Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 229/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak ( spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel - Ziaja AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 21 września 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego M. J. kwotę 755 zł. ( siedemset pięćdziesiąt pięć złotych ), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 września 2004 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie przepisów art. 138 l pkt 1 kpa, oraz art. 66 ust. 1 pkt. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016) oraz art. 2 ust. l ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane ( Dz. U. z 30 kwietnia 2004 r. nr 93 poz. 888), utrzymał w mocy Decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 18 czerwca 2004 r. nr [...], znak [...] wydaną na podstawie art. 66 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust 1. ustawy Prawo budowlane, art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw ( Dz. U. z 2003 r. Nr 98, poz.718 ), oraz art. 104 kpa. odmawiającą nałożenia na Panią A. P. i Pana G. P. współwłaścicieli budynku przy ulicy [...] w K. obowiązku wykonania robót celem odprowadzenia wody opadowej z tego budynku .

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma M. J. z dnia 4 sierpnia 1999 r. zgłaszającego nieprawidłowe odprowadzanie wód opadowych na posesji przy ul. [...] w K., w wyniku czego następuje zawilgocenie ścian i piwnic budynku stanowiącego jego własność, położonego na działce przy ul. [...] w K.. Organ I instancji przeprowadził kontrolę posesji, w trakcie której ustalił, że wzdłuż granicy posesji nr [...] i [...] poziom gruntu jest zróżnicowany - od strony posesji nr [...] ( właściciele A.G. P.) ma wysokość ok. 0,04 m do 0,10 m w stosunku do murku ogrodzeniowego, natomiast od strony posesji nr [...] (właściciel M. J.) ma wysokość w stosunku do tegoż murku 0,40 m. Budynek nr [...] został zrealizowany w 1996 r. i wówczas teren wokół budynku został obniżony o ok. 10-15 cm i zniwelowany. Wody z połaci dachowych są odprowadzane do miejskiej kanalizacji ogólnospławnej. Ściany w budynku są suche. Budynek nr [...] został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę i przyjęty do użytkowania przez organ architektoniczno-budowlany. Przyłącze wod-kan zostało wykonane w oparciu o decyzję z 1991 r. znak [...], zaś ze sporządzonej przez uprawnionego geodetę inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wynika, że wody opadowe z połaci dachowych odprowadzane są do kanalizacji ogólnospławnej przebiegającej w ulicy [...]. Teren posesji nr [...] nie został podwyższony, nie stwierdzono kierowania wód opadowych na działkę sąsiednią. Wobec prawidłowego, zgodnego z projektem odprowadzenia wód opadowych organ w oparciu o przepis art. 66 ustawy prawo budowlane umorzył postępowanie decyzją z dnia 11 października 2002 r. [...]. Na skutek odwołania M. J. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., decyzją z dnia 11 września 2003 r. znak [...] uchylił powyższą decyzję uznając, że organ I instancji nie wyjaśnił należycie, co jest powodem złego stanu technicznego budynku [...], oraz że na podstawie materiału zgromadzonego przez organ I instancji brak możliwości jednoznacznego ustalenia, czy na posesji [...] były dokonywane roboty budowlane polegające na zmianie ukształtowania terenu, w wyniku którego doszłoby do zmiany naturalnego spływu wód opadowych. Ustalenia takie są niezbędne z uwagi na treść § 29 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. (Dz.U. z 1999 r. nr 15, poz. 140 ze zm.). zgodnie z którym "dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania go na teren sąsiedniej nieruchomości bez zgody jej właściciela lub zarządcy jest zabronione". W takiej sytuacji brak podstaw do umorzenia postępowania w sprawie, zaś konieczność przeprowadzenia postępowania- wyjaśniającego w znacznej części decyduje o treści rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa.

