Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1030/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Małgorzata Jużków (spr.) Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W. z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1203/10 w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S. B. na rzecz Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1203/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. W. oddalił skargę S.B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Z. G. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009 w pomniejszonej wysokości.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

I. W dniu 15 maja 2009 r. do Biura Powiatowego ARiMR w N. S. wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2009.

Wniosek producenta obejmował m.in.:

- wariant 2.4 trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania), deklarowana powierzchnia realizacji wariantu w roku składania wniosku 17,29 ha,

- wariant 3.1 ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, deklarowana powierzchnia realizacji wariantu w roku składania wniosku 9,34 ha.

Przeprowadzona kontrola na miejscu dniu 29 lipca 2009 r. w gospodarstwie rolnym skarżącego opisana w Raporcie z czynności kontrolnych nie wykazała nieprawidłowości dotyczących działek zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności. W wyniku kontroli administracyjnej przedmiotowego wniosku stwierdzono, iż w przypadku działki 93/97 obręb W., gmina Ż. w latach 2005, 2006, 2007 na części gruntów rolnych działki ewidencyjnej w deklaracjach jako główną uprawę wskazywano pszenicę, żyto, jęczmień oraz ziemniaki. Ponieważ deklarowane przez wnioskodawcę na działce rolnej "F" o powierzchni 0,93 ha położonej w granicach działki ewidencyjnej 93/37 użytkowanie nie spełniało definicji "trwałych użytków zielonych" z art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) wnioskodawca został wezwany do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca podtrzymał złożony w roku 2009 wniosek oraz wskazał, iż działka rolna "F" jest łąką, która w wypisie z ewidencji gruntów rolnych figuruje jako pastwisko trwałe PS III 0,93 ha. Ponadto oświadczył, że wskazaną działkę utrzymuję w dobrej kulturze i do dopłat zgłasza od 2008 r. Według jego wiedzy sporna działka wcześniej też była użytkiem zielonym.

Kierownik BP ARiMR dokonał weryfikacji wniosków składanych w latach 2005, 2006 oraz 2007, w których do płatności zgłoszona była działka ewidencyjna 97/37 przez wcześniejszego użytkownika. Następnie w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydał w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości o powierzchnię 0,93 ha w przypadku wariantów: - 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania), do powierzchni 16,36 ha kwotę w wysokości 5398,80 zł, - 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, do powierzchni 8,41 ha kwotę w wysokości 4205,00 zł;

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że podstawą przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w przypadku wariantu 2.4 oraz 3.1 były stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym jako trwałe użytki zielone a ustalonym. Powyższe różnice spowodowane były kryteriami przyznawania płatności w przypadku trwałych użytków zielonych (TUZ) określonymi w art. 16 rozporządzenia a definicji tego pojęcia zawartą w art. 2 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r., których działka rolna "F" o pow. 0,93 ha zgłoszona do płatności w zadeklarowanych wariantach 2.4 oraz 3.1 nie spełniała.

W odwołaniu od decyzji S. B. podniósł, że posiada uprawnienia do władania działką nr 97/37, która składa się z gruntów ornych a na powierzchni 0,93 ha określonych jako pastwisko trwałe zgodnie z ewidencją gruntów. W dalszej części odwołania podkreślił, że "Być może, któryś z moich poprzedników tą działkę zgłaszał jako uprawy polowe (zboża ziemniaki). Nie moja sprawa czy faktycznie uprawiał je na całej powierzchni działki ewidencyjnej 07/37...(...) Prawo unijne na temat określania użytków rolnych na podstawie wniosków o dopłaty całkowicie milczy. A domniemanie tego na podstawie tychże wniosków jest całkowicie chybione....(...)... To najprawdopodobniej, co podkreślam raz jeszcze nie jest moją sprawą, poprzedni użytkownicy tej działki wprowadzili Agencję w błąd, a sposobem dziś na wyprostowanie tego błędu prze Agencję, jest pokrzywdzenie mnie i przerzucenie na mnie za to odpowiedzialności" Ponadto wskazał, że zaskarżona decyzja organu I instancji w części powołującej się na przepisy prawa tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, narusza prawo materialne z uwagi, iż w dniu wydania decyzji powołane rozporządzenie nie obowiązywało. Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie dopłat do całkowitej powierzchni zgłoszonych działek.

