Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 457/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2, art. 103 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 56 ust. 1
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Sikorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2017 r. sprawy ze skargi W. L. - F. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2017r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] lutego 2017r. nr [...] znak [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 02 lutego 2017 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., działając na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) oraz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.) nałożył na W. L. – F. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, dotyczącej parterowego budynku mieszkalnego (w granicy z działkami nr [...]), wybudowanego w tylnej części nieruchomości przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb J.) bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując, że ekspertyza powyższa powinna być sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego oraz powinna zawierać: 1) ocenę prawidłowości wykonania ww. obiektu pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, a także jego wpływu na nieruchomości sąsiednie oraz jakości materiałów budowlanych użytych do jego budowy, 2. ocenę stanu technicznego powyższego obiektu budowlanego, 3. zalecenia dotyczące usunięcia nieprawidłowości lub niezgodności z przepisami techniczno budowlanymi w razie ich stwierdzenia. Na przedłożenie powyższej ekspertyzy wyznaczono termin 2 miesięcy od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wyjaśniono, że w dniu [...] listopada 2011 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wpłynęło pismo z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P., dotyczące zabudowy przy ulicy [...] w P.. W piśmie tym wskazano, iż dla tej nieruchomości złożono wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na nadbudowie budynku mieszkalnego, jednakże brak jest jakiejkolwiek dokumentacji, która potwierdziłaby legalność budynku, wobec którego planowana jest nadbudowa.

Mając powyższe na względzie, w dniu [...] kwietnia 2012 r. pracownicy organu przeprowadzili czynności kontrolne na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w P.. W trakcie kontroli stwierdzono istnienie następujących obiektów: A parterowego budynku mieszkalnego, w granicy z działkami nr [...] i [...] zlokalizowanego w tylnej części działki, budynek jest murowany, do budynku wchodzi się przez przeszkloną wiatę wydzieloną z przestrzeni przegrodami z blachy, budynek przylega jedną ze ścian do pomieszczenia o funkcji magazynowo-gospodarczej w budynku opisanym poniżej w punkcie B, natomiast przy garażu przed wjazdem do garażu znajduje się wiata, w ścianie znajdującej się w granicy z działką nr [...] znajduje się otwór okienny; B. parterowego budynku usytuowanego wzdłuż granicy z działką nr [...] i przylegającego jedną ze ścian do budynku mieszkalnego oraz drugą do budynku biurowego zlokalizowanego wzdłuż granicy frontowej, w którym jedno z pomieszczeń pełni funkcję magazynowo-gospodarczą a dwa pozostałe wykorzystywane są na prowadzenie działalności gospodarczej związanej z wyrobem galanterii papierniczej, budynek został wzniesiony w technologii tradycyjnej, posiada dach jednospadowy o konstrukcji drewnianej, pokryty papą, budynek posiada wymiary 15,88 m x 3,92 m i wysokość od 3,06 m do 3,24 m; C. budynku parterowego o charakterze biurowym, murowanego z dachem jednospadowym krytym papą o konstrukcji drewnianej, który zlokalizowany jest przy granicy z działką 60, wzdłuż frontowej granicy nieruchomości przy ulicy [...] i jedną z elewacji przylega do budynku opisanego powyżej w punkcie B, budynek posiada wymiary 4,90 m x 5,65 m i wysokość 3,05 m; D. wiaty o konstrukcji stalowej, przekrytej szkłem zbrojonym, przylegającej do budynku mieszkalnego i opisanego powyżej w punkcie B, rzut wiaty składa się z dwóch prostokątów o wymiarach 3,73 m x 5,41 m i 4,12 m x 1,58 m; E. wiaty o konstrukcji stalowej z dachem dwuspadowym drewnianym, krytym papą z odprowadzeniem wód deszczowych na teren własnej działki, znajdującej się bezpośrednio przed garażem, wiata ta ma wymiary 7,00 m x 5,75 m i wysokości od 2,40 m do 3,25 m.

