Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 705/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 148 par. 2, art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi A. G. i J. G. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2019 r., nr [...], Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpoznaniu zażalenia A. G. i J. G., utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r., nr [...], o odmowie wznowienia postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożyły A. G. i J. G.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym;

Wnioskiem z [...] grudnia 2013 r. A. G. i J. G. wystąpiły do Wojewody [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wojewody [...], nr [...], z dnia [...] lipca 2013 r., stwierdzającą nabycie, z mocy prawa, przez Gminę [...]nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...], karta mapy [...], oznaczonej działką nr [...] o pow. [...] ha.

Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły A. G. i J. G.

Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Komisja przywołała treść art. 148 § 1 i § 2 kpa. Wskazała, że powołane unormowania dotyczą dowiedzenia się o decyzji, tj. o fakcie jej wydania. Fakt ten nie jest w sprawie kwestionowany, natomiast skarżące podnoszą nieprawidłowość doręczenia, w formie prawem przewidzianej, pisma informującego o decyzji komunalizacyjnej oraz nieudowodnienie im, że zapoznały się z tym pismem, które odebrał pracownik ich sklepu. Komisja wskazała, że bieg terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie skarżące wiążą dopiero z doręczeniem kopii decyzji i zapoznaniem się z jej treścią.

W opisanych okolicznościach, zdaniem organu, przepisy dotyczące doręczeń odnoszą się do wszczętego i prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania administracyjnego, a nie całej korespondencji ze strony organów administracji publicznej. Ponadto, jest oczywiste, że skarżące wystąpiły o kopię decyzji komunalizacyjnej dopiero po dowiedzeniu się o jej wydaniu z pisma informującego o tym fakcie. Komisja stwierdziła, że już sam ten fakt potwierdza, że skarżące - skoro wystąpiły o kopię decyzji komunalizacyjnej - dowiedziały się wcześniej o tej decyzji, pomimo podnoszonej nieprawidłowości doręczenia informacji o jej wydaniu. Na poparcie swojego stanowiska Komisja przywołała uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 27 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/G1386/18.

Na marginesie Komisja wskazała na orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące zakresu badania wniosku o wznowienie i podniosła, że w niniejszej sprawie kluczowe mogłoby być ustalenie czy z wnioskiem o wznowienie wystąpiła strona postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Podniosła, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stroną postępowania jest co do zasady (bez konieczności wykazywania interesu prawnego) jedynie Skarb Państwa i właściwa gmina. Inne podmioty, aby zostać uznane za stronę postępowania, muszą wykazać nie tylko interes prawny (a nie jedynie faktyczny), lecz wręcz prawo, do spornej nieruchomości. Tymczasem same skarżące twierdzą jedynie, że sytuacja prawna spornej nieruchomości nie jest do końca jasna, z czym koresponduje podnoszone kwestionowanie ostatecznej decyzji wywłaszczeniowej. Skarżące powołują się jedynie na fakt posiadania (a więc okoliczność faktyczną) spornej nieruchomości oraz na nieprawidłowość doręczenia kopii decyzji komunalizacyjnej, nie twierdząc nawet konkretnie, że się z nią nie zapoznały mimo nieprawidłowego doręczenia, tj. że pracownik ich sklepu nie przekazał ww. korespondencji (w zażaleniu zawarto jedynie teoretyczny wywód o wymogach dot. doręczenia). Końcowo Komisja wskazała na treść art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej złożyły A. G. i J. G. zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania, tj. art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, poprzez niezasadne przyjęcie, że wnioskodawczynie dowiedziały się o kwestionowanej decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r. w dniu [...] października 2013 r., podczas gdy prawidłowo organ powinien był przyjąć, że rozpoczęcie biegu terminu na wystąpienie z wnioskiem o wznowienie postępowania nastąpiło w dacie wskazanej w zażaleniu z [...] lipca 2018 r., czyli w dniu [...] listopada 2013 r.;

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 kpa, poprzez niezasadne przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje w sprawie interes prawny, podczas gdy taki interes wynika z przysługującego im prawa własności do działki ewidencyjnej nr [...]położonej w [...], co pośrednio potwierdza znajdujące się w aktach sprawy ostateczne i prawomocne postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2018 r., znak: [...];

