Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 1083/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.  151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 14 ust. 1, art. 70 ust. 3, art. 5 ust. 3 pkt 1, art. 11 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.),, Sędzia WSA Renata Detka, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z [...], po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, od decyzji Starosty z 10 czerwca 2015 r., orzekającej o odmowie wprowadzenia zmian w operatach ewidencji gruntów i budynków obrębów: Chodków Stary, Chodków Nowy i Łążek gmina Łoniów, polegających na wykreśleniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. jako użytkownika działek ewidencyjnych o numerach: [...] położonych w obrębie Chodków Stary, działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie Chodków Nowy i działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie Łążek gmina Łoniów oraz zmiany rodzaju użytku gruntowego Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na użytek gruntowy W- rowy, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. [...] ze. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że pismem z 17 kwietnia 2014 r. Świętokrzyski Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. (dalej ""[...]"), zwrócił się do z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu [...] jako władającego opisanymi wyżej działkami. Pismem z 22 maja 2014 r. Starosta zwrócił się do wnioskodawcy o przedłożenie dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie żądanej zmiany. W odpowiedzi z 16 czerwca 2014 r. [...] wskazał, że nie jest prawnym następcą Powiatowego Inspektoratu Robót Wodno-Melioracyjnych w T., ani Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolnych w T. i nie posiada dokumentu, z którego wynikałoby, iż gospodarowanie objętymi wnioskiem działkami zostało powierzone Marszałkowi Województwa. Do pisma zastała dołączona mapa ewidencyjną z przebiegiem rowu R-l, wykonana w ramach zadania "Chodków-Jasienica", wycinek mapy poglądowej melioracji wodnych szczegółowych znajdujących się na terenie gm. Łoniów oraz oświadczenie dyrektora [...], z którego wynika, że zgodnie z ewidencją wód, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzoną w oparciu o art. 70 ust. 3 ustawy Prawo wodne na działkach objętych wnioskiem, występują urządzenia melioracji wodnych szczegółowych - rów melioracyjny R-l- wykonane w ramach zadania "Chodków-Jasienica". Po przeprowadzeniu opisanych wyżej ustaleń organ I instancji zawiadomił wnioskodawcę o wszczęciu postępowania, a następnie wydał zaskarżoną decyzję.

Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ II instancji zauważył, że ewidencja gruntów dla wsi Chodków Stary gmina Baranów Sandomierski została założona w 1968 r. W protokole Nr 155 dotyczącym stwierdzenia stanu władania gruntami, sporządzonym w 1966 r., działki o numerach [...] położone w obrębie Chodków Stary zostały wykazane we władaniu Powiatowego Inspektoratu Robót Wodno-Melioracyjnych w T.. W rejestrze gruntów z 1968 r., sporządzonym na podstawie ww. protokołu działki o numerach [...] położone w obrębie Chodków Stary, zostały ujawnione w jednostce rejestrowej nr 5 jako wodocieki, będące we władaniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Powiatowy Inspektorat Robót Wodno- Melioracyjnych w T.. W kolejnych latach w jednostce rejestrowej nr 5 wykreślono zapis Prezydium Powiatowej Rady Narodowej - Powiatowy Inspektorat Robót Wodno-Melioracyjnych w T., a jako władającego tymi działkami wykazano Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych. W aktualnej ewidencji gruntów obrębu Chodków Stary działki o numerach [...]wykazane są w jednostce rejestrowej nr G.224 jako grunty we władaniu (na zasadach posiadania samoistnego) Skarbu Państwa, w użytkowaniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, użytek gruntowy Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi.

Z kolei, działka nr [...] położona w obrębie Chodków Nowy została ujawniona w rejestrze gruntów z 1976 r. w jednostce rejestrowe nr 134 we władaniu Urzędu Gminy w B. jako woda płynąca, a następnie zapis ten został wykreślony i jako władającego tą działką ujawniono Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych. W aktualnej ewidencji gruntów obrębu Chodków Nowy działka nr [...] jest ujawniona w jednostce rejestrowej nr G.149 jako grunty we władaniu (na zasadach posiadania samoistnego) Skarbu Państwa, w użytkowaniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, użytek gruntowy Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi.

