Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 441/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 105
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Magdalena Maliszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2011 r. znak [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.) dalej zw. k.p.a., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2171/10, z wniosku P. R. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowany i udzielającej P. "P." A. pozwolenia na budowę obiektów budowlanych urządzeń radionawigacyjnych ILS/DME na terenie lotniska [...] w [...], umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.

W uzasadnieniu organ wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2001 r., zatwierdził projekt budowany i udzielił P. "P." A. pozwolenia na budowę obiektów budowlanych na terenie lotniska [...] w [...].

Pismem z dnia 23 listopada 2009r. P. R. zwrócił się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. Swoje żądanie wnioskujący oparł na przesłance, określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem jak wskazał P. R. w przedmiotowej sprawie P.P. P. w [...] nie wykazały prawa do dysponowania nieruchomością, stanowiącą własność wnioskodawcy. Jednocześnie wnioskodawca wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości, położonych w [...] w obrębie [...] o nr geodezyjnych [...] i [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta przez Sąd Rejonowy w [...] o nr [...].

Z analizy akt wynika, że na powyższych działkach o nr ewid. [...] i [...] z obrębu: [...], [...], została zlokalizowana część inwestycji objętej ww. decyzją Wojewody [...]ego z dnia [...] września 2001 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeanalizowaniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], utrzymaną w mocy decyzją tego organu z dnia 2 września 2010 r., znak: [...] umorzył z przyczyn podmiotowych postępowanie w ww. sprawie.

Powyższe decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2171/10.

W uzasadnieniu ww. wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wystarcza, aby zakwestionować znajdujący się w księdze wieczystej j nr [...] wpis, wskazujący że współwłaścicielem dziełek nr ew. [...] i [...] jest P. R. Sąd zwrócił również uwagę, że ostateczne ukształtowanie stanu prawnego ww. działek zależy od wyniku postępowań administracyjnych dotyczących m. in. stwierdzenia nieważności uchwały parcelacyjnej majątku ziemskiego, decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 r. i innych, w tym dotyczących roszczenia Skarbu Państwa o usunięcie niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dalej wskazał, powołując się na art. 28 k.p.a., że pojęcie strony jakim posługuje się ten przepis może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Podmiot dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć.

P. R. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], swój interes prawny wywiódł z okoliczności, że jest współwłaścicielem działek nr ew. [...] i [...], na co wskazywał wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] - [...] w [...]. Z kolei w dziale III księgi wpisano ostrzeżenia o niezgodności stanu prawnego ujawnionego w dziale II księgi z rzeczywistym stanem prawnym.

Organ wskazał dalej, że interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić nie na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. W przypadku, gdy podmiot, na którego żądanie postępowanie zostało wszczęte, utraci w trakcie postępowania przymiot strony, postępowanie podlega umorzeniu.

Organ podniósł, że ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku aktualnej treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] - [...] w [...] wynika, że w dziale II księgi jako właściciela działek nr [...] i [...] obręb [...], [...] II wpisano obecnie Skarb Państwa. Wpis ten nastąpił na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], którym dokonano uzgodnienia treści księgi wieczystej nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II księgi w miejsce uprzednio wpisanych właścicieli, Skarbu Państwa jako wyłącznego właściciela działek opisanych w księdze.

Zgodnie z art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 43, poz. 296 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Wobec powyższego organ stwierdził, że właścicielem działek nr ew. [...] i [...] obręb [...], [...] II nie jest P. R., lecz Skarb Państwa. Tym samym P. R. nie posiada obecnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], a w konsekwencji zasadnym jest umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowania w omawianej sprawie z przyczyn podmiotowych, zgodnie z art. 105 k.p.a.

P. R. wystąpił pismem z dnia 9 listopada 2011 r. do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2011 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję GINB z dnia [...] października 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji GINB w całości przytoczył rozważania zawarte w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, stwierdzając, że należało umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., Nr [...], z uwagi na okoliczność, iż zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu.

Ponadto organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby zaszła zmiana okoliczności faktycznych w ww. sprawie, dotycząca interesu prawnego wnioskodawcy, a w szczególności nie ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011r., znak: [...], nie jest aktem, który w sposób ostateczny kształtuje stan prawny, dotyczący ww. działek o nr ew. [...] i [...].

