Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1603/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 115 ust. 1
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw
article: art. 6; art. 7; art. 77 par 1; art. 80; art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz - Wóltańska, Sędzia WSA - Michał Sowiński (spr.), Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi GPW S. sp. z o.o. z siedzibą w T. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z (...) lipca 2018 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2018 r. nr (...) o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw.

Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu (...) listopada 2011 r. Marszałek Województwa K. w T. decyzją znak: (...) wstępnie uznał GPW S. sp. z o.o., za grupę producentów dla grup produktów: "warzywa" oraz "inne" i zatwierdził jej Plan dochodzenia do uznania na lata 2012-2016.

Następnie w dniu (...) marca 2017 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego w B., dalej jako: "Dyrektor OT ARR w B." wydał decyzję Nr (...) o uznaniu organizacji producentów owoców i warzyw w grupie produktu lub produktów "warzywa" oraz "inne", ze względu na które podmiot został utworzony.

W trakcie kontroli, poprzedzającej wydanie decyzji o uznaniu, przeprowadzonej przez pracowników OT ARR w B. w Grupie oraz jej ówczesnych i byłych członków w terminie od (...) lutego 2017 r. do (...) marca 2017 r. w zakresie wstępnego uznania oraz uznania/spełniania warunków uznania, ujawniono dokumenty mogące świadczyć o możliwości popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem Rady (WE) nr 1234/2007 ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z 22.10.2007, str. 1).

Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa pismem z dnia (...) kwietnia 2017 r. poinformował Dyrektora OT ARR w B. o możliwych nieprawidłowościach polegających na zawyżeniu cen nabycia nowych maszyn i urządzeń przez Spółkę.

W związku z uzyskaniem ww. informacji Dyrektor OT ARR w B. wszczął z urzędu na podstawie art. 61 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 115 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.6.2011, str. 1); dalej: "rozporządzenie nr 543/2011" postępowanie w sprawie zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw GPW S. sp. z o.o.

W dniu (...) maja 2017 r. Dyrektor OT ARR w B. wydał Decyzję Nr (...) o zwieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw GPW S. sp. z o.o.

W uzasadnieniu przedmiotowej Decyzji Dyrektor OT ARR w B. podniósł, iż ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przy ubieganiu się przez Spółkę o przyznanie pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007 mogło dojść do oszustwa polegającego na wykorzystaniu w celach przestępczych istniejących mechanizmów prawnych ukierunkowanych na uzyskanie nienależnych korzyści majątkowych w wielkich rozmiarach przez członków Grupy.

Pismem z dnia (...) kwietnia 2017 r. skierowanym do Komendanta Komendy Wojewódzkiej Policji w B., Dyrektor OT ARR w B. złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa. W ww. piśmie Dyrektor OT ARR w B. zawiadomił o podejrzeniu popełnienia przestępstwa przez osoby fizyczne zrzeszone lub które były zrzeszone w GPW S.sp. z o.o., tj.: M. K., S. Z., S. Ł., S. E., S. M., W. J., W. J. R., J. M. polegającego na wyłudzeniu, za pośrednictwem GPW S. sp. z o.o. z siedzibą w T., przy pomocy wprowadzonej do obiegu gospodarczego dokumentacji poświadczającej nieprawdę, dofinansowania w postaci środków pieniężnych w kwocie 48.259.750,00 zł, tj.:

- o czyn z art. § 297 § 1 k.k., art. 286 § 1 k.k., 271 § 1 i 3 k.k., art. 273 k.k. przy zastosowaniu 11 § 2,

- o czyn z art. 82 § 1 k.k.s.

W przedmiotowej decyzji z dnia (...) maja 2017 r. Dyrektor OT ARR B. wskazał, że w związku w powyższymi okolicznościami uzasadniającymi podejrzenie, że przy pozyskaniu pomocy objętym rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007 przez GPW S. sp, z o.o. doszło do oszustwa, na podstawie szczególnego przepisu prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 4b ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu oraz art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, zasadne było zawieszenie uznania tej organizacji producentów owoców i warzyw.

