Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 686/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, 6, 7
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 151, 132, 58 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak Sędzia WSA – Anna Mierzejewska Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. S. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz związku schorzeń ze służbą wojskową i zaliczenia do grupy inwalidztwa 1. oddala skargę w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2. odrzuca skargę w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzeczeniem z dnia [...] października 2014 r. nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U.2010r. Nr 90 poz. 593 ze zm.) oraz § 16, 21 ust. 1 i 2 i § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. 2010 r. Nr 15, poz.80 ze zm.) i § 5 i 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz.U.2012r. poz. 1013), rozpoznała u skarżącego st. szer. M. S.:

A. schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej:

1. reakcja adaptacyjna przedłużona – § 67 pkt 2,

2. zespół bólowy korzeniowy szyjny i lędźwiowo – krzyżowy z objawami przedmiotowymi na tle dyskopatii, zmian zwyrodnieniowych, kręgozmyku i skrzywienia kręgosłupa – § 62 pkt 2

– § 34 pkt 10

B. schorzenia współistniejące:

3. refluks żołądkowo – przełykowy – § 40 pkt 1

4. zapalenie błony śluzowej żołądka – § 43 pkt 1,

5. przepuklina rozworu przełykowego – § 46 pkt 3,

6. nieprawidłowe wartości biochemicznych wskaźników wydolności wątroby – § 44 pkt 6.

7. przebyty zabieg usunięcia przegrody ujścia zewnętrznego cewki moczowej – § 50 pkt 1 (w zast.)

W tej sytuacji nadano mu kategorię N – Zał. 1 Grupa II – trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz orzeczono, że powyższe schorzenia nie pozostają w związku ze służbą wojskową oraz zakwalifikowano go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.

W uzasadnieniu podano, że skarżący został skierowany do [...] w L. celem określenia przydatności do zawodowej służby wojskowej po długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Według informacji zawartej przy skierowaniu, wymieniony przebywa na zwolnieniach lekarskich od początku 2014 r. z krótkimi jedno – lub dwudniowymi przerwami. Zwolnienia te wystawiane są przez lekarza psychiatrę i lekarza rodzinnego. Dodano, że w 2013 r. żołnierz także przebywał na zwolnieniach lekarskich (od lutego 2013 r. z różnymi przerwami) i w związku z tym był trzykrotnie kierowany na [...] w L. Komisja wydała orzeczenia: nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. i uznała trzykrotnie orzekanego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej. Z wywiadu przeprowadzonego z żołnierzem wynika, że główną przyczyną niepozwalającą mu wracać do pracy jest ból kręgosłupa lędźwiowo – krzyżowego w przebiegu dyskopatii oraz oczekiwanie na operację z powyższego powodu. Skarżący podczas konsultacji ortopedycznej przedstawił dokument z którego wynika, że wyznaczono mu termin operacji wypadnięcia dysku L5-S1 na 25 maja 2015 r. Ponadto skarżący stwierdził, że z powodu zbyt dużych dolegliwości bólowych do czasu operacji, nie widzi możliwości powrotu do pracy. Od orzeczenia nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. żołnierz podnosił także swoje problemy ze zdrowiem psychicznym. Natomiast przy wcześniejszym orzeczeniu nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. takich problemów nie zgłaszał, mimo że w ramach [...] był badany przez psychologa w dniu 30 lipca 2013 r., tj. 4 dni po hospitalizacji w Oddziale Psychiatrycznym SPZOZ N. Biorąc pod uwagę całokształt obrazu klinicznego, zgromadzonej dokumentacji oraz wyników i konsultacji przeprowadzonych w obecnym postępowaniu orzeczniczym, należało orzec, jak wyżej. Ponadto według oceny komisji, rozpoznania w pkt 1 i 2 sięgają granic inwalidztwa, a dodatkowo notoryczność I różnokierunkowość przebywania orzekanego na zwolnieniach lekarskich od lutego 2013 r., jak również odległy termin planowanej operacji sprawia, że orzekany nie rokuje obecnie powrotu do służby. Uzasadnia to uznanie żołnierza za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Na koniec stwierdzono, że orzeczenie [...] nie jest świadectwem zdrowia, ale dokumentem stwierdzającym zdolność żołnierza do zawodowej służby wojskowej.