W toku prowadzonego ponownie przez organ I instancji postępowania, przeprowadzono oględziny posesji oraz budynków nr [...] i [...], oraz piwnic budynku nr [...] stanowiącego własność Z. K.. M. J. przedłożył do akt sprawy 6 szt. kserokopii fotografii przedstawiających stan piwnic w budynku nr [...]. Z. K., właścicielka budynku nr [...] przedłożyła do akt kserokopię pisma -oświadczenia M. J. z dnia 12 czerwca 1986 r. o ułożeniu przez niego płytek betonowych zabezpieczających mur przed przenikaniem wody, oraz pismo zawierające jej stanowisko co do przyczyn zamakania budynku wnioskodawcy. Współwłaścicielka budynku nr [...], A. P. złożyła obszerne pismo zawierające szczegółowe wyjaśnienia dotyczące stanu budynków nr nr [...], [...] oraz sytuacji na obydwu posesjach. W piśmie tym ustosunkowała się również do twierdzeń zawartych w opinii biegłego mgr inż. T. M., kwestionując zarówno opis stanu faktycznego na gruncie, jak i wnioski w przedmiocie przyczyn zalewania budynku M. J.. Zebrany materiał dowodowy stał się podstawą do wydania decyzji znak [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. o odmowie nałożenia na A. P. i G. P., współwłaścicieli budynku przy ul. [...] w K. obowiązku wykonania robót celem odprowadzenia wody opadowej z budynku przy ul. [...]. Jako materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 66 pkt. 1 prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że decyzją z 27 listopada 1998 r. wydaną przez organ administracji architektoniczno-budowlanej z upoważnienia Prezydenta Miasta K. przyjął budynek przy ul. [...], został przyjęty do użytkowania. Zgodnie z treścią art. 59 ustawy Prawo budowlane, udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego było uzależnione od stwierdzenia zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu.

Według oświadczeń A. P. i G. P., po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, na terenie posesji nie były prowadzone żadne roboty ziemne, które skutkowałyby zmianą naturalnego spływu wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości. Organ ustalił na podstawie pism dołączonych do akt sprawy (str. 44, 45 i 63), że problem zalewania istniał jeszcze przed realizacją budynku nr [...]. Pisma te świadczą, iż w 1986 r. właściciel budynku [...] zabezpieczał obiekt - układano płytki chodnikowe i prowadzono prace dla osuszenia wschodniej ściany budynku. Wtedy budynek nr [...] jeszcze nie istniał Organ ustalił, że budynek nr [...] przy ulicy [...] zbudowany wcześniej niż budynek [...], nie posiada właściwej izolacji przeciwwilgociowej, a wybetonowane podwórko tworzy zbiornik gromadzący wodę opadową. W latach 80- tych podejmowano prace dla osuszenia obiektu.

Podczas oględzin nie stwierdzono, by poziom terenu posesji [...] przekroczył poziom korony murku w granicy nieruchomości, nie powstała zmiana ukształtowania terenu w oczywisty sposób powodująca zalewania posesji sąsiedniej.

Organ dał wiarę oświadczeniom składanym przez pp P., że prace związane z ukształtowaniem, niwelacją terenu posesji [...] nie spowodowały zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości i uznał, że sprawa zalewania budynku [...] jest problemem istniejącym od długiego czasu, jeszcze przed budową obiektu nr [...].

Sprawa nieprawidłowego stanu technicznego budynku nr [...] przy ulicy [...] w K. została rozstrzygnięta odrębną decyzją o sygnaturze [...].

Od powyższej decyzji odwołał się M. J.. Zarzucił, że jego wniosek wszczynający postępowanie w sprawie, dotyczył nieprawidłowego i niezgodnego z § 29 rozporz. Min. Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. kierowania powierzchniowych wód opadowych z terenu działki przy ul. [...], na posesję i do piwnicy jego budynku, przy ul. [...], podczas gdy decyzja organu I instancji dotyczy wykonania przez pp P. odprowadzenia wody opadowej z ich budynku (dachu), co nie jest przyczyną zalewania jego posesji. Wbrew zaleceniom zawartym w decyzji [...] WINB [...] nie ustalono jednoznacznie przyczyn zalewania jego posesji, pominięto przedłożoną do akt sprawy opinie mgr inż. T. M., oparto się wyłącznie na oświadczeniach p. P., pomijając jego oświadczenia składane w sprawie, oraz treść przedkładanych dokumentów. M. J. podał w odwołaniu kolejny raz przyczyny powodujące według niego zamakanie i niszczenie budynku stanowiącego jego własność, oraz przedłożył kolejną opinię biegłego -mgr inż. K. B., sporządzoną na tę okoliczność. Złożył ponadto z własnej inicjatywy w dniu 27 lipca 2004 r. obszerne wyjaśnienia przed pracownikiem organu II instancji. W wyjaśnieniach tych przedstawił szczegółowy opis przyczyny zamakania swojego budynku, podkreślając, iż jest nią nie odprowadzanie wód opadowych z terenu działki pp P.. Wybudowanie przez nich budynku w niszy wykutej w części zbocza K. zagrodziło naturalny spływ wody opadowej z górnej części zbocza, w konsekwencji woda penetruje szczelinę dylatacyjną pomiędzy budynkami nr [...] i [...], bezpośrednio ze sobą sąsiadującymi i powoduje zamakanie ścian jego budynku od strony budynku nr [...]. M. J. przedłożył organowi II instancji kolejną opinię rzeczoznawcy budowlanego ( zakresie architektury) -mgr inż. K. B., dotyczącą ustalenia przyczyn zamakania budynku na posesji przy ul. [...] .

W wyniku rozpoznania odwołania, organ II instancji, decyzją opisaną na wstępie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego w K., po przedstawieniu przebiegu postępowania, stwierdził, że decyzja organu I instancji odmawia nałożenia obowiązków w zakresie odprowadzenia wody opadowej z budynku przy ul. [...] w K., chociaż wszczęcie postępowania w sprawie jak i poprzednia, uchylona decyzja organu I instancji dotyczyły nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych na posesji pod w/w adresem. Z powyższego, oraz ze stanowiska skarżącego, co do przedmiotu postępowania, od chwili złożenia wniosku o jego wszczęcie w sierpniu 1999 r. wynika, że wniosek ten wszczął postępowanie w sprawie odprowadzenia wód opadowych z posesji [...] przy ul. [...] w K.. Kolejno, organ II instancji przedstawił obszerne cytaty z załączonej w toku postępowania odwoławczego opinii biegłego mgr inż.. K. B., podkreślając, że autor opinii zwrócił uwagę na treść przepisu § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 15 czerwca 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym "dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Brzmienie powyższego przepisu było podobne w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. (przy czym kierowanie wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości było zabronione bez zgody jej właściciela bądź zarządcy). W ocenie organu II instancji powołany przez skarżącego przepis § 29 cyt. Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2002 r. dotyczy odprowadzania wód opadowych z obiektów budowlanych (w szczególności z budynków -vide § 28), a w szczególności sytuacji kiedy brak jest możliwości podłączenia się do kanalizacji ogólnospławnej. Organ II instancji uznał, że na podstawie znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, można stwierdzić, iż budynek mieszkalny nr [...] został oddany do użytkowania. Wody opadowe z budynku odprowadzane są do kanalizacji ogólnospławnej. W trakcie realizacji inwestycji, inwestor nie zmienił ukształtowania terenu, czego dowodzi inwentaryzacja powykonawcza. Natomiast nie można uznać za roboty budowlane w rozumieniu ustawy prawo budowlane nawożenia ziemi ogrodowej w celu założenia trawnika. Wniosek p. M. J. dotyczył odprowadzania wód opadowych z posesji - tj. z terenu działki, na której zlokalizowany jest budynek nr [...] przy ul. [...]. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, iż na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane (ust. l pkt l, a także pozostałych przepisów tegoż artykułu), nie ma możliwości wydania nakazu mającego na celu skierowanie spływającej wody opadowej z terenu działki w inne miejsce - np. do dołów chłonnych lub zbiornika retencyjnego, skoro wody opadowe z budynku są odprowadzane do kanalizacji ogólnospławnej. Organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do wydawania nakazów w zakresie, w jakim domaga się tego wnioskujący. Jednakże z uwagi na wskazanie przez skarżącego konkretnej podstawy prawnej - tj. § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. nr 75 poz. 690), zasadnym jest w ocenie organu odwoławczego wydanie decyzji odmownej w zakresie, w jakim dokonał tego organ pierwszej instancji, z jednoczesnym wskazaniem iż powołany przez skarżącego przepis prawa nie może mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Jednocześnie organ II instancji nadmienił, jakie organy i w oparciu o jakie przepisy prawa powołane są do rozpatrywania spraw dotyczących zmian stosunków wodnych na gruncie. Uznał zatem organ odwoławczy, iż wnioskujący domaga się wydania decyzji w zakresie odprowadzenia wód opadowych z terenu działki, na której zlokalizowany jest budynek nr [...] przy ul. [...] od organów niewłaściwych. Wydanie decyzji, o jakiej mowa wyżej, stanowiłoby rażące naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej. Mając na uwadze wskazane okoliczności, organ odwoławczy działając w ramach posiadanych przez siebie kompetencji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję oraz na poprzedzającą ją decyzję organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik M. J., zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. oparcie decyzji na przepisach § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 15 czerwca 2002 r. oraz uchylonego Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. Jako nie znajdujących zastosowania w niniejszej sprawie,

2. naruszenie przepisów postępowania, a to art. 65 kpa poprzez nie przekazanie sprawy według właściwości i prowadzenie postępowania w dwu instancjach przez organy nie będące właściwymi w sprawie przez okres pięciu lat,

3. naruszenie przepisu art. 77 § 1 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia wszystkich zgłaszanych przez stronę dowodów,

4. naruszenie przepisu art. 79 § 1 kpa poprzez uwzględnienie dowodu, w którego przeprowadzeniu strona bez swej winy nie mogła brać udziału i tym samym nie miała możliwości ustosunkowania się do jego rezultatów,

5. naruszenie przepisu art. 78 § 1 kpa poprzez nieuwzględnienie wnioskowanego przez stronę dowodu mającego kapitalne znaczenie dla rezultatów postępowania ,

6. naruszenie przepisu art. 107 kpa poprzez brak podania w uzasadnieniu którym dowodom organ dał wiarę, a którym odmówił i dlaczego, a także brak podania podstaw rozstrzygnięcia,

7. spełnienie przesłanki z przepisu art. 156 § 1 ust. 1 kpa

Skarżący wniósł o uchylenie obydwu zaskarżonych decyzji w całości i nakazanie organowi I instancji przekazania sprawy właściwemu organowi ds. gospodarowania wodami stosownie do przepisu art. 65 kpa., ewentualnie o stwierdzenie nieważności decyzji organów I i II instancji .

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi, powołując się na motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi - art. 134 ustawy ppsa.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie zachodzi, wbrew twierdzeniu skarżącego nieważność zaskarżonej decyzji ani decyzji ją poprzedzającej wydanej przez organ I instancji, z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt 1 kpa. W sprawie prowadzonej przez organy nadzoru budowlanego, badały one zasadność wniosku skarżącego dotyczącego odprowadzania wód opadowych z posesji sąsiedniej, w związku ze zrealizowaną na tej posesji inwestycją budowy domu jednorodzinnego. Brak podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Zdaniem sądu, pismo wszczynające postępowanie nie uprawniało organu do jednoznacznej oceny, iż w sprawie mają zastosowanie wyłącznie przepisy ustawy prawo wodne, a więc że właściwe do jej rozpoznania są organy wymienione w przepisie art. 4 tej ustawy. Nie zostały naruszone przepisy o właściwości ( art. 156 § 1 pkt 1, na który powołuje się skarżący), skoro organy nadzoru budowlanego rozpoznały sprawę w oparciu o przepisy ustawy prawo budowlane ( odmienną kwestią jest ocena zgodności wydanej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego). Pozytywne przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, zawarte w wyczerpującym wyliczeniu przepisu art. 156 § l pkt 1-6 kpa nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, lecz powinny być interpretowane dosłownie, lub nawet ścieśniająco (por.B.Adamiak, J.Borkowski, kpa, kom., 7 wyd., Wyd. C.H.Beck, str. 722, tam też autor powołuje się na następującą tezę Wyroku NSA z 7.7.1983 r., II SA 581/83: " stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że uchylona decyzja jest dotknięta jedną z wad, określonych w art. 156 l kpa).