Podczas trwania kontroli W. L. – F. przedłożył akt notarialny, z którego wynika, iż nabył nieruchomość przy ulicy [...] w P. w dniu 26 listopada 1985 r. oraz że w dniu nabycia nieruchomość ta była zabudowana. Z dalszych ustaleń kontroli wynika, że W. L. – F. był inwestorem robót budowlanych polegających na wzniesieniu obiektów opisanych w punktach B, C, D i E, przy czym budynek opisany w punkcie B powstał w latach 1986 – 1987, budynek opisany w punkcie C w roku 1991, a wiaty opisane w punktach D i E w roku 1988. W trakcie kontroli W. L. oświadczył także, że wystąpi do Archiwum Państwowego z wnioskiem o odszukanie dokumentacji, dotyczącej budynku mieszkalnego (opisanego w punkcie A), a o wynikach tych działań powiadomi Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P.. Do dnia wydania postanowienia nie wpłynęła jednakże żadna informacja dotycząca dokumentacji z zasobów Archiwum Państwowego.

W dniu [...] maja 2012 r. do tutejszego inspektoratu wpłynęło pismo W. L. – F., do którego załączono rzut części mieszkalnej budynku (opisana w punkcie A) oraz fotografię świadczącą o tym, że dokonano zamurowania okna w budynku mieszkalnym od strony działki nr [...]. W trakcie postępowania wyjaśniającego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wystąpił także do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. o udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej nieruchomości przy ulicy [...] w P.. W dniu [...] czerwca 2012 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. poinformował, że w ewidencji archiwum zakładowego nie odnaleziono dokumentacji archiwalnej, odnoszącej się do nieruchomości położonej przy ul. [...], natomiast w dniu [...] sierpnia 2015 r. do organu wpłynęło pismo z Archiwum Państwowego w P. o tym, że nie odnaleziono materiałów archiwalnych, dotyczących nieruchomości przy ulicy [...] w P..

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dwiema wiatami (w związku z ewentualną legalizacją przedmiotowej samowoli budowlanej przez organ nadzoru budowlanego), przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obręb J., położonej przy ul. [...] w P.. Jednocześnie, w związku z wątpliwościami dotyczącymi czasu realizacji poszczególnych elementów zabudowy na terenie nieruchomości Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wystąpił do Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] o przesłanie zdjęć lotniczych z lat 1994 i 1995, dotyczących przedmiotowego terenu. Na tej podstawie ustalono, że przy ulicy [...] w P. znajdują się zabudowania, które powstały przed rokiem 1995 i nie uzyskano na nie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nałożył na W. L. – Foksowicza obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej, dotyczącej obiektów budowlanych, wybudowanych na nieruchomości przy ulicy [...], jednakże postanowienie powyższe zostało uchylone postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] stycznia 2017 r.

W dalszej części uzasadniania organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, roboty polegające na budowie obiektu budowlanego można rozpocząć jedynie na podstawie o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 – 31. W przypadku budowy obiektu budowlanego bez pozwolenia na budowę zastosowanie ma art. 48 ww. ustawy Prawo budowlane. Jednakże stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ przedmiotowy obiekt budowlany został zrealizowany przed dniem 01 stycznia 1995 r., organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie, zobowiązany jest do stosowania przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229), przy czym także powyższa ustawa określa, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W związku z brakiem pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości przy ulicy [...] w P. zastosowanie będą miały przepisy art. 37 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r.

