Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 752/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77, art. 78, art. 80, art. 86, art. 105, art. 107, art. 138
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 4, art. 33, art. 42, art. 87, art. 92, art. 93
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.
article: Art. 42, art. 45, art. 77
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 28 kwietnia 2008r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego Decyzją z dnia [...] 2007 r., nr [...]:

1. na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U., nr 204, poz. 2088) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia z dnia 23.09.2005 r. Nr [...] nałożył na A. Z. Handel [...] karę pieniężną w kwocie:

- 2000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia;

- 3000 zł. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych;

2. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 92 ust. 1 , ust. 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z L.p.1.1.7 i Lp.1.4.1. załącznika do ustawy.

Wskazał, że naruszono art. 33. art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 93 ustawy o transporcie drogowym, art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że w dniu 23.09.2005 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] funkcjonariusze Izby Celnej dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego przez firmę Handel [...] A. Z. - samochodem ciężarowym uniwersalnym FORD TRANSIT o numerze rejestracyjnym [...] wraz z przyczepą. Stwierdzono brak licencji (wypisu na wykonywanie transportu drogowego lub wymaganego zaświadczenia; wypisu na wykonywanie przewozu na potrzeby własne oraz karty opłaty drogowej).

Zawiadomieniem z dnia 30.09.2005 r. wszczęte zostało postępowanie w sprawie wykonywania transportu drogowego bez licencji oraz karty opłat drogowej.

Decyzją z dnia [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Celnego nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w kwocie 11.000. zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych. Od decyzji tej przedsiębiorca złożył odwołanie. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] 2006 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6.03.2007 r. sygn. akt III S.A./Kr 431/06 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję organu I instancji i wskazał, że organ I instancji powinien precyzyjnie określić, czy skarżący kierując pojazdem wykonywał przewóz na potrzeby własne rzeczy, a po wyjaśnieniu tej okoliczności i ustaleniu prawidłowej wysokości kary pieniężnej, ponownie odnieść się do obowiązku wynikającego z art. 42 ustawy o transporcie drogowym.

Organ I instancji zwrócił się o nadesłanie zaświadczenia na wykonywanie międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne, kierując się wyjaśnieniami zawartymi w piśmie z dnia 24.10.2005 r., w których przedsiębiorca podał, że "przewóz w trakcie kontroli był związany ściśle z moją działalnością gospodarczą tj. handlem [...], bowiem jechałem celem zaopatrzenia w towar dla mojego handlu [...]" i "dnia 23.09.2005 r. kierowałem swoim samochodem marki Ford Transit z przyczepą (...) i jechałem w kierunku granicy C. Zamierzałem dokonać zaopatrzenia w towar w ramach prowadzonej przeze mnie działalności polegającej na handlu [...]." Strona nie nadesłała tego dokumentu.

Pismem z 2.10.2007 r. organ zawiadomił przedsiębiorcę o rozszerzeniu postępowania o wykonywanie międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia.

Przedsiębiorca w wyjaśnieniach zawartych w piśmie z dnia:

- 12.10.2007 r. podał, że "prowadził niezaładowany samochód. W tej sytuacji trudno jest uznać, iż w dniu 23.09.2005 r. wykonywał przewóz na potrzeby własne rzeczy, czy też przewóz na potrzeby własne osób."

- 26.11.2007 r. podał, że przewóz dokonywany w dniu 23.09.2005 r. nie uważa za przewóz na potrzeby własne osób lub rzeczy, gdyż w momencie kontroli nie wiózł żadnego towaru, lecz po niego dopiero jechał.

Zdaniem organu przedsiębiorca w dniu kontroli jechał po towar pojazdem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i przewóz wykonywany w tym dniu był przewozem na potrzeby własne, spełniającym przesłanki określone w art. 4 pkt.4 ustawy o transporcie drogowym.

Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy - przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie (...), wypis z zaświadczenia (...).

Skarżący w trakcie kontroli nie posiadał wypisu z zaświadczenia i poruszał się po drodze krajowej zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3.5 tony.

W myśl art. 42 ust. 1 ustawy - przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz wykonujący przewóz na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych,(...). Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty drogowej.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy- podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) kartę opłaty drogowej. Z protokołu kontroli wynika, iż karty opłaty drogowej kierowca nie posiadał.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości organ kontrolujący może w oparciu o art. 93 ustawy wymierzyć w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną.

Zgodnie z L.p. 1.1.7 załącznika do ustawy, za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia została określona kara w wysokości 2.000 zł. oraz zgodnie z L.p. 1.4.1. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, została określona kara w wysokości 3000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył skarżący i zarzucił naruszenie:

1. art. 42 oraz 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przez obciążenie karą za przejazd po drogach krajowych bez wymaganej opłaty drogowej.

