Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4355/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Hrycaj Sędziowie: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia NSA Rafał Batorowicz Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/R.Batorowicz /-/M.Hrycaj /-/P.Miładowski


UZASADNIENIE

4/II SA/Po 4355/01

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją z dnia . r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nr [...]działając na podstawie m. in. art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił W.P. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez były ZW ZBoWiD w P.z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej od 01.10.1945 do 31 grudnia 1947. Według ustaleń organu w okresie zaliczonym jako działalność kombatancka W. P. pełnił służbę w organach MO. W tych okolicznościach Kierownik Urzędu przyjął, iż nabył on uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1056 "w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, a to z kolei prowadzi w myśl przywołanego wyżej art. 25 ust. 2 do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu nadto suponował, że nie jest on obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie (art. 1 ust. 2, art. 2 i 4) podpierając się ogólnikowym stwierdzeniem, że stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. P. podnosił, że nie uczestniczył w grach i walkach politycznych, że po 5-letniej okupacji przysięgał bronić i chronić kraj i naród przed wszelkim złem - rabunkami, napadami i gwałtami. We wrześniu 1939 jako 13 latek był wywieziony do robót przymusowych. W czasie służby w MO był ranny w stopę. Do wniosku dołączył zdjęcia z pogrzebu kolegi milicjanta zabitego, jak twierdził, przez bandy rabunkowe z okolic Borów Tucholskich.

Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W ocenie organu strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę do zmiany decyzji, a z akt administracyjnych wynika, że wyłącznym powodem przyznanych W. P. uprawnień kombatanckich było tak zwane utrwalanie władzy ludowej. MO stanowiła organ chroniący bezpieczeństwo i porządek publiczny oraz bezpieczeństwo obywateli i ich mienia i nie była służbą zmilitaryzowaną. Zatem jakiekolwiek zadania wykonywane podczas służby w MO nie mogą być uznane jako działalność kombatancka. W tych okolicznościach zastosowanie artykułu 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach było prawidłowe.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. P. w istocie przywołał argumenty podnoszone już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadto podnosił, że w czasie służby w MO w okresie wskazanym przez ZBoWiD był skoszarowany. Szkolenie w Bydgoszczy odbywało się na wzór wojskowy. Zatem był w tym czasie zmilitaryzowany. Nie utrwalał władzy ludowej, chodził gromadnie do kościoła, a koledzy brali śluby kościelne. Treść skargi wskazuje, że zmierza ona do uchylenia zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę organ orzekający wniósł o jej oddalenie.

Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 z późn. zm.). W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego i w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 271 ze zm.)sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Ustalenia faktyczne i dokonana na ich podstawie ocena Kierownika Urzędu, że wyłączną przyczynę przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich była tak zwana walka o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Niewadliwa jest przeto konkluzja, że taki stan rzeczy przy braku okoliczności, które pozwalałyby nabyć bądź zachować uprawnienia kombatanckie na innej, lecz przewidzianej w Ustawie podstawie prowadzi stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 Ustawy o kombatantach ... do pozbawienia uprawnień kombatanckich. Ma bowiem rację Kierownik Urzędu ..., że jakiekolwiek zadania wykonywane podczas zatrudnienia bądź służby w Milicji Obywatelskiej bez względu na zajmowane stanowisko służbowe, nie mogą być uznane jako działalność kombatancka. Z akt administracyjnych nie wynika, by W. P. był w Wojsku Polskim we wskazanym w art. 25 ust. 2 pkt 2 okresie bądź walczył w Hiszpanii względnie, by przysługiwał mu inny tytuł do nabycia uprawnień kombatanckich niż dotychczas mu przyznany (z tytułu udziału w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej).

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie stanowi również tytułu do nabycia bądź zachowania uprawnień kombatanckich w rozumieniu postanowień ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego deportacja do pracy przymusowej o której skarżący wspomniał zarówno we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jak i w skardze do sądu administracyjnego. Deportacja do pracy przymusowej daje ewentualne uprawnienia do uzyskania świadczenia pieniężnego na podstawie innego niż ustawa o kombatantach aktu prawnego.

To świadczenie przewiduje ustawa z dnia 31 maja 1986 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. nr 87, poz. 398). W każdym bądź razie deportacja nie stanowi represji o której mowa w art. 4 ustawy o kombatantach...... (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 1997 r. X SA 1705/95). Nie ma też racji skarżący wywodząc, że Milicja Obywatelska była zmilitaryzowaną służb państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach ....... Dla tej oceny nie jest decydującym posiadanie broni służbowej, skoszarowanie w czasie szkolenia, ani obowiązujący ceremoniał i musztra. Ma bowiem rację organ orzekający podkreślając, że Milicja Obywatelska stanowiła organ chroniący bezpieczeństwa i porządku publicznego, bezpieczeństwa obywateli i ich mienia.

Tak też definiuje MO orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego (por. uchwała 7 Sędziów NSA z 12.06.2000 r., wyrok NSA z 22.08.2000 r. sygn. akt V SA 1756/99 oraz wyrok SN z 9.02.2001 r. w sprawie III RN 59/00).

Zauważyć przy tym należy, że z treści twierdzeń skarżącego ani z akt administracyjnych nie wynika by walczył on z oddziałami o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 (tj. z UPA oraz grupami Wehrwolfu).

Tymczasem zgodnie z hipotezą art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze uczestników walk o "ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz art. 4, a uprawnienia te zachowują osoby które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim od 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r.

Jakkolwiek pogląd głoszony przez Kierownika Urzędu, że jest on w postępowaniu weryfikacyjnym zwolniony z obowiązku badania czy istnieją inne niż utrwalanie władzy ludowej, a przewidziane w ustawie tytuły do nabycia lub zachowania uprawnień kombatanckich się zdeaktualizował (por. uchwałę 7 sędziów NSA z 4.03.2002r. OPS 13/01), to w okolicznościach ujawnionych w niniejszej sprawie pogląd ten nie miał wpływu na jego wynik. Kwestionowane rozstrzygnięcie odpowiada w ostateczności prawu, co w konsekwencji prowadzi zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270) do oddalenia skargi.

/-/M.Hrycaj /-/M.Hrycaj /-/ P.Miładowski

Za nieobecnego sędziego

KB/