Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2019/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 315 ust. 3, art. 89 ust. 1, art. 256 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 776
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 10
journal: Dz.U. 1993 nr 26 poz 117
law: Ustawa.z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości - tekst jednolity
article: art. 190, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. b)
journal: Dz.U. 2018 poz 265
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości  z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi H. Inc. z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej H. Inc. z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki kwotę 2 217 (dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (Dz. U. z 1993 r., Nr 26 poz. 117, dalej: "u.o.w.") w związku z art. 315 ust 3 i w związku z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2017 r., poz. 776, z późn. zm., dalej: "P.w.p."), oraz art. 98 K.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 P.w.p., po rozpoznaniu na rozprawie [...] maja 2017 r. sprawy z wniosku V. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Wnioskodawca", "Uczestnik") o unieważnienie patentu na wynalazek pt.: "Drukujący pojemnik drukarki atramentowej" o numerze [...] udzielonego na rzecz H. Inc., z siedzibą w P., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: "Uprawniony", "Skarżący"), orzekł o unieważnieniu ww. patentu i przyznał Wnioskodawcy od Uprawnionego kwotę w wysokości 2680 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, UP wyjaśnił, że 30 sierpnia 2016 r. do UP wpłynął wniosek Wnioskodawcy o unieważnienie w całości patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Drukujący pojemnik drukarki atramentowej" objętego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-7, udzielonego na rzecz Uprawnionego. Jako podstawę swojego żądania Wnioskodawca wskazał naruszenie art. 10 u.o.w. stwierdzając, że rozwiązanie w kategorii urządzenia według zastrzeżenia patentowego niezależnego nr 1 jest oczywiste, czyli wynika bezpośrednio ze stanu techniki.

Na okoliczność zarzutu oczywistości Wnioskodawca wskazał następujące dokumenty, jako podważające zdolność patentową spornego wynalazku:

1) patent amerykański nr [...], opublikowany 16 listopada 1999r. (D1),

2) patent amerykański nr [...], opublikowany 8 kwietnia 1997r. (D2),

3) patent amerykański nr [...], opublikowany 6 maja 1997r. (D3),

4) patent amerykański nr [...], opublikowany 2 czerwca 1992r. (D4),

5) brytyjskie zgłoszenie patentowe nr [...], opublikowane 2 czerwca 1992r. (D5).

Zdaniem Wnioskodawcy pojemnik drukujący według zastrzeżenia niezależnego nr 1 jest oczywisty w świetle dokumentu D1 w połączeniu z dokumentem D2 oraz rutynowych działań specjalisty z danej dziedziny techniki.

Wnioskodawca wskazał, że posiada interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu, a jego źródłem jest prawo do prowadzenia działalności gospodarczej wynikające z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej, bowiem ze względu na charakter prowadzonej działalności, korzystanie z prawa do prowadzenia działalności gospodarczej obejmuje, w przypadku Wnioskodawcy, sprzedaż pojemników drukujących do drukarek atramentowych. Asortyment oferowany przez Wnioskodawcę jak i Uprawnionego jest tożsamy, a zatem oba podmioty funkcjonują na rynku w stosunku konkurencji. Pomiędzy stronami toczą się postępowania przed sądami powszechnymi.

W odpowiedzi na wniosek o unieważnienie spornego patentu Uprawniony pismem z 2 stycznia 2017r., wniósł o oddalenie w całości przedmiotowego wniosku, uzasadniając swoje stanowisko, że zarzut oczywistości rozwiązania z zastrzeżenia nr 1 spornego patentu w świetle połączonego ujawnienia w D1 i D2 oraz rutynowych działań specjalisty jest nieuzasadniony i jako taki zasługuje na oddalenie. Uprawiony nie negował twierdzeń wnioskodawcy odnośnie do istnienia interesu prawnego.

UP dokładnie opisał przebieg postępowania oraz argumentację podnoszoną przez Wnioskodawcę i Uprawnionego.

Rozstrzygając sprawę UP wyjaśnił, że zgłoszenie spornego wynalazku dokonane 13 listopada 2000r., celem uzyskania ochrony patentowej, miało miejsce w okresie obowiązywania u.o.w., stąd ocena materialnoprawnych przesłanek zdolności patentowej tego wynalazku w związku z treścią art. 315 ust. 3 P.w.p., podlega przepisom u.o.w., w tym przede wszystkim art. 10 u.o.w.

UP stwierdził następnie, że Wnioskodawca wykazał, że posiada interes prawny.

UP wyjaśnił dalej, że przedmiot spornego patentu obejmuje jedno rozwiązanie

w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniem patentowym niezależnym nr 1 i zastrzeżeniami patentowymi zależnymi nr 2-7. Wskazał, że przedmiot patentu scharakteryzowany w zastrzeżeniu patentowym niezależnym nr 1 zawiera następujące cechy:

- cecha "a" - drukujący pojemnik do drukarki atramentowej,

- cecha "b" - podłuży w kierunku poziomym i nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej,

- cecha "c" - korpus drukującego pojemnika mający kształt graniastosłupa o podstawie prostokątnej,

- cecha "d" - posiadający na dolnej ścianie nakładkę wspierającą zasadniczo płaską drukującą głowicę z obszarem przebiegających pionowo dysz o drobnych wymiarach, które podczas działania pojemnika wypuszczają kropelki tuszu zasadniczo pionowo do dołu,

- cecha "e" - pojemnik posiada górna ściankę przeciwległą i zasadniczo równoległą wobec dolnej ściany oraz pionową przednią ścianę, przecinającą się z górną ścianą, aby utworzyć krawędź wymienionej górnej ściany,

- cecha "f" - zaczep przymocowany do górnej ściany korpusu pojemnika drukującego wzdłuż wymienionej krawędzi,

- cecha "g" - zaczep jest usytuowany na górnej ścianie i przesunięty ku środkowej górnej ściany.

Przedmiot patentu scharakteryzowany natomiast w zastrzeżeniu patentowym zależnym nr 2 zawiera następujące cechy będącymi korzystnymi wariantami wykonania wynalazku:

- cecha "h" - górna ściana pojemnika ma płaską powierzchnię zewnętrzną, a wymieniony zaczep posiada ponadto ukos zaczepu, prowadzący do ścianki zaczepu, usytuowanej prostopadle do zewnętrznej powierzchni górnej ściany,

- cecha "i" - pojemnik posiada parę oddalonych od siebie w poziomie i przebiegających zasadniczo pionowo bocznych ścian, przecinających się z górną ścianą, tworząc odpowiednie krawędzie górnej ściany, przy czym co najmniej jedna z tych dwóch ścian bocznych, posiada wsporczy występ przeciwległe rozciągający się na zewnątrz i usytuowany wzdłuż bocznej krawędzi górnej ściany,

- cecha "j" - każda z dwóch bocznych ścian pojemnika posiada podłużny występ wsporczy równoległy do płaskiej powierzchni zewnętrznej powierzchni górnej ściany,

- cecha "k" - pojemnik posiada chwytową powierzchnię oddaloną od zaczepu i posiadającą wiele rowków chwytowych rozmieszczonych wzdłuż krawędzi pomiędzy górną ścianą a bocznymi ścianami korpusu,

- cecha "l" - każda z dwóch bocznych ścian pojemnika ma wspólną krawędź z tylną ścianą i usytuowane na tej krawędzi żebro przebiegające wzdłuż niej i stanowiące powierzchnię chwytową,

- cecha "m" - górna ściana pojemnika stanowi płaską zewnętrzną powierzchnię z usytuowaną na niej powierzchnią chwytową zawierającą wiele rowków.

UP uznał, że dokument D1 dotyczy drukarki atramentowej, a dokładniej jednostki kartridża atramentowego do drukarki atramentowej. Stąd też dokument ten należy do tej samej dziedziny techniki co drukujący pojemnik według spornego patentu. Dokument D1 ujawnia na rysunku fig. 1 w widoku perspektywicznym, kartridż atramentowy zamontowany w typowej karetce. Kartridż według dokumentu D1 zawiera korpus 33 mający kształt graniastosłupa, przy czym na tym rysunku, podstawa górna stanowi podstawę prostokątną. Cecha ta jest tożsama z cechą "c". Ponadto pojemnik drukujący zawiera ściany, przy czym specjalista lub znawca z dziedziny rozpoznałby, że ściany te stanowią ścianę górną, a także ścianę dolną, przy czym ściany te są równoległe, a ściana górna znajduje się naprzeciw ściany dolnej. Ponadto kartridż na rysunku fig. 1 zawiera ścianę, którą specjalista lub znawca z dziedziny uznałby za ścianę przednią (jedna ze ścian bocznych graniastosłupa), która to przecina się ze ścianą górną tworząc krawędzie łączące te ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "e". Dokument D1 ujawnia również, że głowica drukująca ma wiele dysz na dolnej stronie 300 kartridża atramentowego 30, przez które wypuszczany jest atrament. Głowica drukująca jest zamontowana na występie znajdującym się na ścianie, przeciwnej do ściany, na której znajduje się występ zatrzaskowy. Dla specjalisty lub znawcy z dziedziny oczywiste jest, że dysza zamontowana na kartridżu w opisanej powyżej konfiguracji, tj. na dolnej ścianie kartridża i skierowana do dołu, wypuszczać będzie atrament w dół. Cecha ta jest tożsama z cechą "d". Dokument D1 ujawnia również, że w obrębie karetki 40, pręt zatrzaskowy 43 jest odchylony na zewnątrz za pomocą sprężyny w celu sprzęgania z występem zatrzaskowym 32, w momencie, gdy montuje się kartridż 40, zatem umiejscowienie występu zatrzaskowego 32 odpowiada odchylonemu na zewnątrz prętowi zatrzaskowemu 43 karetki 40. Fig. 1 dokumentu D1 ujawnia zatem cechę patentu stanowiącą zatrzask przymocowany do górnej ściany korpusu wzdłuż wymienionej krawędzi. W dokumencie D1 ujawniono dodatkowo podłużny w pionie kartridż do drukarek atramentowych. Kartridż wprowadza się do karetki zasadniczo pionowo do góry i zatrzaskuje się w niej za pomocą występu zatrzaskowego 32 na kartridżu 30 z prętem zatrzaskowym 43 karetki 40. Cecha ta jest tożsama z cechą "f".

UP uznał, że dokument D1 stanowiący najbliższy stan techniki dla wynalazku według spornego patentu nie ujawnia jedynie cech "b" i "g" z zastrzeżenia patentowego niezależnego nr 1.

W odniesieniu do dokumentu D2, UP uznał, że wynalazek dotyczy zbiornika lub pojemnika, który instaluje się w urządzeniu do zapisu w kolorze, a w szczególności dotyczy on wymiennego pojemnika atramentowego, który zajmuje mniej miejsca. Dokument ten należy do dziedziny wkładów do drukarek atramentowych. Ujawnia on podłużny wymienny zbiornik atramentowy 101, który montuje się zasadniczo pionowo od góry w karetce drukarki. Dodatkowo obudowa 23 zawiera żebro 33 oraz występ 23a. Żebro 33 zawiera przekładki, które zapewniają określony wcześniej odstęp między materiałem absorbującym atrament a obudową. Występ 23a, znajdujący się na zewnętrznej stronie obudowy, sprzęga się z częścią podkówkową 105 jednostki 101 druku atramentowego i generuje skierowaną w dół siłę, która przyciska do dołu pojemnik atramentowy 21, mocując instalowany pojemnik atramentowy. Jak ujawniono na fig. 2a, 3a i Fig. 7, występ 23a (fig. 2a) oraz występ 3a (fig. 3a) odpowiadają zaczepowi przymocowanemu do górnej ściany korpusu. Występ 3a jest przesunięty na ścianie w kierunku środkowej części tej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "g".

UP stwierdził dalej, że dokument D1 na rysunku fig. 1 ujawnia pojemnik z płaską powierzchnią zewnętrzną na górnej stronie na której znajduje się zaczep. Zaczep ten zawiera skos prowadzący do ścianki zaczepu, która jest usytuowana prostopadle do zewnętrznej powierzchni górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "h". Dokument D1 ujawnia występ 2b oraz podłużny element, która ma część górną wystającą z wkładu drukującego i umieszczoną na wkładzie. Występ 2b i podłużny element współpracują i sprzęgają się z prowadnicą tak, że pojemnik drukujący jest montowany w karetce. D1 ujawnia także parę zasadniczo pionowych ścian w odstępie w poziomie przecinających się z górną ścianą, tworząc krawędź boczną z występem wsporczym, rozciągającym się na zewnątrz i usytuowanym wzdłuż bocznej krawędzi górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "i". Dokument D1 ujawnia dwie boczne ściany pojemnika zaopatrzone w podłużny występ wsporczy równoległy do płaskiej powierzchni zewnętrznej górnej ściany. Cecha ta jest tożsama z cechą "j".

Organ dodał, że dokument D2 ujawnia dwie pary żeber umieszczone odpowiednio przy wspólnej krawędzi pomiędzy dwoma ścianami bocznymi, a ścianą tylną. Po analizie tej cechy UP uznał, że żebra te mogą pełnić funkcję chwytową dla użytkownika podczas montowania pojemnika drukującego w karetce. Cecha ta jest tożsama z cechą "k". Dokument D2 zawiera wnęki widoczne na rys. fig. 1a, które można uznać, za powierzchnie chwytowe z rowkami, a zatem cechy tożsame z cechami "1" i "m".

UP uznał, że w świetle skutecznie przytoczonych przez Wnioskodawcę dokumentów przeciwstawnych, przesunięcie zaczepu znajdującego się na ścianie w kierunku środkowej części tej ściany o konstrukcji przedstawionej w dokumencie D2 w pojemniku drukującym drukarki atramentowej o budowie przedstawionej w dokumencie D1, jest wynikiem rutynowego postępowania projektowego znawcy z dziedziny wymiennych wkładów do drukarek atramentowych, stosującego powszechnie znane z literatury patentowej środki techniczne zgodnie z ich przeznaczeniem, stosownie do przyjętych założeń projektowych, co daje wynik oczekiwany stosownie do przyjętych założeń i oczywisty dla wspomnianego znawcy.

UP stwierdził, że zasadniczą różnicą między wynalazkiem ze spornego patentu a rozwiązaniami D1 i D2 jest sposób ich umieszczania w karetce drukarki. Dokumenty wskazane przez Wnioskodawcę dotyczą pojemników do drukarek atramentowych o podobnej konstrukcji z tą różnicą, że umieszczane są w karetce drukarki ruchem pionowym. Natomiast pojemnik ze spornego patentu jest umieszczany ruchem poziomym. Jest to główna cecha, która rozróżnia przedmiot spornego patentu od dokumentów przytoczonych przez Wnioskodawcę. Cecha ta jest jednak cechą funkcjonalną odnoszącą się do rozwiązania w kategorii sposobu, a zakres spornego patentu obejmuje rozwiązanie w kategorii urządzenia. W związku z tym, cecha odnosząca się do rozwiązania w kategorii sposobu, zdaniem UP, nie ma wpływu na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia. Argumentacja Uprawnionego dotycząca dokładniejszego pozycjonowania, jak stwierdził UP, również nie zasługuje na uwzględnienie w odniesieniu do oceny oczywistości wynalazku, gdyż zakres spornego patentu nie obejmuje rozwiązania w kategorii sposobu pozycjonowania obejmującego czynności skutkujące prawidłowym umieszczeniem pojemnika drukującego w karetce drukarki. Jedynym problemem technicznym, zdaniem UP, jaki został rozwiązany jest zapewnienie wolnej przestrzeni nad drukarką, co znajduje potwierdzenie w opisie patentowym.

UP stwierdził, że cechy podane w zastrzeżeniach zależnych nie są cechami dodatkowymi, a jedynie wariantami cech podanych w zastrzeżeniu niezależnym.

UP uznał zatem, że znawca po zapoznaniu się z stanem techniki powołanym przez Wnioskodawcę byłby w stanie zmodyfikować pojemnik drukujący tak, aby możliwe było umieszczanie go z przodu karetki.

