Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 712/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 54 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Krystyna Czajecka-Szpringer WSA Ewa Kowalczyk Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Woźny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2020 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2019r., wydanym po rozpatrzeniu zażalenia L. K. (dalej także: skarżącego) na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] z [...] lipca 2019r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną zajęcia innej wierzytelności pieniężnej dokonanej zawiadomieniem z 18 czerwca 2019r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Jak wynika z zaskarżonego postanowienia i akt sprawy, wobec skarżącego organ pierwszej instancji prowadził postępowanie egzekucyjne na podstawie licznych tytułów wykonawczych, w tym wystawionych przez P. Wójta Gminy J. i Prezesa Z. . W celu wyegzekwowania tych należności Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] podjął szereg działań, związanych m.in. z zajęciem wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w różnych bankach oraz wynagrodzenia za pracę w Samodzielnym Publicznym Szpitalu Klinicznym nr [...] w [...] (organem prowadzącym postępowanie, w wyniku zbiegu egzekucji, był Dyrektor ZUS Oddział [...]).

W dniu 18 czerwca 2019r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo pełnomocnika Gminy J. (jednego z wierzycieli) informujące o prawomocnym wyroku sądu cywilnego w sprawie I C [...], którym zasądzono od tej gminy na rzecz skarżącego kwotę [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Wskazany wierzyciel wniósł o zajęcie ww. kwoty i przeprowadzenie z niej egzekucji administracyjnej w celu wyegzekwowania zaległości wobec gminy, objętej tytułem wykonawczym nr [...] Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] zawiadomieniem z 18 czerwca 2019r. dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej przysługującej skarżącemu od Gminy J.. Odpis powyższego zawiadomienia został doręczony skarżącemu za pośrednictwem poczty 25 czerwca 2019r., zaś dłużnikowi zajętej wierzytelności (będącemu jednocześnie w niniejszej sprawie wierzycielem) w dniu 18 czerwca 2019r.

Skarżący pismem z 5 lipca 2019r. wniósł do organu egzekucyjnego skargę na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu innej wierzytelności pieniężnej na podstawie zawiadomienia z 18 czerwca 2019r. Zarzucił m. in. naruszenie art. 39 i 42 k.p.a. poprzez niedoręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Gminę J., art. 80 k.p.a. poprzez brak pouczenia o przysługującej zobowiązanemu skardze na zajęcie egzekucyjne w zawiadomieniach o wcześniejszym zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego przesłanych do SKOK im. [...] oraz [...] Bank [...] S.A., art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego informowania o okolicznościach prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że nie ma żadnej wiedzy na temat zajęcia wynagrodzenia za pracę w SPSK nr [...] w [...] dokonanego przez organ egzekucyjny zawiadomieniem z 15 września 2017r. oraz o toczących się postępowaniach egzekucyjnych na rzecz P. i P. , do tej pory nie otrzymał odpisów tytułów wykonawczych wystawionych przez Prezesa P. z 11 kwietnia 2016r. i z 10 sierpnia 2017r. Wskazał także na przedawnienie zobowiązania wobec Gminy J., objętego tytułem wykonawczym [...]

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2019 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] oddalił powyższą skargę. Stwierdził, iż w ramach środka zaskarżenia, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, można skutecznie podnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne dotyczące przeprowadzonej czynności egzekucyjnej, a więc w zakresie ich zgodności z przepisami regulującymi sposób i formę dokonywania tych czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie organu, przedmiotowe zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej w Gminie J. jest zgodne z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, zawiera wszystkie wymagane prawem elementy określone w art. 67 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a także zostało dokonane zgodnie z zasadami prowadzenia egzekucji z innych wierzytelności pieniężnych uregulowanymi w art. 89 tej ustawy. Ponadto, Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] ustosunkował się do zarzutów dokonania skarżonej czynności egzekucyjnej z naruszeniem zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach postępowania oraz nieskutecznego doręczenia korespondencji.