Wyjaśnił również, że obecnie wobec zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...], polegającej na wpisaniu w miejsce uprzednich właścicieli, Skarbu Państwa, jako wyłącznego właściciela działek opisanych w ww. księdze wieczystej, kwestia ustalenia okoliczności faktycznych, dotyczących nabycia działek o nr ewid. [...] i [...] z obrębu [...], [...] II przez P. R., pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w kwestionowanej decyzji GINB z dnia [...] października 2011 r.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. decyzję złożył P. R. Decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 107 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nierozpoznanie w drugiej instancji wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności nie uwzględnienie decyzji wydanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju wsi z dnia [...] października 2011 r., którą stwierdzono nieważność decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia Wojewody [...] w sprawie podpadania nieruchomości ziemskiej [...] - [...] pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej;

- naruszenie przepisów postępowania tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez organ administracyjny wytycznych wskazanych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 2171/10) tj. nie rozważenie wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, a w szczególności oparcie skarżonego rozstrzygnięcia wyłącznie o wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r., którego treść wskazuje, że został wydany na podstawie orzeczeń w sprawie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej z 1948 r., w sytuacji gdy organ administracyjny dysponował decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r., stwierdzającą nieważność ww. decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz poprzedzającej ją orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r.

W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w sposób dokładny i wnikliwy do czego jest zobowiązany przepisami postępowania administracyjnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając skarżone orzeczenie zbadał jedynie treść księgi wieczystej nr [...], nie badając przy tym treści wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r. Istotnym jest, że rozstrzygnięcie powyższego wyroku, jak wynika z jego uzasadnienia, podjęte zostało wyłącznie w oparciu o treść decyzji z [...] grudnia 1948 r., która została częściowo unieważniona decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. Tym samym decyzja wydana w dniu [...] października 2011 r. ma znaczenie nie tylko w kontekście prawa własności do działek nr [...] i [...], ale również legitymacji wnioskodawcy. Ponadto decyzja z dnia [...] października 2011 r. została utrzymana w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie podjęte przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest w chwili obecnej ostateczne.

Dodał, że istnienie sporu w zakresie własności działek nr [...] i [...] wynika również z treści księgi wieczystej nr [...]. W związku bowiem ze złożoną przez skarżącego apelacją od postanowienia, na mocy którego dokonano zmiany wpisu prawa własności (wpis Skarbu Państwa), w dziale II rubryka 2.1. ww. księgi wieczystej właściwy Sąd Rejonowy zarejestrował wzmiankę dotycząca zaskarżonego wpisu.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą materialną lub procesową uzasadniającą jej uchylenie, skarga zaś nie jest zasadna.

Główny Inspektor Nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie utrzymał w mocy swoją własną decyzję umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] udzielającej pozwolenia na budowę obiektów budowlanych portu lotniczego "[...]" w [...].

Na wstępie należy wskazać, że podstawową okolicznością jaka miała wpływ na rozstrzygnięcie sprawy była okoliczność, iż kwestię umorzenia postępowania administracyjnego w ww. sprawnie poprzednio badał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 17 marca 2011 r. (sygn. akt VII SA/Wa 2171/10) wskazał Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego kierunek postępowania dla załatwienia sprawy.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 poz. 270), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia.

Art. 153 p.p.s.a. zawiera postanowienie o wiążącym charakterze "wskazań co do dalszego postępowania", jako drugiego - obok oceny prawnej - elementu wiążącego uzasadnienia orzeczenia sądu administracyjnego. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek. Ocena prawna dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie, podczas gdy wskazania określają sposób ich postępowania w przyszłości. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Ich celem jest zapobieżenie w przyszłości błędom stwierdzonym przez sąd administracyjny w trakcie kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś aprioryczne rozstrzygnięcie problemów związanych z treścią przyszłego rozstrzygnięcia organu ponownie rozpoznającego sprawę, (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 475-476).

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz aspektu zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania danej decyzji. Z kolei wpływ orzeczenia sądu administracyjnego na ponowne postępowanie w sprawie przed organami administracji publicznej ma ważkie znaczenie w odniesieniu do orzeczeń kasatoryjnych tego sądu. W rezultacie następuje bowiem merytoryczne rozpatrzenie sprawy w nowym postępowaniu administracyjnym, prowadzonym w zakresie wynikającym z dokonanego obalenia zaskarżonego aktu lub czynności i ewentualnie innych aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.