II. Organ odwoławczy nie podzielił zasadności przedstawionej wyżej argumentacji i decyzją z [...] września 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że podstawą prawną określającą warunki i tryb udzielania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych jest z § 2,7-9 i § 14 ust, 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objęty Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 w związku z § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). W § 2 ust. 1 pkt 1-4 rozporządzenia z 26 lutego 2009 r. wskazano, że płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana rolnikowi, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003, str. 1, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 40, str. 269, ze zm.), zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej " numerem identyfikacyjnym ";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia wymienionego we wprowadzeniu do wyliczenia, zwanych dalej " działkami rolnymi" wynosi, co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określonych w rozporządzeniu.

Podkreślono, że tylko łączne spełnienie przez producenta rolnego wszystkich wymienionych w § 2 rozporzadzenia przesłanek ustawowych, stanowi podstawę do przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do § 32 rozporządzenia rolnik, który rozpoczął w 2008 r. realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3, może z dniem 1 marca 2009 r. zmienić to zobowiązanie przez zamianę realizowanego pakietu, w całości lub w części, na pakiet wymieniony w § 4 ust. 1 pkt 4 lub 5, jeżeli spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach tych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu. Przepisy § 5 ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio. Z § 5 ust. 1 wynika, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie może ulec zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta polega na:

1) zwiększeniu powierzchni użytków rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane;

2) zmniejszeniu albo zwiększeniu powierzchni użytków rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane, na skutek:

a) zmiany miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6,

b) przemiennego stosowania wsiewek poplonowych lub międzyplonów na różnych działkach rolnych w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 8;

3) dodaniu pakietu lub wariantu do tego zobowiązania;

4) zamianie wariantów pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 lub pkt 8.

2. W przypadku zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego jest wymagana zmiana planu działalności rolnośrodowiskowej, z tym że jeżeli zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub 3, nastąpiły nie wcześniej niż od trzeciego roku realizacji tego zobowiązania, opracowuje się nowy plan działalności rolnośrodowiskowej, a zmienione zobowiązanie realizuje się przez okres 5 kolejnych lat zgodnie z nowym planem. Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej stosuje się odpowiednio przepis § 2 ust. 2.

3. Zmianę zobowiązania rolnośrodowiskowego zgłasza się kierownikowi biura powiatowego Agencji we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok, w którym rolnik realizuje zmienione zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Podkreślono również, że podstawą kwalifikacji łąk w ramach wariantu 2.4. oraz 3.1. jest definicja trwałego użytku zielonego zawarta art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE Nr L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) oraz w załączniku nr 4 (dla wariantu 2.3. oraz 2.4.) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lutego 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2008 r., Nr 34, poz. 200). Odwołano się również do definicji "trwałych użytków zielonych" zawartych w powyższych aktach prawnych. Pojęcie to oznacza ziemie przeznaczone do uprawy trawy lub innych upraw zielonych zasianych naturalnie lub uprawianych (zasianych), nie włączone do systemu płodozmianu gospodarstwa przez okres pięciu lat lub dłużej. Podkreślono, że zgodnie z art. 21 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 ustanowiono system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności pozwalający na weryfikację uprawnień oraz kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych. System taki pozwala na bezpośrednie i natychmiastowe zaznajomienie się, poprzez właściwe władze Państwa Członkowskiego, z danymi dotyczącymi, co najmniej poprzednich trzech kolejnych lat kalendarzowych i/lub gospodarczych. Natomiast stosownie do treści art. 10 ust. 1-4 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006) wnioski o wsparcie i kolejne wnioski o płatność są sprawdzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację przestrzegania warunków przyznawania wsparcia. Państwa członkowskie określają odpowiednie metody i sposoby kontroli warunków przyznawania wsparcia w ramach każdego środka, korzystając przy tym ze zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 tytuł II rozdział 4 (zwanego dalej "ZSZiK") - Kontrole kryteriów kwalifikowalności obejmują kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, a ich przedmiotem jest m.in. zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie zasadniczą kwestią było zweryfikowanie powierzchni zadeklarowanej przez stronę w ramach płatności rolnośrodowiskowej, poprzez pryzmat przyjętej definicji "trwałego użytku zielonego". W szczególności ustalenie czy grunty rolne skarżącego, położone na części działki ewidencyjnej nr 93/37, oznaczonej w złożonym wniosku literką "F" pow. 0,97 ha spełniają warunki do przyznania płatności w przypadku wariantu - 3.1 Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach oraz wariantu 2.4 Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania).