L. K. we wniesionym zażaleniu wskazał, że kwestionuje nie tylko postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w związku z zajęciem innych wierzytelności pieniężnych, ale wniesiony przez niego środek zaskarżenia dotyczy wszystkich czynności egzekucyjnych wymienionych w aktach sprawy, m.in.: prawidłowości doręczeń tytułów wykonawczych i zajęć rachunków bankowych. Ponowił także zarzuty podniesione wcześniej w skardze, zarzucił Naczelnikowi Trzeciego Urzędu Skarbowego w [...] nieustosunkowanie się do nieprawidłowości w doręczaniu przesyłek pocztowych powodujących, iż organ egzekucyjny nie jest w stanie udokumentować ich zawartości, co uniemożliwia obiektywne potwierdzenie nadania dokumentów. Nadto stwierdził, że organ egzekucyjny nie podjął skutecznych środków egzekucyjnych, a postępowanie egzekucyjne należy uznać jako bezprzedmiotowe.

W uzupełnieniu zażalenia skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 oraz art. 126 k.p.a. Wskazał na nieskuteczność doręczenia odpisów tytułów wykonawczych oraz zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego, co jego zdaniem stanowi przesłankę do stwierdzenia niedopuszczalności egzekucji i umorzenia postępowania egzekucyjnego na postawie art. 59 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Opisał jako błędne oznaczenia dokumentów na potwierdzeniach odbioru adresowanych do niego przesyłek nadawanych przez organ egzekucyjny, a w szczególności przesyłki zawierającej odpis tytułu wykonawczego nr [...], wystawionego przez Gminę J..

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że skargę na czynności egzekucyjne można wnosić tylko na czynności o charakterze wykonawczym, a zatem w niniejszym postępowaniu ocenie podlega jedynie czynność egzekucyjna dokonana przez organ egzekucyjny, badana tylko pod kątem zgodności z przepisami regulującymi procedurę jej zastosowania. Nie można w trybie skargi na czynności egzekucyjne żądać badania zarzutów materialnoprawnych dotyczących powstania i istnienia obowiązku i podważać w tym trybie postępowanie egzekucyjne jako całość. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, co do zasady, nie wpływa na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Nawet ewentualne uwzględnienie skargi może mieć jedynie skutki w zakresie czynności, na którą wniesiono skargę.

Organ odwoławczy stwierdził, że czynność egzekucyjna w postaci zajęcia innej wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności - Wójta Gminy J. została dokonana prawidłowo. Ustawowym obowiązkiem wierzyciela jest wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie go do egzekucji, zaś organu egzekucyjnego - wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. Z akt sprawy wynika, iż organ zastosował środek egzekucyjny przewidziany ustawą (art. 1a pkt 12 lit a u.p.e.a.), zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej (spełniające wszystkie wymogi formalne) zostało doręczone za pośrednictwem poczty dłużnikowi zajętej wierzytelności - Gminie J. w dniu 18 czerwca 2019r., natomiast skarżącemu odpis zawiadomienia o zajęciu doręczono 25 czerwca 2019r. Stosowne potwierdzenia odbioru zostały załączone do akt sprawy.

Odnosząc się do kwestii poruszanych przez skarżącego, organ odwoławczy zauważył, że doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego nie jest czynnością egzekucyjną w rozumieniu art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatem skuteczność tego doręczenia nie stanowi przedmiotu badania w niniejszej sprawie. Mimo tej konkluzji organ stwierdził, że odpis tytułu wykonawczego został doręczony prawidłowo (przesyłka została zwrócona do nadawcy po dwukrotnym awizowaniu). Organ ponownie wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane zarzuty przedawnienia egzekwowanych należności czy też niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. Organ odwoławczy nie podzielił również zarzutu naruszenia ogólnych zasad postępowania, tj. zasady praworządności (art. 7 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.).

L. K. wniósł w terminie skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 oraz art. 126 k.p.a. poprzez: niezachowanie reguł k.p.a. w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, tj. zasady prawdy obiektywnej wskutek niepodjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7), nierozpatrzenie zebranego materiału dowodowego (art. 77 § 1) oraz wadliwość rozstrzygnięć wydanych postanowień (art. 107 oraz art. 126);

- art. 59 § 1 pkt. 7 i art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez uznanie dopuszczalności egzekucji administracyjnej w sytuacji, gdy była ona niedopuszczalna;

- art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że w przesyłce rejestrowanej skierowanej do skarżącego w dniu 7 marca 2016 r. znajdował się tytuł wykonawczy ES/1 z dnia 22 lutego 2016 r. oraz pismo o zajęciu rachunku bankowego w SKOK w [...] z dnia 4 marca 2016 r. nr [...] z dnia 04.03.2016 r.;

- art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. poprzez skierowanie do egzekucji administracyjnej dwóch tytułów wykonawczych.tj. [...] (data wydania tego tytułu, jak i kwota należności budzi liczne wątpliwości i wstępnie przyjmuje się, że datą jego wydania jest dzień 22 luty 2016 r.) i [...] z dnia [...] lutego 2019 r., wydanych na tej samej podstawie prawnej obowiązku, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nr [...] dotyczącej zwrotu dotacji nienależnej za lipiec - wrzesień 2010 r. w wysokości [...] zł;

- - art. 70 § 1, § 4 i § 6 O.p. wskutek uznania przez organy egzekucyjne - za Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] - że bieg terminu przedawnienia zobowiązania wynikającego z decyzji z dnia 2 marca 2015 r. nr [...] ustalającej obowiązek zwrotu przez skarżącego nienależnej dotacji za okres lipiec - wrzesień 2010 r. w wysokości [...] zł upływa po dniu 31 grudnia 2020 r.

L. K. stwierdził, że odstępuje od zarzutów związanych z tytułami egzekucyjnymi P. i P. . Wskazał, że skarga dotyczy tym samym postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...], którego skarżącemu nie doręczono (przez co stracił on możliwość złożenia zarzutów i skargi na czynność egzekucyjną), a nadto obejmuje zobowiązanie przedawnione. Brak skutecznego doręczenia tytułu powoduje, że postępowanie egzekucyjne winno zostać umorzone.

Skarżący podniósł, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego orzekł jedynie o oddaleniu skargi, badając i rozstrzygając wszystkie zarzuty, ale w sentencji postanowienia orzekł jedynie co do jednej czynności, tj. zajęcia innej wierzytelności pieniężnej. Pomiędzy sentencją postanowienia i jego uzasadnieniem występuje w ten sposób istotna różnica, która wpłynęła także na kolejne etapy procedowania. Organ winien także w sentencji wypowiedzieć się co do skuteczności doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego. Zdaniem skarżącego wszelkie okoliczności, wpływające na możliwość prowadzenia egzekucji powinny być brane pod uwagę z urzędu. Organ pierwszej instancji miał – w ocenie skarżącego – dostrzec wadliwość sentencji swojego postanowienia, bo wydał w dniu 12 września 2019 r. postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem skarżącego stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej jest błędne, ponieważ wniesione zostało nie tylko zażalenie na zajęcie innej wierzytelności pieniężnej, ale na wszystkie czynności egzekucyjne, zaś skarżący w uzupełnieniu zażalenia zwracał się o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Dalej w skardze zaznaczono, że Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego jednym postanowieniem odmówił umorzenia dwóch odrębnych postępowań: prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...], który jest przedmiotem niniejszej skargi oraz prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego [...], który jest przedmiotem odrębnej skargi, a także trzech innych postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych P. i P. . Zdaniem skarżącego, prowadzenie postępowań egzekucyjnych dotyczących nienależnej dotacji na podstawie dwóch tytułów wykonawczych narusza przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z której treści wynika, że postępowanie egzekucyjne w odniesieniu do tej samej podstawy prawnej obowiązku toczy się na podstawie tytułu wykonawczego, a nie tytułów wykonawczych.

Skarżący wskazał, że złożył wniosek o umorzenie tego postępowania, a obowiązkiem organu egzekucyjnego było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, obejmującego zbadanie istnienia bądź nieistnienia przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, a następnie wydania postanowienia o umorzeniu lub o odmowie umorzenia postępowania. O ile organ miał wątpliwości co do intencji skarżącego, a tą było zniweczenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, mógł zastosować w tym przypadku tryb wezwania do sprecyzowania wniosku na podstawie k.p.a.

Zdaniem skarżącego naruszenie przepisów k.p.a. polegało na nierozważeniu podstaw dopuszczalności egzekucji, nierozpatrzeniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego (zawartego w skardze i w zażaleniu), objęciu jednym postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania egzekucyjnego pięciu postępowań egzekucyjnych, prowadzeniu dwóch odrębnych postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wydanych na podstawie tego samego obowiązku prawnego oraz na nierozpatrzeniu zarzutu przedawnienia zobowiązania. Wobec braku doręczenia tytułu wykonawczego egzekucja nie była dopuszczalna. Kwestionując prawidłowość doręczenia skarżący podniósł, że okoliczność przesłania w jednej przesyłce kilku pism winna wynikać z dołączonego do przesyłki potwierdzenia odbioru. Tymczasem zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawierało nawet skrótowej informacji, że w przesyłce znajdowały się dwa tytuły wykonawcze i dwa zawiadomienia banku o zajęciu rachunku bankowego. Stanowisko organów egzekucyjnych, że sprawa doręczenia tytułu egzekucyjnego [...] została odnotowana w systemie Egapoltax wcale nie świadczy o tym, że w przesyłce z dnia 7 marca 2016 r. znajdował się ten tytuł wykonawczy. Wątpliwości co do doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego [...] budzi także data jego sporządzenia, jak i kwota należności pieniężnej na jaką ten tytuł opiewa, a w związku z tym i data doręczenia tytułu do organu. Niezależnie od tego, ile tytułów wykonawczych [...] wystawiła Gmina J. i na jaką kwotę, ani jeden z nich nie został skutecznie doręczony skarżącemu. Skarżący wyjaśnił też, że brak osobistego odbioru przesyłek wynika ze sposobu zamontowania skrzynek pocztowych, a nie z jego złej woli.

W uzasadnieniu skargi zwrócono nadto uwagę na rozbieżności pomiędzy treścią obowiązku podaną w tytułach wykonawczych, a treścią obowiązku określonego w decyzji. Zdaniem skarżącego przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie przewidują możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w odniesieniu do określonej w decyzji kwoty należności na podstawie dwóch lub więcej odrębnych tytułów wykonawczych. Racjonalny ustawodawca przewidział możliwość wystawienia zmienionego tytułu wykonawczego, lecz słusznie zrezygnował ze stosowania tego trybu w sytuacji, kiedy wierzyciel nie potrafi w sposób poprawny określić kwoty należności.

Skarżący wywodził też, że organy egzekucyjne nie uwzględniały w postępowaniu egzekucyjnym okresów zawieszenia postępowania lub też jego przerwania i ich wpływu na postępowanie egzekucyjne. W odniesieniu do dotacji otrzymanych pięcioletni termin przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności, rozpoczyna swój bieg od dnia otrzymania tych środków przez beneficjenta. W takich więc przypadkach wydanie i doręczenia decyzji winno nastąpić w ciągu pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym przyznano dotację nienależną. W niniejszym przypadku był to dzień 31 grudnia 2015r.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie. Poparł stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu, w tym co do skutecznego doręczenia skarżącemu tytułu wykonawczego nr [...] w dniu 23 marca 2016 r. Organ podkreślił, że zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej z powodu niedoręczenia skarżącemu odpisu tytułu wykonawczego nie podlega badaniu w sprawie skargi na czynności egzekucyjne (art. 54 § 1 u.p.e.a.). Środkiem prawnym umożliwiającym obronę przed niedopuszczalną egzekucją są zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.). Podobna konstatacja dotyczy podnoszonego w sprawie zarzutu przedawnienia zobowiązania, zarzutu wadliwości wystawienia tytułu wykonawczego. Istotą skargi nie jest unicestwienie postępowania egzekucyjnego, czy też kwestionowanie wszystkich podjętych w jego toku czynności. Rozstrzygnięcie w sprawie skargi dotyczy konkretnej czynności egzekucyjnej. Dlatego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego otrzymał bieg i został załatwiony w odrębnym postępowaniu.

W piśmie procesowym z dnia 20 stycznia 2020 r. skarżący poparł zarzuty skargi. Podniósł, że rzeczą organu było m.in. wyjaśnienie biegu terminu przedawnienia zobowiązania i skuteczności wszczęcia w tym okresie postępowania egzekucyjnego. W okresie zawieszenia biegu terminu przedawnienia jest – w ocenie skarżącego – przerwanie wszystkich czynności prowadzonych w postępowaniu egzekucyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Spór w sprawie sprowadza się w istocie do charakteru zastosowanego przez skarżącego środka prawnego i zakresu w jakim poruszać się powinien organ egzekucyjny w badaniu skargi złożonej w trybie art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a ). Dlatego też rozpatrzenie zarzutów skargi poprzedzić należy uwagami dotyczącymi istoty przywołanej instytucji postępowania egzekucyjnego.