Reasumując, wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W wyroku z dnia 17 marca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VII SA/Wa 2171/10) wskazał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji o umorzeniu postępowania nieważnościowego nie dokonał właściwych ustaleń związanych ze stanem prawnym działek o nr ew. [...] i [...], stanowiących podstawę roszczeń P. R., a w konsekwencji, przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które obligują organ do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Sąd podniósł, że stan faktyczny i prawny mający wpływ na ustalenie rzeczywistego stanu prawnego ww. działek jest wynikiem toczących się od wielu lat postępowań administracyjnych i sądowych. Końcowe ukształtowanie stanu prawnego ww. działek jest uzależnione od ostatecznego wyniku postępowań administracyjnych dotyczących m.in. stwierdzenia nieważności uchwały parcelacyjnej majątku ziemskiego, czy też decyzji nacjonalizacyjnych z 1948 r. i innych, w tym dot. roszczenia Skarbu Państwa o usunięciu niezgodności stanu prawnego ujawnionego w dziele II KW z rzeczywistym stanem prawnym.

W ocenie Sądu zarówno orzeczenia sądowe, jak i administracyjne, mogące ustalić jedynie obecne stosunki własnościowe, mogłoby zapaść wyłącznie w oparciu o obowiązujący aktualnie stan prawny wynikający z mocy wiążących decyzji administracyjnych. Jednak w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji ją poprzedzającej organ nadzoru takich rozważań nie przedstawił. Aktualnie pomiędzy Skarbem Państwa, a wpisanymi do ww. księgi podmiotami jako właścicielami toczy się spór o uzgodnienie stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej. W takim procesie także pozwany może bronić się, kwestionując prawo własności powoda, także w drodze obalenia domniemania z wpisu w księdze wieczystej. Skoro podmiot wpisany jako pozwany może także chronić swój interes prawny, poprzez kwestionowanie prawa powoda i korzysta z domniemania o prawdziwości wpisu, to nie można wykluczyć, że w postępowaniu administracyjnym o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę taki podmiot ma interes prawny o jakim mowa w art. 28 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego realizując wytyczne Sądu załączył do akt postępowania administracyjnego kopię wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], w sprawie uzgodnienia treści ksiąg wieczystych, na mocy którego uzgodniono treść księgi wieczystej [...], dotyczącej wskazanych nieruchomości o nr ew. [...] i [...], w ten sposób, że wpisano w dziale II tych ksiąg wieczystych Skarb Państwa jako wyłącznego właściciela do całości nieruchomości w miejsce aktualnych właścicieli.

Pamiętać należy, że zgodnie z art. 365 § 1 ustawy Kodeks postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W aktach sprawy znalazła się również wygenerowana komputerowo treść księgi wieczystej [...] ze stanem na dzień 10 października 2011 r. Z księgi tej wynika, że właścicielem działek nr ew. [...] i [...] jest Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...], jako organ reprezentujący Skarb Państwa.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361 ze zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki powyższe domniemanie nie zostanie obalone przeciwdowodem korzysta ono z pełni mocy dowodowej.

Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku aktualnej treści księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] - [...] w [...] wynika, że w dziale II księgi jako właściciela działek nr [...] i [...] obręb [...], [...] II wpisano obecnie Skarb Państwa. Wpis ten nastąpił na podstawie prawomocnego ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r., którym dokonano uzgodnienia treści wskazanej księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie w dziale II księgi w miejsce uprzednio wpisanych właścicieli, Skarbu Państwa, jako wyłącznego właściciela działek opisanych w księdze.

Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, że organ prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...]ego udzielającej pozwolenia na budowę obiektów budowlanych portu lotniczego "[...]" w [...] z wniosku P. R., gdyż nie będąc właścicielem działek nr [...] i [...] stanowiących podstawę jego interesu prawnego, nie posiada on interesu prawnego do kwestionowania prawidłowości tej decyzji.

P. R. wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r. swój interes prawny wywiódł z okoliczności, że jest współwłaścicielem działek nr ew. [...] i [...], na których zlokalizowana jest częściowo inwestycja objęta ww. decyzją Wojewody [...], na co wskazywał wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] - [...] w [...]. Tym samym skoro w księdze wieczystej zaszły zmiany i obecnie jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a wpis ten korzysta z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem prawnym, P. R. nie ma interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...].

