Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2065/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 pkt 1, art. 174, art. 175 par 1, art. 176 par 1 pkt 1-3,  art. 183 par 1, art.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par 3 ust 1 pkt 1 i 3 , par 3 ust 2
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust 1, ust 2 i ust 3b
journal: Dz.U. 2013 poz 1442
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 1479/14 w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1479/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi R. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenie należności z tytułu składek: uchylił zaskarżoną decyzję.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

W dniu [...] lipca 2014 r. wpłynął do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Szczecinie (dalej: Zakład) wniosek R. F. (dalej: skarżąca, wnioskodawczyni) o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek wraz z odsetkami, uzasadniony trudną sytuacją ekonomiczną, zdrowotną i rodzinną. Wnioskodawczyni oświadczyła, że opłacenie zaległych składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wskazała, że od wielu lata pozostaje w separacji z mężem R. F., a od [...] sierpnia 2008 r., mają ustanowioną rozdzielność majątkową. Zobowiązana ma trzech dorosłych synów, jednakże żaden z nich nie jest w stanie wspomóc jej finansowo. Ponadto, Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest osobą schorowaną, niezdolną do pracy, podlegającą leczeniu i rehabilitacji utrzymującą się ze świadczenia rentowego.

Decyzją z dnia [...] września 2014 r., Zakład odmówił wnioskodawczyni umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

W dniu [...] września 2014 r. wpłynął w trybie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. 2013 r., poz. 1442 ze zm.; dalej: u.s.u.s.) wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uzasadniony trudną sytuacją ekonomiczną, zdrowotną i rodzinną.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że Zobowiązana prowadziła działalność gospodarczą od dnia [...] lipca 2005 r. do [...] września 2014 r. w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych. Na koncie dłużnika figurują zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne za okres 12/2009 r., 01/2010 r. - 03/2010r., 06/2010 r., 11/2010 r., 12/2010 r., 02/2011 r.- 03/2011 r., 09/2011 r.- 05/2012 r., 10/2012 r., 12/2012 r. - 07/2013 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres 10/2011 - 05/2012 r., 12/2012 - 03/2013 r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02/2010 r., 03/2010 r., 06/2010 r., 10/2011 r. - 07/2013 r. w łącznej kwocie 20.262,70 zł plus odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie. Ponadto, na koncie dłużnika figurują zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez ubezpieczonych na ubezpieczenia społeczne za okres 12/2009 r., 01/2010 r. - 03/2010 r., 06/2010 r., 11/2010 r., 12/2010 r., 02/2011 - 03/2011 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres 02/2010 - 03/2010 r., 06/2010 r., 02/2011 w łącznej kwocie 8.214,84 zł. plus odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty włącznie.

Na podstawie przedłożonych dokumentów organ ustalił, iż wnioskodawczyni jest całkowicie niezdolna do pracy i pobiera świadczenie rentowe, którego wysokość wynosi od dnia [...] kwietnia 2014 r. 1.276,96 zł brutto, ponadto ma przyznany dodatek pielęgnacyjny w kwocie 206,76 zł, w okresie 08 - 10/2014r. osiągnęła średniomiesięczny dochód w wysokości 1.759,40 zł brutto tj. 1.559,47 zł netto.

W złożonych zeznaniach o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) PIT-36 organ ustalił, że płatnik w roku podatkowym 2011 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przy przychodzie w kwocie 69.057,30 zł brutto i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 75.558,55 zł brutto wykazał stratę w kwocie 6.501,25 zł, brutto natomiast w 2012 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przy przychodzie w kwocie 43.348,12 zł brutto i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 26.128,78 zł brutto uzyskał dochód w kwocie 17.219,34 zł brutto. Ponadto, w 2013 r. z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej przy przychodzie w kwocie 28.994,73 zł brutto i kosztach uzyskania przychodów w wysokości 21.449,93 zł brutto uzyskał dochód w kwocie 7.544,80 zł brutto. Ponadto, w 2013 r. z emerytury - renty oraz innych krajowych świadczeń, wnioskodawczyni osiągnęła łączny dochód w kwocie 10.054,80 zł brutto. Organ ustalił również, że zobowiązana jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w S. przy ul. J. [...] opisanej w KW nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2014 r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie organ stwierdził, że w sprawie w stosunku do Skarżącej nie zachodzi całkowita nieściągalność, o której mowa w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ odwoławczy podniósł, iż skarżąca pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 1.276,96 zł, ma przyznany dodatek pielęgnacyjny w kwocie 206,76 zł, w okresie 08 - 10/2014 r. - osiągnęła średniomiesięczny dochód w wysokości 1.759,40 zł brutto tj. 1.559,47 zł netto. Ponadto jest współwłaścicielką nieruchomości gruntowej położonej w S. przy ul. J. [...] a także samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2000, nabytego w dniu [...] sierpnia 2013 r. Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie istnieje zatem majątek który może stanowić przedmiot zabezpieczenia spłaty oraz postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem Organu, w sprawie nie zachodzi również uzasadniony przypadek, który ze względu na szczególne okoliczności przy uwzględnieniu ważnego interesu osoby zobowiązanej, powinien w oparciu o powołane przepisy i zawarte w nich przesłanki skutkować umorzeniem przedmiotowego zadłużenia i zwolnieniem z długu w okresie jego wymagalności. Organ zważył, iż zobowiązana jest osobą schorowaną, osiągającą dochód ze świadczenia rentowego oraz dodatku pielęgnacyjnego.