2. art. 33 ust. 1 i 87 ust. 2 ustawy przez obciążenie karą za brak zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne,

3. art. 92 ust. 1 ustawy przez przyjęcie, iż odpowiedzialność przewidziana w tym przepisie ma charakter odpowiedzialności absolutnej, bez względu na przyczyny, które spowodowały konkretne uchybienia,

4. art. 93 ust. 7 ustawy poprzez jego niezastosowanie,

5. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa tj. podstawowych reguł postępowania administracyjnego nakazujących podjęcie przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a także naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez uznanie za udowodnione, że strona była winna naruszenia przepisów o konieczności posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a zwłaszcza posiadania karty opłaty drogowej- bez przeprowadzenia niezbędnego do ustalenia tych okoliczności dowodów, a w szczególności przesłuchania w charakterze strony skarżącego oraz wystąpienia z zapytaniem do funkcjonariuszy policji w Ł. i w N. T. lub przesłuchania tych funkcjonariuszy.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji w całości i odstąpienie od wymierzenia kary lub o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Ewentualnie na podstawie art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wniósł o umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Podniósł, że naruszający przepisy może zwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Organ I instancji winien wziąć pod uwagę, że nie wykupując opłaty za przejazd po drogach publicznych kierował się skarżący zasadą zaufania obywateli do organów wyrażoną w art. 8 k.p.a. W toku postępowania skarżący twierdził, iż nieuiszczenie opłaty spowodowane zostało mylną informacją organów Policji, która spowodowała, iż uznał, że przejazd ma charakter prywatny, niezarobkowy, wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób - nie jest konieczne, więc regulowanie opłat za przejazd po drogach publicznych.

Zdaniem skarżącego kara za brak winiety winna być uchylona, zaś kara za brak zaświadczenia winna zostać, co najmniej miarkowana. Skarżący wskazał na swoją trudną sytuację finansową i podniósł, że obciążenie go karą spowoduje konieczność sprzedaży samochodu, jedynej wartościowej rzeczy, jaką posiada.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 28.04.2008 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ustawa o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., nr 204, poz. 2088) zezwala na wykonywanie transportu drogowego po spełnieniu pewnych warunków.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 przepisów ustawy nie stosuje się do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów: 1) przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowyrn przewozie drogowym osób; 2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy; 3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Art 4 pkt 3 ustawy stanowi, iż transport drogowy to krajowy transport lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, nie spełniający warunków, o których mowa w pkt 4.

Pkt 4 zaś określa czym jest niezarobkowy przewóz drogowy, zgodnie z którym jest to przewóz na potrzeby własne, a więc każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej (art. 33 ust. 1 ustawy), zaś w ogóle podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencja".

Zgodnie z art. 42 ust.1 ustawy - przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz wykonujący przewozy na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 800 euro. z wyłączeniem: 1.przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką; 2. przejazdów po autostradach płatnych; 3. transportu kombinowanego; 4. komunikacji miejskiej; 5. zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nakłada na przedsiębiorcę obowiązek uiszczenia opłaty drogowej.

W myśl art. 87 ust.1 ustawy, podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych (...). Ust. 2 art. 87 stanowi również, iż podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1 i 1a, wypis z zaświadczenia, o którym mowa w art. 33.

W razie stwierdzenia nieprawidłowości organ kontrolujący może, w oparciu o art. 93 ustawy, nałożyć na przedsiębiorcę wykonującego transport drogowy lub przedsiębiorcę wykonującego przewozy na potrzeby własne karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Zgodnie z art. 92 ust.1 ustawy, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - podlega każe pieniężnej.

Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust.1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy i art. 92 ust 4 ustawy). L.p. 1.1.7 załącznika stanowi, iż wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze w wysokości 2.000 zł. Natomiast z L.p. 1.4.1 załącznika kara za naruszenie obowiązku wykonywania przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych została określona w wysokości 3.000 zł.

Najistotniejszym dla sprawy jest ustalenie czy na skarżącym ciążył obowiązek posiadania zaświadczenia na wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Zgodnie, bowiem z art. 33 ustawy przewozy na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zaświadczenie takie jest wymagane również na wykonywanie międzynarodowego niezarobkowego przewozu drogowego (art. 33 ust. 5 ustawy).

W związku z powyższym, organ zawiadomił przedsiębiorcę o rozszerzeniu postępowania o wykonywanie międzynarodowego, niezarobkowego przewozu drogowego bez wymaganego zaświadczenia. Przejazd w dniu kontroli miał charakter przewozu na potrzeby własne w zakresie działalności polegającej na wykonaniu handlu obwoźnego w Polsce.