Zgodzić się również należy ze stanowiskiem organu, iż interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji należy ocenić nie na dzień złożenia wniosku, lecz na dzień orzekania w tej sprawie przez organ administracji. W przypadku, gdy podmiot, na którego żądanie postępowanie zostało wszczęte, utraci w trakcie postępowania przymiot strony, postępowanie podlega umorzeniu.

Wobec powyższego należy potwierdzić ustalenia organu, że właścicielem działek nr ew. [...] i [...] obręb [...], [...] II nie jest P. R., lecz Skarb Państwa. Tym samym P. R. nie posiada obecnie przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2001 r., nr [...], a w konsekwencji zasadnym było umorzenie wszczętego na jego wniosek postępowania w omawianej sprawie z przyczyn podmiotowych. Zgodnie bowiem z art. 105 k.p.a., jeżeli postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania.

W tej sytuacji organ zasadnie wskazał, że obecnie wobec zmiany wpisu w dziale II księgi wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...]-[...] w [...], polegającej na wpisaniu w miejsce uprzednich właścicieli, Skarbu Państwa, jako wyłącznego właściciela działek opisanych w ww. księdze wieczystej, kwestia ustalenia okoliczności faktycznych, dotyczących nabycia działek o nr ewid.: [...] i [...] z obrębu: [...], [...] II przez P. R., pozostaje bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie w kwestionowanej decyzji GINB z dnia [...] października 2011r., do czego zobowiązał organ Sąd w wyroku z 17 marca 2011 r.

W tym stanie rzeczy nie można uznać zarzutów skargi za zasadne. Nie potwierdził się zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a, a wobec ustalenia istotnych w sprawie okoliczności dotyczących zmiany wpisu w księdze wieczystej i udokumentowania tej zmiany w materiałach sprawy nie są zasadne również zarzuty naruszenia art. 7, 77 i 107 k.p.a.

Nie jest zasadny podnoszony przez skarżącego zarzut, iż wpis w księdze wieczystej [...] dokonany w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] września 2010 r. sygn. akt [...] nie uwzględnia późniejszych rozstrzygnięć administracyjnych, tj., decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. i [...] stycznia 2012 r. dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Wojewody [...] z [...] kwietnia 1948 r. w sprawie poddania przedmiotowej nieruchomości ziemskiej pod działanie art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej – przez co wpływa na fakt istnienia w dalszym ciągu niezgodności wpisu w księdze wieczystej i na fakt istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.

Podnieść należy, że dekret PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 3 z 1945 r. poz. 13 ze zm.) w art. 2 ust 1 pkt "e" stanowił o przejściu z mocy prawa na Skarb Państwa nieruchomości ziemskich stanowiących własność lub współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw [...], pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

Przepis powyższy stanowił, o bezzwłocznym przejściu własności na Skarb Państwa, bez żadnego wynagrodzenia w całości. Wykonanie dekretu powierzono Ministrowi Rolnictwa i Reform Rolnych (art. 20 dekretu). Z rozporządzenia wykonawczego do dekretu wydanego w oparciu o jego art. 8 i 20 tj., rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. (Dz.U. nr 10 poz. 51) wynika, że przejęcie odbywało się przez protokolarny spis objętych nieruchomości wraz z inwentarzem (§ 10 ust 2) oraz, że wpis prawa własności na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich wymienionych w art. 2 ust. 1 dekretu następował na wniosek właściwego wojewódzkiego urzędu ziemskiego (§ 12). Wymieniony urząd był też kompetentny do orzekania w sprawach czy dana nieruchomość podpada pod działanie dekretu (§5) przy czym to strona ubiegająca się o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień art. 2 ust. 1 pkt "e" dekretu powinna przedłożyć wojewódzkiemu urzędowi ziemskiemu dowody, stwierdzające dokładny obszar tej nieruchomości z wyszczególnieniem użytków każdego rodzaju, a w braku dowodów zwrócić się do wojewódzkiego urzędu ziemskiego o sporządzenie dowodów pomiarowych na swój koszt. Zatem strona była zobligowana wykazać brak charakteru rolnego nieruchomości ziemskiej, bądź brak spełnienia wielkości obszarowej. Z treści tych przepisów wynika, że wobec braku pozytywnego rozstrzygnięcia organu tj., decyzji stwierdzającej wyłączenie nieruchomości ziemskiej o obszarze w województwie [...]skim powyżej 100 ha. powierzchni ogólnej, spod działania art. 2 ust 1 pkt "e" dekretu nadal istnieje domniemanie przejścia tej nieruchomości z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa.