Skarga na czynność egzekucyjną jest środkiem uregulowanym w art. 54 u.p.e.a. Służy ona ochronie praw zobowiązanego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym i ma za zadanie chronić go przed naruszeniami przepisów postępowania egzekucyjnego ze strony organu egzekucyjnego lub egzekutora wykonującego konkretną czynność. Jej istota sprowadza się wyłącznie do zarzutów formalnoprawnych odnoszących się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora.

Według treści przepisu art. 1a pkt 2 u.p.e.a., pod pojęciem czynności egzekucyjnej należy rozumieć wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania środka egzekucyjnego. Natomiast wszelkie działania, o których stanowi ten przepis, obejmują działania faktyczne oraz oświadczenia woli lub wiedzy organu egzekucyjnego, od których nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Z kolei środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym to konkretne narzędzie, przy użyciu którego dokonuje się egzekucji. Stosownie do art. 1a pkt 12 lit a i b u.p.e.a. środki egzekucyjne dzieli się na te, które znajdują zastosowanie przy egzekucji należności pieniężnych i na te dla obowiązków o charakterze niepieniężnym. Jednym ze środków egzekucyjnych z grupy pierwszej, dotyczącej należności pieniężnych jest m.in. egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych (pkt 12 lit 1). Tym samym należy stwierdzić, że przewidziane art. 54 § 1 u.p.e.a. prawo zobowiązanego do złożenia skargi na tę czynność ograniczać się musi do jedynie określonych, faktycznych działań organu egzekucyjnego lub niezaskarżalnych zażaleniem oświadczeń woli lub wiedzy organu egzekucyjnego. To zaś, że złożony przez stronę środek ma charakter skargi na tę właśnie czynność nie pozostawia wątpliwości w świetle treści pisma z dnia 5 lipca 2019 r. (k. 42 akt egzekucyjnych).

Nie budzi wątpliwości komentatorów oraz judykatury, że skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności o charakterze wykonawczym i tylko takie, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym przewidzianym w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zarzuty, zażalenie, wyłączenie spod egzekucji). Nie jest natomiast środkiem, którym można zwalczać czynności procesowe organu rozstrzygające o uprawnieniach i obowiązkach uczestników postępowania. W takim bowiem przypadku stronie służy środek w postaci zarzutów, o jakich mowa w art. 33 u.p.e.a. Przedmiotem skargi mogą być zatem zarzuty formalnoprawne odnoszące się do regulacji dotyczących przeprowadzenia konkretnej czynności egzekucyjnej, na co słusznie zwracały uwagę w niniejszej sprawie organy, odpowiadając na stanowisko skarżacego (por. wyroki NSA: z dnia 18 stycznia 2012 r. , II FSK 1244/10; z dnia 3 grudnia 2013 r., II GSK 1285/12; z dnia 5 marca 2015 r., II FSK 290/13; z dnia 18 sierpnia 2015 r., II FSK 1688/13; z dnia 18 listopada2015 r., II FSK 2594/13; zob. też R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, "Postępowanie egzekucyjne w administracji". Komentarz, Warszawa 2005, str. 152).

Sąd w pełni podziela stanowisko o subsydiarności skargi na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W szczególności omawiana skarga nie może stanowić konkurencyjnego środka w stosunku do zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 9 w zw. z art. 33 § 1 i 2 u.p.e.a.). Obalenie podjętej wobec dłużnika czynności egzekucyjnej w trybie skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. może nastąpić jedynie poprzez kwestionowanie sposobu i formy przeprowadzenia danej czynności egzekucyjnej. Wydźwięk powyższego twierdzenia wzmacnia okoliczność, że skarżący skorzystał równolegle z prawa do zgłoszenia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, został też pouczony o prawie i sposobie zaskarżenia postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Stąd też błędne jest przekonanie strony skarżącej, że w celu wyeliminowania skutków prawnych czynności egzekucyjnej, skarżący nie mógł skorzystać z innych środków zaskarżenia, poza wskazanym w art. 54 § 1 u.p.e.a. (wyrok NSA z dnia 25 października 2016 r., II FSK 2833/14; wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2015 r., II FSK 802/13).