Organ stwierdził, że przesłanką do unieważnienia spornego patentu określonego zastrzeżeniami patentowymi nr 1-7 stanowi fakt zbieżności przynajmniej niektórych istotnych cech spornego rozwiązania z cechami znanymi z dokumentów wskazanych przez Wnioskodawcę, należących do stanu techniki. Nie jest istotne to, że każde z przeciwstawionych rozwiązań różni się w jakiejś mierze od rozwiązania według spornego patentu, gdyż UP nie podważył braku nowości rozwiązania według spornego patentu, lecz uznał rozwiązanie za oczywiste, tj. że przeciętny znawca dysponujący powszechnie znaną wiedzą z danej dziedziny techniki oraz dokumentami przytoczonymi przez Wnioskodawcę, mógłby uzyskać tożsame rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej. W orzecznictwie podkreśla się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na podstawie których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Organ uznał, że dokument D1 jest niewątpliwie najbliższym stanem techniki dla wynalazku ze spornego patentu. Dokumenty D3-D6 natomiast, nie stanowią o oczywistości spornego patentu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając decyzję UP z [...] maja 2017 r. w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 10 u.o.w. w związku z art. 315 ust. 3 P.w.p., poprzez:

a) jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu istotnej cechy technicznej pojemnika drukującego wg wynalazku ("podłużny w kierunku poziomym i nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej", oznaczonej w toku postępowania jako cecha (b)) za cechę funkcjonalną, a także na pominięciu tej cechy przy dokonywaniu oceny nieoczywistości podczas gdy prawidłowe zastosowanie ww. przepisu powinno prowadzić do uwzględnienia cechy (b) pojemnika drukującego wg wynalazku przy dokonywaniu oceny jego nieoczywistości,

b) jego błędne zastosowanie polegające na dopuszczeniu łączenia dokumentu stanowiącego opis patentowy [...] (D1) z dokumentem [...] (D2) w celu ustalenia wspólnego stanu techniki dla oceny nieoczywistości z uwagi na to, że oba dokumenty dotyczą diametralnie różnych rozwiązań technicznych (D1 dotyczy pojemnika drukującego zaopatrzonego w głowicę drukującą, a D2 - zbiornika na tusz pozbawionego głowicy drukującej) podczas, gdy prawidłowe zastosowanie tego przepisu powinno prowadzić do przyjęcia, że nie jest dopuszczalne łączenie dokumentów D1 z D2 w celu ustalenia wspólnego stanu techniki dla oceny nieoczywistości z uwagi na to, że odmienność ich konstrukcji, sposobu współpracy z innymi elementami drukarki oznacza całkowicie różne problemy techniczne związane z projektowaniem i eksploatacją tych rozwiązań, których w efekcie nie sposób zaliczyć do tej samej dziedziny techniki-pojemników drukujących (inaczej: kartridżów) do drukarek atramentowych,

c) jego błędne zastosowanie poprzez błędne określenie obiektywnego problemu technicznego rozwiązywanego przez opatentowany wynalazek polegające na przyjęciu, że jest nim jedynie zapewnienie-wolnej przestrzeni nad drukarką, podczas gdy obiektywnym problemem technicznym rozwiązywanym przez wynalazek z zastrzeżenia 1 patentu, jest opracowanie pojemnika drukującego do drukarek atramentowych, który umożliwiałby usunięcie ograniczeń związanych z koniecznością zapewnienia wolnej przestrzeni ponad drukarką i większą kompaktowość drukarek atramentowych (zwłaszcza małych urządzeń domowych i biurowych), przy jednoczesnym maksymalnym wykorzystaniu istniejących linii technologicznych, stosowanych materiałów i elementów składowych, a także który pozwalałby na zmniejszenie kosztów wytwarzania i maksymalizację dokładności pozycjonowania pojemnika drukującego w karetce, skutkującą lepszym wyrównaniem dysz wylotowych w płaszczyźnie poziomej, a w konsekwencji poprawą powtarzalności wykonywania dobrej jakości wydruków o wysokiej rozdzielczości,

d) jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że zbieżność przynajmniej niektórych istotnych cech sporego rozwiązania przesądza o jego nieoczywistości, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzona zgodnie z metodyką problem - rozwiązanie, stanowiącą sprawdzone narzędzie analizy oczywistości, prowadzi do wniosku, że jeśli dane cechy wynalazku są zbieżne z cechami najbliższego stanu techniki, to oznacza to jedynie tyle, że pozostałe cechy techniczne definiujące wynalazek w zastrzeżeniu patentowym są cechami odróżniającymi, na podstawie których prowadzi się dalsze etapy analizy nieoczywistości wynalazku tj. określenie efektów technicznych i zdefiniowanie obiektywnego problemu technicznego,

e) jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że dla oceny nieoczywistości wynalazku wystarczające jest ustalenie, że znawca w dziedzinie mógł uzyskać tożsame rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu wymaga każdorazowej oceny, nie tego, co teoretycznie znawca mógł zrobić, ale tego, co faktycznie zrobiłby, ponieważ w stanie techniki znalazłby do tego wyraźną zachętę, inspirację lub wskazówkę,

f) jego błędne zastosowanie i uznanie, że rozwiązanie objęte patentem nie spełnia wymogu nieoczywistości, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że rozwiązanie to w dacie pierwszeństwa wynikało ze stanu techniki w sposób oczywisty dla znawcy dziedziny,

- co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że wynalazek wg patentu [...] jest rozwiązaniem oczywistym w świetle zastanego stanu techniki w dacie pierwszeństwa wynalazku i w konsekwencji do błędnego unieważnienia patentu w całości,

