Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 511/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 133, 134 § 1 i 141 § 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Borowiec, Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz, Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka, po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1599/12 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1599/12, oddalił skargę Stowarzyszenia [...]z siedzibą w [...]na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...]w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że wnioskiem z dnia 12 czerwca 2012 r. Stowarzyszenie [...]zwróciło się do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) o udostępnienie informacji publicznej, tj.:

- umowy podpisanej z Telewizją Polską na emisję spotu pokazującego efekty wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

- kwoty jaką zobowiązała się ARiMR do zapłaty za emisję ww. spotów.

W związku z otrzymaniem powyższego wniosku ARiMR w dniu 21 czerwca 2012 r. zwróciła się do Telewizji Polskiej S.A. z zapytaniem, czy informacje żądane we wniosku stanowią tajemnicę handlową, czy też mogą być udostępnione jako informacja publiczna. Ewentualnie, które zapisy umowy nie mogą zostać udostępnione przez ARiMR jako informacja publiczna.

W odpowiedzi na to zapytanie Telewizja Polska S.A. w piśmie z dnia 21 czerwca 2012 r. zajęła stanowisko, iż nie wyraża zgody na upublicznienie treści przedmiotowej umowy. Podkreślono przy tym, iż warunki handlowe są wynikiem indywidualnych negocjacji pomiędzy stronami, a ich upublicznienie stanowi naruszenie tajemnicy przedsiębiorstwa i łączącej strony umowy.

Prezes ARiMR decyzją nr [...]z dnia 25 czerwca 2012 r., wydaną na podstawie art. 104 K.p.a., art. 5 ust. 2, art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. nr 98, poz. 634 ze zm.), odmówił udostępnienia informacji publicznej o:

1) treści umowy podpisanej z Telewizją Polską na emisję spotu pokazującego efekty wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

2) kwocie jaką zobowiązała się ARiMR do zapłaty za emisję ww. spotów.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż prawo dostępu do informacji publicznej nie jest bezwzględne i doznaje pewnych ograniczeń, przewidzianych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jednym z nich jest ograniczenie z art. 5 ust. 2 ww. ustawy, na podstawie którego prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy.

Tajemnica przedsiębiorcy została natomiast zdefiniowana w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z tą definicją przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Organ wskazał, iż zawarta przez ARiMR z Telewizja Polską S.A. umowa nr 23/DKS/2012/2617 z dnia 1 czerwca 2012 r. na emisję filmu reklamowego informującego o efektach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 zawiera klauzulę dotyczącą zachowania w poufności informacji o drugiej stronie. Telewizja Polska S.A. w piśmie z dnia 21 czerwca 2012 r. nie wyraziła natomiast zgody na upublicznienie treści przedmiotowej umowy.

Wobec zatem ustawowego ograniczenia w udostępnianiu informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej) oraz w związku z treścią umowy pomiędzy ARiMR, a TVP S.A. oraz oświadczeniem przedsiębiorcy należy uznać, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i nie mogą zostać udostępnione.

W skierowanym do ARiMR wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Stowarzyszenie [...]zarzuciło, że organ błędnie przyjął, iż wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, a co za tym idzie nie może zostać udostępniona.

Prezes ARiMR, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w decyzji z dnia 11 lipca 2012 r. nr [...]wydanej na podstawie art. 104 K.p.a., art. 5 ust. 2, art. 17 w zw. z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej oraz art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, iż co prawda wnioskowana przez Stowarzyszenie [...]informacja nie posiada charakteru technicznego lub technologicznego, jednakże jest informacją posiadającą wartość gospodarczą i z uwagi na tę wartość może zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Wnioskowana informacja o treści umowy, ewentualnych rabatach, wynegocjowanej cenie i ogólnych warunkach umowy bez wątpienia posiada wartość negocjacyjną, a tym samym gospodarczą. Stanowi ona cenne źródło informacji dla konkurencji i może wpływać na pozycję rynkową przedsiębiorcy.

Ponadto wnioskowana informacja nie została ujawniona, a TVP S.A. podjęła działania dla zachowania przedmiotowej informacji w poufności. Umowa łącząca TVP S.A. i ARiMR zawiera bowiem "klauzulę poufności". Ponadto TVP S.A. nie udostępnia tej informacji innym podmiotom, a w piśmie skierowanym do ARiMR z dnia 21 czerwca 2012 r. wskazała, że traktuje wnioskowane informacje jako objęte tajemnicą przedsiębiorstwa i nie wyraża zgody na ich upublicznienie.

W skardze na powyższą decyzję, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Stowarzyszenie [...] zarzuciło organowi naruszenie przepisów:

- art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP i art. 1 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 i art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, poprzez nieudostępnienie informacji publicznej zgodnie z wnioskiem w określonym terminie,

- art. 35 i 33 ustawy o finansach publicznych, poprzez wyłączenie jawności informacji publicznych z naruszeniem tychże przepisów.

W związku z powyższymi zarzutami Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nr [...]z dnia 25 czerwca 2012 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - umowy zawartej pomiędzy ARiMR a TVP S.A., będącej przedmiotem postępowania na okoliczność, w jakim zakresie zawarte są w niej informacje, o jakich stanowi art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

ARiMR w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Następnie Sąd I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie jest okolicznością niesporną, iż spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. ARiMR jest bowiem organem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowana informacja dotycząca treści umowy podpisanej przez ARiMR z Telewizją Polską na emisję spotu pokazującego efekty wdrażania Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz kwoty jaką zobowiązała się Agencja do zapłaty za emisję ww. spotów, stanowi informację publiczną. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej, w oparciu o art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 ze zm.).

Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Z powyższego przepisu wynika, że aby dana informacja stanowiła tajemnicę przedsiębiorstwa, musi spełniać warunki: a) poufności, b) braku ujawnienia, c) zabezpieczenia informacji.

Sąd I instancji stwierdził, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Dalej Sąd zauważył, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Sąd podkreślił, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. Michalak, "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński, "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 marca 2003 r., sygn. I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717).

Co do pojęcia informacji posiadającej wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ww. ustawy Sąd zauważył, że w doktrynie i orzecznictwie obowiązuje jego liberalna wykładnia, zgodnie z którą za całkowicie wystarczające w tej mierze należy uznać istnienie nawet nieznacznej lub jedynie potencjalnej wartości ekonomicznej informacji, której wykorzystanie przez innego przedsiębiorcę mogłoby zaoszczędzić mu wydatków lub zwiększyć jego zyski w relacjach z innymi uczestnikami obrotu.

Sąd I instancji wskazał, że Telewizja Polska S.A. podjęła działania mające na celu zachowanie w poufności treści umowy zawartej z ARiMR na emisję spotu reklamowego informującego o efektach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013. W umowie tej zawarta została bowiem klauzula dotycząca zachowania w poufności informacji o drugiej stronie. Po złożeniu zaś przez Stowarzyszenie [...]wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej do ARiMR o udostępnienie treści tej umowy oraz kwoty jaką zobowiązała się Agencja do zapłaty za emisję ww. spotów, Telewizja Polska S.A. w piśmie z dnia 21 czerwca 2012 r. nie wyraziła zgody na upublicznienie przez ARiMR treści przedmiotowej umowy.

W ocenie Sądu, uzasadnione jest również stanowisko, że informacja o treści przedmiotowej umowy ma dla Telewizji Polskiej S.A. wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i z uwagi na tę wartość mogła zostać objęta tajemnicą przedsiębiorstwa. Sąd I instancji zgodził się z organem, że informacja o warunkach na jakich została zawarta ta umowa, wynegocjowanej cenie oraz ewentualnych zastosowanych rabatach, posiada wartość negocjacyjną. Stanowi zatem cenne źródło informacji dla innych konkurencyjnych nadawców telewizyjnych i może wpływać na pozycję rynkową Telewizji Polskiej S.A.

Telewizja Polska S.A. jest wprawdzie telewizją publiczną, a tym samym jednostką sektora finansów publicznych, ale nie można jednocześnie pomijać faktu, że jest spółką prawa handlowego, funkcjonującą na konkurencyjnym rynku nadawców telewizyjnych oraz, że sprzedaż czasu antenowego pod emisję reklam stanowi jedno ze źródeł jej finansowania. Zgodnie bowiem z art. 31 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. nr 43, poz. 226 ze zm.) przychodami Telewizji Polskiej S.A. są między innymi wpływy pochodzące z reklam i audycji sponsorowanych.

Sąd zaznaczył również, że umowa zawarta pomiędzy ARiMR a Telewizją Polską S.A. na emisję filmu reklamowego informującego o efektach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2007-2013 nie podlegała regulacjom ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. nr 113, poz. 759 ze zm.). Przepis art. 4 pkt 3 lit. h ww. ustawy wyłącza bowiem jej stosowanie do zamówień, których przedmiotem jest zakup czasu antenowego.

Wprawdzie przepis art. 35 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157, poz. 1240 ze zm.) wprowadza zasadę domniemania niezastrzeżenia klauzuli dotyczącej wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych. Zasada ta nie ma jednak charakteru bezwzględnego, gdyż przepis ten dopuszcza wyłączenie jawności informacji zawartych w takich umowach z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku, gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Wbrew zatem zarzutom skargi, zdaniem Sądu I instancji, w świetle powyższego przepisu, dopuszczalne było wyłączenie jawności treści umowy zawartej pomiędzy ARiMR a Telewizją Polską S.A. jako jednostkami sektora finansów publicznych, z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożyło Stowarzyszenie [...].

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

1) art. 4 i 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez uznanie, iż żądanie informacji publicznej o wydatkach ponoszonych ze środków publicznych podlega ograniczeniu,

2) art. 4 i 61 ust. 1 i 2 Konstytucji w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP i art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez uznanie, iż żądanie informacji publicznej w postaci umowy zawartej przez podmioty publiczne podlega ograniczeniu ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy,

3) art. 33 ust. 1 w zw. z art. 34 ust. 1 pkt 5 lit. a) ustawy o finansach publicznych poprzez uznanie, iż nie podlegają udostępnieniu informacje publiczne o wydatkach środków publicznych ponoszonych w związku z wykonywaniem zadań przez jednostkę sektora finansów publicznych,

4) art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 35 ustawy o finansach publicznych poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż wyłączeniu jawności może podlegać cała umowa zawierana przez jednostki sektora finansów publicznych.

Ponadto Stowarzyszenie zarzuciło Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego tj.

1) art. 134 § 1, art. 106 § 3 i 133 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. orzekania bez przeprowadzenia postępowania dowodowego co doprowadziło do wydania orzeczenia w oparciu o twierdzenia strony przeciwnej mimo, iż przepis art. 35 ustawy o finansach publicznych przewiduje, iż w umowie wyłączeniu mogą podlegać jedynie określone rodzaje informacji, a nie cała umowa,

2) art. 133 § 1 w zw. z art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez rozstrzygnięcie wyłącznie w zakresie jednego punktu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, tj. treści umowy, którego w całości wykonania odmówiła strona przeciwna, natomiast treść wniosku dotyczyła również udostępnienia informacji publicznej odnośnie poniesionej kwoty na emisję spotów reklamowych.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono m. in., iż klasyczne rozumienie tajemnicy przedsiębiorcy prowadziłoby do tylko i wyłącznie formalnego stosowania tego wyłączenia w dostępie do informacji publicznej i kontroli prawidłowości- w zasadzie procedury wyrażonej w art. 5 ust. 2 (zapytanie o rezygnację z ochrony). Jednakże ustawodawca przewidział kontrolę wyłączeń jawności (pierwotnie przez sądy powszechne), dlatego też każde wyłączenie musi być zbadane również pod względem jego meritum. W demokratycznym państwie prawa obywatele mają prawo żądać informacji o działalności podmiotów publicznych, w tym jakie i o czym podpisują umowy. Organ w tym wypadku zachowuje się jak podmiot prywatny, który nie podlega zasadom jawności wyrażonym w Konstytucji RP. Mimo, iż już w samej Konstytucji przewidziano wyłączenie prawa do informacji to zastosowanie ograniczeń o jakich mowa w art. 61 ust. 3 Konstytucji musi być dokonane zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Porównanie tych przepisów wskazuje, iż ograniczenie wskazane w art. 61 ust. 3, czyli ochrona praw i wolności podmiotów gospodarczych jest dalej idącą ochroną niż przewidziane warunki ograniczenia wynikające z art. 31 ust. 3 Konstytucji, który nie wskazuje na taką możliwość. Tym samym jakiekolwiek ograniczenie w zakresie tajemnicy przedsiębiorcy podlegać musi szczególnemu zważeniu, aby nie naruszyć konstytucyjnej zasady wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Ponadto wskazano, iż art. 35 ustawy o finansach publicznych nie umożliwia wyłączenia jawności (co do zasady) całej umowy. W treści tego przepisu, co wpływa na wywiedzioną z niego normę, ustawodawca określił, iż mogą być (przy określonych przesłankach) wyłączone z jawności tylko informacje znajdujące się w treści umowy. Sam ustawodawca przesądził, iż nie chodzi o wyłączenie całej treści umowy, a jedynie szczególne informacje w jej treści. Umowa zawiera przecież m.in. oznaczenia stron, datę jej podpisania, podpisy upoważnionych osób, czy wreszcie jej przedmiot. Uznanie całości umowy za podlegającą wyłączeniu jawności, jak uczynił to Sąd I instancji jest zatem nieprawidłowe i w sposób znaczący odbiega od wzorca przyjętego w szerokim brzmieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W badanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które mogłyby świadczyć o nieważności postępowania prowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie i których zaistnienie powodowałoby konieczność zakończenia sprawy, co do zasady, już na tym etapie postępowania kasacyjnego.

Zauważyć także trzeba, iż skarga kasacyjna powołuje obydwie podstawy kasacyjne przewidziane w art. 174 P.p.s.a., zatem w takich przypadkach, co do zasady, w pierwszej kolejności badaniu podlegają zarzuty naruszenia prawa procesowego, co wynika z celowościowej wykładni art. 188 P.p.s.a.

Skarga kasacyjna w zakresie podstawy procesowej powołuje się na zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3, art. 133 § 1, art.134 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa, uzasadniając powyższe zarzuty nieprzeprowadzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dowodu z dokumentu w postaci umowy z dnia 1 czerwca 2012r. zawartej pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a Telewizją Polską SA, dotyczącą emisji filmu reklamowego informującego o efektach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w latach 2007 – 2013 oraz nieodniesieniem się przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii objęcia tajemnicą przedsiębiorcy ceny jaką zapłaciła Agencja za wykonanie umowy.

Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej naruszenie przez Sąd I instancji w/wym. przepisów skutkowało nieprawidłowym uznaniem przez Sąd , iż informacja publiczna żądana przez skarżącego podlega ograniczeniu z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy.

Wszystkie przedstawione wyżej zarzuty naruszenia przez Sąd I Instancji przepisów postępowania są nietrafne.

Na k. 46 akt Sądu I instancji złożone zostało pismo, przy którym Agencja przesłała Sądowi, na jego żądanie umowę z dnia 1 czerwca 2012r. zawartą pomiędzy Agencją, a Telewizją Polską SA nr. 23/DKS/2012/2617. Oznacza to, że Sąd z urzędu przeprowadził dowód z treści umowy o udostępnienie której wystąpiło Stowarzyszenie, co zaprzecza twierdzeniom skargi kasacyjnej , z których wynika, że Sąd oparł się wyłącznie na wyjaśnieniach Agencji co do objęcia umowy klauzulą poufności. W § 7 umowy jej strony ustaliły, że zobowiązują się do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji o drugiej stronie uzyskanych w związku z realizacją umowy.

W rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, że wnioskowana przez Stowarzyszenie informacja ma charakter publiczny oraz, że AR i MR jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji. Kwestą sporną pozostaje wyłącznie zasadność nieudzielania informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001r o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U Nr. 112, poz. 1198 ze zm. ) oraz art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ( Dz. U. z 2003r. Nr. 153, poz. 1503 ze zm. ).

Należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że bez znajomości treści umowy nie można ocenić, czy faktycznie jej utajnienie jest uzasadnione. W niniejszej sprawie, jak stwierdzono to wcześniej, Sąd I instancji dysponował jednak dokumentem źródłowym ( umową ) i mógł ustalić że wolą stron umowy było jej utajnienie oraz, że znajduje to swoje uzasadnienie w treści umowy.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Niewątpliwie umowa, której przedmiotem jest świadczenie usług przez przedsiębiorcę jakim jest Telewizja Polska SA może zawierać w swej treści informacje w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Ustawodawca pozostawił uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania ich w poufności. Świadczy o tym zapis art. 11 ust. 4 stanowiący, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Zauważyć należy, iż na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt ) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji.

Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności (nie jest wymagana przesłanka gospodarczej wartości informacji jak przy tajemnicy przedsiębiorstwa).

Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań.

W rozpoznawanej sprawie przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania treści umowy z dnia 1 czerwca 2012r. w tajemnicy, czego wyrazem jest § 7 umowy. Dotyczy to całej umowy, a więc i kwestii związanej z ustaloną przez strony umowy ceną wykonania usługi przez przedsiębiorcę. Skoro cała umowa objęta jest tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, to prawidłowo w zaskarzonym wyroku Sąd I instancji uznał, że informacja o jaką wystąpiło Stowarzyszenie ( umowa i cena ) pomimo, że ma charakter informacji publicznej, nie mogła został udostępniona z uwagi na ograniczenie wynikające z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Nieuzasadnione są także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego. Ocena ta wynika wprost z przedstawionych wyżej rozważań prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczących procesowej podstawy skargi kasacyjnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można skutecznie zarzucić Sądowi I instancji naruszenia art.. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 61 ust. 3 Konstytucji RP w sytuacji gdy w okolicznościach konkretnej sprawy zostało w niewątpliwy sposób ustalone, że zachodzi przypadek ograniczenia konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej, a to ze względu na określoną w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ochronę wolności i praw podmiotów gospodarczych – art. 61 ust. 3 Konstytucji RP.

Oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia art. 4 Konstytucji RP, zgodnie z którym władza zwierzchnia w Rzeczypospolitej Polskiej należy do Narodu, Naród sprawuje władzę przez swoich przedstawicieli lub bezpośrednio, nie może zostać uznane za uzasadnione skoro to z woli ustawodawcy reprezentowanego przez obywateli w powszechnych, bezpośrednich wyborach do polskiego systemu prawa wprowadzone zostały odstępstwa od konstytucyjnej zasady udostępniania informacji publicznej.

Nietrafne są również zarzuty naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. Nr. 157, poz. 1240 ze zm. ). W myśl art. 35 ustawy klauzule umowne dotyczące wyłączenia jawności ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa w umowach zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych lub inne podmioty, o ile wynikające z umowy zobowiązanie jest realizowane lub przeznaczone do realizacji ze środków publicznych, uważa się za niezastrzeżone, z wyłączeniem informacji technicznych, technologicznych, organizacyjnych przedsiębiorstwa lub innych posiadających wartość gospodarczą, w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich w tajemnicy, lub w przypadku gdy jednostka sektora finansów publicznych wykaże, że informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa z uwagi na to, że wymaga tego istotny interes publiczny lub ważny interes państwa.

Dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza treści umowy AR i MR z TP SA wskazuje, że w całości obejmuje ona informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, co do których podjęte zostały działania w celu zachowania ich w poufności, a więc informacje których dotyczy wyłączenie z art. 35 ustawy o finansach publicznych i w stosunku do których doznaje ograniczeń zasada jawności określona w art. 33 i art. 34 ustawy.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Ppsa orzekł jak w sentencji.