Natomiast, działka nr [...] o powierzchni 0,12 ha, położona w obrębie Łążek gmina B. została ujawniona w rejestrze gruntów z 1976 r. w jednostce rejestrowej nr 141 jako woda płynąca, bez przypisania podmiotu władającego. W aktualnej ewidencji gruntów obrębu Łążek gmina Łoniów działka nr [...] o powierzchni 0,1200 ha jest ujawniona w jednostce rejestrowej nr G.165 jako grunty we władaniu (na zasadach posiadania samoistnego) Skarbu Państwa, w użytkowaniu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, użytek gruntowy Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi.

Jak wyjaśnił Starosta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] został wykazany w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do przedmiotowych gruntów w związku z reformą administracyjną kraju od 1998 r., gdyż zadania realizowane przez Wojewódzki Zarząd Urządzeń Wodnych i Inwestycji w T. zostały wówczas przejęte przez [...] jako wojewódzką samorządową jednostkę organizacyjną działającą na terenie województwa świętokrzyskiego. W związku z powyższym w rejestrach ewidencji gruntów zostały wówczas wprowadzone stosowne zmiany polegające na ujawnieniu [...] jako władającego gruntami w imieniu Marszałka Województwa Świętokrzyskiego.

W zakresie nieruchomości objętych postępowaniem organ I instancji przeprowadził badania stanu prawnego w Wydziale Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Sandomierzu i ustalił, że ww. nieruchomości nie mają urządzonej księgi wieczystej, ani nie mają założonego zbioru dokumentów, tym samym brak uregulowanego stanu prawnego tych działek.

Na podstawie "Operatu Wodnoprawnego na odprowadzenie wód ze zbiornika wodnego utworzonego w wyrobisku byłej Kopalni Siarki "Piaseczno" do kanału Piaseczno w km 4+780", Starosta ustalił, że działki ewidencyjne o numerach [...], [...], [...], 623, działka ewidencyjna nr [...] i działka nr [...] stanowią "Kanał Piaseczno". Z charakterystyki odbiornika - Kanał Piaseczno zawartej w powyższym operacie wodnoprawnym wynika, że został on zbudowany do celów odprowadzenia wód z wyrobiska pokopalnianego Kopalni Siarki "Piaseczno" do rzeki Wisły. Początek jego koryta zlokalizowany jest w sąsiedztwie wylotu kolektora tłocznego odprowadzającego wody, następnie przebiega przez nieużytki i tereny leśne. Jest to koryto o głębokości od 1,8 m do 4.0 m / przy ujściu /, o szerokości dna przy ujściu do Wisły ok. 2,0 m, okresowo odprowadzające wody z wyrobiska Piaseczno.

W Monitorze Polskim - Dzienniku Urzędowym Rzeczpospolitej Polskiej Nr 49 z dnia 21 czerwca 2011 r., ogłoszono "Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły". W załączniku zatytułowanym "Charakterystyka Jednolitych Części Wód Rzecznych", wykazano "Kanał Piaseczno" jako jednolitą część wód powierzchniowych.

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 8 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.), pod pojęciem " kanał " rozumie się sztuczne koryta odprowadzające wodę w sposób ciągły lub okresowy o szerokości dna co najmniej 1.5 m przy ujściu lub ujęciu. Natomiast pod pojęciem " rów " rozumie się sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy o szerokości dna mniejszej od 1.5 m przy ujściu. Z kolei, zgodnie z art. 70 ust. 2 ustawy Prawo wodne urządzenia melioracji wodnych dzielą się na podstawowe i szczegółowe, w zależności od ich funkcji i parametrów. W myśl art. 71 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne, kanały, wraz z budowlami związanymi z nimi funkcjonalnie zaliczane są do urządzeń wodnych podstawowych i stanowią własność Skarbu Państwa, a zgodnie z art. 75 tej ustawy, ich utrzymanie należy do Marszałka Województwa. Na podstawie art. 11 ust 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonuje marszałek województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa - w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3. Zgodnie z § 4 pkt 1 i § 5 lit. f "Statutu Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K.", stanowiącego załącznik do uchwały Sejmiku Województwa Nr [...], Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. realizuje zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane na podstawie ustawy Prawo Wodne przez Marszałka Województwa lub organy samorządu Województwa, w tym wykonuje prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód, dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego.

Mając na uwadze przytoczone powyżej ustalenia i przepisy prawa, organ odwoławczy stwierdził, że objęte niniejszym postępowaniem działki stanowią kanał o określonych parametrach, zbudowany w celu odprowadzenia wód z wyrobiska pokopalnianego Kopalni Siarki "Piaseczno" do rzeki Wisły. Bez względu na to, czy aktualnie kanał ten pełni rolę przypisaną mu w Operacie Wodnoprawnym, nie można uznać, że stanowi on rów melioracyjny, jak tego żąda wnioskodawca. W związku z powyższym, brak podstaw do zmiany użytku gruntowego Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi na użytek gruntowy W - rowy, na działkach stanowiących przedmiot postępowania. Wobec braku możliwości zmiany użytku gruntowego w spornych działkach, brak również podstaw do wykreślenia wnioskodawcy jako użytkownika przedmiotowej nieruchomości.

Kończąc organ, cytując treść art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 44 pkt 2 i § 45 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2015 r., poz. 542) podkreślił, że dołączone do pisma [...] z dnia 16 czerwca 2014 r. dokumenty nie stanowią dokumentów, które mogą służyć za podstawę wprowadzenia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze na powyższą decyzję, domagając się jej uchylenia, Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. zarzucił, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego, gdyż organy ewidencyjne:

1/ w postępowaniu prowadzonym na wniosek strony nie działały w zakresie zgodnym z jej żądaniem;

2/ w sposób nieprawidłowy ustaliły stan faktyczny;

3/ zastosowały niewłaściwe przepisy prawa materialnego;

4/ wydały decyzje nie spełniające wymogów przepisów prawa.

W uzasadnieniu autor skargi podał, że postępowanie zostało wszczęte na podstawie wniosków w sprawie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie tego podmiotu jako władającego działkami oraz zmiany oznaczenia użytków gruntowych. Istotą wniosku było usunięcie oczywiście błędnego wpisu podmiotowego ([...]) i przedmiotowego (rodzaj użytku) dokonanego w przeszłości. Wnioskodawca nie domagał się zatem zmiany wpisu lecz stwierdzenia, iż znajdujący się w ewidencji wpis został dokonany bez podstawy faktycznej i prawnej. Zdaniem wnioskodawcy obowiązek organów ewidencyjnych utrzymywania ewidencji w stanie aktualności polega także na usuwaniu oczywiście błędnych wpisów. Organy ewidencyjne nie przeprowadziły postępowania w zakresie zgodnym z żądaniem strony. Z uzasadnienia decyzji tych organów nie wynika w jakiej konkretnej dacie, na podstawie jakich dokumentów źródłowych oraz na jakiej podstawie prawnej dokonano wpisu podmiotowego [...] oraz wpisu użytku o symbolu "Wp" w odniesieniu do spornych działek gruntu.

Zgodnie z zasadami prowadzenia ewidencji gruntów, na które organ powołuje się w zaskarżonej decyzji, utrzymywanie ewidencji w stanie aktualności wymaga wprowadzania do bazy udokumentowanych zmian. Jeśli [...] ujawniono jako podmiot władający przedmiotowymi działkami, a grunt zakwalifikowano jako użytki "Wp" to, w myśl powyższej zasady winno to wynikać z konkretnych dokumentów źródłowych. Taki dokument nie został wskazany przez organy ewidencyjne. Jakie dowody na potwierdzenie, iż wpis jest błędny miał składać wnioskodawca skoro, nie znał podstaw wpisu istniejącego?