W ocenie organu nie ma znaczenia czy przedsiębiorca poruszał się

pojazdem bez ładunku, czy też z ładunkiem, ponieważ podejmując i wykonując

przedmiotowy przewóz skarżący i tak naruszył przepisy ustawy o transporcie drogowym. Skarżący w dniu kontroli jechał po towar pojazdem

w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i przewóz wykonywany w tym dniu był przewozem na potrzeby własne, spełniającym przesłanki określone w art. 4 pkt. 4 ustawy zgodnie z definicją tam zawartą.

W dniu kontroli skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Handel [...] A. Z. - kierował osobiście zespołem pojazdów, wylegitymował się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, przewożąc w jedną stronę siedem osób oraz bagaż, zaś w drugą stronę jechał celem zaopatrzenia w towar dla swojego handlu obwoźnego.

Skarżący prowadził w tym czasie działalność gospodarczą pod nazwą Handel [...] A. Z., co potwierdza zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 18.11.1998 r. która została zakończona (decyzja nr [...] z dnia [...] 2008r. o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 31.12.2007r.). Z zaświadczenia o wpisie do ewidencji wynika, że przedmiotem prowadzonej działalności była: wszelka działalność handlowa i usługowa z wyłączeniem dziedzin koncesjonowanych i wymagających specjalnych zezwoleń.

W ocenie organu odwoławczego skarżący jako przedsiębiorca w dniu kontroli był zobligowany do posiadania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne, potwierdzającego zgłoszenie prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Dlatego uznał, iż organ I instancji dokonał prawidłowego rozstrzygnięcia uznając, iż wykonywany był przewóz na potrzeby własne zgodny z art. 4 pkt, 4 ustawy - bez wymaganego zaświadczenia i bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania a w szczególności do wniosku o przesłuchanie skarżącego w charakterze strony wyjaśnił, iż skarżący nie podał danych osobowych funkcjonariuszy Policji, którzy udzielili mu błędnej informacji. Kierowanie zapytania do Komendy Policji, o podanie, czy jej funkcjonariusze udzielają błędnej informacji i tym samym nie znają przepisów ustawy o transporcie drogowym, skazuje takie działanie na niepowodzenie. Ponadto wskazał, że skarżący czynnie uczestniczył w całym toku postępowania.

A. Z. wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając stanowisko zawarte w odwołaniu.

Podniósł też, że nałożona kara nie przekracza górnej ustawowej granicy 15 000 zł. określonej w art. 92 ust. 2 ustawy, jednak, biorąc pod uwagę rodzaj naruszeń oraz dochowanie przez skarżącego należytej staranności w wykonywaniu obowiązków jest karą bardzo wysoką.

Przewidziana w art. 92 ust. 1 ustawy odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną, a naruszający przepisy może się od niej uwolnić, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Odrzucenie tego poglądu byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) - zasady zaufania Obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego.

Nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego jest mechaniczne i rygorystyczne uregulowanie sytuacji prawnej zobowiązanego i ustalenie wysokości sankcji administracyjnej niezależnie od przyczyn, które spowodowały nieterminowe wykonanie obowiązku prawnego. Podmiot karany administracyjną karą pieniężną musi mieć zapewnione prawo do obrony w procedurach prawa administracyjnego, a także prawo do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej, przynajmniej przez wykazanie, że dołożył należytej staranności wykonując swoje obowiązki i obiektywnie nie miał możliwości zachować się w inny sposób, niż w ten, którym wyczerpał znamiona deliktu i administracyjnego.

Organ winien wziąć pod uwagę, że nie wykupując opłaty za przejazd po drogach publicznych skarżący kierował się zasadą zaufania wyrażoną w art. 8 k.p.a. W toku postępowania konsekwentnie twierdził, iż nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych spowodowane zostało mylną, jak się później okazało, informacją organów Policji, która spowodowała, iż uznał, (co zostało potwierdzone przez udzielających odpowiedzi Policjantów), że przejazd ma charakter prywatny, niezarobkowy, wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób - nie musi, więc regulować opłat za przejazd po drogach publicznych.

Podobna informacja uzyskana wcześniej spowodowała także, iż nie występował o zaświadczenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, wykonywane zresztą sporadycznie.

Podniósł, iż normy prawa administracyjnego winny zawierać regulację zapewniającą skuteczną realizację ochrony społecznego i słusznego interesu indywidualnego.