Regulacja ta odnosi się do stanu faktycznego w sprawie. Spór w zakresie prawa własności dotyczy nieruchomości ziemskiej, o której orzeczono orzeczeniem Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1948 r. nr [...] utrzymanym w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] grudnia 1948 r. nr [...] o stwierdzeniu podlegania tej nieruchomości pod działanie art. 2 ust 1 lit "e" dekretu. Dotyczyło to nieruchomości ziemskich zapisanych w księdze wieczystej Sądu Grodzkiego w [...] na rzecz M. F.; [...] tom I wyk. L.1 o ogólnym obszarze 224 ha 8 a 49 m2 oraz [...] tom I wyk. L16 o ogólnej powierzchni 114 ha 19 a 72 m2.

Przywoływana przez skarżącego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. nr [...], jako pierwszoinstancyjne orzeczenie, stwierdza w pkt 1 nieważność ww. orzeczeń z 26 kwietnia 1948 r. i [...] grudnia 1948 r. w zakresie w jakim orzekały o części majątku [...] przeznaczonej na parcelację, tj. 67 ha 98 a 75 m2 z nieruchomości [...] tom I wykaz 1 oraz całej nieruchomości [...] tom I wykaz 16 o ogólnej powierzchni 114 ha 19 a 72 m2 (łącznie 182 ha 18 a 47 m2).

Przedstawiona przy skardze do WSA decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. utrzymuje w mocy opisane rozstrzygnięcie z [...] października 2011 r.

Podnieść należy, że rozstrzygnięcia te wydano z uwagi na naruszenia przepisów postępowania w sprawie prowadzonej przez organy w 1948 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że organy orzekające w 1948 r. wydały swoje rozstrzygnięcia bez należytej analizy wszystkich istotnych okoliczności: ostateczne rozstrzygniecie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma ten skutek, że na wniosek byłego właściciela ziemskiego M. F. z roku 1948 o uznanie, że dana nieruchomość jest wyłączona spod działania postanowień dekretu powinien być od początku rozpoznawany z udziałem spadkobierców wnioskodawcy przez organy administracji państwowej.

Dopiero rozpoznanie tego wniosku decyzją ostateczną będzie stanowiło o tym, czy w zależności od wyniku rozstrzygnięcia, przysługuje skarżącemu prawo do nieruchomości (współwłasność). Dopóki takiego orzeczenia nie ma, istnieje domniemanie wpisu w księdze wieczystej nr [...]. Potwierdza je również domniemanie przejścia prawa własności nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 pkt "e" dekretu.

Przedstawione domniemania nie mogą być obalone w niniejszym postępowaniu. Wymaga to działań innych organów. Skarżący wystąpił w przedmiotowej sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę i to on jako osoba nie uczestnicząca w tamtym zwykłym postępowaniu powinien wykazać swój interes prawny do wszczęcia tego postępowania. Organy prawidłowo uznały, że ustalony stan faktyczny w sprawie nie daje podstaw do uznania istnienia interesu prawnego po stronie skarżącego.

Podnieść należy dodatkowo, że interes prawny skarżącego powinien być wykazany na datę orzekania przez organy. Podkreślić należy, że w dacie wydawania zaskarżonego orzeczenia wskazywana przez skarżącego decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2011 r. [...] nie dość, że nie była ostateczna, to również gdyby miała przymiot ostateczności, nie mogłaby być dowodem na istnienie interesu prawnego skarżącego w niniejszej sprawie o czym była mowa wyżej. Zatem skarżący nie może czynić skutecznego zarzutu braku uwzględnienia treści tej decyzji przez organ orzekający w sprawie.

Druga decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] nie była znana organowi orzekającemu w sprawie. Sąd odnosi się do niej z uwagi na podniesiony zarzut w skardze. Zarzut, który nie jest zarzutem trafnym.

Z tych względów Sąd uznał zaskarżoną decyzję za wydaną prawidłowo.

Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.