Nie zachodzi także w sprawie naruszenie art. 65 kpa. Przepis ten, związany z przepisem art. 19 kpa dotyczy początkowej fazy postępowania administracyjnego, w której organ obowiązany jest zbadać swoją właściwość miejscową, rzeczową i instancyjną i w razie stwierdzenia swej niewłaściwości zastosować się do jego treści, przekazując podanie do organu właściwego. Jak wynika z literalnego brzmienia tego przepisu, oraz zamieszczenia go w Rozdziale 1. kpa-Wszczęcie postępowania, reguluje on ustalenie braku właściwości organu w fazie wszczęcia postępowania. Organ niewłaściwy przekazuje organowi właściwemu podanie, a nie sprawę. Jeżeli natomiast organ stwierdzi swoją niewłaściwość w trakcie postępowania, wówczas obowiązany jest zakończyć postępowanie decyzją o jego umorzeniu .

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, stwierdzić dalej należy, że nie ma racji skarżący zarzucając brak w zaskarżonej decyzji materialnej podstawy prawnej. Decyzja WINB powołuje jako podstawę rozstrzygnięcia, oprócz przepisów kpa mających zastosowanie w sprawie , przepisy art. 66 ust. 1 pkt. 1, art. 80 ust. 2 pkt.2 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane, oraz art. 2 ust. 1 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. ustawy o zmianie ustawy prawo budowlane. Z przepisów tych, art. 80 i art. 83 są przepisami dotyczącymi właściwości i kompetencji organów administracji architektoniczne budowlanej i nadzoru budowlanego, natomiast przepis art. 66 prawa budowlanego jest przepisem prawa materialnego. Zamieszczony został w Roz. 6 ustawy zatytułowanym Utrzymanie obiektów budowlanych i stanowi materialno-prawną podstawę do podejmowania decyzji administracyjnych w przypadkach w nim określonych. Kwestia prawidłowości powołania takiej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji omówiona zostanie w dalszej części uzasadnienie. Zgodnie z utrwalonym poglądem, decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie nie jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej, lecz jest dotknięta tylko wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § l kpa. (por. B. Adamiak, J. Borkowski, kpa kom. 7 wyd. Wyd. C. H. Beck, str. 732).

W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją należało ustalić przyczyny zamakania budynku skarżącego, czego organ w ogóle nie uczynił. Podstawową bowiem kwestią, która wymagała rozstrzygnięcia było ustalenie ponad wszelką wątpliwość, czy zamakanie budynku mieszkalnego skarżącego spowodowane jest realizacją przez właścicieli posesji nr [...] inwestycji -budową domu jednorodzinnego, czy tez innymi przyczynami. Jak twierdził w toku postępowania skarżący dom posadowiony został w niszy wykutej w części zbocza K., co spowodowało zagrodzenie naturalnego spływu wody opadowej z górnej części zbocza, kierując ją ze stoku pagórka znajdującego się w górnej części działki p. P. za domem na odcinek o szer. 5 m , pozostałego naturalnego zbocza wzdłuż granicy działek posesji nr [...] i [...], a wody tej nie są w stanie przyjąć istniejące na działce p. P. urządzenia odwadniające. Ustalenia wymagało, czy inwestorzy dokonali w związku z przeprowadzoną inwestycją podniesienia gruntu na swojej działce, czy też po zrealizowaniu budowy obniżyli jej teren o ok. 10-15 cm, jak twierdzą p. P., a w przypadku gdyby podniesienie gruntu miało miejsce, to czy nastąpiło to w związku z realizacją inwestycji, czy też w okresie późniejszym, niezależnie od zrealizowanej budowy. Organ przeprowadził dowód z okazanych przez p. P. dokumentów, a to decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, decyzji o pozwoleniu na budowę przyłącza wod-kan, oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej wykonanej przez uprawnionego geodetę. W aktach sprawy znajduje się mapa sytuacyjno-wysokościowa z inwentaryzacją powykonawczą budynku, kabla eNN, gazu, wody i kanalizacji, oraz decyzja o pozwoleniu na budowę przyłącza wod-kan wraz z projektem instalacji wod-kan. Dokumenty te nie mogły być jedyną podstawą do poczynienia istotnych ustaleń w sprawie, ponieważ dla potrzeb postępowania nie było wystarczające ustalenie sposobu realizacji samego budynku mieszkalnego, a więc odprowadzania wód opadowych z tego budynku, a nie z działki. Skarżący nie kwestionował na żadnym etapie postępowania administracyjnego prawidłowości wykonania urządzeń odprowadzających wody opadowe z samego budynku p. P., lecz z terenu ich posesji. Podstawą ustaleń dokonanych przez organ była także kopia pisma pochodzącego z 1986 r., skierowanego przez skarżącego do Z. K., z którego wynika wyłącznie, że skarżący ułożył płytki betonowe w celu ochrony muru przed przenikaniem wody. Z pisma tego nie wynika, w którym miejscu zostały ułożone płytki, na jakim obszarze, na czyjej posesji i dokąd miała "przenikać" woda. Przyjęto także jako dowód, twierdzenia Z. K. wynikające ze złożonego przez nią pisma, nie przeprowadzając dowodu z jej przesłuchania, bez skierowania -zgodnie z treścią art. 54 kpa wymaganego wezwania i bez sprecyzowania celu i przedmiotu wyjaśnień. Ustalenie przez organ I instancji, nie zakwestionowane przez organ odwoławczy, iż "problem zalewania" istniał jeszcze przed realizacją budynku nr [...] dokonane zostało w oparciu o niewystarczające dowody z dokumentów, o nieprecyzyjne i niedokładne oświadczenie, oraz kopię zapisku sporządzonego 18 lat przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Nie ustosunkowano się zupełnie do twierdzeń zawartych w opiniach biegłych, przy czym organ I instancji całkowicie pominął przedłożoną przez skarżącego opinię, nadmieniając jedynie, że znajduje się ona w aktach sprawy, natomiast organ II instancji oprócz zacytowania obszernych fragmentów opinii inż. B., oraz ustalenia, że A. P. zakwestionowała ustalenia dokonane przez biegłego M., nie odniósł się w ogóle do treści opinii, dokonując jedynie interpretacji przepisu prawa, na który zwracał w swojej opinii uwagę biegły B. Uchybienie to jest jednym z zasadniczych, które miały wpływ na wynik postępowania, bowiem bez ustalenia przyczyn zamakania budynku skarżącego nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy poprzez zastosowanie odpowiednich przepisów prawa. Nie wyjaśniono także szeregu istotnych kwestii dotyczących przyczyn zamakania budynku, podnoszonych w piśmie A. P. z dnia 1.04.2004 r. Przy czym podkreślić należy, że należyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy jest obowiązkiem organu prowadzącego sprawę i organ nie może obciążać na strony obowiązkiem gromadzenia koniecznych do wyjaśnienia sprawy dowodów. Postępowanie dowodowe nie może sprowadzać się do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania. Jeżeliby zachodziła konieczność przeprowadzenia dodatkowej opinii z przyczyn merytorycznych, lub z powodu zakwestionowania przez strony opinii przedłożonych do akt sprawy, z tej przyczyny, że zostały sporządzone na zlecenie skarżącego, należało taką opinię dopuścić. Jednak możliwe to było dopiero w następstwie dokonanej przez organy analizy przedłożonych opinii i ustosunkowania się do ich treści, czego organy zupełnie zaniechały. Pozostałe uchybienia, których dopuściły się organy prowadzące postępowanie także miały wpływ na wynik sprawy. Wbrew żądaniu skarżącego, organy nie dopuściły dowodu z odkrywki gruntu na działkach stron wokół podmurówki ogrodzenia, co przyczyniłoby się do ustalenia, czy -jak twierdził skarżący-miało miejsce podniesienie terenu na działce inwestorów, czy też teren został obniżony-jak twierdzą p. P.. Ustalenia w tej kwestii organy oparły wyłącznie na oświadczeniach właścicieli posesji nr [...], oraz Z. K., nie przesłuchanej- jak już wyżej podkreślono, w charakterze świadka, nie ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego i nie przeprowadzając celem wyjaśnienia tej sprawy żadnych dowodów. W aktach sprawy brak mapy sytuacyjno-wysokościowej sporządzonej dla celów projektowych w 1990 r. dla działki, na której powstała inwestycja, na którą to mapę powołuje się A. P. w swoim piśmie z 1.04.2004 r. Wobec powyższego brak zdaniem sądu dostatecznych podstaw do ustalenia, że inwestor nie zmienił ukształtowania terenu w trakcie realizacji inwestycji, ani po jej zrealizowaniu. Kolejnym uchybieniem procesowym było przeprowadzenie dowodu z oględzin posesji nr [...], oraz piwnicy domu nr [...] -sąsiadującego z domem skarżącego- bez udziału skarżącego. Możliwość osobistego udziału w przeprowadzaniu każdego dowodu jest gwarancją czynnego udziału strony w postępowaniu Realizacja gwarancji przewidzianych w przepisie art. 79 kpa jest -jak słusznie zauważa skarżący powołując się na utrwalone orzecznictwo-bezwzględnym obowiązkiem organu niezależnie od wagi i treści przeprowadzanego dowodu. Oparcie przez organ swoich ustaleń na dowodzie przeprowadzonym wbrew treści przepisu art.79 kpa jest naruszeniem przepisów mającym wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA II SA 2015/85 z 13.12.1986 r. ONSA 1986, nr l póz. 133). W kwestii naruszenia przez organy przepisów postępowania należy więc uznać zarzuty skargi za uzasadnione. Zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, 75, 77, 78 i 79 § 2, oraz 107§ 3 kpa. Uchybienia, których dopuścił się organ II instancji, a także uchybienia, których dopuścił się organ I instancji miały wpływ na wynik postępowania. Podkreślić przy tym należy, że pomimo wcześniejszego uchylenia przez organ II instancji pierwszej decyzji zapadłej w sprawie, z dnia 11.10.2002 r. organ I instancji przeprowadził postępowanie całkowicie pobieżnie i bez próby wyjaśnienia istoty sprawy, czego odzwierciedleniem jest lakoniczne i jaskrawo naruszające przepis art. 107 § 3 kpa uzasadnienie decyzji organu I instancji. Oprócz wskazanych wyżej uchybień, w uzasadnieniu tym znajduje się informacja o istnieniu w obrocie decyzji o sygn. [...] wydanej w sprawie nieprawidłowego stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Oprócz tej informacji nie wiadomo jednak, co konkretnie było przedmiotem tamtego postępowania, jakie zapadły w nim ustalenia i jak jest treść decyzji. Okoliczności te mogły mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro dotyczyły stanu technicznego budynku będącego własnością skarżącego, jednak nie zostały przez organy prowadzące postępowanie przywołane. Nie można bowiem wykluczyć takiej możliwości, iż naturalny bieg wód opadowych nie został zmieniony ani w związku z budową domu pp P., ani poprzez jakiekolwiek ich działania związane ze zmianą poziomu gruntu w ogrodzie, a zamakanie budynku spowodowane jest innymi przyczynami.

Powyższe ustalenia, stwierdzające istotne naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy nie pozwalają na jednoznaczne stwierdzenie, czy w sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy prawo budowlane, czy przepis ustawy prawo wodne, na który powołuje się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji. Pamiętać jednak należy o treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt. 9, który nakazuje projektować i budować obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązki wynikające z powołanej normy skonkretyzowane zostały- m. in. w przepisach Rozporządzenia Min. Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, oraz obowiązującego wcześniej, w dacie przyjęcia do użytkowania budynku -Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14.12.1994 r. Przepis § 29 Rozporządzenia z 1994 r. zabraniał dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania go na teren sąsiedniej nieruchomości bez zgody jej właściciela lub zarządcy zaś § l Rozporządzenia stanowił, że określa ono warunki, które zapewniają ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. Natomiast § 29 Rozporządzenia z 2002 r. generalnie zabrania dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości, zaś jego § 28 ust. l nakazuje wyposażenie działki budowlanej , na której usytuowane są budynki w kanalizację umożliwiającą odprowadzenie wód opadowych do sieci kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej. W świetle brzmienia powyższych przepisów nie można się zgodzić ze stanowiskiem przedstawionym w zaskarżonej decyzji, iż organ nadzoru budowlanego nie jest władny rozpoznawać sprawy dotyczącej odprowadzania wód opadowych z terenu działki, na której jest, lub została zrealizowana inwestycja polegająca na wzniesieniu budynku. Stwierdzenie takie byłoby możliwe jedynie wówczas, gdyby zostały dokonane nie budzące wątpliwości ustalenia, że przyczyną zamakania budynku skarżącego nie jest zrealizowana na sąsiedniej działce inwestycja, w tym sposób zagospodarowania działki przy uwzględnieniu przepisów zabraniających kierowania wód opadowych na teren sąsiedniej nieruchomości, lecz inne działania właścicieli nieruchomości sąsiednich, które wypełniałyby dyspozycję przepisu art. 29 ustawy prawo wodne. Przepis ten ma zakres inny, niż przepis § 29 cyt. Rozporządzenia, które ustala warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej, oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę. Wobec ustalenia przez organy prowadzące postępowanie, że dokumentacja dotycząca urządzeń kanalizacyjnych obiektu nr [...] sporządzona została przed wejściem w życie Rozporządzenia z 14.12.1994 r. (natomiast nie wiadomo kiedy został sporządzony projekt budynku wraz z projektem zagospodarowania działki) pokreślić należy, iż poprzedzające je Rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3.08.1980 r. (Dz.U nr 94 poz. 414 z 1989 r.) zawierało przepisy nakazujące wyposażenie terenu, na którym znajduje się budynek mający pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi w urządzenia potrzebne do usuwania wód opadowych, oraz zakazujące odprowadzania wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód.