W odwołaniu do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., skarżący nie zgodził się z treścią orzeczenia i w uzasadnieniu podał m. in. że jego schorzenia są nabyte w służbie wojskowej (różne czynności) i w wojsku stracił zdrowie, bowiem nigdzie indziej nie pracował i nie uprawiał sportów ekstremalnych, a do wojska był przyjęty zdrowy. Podał również, że zgadza się co do dwóch punktów rozpoznania w pkt A i poddał w wątpliwość, czy nie powinny być dopisane inne schorzenia stwierdzając dalej, iż zgadza się z niezdolnością, ale jest zdolny do pracy chronionej lub częściowo niezdolny oraz z grupą II Inwalidzką i to w związku ze służbą wojskową. W dalszej części opisał swoje schorzenia stwierdzając, że przyczyną niepozwalającą mu wrócić do pracy jest decyzja lekarzy a nie jego i do odwołania załączył kartę szpitalną, skierowanie na rehabilitację i skierowanie do szpitala.

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], mając za podstawę § 12 pkt 1 i § 30 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie z dnia [...] października 2014 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podała, że z opisów badań obrazowych kręgosłupa (rtg, MR) wynika, że u skarżącego występują wady wrodzone (kręgoszczelina, niespojenie łuku kręgu z następowym kręgozmykiem) i rozwojowe (skrzywienie kręgosłupa) oraz nabyte, najpewniej na tle ww. wad, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa (przemawia za tym zwłaszcza wczesny początek objawów, stopień nasilenia nieproporcjonalny do młodego wieku oraz wielopoziomowość tych zmian). Wady wrodzone i rozwojowe stanowią naturalna podstawę do rozwoju wcześniejszych zmian zwyrodnieniowych i to nie zależnie od rodzaju i charakteru pracy, powstają już w okresie rozwoju płodu i wieku dziecięcym a ich następstwa pojawiają się w takich przypadkach znacznie wcześniej niż u osób nie posiadających tych wad czy też jedynie długotrwale pracujących w warunkach szczególnie szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia, rozwój tych zmian jest proporcjonalnie skorelowany ze starszym wiekiem i latami służby. Wobec powyższego trudno uznać, iż orzekany w momencie wcielenia do służby był zupełnie zdrowy, ale że z racji nie występowania jeszcze objawów bólowych i wobec faktu, iż nie miał wówczas wykonywanego badania obrazowego kręgosłupa. wady te nie zostały ujawnione. Wskazano również, iż w zapiskach dokumentacji medycznej z leczenia kręgosłupa brak informacji aby orzekany wiązał początek swoich dolegliwości bólowych kręgosłupa z zajęciami służbowymi (które to opisuje w odwołaniu), natomiast wiązał je z przebytymi wypadkami samochodowymi w 2009 r. przy czym brak informacji, aby były one związane ze służbą wojskową. Dalej stwierdzono, że podstawą uznania związku schorzenia z zawodową służbą wojskową jest stwierdzenie dwóch przesłanek jednocześnie tj., stwierdzenie obecności schorzenia znajdującego się wykazie chorób stanowiących załączniki do rozporządzenia MON z dnia 31 marca 2003 r. oraz stwierdzenie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach określonych w tych załącznikach i powodujących dane schorzenie. Za pozostające w związku ze służbą wojskową mogą być wiec uznane jedynie takie schorzenia kręgosłupa, które powstały w warunkach służby związanej z wymuszoną pozycją ciała, wykonywaniem ruchów monotypowych w szybkim tempie, nadmiernym przeciążeniem i mikrourazami długotrwałego obciążania ograniczonych grup mięśni, albo powodujących ucisk na pnie nerwów. Dokumenty potwierdzające istnienie szczególnych właściwości lub warunków służby powstają w realizacji aktów wykonawczych do Kodeksu Pracy - dział X Bezpieczeństwo i Higiena Pracy. Stanowią one integralną cześć dowodów potwierdzających istnienie szczególnych właściwości i warunków służby na zajmowanych stanowiskach. Brak udokumentowania którejkolwiek z przesłanek powoduje brak podstaw do określenia związku schorzenia ze służbą wojskową przez wojskowe komisje lekarskie. Dokumentami potwierdzającymi prace w warunkach szkodliwych i uciążliwych dla zdrowia są: karty opisu stanowisk, rejestry czynników szkodliwych i karty pomiarów czynników szkodliwych, wyniki pomiarów czynników szkodliwych na zajmowanych stanowiskach, protokoły z kwalifikacji stanowisk, na których występują czynniki szkodliwe, protokoły z kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych, wyciągi z rozkazów dziennych dowódców jednostek dotyczących kwalifikacji stanowisk, na których występują czynniki szkodliwe, wyciągi z rozkazów dziennych dotyczących kwalifikacji żołnierzy do służby w warunkach szkodliwych, informacji o warunkach i przebiegu służby wojskowej dla celów wojskowych komisji lekarskich, wcześniejsze orzeczenia wojskowych komisji lekarskich określające związki schorzeń ze służbą wojskową, badania medycyny pracy, decyzje właściwego WSzW uznające związek wypadków ze służbą wojskową lub orzeczenia wojskowych komisji lekarskich o uszczerbku na zdrowiu spowodowanego chorobą będącą następstwem wypadku uznanego jako pozostający w związku ze służbą wojskową. Tak więc sam fakt ujawnienia się schorzenia kręgosłupa (podobnie jak i innych schorzeń) w trakcie służby nie jest wystarczający aby określić jego związek ze służbą wojskową ale