Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 238/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 2 sierpnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Asesor Małgorzata Łuczyńska, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2005 roku sprawy ze skargi Z. Ś. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., na podstawie art.104 § 1 i 2 kpa oraz art.5 pkt.4a.) ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm.) nie stwierdził u Z. Ś. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi, wymienioną w pozycji 1 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115).

W uzasadnieniu stwierdzono, iż Z. Ś. w okresie od 1953r. do 1982r. była zatrudniona w ZWCH A w T. i przez okres 26 lat miała kontakt z kwasem solnym, czterochlorkiem węgla i benzyną podczas kalibrowania filier pod mikroskopem. Narażenie na wymienione substancje ustało 22 stycznia 1982r. Z. Ś. była dwukrotnie poddana badaniom specjalistycznym w jednostkach organizacyjnych służby zdrowia a mianowicie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. oraz w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Badanie neurologiczne nie ujawniło zmian pozwalających na rozpoznanie encefalopatii toksycznej zaś zespół psychoorganiczny otępienny należy wiązać z procesami miażdżycowymi w przebiegu wieloletniego wywiadu cukrzycowego. Brak jest zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Schorzenia stwierdzone u Z. Ś. nie są związane z warunkami w jakich świadczyła ona pracę. Mając to na uwadze organ administracji orzekł jak w sentencji decyzji.

Odwołanie od wymienionej decyzji złożyła Z. Ś. podnosząc, iż nie zgadza się z orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy. Przez wiele lat była narażona w pracy na działanie szkodliwych substancji zaś lekarz w sanatorium powiedział jej, że organizm jest zatruty siarczkiem. Odwołująca wnosiła o ponowne rozpoznanie jej sprawy.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa, art. 12 ust.2 pkt.1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej(Dz.U. nr 90 z 1998r. poz.575 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu stwierdzono, iż zgodnie z treścią § 2 ust.1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. chorobą zawodową jest choroba ujęta w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Z. Ś. w okresie od 1953r. do 1982r. była zatrudniona w ZWCH A w T.i przez okres 26 lat miała kontakt z kwasem solnym, czterochlorkiem węgla i benzyną podczas kalibrowania filier pod mikroskopem. Od 22 lat nie ma już kontaktu z tymi środkami. Z. Ś. była dwukrotnie poddana badaniom specjalistycznym w jednostkach organizacyjnych służby zdrowia a mianowicie w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. oraz w Klinice Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Z orzeczeń obu jednostek wynika, iż brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Rozpoznane zmiany chorobowe są następstwem wieloletniej cukrzycy oraz samoistnego starzenia się organizmu. Dlatego nie można przyjąć związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy pracą w kontakcie ze szkodliwymi substancjami a powstałymi schorzeniami. Samo narażenie na powstanie choroby zawodowej nie jest jednoznaczne z stwierdzeniem takiej choroby. Organ I instancji prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania u Z. Ś. choroby zawodowej. Mając to na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na wymienioną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła Z. Ś. podnosząc, iż jest ona krzywdząca. Skarżąca przez wiele lat pracowała w narażeniu na działanie szkodliwych czynników i stwierdzono u niej zespół psychoorganiczny otępienny i uszkodzenie układu równowagi. Lekarze u których skarżąca się leczy stwierdzili u niej przewlekłe zatrucie substancjami chemicznymi. W konkluzji skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne zbadanie jej przez jakąś inną placówkę medyczną.

Organ administracji w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga Z. Ś. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach(Dz.U. nr 132 poz.1115). W myśl § 2 ust.1 wymienionego rozporządzenia przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywaniem pracy.

Z wymienionego przepisu wynika, iż o tym czy schorzenie jest chorobą zawodową decyduje spełnienie dwóch następujących przesłanek: po pierwsze schorzenie musi być wymienione w wykazie chorób zawodowych oraz po drugie jest bezsporne lub wysoce prawdopodobne, że schorzenie zostało spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W myśl ustępu 1 punkt 17, 41 i 56 załącznika do rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002r. chorobą zawodową są zatrucia ostre lub przewlekłe lub ich następstwa wywołane przez chlor, chlorowcopochodne węglowodorów alifatycznych lub alicyklicznych oraz węglowodory alifatyczne lub alicykliczne występujące w benzynie lub benzynie lakowej.

Zgodnie zaś z ustępem 21 wymienionego załącznika chorobą zawodową jest obustronny ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 3 kHz.

W rozpoznawanej sprawie u Z. Ś. stwierdzono trzy schorzenia a mianowicie: cukrzycę II stopnia z retinopatią i neuropatią cukrzycową, obustronny odbiorczy ubytek słuchu z cechami uszkodzenia układu równowagi oraz zespół psychoorganiczny otępienny.

Jeżeli chodzi o cukrzycę to w wykazie chorób zawodowych nie ma takiego schorzenia. Choroba ta nie jest zatem uznawana za chorobę zawodową.

Odnośnie ubytku słuchu to skarżąca na stanowisku kalibratora dysz nie była narażona na działanie hałasu. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż hałas nie występował na stanowisku pracy Z. Ś. Ubytek słuchu może zostać uznany za chorobę zawodową tylko wówczas gdy spowodowany został hałasem a sytuacja taka nie miała miejsca w przypadku skarżącej. Schorzenie to nie może więc zostać uznane za chorobę zawodową.

