Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1397/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 par. 1, art. 80, art. 8, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 11, art. 77
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi T. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego T. D. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2012 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej oddalił wniosek T. D. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...] udzielonego na rzecz J. K., W. B., J. K. i M. S. (uprawnionych).

Decyzja została wydana w oparciu o art. 77 i art. 11 w związku z art. 82 ustawy o wynalazczości z 19 października 1972 r. (Dz.U. z 1993 r. Nr 26, poz. 717 ze zm., dalej ustawa o wynalazczości), w związku z art. 315 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej p.w.p.) i art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

W październiku 2004 r. T. D. (wnioskodawca, skarżący) złożył sprzeciw na decyzję Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego nr [...] na wzór użytkowy pt: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" na rzecz J. K., W. B., J. K. i M. S. (uprawnieni, uczestnicy postępowania), z powodu niespełnienia warunku nowości

Decyzją z [...] listopada 2005 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek o unieważnienie spornego prawa na wzór użytkowy. Wyrokiem z dnia 25 maja 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił złożoną przez wnioskodawcę skargę, następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 lutego 2007 r. oddalił skargę kasacyjną wniesioną od powyższego wyroku WSA.

Pismem z [...] sierpnia 2006 r. wnioskodawca wystąpił o unieważnienie w trybie postępowania spornego prawa ochronnego na wskazany wyżej wzór użytkowy. Zarzucił, iż ujawnione rozwiązanie nie spełnia przesłanek zdolności ochronnej określonych w art. 77 w zw. z art. 11, 26 i 82 ustawy o wynalazczości i nie jest "nowym i użytecznym rozwiązaniem dotyczącym kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci". Podniósł, że konstrukcja według spornego wzoru użytkowego nie jest przedmiotem o trwałej postaci. Przedmiotem zgłoszenia wzoru użytkowego może być tylko jedno rozwiązanie dotyczące konkretnej postaci tego przedmiotu, gdy tymczasem zakres ochrony w zastrzeżeniu jest na tyle szeroki, że może dotyczyć wielu rozwiązań istotnie różniących się między sobą. Wnioskodawca stwierdził ponadto, że rozwiązaniu brak jest również cechy nowości będącej wymogiem wynikającym z treści art. 11 ustawy o wynalazczości, na co wskazują rozwiązania ujawnione w opisach patentowych [...] i [...], a także dokumenty firmy I., I. i S.

Uprawnieni w odpowiedzi na wniosek oświadczyli, iż zaprzeczają autentyczności wszystkich pism i dokumentów, które zostały złożone przez skarżącego w formie kserokopii poświadczonych za zgodność z kopią. Wnieśli o nieuznanie za dowody w sprawie tych dokumentów, które zostały sporządzone w językach obcych, a których kopie wnioskodawca złożył bez uwierzytelnionych tłumaczeń dokonanych przez tłumacza przysięgłego. Uprawnieni podnieśli, iż niezrozumiałe jest dla nich twierdzenie, że konstrukcja według wzoru użytkowego [...] nie jest przedmiotem o trwałej postaci, jak również niezrozumiały jest zarzut braku użyteczności przedmiotowego wzoru. Nie zgodzili się ze stwierdzeniem, iż stworzone rozwiązanie nie jest nowe. Twórcy nie odnieśli się do dokumentów wyżej wspomnianych firm bowiem stanowią one kserokopie poświadczoną za zgodność z kopią. Do odpowiedzi załączono oświadczenie M.

Decyzją z [...] czerwca 2008 r. Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego unieważnił prawo ochronne na sporny wzór użytkowy.

W wyniku rozpoznania skargi złożonej przez uprawnionych WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że przesłanki podjętego rozstrzygnięcia przez Urząd Patentowy nie zostały w sposób dostateczny zindywidualizowane. Wobec czego Sąd nie miał możliwości zbadania, czy ocena dokonana przez organ była prawidłowa. Rozpatrując ponownie sprawę Urząd Patentowy powinien przeprowadzić postępowanie stosownie do zasad ogólnych zawartych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), odnosząc się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, by na ich podstawie podjąć decyzję prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego.