Konstruowanie odpowiedzialności administracyjnej winno się jednak opierać na założeniu, iż w prawem przewidzianych okolicznościach, możliwe jest uchylenie się od odpowiedzialności, pomimo stwierdzenia, iż zachowanie podmiotu wyczerpało znamiona deliktu a ustawodawca winien miarkować nie tylko dotkliwość ustanawianej sankcji, ale również okoliczności uchylenia odpowiedzialności podmiotu, który swoim działaniem wypełnił znamiona deliktu.

Dolegliwość sankcji, a przede wszystkim znamiona przedmiotowe deliktu, winny dawać wskazówki do określenia okoliczności rzutujących na zakres odpowiedzialności i stany cechujące podmiot - sprawcę deliktu, uchylające bezprawność jego działań.

Ustawodawcy, a także organów stosujących prawo nie może jednak ujść fakt, iż sankcje, zwłaszcza finansowe, są ingerencją w prawa ich adresatów. W związku z powyższym niezbędne jest ustanowienie zarówno procesowo, jak również materialnoprawnych rozwiązań, które zagwarantują, że ingerencja ta, mimo, iż podejmowana w odniesieniu do podmiotów naruszających prawo, pozostanie adekwatna do sposobu, przyczyn i skutków tych naruszeń.

Wobec powyższego, kara nałożona na skarżącego za brak winiety winna być uchylona, zaś kara za brak zaświadczenia winna zostać, co najmniej miarkowana.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 78 i art. 80 kpa przez brak przesłuchania w charakterze strony skarżącego oraz wystąpienia z zapytaniem do funkcjonariuszy policji w Ł. i w N. T.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem "rządząca postępowaniem administracyjnym zasada prawdy obiektywnej wymaga, aby w toku postępowania organy administracji państwowej podejmowały z urzędu wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu taktycznego sprawy." (tak: Wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 listopada 2004 r. sygn. akt: 7 .'V SA 1779/03 opubl. CH "Beck" Legalis 2006 r.). W orzecznictwie nie budzi wątpliwości również pogląd, iż "w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa.

Tym samym organ nie dopełnił podstawowych obowiązków wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. pomimo tego, iż zasady postępowania wymagają, aby w sytuacji, kiedy pojawiają się rozbieżności dotyczące kwestii mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, organ podjął wszystkie możliwości do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. W celu wyjaśnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia organ był obowiązany przeprowadzić dowody z przesłuchania strony, funkcjonariuszy Policji wnioskowane przez skarżącego.

Warunkiem prawidłowości oceny wyników postępowania dowodowego jest zgromadzenie i przeprowadzenie dowodów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był niekompletny materiał dowodowy, choć organ ją wydający niewątpliwie posiada instrumenty pozwalające na zebranie kompletnego materiału dowodowego.

Uzasadnienie organu odwoławczego odstąpienia od przesłuchania funkcjonariuszy Policji niepodaniem przez skarżącego ich nazwisk jest niezgodne zasadami postępowania administracyjnego a nadto organy nie wzywały do podania tych nazwisk, pod rygorem pominięcia dowodu.

Organy odstępując od przesłuchania w charakterze strony skarżącego uzasadniały to czynnym uczestnictwem w postępowaniu, co jest niewystarczające, gdyż czym innym jest umożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, (co jest obowiązkiem organu wynikającym z art. 10 k.p.a.) a czym innym przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony przewidzianym w art. 86 k.p.a.

Przepis art. 78 § 1 k.p.a. stanowi, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Działanie organu naruszyło powołany przepis, gdyż ustalenie okoliczności braku opłaty drogowej należy do istotnych okoliczności sprawy.

Organ naruszył także art. 4 i 6 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji uchwalonego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. co zdaniem skarżącego, polega na działaniu niezgodnie z zasadą praworządności oraz na naruszeniu przy wydawaniu decyzji oraz wszczynaniu postępowania egzekucyjnego przeciwko skarżącemu zasady proporcjonalności w stosunku do obranego celu.

Przepis art. 4 Kodeksu harmonizuje z art. 7 Konstytucji RP nakazującym organom władzy publicznej, działać "na podstawie i w granicach prawa" oraz z zawierającym podobne postanowienie art. 6 Kpa i art. 120 Ordynacji podatkowej. "Dobra praktyka administracyjna", o której mówi Kodeks jest pojęciem szerszym niż przestrzeganie przepisów prawa.

W sprawie organy naruszyły powołane uregulowania. Przede wszystkim nie poinformowały skarżącego, że nie podanie nazwisk funkcjonariuszy spowoduje pominięcie zgłaszanego dowodu, jak również wszczęły postępowanie egzekucyjne przed wydaniem jakiejkolwiek decyzji o rozłożeniu na raty, pomimo, iż złożył wniosek o raty z wszelkimi załącznikami. Nadmienił, iż uzyskał już od Dyrektora Izby Celnej rozłożenie na raty zaległości 11.000 zł., toteż wizyta Komornika przed otrzymaniem zawiadomienia w przedmiocie rat i wystawienie tytułu wykonawczego była dla skarżącego zaskoczeniem. Takie działania organów nie wzbudzają zaufania, o którym mowa w art. 8 k.p.a i niezgodne są z zasadami uczciwości i praworządności.

Z kolei Art. 6 ust. 1 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji zawiera zasadę proporcjonalności w stosowaniu środków w celu osiągnięcia zamierzonego celu. Okoliczności, które w przypadku skarżącego spowodowały naruszenie przepisów o transporcie drogowym przemawiają za złagodzeniem odpowiedzialności w stosunku do Państwa, tym bardziej, że przemawia za tym jego sytuacja finansowa, tymczasem organ wzywa do uzupełnienia podania o rozłożenie na raty oraz do przedstawienia załączników do tego podania, po czym nie wydając decyzji w tej sprawie wystawia tytuł wykonawczy i wysyła do skarżącego Komornika.

Takie działanie organu jest nieproporcjonalne do popełnionego przewinienia. Względy uczciwości wymagałyby przynajmniej poinformowania o negatywnym rozpatrzeniu podania o rozłożenie zaległości na raty.

Reasumując, nie powinien skarżący być obciążany nałożonymi karami, a już z całą pewnością nie powinienem być obciążany karą za brak winiety.

Za tym przemawiają także względy społeczne oraz zasady współżycia społecznego. Jest rencistą i ma dwoje dzieci, żona jest bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Nie uzyskuje dochodów poza rentą, gdyż działalność gospodarczą wyrejestrował z powodu wysokich kosztów tej działalności. Na jego utrzymaniu pozostaje cała rodzina, stąd też ma trudności z zapewnieniem jej niezbędnych środków finansowych.

Nałożenie wysokiej kary (prawie pięciokrotnie wyższej niż renta, którą otrzymuje), zwłaszcza w sytuacji, gdy zastosował się do stanowiska organów Policji, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i z przepisami postępowania administracyjnego, w tym zasady adekwatności sankcji administracyjnej do sposobu, przyczyn i skutków naruszenia. Podniósł, iż w sytuacji obciążenia karą zmuszony będzie sprzedać samochód, gdyż jest to jedyna wartościowa rzeczą jaką posiada. Pozbawienie jedynego dorobku życiowego oraz minimum bezpieczeństwa, jakie daje własny samochód, będzie dla rodziny ogromnym ciosem. Byłoby to, sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

W sytuacji uznania, iż jest zobowiązany zapłacić kary, wniósł o dokonanie ich miarkowania (zmniejszenia). Podniósł, iż ustawa o transporcie drogowym nie zabrania dokonywania takiego miarkowania (powołując się na uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 25 lipca 2007 r., II SA/Bk 276/07). Powołał się także na Komentarz do Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji (Wydanie VI, autor Jerzy Świątkiewicz Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich Warszawa, marzec 2007 r.)

Wskazał, że za stanowiskiem skarżącego przemawiają zmiany legislacyjne obowiązujące w ustawie o transporcie drogowym od 20 czerwca 2007 r. Zgodnie z art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym przepisów odnoszących się do nakładania sankcji określonych w art. 92 ust. 1 tej ustawy nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny - zgodnie z ustawowymi kompetencjami - badał, czy treść zaskarżonej decyzji jest zgodna z prawem i czy postępowanie prowadzące do jej wydania było niewadliwe i rzetelne. Z tego punktu widzenia nie można dopatrzyć się podstaw do uwzględnienia skargi.

Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjno-prawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji. Granice sprawy wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego.

Przedmiotem rozstrzygnięcia zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego było utrzymanie w mocy nałożonych na skarżącego przez organ I instancji kar pieniężnych na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz umorzenie postępowanie jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego.

Dlatego też nie mogły przynieść zamierzonego skutku zarzuty skarżącego dotyczące wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego obejmującego egzekucję nałożonych kar.