2) art. 7, art. 8, art. 11, art, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez brak wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozważania całokształtu zebranego materiału oraz zbadania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, m.in. w zakresie przesłanek udzielenia patentu, jak i oceny materiałów dowodowych, a w szczególności poprzez:

a) błędne przyjęcie w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, że modyfikacja rozwiązania z dokumentu D1 poprzez wprowadzenie cechy ujawnionej w D2 i oznaczanej w toku postępowania jako cecha (g) wynikała z treści tych dokumentów w dacie pierwszeństwa w sposób oczywisty dla znawcy, podczas gdy z dokumentów zgromadzonych w toku postępowania wynika, że cecha (g) opatentowanego wynalazku nie wynikała w sposób oczywisty dla znawcy ze stanu techniki,

b) błędne przyjęcie w sposób sprzeczny z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, że cecha (b) opatentowanego rozwiązania ma wyłącznie funkcjonalny charakter i nie powinna być brana pod uwagę przy ocenie nieoczywistości wynalazku,

c) pominięcie szczegółowej argumentacji Skarżącego, w której wyjaśniał fundamentalne znaczenie konstrukcji pojemnika drukującego (wynikającej z cech (b) i (g)) dla jego dobrych parametrów eksploatacyjnych,

- w konsekwencji czego, doszło do wydania zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne założenia natury faktycznej i prawnej oraz dokonanie niepełnych i nieprecyzyjnych zarazem ustaleń w zakresie oczywistości spornego rozwiązania, podczas gdy prawidłowa ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego powinna doprowadzić organ do wniosku, że sporne rozwiązanie cechuje się nieoczywistością i w związku z tym patent nie podlega unieważnieniu,

3) art. 107 § 3 w zw. z art. 8, art. 11 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez zaniechanie wskazania i wyjaśnienia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z jakich przyczyn i na jakiej podstawie organ przyjął, że:

a) cecha oznaczana jako cecha (g) pojemnika drukującego wg patentu wynikała w dacie pierwszeństwa w sposób oczywisty dla znawcy z dokumentów D1 i D2 oraz dlaczego odmówił w tym zakresie słuszności argumentom Skarżącego,

b) dopuszczalne jest łącznie dokumentów D1 i D2 w celu ustalenia wspólnego stanu techniki wbrew obszernej argumentacji Skarżącego wykazującej niesłuszność takiego połączenia,

c) dokumenty D1 i D2 podważają nieoczywistość opatentowanego rozwiązania według zastrzeżeń zależnych 2-8 bez odniesienia się do szeregu argumentów Skarżącego, a także z jakich przyczyn nie uwzględnił faktu, że zastrzeżenia te zawierają cechy dodatkowe w stosunku do zastrzeżenia nr 1,

d) cecha (b) opatentowanego rozwiązania jest cechą funkcjonalną,

e) połączenie treści ujawnienia z dokumentów D1 i D2 podważa nieoczywistość rozwiązania objętego patentem,

f) niezasadna jest argumentacja Skarżącego podnoszona w toku postępowania dotycząca określenia obiektywnego problemu technicznego,

- co miało istotny wpływ na wynik sprawy wobec braku możliwości oceny motywów, jakimi kierował się organ przy wydaniu zaskarżonej decyzji, braku możliwości stwierdzenia dlaczego w ocenie organu opatentowane rozwiązanie wynika w sposób oczywisty z rozwiązań opisanych w dokumentach D1-D2; ograniczenia się przez organ jedynie do arbitralnego stwierdzenia że tak jest, co dodatkowo stanowi o naruszeniu zasady przekonywania i pogłębiania zaufania do władzy publicznej polegającego na braku odniesienia się w uzasadnieniu do szeregu argumentów Skarżącego; a w konsekwencji uniemożliwienie rzetelnego zaskarżenia decyzji i przeprowadzenia kontroli poprawności i spójności wywodu organu,

4) art. 7, art. 77 § 1 i art. 84 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez zaniechanie przeprowadzenia z urzędu dowodu z opinii niezależnego biegłego na okoliczność nieoczywistości opatentowanego wynalazku w świetle stanu techniki, w tym tego, czy znawca w dziedzinie wynalazku - a więc w dziedzinie pojemników drukujących (zwanych również kartridżami) do drukarek atramentowych w dacie pierwszeństwa faktycznie sięgnąłby po lekturę D1 i D2, w celu odnalezienia tam informacji niezbędnych do rozwiązania obiektywnego problemu technicznego rozwiązywanego przez opatentowany wynalazek oraz czy cechy (b) i (g) opatentowanego wynalazku wynikają dla znawcy w sposób oczywisty z dokumentów D1 oraz D2 oraz oparcie się w tym zakresie jedynie na własnym przekonaniu, bez wskazania konkretnych dowodów i uzasadnienia na poparcie własnych tez, co miało istotny wpływ na wynik sprawy z powodu uznania braku nieoczywistości wynalazku, na który wcześniej udzielono ochrony patentowej - wyłącznie w oparciu o wiedzę ekspertów organu,

5) art. 7, art. 77 § 1, art. 80, a także art. 107 § 3 K.p.a w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przeprowadzeniu wadliwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego i w następstwie tego niewyjaśnienie w sposób precyzyjny na jakiej podstawie organ doszedł do przekonania, iż sporne rozwiązanie objęte patentem [...] nie spełnia wymogu nieoczywistości (poziomu wynalazczego), w rozumieniu art. 10 u.o.w.,

6) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 89 ust. 1 P.w.p., poprzez wydanie decyzji o unieważnieniu patentu w całości przy jednoczesnym braku szczegółowej analizy zastrzeżeń zależnych i ograniczeniu się do stwierdzenia, że zastrzeżenia zależne stanowią warianty cech podanych w zastrzeżeniu niezależnym, a nie cechy dodatkowe, podczas gdy patent poza zastrzeżeniem niezależnym zawiera sześć zastrzeżeń zależnych, z których każde definiuje konkretną kombinację cech technicznych, a organ nie odniósł się do każdego z nich

i nie wskazał, z jakich przyczyn w ocenie organu każda z tych kombinacji miałaby rzekomo być oczywista dla znawcy oraz z jakich przyczyn nie podziela w tym zakresie argumentacji Skarżącego, co doprowadziło do błędnego unieważnienia patentu w całości.

