Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1953/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183, art. 174, art. 184, art. 204 pkt 1, art. 133, art. 134, art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 94a ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 45 poz 271
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zabłocka (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Jarosław Szulc Protokolant Paulina Marchewka po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 1111/15 w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [..] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia niezgodnej z przepisami reklamy apteki 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od A. Spółki z o.o. w W. na rzecz Głównego Inspektora Farmaceutycznego 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 1111/15 oddalił skargę S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [..] lutego 2015 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy aptek.

Sąd I instancji przyjął następujący stan sprawy:

W postępowaniu zgromadzono gazetki reklamowe pt. [..], które były dołączane jako dodatek do Gazety Wyborczej, gazety Metro oraz jako wkładka do dwutygodnika "Show".

Pismem z dnia 18 stycznia 2013 r., [..] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (dalej: WIF) zwrócił się do przedsiębiorcy S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka, [..]) o udzielnie informacji, kto jest wydawcą, dystrybutorem gazetki [..] i na czyje zlecenie są one wydawane.

W odpowiedzi z dnia 29 stycznia 2013 r., spółka poinformowała, że wydawcą i dystrybutorem przedmiotowej gazetki jest [..] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie. Skarżąca podniosła również, że nigdy nie upoważniła powyższego wydawcy do działań mogących naruszać przepisy o zakazie reklamy aptek.

W dniu 9 lutego 2013 r. spółka [..]Sp. z o.o. z siedzibą w W. zgłosiła się do postępowania w charakterze strony. Podniosła, że katalog [..] realizowany jest w ramach współpracy z szeregiem podmiotów gospodarczych (bez ich wskazania) i na ich zlecenie, natomiast celem gazetki nie jest prowadzenie reklamy aptek. Postanowieniem 10 maja 2013 r. odmówiono [...] Sp. z o.o. udziału w przedmiotowym postępowaniu w charakterze strony.

Pismem z dnia 12 lutego 2013 r. spółka wniosła o umorzenie postępowania, z uwagi na fakt, że to [..] Sp. z o.o. jest odpowiedzialna za wydawanie i dystrybucję katalogu [..]. Strona wniosła też o przeprowadzenie dowodów w postaci zeznań świadków oraz opinii Instytutu Badań i Ekspertyz Sądowych.

Na podstawie złożonych zeznań ustalono, że skarżąca spółka nie wydaje, ani nie dystrybuuje katalogu [...]. Katalog [..] nie jest dostępny w aptece. Zgodnie z polityką firmy w aptece nie mogą znajdować się żadne materiały reklamowe. Ceny artykułów nie są ustalane przez kierowników poszczególnych aptek, są to ustalenia "centralne"; stąd brak wiedzy zeznających osób, co do zgodności cen przedstawionych w katalogu z cenami rzeczywiście obowiązującymi. Kierownicy aptek nie zaobserwowali wzmożonej sprzedaży produktów prezentowanych w katalogu, jak również prezentacja produktów w katalogu nie wpływa na zamówienia asortymentu dokonywane przez aptekę

Decyzją z dnia [..] listopada 2013 r., [..] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w Szczecinie, nakazał spółce [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. zaprzestania prowadzenia reklamy działalności aptek pod nazwą S. w S., ul. [..], w gazetce reklamowej pn. [...], nadając powyższemu nakazowi rygor natychmiastowej wykonalności..

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., znak: [..] Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [..] października 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w S. nakazał stronie zaprzestania prowadzenia reklamy aptek ogólnodostępnych o nazwie [...] położonych w: [..] poprzez publikację ogłoszeń zawierających nazwę aptek S. lub informacji o ich lokalizacji lub informacji o godzinach czynności tych aptek w gazetce reklamowej pod nazwą "...". Decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [..] lutego 2015 r. nr [..] Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Organ odwoławczy stwierdził, że katalog zatytułowany [..] na ostatniej stronie zawierał odniesienie się do aptek sieci [..[. Początkowo, tj. w katalogach obowiązujących w 2012 r. na ostatniej stronie przedmiotowej gazetki umieszczano adresy i godziny otwarcia aptek [..]. Od końca 2013 r. na ostatniej stronie znajduje się tylko logo sieci [..].