Z dokonanych przez organy ustaleń wynika, że skarżący w dniu 23.09.2005 r. - tj. w dniu kontroli kierował po drodze krajowej zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3.5 tony i prowadził w tym czasie działalność gospodarczą pod nazwą Handel [...] A. Z., co potwierdza zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 18.11.1998 r. Przedmiotem prowadzonej działalności była: wszelka działalność handlowa i usługowa z wyłączeniem dziedzin koncesjonowanych i wymagających specjalnych zezwoleń. Organy przyjęły zgodnie z wyjaśnieniami skarżącego, że skarżący w dniu kontroli jechał po towar pojazdem w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Organy zasadnie zdaniem Sądu, przyjęły, że przewóz wykonywany w tym dniu był przewozem na potrzeby własne, spełniającym przesłanki określone w art. 4 pkt.4 ustawy o transporcie drogowym, który zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy- wymagał uprzedniego uzyskania zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 87 ust. 2 ustawy, podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie (...), wypis z zaświadczenia (...).

Zgodnie z art. 42 ust. ustawy- przedsiębiorcy wykonujący transport drogowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej oraz wykonujący przewóz na potrzeby własne są obowiązani do uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych,(...).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy- podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego (...) jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli (...) kartę opłaty drogowej.

Organy przyjęły, czemu skarżący nie zaprzeczał, że w chwili kontroli skarżący nie posiadał i nie okazał wypisu z zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne ani też karty opłaty drogowej.

Takie ustalenia stanowiły podstawę do wymierzenia skarżącemu w oparciu o art. 93 ust. 1 ustawy w drodze decyzji administracyjnej, kary pieniężnej: zgodnie z L.p. 1.1.7 załącznika do ustawy, na wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w wysokości 2.000 zł. oraz zgodnie z L.p. 1.4.1. za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych w wysokości 3000 zł.

Prawidłowo jednocześnie umorzono postępowanie jako bezprzedmiotowego w części dotyczącej wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji na podstawie art. 105 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

Skarżący zarzucając tak w odwołaniu jak i w skardze m.in. naruszenie art. 93 ust. 7 ustawy poprzez jego niezastosowanie podnosił, że organ winien wziąć pod uwagę, że nie wykupując opłaty za przejazd po drogach publicznych skarżący kierował się zasadą zaufania obywateli do organów wyrażoną w art. 8 k.p.a. W toku postępowania konsekwentnie twierdził, iż nieuiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych spowodowane zostało mylną, jak się później okazało, informacją organów Policji. Uzyskana informacja spowodowała, iż uznał, (co zostało potwierdzone przez udzielających odpowiedzi Policjantów), że przejazd ma charakter prywatny, niezarobkowy, wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób - nie musi, więc regulować opłat za przejazd po drogach publicznych. Podobna informacja uzyskana wcześniej spowodowała także, iż nie występował o zaświadczenie na wykonywanie przewozów na potrzeby własne, wykonywane zresztą sporadycznie.

Skarżący zarzucił także naruszenie art. 7, art. 77 § 1, 78 i art. 80 kpa a w szczególności przez brak przesłuchania skarżącego w charakterze strony oraz brak wystąpienia z zapytaniem do funkcjonariuszy policji w Ł. i w N. T.

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa). Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art.107 § 3 kpa).

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 kpa - charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania odwoławczego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Nie ulega, więc, wątpliwości, że organ odwoławczy ma prawo do dokonania weryfikacji decyzji organu I instancji poprzez odmienną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, ewentualnie po jego uzupełnieniu.

Trafnie w tej sytuacji skarżący zarzucał naruszenie przez Dyrektora Izby Celnej działającego jako organ odwoławczy- reguł postępowania administracyjnego poprzez uznanie za udowodnione, że strona była winna naruszenia przepisów o konieczności posiadania zaświadczenia o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne, a zwłaszcza posiadania karty opłaty drogowej bez przeprowadzenia niezbędnego do ustalenia tych okoliczności dowodów, a w szczególności przesłuchania w charakterze strony skarżącego oraz wystąpienia z zapytaniem do funkcjonariuszy policji w Ł. i w N. T. lub przesłuchania tych funkcjonariuszy.

Zarzut taki został przez skarżącego zgłoszony w odwołaniu i wprawdzie nie przybrał postaci formalnego wniosku o przeprowadzenie tych dowodów - jednakże zdaniem Sądu takim wnioskiem był, a organ odwoławczy przed wydaniem decyzji do wniosku tego nie odniósł się procesowo.

Zgodnie, bowiem z treścią art. 78 § 1 kpa: żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (§ 2).

Oczywistym jest, że organ odwoławczy nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu, jeśli w jego ocenie wniosek dowodowy strony dotyczy okoliczności dostatecznie wyjaśnionych w postępowaniu lub nie mających znaczenia dla sprawy. W takim przypadku winien jednak wskazać konkretne motywy takiego stanowiska (art. 78 § 2 i 107 § 3 kpa).