W postępowaniu ze skargi na czynność egzekucyjną nie orzeka się ani o zasadności i dopuszczalności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono.

Słusznie zatem organy poddały ocenie wniesioną skargę przede wszystkim w ramach zachowania warunków przewidzianych w art. 67 § 1 i 2 u.p.e.a., skupiając się na ocenie formalnej poprawności zakwestionowanej czynności, nie odnosząc się do zagadnień, które mogły podlegać badaniu w ramach innych środków zaskarżenia i w innych postępowaniach (podobnie: wyrok NSA z dnia 11 lutego 2016 r., II FSK 3867/14). W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia powołano przesłanki i okoliczności faktyczne sprawy, którymi kierował się organ wykazując, że zajęcie innej wierzytelności pieniężnej skarżącego odbyło się zgodnie z przepisami ustawy egzekucyjnej (art. 89 § 1-3 u.p.e.a.).

Organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do zastosowania którego upoważniała go ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a mianowicie egzekucję z rachunku bankowego - art. 1 a pkt 12 lit. a tiret 5 u.p.e.a. Zachowano przy tym terminy i sposób doręczenia zawiadomienia o zajęciu. Wcześniej Gmina J. (będąca równocześnie także wierzycielem skarżącego) sama wskazała, że w postępowaniu cywilnym zasądzono od niej prawomocnie na rzecz skarżącego kwotę pieniężną, a ze składnika tego można prowadzić skuteczną egzekucję (pismo z dnia 17 czerwca 2019 r. – k. 35 akt administracyjnych). O zajęciu innej wierzytelności pieniężnej zawiadomiono dłużnika zajętej wierzytelności – Gminę J. (data doręczenia: 18 czerwca 2019 r.), wzywając do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia o uznaniu zajętej wierzytelności i o przekazaniu lub odmowie przekazania organowi egzekucyjnemu z zajętej wierzytelności kwoty na pokrycie należności, jak i pouczając w trybie art. 89 § 1 i 2 u.p.e.a. (m.in. o obowiązku wstrzymania płatności długu uprawnionemu z tytułu uprzednio istniejącego zobowiązania). Organ egzekucyjny zawiadomił też zobowiązanego (przesyłkę doręczono osobiście w dniu 25 czerwca 2019 r.), że nie wolno mu zajętej kwoty odebrać od dłużnika ani też rozporządzać nią. Odpis tytułu wykonawczego [...] Doręczony został już uprzednio (przy zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego), zatem organ nie był zobowiązany do ponownego doręczenia wraz z czynnością egzekucyjną, o której mowa (art. 89 § 3 pkt 3 u.p.e.a.). Wszystko to wskazuje, że czynność egzekucyjna (przewidziana ustawą) dokonana została w zgodzie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Zarzuty i twierdzenia skarżącego na okoliczność wadliwości tytułu wykonawczego, nieistnienia zobowiązania wskutek jego wygaśnięcia (przedawnienie), niedopuszczalności egzekucji z uwagi na niedoręczenie tytułu wykonawczego nie mogą być skutecznie podniesione w tym postępowaniu. Regulacje prawne zawarte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewidują możliwość odrębnego zaskarżenia przez zobowiązanego wymienionych okoliczności. Nie jest też rzeczą Sądu w niniejszym postępowaniu (jak i organu egzekucyjnego i organu nadzoru) dokonywanie oceny formalnej poprawności wszystkich czynności egzekucyjnych, podjętych w postępowaniu, bowiem skarga ma charakter terminowy i może dotyczyć odrębnie każdej z tych czynności, nie zaś zespołu działań organu (tym bardziej, gdy były one dokonane w różnym czasie). Podobnie poza kognicją w niniejszej sprawie znajdują się zagadnienia związane z wnioskiem zobowiązanego o umorzenie egzekucji, bowiem wnioskowi temu nadano odrębny bieg i w tej kwestii wydano odrębne (i odrębnie zaskarżalne) postanowienie.

W tych warunkach podnoszone przez skarżącego zarzuty nie są uprawnione i nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wzruszenia zaskarżonego postanowienia.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.