dopiero poświadczenie długoletniej służby w warunkach szkodliwych i uciążliwych za pomocą stosownych dokumentów pozwala taki związek określić. Dalej podano, że zmiany zwyrodnieniowe w obrębie kręgosłupa występują u całej populacji, w tym u osób wykonujących przez większą cześć życia zawodowego lekką pracę ale zgodnie z przepisami u takich osób nie są one zaliczane jako choroby zawodowe. Jedynie osoby wykonujące ustawicznie przez wiele lat ciężką pracę fizyczną i statyczną np. pracownicy transportu podnoszący ciężkie obiekty, pracownicy linii produkcyjnych itp. czy też żołnierze w służący w jednostkach reprezentacyjnych czy desantowo – szturmowych mogą mieć uznane schorzenia kręgosłupa jako przyczynowo związane z charakterem ich działalności służbowej. W większości przypadków zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa uznawane są jako następstwa naturalnego lub też przyspieszonego istnieniem wad wrodzonych i rozwojowych, starzenia się organizmu (niezależnie od rodzaju populacji – cywilna czy też wojskowa). Odnośnie zaś żądania skarżącego aby być zakwalifikowanym do II grupy inwalidzkiej organ stwierdził, iż z racji tego, że dokumentacja medyczna wskazuje na występowanie u orzekanego następstw schorzenia kręgosłupa głównie w postaci dolegliwości bólowych i bynajmniej nie potwierdza, aby u orzekanego występowały trwałe następstwa w postaci znacznych zaników mięśniowych, trwałych niedowładów, porażeń, znacznego ograniczenia ruchomości czy zaburzeń zwieraczy, brak jest w świetle wiedzy medycznej podstaw aby zaliczyć go do takiej grupy. Fakt bycia zaliczonym do II grupy inwalidzkiej nie jest jednoznaczny z pracą w zakładach chronionych, przy czym [...] nie znajduje żadnych takich odnośników w opisach lekarskich na co powołuje się w odwołaniu skarżący. Użyte w orzeczeniu sformułowanie w pkt 11e znaczy, iż skarżący w razie potrzeby może wykonywać pracę poza wojskiem stosownie do stanu zdrowia, będąc jednocześnie niezdolnym do służby wojskowej. Odnosząc się zaś do stopnia niepełnosprawności, określanego przez Powiatowe Zespoły do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności organ zaznaczył, iż nie jest on jednoznaczny z orzekaną przez komisję wojskową – grupą wojskową, gdyż opiera się o inne przepisy orzecznicze, a tym samym nie przekłada się automatycznie na treść orzeczenia [...]. Natomiast odnośnie daty powstania i wyznaczonego badania kontrolnego, to zgodnie z przepisami orzeczniczymi przyjmuje się za datę powstania inwalidztwa najczęściej moment zgłoszenia się lub wydania orzeczenia, co w przypadku orzekanego miało w dniu [...] września 2014 r., zaś termin badania kontrolnego (co wcale nie musi być równoznaczne z zakończeniem trwania inwalidztwa) z reguły wyznaczany jest najwcześniej za rok celem ponownej oceny postępu leczenia. Z kolei odnosząc się do wątpliwości orzekanego, czy inne schorzenia nie powinny również stanowić o jego niezdolności do służby organ stwierdził, że dostępna dokumentacja oraz wykazany badaniami stopień ich nasilenia a co za tym idzie odpowiadająca im zgodnie z przepisami orzeczniczymi kwalifikacja prawna w obrębie zał. 1 grupa II rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, nie dają podstawy do zaliczenia ich jako schorzeń powodujących inwalidztwo. Ponadto schorzenia kręgosłupa (podobnie jak i inne występujące u skarżącego schorzenia) były już na przestrzeni ubiegłych lat analizowane przez [...] pod kątem związku ze służbą wojskowa, zaś ich ustalenia mają odzwierciedlenie m. in. w prawomocnych orzeczeniach [...] z sierpnia 2013 i marca 2014 r. – stwierdzają one brak związku ze służbą wojskową, przy czym orzekany nie kwestionował wówczas ich ustaleń, a co tym samym wskazuje, że się z nimi zgadzał.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący zaskarżył powyższe orzeczenie w całości zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 k.p.a. polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonego i poprzedzającego go orzeczenia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że przyczyną jego obecnego stanu zdrowia są wady wrodzone. Komisja również pomyliła pojęcie, bowiem kręgoszczelina nie ma nic wspólnego z kręgozmykiem, a określenie "następowym kręgozmykiem" nie ma w medycynie. Również wady rozwojowe powstały na tle wad nabytych w służbie wojskowej. Czynnikami, które miały wpływ na obecny zły stan mojego zdrowia były czynności wykonywane podczas całego około 10 letniego przebiegu służby wojskowej. Mianowicie biegi, zaprawy, sport, marsze, poligony, praca kierowcy, a podczas tej pracy załadunek, rozładunek w zdecydowanej większości bardzo ciężkich ładunków, niejednokrotnie mając na sobie ciężkie oporządzenie bojowe. Podkreślił, że do wojska był przyjmowany zdrowy, poszczególne komisje oceniały, że jest zdrowy i zdolny do służby wojskowej. Nie jest jego winą, że komisje nie udokumentowały należycie jego stanu zdrowia. Dlatego można się pokusić o stwierdzenie, że stan jego zdrowia był na tyle dobry, iż nie było takiej potrzeby. Podczas służby był uczestnikiem dwóch wypadków drogowych, które miały związek z dojazdem do pracy lub powrotem do miejsca zameldowania. Jednakże te wypadki wówczas nie wpłynęły znacząco na stan jego zdrowia. Ponadto