W uzasadnieniu Skarżący rozwinął powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wyrokiem z 7 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił powyższą skargę na decyzję UP z [...] maja 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny natomiast, wyrokiem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 129/20, uchylił powyższy wyrok WSA w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest zgodność z prawem unieważnienia zaskarżoną decyzją patentu na wynalazek pt.: "Drukujący pojemnik drukarki atramentowej" o numerze [...] udzielonego na rzecz Skarżącego.

Jak zostało to wyżej wskazane, Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 14 lipca 2020 r., sygn. akt II GSK 129/20, uchylił zapadły już w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Wyrokiem z 7 listopada 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/17, którym sąd I instancji oddalił skargę na zaskarżoną decyzję UP z [...] maja 2017 r. Sąd zatem ponownie rozpatruje przedmiotową sprawę po jej przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, będąc w świetle art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), związanym wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Związanie dokonaną przez NSA wykładnią oznacza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, jak i konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Wykładnia prawa, o której mowa w omawianym przepisie, obejmuje zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego. Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym i może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Zgodnie z art. 89 ust. 1 P.w.p., patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

W ocenie Sądu, UP zasadnie uznał, że Wnioskodawca miał interes prawny oparty na art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek, co uzasadniają toczące się pomiędzy stronami spory sądowe. Wnioskodawca znalazł się w sytuacji zagrożenia ograniczenia wolności swej działalności gospodarczej, obejmującej wytwarzanie, wprowadzanie do obrotu i importowanie kartridży atramentowych chronionych spornym patentem, co Uprawniony uważa za zagrażające jego działalności.

Rozstrzygając sprawę UP słusznie wskazał w zaskarżonej decyzji, że zgłoszenie spornego wynalazku dokonane 13 listopada 2000r., celem uzyskania ochrony patentowej, miało miejsce w okresie obowiązywania u.o.w., stąd ocena materialnoprawnych przesłanek zdolności patentowej tego wynalazku w związku z treścią art. 315 ust. 3 P.w.p., podlega przepisom u.o.w., w tym przede wszystkim art. 10 u.o.w. Stanowisko to zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 14 lipca 2020 r. stwierdzając, że w sprawie nie jest przedmiotem sporu, że przepisami stanowiącymi podstawę do oceny zdolności patentowej ocenianego wynalazku są przepisy ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, albowiem skarżąca spółka zgłosiła swoje rozwiązanie do opatentowania w dniu 13 listopada 2000 r.

Zgodnie z art. 10 u.o.w., wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.

Nieoczywistość rozwiązania ma zatem miejsce wówczas, gdy dane rozwiązanie nie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, przez który należy rozumieć wszystko, co zostało ujawnione przed datą, wg której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki, jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowo rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania (por. wyrok WSA w Warszawie z 13 lutego 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 2102/07 i z 26 listopada 2004 r., sygn. akt II SA 4734/03).

UP uznał, że sporny wynalazek jest rozwiązaniem oczywistym w świetle przeciwstawionych dokumentów D1 i D2 stanowiących według organu najbliższy stan techniki w dacie zgłoszenia, do którego specjalista doszedłby rutynowo bez przekraczania progu twórczego działania.

Skarżący uznał za błędne łączenie dokumentów D1 i D2 w celu ustalenia wspólnego stanu techniki dla oceny nieoczywistości z uwagi na to, że oba dokumenty dotyczą diametralnie różnych rozwiązań technicznych D1 dotyczy pojemnika drukującego zaopatrzonego w głowicę drukującą, a D2 - zbiornika na tusz pozbawionego głowicy drukującej w związku z czym odmienność ich konstrukcji, sposobu współpracy z innymi elementami drukarki oznacza całkowicie różne problemy techniczne związane z projektowaniem i eksploatacją tych rozwiązań, których w efekcie nie sposób zaliczyć do tej samej dziedziny techniki-pojemników drukujących (inaczej: kartridżów) do drukarek atramentowych.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z powyższą argumentacją Skarżącego. UP wyjaśnił, że dokument D1 dotyczy jednostki kartridża atramentowego do drukarki atramentowej, należy więc do tej samej dziedziny techniki co drukujący pojemnik według spornego patentu. Dokument D2 natomiast, dotyczy zbiornika lub pojemnika, który instaluje się w urządzeniu do zapisu w kolorze, czyli dotyczy wymiennego pojemnika atramentowego montowanego zasadniczo pionowo od góry w karetce drukarki. Trudno zatem uznać za prawidłowe stanowisko Skarżącego, że rozwiązań wynikających z tych dokumentów nie sposób zaliczyć do tej samej dziedziny techniki-pojemników drukujących (inaczej: kartridżów) do drukarek atramentowych. Należy w tym miejscu powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu. Należy zatem brać pod uwagę każdy publikowany dokument w świetle dostępnej wiedzy, a także całą wiedzę ogólną i dostępną dla specjalisty na dzień zgłoszenia, zaś przedmiotem oceny winno być to czy dojście do rozwiązania objętego patentem byłoby dla znawcy w danej dziedzinie jedynie prostą, logiczną rutynową kontynuacją czy też kompilacją znanych rozwiązań.