Zdaniem Organu, w sprawie nie zachodzi również uzasadniony przypadek, który ze względu na szczególne okoliczności przy uwzględnieniu ważnego interesu osoby zobowiązanej, powinien w oparciu o powołane przepisy i zawarte w nich przesłanki skutkować umorzeniem przedmiotowego zadłużenia i zwolnieniem z długu w okresie jego wymagalności. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, iż nie istnieją możliwości do spłaty tych należności choćby w minimalnych kwotach czy ratach w okresie wymagalności zobowiązania, a także, że spłata należności składkowej bądź ich dochodzenie w granicach przewidzianych prawem stanowić będzie zagrożenie w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych skarżącej w okresie wymagalności należności.

W ocenie organu, skarżąca nie wykazała uzasadnionego przypadku, który przy uwzględnieniu jej ważnego interesu stanowiłby przy uwzględnieniu stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej okoliczność dającą możliwość umorzenia przedmiotowych należności. Organ podniósł, iż brak podstaw do umorzenia należności o charakterze publicznopoprawnym w sytuacji, gdy umorzenie dotyczy osoby uzyskującej dochody, mającej możliwości płatnicze.

Zdaniem Organu, w sprawie zainteresowana umorzeniem nie wykazała, iż opłacenie należności stanowi zagrożenie dla zaspokojenia jej niezbędnych potrzeb życiowych jak również istniejącej definitywnej przeszkody i możliwości przystąpienia do spłaty w okresie wymagalności przedmiotowych należności.

R. F. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] września 2014 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o oddalenie skargi w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji podkreślił, że jego rolą w kontroli legalności decyzji administracyjnej mającej charakter uznaniowy, jest dokonanie analizy sytuacji materialnej strony skarżącej uwzględniającej zaspokojenie podstawowych potrzeb, przy czym wskazał, że przy tej analizie nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia społecznego, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Sąd I instancji wskazał przy tym, że Główny Urząd Statystyczny i Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w publikowanych okresowo danych statystycznych uwzględnia informacje określające wielkość tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego i te okoliczności Sąd miał na względzie przy ocenie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

W ocenie WSA tymczasem w treści zaskarżonej decyzji trudno dopatrzyć się analizy i odniesienia konkretnej sytuacji skarżącej do powyżej wskazanych pojęć, co stanowi błędną interpretację i w konsekwencji naruszenie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. 2003 r., nr 141, poz. 1365). WSA podniósł, że organ jedynie lakonicznie wskazał, iż brak jest podstaw do przyjęcia (...) że spłata należności składkowej bądź ich dochodzenie w granicach przewidzianych prawem stanowić będzie zagrożenie w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanej w okresie wymagalności należności.

Zaskarżona decyzja w ocenie Sądu I instancji narusza także dyspozycję art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego. Sąd I instancji wskazał, że skarżąca doznała udaru niedokrwiennego mózgu obu półkul w wyniku czego nastąpił u skarżącej niedowład połowiczny prawostronny oraz zespół móżdżkowy. WSA wskazał przy tym, że do dnia wydania wyroku skarżąca nie powróciła do pełnej sprawności fizycznej i intelektualnej. Pomimo podejmowanych środków, stan zdrowia skarżącej nie uległ poprawie.

WSA wskazał, że na podstawie przedłożonych dokumentów organ ustalił, iż skarżąca jest całkowicie niezdolna do pracy i pobiera świadczenie rentowe, którego wysokość wynosi od dnia [...] kwietnia 2014 r. 1.276,96 zł brutto, ponadto ma przyznany dodatek pielęgnacyjny w kwocie 206,76 zł (łącznie: 1483,72 zł). Zgodnie z oświadczeniem skarżącej, na leki miesięcznie wydaje średnio ponad 400,00 zł, na pozostałe środki utrzymania i wyżywienie ok. 650,00 zł, za telefon płaci ok. 50,00 zł, koszty dojazdów wynoszą ok. 100,00 zł, koszty zakupu środków higieny, odzieży, bielizny ok. 100,00-200,00 zł miesięcznie (łącznie ok. 1300 zł). Skarżąca pozostaje w separacji z małżonkiem i od [...] sierpnia 2008 r., ma ustanowioną rozdzielność majątkową. Samochód marki [...] został zakupiony przez syna skarżącej w celu dowożenia jej na leczenie i rehabilitację. Skarżąca również posiada udział w nieruchomości stanowiącej odrębną własność lokalu położoną w S. przy ul. J. [...]. Przedmiotowa nieruchomość jest lokalem mieszkalnym w którym zamieszkuje.