Zgodnie z przyjętą definicją reklamy aptek i ich działalności reklamą apteki, jest każdego rodzaju informacja, której celem jest zachęta do nabycia oferowanych przez aptekę towarów lub skorzystania z określonych usług, a podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do których jest kierowany.

Organ uznał zatem, że katalogi [..] reklamują sieć aptek o nazwie [..] bez względu na to, czy w przedmiotowym katalogu są prezentowane adresy placówek czy też samo logo. Bez znaczenia jest również fakt, że logo jest prezentowane bez słowa "apteka". Umieszczenie loga tak znanej i rozpoznawanej sieci aptek jak [...], nawet bez podania adresów placówek kieruje klientów w odpowiednie miejsce, gdzie mogą nabyć reklamowane w katalogu produkty.

Główny Inspektor Farmaceutyczny zauważył również, że organ I instancji próbował ustalić zakres odpowiedzialności łączącej [..] Sp. z o. o oraz [...] Sp. z o.o. w prowadzonej reklamie aptek [..], jednakże spółka pomimo wielokrotnego powoływania się na umowę jako dowód na ograniczenie jej odpowiedzialności za prowadzoną reklamę, nigdy jej nie przedstawiła. Organ odwoławczy zaznaczył również, że [...] Sp. z o.o. nie ma wpływu na treści zamieszczone w przedmiotowych gazetkach poza tymi, których publikacje sama zleca.

Pismem z dnia [..] lutego 2015 r. [..] Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 30 listopada 2015 r. na wstępie podkreślił, że art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.: dalej: p.f.) przewiduje zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności, jednocześnie wskazuje, iż nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Wobec tego zakaz ten został rozszerzony (w stosunku do brzmienia art. 94a ust. 1 p.f. przed 1 stycznia 2012 r.) w kierunku zakazu jakiejkolwiek reklamy aptek, punktów aptecznych oraz ich działalności. Ponadto Sąd podkreślił, że w obowiązującym stanie prawnym nie zawarto definicji reklamy apteki i jej działalności, tak jak uczyniono w art. 52 ust. 1 p.f. - w zakresie reklamy produktu leczniczego.

WSA posiłkując się definicjami reklamy zawartymi w publikacjach słownikowych wskazał, że za reklamę uważa się każde działanie, mające na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (vide Wielki Słownik Wyrazów Obcych pod red M. Bańki, wyd. PWN, Warszawa 2003). Oznacza to, że reklamą apteki może być każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, określony w zdaniu drugim art. 94a ust. 1 p.f. - kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.

Reklama może przyjmować różne formy zachęcania: poprzez ulotki, foldery, czy gazetki temu służące, nie tylko wręczane przez farmaceutów klientom apteki, ale także zachęcające poprzez Internet do korzystania z usług programu, który biorącym w nim udział daje określone bonusy.

Mając na uwadze powyższe Sąd I instancji uznał, że prezentacja danych lub loga sieci aptek [...] wraz z jednoczesną prezentacją produktów leczniczych, suplementów diety, wyrobów medycznych oraz kosmetyków pozwala zakwalifikować katalogi [...] jako niedozwoloną art. 94a p.f. reklamę apteki i jej działalności.

W ocenie Sądu I instancji, organy prawidłowo uznały, że przedmiotowe katalogi są materiałem reklamowym (reklamą) ze względu na swoją formę oraz treść. Zmierzają do promowania towarów znajdujących się w sprzedaży we wskazanej aptece ale też w aptekach należących do skarżącej spółki poprzez wskazanie na ich cechy (np. atrakcyjną cenę). Gazetki reklamowe mają za zadanie zwiększenie sprzedaży w konkretnej aptece, tj. w tej, której adres został umieszczony na ostatniej stronie katalogu. Organy prawidłowo wskazały, że przedmiotowe katalogi reklamowe są tak skonstruowane, że pacjent bez problemu może zidentyfikować w jakich aptekach może nabyć reklamowane produkty lecznicze i inne produkty. Identyfikacja apteki odbywa się poprzez umieszczenie na ostatniej stronie katalogu logo i nazwy [...], które są również umieszczone na szyldach aptek ogólnodostępnych.

WSA podzielił stanowisko organów, że taka "informacja" jest jedną z form reklamy. Tego rodzaju "informacje" służą przyciągnięciu nowych klientów i zatrzymaniu starych, a w rezultacie mają za zadanie doprowadzenie do wzrostu sprzedaży poprzez budowanie pozycji apteki i stanowią narzędzia promocji konsumenckiej stosowanej w sprzedaży. Ponadto skarżąca spółka bez względu na to, czy zastrzegła, aby w gazetkach [...] były umieszczane tylko dozwolone prawem treści, to jednak godziła się na ich reklamowy charakter, a wręcz zlecała agencji reklamowej prowadzenie reklamy. Tym samym strona jest odpowiedzialna za prowadzenie reklamy aptek [...] i ich działalności stosownie do art. 94a ust. 1 p.f.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [..] lutego 2015 r. ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść rozstrzygnięcia w postaci art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (zwanej dalej "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez dokonanie niewłaściwej kontroli zgodności z prawem decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...], oraz oddalenie skargi na tę decyzję, pomimo iż decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 8 art. 77 § 1 i art. 86 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a, jak również art. 94a 1 p.f.;

2) naruszenie prawa materialnego w postaci art. 94a ust. 1 p.f. przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że katalog pn. "..." stanowi reklamę działalności aptek prowadzonych przez stronę na terenie Szczecina, pomimo że:

a. katalog ten nie jest wydawany przez stronę i nie ma ona wpływu na treść tej jego części, która - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - przesądza o uznaniu katalogu za przykład reklamy w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f.

b. katalog nie jest dystrybuowany na terenie Szczecina,

c. katalog nie wymienia w swej treści leków dostępnych w aptekach, które rzekomo są przez niego reklamowane,

d. katalog nie prezentuje informacji o cenach obowiązujących w aptekach strony prowadzonych na terenie Szczecina.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej powołując się na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 maja 2017 r. sygn. C-339/15 wniósł o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości z pytaniem prejudycjalnym o treści "Czy art. 49 i 56 TFUE należy interpretować w taki sposób, że stoi on na przeszkodzie uregulowaniom zawartym w prawie krajowym w postaci art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego poprzez zakaz prowadzenia reklamy apteki?".

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek podając stronom powody, dla których uznał go za nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oddalona ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jed. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy.

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2).

Wobec takich regulacji poza sporem pozostaje okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Wnoszący skargę kasacyjną zobowiązany jest nie tylko sformułować zarzuty, ale także je uzasadnić.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych. Mając na uwadze sposób sformułowanych zarzutów w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

Kontroli instancyjnej został poddany wyrok Sądu I instancji, w którym Sąd zaakceptował stanowisko Głównego Inspektora Farmaceutycznego, że prezentacja danych lub loga sieci aptek [..] wraz z jednoczesną prezentacją produktów leczniczych, suplementów diety, wyrobów medycznych oraz kosmetyków w katalogach [..] jest niedozwoloną reklamą apteki i jej działalności stosownie do art. 94a ust. 1 p.f., w efekcie czego nakazano spółce z o.o. [..] zaprzestania prowadzenia reklamy dwóch aptek [..]Sp. z o.o. na terenie S.

Skarżąca kasacyjnie podnosi, że zaskarżony wyrok jest błędny w swej merytorycznej treści, ponieważ sankcjonuje przypisanie stronie odpowiedzialności za materiał, który nie jest przez nią wydawany.