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 2 kpa, poprzez niezasadne przyjęcie, że w razie jeżeli we wniosku o wznowienie postępowania powołano się na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, to wówczas organ rozpatrujący ten wniosek jest uprawniony do dokonania oceny przysługiwania wnioskodawcom interesu prawnego w sprawie na etapie przed wydaniem postanowienia o wznowieniu na podstawie art. 149 § 1 kpa - podczas gdy prawidłowo organ powinien był przyjąć, że w niniejszej sprawie kwestia przysługiwania skarżącym interesu prawnego powinna być rozstrzygnięta w toku badania przez organ przyczyn wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 2 kpa;

4) naruszenie art. 8 § 1 w zw. z art. 35 w zw. z art. 36 kpa, poprzez brak wytknięcia organowi pierwszej instancji zaistniałej w niniejszej sprawie długoletniej bezczynności w zakresie rozpoznania złożonego wniosku o wznowienie postępowania trwającej od dnia złożenia tego wniosku ([...] grudnia 2013 r.) do dnia wydania postanowienia Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r.

Powołując się na powyższe naruszenia skarżące wniosły o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżonym postanowieniem Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] czerwca 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do złożenia wniosku o wznowienie (art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, zwanej dalej "k.p.a.").

Wznowienie postępowania jest instytucją prawną stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, dotknięte było jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. lub w art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. W myśl art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Przy tym, wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony.

Przy tym, przepisy kpa ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania. W myśl art. 148 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania może być wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda (jak w rozpoznawanej sprawie) wznowienia postępowania na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – od dnia, w którym dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W związku z ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej, w fazie wstępnej postępowania, uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż skutkować musi odmową jego wznowienia z przyczyn formalnych (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2018 r., II GSK 2495/16; z 9 maja 2018 r., II OSK 2628/17 oraz z 25 października 2018 r., I OSK 2813/16, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA).

Przez użyte w art. 148 § 2 k.p.a. sformułowanie "dowiedzenie się przez stronę o decyzji" uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o istnieniu decyzji. Przy tym, elementami istotnymi tej wiedzy, niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi, jest fakt wydania decyzji i przedmiot zawartego w niej rozstrzygnięcia. Jest to zatem dzień, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne dokładne poznanie pełnej treści decyzji. Wystarczy, jeżeli strona posiadła informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 sierpnia 2018 r., II OSK 2226/18, LEX nr 2536881).

Po analizie akt sprawy Sąd podzielił stanowisko organów, że w powyższym znaczeniu skarżące dowiedziały się o decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2013 r., nr [...], w dniu [...] października 2013 r., to jest w dniu doręczenia zawiadomienia z [...] października 2013 r.

W sprawie pozostaje bezsporne, że w dniu [...] października 2013 r. do rąk pracownika, zatrudnionego w sklepie prowadzonym przez skarżące, zostało doręczone zawiadomienie z [...] października 2013 r. Zawierało ono informację, że Miasto [...] nabyło z mocy prawa, między innymi, działkę nr [...] na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...], nr [...], z [...] lipca 2013 r. W ocenie skarżących, ww. zawiadomienie - jako doręczone do rąk nieupoważnionego pracownika - pozostaje prawnie nieskuteczne, a o fakcie wydania decyzji dowiedziały się dopiero na spotkaniu w Urzędzie Miasta w dniu [...] listopada 2013 r. W tym bowiem dniu skarżące uzyskały dokładne wyjaśnienia, że w odniesieniu do działek nr [...] i [...] wydane zostały dwie odrębne decyzje komunalizacyjne Wojewody [...]: z [...] lipca 2013 r. oraz z [...] lipca 2013 r. i jak podnoszą w skardze "dopiero na podstawie tych wyjaśnień powzięły wiarygodną informację o właściwym przedmiocie postępowania w każdej z tych spraw, a także o rzeczywistych skutkach wydanych decyzji wydanych przez Wojewodę [...]" (str. 7 skargi).