W wyniku weryfikacji wniosku, w oparciu o posiadane przez ARiMR dokumenty oraz informacje znajdujące się w Bazie Danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdzono, iż na przedmiotowej działce ewidencyjnej nr 93/37 w latach 2005-2007 były deklarowane przez innego użytkownika uprawy zbożowe (pszenica, żyto jęczmień), a także ziemniaki, co powoduje wykluczenie tejże działki rolnej z przyznania płatności jako nie odpowiadającej definicji "trwałych użytków zielonych:, gdyż nie są to ziemie przeznaczone do uprawy traw lub innych upraw zielonych zasianych naturalnie lub uprawianych (zasianych), nie włączone do systemu płodozmianu gospodarstwa przez okres pięciu lat lub dłużej.

Organ I instancji nigdy nie negował, iż skarżący w roku 2009 użytkował cały areał omawianej działki, ponieważ nie to stanowi przesłankę do przyznania płatności w przypadku wariantu 2.4 oraz 3.1. Zadeklarowana uprawa "łąka trwała" na działce rolnej "F" o powierzchni 0,93 ha nie spełnia definicji trwałych użytków zielonych, z uwagi, iż była zmianowana w latach poprzednich tj. użytkowana w sposób inny niż wskazany w przytoczonym powyżej art. 2 rozporządzenia 796/2004. O kwalifikacji gruntu do płatności przesądza bowiem jego aktualne wykorzystanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnię działek rolnych należy bowiem określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania. Tym samym nie można pojęcia działki ewidencyjnej, bez względu na znajdujący się na niej rodzaj użytku rolnego, traktować jako równoznacznego z pojęciem działki rolnej. System identyfikacji działek rolnych (art. 20 rozporządzenia 1782/2004) jest ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, ale oznacza to, że te dane służą jako baza danych działek referencyjnych (działek odniesienia) umożliwiających lokalizację działek rolnych, którą przyjęto ze względu na jednolitość danych źródłowych, ciągłość na obszarze całego kraju oraz systematyczną aktualizację w zakresie zmian granic ewidencyjnych. Dla jednoznacznej identyfikacji działka rolna (uprawy) deklarowana przez rolnika jest w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS) ściśle powiązana z bazą referencyjną, w skład której wchodzą dane opisowe ewidencji gruntów i budynków oraz dane graficzne GIS (ortofotomapy ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych). System identyfikacji działek rolnych, który został zbudowany z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych i stanowi element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, pozwala na jednoznaczną identyfikację działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. W tej sytuacji, dla przyznania płatności nie mają znaczenia dane wynikające z rejestru gruntów. Również powołanie, o co wnioskował skarżący, niezależnego biegłego w zakresie rolnictwa w celu ustalenia, czy na działce 97/37 na powierzchni 0,93 ha było w roku 2009 i 2010 pastwisko, czy też był to grunt orny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było niecelowe, gdyż potwierdziłoby okoliczność w sprawie niesporną.

III. Decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. W.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucono wydanie jej z:

1) naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

- art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie Kpa) w zw. z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r., Nr 64, poz. 427 ze zm., dalej ustawy o wspieraniu rozwoju) poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 oraz art. 8 Kpa w zw. z art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju poprzez jego niezastosowanie, wyrażające się wydaniem rozstrzygnięcia, którego motywy, przedstawione w uzasadnieniu, nie są czytelne dla strony, w szczególności w zakresie powodów, dla których organ nie podzielił jego stanowiska i nie przeprowadził określonych dowodów,

- art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 3, t. 44 str. 243 ze. zm.), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy wnioskodawca nie ponosi winy za ewentualne nieprawidłowości we wniosku, który sporządził w oparciu o dostępne dane, w tym informację od właściciela oraz aktualny wypis z ewidencji gruntów,

- wskazanie jako podstawy prawnej decyzji organu I instancji nieobowiązującego przepisu § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262), który to paragraf został uchylony na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rohiośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 39, poz. 218), które to rozporządzenie zgodnie z § 9 weszło w życie w dniu 15 marca 2010 r. W uzasadnieniu skargi, podzielając ustalenia w kwestii powierzchni działek, jak i ich stanu, zawarte w decyzji organu I instancji, skarżący zarzucił, że areał wyłączony z płatności ustalono na podstawie kontroli administracyjnej, mimo że możliwe było dokonanie prawidłowych ustaleń, gdyby organ zastosował zasady ustalone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego i podjął na zasadzie art. 7 i art. 77 Kpa, wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ winien był ustalić, w oparciu o zeznania świadków (właściciela gruntu, sołtysa) czy na spornym obszarze w okresie ostatnich 5 lat były grunty orne czy użytki zielone, jak deklarował skarżący. Ponieważ tego nie uczynił motywy zaskarżonej decyzji, w części nie podzielającej stanowiska wnioskodawcy nie są czytelne i nie przekonują skarżącego, że przyczyną rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony były istotne powody.

IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1203/10 uznał, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw a zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Za niezasadne uznał zarzuty naruszenia przez organy art. 7, 77 i 80 Kpa w zw. z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju, gdyż w toku postępowania organy obu instancji podjęły wszelkie niezbędne kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i na jego podstawie oceniły, jakie okoliczności zostały udowodnione. Wnioski wyprowadzone z tak zgromadzonego materiału dowodowego są spójne i logiczne, czego odzwierciedleniem są uzasadnienia decyzji organu I jaki i II instancji odpowiadające wymogom art. 107 § 3 Kpa. Uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd podkreślił, że w zaskarżonej decyzji, organ wyjaśnił, że powodem przyznania skarżącemu płatności w pomniejszonej wysokości, w przypadku wariantu 2.4 oraz 3.1, były stwierdzone różnice pomiędzy obszarem zadeklarowanym jako trwałe użytki zielone, a ustalonym. Zadeklarowana na działce rolnej łąka trwała nie spełniała definicji "trwałych użytków zielonych" zawartych w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie analizy dokumentów zawartych w Bazie Danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która wykazała, że na działce ewidencyjnej nr 93/37 w latach 2005-2007 były deklarowane przez innego użytkownika uprawy zbożowe (pszenica, żyto jęczmień), a także ziemniaki, co wyklucza działkę rolną "F" z płatności w przypadku wariantu 2.4 oraz 3.1, z uwagi, iż była zmianowana w latach poprzednich tj. użytkowana w sposób inny niż wskazany w przytoczonym powyżej art. 2 rozporządzenia 796/2004. Bez znaczenie dla przyznania płatności na rok 2009 ma aktualne prawidłowe użytkowanie spornej działki.

Sąd I instancji za prawidłowy uznał pogląd, że o kwalifikacji gruntu do płatności przesądza jego aktualne wykorzystanie, a nie rolnicze przeznaczenie w ewidencji gruntów i budynków. Powierzchnie działek rolnych należy określać na podstawie zasięgów poszczególnych upraw lub sposobu użytkowania, gdyż relacje pomiędzy działką rolną, a działką ewidencyjną mogą się różnie kształtować. Tym samym podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza automatycznie, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych. Podkreślono, że organy nie zakwestionowały powierzchni działki jako takiej, ale powierzchnię zadeklarowanej we wniosku uprawy (trwałych użytków zielonych).

Za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, gdyż o ile skarżący nie ma wpływu (nie ponosi winy) za to, że składając wniosek, zasadnie przyjmuje, iż dane zawarte w dokumentach urzędowych są prawidłowe, o tyle ponosi odpowiedzialność za określenie (wskazanie) jakie konkretnie rodzaje upraw i na jakiej powierzchni prowadzi.

Podobnie jak zarzut wskazania jako podstawy prawnej decyzji przez organy obu instancji § 36 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262), który to paragraf został uchylony na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 39, poz. 218), które to rozporządzenie zgodnie z § 9 weszło w życie w dniu 15 marca 2010 r.

Za prawidłowe Sąd uznał także w przypadku wniosku o przyznanie płatności za rok 2009 złożonego 13 maja 2009 r. odwołanie się do regulacji art. 86 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemu wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z dnia 2.12.2009 r. L316/65), który stanowi, iż rozporządzenie (WE) nr 796/2004 traci moc z dniem 1 stycznia 2010 r. Jednakże rozporządzenie to stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o przyznanie pomocy dotyczących lat gospodarczych lub okresów premiowych rozpoczynających się przed 1 stycznia 2010 r.

V. S. B. powyższy wyrok zaskarżył skargą kasacyjną w oparciu o art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie p.p.s.a.). Wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G. W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

- w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu odwoławczego:

1) wydanej na podstawie błędnych ustaleń faktycznych dokonanych z naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 107 Kpa przez:

a) dokonanie ustaleń faktycznych w oparciu o kwestionowane przez skarżącego wnioski o płatności z lat poprzednich składane przez poprzedniego użytkownika,

b) brak przeprowadzenia dowodów co do sposobu użytkowania wskazanego areału w latach poprzednich (z biegłego, zeznań świadków) i stwierdzenia czy "wnioski te odwzorowują stan faktyczny w czasie ich złożenia",

2) zawierającej nieprawidłowe uzasadnienie i wyjaśnienie treści rozstrzygnięcia oraz z naruszeniem zasady przekonywania, a w szczególności art. 8, art. 11 i art. 107 § 3 Kpa i "pominięciem materiału dowodowego wnioskowanego przez stronę skarżącą",

3) opartej na nieprawidłowej wykładni i braku zastosowania art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przez przyjęcie spełnienia obowiązku dochowania należytej staranności przy ustalaniu rzeczywistego areału uprawa w oderwaniu od danych ewidencyjnych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wnoszący skargę zawarł argumenty na poparcie powyższych zarzutów i podkreślił, że nabył nieruchomość rolną w roku 2009 i nie miał wiedzy jaki charakter upraw deklarowali jego poprzednicy we wnioskach o płatności w latach poprzednich. Skarżący zadeklarował areał zgodny z ewidencją, jak też z aktualnym stanem użytkowania i podkreślił, że nie ma obowiązku ani kompetencji do badania wniosków poprzedników, co powoduje, że nie zna ich treści. Nie można mu też zarzucić braku dopełnienia obowiązku należytej staranności przy wypełnianiu wniosku w oparciu o dane ewidencyjne. Podkreślił, że opieranie się na urzędowych danych nie może być także uznane za zawinione, skutkujące obniżeniem płatności wprowadzeniem organu w błąd.

V. W odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 10 maja 2011 r. organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów procesu, w tym zastępstwa procesowego. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom skarżącego, co podkreślił Sąd I instancji w przedmiotowej sprawie, organy nie zakwestionowały powierzchni działek zgłoszonych do dopłat przez skarżącego w oparciu o ewidencję gruntów, ale powierzchnię zadeklarowaną we wniosku uprawy – trwałych użytków zielonych.