Organy administracji obu instancji słusznie również uznały, iż u Z. Ś. nie występuje choroba zawodowa pod postacią przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi. Skarżąca przez okres przeszło 26 lat( od 1 stycznia 1956r. do 22 stycznia 1982r.) była zatrudniona w filierni na stanowisku kalibratora dysz. Jej praca polegała na kalibrowaniu filier pod mikroskopem i w tym czasie była ona narażona na kontakt z kwasem solnym, benzyną i czterochlorkiem węgla. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika aby doszło do przewlekłego zatrucia wymienionymi substancjami chemicznymi. Narażenie na działanie tych substancji ustało w dniu 22 stycznia 1982r. a więc przeszło 22 lata temu i obecnie u skarżącej nie ujawniono zmian, które pozwalałaby na rozpoznanie encefalopatii toksycznej. Stwierdzony zespół psychoorganiczny otępienny należy wiązać z procesami miażdżycowymi w przebiegu wieloletniego wywiadu cukrzycowego. Schorzenie to jest zatem następstwem zdrowotnym procesu starzenia się i wieloletniej cukrzycy a nie przewlekłym zatruciem substancjami chemicznymi na których działanie Z. Ś. była narażona przeszło 22 lata temu. Wskazują na to orzeczenie Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 21 lipca 2004r. oraz orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy z dnia 12 października 2004r. Obie placówki medyczne wydały swoje orzeczenia po zbadaniu skarżącej, analizie zgromadzonej dokumentacji lekarski i wyników narażeń na działanie substancjami szkodliwymi oraz przeprowadzeniu badań dodatkowych i konsultacji specjalistycznych. Orzeczenia zostały zatem wydane w oparciu o cały materiał dowodowy. Podkreślić należy, iż Z. Ś. w okresie jej pracy zawodowej nie była narażona na działanie dwusiarczku węgla(CS2). Wynika to z pisma Z.W.Ch. A skierowanego do Poradni Chorób Zawodowych z dnia 1 lutego 1996r. W piśmie tym wymieniono substancje chemiczne na których działanie narażona była Z. Ś. i wyraźnie zaznaczono, że brak było narażenia na CS2. Treść tego pisma nie była kwestionowana przez skarżącą przez całe postępowanie przed organami administracji mimo, że zapoznawała się ona z całym materiałem dowodowym i sama dostarczyła to pismo. Dodać również należy, iż obie placówki medyczne przed wydaniem swoich orzeczeń dysponowały kartą wypisu ze Szpitala Uzdrowiskowego B w Ś. z 7 maja 1974r. oraz zaświadczeniem i kartą wypisu z Sanatorium C w Ś. z 8 listopada 2003r. i 7 listopada 2003r., w których to dokumentach stwierdzono u skarżącej encefalopatię po zatruciu CS2. Zarówno Instytut Medycyny Pracy jak i Poradnia Chorób Zawodowych WOMP odniosły się do tych dokumentów podnosząc, że przeprowadzone badania nie dają podstaw do rozpoznania cech encefalopatii toksycznej. Organy administracji obu instancji trafnie uznały orzeczenia obu placówek medycznych za wiarygodny dowód i słusznie doszły do przekonania, iż w świetle zgromadzonego materiału dowodowego brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Zarzuty Z. Ś. podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca podnosi, iż zaskarżona decyzja jest dla niej krzywdząca gdyż przez ponad 26 lat pracowała narażeniu na działanie szkodliwych substancji chemicznych i obecne choroby są następstwem warunków w jakich świadczyła pracę. Nadto wskazała na rozbieżności pomiędzy orzeczeniami lekarskimi wydanymi w postępowaniu administracyjnym a opiniami lekarzy z II Kliniki Chorób Wewnętrznych Pomorskiej Akademii Medycznej. Z. Ś. rzeczywiście przez okres przeszło 26 lat pracowała w kontakcie z kwasem solnym, benzyną i czterochlorkiem węgla lecz stwierdzone obecnie u niej schorzenia nie zostały spowodowane działaniem tych substancji na co wskazuje zebrany materiał dowodowy. Odnośnie rozbieżności w orzeczeniach lekarskich to, jak wyjaśniła to skarżąca na rozprawie, chodziło jej o odmienne opinie lekarzy ze Szpitala Uzdrowiskowego B oraz Sanatorium C a mianowicie dr J. M. i dr J. P. Należy zaznaczyć, iż obaj lekarze wystawiając karty wypisu i zaświadczenia o rozpoznaniu encefalopatii po zatruciu CS2 nie dysponowali wynikami dochodzenia epidemiologicznego. Nie znali oni treści pisma Z.W.Ch. A w którym podano na działanie jakich substancji chemicznych narażona była Z. Ś. oraz że brak było narażenia na działanie dwusiarczku węgla. Jak przyznała to skarżąca na rozprawie ona sama podała lekarzom ze Szpitala B i Sanatorium C, iż pracowała w narażeniu na CS2 co w rzeczywistości nie miało miejsca. Skoro zatem lekarze J. M. i J. P. nie znali wyników dochodzenia epidemiologicznego a posiadali jedynie informacje o narażeniu od skarżącej, to treść wystawionych przez nich dokumentów nie może stanowić dowodu na istnienie u Z. Ś. choroby zawodowej. Dodać również należy, iż skarżąca w postępowaniu administracyjnym nie kwestionowała faktu narażenia na działanie CS2 na stanowisku kalibratora dysz mimo, że miała taka możliwość. Okoliczność tę zaczęła podnosić dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji nie przedstawiając zresztą, poza własnym oświadczeniem, żadnego dowodu na istnienie takiego narażenia. Zadaniem sądu jest skontrolowanie legalności zaskarżonej decyzji zaś w świetle zgromadzonego materiału dowodowego organy administracji nie miały podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.

Rozpoznając sprawę sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę Z. Ś.