Strona skarżąca podkreśliła, że w zaskarżonej decyzji brak jest wskazania konkretnej daty dokonania wpisu [...]. Ogólnikowe odesłanie do reformy administracyjnej kraju od 1998 r. nie pozwala na ustalenie daty faktycznej wpisu. Brak daty wpisu uniemożliwia zaś ustalenie w jakim stanie prawnym wpisu dokonywano; na przestrzeni lat zmianie uległy zarówno przepisy ustawy Prawo wodne, jak i zasady prowadzenia ewidencji gruntów. Zaskarżona decyzja nie stanowi zatem rozstrzygnięcia sprawy wyznaczonej treścią wniosku strony. Organy powinny wyjaśnić podstawy dokonania wpisów do ewidencji w przeszłości i stwierdzić, iż wpis ten odpowiada aktualnemu stanowi faktycznemu i prawnemu.

Zdaniem skarżącego oczywiście błędne są ustalenia faktyczne organów ewidencyjnych. Nie jest uzasadnione stwierdzenie, iż zadania realizowane przez Wojewódzki Zarząd Urządzeń Wodnych i Inwestycji w T. zostały przejęte przez [...] jako jednostkę działającą na terenie województwa świętokrzyskiego. W odwołaniu od decyzji organu I instancji [...] wyjaśniał szczegółowo podstawy przejmowania zadań i mienia od państwowych jednostek organizacyjnych przez samorząd województwa w związku z reformą administracji. Wyjaśnienia te organ pominął. Jednocześnie w zaskarżonej decyzji organ nie wskazał, jakiego rodzaju następstwo zachodzi między [...] a wpisanymi uprzednio państwowymi jednostkami organizacyjnymi (w tym m.in. Wojewódzkim Zarządem Inwestycji Rolniczych w T.). Ustalenie to było istotne, gdyż jednocześnie z wpisem [...] podlegała wykreśleniu inna jednostka.

Błędne są ustalenia faktyczne w przedmiocie charakteru urządzenia "Kanału Piaseczno", bo organ ewidencyjny nie jest uprawniony do dokonywania ustaleń faktycznych innych niż wynikające z przedłożonych dokumentów oraz pozostają one w sprzeczności z dokumentami urzędowym złożonymi przez wnioskodawcę oraz innymi znajdującymi się w aktach sprawy.

Skarżący uznał, że WINGiK dokonał ustaleń faktycznych wbrew treści urzędowych dokumentów. Jak wynika z operatu wodnoprawnego znajdującego się w aktach "Kanał Piaseczno" został zbudowany do celów odprowadzania wód z wyrobiska pokopalnianego Kopalni Siarki "Piaseczno" do rzeki Wisły. Początek koryta zlokalizowany jest w sąsiedztwie wylotu kolektora tłocznego. Dokument ten jednoznacznie określa funkcję urządzenia. Dodatkowo wnioskodawca przedłożył wycinek mapy poglądowej melioracji szczegółowej oraz oświadczenie o wpisie do ewidencji urządzeń prowadzonej na podstawie art. 70 ust.3 ustawy Prawo wodne z których wynika, iż "Kanał Piaseczno" stanowi urządzenie melioracji wodnych szczegółowych - rów R1. Pomijając powyższe dowody lub działając wbrew ich treści organ uznał, iż "Kanał Piaseczno" stanowi urządzenie melioracji wodnej podstawowej - kanał.

Wniosek taki WINGiK wywiódł wskazując art. 71 ust. 1 pkt.3, art. 70 ust.2, art. 75 ustawy Prawo wodne w sprzeczności z rzeczywistym brzmieniem ww. przepisów. Zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy Prawo wodne do urządzeń melioracji wodnych podstawowych zalicza się tylko takie kanały, które służą celom, o których mowa w art. 70 ust. 1. Chodzi o kanały służące polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej uprawy oraz ochronie użytków rolnych przed powodziami. Funkcji tej nie spełnia "Kanał Piaseczno", co stwierdza organ w zaskarżonej decyzji.

W związku z tym stwierdzenie organu, iż "Kanał Piaseczno" jest urządzeniem melioracji wodnych podstawowych, stanowi własność Skarbu Państwa i winien być utrzymywany przez Marszałka Województwa nie ma uzasadnienia faktycznego ani prawnego.

Wnoszący skargę podniósł, że ustalenia organu co do charakteru prawnego urządzenia jakim jest "Kanał Piaseczno" są nie tylko wadliwe ale przede wszystkim zbędne. Przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek [...] winien być stan prawny gruntów, a nie urządzeń melioracji wodnych,. Stan prawny urządzeń nie determinuje stanu prawnego gruntów pod tymi urządzeniami. Organ skupiając się na ocenie charakteru urządzenia czynił zbędne w sprawie ustalenia. Jednocześnie zaniechał tego co istotne, tj. ustalenia stanu prawnego przedmiotowych gruntów i charakteru użytków.

W ocenie strony skarżącej organ w zaskarżonej decyzji nie dostrzegł konieczności rozróżnienia wód i gruntów pod wodami. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo wodne wody płynące i grunty pod wodami to dwa odrębne przedmioty własności. Zgodnie z art. 12 ust. 1 wody w rowach stanowią własność właściciela nieruchomości. Przywołany przez organ II instancji art. 11 ust. 1 pkt. 4 ustawy Prawo wodne jako argument przemawiający za tym, iż to Marszałek Województwa jest zobowiązany utrzymywać "Kanał Piaseczno", a zatem podmiotem władającym przedmiotowymi działkami jest [...], należy uznać za chybiony. Art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne dotyczy wyłącznie reprezentacji Skarbu Państwa w zakresie wód publicznych. Nie dotyczy gruntów pod wodami. Do gruntów pokrytych wodą płynącą nie mają zastosowania przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 14a ustawy Prawo wodne). Do gruntów zajętych pod rowy ustawę tę stosuje się (art. 12 ust. 2 ustawy Prawo wodne).

Organ nie wskazał podstawy prawnej, na której opierał ustalenia co do prawa samoistnego posiadania niniejszych gruntów przez Skarb Państwa ani też podstawy władania tymi gruntami przez [...]. Podstawowym ustaleniem faktycznym w sprawie winno być ustalenie właściciela gruntu, na którym znajduje się rów zwany "Kanałem Piaseczno" gdyż tylko ten właściciel jest właścicielem wód w tym rowie. Organ nie wyjaśnił, na czym polega "użytkowanie" jako forma władztwa [...] nad gruntami nie stanowiącymi własności Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący domaga się wykreślenia go z ewidencji gruntów, w której figuruje obok Skarbu Państwa wpisanego jako samoistny posiadacz, jako użytkownik działek o numerach: [...], [...], [...] i[...]położonych w obrębie Chodków Stary, nr [...]położonej w obrębie Chodków Nowy i nr [...] położonej w obrębie Łążek gmina Łoniów i jednocześnie domaga się dokonania zmiany rodzaju użytku gruntowego poprzez wpisanie w miejsce Wp - grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi użytku gruntowego W- gruntu pod rowami. Z wniosku jak i ze skargi wynika, że powodem wykreślenia skarżącego z ewidencji gruntów odnośnie tych działek ma być po pierwsze to, że działki te znajdują się pod rowami, nie zaś pod wodami płynącymi, po drugie nawet gdyby na działkach tych znajdował się kanał, to zdaniem autora skargi jest to bez znaczenia, bowiem organ nie ustalił, kiedy dokładnie i na jakiej podstawie skarżący został wpisany jako władający, a po trzecie bez znaczenia ma charakter wody płynącej przez te działki i kto jest jej właścicielem, gdyż powinno się ustalić właściciela gruntu pod tymi wodami. Zdaniem autora skargi zbędne jest w związku z tym ustalenie charakteru prawnego Kanału Piaseczno, gdyż stan prawny urządzeń nie determinuje stanu prawnego pod tymi urządzeniami. W sprawie bowiem istotne jest tylko ustalenie stanu prawnego gruntu i charakteru użytków.