jako kierowca zmuszony byłe pracować w wymuszonej pozycji ciała, praca była również związana z wykonywaniem ruchów monotypowych w szybkim tempie, występowały nadmierne przeciążenia (załadunek i rozładunek ciężkiego towaru i sprzętu) co powodowało długotrwałe obciążenie mięśni, ucisk na pnie nerwów. Tak więc charakter jego pracy i długoletnia służba przemawia za stwierdzeniem, że schorzenia nabył w pracy i są to schorzenia chorób zawodowych. Na koniec podniósł, że nabawił się choroby nerwicowej, która powstała na tle reakcji adaptacyjnej przedłużonej, a także rwy kulszowej jako choroby reumatologicznej. Dodatkowo w wyniku zażywania leków w celu ustąpienia dolegliwości bólowych związanych z w/w chorobami nabawiłem się refluksu żołądkowo – przełykowego i zapalenia błony śluzowej żołądka. Zatem powyższe choroby kwalifikują go do zaliczenia do II grupy inwalidzkiej, bowiem są to choroby decydujące o motoryce poruszania się, które już obecnie w znacznym stopniu utrudniają mu codzienne funkcjonowanie – wykonywanie najprostszych codziennych czynności typu, poruszanie się, siadanie, wstawanie wywołują ból przy podnoszeniu nawet lekkich rzeczy i stan ten systematycznie się pogarsza, bowiem następuje zanik mięśni, lekkie niedowłady z drętwieniem i ograniczenia ruchomości.

W odpowiedzi na skargę, Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie w części dotyczącej zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o jej odrzucenie w pozostałej części, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne odniosła się do zarzutów dotyczących związku schorzeń ze służbą oraz stopnia inwalidztwa.

