa o wykroczenia. Odpis pisma przesłano również do Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny. Następnie pełnomocnik strony w dniu [...] sierpnia 2015 r. po raz wtóry wyjaśnił, iż zwalnia się od opłaty skarbowej udzielenie pełnomocnictwa w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia. W związku z czym brak podstaw do uiszczenia opłaty za złożenie pełnomocnictwa wraz z wnioskiem o nadanie klauzuli wykonalności Sądu Rejonowego w G. w sprawie o sygn. akt II K [...] na rzecz następcy prawnego I. N. S.A z/s w W..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ przywołał stan faktyczny sprawy, który jego zdaniem nie budził wątpliwości. Podał, że pełnomocnik skarżącej w dniu [...] maja 2015 r. wystąpiła do sądu o nadanie wykonalności wyrokowi karnemu z dnia [...] grudnia 2005 r. (sygn. akt II K [...] w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427 zł. Za złożone pełnomocnictwo nie uiściła opłaty skarbowej w kwocie 17 zł, o czym Prezes Sądu Rejonowego w G. poinformował pisemnie Prezydenta G. w piśmie z dnia [...] czerwca 2015 r.

Organ uznał, że zwolnieniu z opłaty skarbowej podlega dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa lub prokury oraz jego odpis, wypis lub kopia - od każdego stosunku pełnomocnictwa (prokury) w wysokości 17 w sprawach: karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia.

Organ podał, że spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy pełnomocnictwo w postępowaniu o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega zwolnieniu w oparciu o pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Zdaniem organu najważniejszą kwestią w sprawie jest charakter prawny postępowania o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu. Organ podał, że zgodnie z art. 776 k.p.c. podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest tytuł egzekucyjny zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Jest to instytucja zaczerpnięta z prawa cywilnego, uregulowana w części kodeksu postępowania cywilnego, normującej postępowanie egzekucyjne. Do tych przepisów odsyła wprost art. 25 § 1 k.k.w.

Organ wskazał, że nadanie klauzuli wykonalności jest integralną częścią postępowania egzekucyjnego, które ma autonomiczny charakter. A. P. po raz pierwszy złożyła pełnomocnictwo udzielone jej przez pokrzywdzoną Spółkę w postępowaniu klauzulowym, które nie jest sprawą stricte karną, a zatem nie podlega zwolnieniu, o którym mowa w pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej.

Skarżąca, w skardze do tut. Sądu wniosła o uchylenie decyzji obu instancji, zarzucając naruszenie prawa :

1. materialnego tj. art. 4 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z pkt. IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, iż pełnomocnictwo od nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega opłacie skarbowej w wysokości 17 zł w związku z uznaniem, iż postępowanie klauzulowe w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji, gdy ustawodawca zdecydował się określić wysokość stawek opłaty skarbowej dla poszczególnych jej przedmiotów oraz zakres zwolnień przedmiotowych w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy i zwolnił od opłaty skarbowej w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia.

a. art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej w zw z art. 5 ust 1 ustawy o opłacie skarbowej poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, iż nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu podlega opłacie za złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawie z zakresu administracji publicznej lub w postępowaniu sądowym w sytuacji, gdy dokument stwierdzający udzielenie pełnomocnictwa zgodnie z art. 4 ustawy o opłacie skarbowej w zw. z pkt. IV załącznika do ww. ustawy zwalnia wskazane tam podmioty od ponoszenia opłaty skarbowej w sprawach karnych, karnych skarbowych i dyscyplinarnych oraz w sprawach o wykroczenia;

b. pkt IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez błędną wykładnie i utworzenie pozaustawowej kategorii spraw karnych nie wymienionych w załączniku i rozróżnienie spraw na ściśle karne i sprawy nie będące sprawami ściśle karnymi, w sytuacji gdy ustawa nie kategoryzuje spraw w takich sposób, lecz jedynie rozróżnia te sprawy na sprawy karne i niekarne;

c. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o opłacie skarbowej zw. z pkt. IV ustawy o opłacie skarbowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie przez organ, iż sprawa o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu nie jest sprawą ściśle karną, mimo dostrzeżenia przez sam organ jej karnego charakteru, w sytuacji gdy opłaty od pełnomocnictwa nie pobiera się nawet przy uznaniu, iż sprawa której dotyczy wniosek nie miałaby charakteru ściśle karnego, ponieważ ustawa w przypadku zwolnienia od opłat od pełnomocnictwa nie kategoryzuje spraw karnych na sprawy sensu largo i sensu stricte;

d. art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez błędne uznanie, iż zaistniało zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego, w związku z którym organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego, w sytuacji której do zdarzenia takiego nie doszło, ponieważ żadna ustawa nie przewiduje opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawach karnych, w których podmiot uprawniony złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu do sądu karnego;

e. art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego w zw. z 25 § 1 kodeksu karnego wykonawczego poprzez błędne uznanie, iż nadanie klauzuli wykonalności jest integralną częścią postępowania egzekucyjnego i ma autonomiczny charakter w związku z czym postępowanie klauzulowe nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest sprawą karną, a przepisy odnoszące się do nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu wymagają wykładni zawężającej, a nie rozszerzającej.

2. przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na wynik postępowania, a w szczególności:

a. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wskazanie błędnej podstawy prawnej uzasadnienia decyzji, poprzez pominięcie uzasadnienia prawnego decyzji wraz z wyjaśnieniem podstaw prawnych, w sytuacji gdy organ administracji publicznej wydając decyzję administracyjną jest zobligowany do wskazania treści przepisów wraz z wyjaśnieniem powodów rozstrzygnięcia;

b. art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania numeru artykułu aktu normatywnego oraz nie określenia miejsca publikacji aktu, który jest podstawą wydania decyzji, w sytuacji gdzie organ administracji publicznej powołując podstawę prawną decyzji nie może ograniczyć się wyłącznie do wskazania numeru artykułu aktu normatywnego, a tylko takie decyzje, których uzasadnienie zawiera wskazanie konkretnych przepisów aktu normatywnego zastosowanych przy rozstrzygnięciu sprawy wraz z określeniem miejsca publikacji tego aktu oraz wskazane treści wraz z wyjaśnieniem powodów rozstrzygnięcia w zakresie koniecznym ze względu na okoliczności sprawy spełniają rygory kodeksu;

c. art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji w następstwie przeprowadzenia pobieżnego, cechującego się dowolnością, nieposzanowaniem interesu strony postępowania w żaden sposób nie przyczyniającego się do realizacji zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie do organu administracji publicznej;

d. błędu w ustaleniach stanu faktycznego polegającego na błędnym przyjęciu, iż przedmiotowa sprawa nie jest sprawą stricte karną, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest sprawą karną, nawet w sytuacji, gdy wniosek taki będzie rozpoznawany przez wydział cywilny sądu, w związku z czym nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu przez wydział cywilny sądu nie powoduje że jest to sprawa cywilna.

W uzasadnieniu skarżąca podała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji Prezydenta Miasta G. z dnia [...] września 2015 r. i uznało, iż w zakresie żądania od pełnomocnika pokrzywdzonego kwoty 17 zł tytułem opłaty od pełnomocnictwa od nadania klauzuli wykonalności na rzecz podmiotu, na którego przeszły uprawnienia po powstaniu tytułu. Zgodnie z treścią art. 26 k.k.w do tytułów egzekucyjnych mają zastosowanie jedynie przepisy art. 776 - 795 k.p.c., zaś przepis ten nie wskazuje, iż nie ma tutaj miejsca zastosowanie ustawa o opłacie skarbowej. Według pełnomocnika strony, przepisy dot. opłaty skarbowej zawarte w innych aktach, mają moc jedynie wówczas, jeżeli mają charakter przepisów szczególnych - czyli chodzi o takie normy, które wyraźnie odnoszą się do opłaty skarbowej. Przepisy takie wymagają wykładni zawężającej, a nie rozszerzającej, jak to uczynił organ. Gdyby wolą ustawodawcy było rzeczywiście stosowanie do tytułów egzekucyjnych wydawanych w postępowaniu wykonawczym w sprawach karnych ustawy o opłacie skarbowej, zostałoby to wskazane w sposób jednoznaczny w ww. ustawie.

Reasumując pełnomocnik stwierdził, że wniosek pełnomocnika Spółki o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego w G., Wydział II Karny, sygn. akt II K [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. na rzecz skarżącej będącej następcą prawnym Canal + Cyfrowy Sp z o.o. i dołączone do przedmiotowego wniosku pełnomocnictwo nie podlega opłacie skarbowej, ponieważ zostało udzielone w sprawie karnej. Podsumowując pełnomocnik stwierdził, że nie pobiera się opłaty od pełnomocnictwa w każdej sprawie karnej, a nawet wtedy, gdy sprawa ma charakter wypadkowy i jest skierowana do wydziału cywilnego sądu np. celem nadania klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu.

Co do naruszeń procedury, strona skarżąca stwierdziła, że organ naruszył wyżej wymienione i inne przepisy procesowe, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ swobodnej ocenie dowodów poddał niekompletny materiał dowodowy. Naruszył także szereg przepisów poprzez błędną ich interpretację i uznanie, że w sprawach karnych należy dokonać zapłaty opłaty skarbowej za udzielenie pełnomocnictwa. Błędna interpretacja przepisów miało wpływ na prawidłowość zastosowania w sprawie normy prawa materialnego i jego błędne zastosowanie. Naruszono również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa, jak również zasadę praworządności. Według strony naruszono również art. 11 i art. 107 § 3 kpa gdyż nie przekonano strony do argumentów uzasadniających wydanie decyzji, zarówno co do stanu faktycznego jak i prawnego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269, ze m.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 dalej jako "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Badając przedmiotową sprawę według przedstawionych kryteriów Sąd takiego naruszenia się nie dopatrzył.

