Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1366/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 44  par. 4,  art. 129  par. 2,  art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 1  lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2014 r. sprawy ze skargi T. S. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Rozwoju postanowieniem z [...] lutego 2014 r. nr [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez T. S. od decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. nr [...]. Postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z [...] października 2010 r. [...] orzekającej o zwrocie na rzecz T. S. i M. S. nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], o pow. [...]m2.

Decyzja ta skierowana została do T S. na adres: ul. [...] w C. Wobec niezastania adresata, przesyłka zawierająca decyzję została na okres 7 dni złożona w Urzędzie Pocztowym, o czym poinformowano ww. umieszczając w jej skrzynce pocztowej w dniu [...] lutego 2012 r. stosowne awizo. Powtórna awizacja tej przesyłki nastąpiła w dniu [...] lutego 2012 r.. Wobec nieodebrania jej przez T. S. została ona zwrócona Wojewodzie w dniu [...] lutego 2012 r.

Pismem z 10 lutego 2012 r. T.S. i M. S. wnieśli od decyzji Wojewody [...] odwołanie.

Postanowieniem z [...] lutego 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju, działając na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził niedopuszczalność odwołania T. S.

W uzasadnieniu tego postanowienia Minister powołując się na dwukrotną bezskuteczną awizację przesyłki zawierającej kwestionowaną decyzję wywodził, że skutek doręczenia jej T. S. nastąpił, w myśl art. 44 § 4 k.p.a., z upływem 14 dnia przechowywania awizowanej przesyłki w placówce pocztowej przez operatora pocztowego, a więc 20 lutego 2012 r. Tym samym wniesione przez nią 10 lutego 2012 r. odwołanie złożone zostało przed otwarciem się przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu do dokonania tej czynności, który swój bieg rozpoczynał od doręczenie decyzji. To zaś oznacza, że jako wniesione przedwcześnie nie mogło wywołać skutków prawnych jakie ustawa wiąże z zaskarżenie orzeczeń. W konsekwencji powyższego należało stwierdzić jego niedopuszczalność.

Na powyższe postanowienie T. S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżąca podnosiła, że wszelkie pisma w sprawie w jej imieniu jak też w imieniu własnym wysyłał syn – M.S. Z tego względu po otrzymaniu przez niego decyzji Wojewody [...] uznała, że mogą wspólnie wnieść od niej odwołanie nawet w sytuacji gdy ona decyzji nie odebrała. Zarzucała jednocześnie Ministrowi, że stwierdzając niedopuszczalność jej odwołania nie odniósł się do odwołania M. S.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie oceniając, że podnoszone w niej zarzuty nie stanowią nowych okoliczności i były znane organowi w przeprowadzonym postępowaniu. Wyjaśnił ponadto, że odwołania M. S. rozpoznane zostało decyzją z [...] kwietnia 2014 r. nr [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a realizując ją Sąd - stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - nie jest związany ani treścią zarzutów zawartych w skardze, ani jej wnioskami czy też powołaną podstawa prawną.

Dokonując w tym zakresie kontroli zaskarżonego postanowienia, Sąd ocenił, że skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane.

Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] lutego 2014 r. nr [...] stwierdzające, na podstawie art. 134 k.p.a., niedopuszczalność odwołania T.S. od decyzji Wojewody [...] z [...] stycznia 2012 r. nr [...]., z uwagi na jego przedwczesne wniesienie. W ocenie organu termin do dokonania tej czynności procesowej rozpoczął bowiem swój bieg 20 lutego 2012 r. – kiedy nastąpić miał skutek doręczenia zastępczego ww. decyzji w trybie, o którym mowa w art. 44 k.p.a. Natomiast odwołanie wniesione zostało w dniu 10 lutego 2012 r.

W rozpoznawanej sprawie data wniesienia odwołania nie jest sporna. Nie budzi ona również wątpliwości Sądu i potwierdzona jest stemplem placówki pocztowej umieszczonym na kopercie, w której odwołanie zostało nadane do organu znajdującej się w aktach. Mając zaś na względzie, że termin do wniesienia odwołania, w myśl art. 129 § 2k.p.a., rozpoczyna swój bieg od doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, kluczową kwestią dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia jest skuteczność doręczenia decyzji Wojewody w trybie przewidzianym w art. 44 k.p.a., a więc ustalenie czy istotnie nastąpiła przewidziana tym przepisem tzw. fikcji doręczenia.

W myśl tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a.) lub też pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 pkt 2 k.p.a.). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Aby zatem można było mówić o doręczeniu zastępczym muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie. Pierwszą z nich jest zaś niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a. Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 k.p.a. (m.in. w jego mieszkaniu) lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 k.p.a.

Warunkiem jednakże sine qua non zastosowania art. 44 k.p.a. do stron będących osobami fizycznymi jest to by istotnie mieszkali oni pod adresem, na który pismo zostało skierowane. Tylko bowiem wówczas można mówić o niemożności doręczenia przesyłki w sposób bezpośredni przewidziany w art. 42 i 43 k.p.a. Stanowisko to jest przy tym powszechnie akceptowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z 4.04.2008 r. II GSK 481/07, Lex nr 506535).

W niniejszej sprawie zaś pierwszoinstancyjna decyzja Wojewody [...] skierowana została do T. S. na adres "[...]". Tymczasem po wszczęciu postępowania nadzorczego, a przed wydaniem tej decyzji ww. jak też jej syn w sposób jednoznaczny wskazali organowi adres do doręczeń "[...]" (vide pismo stron z 8 września 2011r.- teczka opisana nr [...]). To z kolei obligowało organ do kierowania wszelkiej korespondencji na ten adres. Z tego względu wysłanie przez Wojewodę [...] decyzji na adres przy ul. [...] w C. było niewątpliwie wadliwe, a tym samym podwójne awizowanie przesyłki z decyzją tym miejscu - wbrew temu co stwierdził Minister- nie mogło wywołać skutku doręczenia.

Konsekwencją tego stanu rzeczy jest więc ukształtowanie sytuacji prawnej T.S. tak jak strony, którą w postępowaniu organ by pominął. Nie oznacza to jednak pozbawienia jej możliwości efektywnego wniesienia odwołania od wydanej w takich okolicznościach decyzji. W orzecznictwie jak i w doktrynie jednolicie przyjmuje się bowiem, że strona, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, ma możliwość złożenia odwołania z tym, że termin do jego wniesienia dla niej liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu (vide B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2012, s.498 i n., a także wyroki NSA: z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, Lex nr 7446776, z 6 maja 2011 r. II OSK 795/10 lex nr 992637).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy termin ten otworzył się zatem skarżącej w momencie doręczenia decyzji pozostałym stronom postępowania, co jak wynika ze znajdujących się w aktach zwrotnych potwierdzeń odbioru nastąpiło 2 lutego 2012 r. To zaś oznacza, że odwołanie od decyzji Wojewody [...] nadane w urzędzie pocztowym 10 lutego 2012 r., wniesione zostało z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a., a tym samym nie było jakichkolwiek podstaw do zastosowania w sprawie art. 134 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku i sprowadzają się do obowiązku rozpoznania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju wniesionego przez T. S. odwołania.