Postanowieniem z dnia (...) maja 2017 r. sygn. akt (...) Prokuratura Okręgowa w T. wszczęła śledztwo w sprawie doprowadzenia w okresie między październikiem 2011 roku a 2016 rokiem do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości 48.259.750,00 zł Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w T. dysponującej środkami pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, z góry powziętym zamiarem, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów owoców pod nazwą GPW S. Sp. z o.o. w T. i jej kontrahentów.

Prezes ARiMR decyzją z (...) listopada 2017 r. nr (...), uchylił w całości decyzję z (...) maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia z uwagi na brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania o zawieszeniu uznania organizacji producentów owoców i warzyw oraz art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.); dalej: "k.p.a." poprzez brak umożliwienia stronie udziału w postępowaniu na etapie I instancji.

Postanowieniem prokuratora Prokuratury Okręgowej w T. z (...) listopada 2017 r. śledztwo w sprawie o sygn. (...) zostało umorzone wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czyny zabronionego.

W dniu (...) listopada 2017 r. ARiMR reprezentowana przez Dyrektora OR ARiMR w T. złożyła zażalenie na postanowienie o umorzeniu śledztwa z dnia (...)listopada r.

W dniu (...) listopada 2017 r. ARiMR złożyła zażalenie na ww. postanowienie o umorzeniu śledztwa.

W dniu (...) lutego 2018 r. Dyrektor K. OR ARiMR wydał w stosunku do Grupy decyzję Nr (...), na mocy której zawiesił uznanie organizacji producentów owoców i warzyw.

Sąd Okręgowy w T. postanowieniem z dnia (...) marca 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia Prokuraturze Okręgowej w T.

Skarżąca Grupa odwołała się od powyższej decyzji.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z (...) lipca 2018 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy decyzję z (...) lutego 2018 r.

Zdaniem Prezesa ARiMR skarżąca błędnie wskazała, że na podstawie art. 60 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/891 z dnia 13 marca 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do kar, które mają być stosowane w tych sektorach, a także zmieniającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 543/2011 (Dz. Urz. UE L 138 z 25.5.2017, str. 4); dalej: "rozporządzenie nr 2017/891" organ zawiesza uznanie organizacji producentów "tylko w okresie pewnego rodzaju niepewności-rozpoczynającego się postawieniem zarzutu oszustwa, a kończącym się ustaleniem/rozstrzygnięciem tegoż zarzutu".

Organ odwoławczy stwierdził, że treść ww. przepisu wyraźnie wskazuje, iż już samo prowadzenie postępowania w sprawie popełniania przestępstwa oszustwa, a nie postawienie tego zarzutu konkretnym osobom czy też wniesienie aktu oskarżenia lub wydanie w sprawie wyroku przez właściwy sąd, uprawniają Organ do zawieszenia postępowania w sprawie uznania organizacji producentów. Wskazał, że zgodnie z art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony.

Podkreślił, iż Dyrektor OR ARiMR jako organ administracji publicznej zobowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa krajowego oraz prawa Unii Europejskiej, które w sposób szczegółowy regulują przesłanki zawieszenia uznania. Ponadto Dyrektor OR ARiMR stoi na straży praworządności, a tym samym, do czasu zakończenia śledztwa prowadzonego przez organ ścigania jego obowiązkiem jest podjęcie stosownych działań, mających na względzie ochronę interesu społecznego oraz państwa i Unii Europejskiej. W przypadku zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891, na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zawieszenia uznania.

Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie Prokuratura Okręgowa w T. w dniu (...) maja 2017 r. wszczęła śledztwo w sprawie podejrzenia popełnienia przestępstwa oszustwa, co oznacza, że zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa przez stronę. Stwierdził, że na tym etapie postępowania nie zachodziła konieczność wyjaśnienia czy doszło do oszustwa, a jedynie zebrania i dokonania oceny materiału dowodowego pod kątem ustalenia czy zachodzi podejrzenie popełnienia czynu zabronionego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła GPW S. sp. z o.o. z siedzibą w T. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od Prezesa ARiMR na jej rzecz niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego 60 ust. 1 rozporządzenia 2017/891 poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, iż organ jest władny zawiesić uznanie Grupy z uwagi na sam fakt toczącego się postępowania przygotowawczego w sprawie oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą a do zawieszenia płatności pomocy nie jest konieczne wydanie - w toku prowadzonego dochodzenia (śledztwa) przez organy krajowe (policje, prokuraturę) - postanowienia o przedstawieniu członkowi organizacji zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą;

2. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i utrzymanie decyzji organu I instancji w mocy, pomimo tego, że decyzja ta winna zostać uchylona a postępowanie umorzone w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.;

3. obrazę przepisów o postępowaniu mogącą mieć wpływ na treść wydanego orzeczenia, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez:

a) powołanie się przez organ na wytyczne Prezesa ARiMR, który uprzednio uchylił decyzje i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, mimo, iż wytyczne organu II instancji nie są w żaden sposób wiążące dla organu I instancji;

b) powoływanie się na stanowisko orzecznictwa zapadłego w poprzednim stanie prawnym, które nie może mieć w niniejszej sprawie zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, z późn. zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: "p.p.s.a."), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Wyjaśnić również należy, że stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznania Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa ARiMR z dnia (...) lipca 2018 r. Nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora K. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia (...) lutego 2018 r. orzekającą o zawieszeniu uznania organizacji producentów i warzyw GPW S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w T.,w związku ze śledztwem prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w T. (sygn. akt (...)) w sprawie o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 297 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z art. 82 § 1 k.k.s.

Kontrolując legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, a zatem analizując orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami, jak i z normami prawa zawartymi w ww. aktach prawnych Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Przechodząc do wyjaśnienia podjętej w sprawie oceny, wskazać należy, iż istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy w sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające zawieszenie uznania organizacji producentów owoców i warzyw z uwagi na toczące się w Prokuraturze Okręgowej w T. postępowanie karne (...) w sprawie doprowadzenia w okresie między październikiem 2011 roku a 2016 rokiem do niekorzystnego rozporządzenia mieniem wielkiej wartości w kwocie 48.259.750,00 zł Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Oddział Regionalny w T. dysponującej środkami pochodzącymi ze środków Unii Europejskiej, wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przez osoby zrzeszone w organizacji producentów owoców pod nazwą GPW S. Sp. z o.o. w T. i jej kontrahentów.

Skarga dąży do wykazania, iż brak było podstaw do zawieszenia uznania organizacji producentów owoców i warzyw z uwagi na brak powoływanych przez organ przesłanek zawieszenia, natomiast według organu istniały takie przesłanki. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż w chwili wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia toczyło się postępowanie w sprawie ww. podejrzenia popełnienia przestępstwa.

Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów skargi, należy zacząć od zarzutu najdalej idącego. Strona zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego 60 ust. 1 rozporządzenia nr 2017/891poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż organ jest władny zawiesić uznanie Grupy z uwagi na sam fakt toczącego się postępowania przygotowawczego w sprawie oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą a do zawieszenia płatności pomocy nie jest konieczne wydanie - w toku prowadzonego dochodzenia (śledztwa) przez organy krajowe (policję, prokuraturę) - postanowienia o przedstawieniu członkowi organizacji zarzutu popełnienia przestępstwa oszustwa w związku z otrzymaną przez organizację pomocą.

Jak słusznie zauważa strona skarżąca, przepis art. 115 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. Urz. UE L 157 z 15.6.2011, str. 1); dalej: "rozporządzenie nr 543/2011" został uchylony z dniem 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 79 pkt 3 w związku z art. 81 rozporządzenia nr 2017/891. Aktualnie w miejsce art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wszedł przepis art. 60 rozporządzenia nr 2017/891, z którego wynika, że państwa członkowskie zawieszają płatności i uznanie organizacji producentów lub zrzeszenia organizacji producentów, które są przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez organ krajowy w związku z zarzutem oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013, dopóki zarzut nie zostanie ustalony (ust. 1).

Organy administracyjne obowiązane były zatem kierując się treścią przedmiotowego przepisu rozważyć zasadność jego zastosowania w kontekście wskazanych wyżej niespornych okoliczności faktycznych. Zaskarżona decyzja, będąca efektem tych rozważań nie narusza prawa materialnego, a zarzuty skargi w tej mierze nie mogą być uznane za zasadne. Z dokumentów tych wynika niewątpliwie, iż zostało wszczęte śledztwo w sprawie o przestępstwo kwalifikowane m.in. z art. 286 k.k. – oszustwo. Okoliczność wszczęcia postępowania nie jest przy tym przez skarżącą kwestionowana. Grupa wskazuje jedynie, iż postępowanie to pozostaje w fazie in rem i skoro nie postawiono nikomu zarzutów zawieszenie uznania organizacji jest przedwczesne.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej nie może być uznane za słuszne.

Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 państwa członkowskie mogą zawiesić uznane organizacji producentów, zrzeszenia organizacji producentów lub grupy producentów lub zawiesić płatności na ich rzecz, jeśli istnieją w stosunku do tych organizacji podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007. Pojęcie "podejrzenia oszustwa" zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1848/2006 z dnia 14 grudnia 2006 r. dotyczącego nieprawidłowości i odzyskiwania kwot niesłusznie wypłaconych w związku z finansowaniem wspólnej polityki rolnej oraz organizacji systemu informacyjnego w tej dziedzinie i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 595/91 (Dz. Urz. UE L 355 z 15.12.2006, str. 56). Zgodnie z tym przepisem pojęcie "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" (oszustwa) ma znaczenie przypisane mu w art. 1a pkt 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1681/94 z dnia 11 lipca 1994 r. (Dz. Urz. UE L 178 z 12.7.1994, str. 43), zgodnie z którym jest to nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i/lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego działania, w szczególności nadużycia finansowego określonego w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich sporządzonej na podstawie Traktatu o Unii Europejskiej.

Wskazane w powyższym przepisie odniesienie do Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE C 316 z 27.11.1995, str. 49) w istotny sposób wyjaśnia charakter wskazanej przesłanki zawieszenia uznania organizacji. Jak wynika z art. 1 pkt 1 lit. a Konwencji, nadużycia finansowe naruszające interesy finansowe Wspólnot Europejskiej polegają w odniesieniu do wydatków na jakimkolwiek umyślnym działaniu lub zaniechaniu dotyczącym: wykorzystania lub przedstawienia fałszywych, nieścisłych lub niekompletnych oświadczeń lub dokumentów, które ma na celu sprzeniewierzenie lub bezprawne zatrzymanie środków z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich lub budżetów zarządzanych przez Wspólnoty Europejskie lub w ich imieniu; nieujawnienia informacji z naruszeniem szczególnego obowiązku, w tym samym celu; niewłaściwego wykorzystania takich środków do celów innych niż te, na które zostały pierwotnie przyznane.

Należy zaznaczyć, iż zgodnie z motywem pierwszym rozporządzenia nr 2017/891 rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 zastąpiło rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 i ustanowiło nowe przepisy dotyczące sektorów owoców i warzyw oraz przetworzonych owoców i warzyw. Ponadto, wspomniane rozporządzenie uprawnia Komisję do przyjęcia aktów delegowanych i wykonawczych w tym zakresie. Akty te powinny zastąpić odpowiednie przepisy rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011. Zgodnie zaś z motywem 29 należy ustanowić środki w odniesieniu do odpowiednich kar administracyjnych mających zastosowanie w przypadku wykrycia nieprawidłowości. Środki te powinny obejmować zarówno kontrole i kary administracyjne ustanowione na poziomie Unii, jak i dodatkowe krajowe kontrole i kary administracyjne. W art. 1 rozporządzenia nr 2017/891 określającym przedmiot i zakres zastosowania wskazano, iż niniejsze rozporządzenie stanowi uzupełnienie rozporządzenia nr 1308/2013 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. i) oraz j) tego rozporządzenia, z wyjątkiem norm handlowych, a także uzupełnienie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549); dalej: "rozporządzenie nr 1306/2013" w odniesieniu do kar stosowanych w tych sektorach.

Istotny w powyższym kontekście jest zatem zapis motywu czwartego rozporządzenia 1308/2013 wyjaśniający, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 oraz przepisy przyjęte na jego podstawie powinny co do zasady mieć zastosowanie do środków określonych w niniejszym rozporządzeniu. W szczególności rozporządzenie (UE) nr 1306/2013 ustanawia przepisy w celu zagwarantowania przestrzegania obowiązków ustanowionych w przepisach dotyczących WPR, obejmujących kontrole oraz stosowanie środków i kar administracyjnych w przypadku stwierdzenia nieprzestrzegania obowiązków, jak również przepisy dotyczące wnoszenia i zwalniania zabezpieczeń oraz odzyskiwania nienależnych płatności.

Należy wskazać, iż zgodnie z motywami 39 i 41 preambuły rozporządzenia nr 1306/2013 w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane. Państwa członkowskie powinny ponadto zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. W tym celu zastosowanie ma rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95. W przypadkach naruszenia sektorowego prawodawstwa rolnego, gdy na mocy unijnych aktów prawnych nie zostały ustanowione szczegółowe przepisy dotyczące kar administracyjnych, państwa członkowskie powinny nakładać kary krajowe, które powinny być skuteczne, odstraszające i proporcjonalne. Przepisy dotyczące ogólnych zasad mających zastosowanie do kontroli i zwrotów nienależnych płatności oraz nakładania kar zawarte są w różnych sektorowych rozporządzeniach rolnych. Przepisy te powinny znaleźć się w tych samych ramach prawnych na poziomie horyzontalnym. Powinny one obejmować obowiązki państw członkowskich w odniesieniu do kontroli administracyjnych oraz kontroli na miejscu, których celem jest sprawdzenie zgodności z przepisami dotyczącymi środków w ramach WPR, przepisów dotyczących odzyskiwania pomocy, zmniejszeń oraz wykluczeń z pomocy. Należy również ustanowić przepisy dotyczące kontroli wywiązywania się z obowiązków niekoniecznie związanych z wypłatą pomocy.

Niewątpliwie motywy prawodawcy unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób wykładni rozporządzenia nr 1306/2013, zgodnie z którym w celu ochrony interesów finansowych budżetu Unii, państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu upewnienia się, czy transakcje finansowane przez fundusze rzeczywiście mają miejsce i są poprawnie wykonywane, a ponadto powinny zapobiegać wszelkim nieprawidłowościom lub niewywiązywaniu się z obowiązków przez beneficjentów, wykrywać je i skutecznie zwalczać. Co istotne przy tym, zgodnie z motywem 95 rozporządzenia nr 1306/2013, Komisji powierzono uprawnienia wykonawcze obejmujące przepisy mające na celu osiągnięcie jednolitego stosowania obowiązków państw członkowskich w odniesieniu do ochrony finansowych interesów Unii, w tym również stosowanie i obliczanie wysokości kar administracyjnych.

Zgodnie z motywem trzecim rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/1971 z dnia 8 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 przepisami szczegółowymi dotyczącymi zgłaszania nieprawidłowości w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylającego rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006 (Dz. Urz. UE L 293 z 10.11.2015, str. 6) w celu umożliwienia spójnego stosowania wymogów w zakresie sprawozdawczości we wszystkich państwach członkowskich konieczne jest zdefiniowanie pojęcia "podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego", biorąc pod uwagę definicję nadużycia finansowego zawartą w Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, oraz pojęcia "pierwsze ustalenie administracyjne lub sądowe". Stosownie do art. 2 do celów niniejszego rozporządzenia podejrzenie popełnienia nadużycia finansowego" oznacza nieprawidłowość, która prowadzi do wszczęcia postępowania administracyjnego lub sądowego na poziomie krajowym w celu stwierdzenia zamierzonego zachowania, w szczególności nadużycia finansowego, o którym mowa w art. 1 ust. 1 lit. a) Konwencji sporządzonej na podstawie artykułu K.3 Traktatu o Unii Europejskiej, o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Zatem, pomimo, iż rozporządzeniem nr 2015/1971 uchylono z dniem 11 listopada 2015 r. rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006, które ustanowiło przepisy mające zastosowanie do okresu programowania 2007-2013, należy uznać, iż z uwagi na zawarte w art. 2 odniesienie do Konwencji zachowana została w prawodawstwie unijnym tożsamość wykładni przepisów dotyczących stosowania kary administracyjnej zawieszenia uznania organizacji producentów.

Należy przy tym podzielić pogląd organu, iż zasadniczym celem zawieszenia uznania organizacji producentów z uwagi na podejrzenie popełnienia przestępstwa jest zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych UE. Stanowisko strony skarżącej jakoby zaskarżona decyzja była przedwczesna, ponieważ nikomu nie przedstawiono zarzutów, jest, zdaniem Sądu, bezpodstawne. Nie budząca wątpliwości treść art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 wyraźnie wskazuje już na samo podejrzenie popełniania oszustwa, tak samo jak art. 60 rozporządzenia nr 2017/891 wskazujący na prowadzone dochodzenie w związku z zarzutem oszustwa. Tym samym brak jest podstaw do uznania, iż wszczęcie śledztwa w takim przedmiocie i pozostawanie tego postępowania w fazie in rem nie daje podstaw do zawieszenia uznania. W świetle art. 60 rozporządzenia 2017/891, jak i art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 nie jest bowiem wymagane przedstawienie podejrzanemu zarzutów i przejście postępowania karnego w fazę in personam, czy też wniesienie aktu oskarżenia lub skazanie. Skoro bowiem w przepisie tym wskazano, iż uznanie organizacji producentów w ramach pomocy finansowej może być zawieszona w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa, czy prowadzenia dochodzenia w związku z zarzutem oszustwa, to nie sposób uznać, iż o przesłankach zawieszenia uznania organizacji producentów mówić można np. dopiero po przedstawieniu podejrzanemu zarzutów czy wniesieniu aktu oskarżenia.

Dokonując zatem oceny zarzucanego czynu zabronionego (nie przesądzając oczywiście o zasadności postępowania przygotowawczego zmierzającego do wniesienia lub też odstąpienia od wniesienia aktu oskarżenia w przedmiotowej sprawie karnej), nie budzi wątpliwości Sądu, iż popełnienie oszustwa w kontekście postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej stanowi przesłankę do odmowy przyznania pomocy finansowej oraz do cofnięcia pomocy już przyznanej pomocy. Tym samym rozstrzygnięcie postępowania w przedmiocie zarzucanego czynu zabronionego stanowi kwestię prawną, która w sposób bezpośredni wiąże się z prowadzonym tutaj postępowaniem administracyjnym dotyczącym uznania organizacji producentów. Nie ulega zatem wątpliwości zdaniem Sądu, iż organy administracyjne miały prawo uznać że w okolicznościach tej sprawy istnieje bezpośredni związek między śledztwem, a prowadzonym postępowaniem administracyjnym.

Mając zatem na uwadze powyższe wyjaśnienia wskazać należy, iż w ocenie Sądu kwestia prowadzenia sprawy przez Prokuraturę w zakresie opisanego wyżej oszustwa zasadnie uznana została za podstawę do zawieszenia uznania organizacji producentów.

W ocenie Sądu, niezasadne są zarzuty naruszenia prawa procesowego. Organ działał na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) i dokonał oceny w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący (art. 7 k.p.a., 77 § 1 i 80 k.p.a.). Organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił także zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując zatem powyższe, stwierdzić należy, iż ustalenia organu dokonane w przedmiotowej sprawie są spójne, logiczne, a strona miała zapewnione prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Brak jest przy tym w uzasadnieniu skargi rozwinięcia zarzutów naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a., co powoduje, iż Sąd nie może się do nich odnieść merytorycznie.

W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.