W wyniku rozpoznania skargi, złożonej przez wnioskodawcę, na powyższą decyzję, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję. Wskazał, iż organ administracji nie zastosował się do zdecydowanej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. Organ jedynie dokonał oceny zarzutu naruszenia poprzez wnioskodawcę zasady powagi rzeczy osądzonej, natomiast nie wykonał pozostałych wskazań:

a) przeprowadzenia postępowania stosownie do zasad ogólnych K.p.a.,

b) odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego w sprawie, w tym: odniesienia się do treści zeznań świadków oraz odniesienie się do treści umowy z dnia [...] marca 2006 r. mającej w ocenie Sądu zasadnicze znaczenie w kwestii adresata decyzji.

Sąd podkreślił, iż odmienność poglądów zaprezentowana przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy musi zostać rzetelnie przez organ uzasadniona, czyli po zebraniu materiału dowodowego organ musi dokonać oceny wszystkich dowodów. W szczególności, w świetle art. 107 § 3 K.p.a. zobowiązany jest uzasadnić przyczyny, dlaczego niektórym dowodom odmówił wiarygodności lub jej pominął. Dopiero wypełnienie tego obowiązku może przemawiać za przyjęciem, że sprawa została należycie wyjaśniona nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. Ten ostatni przepis stanowi bowiem o swobodnej ocenie dowodów, dokonanej po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy. Sąd podkreślił, iż Urząd Patentowy pominął w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zasadniczą część materiałów sprawy, na których skarżący oparł wniosek o unieważnienie przedmiotowego wzoru użytkowego i skupił się wyłącznie na ocenie części tych materiałów, a dowodów pominiętych nie ocenił. W szczególności organ nie ocenił w zaskarżonej decyzji:

- oświadczenia firmy I. z dnia [...] marca 2006 r. wraz z załączonymi do niego zdjęciami ramy siedziskowo-oparciowej, opisem technologicznym z 1996 r.,

- faktury VAT potwierdzające zakup taśmy używanej do mocowania na ramach siedziskowo-oparciowych foteli; -oświadczenia firmy I. z dnia [...] września 2006 r.;

- oświadczenia firmy I. wraz z załącznikami oraz tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- rysunków z opisem rozwiązania firmy S. z 1995 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- oświadczenia K. M. wraz ze zdjęciami przedstawiającymi ramy siedziskowo-oparciowe produkowane w I.;

- oświadczenia Dyrektora firmy J. Sp. z o.o. z załączonym opisem wzoru użytkowego [...] i tłumaczeniem na j.polski;

- oświadczenia C. ze zdjęciami foteli I. i tłumaczeniem przysięgłym;

- oświadczenia firmy A. wraz z tłumaczeniem przysięgłym oświadczenia na j. polski;

- stron z katalogu firmy S. z 1986 r. przedstawiających fotele, w których zastosowana została rama posiadająca wszystkie cechy wzoru użytkowego [...];

- zeznań G. K. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

- zeznań K. M. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

Sąd podkreślił, iż brak oceny tego materiału w zaskarżonej decyzji, podania przyczyn, z powodu których dowodom tym organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 K.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Sąd wskazał, iż Urząd Patentowy RP ponownie obowiązany jest zarówno zebrać materiał dowodowy, jak i wyczerpująco dokonać jego oceny według wymagań art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., jak i wykonać zalecenie Sądu z wyroku z 10 grudnia 2008 r. - w zakresie dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej, którą jest związany (w zakresie skutków mowy cywilnej z [...] marca 2006 r. dla ustalenia kręgu stron postępowania). Ustalony prawidłowo i oceniony stan faktyczny pozwoli dopiero na ocenę merytoryczną prawidłowego zastosowania prawa materialnego.

Na rozprawie dnia [...] stycznia 2012 r. pełnomocnik wnioskodawcy podtrzymał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego złożył do akt pismo stanowiące załącznik do protokołu, w którym ponownie podkreśla, iż rozwiązanie według przedmiotowego wzoru użytkowego nie stanowi przedmiotu o trwałej postaci, nie było nowe w dacie zgłoszenia, rozwiązanie to nie jest użyteczne.