Podniesione w punkcie pierwszym skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania zmierzają do podważenia stanowiska Sądu I instancji poprzez wykazanie, że organy dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 86 w zw. z art. 138 § 2 oraz art. 80 w zw. z art. 140 k.p.a., jak również art. 94a ust. 1 p.f. w toku prowadzenia postępowania dowodowego, co spowodowało nieuzasadnione przypisanie skarżącej prowadzenia niezgodnej z prawem reklamy aptek, a Sąd tych naruszeń nie dostrzegł.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że nie miała możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji, co w jej ocenie stanowiło naruszenie art. 8 k.p.a. Zarzut ten jest nieuzasadniony, ponieważ skarżąca nie wyjaśniła jaki wpływ na wynik postępowania miał za krótki w jej ocenie, termin do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed organem I instancji, a stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponadto zarzuciła, że w sprawienie nie ustalono jakie podmioty zlecają [...] sp. z o.o. zamieszanie informacji o produktach leczniczych i ich cenach, w jaki sposób jest dystrybuowany katalog i czy jest on dostępny na terenie całego kraju oraz jakie wytyczne wydawca gazetki otrzymał od strony przy zleceniu zamieszczania informacji o adresach aptek strony. Zdaniem spółki powyższe uchybienia spowodowały, że organy jak i Sąd I instancji orzekły w oparciu o niepełny materiał dowodowy.

Odnosząc się do tych zarzutów wyjaśnić należy, że niesporne jest, iż wydawcą przedmiotowego katalogu jest firma [..], z którą to strona podpisała umowę zlecenia na zmieszczenie w katalogu publikacji pierwotnie adresów i godzin otwarcia aptek [..], następnie loga sieci [...]. Niesporne jest również, że katalogi zawierały wizerunki produktów leczniczych, suplementów diety oraz wyrobów medycznych.

Organ I instancji próbował ustalić zakres odpowiedzialności obu podmiotów w prowadzeniu reklamy aptek {...], w związku z czym pismem z dnia 12 maja 2014 r. wezwał stronę do przedstawienia umowy łączącej [...] Sp. z o.o. oraz [..] Sp. z o.o., jednak umowa ta nie została przedstawiona na żadnym etapie postępowania, pomimo że to strona powoływała się na wynikające z umowy ograniczenie jej odpowiedzialności.

Wobec nieprzedstawienia przez stronę umowy z [..], w ocenie NSA, Sąd I instancji w sposób uzasadniony uznał, że skoro przedmiotem działalności firmy [..] jest reklama, to umowy z taką agencją zawiera się w celu prowadzenia reklamy. Przy czym nie ma znaczenia czy działalność reklamowa była głównym rodzajem działalności [..] czy też jednym z rodzajów jej działalności. Zatem skarżąca spółka, nawet jeżeli zastrzegła, by w katalogach [....] były umieszczane tylko dozwolone prawem treści, to jednak zlecając publikacje agencji reklamowej, godziła się na ich reklamowy charakter.

Przede wszystkim jednak, w ocenie NSA, w sytuacji gdy katalogi [...] zawierały wizerunki produktów leczniczych, suplementów diety i wyrobów medycznych, a skarżąca zleciła umieszczenie nazwy i adresów aptek, a następnie logo sieci aptek w takim katalogu, odpowiada ona za prowadzenie reklamy aptek niezależnie od tego, kto zlecał zamieszczenie pozostałych informacji w katalogu.

Skarżąca zarzuca, że katalog nie wymienia leków dostępnych w aptekach skarżącej w cenach określonych w katalogu. Formułując ten zarzut, nie wymienia jednak ani jednego leku, który znajduje się w katalogu, a nie jest dostępny w objętych postępowaniem aptekach w określonej w katalogu cenie.

Nieuzasadniony jest też zarzut nieustalenia, czy katalog był dostępny na terenie Szczecina, a wobec tego czy mógł trafić do wiadomości pacjentów mogących skorzystać z oferty aptek zlokalizowanych w tym mieście. Fakt dystrybucji katalogu [...] za pośrednictwem prasy ogólnopolskiej, np. ogólnopolskiego wydania Gazety Wyborczej, przesądził o jego dostępności na terenie całego kraju, tym samym również w Szczecinie. NSA nie podziela stanowiska skarżącej, iż jest faktem powszechnie znanym, że gazety o charakterze ogólnopolskim posiadają mutacje regionalne i " niekoniecznie to co czytelnik może znaleźć wewnątrz wydania określonej gazety w [..], znajduje się również w wydaniu szczecińskim". Według wiedzy NSA w składzie orzekającym, np. Gazeta Wyborcza posiada dodatki regionalne dystrybuowane razem z częścią ogólnopolską, a nie zamiast niej.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia prawa procesowego tj. art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (zwanej dalej "p.u.s.a.") oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. należy wskazać, że przepisy art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. stanowią, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast z treści art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, oraz że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Do naruszenia tych przepisów mogłoby dojść, gdyby sąd administracyjny - mimo skutecznie złożonej skargi bądź wniosku wszczynającego postępowania i niewystąpienia w toku rozpoznawania sprawy przesłanek umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego - nie dokonał kontroli działalności administracji publicznej albo gdyby dokonując tej kontroli przyjął kryterium inne niż zgodność z prawem. W rozpoznanej sprawie żaden z takich przypadków nie miał miejsca.

Za nietrafny NSA uznał zarzut naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., stosownie do którego Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Wskazać należy, że orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż Sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Przepis ten nie służy natomiast do zwalczania wniosków jakie zostały wyprowadzone ze znajdujących się w aktach materiałów. Ponadto, jak już wyżej wyjaśniono, przywołane w ramach tego zarzutu niewyjaśnienie przez GIF i WSA czy działalność reklamowa była podstawowym rodzajem działalności [..]nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a., w uzasadnieniu którego skarżąca zarzuciła, iż WSA nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w skardze. Stosownie do art. 134 § 1 Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Powołanie się na ten przepis wymaga wskazania, iż Sąd orzekł poza granicami danej sprawy lub powiązania z przepisem, którego naruszenia przez organ Sąd I instancji nie zauważył. Natomiast brak odniesienia się do zarzutów podniesionych w skardze przez Sąd I instancji nie może być kwestionowany przez podniesienie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł odnieść się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem nie został on uzasadniony.

W sformułowanym w punkcie 2 skargi kasacyjnej zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 94a ust. 1 p.f. skarżąca kasacyjnie próbuje wykazać, że Sąd I instancji oraz organy błędnie uznały, że katalog [...] stanowi reklamę apteki pomimo, że nie jest on wydawany przez stronę i nie ma ona wpływu na treść tej jego części, która przesądza o uznaniu katalogu za reklamę w rozumieniu art. 94a ust. 1 p.f.. Skarżąca podniosła również, że katalog nie jest dystrybuowany na terenie Szczecina, nie wymienia w swej treści leków dostępnych w aptekach, które rzekomo są przez niego reklamowane, a także nie prezentuje informacji o cenach obowiązujących w aptekach strony prowadzonych na terenie Szczecina.

Należy uznać, że tak postanowiony "zarzut błędnej wykładni" nie może podlegać merytorycznej ocenie bowiem zarzut taki wymaga wykazania i wyjaśnienia, na czym polegała błędna wykładnia przy jednoczesnym wyjaśnieniu, jaka wykładnia wskazanego przepisu jest w ocenie strony prawidłowa.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca nie przedstawiła ww. argumentów zatem należy przyjąć, że zarzut sformułowany w pkt. 2 skargi kasacyjnej odnosił się do niewłaściwego zastosowania art. 94a ust. 1 p.f.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela przyjętą przez Sąd I instancji definicję reklamy działalności apteki, zgodnie z którą reklamą działalności apteki jest działanie w celu przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej realizacji środków – jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Sąd I instancji przyjął także trafnie za Sądem Najwyższym (wyrok z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt II CSK 289/07), że reklamą są wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierają elementów zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w niezakwestionowanym skutecznie stanie faktycznym sprawy, Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że prezentacja adresów aptek lub loga sieci aptek [...] wraz z prezentacją produktów leczniczych, suplementów diety oraz wyrobów medycznych w katalogach [...] jest niedozwoloną z mocy art. 94a ust. 1 p.f. reklamą aptek i ich działalności.

Wobec tego przepis art. 94a ust. 1 został prawidłowo zastosowany w rozpoznawanej sprawie, a zarzut podniesiony w pkt. 2 skargi kasacyjnej nie jest zasadny.

Mając na uwadze powyższe okoliczności NSA stwierdził, że Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wobec braku usprawiedliwionych podstaw kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego NSA orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.).