W związku z tym zauważyć należy, że ustawa Prawo wodne odmiennie aniżeli prawo cywilne reguluje kwestię własności gruntu i znajdujących się na tym gruncie składników. O ile bowiem z cywilnej zasady super ficies solo cedit wynika, że wszystko to co jest związane trwale z gruntem stanowi własność właściciela tego gruntu, o tyle zgodnie z art. 14 ust. 1 Prawa wodnego grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód. Innymi słowy o ile w prawie cywilnym los prawny składników nieruchomości zależy od losu prawnego gruntu, na którym się znajdują, o tyle według Prawa wodnego własność gruntu zależy od własności wody, która go pokrywa. Dlatego też prawidłowo organ skoncentrował się na kwestii, czyją własność stanowią wody pokrywające działki będące przedmiotem sprawy.

Skarżący twierdzi, że są to rowy i swoje stanowisko odnośnie tej kwestii opiera na odbitkach kserograficznych map z daty bliżej nieokreślonej, na których działki zostały przedstawione jako rowy oraz oświadczenia swojego dyrektora, że zgodnie z ewidencją wód, urządzeń melioracji oraz zmeliorowanych gruntów prowadzoną na podstawie art. 70 ust. 3 Prawa wodnego, na działkach będących przedmiotem sprawy występują urządzenia melioracji szczegółowej – rów melioracyjny R-1 – wykonane w ramach zadania "Chodków – Jasienica". Z oświadczenia pełnomocnika skarżącego złożonego na rozprawie przed sądem wynika zaś, że inwestycja Chodków – Jasienica była prowadzona w 1978 r.

Z kolei organ swoje ustalenia odnośnie tego, że działki będące przedmiotem wniosku pokryte są płynącymi wodami powierzchniowymi poczynił na podstawie operatu wodnego sporządzonego w 2014 r. oraz uchwały Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza Wisły (M.P. Nr 49, poz. 3246), który to plan wymienia Kanał Piaseczno. Z kolei z operatu wynika, że szerokość dna tego kanału przy ujściu do Wisły ma 2 metry.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 Prawa wodnego, śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na płynące, do których zalicza się między innymi wody w kanałach (lit.a). Z kolei zgodnie z art. 10 ust. 1a Prawa wodnego, między innymi takie właśnie wody, a więc śródlądowe wody powierzchniowe płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Jeśli do tego dodać wynikającą z art. 14 ust. 1 Prawa wodnego zasadę, o której była mowa na wstępie, że grunty pokryte wodami powierzchniowymi stanowią własność właściciela tych wód, to nie może budzić żadnych wątpliwości, że stosownie do tych wszystkich przywołanych przepisów właścicielem gruntu pod Kanałem Piaseczno jest Skarb Państwa, jako właściciel śródlądowej powierzchniowej wody płynącej.

Skarżący zdaje się nie kwestionować, że działki pokryte są wodami Kanału Piaseczno, twierdzi natomiast że ta okoliczność jest bez znaczenia, gdyż według jego dokumentacji na tym odcinku są to rowy. W związku z tym zauważyć należy, że z definicji "kanału" zawartej w art. 9 ust. 1 pkt 5 wynika, że nie jest możliwe, aby kanał na jakimś odcinku mógł zostać zakwalifikowany jako rów. Zgodnie bowiem z tą definicją, przez kanał należy rozumieć sztuczne koryto prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna co najmniej 1,5 m przy ujściu lub ujęciu. Bez znaczenia jest więc szerokość kanału w innych miejscach. Skoro zaś wystarczy, że przy ujściu lub ujęciu ta szerokość będzie wynosiła minimum 1,5 m to przez całą długość takie koryto prowadzące wodę należy traktować jako kanał. Zauważyć należy, że znajdujące się na będących przedmiotem sprawy działkach koryto stanowi tylko część kanału Piaseczno, którego długość wynosi prawie 800 km.