Przepis art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub 2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Wystąpienie tylko tych dwóch przesłanek uprawnia organ do wydania decyzji nakazującej

W niniejszej sprawie konieczne stało się ustalenie czy teren, na którym znajdują się obiekty budowlane objęte niniejszym postępowaniem, może zostać przeznaczony pod zabudowę, będącą przedmiotem niniejszego postępowania, zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Czyniąc zadość tym wymogom inwestor uzyskał decyzję o warunkach zabudowy z dnia 21 stycznia 2014 r., nr [...]. Przedłożona przez W. L. – Foksowicz decyzja o warunkach zabudowy ustala m.in. linię obowiązującą zabudowy w odległości 21 m od frontowej granicy działki, to jest z działką znajdującą się w pasie drogowym ulicy [...], wskazują jednoznacznie usytuowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz ustalają, że dla innych obiektów niż budynek mieszkalny obowiązują odległości od granicy działki budowlanej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Takie ustalenia eliminują możliwość legalizacji obiektów budowlanych innych niż budynek mieszkalny jednorodzinny opisany powyżej jako "A". Ustalenia te wyeliminowały więc pierwszą przesłankę orzeczenia nakazu rozbiórki dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Dla przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego niezbędne stało się zatem zbadanie drugiej z przesłanek wymienionych w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Należy bowiem stwierdzić czy budynek ten nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponieważ roboty budowlane, zakończone wzniesieniem budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] w P., nie były dokumentowane w trakcie ich realizacji, nie można odnieść się do prawidłowości wykonanych prac oraz jakości użytych materiałów budowlanych. Dokumentacji, dotyczącej zabudowy nieruchomości przy ulicy [...] w P. nie posiada W. L. – Foksowicz, Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. oraz Archiwum Państwowe w P.. Dostępny organowi nadzoru budowlanego materiał dowodowy nie daje więc możliwości dokonania oceny prawidłowości robót budowlanych wykonanych przed 1994 r. oraz jakości zastosowanych wówczas materiałów budowlanych. W obecnym stanie budynku, a więc w stanie skończonym, nie istnieje także możliwość dokonania oceny poprawności wykonania robót budów lanych oraz użytych materiałów a także ich obecnego sianu technicznego jedynie na podstawie oględzin, bowiem elementy budynku takie jak np. fundamenty wraz z zbrojeniem, konstrukcja ścian, w tym nadproża, podciągi i słupy, czy konstrukcja dachu uległy zakryciu, zaś właśnie stan tych elementów decyduje o bezpieczeństwie całego obiektu.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. L. – F. wskazując, że wszystkie budynki zostały wybudowane zgodnie z prawem. Duża ich część w latach 1910 – 1920, a były modernizowane w latach 1970 – 1985. Przy zakupie nieruchomości w 1987 r. właściciel nie przekazał mu dokumentacji, gdyż nie była takiego wymogu. W. L. – F. wyjaśnił, że po zakupie przebudowane zostały zabudowania gospodarcze i szopy, natomiast sprawy urzędowe i nadzór prowadził budowniczy – inż. Kędzierski, który posiadał całą dokumentację. Po zakończeniu robót zostały one wprowadzone do katastru, a w ocenie W. L. – F. kastr nie wprowadziłby nielegalnej budowy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przytoczono dotychczasowy przebieg postępowania, wskazując, że od dnia [...] sierpnia 2012 r. przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. toczy się postępowanie w sprawie zabudowy nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. obiektami: 1) budynkiem mieszkalnym, 2) budynkiem gospodarczo – biurowym, 3) wiatą, 4) wiatą. Następnie organ wskazał, że przedmiotem kontroli instancyjnej jest postanowienie nakładające na skarżącego, na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obowiązek sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z przepisem art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane: organy administracji architektoniczno - budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, że przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane zamieszczony został w rozdziale 8 ustawy - Prawo budowlane zatytułowanym "Organy administracji architektoniczno - budowanej i nadzoru budowlanego". Jest to rozdział obejmujący przepisy ustrojowe i kompetencyjne organów budowlanych. Umiejscowienie przepisu w tym rozdziale pozwala stwierdzić, że ma on charakter ogólny i znajduje zastosowanie w przypadku, gdy na mocy przepisu szczególnego organ budowlany żąda dostarczenia dokumentów wskazanych w art. 81c ustawy Prawo budowlane.