Spór w sprawie sprowadza się do oceny, czy pełnomocnictwo w postępowaniu

o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu, podlega zwolnieniu w oparciu

o pkt IV załącznika do ustawy o opłacie skarbowej. Zatem ocenie Sądu podlega kwestia zasadności żądania uiszczenia opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w sprawie

o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu, w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427 zł.

Strona uznała, że żądanie wniesienia opłaty w kwocie 17,00 zł. od pełnomocnictwa jest bezpodstawne, gdyż na podstawie art. 4 ww. ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 783) i w pkt IV załącznika ustawy, na podstawie którego zwalnia się pełnomocników (w tym także prokurentów) od ponoszenia kosztów opłaty skarbowej w sprawach karnych. Zdaniem strony nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu jest nadal sprawą karną, a nie cywilną, jak twierdzi organ.

Niewyjaśnienie tego faktu w opinii strony jest naruszeniem prawa materialnego, tj.

art. 4 w zw. z punktem IV, art. 1 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt 4, wreszcie art. 21 § 1 kpt 1 i § 3 Op.

Stanowisko strony nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi karnemu z dnia [...] grudnia 2005 r. II K [...] w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427,00 zł. zgodnie z art. 776 kodeksu postępowania cywilnego podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy tj. tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności

Ma rację organ twierdząc, że jest to instytucja zaczerpnięta z prawa cywilnego, którą Ustawodawca uregulował w kodeksie postępowania cywilnego. Należy zaznaczyć, że do tej instytucji odsyła przepis art. 25 § 1 kodeksu karnego wykonawczego. To oznacza, że nadanie klauzuli wykonalności jest integralną i autonomiczną częścią postępowania egzekucyjnego. To postępowanie w takim stadium nie jest już postępowaniem karnym. Vide uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2007r. z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. akt I KZP 35/07, w którym zawarto tezę: Postępowanie w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu w postaci postanowienia prokuratora o zabezpieczeniu majątkowym na podstawie art. 293 § 1 k.p.k. toczy się według przepisów Kodeksu Karnego wykonawczego z uwzględnieniem przepisów art. 796 – 795 kpc w zakresie, w jakim odsyła do nich przepis art. 26 kkw. Dalej SN stwierdził, że : " Właściwym do rozpoznania wniosku o nadanie klauzuli wykonalności jest Sąd Rejonowy właściwości ogólnej dłużnika ( art. 781 § 2 kpc w zw. z art. 26 k.k.w, a do rozpoznania zażalenia tego sądu – sąd wyższej instancji". Na str. 3 uzasadnienia SN stwierdził, że :"Klauzula wykonalności jest instytucją prawa cywilnego".

Zatem niezrozumiałe są wątpliwości strony, co do przekazania wniosku przez Sąd Rejonowy Wydział Karny Wydziałowi I Cywilnemu w przedmiocie nadania klauzuli wykonalności, mimo, że wniosek dotyczył wyroku karnego. Jak trafnie wskazał organ, w sprawie ma zastosowanie art. 776 – 795 kpc, o czym stanowi art. 25 – 26 kkw. Podobnie jak w postępowaniu cywilnym tak i w postępowaniu karnym dla wszczęcia egzekucji konieczne jest nadanie klauzuli wykonalności orzeczeniu prawomocnemu i nadającemu się do wykonania. Nadanie klauzuli wykonalności jest zatem integralną częścią postępowania egzekucyjnego. Nadal aktualna jest zatem teza wyrażona przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku w dniu 5 października 1999r. w sprawie o sygn. akt II AKz 820/99: "Wszczęcie egzekucji następuje wraz z nadaniem wyrokowi klauzuli wykonalności w zakresie zobowiązań o charakterze cywilnym. Nadanie klauzuli wykonalności jest więc integralną częścią postępowania egzekucyjnego, nie zaś czynnością procesową która postępowanie owo poprzedza".

Zarzuty strony, co do naruszenia prawa materialnego w tej sytuacji nie mogą się ostać. Także zarzuty, co do naruszenia procedury, zdaniem Sądu są nietrafione. Organy miały do rozstrzygnięcia tylko jedną kwestię, a mianowicie, czy złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu klauzulowym w stosunku do wyroku karnego w części dotyczącej obowiązku naprawienia szkody w kwocie 1.427,00 zł. podlega opłacie skarbowej. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone przez organy było poprawne i w sposób wystarczający wyjaśniło kwestię sporną. Nie naruszono zasad zaufania do organów państwa ani praworządności.

Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 151 cyt. ustawy skargę oddalił.

E. Kruppik – Świetlicka J. Szulc U. Wiśniewska