Pełnomocnik uprawnionych podtrzymał wniosek o oddalenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego, wyjaśniając odnośnie legitymacji uprawnionych, iż uprawnieni złożyli umowę na mocy, której prawo do spornego wzoru przysługuje wszystkim twórcom.

Strony zgodnie stwierdziły, iż uważają że przedłożone materiały są wystarczające do wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Urząd Patentowy RP ponownie oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego. Stwierdził niezasadność zarzutu braku trwałej postaci przedmiotowego rozwiązania, bowiem rozwiązanie będące przedmiotem wzoru użytkowego powinno dotyczyć określonego przedmiotu, takiego elementu, który jest wyodrębniony z otoczenia. Sporne rozwiązanie przedstawia konkretną konstrukcję mebla o ściśle określonych cechach technicznych. Organ wskazał, iż zarzut braku nowości spornego wzoru użytkowego nie znajduje uzasadnienia w świetle zgromadzonego materiału w przedmiotowej sprawie, bowiem dla skutecznego postawienia zarzutu braku nowości niezbędne jest wskazanie materiału dowodowego posiadającego łącznie wszystkie cechy zastrzeganego wzoru użytkowego. W rozwiązaniu będącym przedmiotem sporu zastrzeżono konstrukcję nośną mebli do siedzenia utworzoną z obwodowej ramy siedziskowo-oparciowej wykonanej z metalowego kształtownika o przekroju zamkniętym i poprzeczki dzielącej część siedziskową i oparciową, charakteryzującą się tym, że rama opleciona jest taśmą z tworzywa sztucznego wzdłuż i w poprzek ramy tworząc wypełnienie ramy w postaci siatki, przy czym końcówki taśmy są ze sobą połączone trwale korzystnie za pomocą zgrzewania. Połączeniem trwałym jest takie połączenie elementów, które po skutecznej próbie ich rozłączenia nie da się odtworzyć w pierwotnej postaci gdyż któryś z elementów zostaje zniszczony, uszkodzony lub trwale zdeformowany. Organ wskazał, iż opisy patentowe [...], [...], [...] przedstawiają inne rozwiązania niż przedmiotowy wzór użytkowy; opis patentowy [...] różni się budową od konstrukcji nośnej mebla według spornego wzoru, natomiast opis [...] w ogóle nie ujawnia łącznia taśm zamocowanych na stelażu. Organ stwierdził, iż zdjęcia mebli do siedzenia firmy I., zdjęcia na stronach katalogu firmy S., zdjęcia ramy siedziskowo-oparcowej firmy I., czy procesu produkcyjnego tych mebli, ukazujące jedynie ich zewnętrzny wygląd, nie przedstawiają szczegółów konstrukcyjnych stelaża, wobec czego nie mogą być brane pod uwagę jako przeciwstawienia. Organ nadto stwierdził, iż nie stanowią wystarczającego dowodu braku nowości przedmiotowego rozwiązania oświadczenia przedstawicieli firm J. Sp. z o.o., A. i A., I., l. Odnośnie zarzutu braku użyteczności rozwiązania, organ stwierdził, iż przedmiotowe rozwiązanie zgodne jest z wymogami art. 77 ustawy o wynalazczości, jest użyteczne, gdyż końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale, co poprawia jakość połączenia, ułatwia montaż i odróżnia przedmiotowe rozwiązanie od znanych rozwiązań ze stanu techniki. Wobec powyższych ustaleń organ uznał, iż wzór użytkowy [...] jest rozwiązaniem o trwałej postaci, nowym i użytecznym.