Tak więc prawidłowe jest stanowisko organu odnośnie tego, że brak jest podstaw do zmiany w ewidencji gruntów rodzaju użytku gruntowego z Wp – grunty pod wodami powierzchniowymi na W – gruntu pod rowami.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego, prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, z zastrzeżeniem art. 13, wykonuje marszałek województwa jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonywane przez samorząd województwa – w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3. W świetle tej regulacji, bez znaczenia pozostaje zarzut, że Kanał Piaseczno nie jest urządzeniem melioracji podstawowej, gdyż nie służy celom określonym w art. 70 ust. 1 Prawa wodnego. Art. 11 Prawa wodnego, dotyczący wykonywania przez marszałka województwa praw właścicielskich Skarbu Państwa do wód, nie odsyła do pojęcia "urządzenie melioracji wodnych podstawowych" ale właśnie do pojęcia "wód". Ponadto zauważyć należy, że jak to wynika z operatu wodnego, Kanałem Piaseczno odprowadzane są wody ze zbiornika utworzonego w wyrobisku byłej kopalni, tak więc niewątpliwie odprowadzanie tych wód kanałem zamiast na okoliczne użytki rolne służy celowi, o którym mowa w art. 70 ust. 1.

Przepisy ustawy Prawo wodne nie wymagają, jeśli chodzi o uregulowane w art. 11 ust. 1 pkt 4 wykonywanie przez marszałka województwa praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, wydania odrębnej decyzji. W myśl bowiem art. 217 Prawa wodnego, wydania decyzji o przejściu w trwały zarząd wymagały tylko wody i grunty stanowiące własność Skarbu Państwa przechodzące w trwały zarząd urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej i parków narodowych, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 1-3.

Tak więc podstawę wpisu w ewidencji gruntów zarówno Skarbu Państwa jako właściciela, jak i marszałka (ewentualnie podmiotu, któremu marszałek powierzył wykonywanie zadań z zakresu administracji rządowej wykonywanych na podstawie Prawa wodnego, tak jak ma to miejsce w tej sprawie), jako podmiotu wykonującego prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych i gruntów pod tymi wodami, stanowią przepisy ustawowe, stosownie do § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na postawie dyspozycji zawartych w aktach normatywnych. Tymi przepisami ustawowymi są wyżej przytoczone przepisy Prawa wodnego, a mianowicie: art.10 ust.1a, art. 14 ust.1 – w odniesieniu do wpisu Skarbu Państwa jako właściciela (samoistnego posiadacza) oraz art. 11 ust. 1 pkt 4 oraz art. 14 ust. 3.

