Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1121/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 i 11
journal: Dz.U. 2014 poz 164
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2015 r. sprawy ze skargi I. w K. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia kancelarii notarialnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], [...], na podstawie art. 10 i 11 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 164 ze zm.) oraz art. 127 § 3 w związku z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 1, art. 104 i art. 107 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] o powołaniu D. K. na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. powołał D. K. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w [...].

Od powyższej decyzji Izba Notarialna w [...] (zwana dalej także "skarżącą") złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz odmowę powołania D. K. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 10 § 3 ustawy - Prawo o notariacie poprzez nieuwzględnienie, w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza, dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza, przesłanki negatywnej w postaci wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego wynikających z dotychczasowego postępowania kandydata na notariusza,

2. art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie w związku z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez powołanie na stanowisko notariusza osoby, która nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza,

3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 80 k.p.a., poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń podczas postępowania dowodowego,

4. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nieprzekonujące i lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

Skarżąca uzasadniając swój wniosek wskazała, że nadrzędny cel działalności notariusza, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa obrotu prawnego, realizuje się poprzez dokonywanie czynności notarialnych, przy zachowaniu należytej staranności oraz przy uwzględnieniu woli i interesów stron. Mechanizmem gwarantującym prawidłowość tych czynności, jest "biurokratyzm w działalności notariuszy", polegający na wypracowaniu pewnych schematów, zapewniających zabezpieczenie interesów stron. Zdaniem Izby, wnioskodawca "nie przyswoił owych schematów", a tym samym nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W ocenie skarżącej Minister Sprawiedliwości nie wyjaśnił również na podstawie czego przyjął, że dotychczasowe postępowanie kandydata nie budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego, co uniemożliwia zweryfikowanie "sposobu, w jaki organ doszedł do tej konkluzji" i poddaje w wątpliwość przeprowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie. Zebrany w sprawie materiał dowodowy służy wyłącznie ustaleniu, czy zachodzą przesłanki pozytywne powołania na stanowisko notariusza, brak jest natomiast analizy wszystkich okoliczności, które temu przeczą.

Zdaniem skarżącej decyzja I instancji zawiera lakoniczne uzasadnienie w zakresie wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Minister Sprawiedliwości nie uzasadnił w żaden sposób dlaczego celowe jest wyznaczenie kolejnej kancelarii notarialnej w [...], a w szczególności nie odniósł się do, przedstawionych w opinii skarżącej, faktów dotyczących struktury notariatu w [...] i zapotrzebowania na usługi notarialne w tym mieście. