Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 19/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 53
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi K. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...], na podstawie 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 53, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą o emeryturach i rentach z FUS, odmówił K. P. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem, świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Podał, że do przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie wszystkie warunki wskazane w powołanym przepisie, a niespełnienie jednego z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.

W toku postępowania organ ustalił, że K. P. na 61 lat życia udokumentował łączny okres składkowy wynoszący tylko 31 lat, 3 miesiące i 28 dni. W dziesięcioleciu przypadającym przed dniem powstania niezdolności do pracy zamiast 5 lat okresów składkowych i nieskładkowych wymaganych do przyznania świadczenia w trybie zwykłym udowodnił jedynie rok, 8 miesięcy i 17 dni tych okresów. Ponadto w latach 2000-2002, 2011-2012, 2012-2014, 2015-2020 nie został udowodniony żaden okres zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Zaznaczył, że przy orzekaniu w przedmiocie świadczeń w drodze wyjątku kluczowe są powody niespełnienia przez wnioskodawcę wymogów koniecznych do uzyskania świadczenia w trybie zwykłym. Konieczne jest zatem zbadanie, czy brak tych uprawnień był spowodowany szczególnymi okolicznościami w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które osoba ubezpieczona nie miała wpływu.

W ocenie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec wnioskodawcy nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy, która nastąpiła dopiero od [...] czerwca 2020 r. Nie istniały więc do tego dnia przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Ponadto K. P. nie wykazał innych szczególnych okoliczności w postaci trudnych do przezwyciężenia przeszkód, zdarzeń lub trwałych stanów, na które nie miał wpływu.

Podał, że przy rozpatrywaniu uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku ocenie podlegała również sytuacja materialna, z tym że nie stanowi ona jedynego kryterium przesądzającego o przyznaniu świadczenia w drodze wyjątku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. P. zakwestionował decyzję z [...] listopada 2020 r. uznając ją za krzywdzącą i wniósł o jej uchylenie i przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, a także powołanie świadka.

Zaskarżonej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewyczerpującym oraz mało wnikliwym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego.

Skarżący wskazał, że w postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa na organie, który w tym zakresie obowiązany jest m.in. do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

W niniejszej sprawie organ nie wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz nadesłania dokumentów, które miały potwierdzić podnoszone przez niego na etapie postępowania administracyjnego twierdzenia, jak również ustalenia przyczyn, które skutkować miały trudnościami w znalezieniu zatrudnienia znacznie wcześniej, niż przed stwierdzeniem całkowitej niezdolności do pracy.

K. P. zwrócił uwagę na swoją bardzo trudną sytuację życiową, mieszkaniową i materialną. Podał, że jest osobą niepełnosprawną (po udarze) i całkowicie niezdolną do pracy, rozwodnikiem, nieutrzymującym z rodziną żadnych kontaktów, obecnie nadużywającą alkoholu z powodu załamania nerwowego. Korzysta z zasiłków z pomocy opieki społecznej (300 zł miesięcznie) oraz pomocy osób "dobrej woli". Jest w stanie ponieść wyłącznie koszty związane z wyżywieniem, nie może natomiast uiścić opłat za leki, energię elektryczną czy wodę, które z tego względu zostały odłączone, czy też zakupić opału na zimę.

Skarżący podkreślił, że kryterium szczególnych okoliczności, powodujących że dana osoba nie spełnia warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty - należy przez to rozumieć zdarzenie bądź trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków. W praktyce, punktem wyjściowym jest spełnienie w znacznym stopniu warunków do uzyskania zwykłej emerytury lub renty, czyli staż ubezpieczeniowy oraz wymogi czasowe dotyczące daty powstania niezdolności do pracy. Wskazał, że niezależną od niego okolicznością było znaczne pogorszenie się stanu zdrowia, wykluczającą dalszą pracę. Ta "nadzwyczajna okoliczność" uniemożliwiła mu otrzymanie renty w trybie zwykłym, ponieważ nie mógł podjąć zatrudnienia, zabrakło mu tylko 11 miesięcy okresów składkowych (z dokumentacji zawartej w aktach rentowych wynika, że na przestrzeni 61 lat życia posiada udowodniony okres składkowy i nieskładkowy wynoszący łącznie 31 lat, 3 miesięcy i 28 dni).