Skargę na powyższą decyzję złożył w terminie pełnomocnik wnioskodawcy, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji organu zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

- naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. oraz z dnia 16 września 2010 r.,

- naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez całkowite zaniechanie rozpatrzenia sprawy, stanu faktycznego, zgromadzonego materiału dowodowego,

- naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez rażącą zmienność poglądów wyrażonych w zaskarżonej decyzji, w stosunku do decyzji z [...] czerwca 2008 r. unieważniającej prawo ochronne, wydanej na podstawie identycznego stanu faktycznego i prawnego; podważenia zaufania obywateli do organów państwa oraz bezpodstawnego wydania zaskarżonej decyzji,

- naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak oceny kluczowych dowodów w sprawie, w tym wskazanych w wyrokach z 10 grudnia 2008 r. i 16 września 2010 r., brak podania przyczyn, z powodu których pominiętym dowodom organ odmówił mocy dowodowej, brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przyczyn dokonania odmiennej oceny tych samych dowodów w stosunku do oceny zawartej w decyzji z [..] czerwca 2008 r., brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji legitymacji biernej uczestników postępowania.

Nadto decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez:

- naruszenie art. 11 ustawy o wynalazczości poprzez błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, iż nowość wzoru użytkowego może zostać podważona jedynie na podstawie istniejącego dokumentu lub dokumentów, podczas gdy zgodnie z tym przepisem, przeciwieństwem dla nowości są także rozwiązania ujawnione poprzez ich stosowanie, co doprowadziło do niewłaściwego zastosowania tego przepisu, a w wyniku tego pominięcia szeregu istotnych dowodów w sprawie nie mających charakteru dokumentów, pominięcie szeregu dowodów w sprawie,

- naruszenie art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez niewłaściwe zastosowanie, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przedmiotowy wzór użytkowy jest rozwiązaniem o trwałej postaci, nowym i użytecznym, bezpodstawne oddalenie wniosku o unieważnienie prawa ochronnego.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono, iż organ nie wykonał zaleceń WSA w Warszawie zawartych w wyrokach z 10 grudnia 2008 r. oraz 16 września 2010 r. Organ nie wyjaśnił żadnej istotnej okoliczności sprawy zarówno o charakterze podmiotowym, jak i przedmiotowym. Brak rozpatrzenia kwestii legitymacji biernej oznacza bezpodstawność decyzji nie tylko w części dotyczącej oddalenia wniosku, ale także w części dotyczącej kosztów postępowania. Organ nie odniósł się do treści zarzutów stawianych wobec zdolności ochronnej wzoru użytkowego. Organ bezpodstawnie i dowolnie odmówił mocy dowodowej oświadczeniom przedstawicieli firm J. Sp. z o.o., A., A., I. i I. bowiem stwierdził, iż oświadczenia nie stanowią wystarczającego dowodu braku nowości przedmiotowego rozwiązania. Organ odniósł się do wskazanych oświadczeń, w oderwaniu od zdjęć, których one dotyczą, doprowadzając do zmiany treści dowodu, bowiem oceniał oddzielnie poszczególne elementy materiału dowodowego, złożonego w sprawie jako całość. Zeznania świadków, które organ pominął, potwierdzają brak nowości spornego wzoru, ale także są powiązane z innymi dowodami w sprawie - fakturami, zdjęciami, i katalogami, które to świadczą o braku nowości wzoru. Zarzucono organowi, także dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci opisów patentowych o numerach [...], [...], [...], [...] oraz [...], bowiem stanowisko organu nie opiera się na treści tych opisów patentowych. Organ nie wyjaśnił dlaczego ogranicza postać ujawnienia szkodzącego nowości wyłącznie do dokumentów (praktycznie jednego), nie wyjaśnił powodów, dla których do oceny kryterium użyteczność zastosował okoliczności właściwe do oceny nowości wzoru jak również nie wyjaśnił na jakiej podstawie wskazał na konkretne cechy użyteczności spornego rozwiązania (str. 7 uzasadnienia) skoro opis ochronny wzoru tych cech nie wymienia, milczy w sprawie użyteczności wzoru. Podniesiono, iż organ nie wskazał co rozumie pod pojęciem stan techniki. Ponownie zaznaczono, iż rozwiązanie według tego wzoru nie stanowi przedmiotu trwałej postaci, nie było nowe w dacie zgłoszenia, nie jest użyteczne, je uzasadniając.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o oddalenie skargi, bowiem nie podzielił zarzutów przedstawionych przez skarżącego.