Skarżący zgłosił w odwołaniu żądanie przeprowadzenia dowodów, do którego to żądania w istocie nie odniesiono się, ograniczając się do stwierdzenia, że zdaniem Dyrektora Izby Celnej, skarżący nie podał danych osobowych funkcjonariuszy Policji, którzy udzielili mu błędnej informacji, kierowanie zapytania do Komendy Policji, o podanie, czy jej funkcjonariusze udzielają błędnej informacji i tym samym nie znają przepisów ustawy o transporcie drogowym, skazuje takie działanie na niepowodzenie. Ponadto wskazał, że skarżący czynnie uczestniczył w całym toku postępowania.

Nie można też nie zauważyć, że organ odwoławczy nie odniósł się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu naruszenia obowiązującego od 20 czerwca 2007 r. przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym określającego, że przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Zdaniem sądu to uchybienie przepisom postępowania nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik postępowania.

Należy, bowiem zauważyć, że art. 86 kpa pozostawia organowi prowadzącemu postępowanie możliwość przeprowadzenia przesłuchania strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy.

Nie ulega wątpliwości, że ocena tego, czy dany dowód ma znaczenie dla sprawy czy też nie, należy do organu administracyjnego oraz, że ocena ta może być przeprowadzona dopiero po uprzedniej analizie całokształtu zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego. W żadnym wypadku oceny tej nie należy dokonywać w oderwaniu od tych dowodów. Przepis wyraźnie, zatem wskazuje, że żądanie przeprowadzenia dowodu winno być spełnione w celu np. wyeliminowania innego, wcześniejszego dowodu lub w celu uzupełnienia dowodów zebranych dotychczas w postępowaniu wyjaśniającym, dla bardziej dokładnego ustalenia stanu faktycznego. Dlatego też organ odwoławczy, choć z uchybieniem przepisom postępowania, ale w sposób wystarczający odniósł się do wniosku skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł, że przepis art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym nie ustanawia odpowiedzialności absolutnej, a naruszający przepisy może uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, aby do naruszenia przepisów nie dopuścić. Odrzucenie tego poglądu byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami konstytucyjnymi wywodzonymi z klauzuli demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) - zasady zaufania Obywateli do państwa i stanowionego przezeń prawa oraz zasady bezpieczeństwa prawnego. Podmiot karany administracyjną karą pieniężną musi mieć zapewnione prawo do obrony w procedurach prawa administracyjnego, a także prawo do uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej, przez wykazanie, że dołożył należytej staranności wykonując swoje obowiązki i obiektywnie nie miał możliwości zachować się w inny sposób, niż w ten, którym wyczerpał znamiona deliktu administracyjnego.

Zdaniem Sądu niewątpliwie przewidziana przez art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym odpowiedzialność administracyjna podmiotów wykonujących transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne jest odpowiedzialnością pozostającą w reżimie odpowiedzialności obiektywnej.

Zwrócił na to uwagę Trybunał Konstytucyjny, który wyrokiem z dnia z dnia 31 marca 2008 r. sygn. akt SK 75/06 (Dz.U. z 2008 r., nr 57, poz.349) orzekł, że art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874, Nr 176, poz. 1238 i Nr 192, poz. 1381) jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 1 Konstytucji.

W uzasadnieniu wyroku Trybunał stwierdził, że dopuszczalność stosowania administracyjnych kar pieniężnych, jako reakcji na naruszenie ustawowych obowiązków, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (zob. wyrok TK z 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06, OTK ZU nr 1/A/2007, poz. 2). Co więcej to, jaki sąd orzeka w konkretnych sprawach, jest kwestią wyboru o charakterze ustrojowo-organizacyjnym, a nie materialnoprawnym (zob. wyrok TK z 2 lipca 2002 r., sygn. P 12/01, OTK ZU nr 4/A/2002, poz. 50). Kary pieniężne mogą być także konsekwencją wydanej decyzji administracyjnej, która podlega na żądanie uprawnionego podmiotu kontroli sądownictwa administracyjnego (sygn. P 19/06). Administracyjne kary pieniężne - jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z 1 marca 1994 r. w sprawie o sygn. U. 7/93 - są to w istocie środki mające na celu mobilizowanie podmiotów do terminowego i prawidłowego wykonywania obowiązków na rzecz państwa (OTK w 1994, cz. I, poz. 5). Wobec tego sankcje administracyjne - stosowane automatycznie, z mocy ustawy - mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne (zob. wyrok z 24 stycznia 2006 r., sygn. SK 52/04, OTK ZU nr 1/A/2006, poz. 6). Jak bowiem stwierdził Trybunał w wyroku z 15 stycznia 2007 r., istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (sygn. P 19/06). "Proces wymierzania kar pieniężnych należy, zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej" (sygn. P 19/06).

Dlatego też dla zachowania wymogu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przy prawidłowym ustaleniu obowiązku posiadania przez skarżącego zaświadczenia na wykonywanie przewozu na potrzeby własne i wymaganej opłaty- zdaniem Sądu, nie było koniecznym procesowe odniesienie się do zgłoszonego przez skarżącego wniosku o przesłuchanie w charakterze strony i wniosku o przesłuchanie funkcjonariuszy Policji, którzy mieli udzielić skarżącemu błędnych informacji.

Należy też zauważyć, że regulacja przepisu art. 93 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym określającego, że przepisów ust. 1-3 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć, nie dotyczy zdaniem Sądu, znajomości prawa przez przedsiębiorcę prowadzącego zarejestrowaną działalność gospodarczą. Dlatego też nawet ustalenie, że funkcjonariusze Policji udzielili skarżącemu takiej błędnej informacji nie pozwalało na odstąpienie przez organ od obowiązku nałożenia stosownych kar za zaistnienie stanu niezgodnego z przepisami ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto w związku z zawartym w skardze żądaniem skarżącego miarkowania (obniżenia) nałożonej kary zgodnie z zasadami współżycia społecznego, sytuacją finansową skarżącego, z obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego, w tym zasady adekwatności sankcji administracyjnej do sposobu, przyczyn i skutków naruszenia, wskazać należy, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie dają takiego uprawnienia sądowi administracyjnemu.

Również przepisy ustawy o transporcie drogowym nie dają takiej możliwości organowi. Kary pieniężne określone ustawą po prawidłowym ustaleniu naruszenia obowiązków określonych w ustawie, stosuje się automatycznie w wysokości przewidzianej ustawą a uwolnienie się od odpowiedzialności może nastąpić wyłącznie po zaistnieniu przesłanek określonych w art. 93 ust. 7 ustawy.

Sąd nie stwierdził też, aby organy naruszyły wskazywane przez skarżącego przepisy Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji uchwalonego przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. polegającego na działaniu urzędników państwowych niezgodnie z zasadą praworządności oraz na naruszeniu przy wydawaniu decyzji oraz zasady proporcjonalności działań w stosunku do obranego celu. W ocenie Sądu organy działały zgodnie z zasadą praworządności- na podstawie obowiązujących przepisów prawa a jak już wskazano powyżej odpowiedzialność za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym jest odpowiedzialnością obiektywną i stwierdzenie przez organ naruszenia przepisów tej ustawy obliguje organ do wydania decyzji nakładającej stosowne kary bez możliwości uwzględnienia indywidualnych okoliczności odnoszących się do podmiotu, na którego kary są nakładane.

Na marginesie należy zauważyć, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego nakładająca kary została opatrzona datą 8.01.2007 r. co jak wynika z toku postępowania jest oczywistą omyłką w zakresie określenia roku jej wydania.

Na marginesie należy też zauważyć, ze organy wskazując podstawę prawną rozstrzygnięć przywoływały tekst jednolity ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 17 września 2004 r., nr 204, poz.2088. W chwili wydawania zaskarżonej i poprzedzającej decyzji tekst jednolity ustawy został ogłoszony w Dzienniku Ustaw z 13 lipca 2007 r., nr 125, poz. 874. Zasadność przywoływania tekstu ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z 17 września 2004 r., nr 204, poz. 2088 mogła dotyczyć tylko do stanów faktycznych w sprawach objętych dyspozycją art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2005 r., nr 180, poz. 1497) określającego, że do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Organy wydając decyzje winny uwzględniać stan prawny istniejący w dacie wydawania decyzji chyba, że przepisy stanowią inaczej. W niniejszej sprawie takim przepisem jest wskazany art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw w zakresie subsumcji zdarzeń polegających na wykonywaniu przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywania przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, za które przewidziano kary określone L.p.1.1.7 i Lp.1.4.1. załącznika do ustawy według tekstu ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z 17 września 2004 r., nr 204, poz. 2088. Nie było natomiast potrzeby przywoływania tej wersji ustawy przy przytaczaniu innych przepisów.

Art. 93 ust. 7 dodany został przez art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 26 kwietnia 2007r. o zmianie ustawy o czasie pracy kierowców oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 5 czerwca 2007 r., nr 99, poz. 661) i obowiązuje od dnia 20 czerwca 2007 r. (zgodnie z art. 6. tej ustawy, który określał, że ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem: 1) art. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2009 r.; 2) art. 3 pkt 2, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

W rozpatrywanej sprawie brak jest wystarczających podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wskazane uchybienia w istocie nie miały wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.