Zdaniem skarżącego spełnia on wszystkie przesłanki określone w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności zaliczył go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, natomiast orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z [...] sierpnia 2020 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. Wskazał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] odmówił mu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, ponieważ nie udowodnił 30 lat pracy (organ przyjął 29 lat, miesiąc i 3 dni składkowe), czyli zabrakło mu 11 miesięcy do uzyskania prawa do renty. W ostatnim dziesięcioleciu podejmował różne prace, a także pracował "na czarno". Powyższe świadczy, że podczas całego życia był osobą, która nie unikała pracy.

Podkreślił, że na długo przed datą powstania całkowitej niezdolności do pracy miał problemy zarówno zdrowotne, jak i rodzinne. Przedstawione argumenty miały wpływ na brak aktywności zawodowej i świadczą o mniejszej atrakcyjności na rynku pracy, jako pracownika, dla potencjalnych pracodawców. Organ okoliczności tych w ogóle nie uwzględnił, nie zbadał i nie wyjaśnił w sposób wystarczający, jaka była jego sytuacja życiowa, zdrowotna i finansowa. Zaznaczył, że stan zdrowia w sposób znaczący ograniczał i utrudniał mu możliwość podjęcia zatrudnienia i uzyskania w ten sposób świadczenia w trybie zwykłym. Fakt pozostawania bez pracy może wskazywać na obiektywnie istniejące przyczyny, niezależne od jego woli, udaremniające możliwość przepracowania wymaganego okresu w ostatnim dziesięcioleciu, a tym samym na istnienie szczególnych okoliczności, wskutek których nie spełnił wymagań warunkujących uzyskanie prawa do renty na zasadach ogólnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. skarżący, zastępowany przez pełnomocnika z urzędu, podtrzymał i uzupełnił skargę wnosząc o uchylnie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

a) przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a., polegające na niezebraniu i nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie m.in. poprzez zaniechanie przesłuchania skarżącego i świadków oraz art. 80 K.p.a., poprzez dowolną a nie swobodna ocenę materiału dowodowego, tj. oceny przyczyn i powodów, dla których nie podejmował pracy w latach 2000-2002, 2011-2012, 2012-2014, 2015-2020, a tym samym bezpodstawne przyjęcie, że celowo nie podejmował pracy, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, iż nie występują szczególne okoliczności do objęcia go żądanym świadczeniem,

b) przepisów prawa materialnego, tj. art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, poprzez wadliwe przyjęcie, że nie spełnia przesłanek kwalifikujących go do objęcia świadczeniem, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że spełnia wymagane przesłanki.

Pełnomocnik skarżącego wskazał, że K. P. poszukiwał pracy oraz podejmował wszelkie możliwe formy zatrudnienia, które zapewniłyby mu możliwość jakiejkolwiek egzystencji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn, zm.); zwanej dalej P.p.s.a., sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w sytuacji, gdy przedmiotowa kontrola wykaże: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.).

Na wstępie odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, wyjaśnić należy, że z przepisu art. 133 § 1 P.p.s.a. stanowiącego, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, z wyjątkiem sytuacji określonej w art. 55 § 2 P.p.s.a., wprost wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, uwzględniając również w tej mierze, zgodnie z art. 106 § 4 P.p.s.a., powszechnie znane fakty, a także, jak wynika z art. 106 § 3 P.p.s.a., dowody uzupełniające z dokumentów. Podkreślić więc należy, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwość prowadzenia dowodów jest wyjątkowa, bo obejmuje tylko dowód z dokumentów i tylko o tyle, że jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd nie mógł zatem przesłuchać wskazywanego świadka, gdyż taki środek dowodowy nie jest dopuszczalny w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wszelkie dowody i wnioski dowodowe strona powinna składać we właściwym, merytorycznym postępowaniu, czyli przed organem, bo ten podmiot dokonuje oceny wniosku. Sąd takich kompetencji nie posiada, gdyż kontroluje sposób działania organu.

Badając legalność zaskarżonego aktu Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2020 r. narusza przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS, ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu może przyznać w drodze wyjątku świadczenia w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie.

Podkreślić należy, że świadczenie w drodze wyjątku nie ma charakteru roszczeniowego, jest finansowane z budżetu państwa, a jego przyznanie następuje w ramach tzw. uznania administracyjnego. Możliwość orzekania według uznania administracyjnego nie oznacza pozostawienia Prezesowi ZUS całkowitej swobody w tym zakresie. Z przepisu art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynikają przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia, wyznaczające jednocześnie granice uznania administracyjnego, przy czym dopiero łączne spełnienie wszystkich czterech przesłanek może stanowić podstawę przyznania przedmiotowego świadczenia.

W myśl art. 124 ww. ustawy o emeryturach i rentach z FUS, w postępowaniach w sprawach o świadczenia w drodze wyjątku Prezes ZUS ma obowiązek stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Podejmując decyzję administracyjną w tego rodzaju sprawach Prezes ZUS jest zatem związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania administracyjnego i orzekania. Zobligowany jest do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), której realizacja wymaga, aby dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 K.p.a.). Ciąży na nim także obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.) oraz obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 K.p.a.). Zobowiązany jest również w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i 80 K.p.a.) oraz uzasadnić podjęte rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 11 K.p.a.

W rozpatrywanej sprawie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dopuścił się naruszenia powołanych wyżej przepisów postępowania dowodowego, bowiem nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności faktycznych sprawy z punktu widzenia przesłanki szczególnych okoliczności, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, co mogło mieć istotny wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W konsekwencji, co najmniej przedwcześnie uznał, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku.

Za szczególną okoliczność w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS może być uznane zdarzenie lub trwały stan wykluczający aktywność zawodową konkretnej osoby z powodu niemożności przezwyciężenia ich skutków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 151/10, LEX nr 595174), przy czym owo zdarzenie bądź trwały stan muszą mieć charakter zewnętrzny, obiektywny i niezależny od woli tej osoby.

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, że skarżący w latach 2000-2002, 2011-2012, 2012-2014, 2015-2020 nie udowodnił żadnego okresu zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podniósł, że w przedmiotowej sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w wykonywaniu zatrudnienia, bowiem w wymienionych przerwach wobec skarżącego nie orzeczono całkowitej niezdolności do pracy, która nastąpiła dopiero od [...] czerwca 2020 r. (orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z [...] sierpnia 2020 r.). Nie istniały zatem do tego dnia przeszkody w podjęciu zatrudnienia i objęciu ubezpieczeniem, w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. We wniosku o przyznanie świadczenia skarżący podał, że okolicznością od niego niezależną było znaczne pogorszenie się jego stanu zdrowia wykluczające dalszą pracę. Potwierdził to dołączając do skargi zaświadczenie z [...] Szpitala Wojewódzkiego im. [...] w [...] z [...] lipca 2020 r., w którym podano m.in., że skarżący jest po udarze prawej półkuli mózgu, z niedowładem lewostronnym oraz znacznymi zmianami miażdżycowymi naczyń. Z kolei z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący od [...] października 1999 r. do [...] czerwca 2002 r., od [...] stycznia 2010 r. do [...] lipca 2012 r., od [...] października 2012 r. do [...] października 2014 r. oraz od [...] listopada 2015 r. do [...] czerwca 2020 r., tj. stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy był zarejestrowany jako osoba bezrobotna.

W świetle powyższego nie można wykluczyć, że w podanym okresie K. P. nie miał realnej możliwości kształtowania przebiegu własnego ubezpieczenia nie tylko z powodu bezrobocia, ale wieku oraz stanu zdrowia utrudniającego podjęcie zatrudnienia. Organ w żaden sposób nie odniósł się do kwestii rejestracji skarżącego jako osoby bezrobotnej i poszukującej pracy. Z ustaleń organu nie wynika, aby Powiatowy Urząd Pracy przedstawiał skarżącemu oferty pracy, a ten je odrzucał. Przeciwnie skarżący zatrudnienia poszukiwał, o czym świadczy jego rejestracja w charakterze bezrobotnego w okresach wskazanych jako okresy bez odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Z wykształcenia [...] ostatnie zatrudnienie na podstawie umowy o pracę wykonywał jako [...]. Miał wówczas 56 lat. Jak wskazywał skarżący, obiektywne trudności w znalezieniu sprawcy skłoniły go podjęcia każdej pracy zarobkowej, w tym "na czarno". Z materiału aktowego nie wynika natomiast aby od 2015 r., kiedy to utracił pracę etatową, do dnia powstania całkowitej niezdolności do pracy w czerwcu 2020 r. był analizowany stan zdrowia skarżącego. Z dokumentacji medycznej z 2020 r. wynika natomiast, że u skarżącego stwierdzono znaczne zmiany miażdżycowe naczyń, co oznacza, iż postępujące w czasie schorzenie układu krążenia doprowadziło do udaru mózgu i w konsekwencji całkowitej niezdolności do pracy. Organ nie ocenił jednak, czy przed czerwcem 2020 r. skarżący był całkowicie zdolny do pracy, czy też w świetle wiedzy medycznej jego stan zdrowia uprawniał do stwierdzenia częściowej niezdolności do pracy.

Jakkolwiek bezrobocie i związane z tym trudności ze znalezieniem pracy co do zasady nie są uznawane w orzecznictwie za okoliczność szczególną na potrzeby stosowania omawianego przepisu art. 83 ust. 1 ustawy emerytalno-rentowej, tym niemniej nie oznacza to, iż okoliczności te mogą być pomijane podczas rozpatrywania wniosków o świadczenie w drodze wyjątku. W szczególności dotyczy to przypadku skarżącego, który legitymuje się ponad 31 letnim stażem pracy. Wykazywał zatem znaczną aktywność zawodową i jak twierdzi skarżący, dążył do pozyskania jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Zestawiając te okoliczności z wiekiem skarżącego (tzw. przedział wiekowy 50plus), jego kwalifikacjami zawodowymi i stanem zdrowia, który w istocie nie został za lata 2015 - 2020 r. ustalony, nie można wykluczyć, że choć zainteresowany dokładał starań w pozyskaniu legalnego zatrudnienia, to jednak z przyczyn od siebie niezależnych nie mógł takowego pozyskać. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż szczególne okoliczności, o których mowa w art. 83 ust. 1 powołanej ustawy, to zarówno zdarzenia o charakterze siły wyższej, jak i wszelkiego rodzaju sytuacje, które powodują, że dana osoba pozostaje w istocie poza kręgiem zainteresowania pracodawców. Powołany przepis nie może być interpretowany jedynie w ten sposób, że dopiero stwierdzenie całkowitej niezdolności do pracy usprawiedliwia brak aktywności zawodowej osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku (przykładowo wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 44/17, publik. LEX nr 2445269).

Nie dokonując przedmiotowych ustaleń oraz nie rozważając powyższych okoliczności na kanwie całokształtu materiału dowodowego organ uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

W ocenie Sądu, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – biorąc pod uwagę długi staż ubezpieczeniowy K. P. – 31 lat, 3 miesiące i 28 dni – powinien rozważyć, w kontekście podnoszonego przez stronę stanu zdrowia, czy istniejące problemy zdrowotne oraz wiek bezrobotnego i sytuacja na rynku pracy, nie miały jednak wpływu na niewypracowanie świadczenia na zasadach ogólnych, a zatem, czy nie stanowi okoliczności szczególnej, o której mowa w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Organ powinien też ustalić, czy w całym okresie zarejestrowania wnioskodawcy, jako osoby bezrobotnej, w PUP w istocie przedstawiano skarżącemu propozycję zatrudnienia i przeanalizować stopień bezrobocia panujący na terenie województwa, w którym zamieszkiwał skarżący, w okresach, w których był zarejestrowany jako osoba bezrobotna.

Prezes ZUS ponownie rozpoznając sprawę uwzględni przedstawione wyżej wskazania, tak co do konieczności dokonania ustaleń faktycznych, jak i co do rozważań w zakresie oceny, czy w sprawie wystąpiły szczególne okoliczności, które uniemożliwiły skarżącemu nabycie uprawnienia w trybie zwykłym. Uzasadnienie decyzji, aby odpowiadało przepisowi art. 107 § 3 K.p.a. powinno odzwierciedlać fakt rozważenia przez organ wszystkich okoliczności mających znaczenie dla niniejszej sprawy.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.