VI. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze jedynie pod uwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Na wstępie rozważań odnoszących się do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że trzy zarzuty zostały podniesione w tej skardze w ramach wskazanej podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym przepisami, które rzekomo zostały naruszone przez Sąd I instancji są: art. 145 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. a za ich pośrednictwem art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 8 i art. 11 Kpa oraz art. 3 ustawy o płatnościach i art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez obniżenie skarżącemu płatności za rok 2009 mimo braku jego zawinienia w tym zakresie i dopełnienia obowiązku należytej staranności przy wypełnianiu wniosku. W istocie zarzucono naruszenie przepisów postępowania prowadzących do przyjęcia błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, które było dla skarżącego niekorzystne, gdyż płatność została mu przyznana w mniejszej kwocie niż oczekiwana czyli sporny jest wyłącznie stan faktyczny, ale nie został on skutecznie zakwestionowany przez skarżącego.

Nie ma bowiem najmniejszych wątpliwości, że skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności za lata 2005, 2006 i 2007. Czynił to poprzedni właściciel działki, który deklarował inne jej rolnicze wykorzystanie, zgodnie z planem rolnośrodowiskowym wieloletnim, który dla spornej działki nie został zmieniony a czego skarżący nie kwestionuje.

Odnosząc się do treści skargi kasacyjnej należy wskazać, że obarczona jest ona szeregiem błędów konstrukcyjnych mających istotny wpływ na jej prawidłowe rozpoznanie.

Art. 176 p.p.s.a. stanowi, że skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Regulacja ta dowodzi, że skarga kasacyjna jest szczególnym i wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Należy przytoczyć w niej podstawy kasacyjne wraz z ich uzasadnieniem, wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który, zdaniem wnoszącego skargę, został naruszony przez sąd pierwszej instancji. Nie wystarczy przy tym nawet ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisu stanowiącego podstawę kasacji, konieczne jest także sprecyzowanie: do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego i/lub procesowego doszło i na czym ono polegało (por. wyrok NSA z dnia 2.06.2009 r., I FSK 306/08, LEX nr 510714).

Powyższy obowiązek jest konsekwencją związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a). Przepis ten bowiem stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. A zatem w skardze kasacyjnej nie tylko należy wskazać konkretne przepisy, które zostały naruszone (razem z odpowiednimi jednostkami redakcyjnymi) ale także należy sformułować w sposób jednoznaczny podstawy kasacyjne oraz umotywować je w taki sposób, aby poszczególne fragmenty uzasadnienia można było połączyć z poszczególnymi zarzutami. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony i precyzować, czy konkretyzować zarzutów skargi bądź też ich uzasadnienia (por. wyroki NSA: z dnia 19.02.2009 r., sygn. akt II FSK 97/08, LEX nr 521952; z dnia 10 czerwca 2009 r., II FSK 241/08, LEX nr 511302; z dnia 8 kwietnia 2009 r., II FSK 1951/07, LEX nr 497211, z 25.05.2012 r. sygn. akt II FSK 2256/11, orzeczenia.nsa).

W przedmiotowej sprawie kasator zarzucił naruszenie art. art 145 § 1 pkt 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Nie bez znaczenia pozostaje, dla tak sformułowanego zarzutu okoliczność, że art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zawiera dalszą regulację ujętą w oznaczeniu literowym pkt 1 od a do c, która w pkt 1 lit. b) i c) odnosi się do naruszenia prawa procesowego – naruszenie prawa dające podstawę wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a. brzmi "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji uzasadnienie powinno zawierać skazania co do dalszego postępowania:, co wskazuje, że zdanie drugie w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania, a co do zdania pierwszego należy wskazać konkretne naruszenia kwestii nim uregulowanych, czego kasator nie uczynił. Nie można za takowe uznać zarzucenie naruszenia zasady przekonywania czy nie wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy bez wskazania na czym ono polegało.

Należy też wyjaśnić, że trafny jest zarzut naruszenia prawa procesowego, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a, tylko wtedy, gdy dotyczy sytuacji, kiedy kontrolując legalność zaskarżonego aktu, sąd nie dostrzeże, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy postępowania, bądź odnajdując takie błędy, niewłaściwie oceni ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Zarzutów takowych kasator również nie sformułował a Sąd administracyjny dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji nie mógł natomiast naruszyć wskazanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Ze względu na brzmienie zarzutów pkt 1 skargi kasacyjnej Sąd orzekający uznał, że zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. dopuścił się naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., gdyż oddalił skargę, mimo że w postępowaniu administracyjnym organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a w szczególności nie przeprowadził dowodów wnioskowanych przez stronę oraz oparł się na dowodach, które strona uznała za niewiarygodne.