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności nie potwierdzają stanowiska skarżących, że o fakcie wydania decyzji z [...] lipca 2013 r. i zawartym w niej rozstrzygnięciu rzeczywiście dowiedziały się dopiero w dniu [...] listopada 2013 r., a nie z wysłanego wcześniej zawiadomienia z [...] października 2013 r. Treść skargi potwierdza bowiem, że ww. informacjami (w ich ocenie niewiarygodnymi) skarżące musiały dysponować już przed spotkaniem w dniu [...] listopada 2013 r. Oczywiste jest również, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ odwoławczy, że aby wystąpić o kopię decyzji komunalizacyjnej z [...] lipca 2013 r., którą skarżące otrzymały na spotkaniu w Urzędzie Miasta w dniu [...] listopada 2013 r., musiały one przed tą datą dysponować informacją o wydaniu tej decyzji.

Przy tym, wbrew stanowisku skarżących, dla rozpoczęcia biegu terminu do złożenia wniosku o wznowienie nie ma znaczenia kiedy powzięły one wiarygodną informację o właściwym przedmiocie rozstrzygnięcia w każdej ze spraw dotyczących komunalizacji działek nr [...] i [...] i rzeczywistych skutkach decyzji komunalizacyjnych. Jak bowiem trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla spełnienia warunku w postaci dotarcia do strony "wiadomości o zawartym w decyzji rozstrzygnięciu" nie jest konieczne, aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest bowiem tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczeniu i nie wymaga szczegółowego poinformowania strony o wszystkich jej składnikach. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżących, informacje zawarte w zawiadomieniu z [...] października 2013 r. pozwalały na zidentyfikowanie wszystkich niezbędnych elementów decyzji komunalizacyjnej w stopniu pozwalającym skarżącym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Przedstawiono tam bowiem następujące dane: numer decyzji - [...], datę jej wydania - [...] lipca 2013 r., organ, który wydał decyzję - Wojewoda [...] oraz to czego decyzja dotyczy - nabycie z mocy prawa przez Gminę [...]nieruchomości gruntowej zabudowanej budynkiem położonej przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2. Z ww. informacji skarżące dowiedziały się zatem nie tylko o samej okoliczności wydania przez Wojewodę [...] decyzji z [...] listopada 2013 r., ale również o organie, który wydał przedmiotową decyzję oraz o treści jej rozstrzygnięcia (to jest czego dotyczy decyzja z [...] lipca 2013 r.).

Bez wpływu na prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia pozostaje również podnoszona w skardze okoliczność wskazania w informacji z [...] października 2013 r., że ww. decyzja komunalizacyjna dotyczy również działki nr [...]. Zasadnicze znaczenie w sprawie ma bowiem to, że zawiadomienie z [...] października 2013 r. zawiera prawidłową informację, że decyzja z [...] lipca 2013 r. dotyczy działki nr [...]. Podobnie, nie może podważyć zaskarżonego postanowienia okoliczność wydania postanowienia o wznowieniu postępowania w stosunku do działki nr [...]. Postanowienie dotyczące tej ostatniej działki zapadło bowiem w innym stanie faktycznym, gdzie zawiadomienie z [...] października 2013 r. nie wskazywało ani daty ani numeru decyzji komunalizacyjnej dotyczącej ww. działki. Dla prawidłowości zaskarżonego postanowienia nie mogła mieć również znaczenia podniesiona w skardze okoliczność, że działki nr [...] i nr [...] odnoszą się do jednej nieruchomości (w znaczeniu gospodarczym), gdyż okoliczność ta ma charakter pozaprawny.

Wobec powyższego, niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. art. 148 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Wpływu na wynik sprawy nie mogły mieć również zarzuty dotyczące interesu prawnego skarżących w zainicjowaniu postępowania o wznowienie, a także długoletniej zwłoki organu w rozpoznaniu wniosku o wznowienie (naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 kpa, art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 149 § 2 kpa oraz art. 8 § 1 w zw. z art. 35 w zw. z art. 36 kpa). Powołane kwestie pozostawały bowiem poza zakresem kontroli Sądu, która dotyczyła wyłącznie rozstrzygnięcia organu o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na uchybienie terminu do złożenia podania o wznowienie (art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a.)

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów, że skarżące uchybiły terminowi z art. 148 § 2 k.p.a., co musiało skutkować odmową wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

-----------------------

7