UP wyjaśnił również, że przedmiot spornego patentu obejmuje jedno rozwiązanie w kategorii urządzenia określone zastrzeżeniem patentowym niezależnym nr 1 i zastrzeżeniami patentowymi zależnymi nr 2-7. Dokonał następnie szczegółowej analizy cech od "a" do "g" zawartych w zastrzeżeniu patentowym niezależnym nr 1 oraz cech od "h" do "m", przedmiotu patentu scharakteryzowanego w zastrzeżeniu zależnym nr 2, w odniesieniu do dokumentu D1. Organ doszedł do wniosku, że dokument D1 stanowiący najbliższy stan techniki dla wynalazku według spornego patentu nie ujawnia jedynie cech "b" i "g" z zastrzeżenia patentowego niezależnego nr 1 i ujawnia również cechy tożsame z cechami "h", "i" oraz "j". Dokument D2 ujawnia natomiast jak wskazał organ cechy "g" oraz "k", "l" i "m". Analiza powyższa przeprowadzona przez UP i przytoczona w części historycznej uzasadnienia nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie. Skarżący nie kwestionuje powyższych ustaleń organu, nie budzą one również wątpliwości Sądu.

Odnośnie cechy "b" dotyczącej sposobu ładowania w karetkę drukarki, drukującego pojemnika do drukarki atramentowej, ruchem poziomym względem niej, UP stwierdził, że zasadniczą różnicą między wynalazkiem ze spornego patentu a rozwiązaniami D1 i D2 jest sposób ich umieszczania w karetce drukarki. Dokumenty D1 i D2 dotyczą pojemników do drukarek atramentowych o podobnej konstrukcji z tą różnicą, że umieszczane są w karetce drukarki ruchem pionowym. Natomiast pojemnik ze spornego patentu jest umieszczany ruchem poziomym. UP stwierdził, że jest to główna cecha, która rozróżnia przedmiot spornego patentu od dokumentów D1 i D2, cecha ta jest jednak cechą funkcjonalną odnoszącą się do rozwiązania w kategorii sposobu, a zakres spornego patentu obejmuje rozwiązanie w kategorii urządzenia. W związku z tym, cecha odnosząca się do rozwiązania w kategorii sposobu, zdaniem UP, nie ma wpływu na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia. UP w odpowiedzi na skargę wyjaśnił dodatkowo, że określenie "podłużny w kierunku poziomym" dotyczy kształtu, a określenie "nadający się do ładowania w karetkę drukarki ruchem poziomym względem niej" określa użyteczną funkcję obudowy tego kartridża, a zatem jest ona cechą funkcjonalną. Cechy funkcjonalne mogą stanowić podstawę do oceny nieoczywistości wynalazku tylko w odniesieniu do rozwiązania w kategorii sposobu. Przedmiotem ochrony jest jedynie przedmiot, a nie sposób jego umieszczania w karetce skutkujący lepszym pozycjonowaniem, a zatem cechę "b" należało uznać za funkcjonalną, która nie ma wpływu na ocenę nieoczywistości wynalazku w kategorii urządzenia.

Należy zwrócić uwagę, że z powyższą argumentacją zgodził się WSA w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2019 r. oddalającym skargę na zaskarżoną decyzję, powtarzając powyższe stwierdzenia UP. Stanowisko to jednak poddał w wątpliwość Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 14 lipca 2020 r. NSA uznał, że sąd pierwszej instancji nie przedstawił znajdującej oparcie w art. 10 u.o.w. wykładni, która doprowadziła go do oceny, że przepis ten daje podstawę do zakwalifikowania cech funkcjonalnych jako cech technicznych charakteryzujących wyłącznie wynalazki w kategorii sposobu i do pomijania takich cech w ocenie nieoczywistości rozwiązań w kategorii urządzenia, ani toku rozumowania, które mogło doprowadzić do konkluzji, że omawiana cecha nie definiuje rozwiązania technicznego. NSA uznał, że brak ten w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji uniemożliwia prześledzenie toku rozumowania sądu pierwszej instancji, co do wykładni art. 10 u.o.w., która pozwoliła na aprobującą ocenę zastosowania tego przepisu w rozpatrywanej sprawie.

Powyższe wady uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z 7 listopada 2019 r. występują również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, WSA w Warszawie bowiem powtórzył i zaaprobował stanowisko UP. Sąd będąc zatem związany oceną prawną NSA wyrażona w wyroku z 14 lipca 2020 r. stwierdza, że UP nie przedstawił znajdującej oparcie w art. 10 u.o.w. wykładni, która doprowadziła go do oceny, że przepis ten daje podstawę do zakwalifikowania cech funkcjonalnych jako cech technicznych charakteryzujących wyłącznie wynalazki w kategorii sposobu i do pomijania takich cech w ocenie nieoczywistości rozwiązań w kategorii urządzenia, ani toku rozumowania, które mogło doprowadzić do konkluzji, że omawiana cecha nie definiuje rozwiązania technicznego.

Powyższa wada zaskarżonej decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak bowiem możliwości prześledzenia toku rozumowania UP, co do wykładni art. 10 u.o.w., uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości dokonanej przez UP wykładni powyższego przepisu, a w konsekwencji, prawidłowego zastosowania tego przepisu w rozpatrywanej sprawie.

UP uznał również w zaskarżonej decyzji, że znawca po zapoznaniu się z stanem techniki powołanym przez Wnioskodawcę byłby w stanie zmodyfikować pojemnik drukujący tak, aby możliwe było umieszczanie go z przodu karetki. Organ stwierdził, że nie jest istotne to, że każde z przeciwstawionych rozwiązań różni się w jakiejś mierze od rozwiązania według spornego patentu, gdyż UP nie podważył braku nowości rozwiązania według spornego patentu, lecz to, że przeciętny znawca dysponujący powszechnie znaną wiedzą z danej dziedziny techniki oraz dokumentami D1 i D2, mógłby uzyskać tożsame rozwiązanie bez dodatkowej inwencji twórczej.