Organ wskazał, iż motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały szczegółowo wskazane w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji i stanowią wyczerpującą odpowiedź w aspekcie zarzutów wskazanych w skardze. Ponadto, organ podjął wszystkie możliwe procesowo czynności w celu wyczerpującego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, z uwzględnieniem zaleceń Sądu, bowiem na rozprawie kończącej, strony zgodnie oświadczyły, iż przedłożone do akt sprawy materiały dowodowe, twierdzenia i argumenty stanowią całokształt w aspekcie rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i są wystarczające do wydania orzeczenia.

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącego przedstawił stanowisko wobec odpowiedzi organu na skargę, wskazując, iż odpowiedź ta nie zawiera żadnego stanowiska merytorycznego wobec treści skargi. Organ nie wskazał dlaczego skarga zasługuje na oddalenie, nie podjął jakiejkolwiek polemiki z zarzutami oraz twierdzeniami skargi. Pełnomocnik podtrzymał zarzuty, wnioski oraz twierdzenia skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z [...] stycznia 2012 r., którą oddalono wniosek T. D. o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy pt.: "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...] udzielonego na rzecz uprawnionych.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. oraz z dnia 16 września 2010 r.;- art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. poprzez całkowite zaniechanie rozpatrzenia sprawy; - art. 8 K.p.a. poprzez rażącą zmienność poglądów wyrażonych w zaskarżonej decyzji; - art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak oceny kluczowych dowodów w sprawie.

Nadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 11 oraz art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie.

Przypomnieć tu trzeba, że przedmiotowa sprawa unieważnienia spornego wzoru użytkowego pt. "Konstrukcja nośna mebli do siedzenia" nr [...], była już kilkakrotnie rozpatrywana przez tut. Sąd, przy czym ostatni wyrok w tej sprawie zapadł w dniu 16 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 292/10.

W powołanym wyżej wyroku Sąd odwołał się przede wszystkim do wyroku WSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1989/08, stwierdzając jednoznacznie, że w rozpatrywanej sprawie stanowisko i wytyczne zamieszczone w powołanym wyroku z 2008 r. wiążą nadal Sąd i Urząd Patentowy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Z tym zastrzeżeniem Sąd w wyroku z 2010 r. sformułował następujące zalecenia:

"(...) w szczególności mając na uwadze związanie organu i Sądu zasadą wynikającą z art. 153 p.p.s.a., ponowne wydanie prawidłowej decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie i rozważenie stanu faktycznego sprawy stosownie do art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. oraz ustosunkowanie się w decyzji do złożonych dowodów, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero bowiem pewność, że ustalenia faktyczne zostały poczynione niewadliwie, zezwala na formułowanie przesądzających ocen co do zaistnienia w konkretnym przypadku przesłanek uregulowanych przez prawo materialne.

Znajduje to zastosowanie szczególnie w sytuacji, jaka zaistniała w sprawie niniejszej, którą skarżący określił wprawdzie jako "rażącą zmienność poglądów", ale zmienność poglądu organu sama w sobie byłaby do zaakceptowania w sytuacji, gdy poprzednia decyzja została wyeliminowana przez Sąd z obrotu prawnego gdyby obecnie wydana - po ponownym rozpatrzeniu sprawy - zaskarżona decyzja organu byłaby prawidłowa. Z tego względu skardze nie można odmówić słuszności co do naruszenia przez Urząd Patentowy przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż naruszenie art. 153 p.p.s.a. nastąpiło poprzez niezastosowanie się organu administracji w zdecydowanej części do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1989/08. Już samo naruszenie tej normy stanowi o zasadności skargi. Naruszenie przez organy administracyjne postanowień art. 153 uzasadnia możliwość zaskarżenia aktu lub czynności na tej podstawie i spowoduje jej uchylenie przez sąd administracyjny (wyrok NSA z 10 listopada 1981 r, II SA 364/81, LexPolonica nr 308385, oraz A. Zieliński, w: J. Borkowski i inni, Komentarz..., s. 313 i T. Woś, w: T. Woś (red.), Postępowanie..., s. 324-325].

Ma rację skarżący, że wykonanie zaleceń Sądu dotyczyło tylko jednej kwestii: dokonanej przez organ w sposób prawidłowy oceny zarzutu naruszenia przez wnioskodawcę res iudicata, czyli zasady powagi rzeczy osądzonej, które w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Jednakże organ nie wykonał żadnego z pozostałych wskazań:

- przeprowadzenia postępowania stosownie do zasad ogólnych k.p.a.,

- odniesienia się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego w sprawie, w tym:

- odniesienia się do treści zeznań świadków,

- odniesienie się do treści umowy z dnia [...] marca 2006 r. mającej w ocenie Sądu zasadnicze znaczenie w kwestii adresata decyzji.

Tą ostatnią kwestię UP ocenił dopiero w odpowiedzi na skargę, co do braku merytorycznego jej związku ze sprawą o unieważnienie prawa, czyli w innym zakresie niż wskazany został przez Sąd w wyroku z 10 grudnia 2008 r. Podnieść należy, że związanie organu oceną prawną sądu administracyjnego oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem Sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się tej ocenie, chyba że nastąpiłaby istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego. Urząd Patentowy nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji, wbrew wytycznym Sądu, do umowy z [...] marca 2006 r. zawartej pomiędzy uprawnionymi z prawa ochronnego, z której wynika, iż z dniem jej zawarcia przedmiotowe prawo ochronne przysługuje wyłącznie J. K. (...), co ma istotne znaczenie dla prawidłowego określenia adresata decyzji, czyli ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania administracyjnego.

Pominięcie tej kwestii spowodowało, że krąg jej adresatów - obecnie uczestników niniejszego postępowania - pozostał taki sam, tzn. taki jak sprzed umowy z [...] marca 2006 r., bowiem Urząd Patentowy nie zajął się tą kwestią.

Jak wskazano na wstępie, odmienność poglądów zaprezentowana przez organ po ponownym rozpoznaniu sprawy musi zostać rzetelnie przez organ uzasadniona, czyli po zebraniu materiału dowodowego organ musi dokonać oceny wszystkich dowodów. W szczególności, w świetle art. 107 § 3 k.p.a. zobowiązany jest uzasadnić przyczyny, dlaczego niektórym dowodom odmówił wiarygodności lub jej pominął. Dopiero wypełnienie tego obowiązku może przemawiać za przyjęciem, że sprawa została należycie wyjaśniona nie doszło do naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi bowiem o swobodnej ocenie dowodów, ale dokonanej po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

Wadliwość poprzez pominięcie tych podstawowych zasad postępowania była już organowi wytknięta w wyroku z dnia 10 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1989/08, stąd ponowne rozpatrzenie sprawy - tym bardziej przy odmiennej ocenie stanu faktycznego - powinno być dokonane ze szczególną starannością, której zabrakło.

Urząd Patentowy pominął w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zasadniczą część materiałów sprawy, na których skarżący oparty został wniosek o unieważnienie przedmiotowego wzoru użytkowego, skupił się wyłącznie na ocenie części tych materiałów. Dowodów pominiętych nie ocenił, stąd decyzja w tym zakresie nie może być skontrolowana co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

W szczególności nie ocenił w zaskarżonej decyzji:

- oświadczenia firmy I. z dnia [...] marca 2006 r. wraz z załączonymi do niego zdjęciami ramy siedziskowo-oparciowej, opisem technologicznym z 1996 r.,

- faktury VAT potwierdzające zakup taśmy używanej do mocowania na ramach siedziskowo-oparciowych foteli;

- oświadczenia firmy I. z dnia [...] września 2006 r.;

oświadczenia firmy I. wraz z załącznikami oraz tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- rysunków z opisem rozwiązania firmy S. z 1995 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski;

- oświadczenia K. M. wraz ze zdjęciami przedstawiającymi ramy siedziskowo-oparciowe produkowane w I.;

- oświadczenia Dyrektora firmy J. Sp. z o.o. z załączonym opisem wzoru użytkowego [...] i tłumaczeniem na język polski;

- oświadczenia C. z A. ze zdjęciami foteli I. i tłumaczeniem przysięgłym;

- oświadczenia firmy A. wraz z tłumaczeniem przysięgłym oświadczenia na j. polski;

- stron z katalogu firmy S. z 1986 r. przedstawiające fotele, w których zastosowana została rama posiadająca wszystkie cechy wzoru użytkowego[...];

- zeznań G. K. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

- zeznań K. M. na rozprawie przed UP w dniu [...] marca 2008 r.

Brak oceny tego materiału w zaskarżonej decyzji, podania przyczyn, z powodu których dowodom tym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Co istotne, wadliwość ta nie może być "naprawiona" w odpowiedzi na skargę, co oznacza, że stanowisko i wyjaśnienia organu w niej zawarte nie mogą wpłynąć na ocenę rozstrzygnięcia jako naruszającego prawo lub odpowiadające prawu.

Innymi słowy, wszelkie wyjaśnienia i ustalenia organu dotyczące stanu faktycznego wraz z odniesieniem się do przedstawionych przez skarżącego dowodów powinny znaleźć się w decyzji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiedź na skargę nie może uzupełniać istotnych braków decyzji, szczególnie w sytuacji ponownego rozpoznania sprawy i jej diametralnie odmiennych ustaleń faktycznych.

W tej sytuacji Urząd Patentowy RP ponownie obowiązany jest zarówno zebrać materiał dowodowy, jak i wyczerpująco dokonać jego oceny według wymagań art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., jak i wykonać zalecenie tut. Sądu z wyroku z 10 grudnia 2008 r. - w zakresie dokonanej przez ten Sąd oceny prawnej, którą jest związany (w zakresie skutków mowy cywilnej z [...] marca 2006 r. dla ustalenia kręgu stron postępowania). Ustalony prawidłowo i oceniony stan faktyczny pozwoli dopiero na ocenę merytoryczną prawidłowego zastosowania prawa materialnego."

Konfrontując przedstawione wyżej uwagi Sądu, składające się na zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a., z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji należy uznać, że zarzut ten zachował swoją aktualność.

Wywód organu, oparty na opisie wzoru, podanych zastrzeżeniach oraz rysunku, zmierza do uzasadnienia, że sporny wzór użytkowy nr [...] jest "...rozwiązaniem o trwałej postaci, nowym i użytecznym."(konkluzja organu), czyli – spełnia wymagania określone w art. 77 ustawy o wynalazczości. "Zdaniem Urzędu, przedmiotowe rozwiązanie, zgodnie z wymogami art. 77 ustawy o wynalazczości, jest użyteczne, ponieważ końcówki taśmy połączone są ze sobą trwale, co poprawia jakość połączenia, ułatwia montaż i odróżnia przedmiotowe rozwiązanie od znanych rozwiązań ze stanu techniki."

Odnosząc się w treści uzasadnienia do przedstawionych przez stronę skarżącą zarzutów – wskazanych również wprost przez Sąd w wyroku z 2010 r. – organ uznał, że odnoszą się one wyłącznie do zarzutu braku nowości spornego rozwiązania. W związku z tym organ stwierdził, że: "Przywołane przez wnioskodawcę jako dowód braku nowości spornego rozwiązania dowody w postaci zdjęć mebli do siedzenia firmy I., zdjęć na stronach katalogu firmy S., zdjęć ramy siedliskowo-oparciowej firmy I., czy procesu produkcyjnego tychże mebli, które ukazują jedynie ich zewnętrzny wygląd, nie przedstawiają szczegółów konstrukcyjnych stelaża, zatem nie mogą być brane pod uwagę jako przeciwstawienia. Podobnie oświadczenia przedstawicieli firm (konkurencyjnych w stosunku do uprawnionego), J. Sp. z o.o., A. i A., I., I., w których padają stwierdzenia o tym, że firmy te produkowały analogiczne wyroby o spornego dużo wcześniej, nie stanowią wystarczającego dowodu braku nowości przedmiotowego rozwiązania." Niestety, organ nie wyjaśnił, dlaczego te wszystkie dowody "...nie stanowią wystarczającego dowodu braku nowości przedmiotowego rozwiązania."