W piśmie procesowym z dnia 26 czerwca 2015 r. (data stempla pocztowego), skarżący podtrzymał zarzuty skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Na samym wstępie stwierdzić należy, w ślad za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. I OSK 1203/04, że wojskowe komisje lekarskie orzekają w dwóch reżimach prawnych, stąd orzeczenia tych komisji dzielą się na dwie grupy. Pierwsza grupa orzeczeń wojskowych komisji lekarskich obejmuje kwestię zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby wojskowej, jak i samej zdolności do służby wojskowej i orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wiążące dla organów rozstrzygających o powołaniu danej osoby do służby wojskowej lub o zwolnieniu z tej służby. Od takich orzeczeń służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż orzeczenia te mają charakter decyzji rozstrzygających istotę sprawy, tj. zdolność do służby wojskowej. Natomiast drugą grupę orzeczeń wojskowych komisji lekarskich stanowią orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego i w konsekwencji zakwalifikowanie do danej grupy inwalidztwa. Podstawę takich orzeczeń stanowią w stanie prawnym przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 87 ze zm.), ustawa z kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2003 r. Nr 83, poz. 760 ze zm.), czy wreszcie ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r. Nr 8, poz. 66 ze zm.). Biorąc zatem pod uwagę te dwa reżimy prawne wskazać należy, iż od orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia schorzeń danej osoby oraz ich związku ze służbą wojskową dla celów odszkodowawczych, rentowych lub zaopatrzenia emerytalnego oraz w zakresie ustalenia grupy inwalidztwa, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Potwierdzeniem powyższego stanowiska jest utrwalony w orzecznictwie administracyjnym pogląd, że sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawie skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową (vide: uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, OSNP 2000/5/167). Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r., sygn. akt OSA 1/100 (ONSA 2001/2/47) w odniesieniu do orzeczenia w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i związku ze służbą wojskową stwierdzonych schorzeń dla m. in. celów zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), stwierdzając, że w tych sprawach skarga nie przysługuje. Na tle przytoczonego stanu prawnego stanowisko to jest nadal aktualne, co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1203/04.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący zaskarżył w całości orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej, a więc także w zakresie dotyczącym określenia ustalenia związku schorzenia ze służbą wojskową i grupy inwalidztwa, a na tę kategorię orzeczeń Komisji, jak już wyżej wskazano, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Stąd też należało stwierdzić niedopuszczalność skargi w tym zakresie i ją odrzucić.

Ponadto stwierdzić należy, że wprawdzie ani w odwołaniu, ani też w skardze do Sądu skarżący nie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa w zakresie niezdolności do służby wojskowej, to z drugiej strony, skoro zaskarżył decyzję w całości, należało zbadać powyższą kwestię. Uznając zatem za dopuszczalną skargę na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w tym zakresie należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Na samym wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej m. in. podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia prawdy obiektywnej i jest to jedna z ogólnych zasad postępowania administracyjnego. Wyznacza to podstawową regułę procedowania, obowiązującą dla całości postępowania i w konsekwencji konkretyzuje obowiązki organu administracji publicznej w zakresie przede wszystkim ustalenia – poprzez normę prawa materialnego – dokładnej treści żądania strony wyznaczającego rodzaj sprawy, a co za tym idzie faktów mających znaczenie dla sprawy i zebrania w tym zakresie odpowiednich dowodów (art. 77 § 1 k.p.a.). Natomiast w myśl art. 8 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość, a ponadto kulturę prawną obywateli i jest to kolejna podstawowa zasada postępowania administracyjnego. Implikuje to konieczność m.in. takiego prowadzenia postępowania, aby wszelkie wątpliwości rozstrzygać na korzyść obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Niezależnie od powyższego organ winien się kierować w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym kolejną podstawową zasadą, o której mowa w art. 9 k.p.a., a mianowicie organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogę mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody w nieznajomości prawa, zaś w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień oraz wskazówek. Innymi słowy mówiąc, bierność organu w zakresie udzielania stronie całokształtu informacji związanej z załatwieniem danej sprawy, to jest zarówno o przepisach prawa materialnego, jak i procesowego mogących załatwić daną sprawę z wynikiem dla niej korzystnym, stanowi naruszenie prawa. Tym bardziej, że nie może się organ ograniczać jedynie do udzielania samych informacji, ale przede wszystkim wyjaśniać przepisy prawa oraz w pewnym sensie starać się być doradcą strony w zakresie udzielania jej wskazówek, co do postępowania w danej sprawie.

W rozpoznawanej sprawie natomiast Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W., w ocenie Sądu – zadośćuczyniła wskazanym powyżej regułom procesowym. Zgodnie z § 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.), wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia zajmuje stanowisko na podstawie otrzymanej dokumentacji. W razie potrzeby wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia może przeprowadzić ponowne badanie lekarskie i badania specjalistyczne oraz skierować żołnierza na obserwację szpitalną, a także przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów.

W kontekście powyższego zauważyć należy, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzekała na podstawie otrzymanej dokumentacji, co było zgodne z prawem, bowiem w myśl § 30 ust. 2 zdanie pierwsze cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, wojskowa komisja lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie, orzeka na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 w zw. z art. 132 oraz art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), należało orzec jak w sentencji wyroku.