Zarzut ten powiązano z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. stwierdzając, że stan faktyczny był inny niż ustalony w sprawie, a nawet jak był inny to nie uzasadniał obniżenia płatności. Zauważyć należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku (podobnie jak art. 107 § 3 Kpa określa je w stosunku do decyzji administracyjnej). Sąd może zatem mu uchybić sporządzając wadliwe uzasadnienie a taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Nie można jednak skutecznie zarzutem na nim opartym, zwalczać ustalenia faktyczne przyjęte przez Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia (por.: wyrok NSA z dnia 7.05. 2008 r., sygn. II OSK 998/07,: Lex nr 466506).

Zadaniem sądów administracyjnych jest kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Sądy te kontrolują zatem zarówno prawidłowość postępowania, w wyniku którego doszło do wydania zaskarżonego aktu lub czynności, jak i zgodność z prawem konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego. Nie prowadzą również postępowania dowodowego, poza wyjątkiem określonym w art. 106 § 3 p.p.s.a., a jedynie kontrolują prawidłowość oceny dowodów dokonanej w toku postępowania administracyjnego.

Zarzut nr 2 i 3 podniesiony w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. również jest sformułowany w sposób mało precyzyjny. Wobec braku wskazania w nim sposobu naruszenia konkretnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego i wyjaśnienia w uzasadnieniu skargi, w jaki sposób zostały naruszone w postępowaniu administracyjnym. Skarżący polemizuje z oceną materiału dowodowego, dokonaną przez organy administracji, kwestionując wysnute z tych dowodów wnioski jako dowolne i zarzucając niewyjaśnienie wszystkich okoliczności, która to ocena nie może być przedmiotem zarzutów skargi kasacyjnej.

Zdaniem skarżącego, podstawowe znaczenie dla przyznania płatności ma aktualne użytkowanie gruntu, chociaż nie kwestionuje przyjętej przez organ definicji użytku zielonego uzależniającej uznanie gruntu za takowy po upływie zakreślonego prawem wspólnotowym terminu 5 lat. Dalej kwestionuje prawdziwość zapisów zawartych we wnioskach o płatności z lat 2005 – 2007 odwołując się m.in. do własnych wniosków, co czyni go niekonsekwentnym. Sam bowiem różnicuje dowody przez pryzmat autora wniosku o płatność i odsyła do ewidencji gruntów, a nie ich rzeczywistego użytkowania, ustaleń kontroli na miejscu czy kontroli krzyżowych.

Zarzutu tego nie można podzielić, gdyż wadliwe jest odwoływanie się do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa w związku z art. 3 ustawy o płatnościach, które nie miały w sprawie zastosowania z uwagi na regulację zawartą w art. 21 ust. 2 i 3 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z dnia 7 marca 2007 r. (zobacz wyrok NSA sygn. akt II GSK 292/11 z 3.04.2012 r. czy II GSK 338/10 z 15.03.2011 r., orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej nie postawiona bowiem zarzutu, iż Sąd I instancji wadliwie powołał art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, mimo że z motywów zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd dokonał oceny zaskarżonej decyzji przy uwzględnieniu art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju.

Wskazany wyżej art. 3 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach stanowi lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i wyłącza stosowanie art. 7, art. 77 Kpa oraz przerzuca ciężar dowodu na stronę (wnioskodawcę), która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Natomiast z treści art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu rozwoju wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jednakże ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w części drugiej art. 7 Kpa, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Konsekwencją odejścia od zasady prawdy obiektywnej jest również rezygnacja z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w art. 77 Kpa. Stosownie do powyższego przepisu Kpa, na organ administracji publicznej nałożony został obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym obowiązek ten należy rozumieć w ten sposób, że organ albo czyni to z własnej inicjatywy, jeżeli uważa za konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, albo gromadzi w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Zatem to organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy", aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W art. 21 ust. 2 pkt 2, obowiązek ten został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego (całego), wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. Na ARiMR nie ciąży natomiast obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania pomocy (zobacz wyrok NSA z dnia 7.03.12 r., sygn. akt II GSK 88/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanym przypadku organy nie dały wiary oświadczeniu skarżącego, a oparły się na dokumentach (wnioskach z lat 2005-2007, ortofotoomapach, planie rolnośrodowiskowym, kontroli krzyżowej) i informacjach posiadanych w Bazie Danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, że w poprzednich latach sporna działka była użytkowana rolniczo w sposób nie odpowiadający definicji użytku zielonego uprawniający do przyznania płatności. Skarżący natomiast odwoływał się wyłącznie do zapisów w ewidencji gruntów, co Sąd uznał za niewystarczające w świetle innych wskazanych dowodów. Nadto zarzucenie błędnych ustaleń dowodowych w oparciu o dokumenty przez wskazanie zaniechania przeprowadzenia dowodów ze świadków czy biegłych, w przypadku płatności za lata minione należy uznać za chybione. Rozpatrzono zatem cały zebrany materiał dowodowy, a wyciągnięte wnioski uznać należy za logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym.

Sąd orzekający stwierdza, że stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe został uznany przez Sąd I instancji za prawidłowy i wystarczający dla potrzeb rozstrzygnięcia. Nie ma bowiem najmniejszych wątpliwości, że skarżący nie składał wniosków o przyznanie płatności za lata 2005, 2006 i 2007. Czynił to poprzedni właściciel działki, który deklarował inne jej rolnicze wykorzystanie i płatności należne z tego tytułu otrzymywał. Ustalenie to poddaje w wątpliwość kasator, który sporną działkę aktualnie użytkuje jako użytek zielony w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia Komisji nr 796/2004, którego zastosowanie w przedmiotowej sprawie jest już niesporne. Nie przedstawia jednak żadnego dowodu przeciwnego. Skarżący nie neguje też prawidłowości interpretacji przez organy wskazanego przepisu. W rzeczywistości, z jego argumentacji wynika, że obniżając wysokość przyznanej płatności rolnośrodowiskowej organy dokonały błędnej interpretacji pojęcia "dochowania należytej staranności" przy ocenie wykonywania obowiązków skarżącego jako wnioskodawcę płatności. Nie wskazuje jednocześnie na czym to dochowanie należytej staranności w jego przypadku polegało. Nie polemizuje także z argumentacją Sądu ani nie wskazuje dlaczego należało uznać ją za błędną.

Jeżeli w ocenie skarżącego pominięcie powołania biegłego czy przesłuchania konkretnego świadka miało istotny wpływ na wynik sprawy, winien podważyć prawidłowość ustaleń faktycznych poprzez postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) w powiązaniu z odpowiednimi przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, których naruszenie nie zostało zauważone przez Sąd I instancji w toku dokonywanej kontroli legalności działania administracji publicznej ( por. pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 8.02.2007 r., sygn. akt II FSK 216/06, Lex pod nr 307505) . Natomiast Sąd I instancji szeroko odniósł się w sporządzonym uzasadnieniu wyroku do wskazanych naruszeń prawa, których miały dopuścić się organy I i I instancji, bowiem zostały one podniesione w skardze.

Jak wskazano wyżej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami i granicami skargi kasacyjnej. Nie może więc korygować z urzędu jej wadliwości i wykraczać poza postawione w niej zarzuty. Z uwagi na powyższe zarzuty skargi kasacyjnej opisane w punkcie 1,2 i 3 należało uznać za nieuzasadnione.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z wynikiem sprawy , stosownie do art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. c , § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a i § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz. U. Nr 163,poz. 1349 ze zm.).

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

sSędzia del. WSA Sędzia NSA Sędzia NSA

Małgorzata Jużków Zofia Przegalińska Zofia Borowicz