WSA wskazał, że biorąc pod uwagę powyższy wywód, a także konieczność odniesienia się do wskazywanych i możliwych do zweryfikowania poziomów minimum socjalnego i minimum egzystencji, organ powinien ustalić, czy kwota wynikająca z prostego zestawienia uzyskiwanego przez skarżącą dochodu i ponoszonych wydatków tj: 183,72 zł, jest kwotą zapewniającą owe minima i pozwalającą w konsekwencji na stwierdzenie, że skarżąca jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji złożył Zakład Ubezpieczeń Społecznych, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie, ewentualnie w przypadku braku stwierdzenia naruszeń przepisów postępowania i wystąpienia przesłanek określony w treści § 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi; oraz zasądzenia na rzecz organu kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

W skardze kasacyjnej zarzucono:

1. naruszenia prawa materialnego - art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności naruszenia art. 28 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ rentowy błędnie odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu składek przy obiektywnie trudnej sytuacji życiowej i finansowej strony oraz art. 28 ust. 3 a i 3 b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) poprzez błędne jego zastosowanie i stwierdzenie, że w niniejszej sprawie organ rentowy nie dokonał analizy sytuacji życiowej strony pod względem możliwości zaspokajania przez nią niezbędnych potrzeb życiowych, a także poprzez zakwestionowanie uznaniowego charakteru decyzji organu;

2. naruszenia przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności naruszenie art. 145 pkt 1 tej ustawy i uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo braku naruszenia prawa materialnego w toku postępowania administracyjnego, jak również mimo braku naruszenia przez organ przepisów postępowania, w szczególności art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z treścią art.174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art.183 § 1 ustawy - p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec takich regulacji poza sporem winna pozostawać okoliczność, iż wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, a uzasadnione jest odniesienie się do poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wskazanych w art.174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Z postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów oraz ich uzasadnienia wynika, że wadliwość dokonanej przez Sąd I instancji kontroli legalności zaskarżonej decyzji, strona skarżąca kasacyjnie upatruje w naruszeniu prawa materialnego tj. art.28 ust.2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niezastosowanie i stwierdzenie, że w okolicznościach tej sprawy organ błędnie odmówił umorzenia należności z tytułu składek, a także w naruszeniu art.28 ust.3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust.1 pkt 1 i 3 oraz § 2 rozporządzenia Ministra gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 roku w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne poprzez błędne ich zastosowanie. Natomiast w zakresie naruszenia przepisów postępowania strona wnosząca skargę kasacyjną wskazała na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.145 pkt 1 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy odnosząc się do przedstawionych zarzutów należy zwrócić uwagę, że art. 28 ust. 1 u.s.u.s. dopuszcza możliwość umorzenia w całości lub w części przez ZUS należności z tytułu składek, z uwzględnieniem ust. 2-4, gdzie wyodrębniono dwie podstawy i odpowiadające im przesłanki umorzenia. Do pierwszej zaliczono sytuacje, w których występuje całkowita nieściągalność należności (ust. 2 i ust. 3), jeżeli w wyniku egzekucji nie uzyska się efektywnych kwot, zmniejszających zobowiązanie dłużnika. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odmiennie unormowano podstawę i przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia. Należności z tytułu składek od takich osób mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. W art. 28 ust. 3b u.s.u.s. zawierającym uprawnienie do wydania przez właściwego ministra rozporządzenia do określenia szczegółowych zasad umarzania takich należności z uwzględnieniem przesłanek uzasadniających umorzenie, sformułowano zalecenie w postaci brania pod uwagę ważnego interesu osoby zobowiązanej do opłacania należności z tytułu składek oraz stanu finansów ubezpieczeń społecznych. Z tego powodu w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego przewidziano możliwość umarzania składek pod warunkiem wykazania przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności, bo pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i rodziny, w szczególności gdy zachodzą określone w pkt 1-3 przypadki. Obejmują one - jako przykładowe - 3 sytuacje, a wśród nich jak w pkt 1, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Uwzględniając powyższe regulacje, w orzecznictwie podkreśla się, że przewidziane w art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. uzależnienie umorzenia należności z tytułu składek od całkowitej ich nieściągalności nie dotyczy ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek. Do nich zalicza się także przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą zobowiązanych do opłacania składek na swoje ubezpieczenie. Przy ich umarzaniu należy więc zawsze oceniać, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i rodziny przy uwzględnieniu jego stanu majątkowego i sytuacji rodzinnej (vide wyrok NSA z dnia 8.09.2015 r sygn. akt II GSK 1807/14, wyrok NSA z dnia 20.01.2015 r. sygn. akt II GSK 2222/13 niepublikowane).

Natomiast wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego przesłanka uzależnia ocenę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych od tego, czy w konsekwencji egzekwowania zadłużenia pojawi się niebezpieczeństwo powstania zbyt ciężkich skutków dla zobowiązanego i jego rodziny przy uwzględnieniu jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Zasadnie więc wskazuje Sąd I instancji, że organ administracji publicznej przeprowadzając postępowanie w celu rozpoznania wniosku o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, a przed wydaniem decyzji mającej charakter uznaniowy, winien dokonać analizy sytuacji materialnej strony skarżącej uwzględniającej zaspokojenie podstawowych jej potrzeb, przy czym przy tej analizie organ nie może oderwać się od istoty ubezpieczenia społecznego, a w szczególności jego funkcji ochronnej. Uznaniowy charakter powoduje, że organ przy wydawaniu decyzji o umorzeniu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione przesłanki określone w § 3 ust.1 rozporządzenia wykonawczego. Podkreślić bowiem należy, że zadaniem regulacji zawartej w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego jest zabezpieczenie niezbędnego minimum socjalnego, które pozwoli osobie zobowiązanej funkcjonować w codziennym życiu, dając gwarancję, że podstawowe potrzeby jej oraz jej rodziny będą zaspokojone. Wobec tego trafnie podnosi Sąd I instancji, przytaczając w tym zakresie orzecznictwo NSA, iż punktem odniesienia przy ocenie, czy spłata zadłużenia zagraża egzystencji strony, powinna być szczegółowa analiza określonego na ten okres minimum socjalnego oraz minimum egzystencji.

Z akt sprawy wynika, że organ wydając zaskarżoną decyzję uznał, że w stosunku do skarżącej nie zachodziła przesłanka całkowitej nieściągalności, a fakt uzyskiwania przez nią dochodów z renty, dodatku pielęgnacyjnego oraz z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej, także fakt, że skarżąca jest współwłaścicielką nieruchomości gruntowej i właścicielką samochodu osobowego wskazują, że brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniały przesłanki o których mowa w § 3 ust.1 rozporządzenia wykonawczego.

Natomiast, jak to zostało już wcześniej wskazane, organ przy ocenie zaistnienia przesłanek wymienionych w § 3 ust.1 rozporządzenia wykonawczego, winien mieć na uwadze dane statystyczne zawierające informacje określające wielkość tzw. minimum egzystencji, jak i minimum socjalnego. Ze ziszczeniem się przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego mamy do czynienia wówczas, gdy warunki bytowe osoby zobowiązanej powodują trwałe zagrożenie dalszej egzystencji. Przy ocenie czy ten stan ma charakter trwały należy uwzględnić, czy trudności płatnicze zobowiązanego mają charakter okresowy, czy też może trwały i pogłębiający się oraz czy istnieją szanse na poprawę sytuacji finansowej. Ponadto, przy tej ocenie trzeba porównać stwierdzoną sytuację materialną strony z wysokością zaległej należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zestawić wysokość dochodu uzyskiwanego przez stronę z niezbędnymi kosztami utrzymania jej, w celu ustalenia, czy jest w stanie faktycznie spłacać istniejące zadłużenie bez niedostatku.

Za niezasadny należy także uznać zarzut skargi kasacyjnej wskazujący na naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art.145 pkt 1 p.p.s.a. pomimo, jak podnosi kasator, braku naruszenia w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego. Pomijając fakt, że wskazany wyżej przepis prawa zawiera szereg jednostek redakcyjnych i powołanie go bez precyzyjnego wskazania tych jednostek redakcyjnych, przy uwzględnieniu zasad określonych w art.175 § 1 p.p.s.a. i art.176 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a, stanowi istotne uchybienie w konstrukcji skargi kasacyjnej, należy podkreślić, że art.145 § 1 p.p.s.a. jest tzw. przepisem wynikowym (blankietowym), stanowiącym jedynie prawną podstawę orzeczenia i bez powiązania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu z innymi przepisami postępowania sądowoadministracyjnego nie może stanowić skutecznej podstawy kasacyjnej (vide wyrok NSA z dnia 13.05.2016 r sygn. akt I OSK 1828/14, wyrok NSA z dnia 7.09.2016 r. sygn. akt II FSK 1649/16 niepublikowane).

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.