Odnośnie powołania jako podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, oraz decyzji ją poprzedzającej, przepisu art. 66 prawa budowlanego stwierdzić należy, niezależnie od powyższych uwag, iż został on powołany błędnie. Przepis ten, zamieszczony w Rozdziale 6 pr. bud. "Utrzymanie obiektów budowlanych" dotyczy usuwania nieprawidłowości w samych obiektach budowlanych w przypadkach zaistnienia sytuacji wymienionych w ust. 1, pkt. 1-3. Ma on na celu utrzymanie w należytym stanie substancji budowlanej i jest podstawą do podejmowania decyzji administracyjnych w wypadkach w nim określonych. Dotyczy wyłącznie stanu technicznego, sposobu użytkowania obiektów budowlanych, oraz ich wyglądu w przypadku stwierdzenia iż szpecą otoczenie. Nie obejmuje swym zakresem należytego, zgodnego z przepisami prawa zagospodarowania działki w sposób zapewniający należyte odprowadzanie wód opadowych i nie może być podstawą wydania w tym zakresie żadnych nakazów. Skoro tak, nie może on być także podstawą decyzji odmawiającej nakazania określonych czynności w takim zakresie, w jakim prowadzone było postępowanie. Zwrócić należy także uwagę, iż fakt powołania przez skarżącego, względnie biegłego, w trakcie postępowania przepisu prawnego, jako podstawy mającej się wydać decyzji nie wiąże w niniejszej sprawie w żaden sposób organu prowadzącego sprawę. Organ ma bowiem obowiązek działać zgodnie z regułami ustalonymi w przepisach postępowania, sugestie zaś strony co do podstawy prawnej mającej zapaść decyzji nie mogą być ukierunkowaniem działania organu, gdyż kłóciłoby się to z obowiązującą organy administracji zasadą prawdy obiektywnej, oraz obowiązkiem wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

W związku z podniesionym przez skarżącego zarzutem przewlekłości postępowania stwierdzić należy, że na wynik sądowego badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie ma wpływu to, czy poprzedzające wydanie decyzji postępowanie było przewlekłe. Zarzuty te, choćby uzasadnione, nie wymagają oceny.

Odnośnie sformułowania skargi, w którym pełnomocnik skarżącego żądał nakazania przez sąd organowi I instancji przekazania sprawy właściwemu organowi ds. gospodarowania wodami stosownie do przepisu art. 65 kpa, stwierdzić należy, iż w świetle przepisów art. 145 i nast. ustawy ppsa orzeczenie takie leży poza kognicją sądu administracyjnego i w żadnym wypadku nie może zostać uwzględnione.

Wobec stwierdzenia powyższych uchybień, w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 c i a ustawy ppsa należało uchylić zaskarżoną decyzję, oraz decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 ustawy ppsa.