Na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji nałożył na zobowiązanego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej, dotyczącej parterowego budynku mieszkalnego (wybudowanego w granicy z działkami nr [...]) w tylnej części nieruchomości przy [...] 4 w P., która winna zawierać ocenę zgodności wykonanych robót z przepisami techniczno - budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej oraz odnosić się do jego wpływu na działki sąsiednie, czyniąc to w związku z prowadzonym na podstawie art. 37 i 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Powyższe potwierdza treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia.

Kompetencja do nałożenia obowiązku przedłożenia określonej ekspertyzy pojawia się po stronie organu nadzoru budowlanego jedynie "w razie powstania uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego". Z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz ze zgromadzonych akt sprawy wynika, że wątpliwości organu I instancji budzi m. in. stan techniczny budynku oraz roboty budowlane, które zostały wykonane w budynku będące już zakończone, a które nie były dokumentowane podczas budowy W tym miejscu wskazać należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. ponownie rozpatrując niniejszą sprawę przeanalizował stan sprawy i wziął pod uwagę wskazania organu II instancji. Zgodzić należy się z organem I instancji, iż dopóki jest możliwe wyjaśnienie wszelkich wątpliwości w zakresie swoich kompetencji to organ nie powinien korzystać z możliwości wynikających z art. 81c ustawy Prawo budowlane i narażać stron na dodatkowe koszty, czasem nie adekwatne do przedmiotu sporu postępowania. Niemniej jednak taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie, ponieważ aby organ mógł rozważyć wątpliwości co do stanu technicznego budynku winien posiadać dokumenty na podstawie których możliwa byłaby taka ocena. Inwestor nie posiada żadnych dokumentów związanych z prowadzeniem robót min. brak jest dziennika budowy, czy oświadczeń kierownika budowy o prawidłowości wykonanych robót. Także zastrzeżenia budzi jakość użytych do budowy materiałów budowlanych (brak dokumentów świadczących, że wyroby stosowane przy wykonaniu robót budowlanych są zgodne z przepisami odrębnymi). Potwierdza to potrzebę sporządzenia ekspertyzy we wskazanym zakresie.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. W. L. – F., podnosząc, że jedyną przesłanką nałożenia na niego obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej był brak dokumentów związanych z realizacją budynku, którego część została wybudowana w latach 1900 – 1910, natomiast pozostała część w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku. Organ nie wskazał przy tym, czy stan nieruchomości powoduje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska oraz czy przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

W uzupełnieniu skargi w piśmie wniesionym w dniu [...] października 2017 r. skarżący wyjaśnił, że organy administracji wadliwie przyjęły, że tezę o nielegalności zabudowy, a więc o braku pozwolenia na budowę. Jak podkreślono, główne budynki zostały wniesione w latach 1905 – 1910 i były następnie powiększane o kolejne fragmenty zabudowy. Nieruchomość zabudowaną w obecnej formie skarżący kupił w 1987 r. nie otrzymując żadnych dokumentów z nią związanych. Dokumentacja powyższa nie zachowała się również urzędach, gdyż była ona niszczona po upływie 10 lat. Za nieuprawnione uznać należało zatem przyjęcie tezy o nielegalności zabudowy wobec braku zachowania się dokumentacji sprzed ponad 100 lat, a co za tym idzie, za nieuzasadniony uznano obowiązek legalizacji istniejącej zabudowy.

Zarzuty podniesiono w skardze oraz w jej uzupełnieniu zostały następnie powtórzone podczas trwania rozprawy sądowadministracyjnej, gdzie skarżący podkreślił dodatkowo, że nie wie, czy w dacie budowy budynku obowiązkowa była dokumentacja techniczna. Skarżący zwrócił również uwagę, że budynek istniał na mapach przedwojennego P., co sprawdził osobiście w [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości postanowienie, nakazujące skarżącemu, w oparciu o przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, dostarczenie ekspertyzy technicznej, dotyczącej parterowego budynku mieszkalnego (w granicy z działkami nr [...]), wybudowanego w tylnej części nieruchomości przy ulicy [...] w P. (dz. nr [...], ark. [...], obręb J.).