Z kolei "Ustosunkowując się do zarzutu wnioskodawcy o braku trwałej postaci przedmiotowego rozwiązania Kolegium Orzekające stwierdza, że jest on niezasadny. Rozwiązanie będące przedmiotem wzoru użytkowego powinno dotyczyć określonego przedmiotu, a więc takiego elementu, który jest wyodrębniony z otoczenia. Sporne rozwiązanie przedstawia konkretną konstrukcję mebla (zilustrowaną rysunkiem) o ściśle określonych cechach technicznych." To, w ocenie organu, wyczerpuje odpowiedź na podniesiony przez stronę skarżącą zarzut braku trwałej postaci spornego rozwiązania.

Podsumowując, nie sposób nie odnieść wrażenia, że organ za najistotniejszą cechę wyróżniającą spornego wzoru uważa połączenie końcówek taśmy wypełniającej część siedziskową i oparciową przedmiotowego fotela "...trwale korzystnie za pomocą zgrzewania." Ma to zapewnić – wymaganą przez definicję wzoru użytkowego – cechę trwałej postaci przedmiotu (w rozpatrywanym przypadku – fotela).

Na marginesie – gdyż nie jest to rolą Sądu – należy zauważyć, że ocena przedmiotowego rozwiązania dokonana została w całkowitym oderwaniu od historii meblarstwa. Tymczasem powszechnie wiadomo, że od początku lat dwudziestych XX w. meble – a zwłaszcza krzesła i fotele – z rur metalowych, najczęściej chromowanych lub niklowanych, z różnymi rozwiązaniami dotyczącymi siedziska lub oparcia, w tym również z różnego rodzaju taśm – stały się rozwiązaniem szeroko stosowanym we wzornictwie meblarskim, a dzisiaj mają wręcz charakter klasyczny.

W te sytuacji pominięcie – a nawet wręcz odrzucenie – zaproponowanych przez stroną skarżącą dowodów braku nowości spornego rozwiązania, mających już to formę zdjęć innych mebli do siedzenia – wyłącznie z tego powodu, że w ocenie Urzędu pokazują jedynie ich zewnętrzny wygląd, nie przedstawiając szczegółów konstrukcyjnych stelaża, już to oświadczeń firm produkujących meble podobnego rodzaju, czy zeznań świadków, stanowi oczywiste naruszenie wymagań określonych w art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Należy przy tym zauważyć, że organ zdaje się wręcz omawiać przeprowadzenia w rozpatrywanej sprawie przyzwoitego, tzn. spełniającego wymagania określone w powołanych wyżej przepisach, postępowania dowodowego. Dla organu wszystkie te dowody po prostu, i bez bardziej szczegółowych wyjaśnień "...nie stanowią wystarczającego dowodu braku nowości przedmiotowego rozwiązania."

W konsekwencji należy uznać, że w rozpatrywanej sprawie naruszony został nie tylko przepis art. 153 p.p.s.a., lecz również przepisy K.p.a. normujące postępowanie dowodowe, zasady oceny dowodów oraz uzasadnienia decyzji, tj. art. 7, 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.

W obecnej fazie postępowania mniejszy wpływ na wynik sprawy ma – w ocenie Sądu – zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Natomiast aktualne pozostają podniesione przez Sąd w wyroku z 2010 r. uwagi dotyczące strony podmiotowej postępowania.

Za zasadne Sąd uznał również podniesione przez stronę skarżącą zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a w szczególności art. 11 oraz art. 77 ustawy o wynalazczości poprzez błędna interpretację i niewłaściwe zastosowanie – w kształcie podniesionym w skardze.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.