Naczelny Sąd Administracyjny w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku z 14 lipca 2020 r., odnosząc się do kwestii konieczności dojścia do zastrzeżonego rozwiązania stwierdził, że istotne jest czy fachowiec w danej dziedzinie doszedłby do rozwiązania będącego przedmiotem zgłoszenia (w sposób prosty, rutynowo, bez dokonań twórczych), czy tylko mógłby do niego dojść (co bynajmniej nie byłoby pewne, a jedynie prawdopodobne). Gdyby się zatem okazało, że znawca jedynie "mógłby" dojść do rozwiązania zgłoszonego jako wynalazek, wówczas należałoby je uznać za nieoczywiste.

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej stwierdzenia UP oraz analizę rozwiązań ujawnionych w dokumentach D1 i D2, dokonaną przez UP w zaskarżonej decyzji, jak również przytoczoną ocenę prawną NSA, Sąd uznał, że UP nie wyjaśnił w jednoznaczny sposób, czy znawca po zapoznaniu się z stanem techniki wynikającym z dokumentów D1 i D2 doszedłby w sposób prosty, rutynowo, bez dokonań twórczych do rozwiązania będącego przedmiotem zgłoszenia, a więc w ten właśnie sposób zmodyfikowałby pojemnik drukujący tak, aby możliwe było umieszczanie go z przodu karetki, czy tylko mógłby do niego dojść, co bynajmniej nie byłoby pewne, a jedynie prawdopodobne. Kwestia ta jest tym bardziej niejasna, że UP po pierwsze, odnośnie cech "g" stwierdził, że przesunięcie zaczepu znajdującego się na ścianie w kierunku środkowej części tej ściany o konstrukcji przedstawionej w dokumencie D2 w pojemniku drukującym drukarki atramentowej o budowie przedstawionej w dokumencie D1, jest wynikiem rutynowego postępowania projektowego znawcy z dziedziny wymiennych wkładów do drukarek atramentowych, stosującego powszechnie znane z literatury patentowej środki techniczne zgodnie z ich przeznaczeniem, stosownie do przyjętych założeń projektowych, co daje wynik oczekiwany stosownie do przyjętych założeń i oczywisty dla wspomnianego znawcy, po drugie, odnośnie cech "b" uznał, że jako cecha funkcjonalna nie ma ona wpływu na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia. Stanowisko zatem UP dotyczące wpływu funkcjonalnych cech na ocenę zdolności patentowej rozwiązania w kategorii urządzenia, ma bezpośredni wpływ na ocenę rutynowego dojścia przez fachowca do zastrzeżonego rozwiązania w spornym patencie, ta jednak okoliczność, jak zostało to wyżej wskazane, nie została przez UP w prawidłowy sposób rozstrzygnięta, UP nie przedstawił bowiem, znajdującej oparcie w art. 10 u.o.w. wykładni, która doprowadziła go do oceny, że przepis ten daje podstawę do zakwalifikowania cech funkcjonalnych jako cech technicznych charakteryzujących wyłącznie wynalazki w kategorii sposobu i do pomijania takich cech w ocenie nieoczywistości rozwiązań w kategorii urządzenia.

Sąd stwierdza w związku z tym, że UP naruszył przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., nie wyjaśnił bowiem w jednoznaczny sposób, czy znawca po zapoznaniu się z stanem techniki wynikającym z dokumentów D1 i D2 doszedłby w sposób prosty, rutynowo, bez dokonań twórczych do rozwiązania będącego przedmiotem spornego patentu, czy tylko mógłby do niego dojść, co nie byłoby pewne, a jedynie prawdopodobne. Kwestia ta natomiast jest kluczowa dla oceny nieoczywistości spornego wynalazku.

Zaskarżona decyzja, zawiera również dwie kolejne wady, które NSA stwierdził w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z 7 listopada 2019 r. UP mianowicie wskazał w zaskarżonej decyzji, że celem oceny postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek (lub braku tego postępu) formułuje się problem techniczny przez określenie tych cech wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki, co w konsekwencji winno dać odpowiedź na pytanie, czy wzmiankowany specjalista lub znawca z dziedziny, znający najbliższy stan techniki, przy rozwiązywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku, mógłby w sposób zawodowo-rutynowy, dojść do zastrzeżonego rozwiązania. Organ jednak bez odniesienia się do cech niewystępujących w najbliższym stanie techniki, stwierdzając, że zakres spornego patentu nie obejmuje rozwiązania w kategorii sposobu pozycjonowania obejmującego czynności skutkujące prawidłowym umieszczeniem pojemnika drukującego w karetce drukarki uznał, że jedynym problemem technicznym jaki został rozwiązany jest zapewnienie wolnej przestrzeni nad drukarką, co znajduje potwierdzenie w opisie patentowym.

Ponadto UP, nie wyjaśnił stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji, że cechy podane w zastrzeżeniach zależnych nie są cechami dodatkowymi, a jedynie wariantami cech podanych w zastrzeżeniu niezależnym.

Także w tym zakresie zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 3 K.p.a. w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ niezupełna argumentacja UP nie pozwala ocenić prawidłowości stanowiska organu w omawianym zakresie.

UP, rozpatrując ponownie sprawę uwzględni powyższe stanowisko Sądu i dokona opartej na obowiązujących w sprawie przepisach prawa materialnego i procesowego, oceny spełnienia, kwestionowanej przez Wnioskodawcę, przesłanki nieoczywistości spornego patentu, warunkującej uzyskanie patentu w świetle art. 10 u.o.w.

Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach sądowych postanowiono w oparciu o art. 200, art. 205 § 2 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 3 lutego 2021 r. na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 z późn. zm.).