W ramach prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego ustalono, że skarżący nabył nieruchomość przy ulicy [...] w P. w dniu 26 listopada 1985 r. oraz że w dniu nabycia nieruchomość ta była zabudowana. Z dalszych ustaleń, które to ustalania Sąd uznaje za prawidłowe, wynika, że skarżący był inwestorem robót budowlanych polegających na wzniesieniu obiektów opisanych w punktach B, C, D i E, przy czym budynek opisany w punkcie B decyzji organu I instancji powstał w latach 1986 – 1987, budynek opisany w punkcie C decyzji organu I instancji w roku 1991, a wiaty opisane w punktach D i E decyzji organu I instancji w roku 1988. W trakcie prowadzonego postępowania organ I instancji wystąpił do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. o udostępnienie dokumentacji archiwalnej dotyczącej nieruchomości przy ulicy [...] w P., skąd uzyskano odpowiedź że w ewidencji archiwum zakładowego nie odnaleziono dokumentacji archiwalnej, odnoszącej się do powyższej nieruchomości. Również z pisma Archiwum Państwowego wynika, że brak jest materiałów archiwalnych, dotyczących nieruchomości przy ulicy [...] w P..

W tych okolicznościach faktycznych przyjąć należało, co zasadnie uczyniły organy nadzoru budowlanego, że przy ulicy [...] w P. znajdują się zabudowania, które powstały przed rokiem 1995 i nie uzyskano na nie decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zauważyć jednak należy, że okoliczność, przyznana również przez skarżącego, że zabudowania powstały przed rokiem 1995, ma istotne znaczenie dla toku prowadzonego postępowania. Otóż ustalenie, że obiekty budowlane powstały przed wejściem w życie ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane powoduje, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r., co wynika wprost z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 roku. Stanowi on bowiem, iż przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Konsekwentnie postępowanie administracyjne winno być w niniejszej sprawie prowadzona zgodnie z przepisami ustawy z 1974 r. Tym samym podstawą nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej nie mógł być przepis art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane, lecz regulacja zawarta w art. 56 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., zgodnie z którym terenowy organ administracji państwowej przy wykonywaniu zadań określonych ustawą może żądać od inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego oraz od wykonawcy robót budowlanych lub producenta materiałów budowlanych informacji i udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazaniem obiektu budowlanego do użytku lub utrzymaniem obiektu, opracowania instrukcji eksploatacyjnej dla obiektu lub jego części, dostarczenia technicznych ekspertyz dotyczących projektu, materiałów, robót, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, oraz określić termin ich dostarczenia.

W niniejszej sprawie organ winien zatem ponownie rozważyć, celowość nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku, biorąc pod uwagę zakres dozwolonego badania zakreślony przez przepis art. 37 pkt.2 prawa budowlanego z 24.10.1974r.

Postanowienie wydane na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z 1974 roku ma charakter wyłącznie dowodowy, nie stanowi konkretyzacji normy prawa materialnego w zakresie uprawnień lub obowiązków jednostki, czyli nie stanowi rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, które jest istotą decyzji administracyjnej. Na postanowienie co do przeprowadzenia określonego dowodu nie przysługuje zażalenie, zaś postępowanie administracyjne w tym zakresie może być kwestionowane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wydanej w dalszym toku postępowania oraz w skardze do sądu administracyjnego (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 12 października 2010r., w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 330/10 – dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 26 kwietnia 1999r., w sprawie o sygn. akt IV SA 639/97, Lex nr 47263; wyrok NSA z dnia 19 marca 1999r., w sprawie o sygn. akt IV SA 881/96, Lex nr 43335).

Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że zarówno zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające ją postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie wadliwie określonej podstawy prawnej. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej powyżej ustawy.