Co prawda odnośnie działek będących przedmiotem sprawy to nie Marszałek Województwa został ujawniony jako podmiot wykonujący prawa właścicielskie Skarbu Państwa ale skarżący, jednak taki wpis odpowiada stanowi prawnemu. Zgodnie bowiem ze statutem Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. (dostępnym na stronie BIP Urzędu Marszałkowskiego Województwa), do zadań z zakresu administracji rządowej powierzonych [...] należą w szczególność wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód dla których praw właścicielskich nie wykonuje: minister właściwy do spraw gospodarki morskiej, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, dyrektor parku narodowego (§ 5 pkt f), gospodarowanie gruntami pokrytymi płynącymi wodami powierzchniowymi, o których mowa w art.14 ust. 3 w odniesieniu do wód określonych w art. 11 ust.1 pkt 4 Prawa wodnego (§ 5 pkt g statutu), a także gospodarowanie innym mieniem związanym z gospodarka wodną, stanowiącym własność Skarbu Państwa, które zostało powierzone marszałkowi Województwa (§5 pkt 7). Z powyższego wynika, że nie jest uzasadnione stanowisko, jakie zdaje się prezentować skarżący, że w ewidencji gruntów powinien ewentualnie figurować Marszałek Województwa. Organ ten bowiem swoje zadania z zakresu administracji rządowej wykonywane na podstawie ustawy Prawo wodne, a także zadania publiczne o charakterze wojewódzkim pozostające w przedmiotowym lub funkcjonalnym związku z zadaniami z zakresu administracji rządowej, a wykonywane przez Marszałka lub organy samorządu Województwa Świętokrzyskiego na podstawie innych ustaw, a także inne zadania powierzone przez Zarząd Województwa, powierzył do realizacji skarżącemu (§ 4 pkt 1, 2 i 3 statutu). W tej sytuacji, w ocenie Sądu, odnośnie gruntów Skarbu Państwa o jakich mowa w art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo wodne, dopuszczalne jest ujawnienia w ewidencji gruntów skarżącego pomimo, że nie posiada on osobowości prawnej. Stosownie bowiem do § 11 i § 12 rozporządzenia, w ewidencji gruntów mogą być także ujawnione jednostki organizacyjne, nie posiadające osobowości prawnej.

Skład orzekający nie podziela stanowiska skarżącego, że obowiązkiem organu było dokładne ustalenie daty, w jakiej [...] został ujawniony w ewidencji gruntów oraz wskazania na jakiej podstawie tego wpisu dokonano. Okoliczności te byłyby istotne, gdyby budziło jakieś wątpliwości to, czy ujawniony w ewidencji stan jest aktualny. Skoro zaś ta okoliczność, to jest, że działki pokryte są Kanałem Piaseczno, a więc powierzchniowymi wodami płynącymi, stanowiącymi własność Skarbu Państwa i że prawo własności do tych wód w imieniu Skarbu Państwa wykonuje Marszałek Województwa, a w jego imieniu [...], nie budzi wątpliwości, to bez znaczenia jest okoliczność, czy w 1998 r., kiedy to wpisano skarżącego jako władającego tymi działkami taki wpis był wówczas prawidłowy czy też nie. Nie może bowiem stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku okoliczność, że w 1978 r. działki będące przedmiotem sprawy stanowiły rów, a nie kanał ani też okoliczność, że zdaniem skarżącego nie jest on następcą prawnym podmiotów ujawnionych przed 1998 r. jako władających tymi działkami. Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodnie z dostępnymi dla organu dokumentacjo źródłowymi. [...] nie wykazała żadnym dokumentem, że wpisy w ewidencji dotyczące działek będących przedmiotem wniosku nie odpowiadają temu stanowi aktualności.

Sąd zauważa to, że w art. 11 Prawa wodnego mowa jest o wykonywaniu praw właścicielskich w stosunku do wód, nie zaś gruntów pod tymi wodami, jednakże w sytuacji jaka istnieje w tej sprawie, gdy działki są w całości zajęte przez kanał jak to wynika ze znajdujących się w aktach map, wykonywanie praw właścicielskich w stosunku do wód, o którym mowa w art. 11 Prawa wodnego staje się tożsame z wykonywaniem praw właścicielskich w stosunku do gruntu pod tymi wodami. Zauważyć bowiem należy, że z definicji kanału wynika, że nie jest to tylko płynąca woda ale także sztuczne koryto prowadzące wodę, a więc grunt, z którego to sztuczne koryto jest utworzone.

Reasumując stwierdzić należy, że ewidencja gruntów ma odzwierciedlać stan aktualny. Dlatego też w niniejszej sprawie nie jest istotne, czy w przeszłości dokonano prawidłowych wpisów, ale czy obecnie te wpisy są prawidłowe i aktualne. Tej zaś okoliczności skarżący nie podważył skutecznie żadnymi dokumentami.

Mając powyższe na uwadze, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami).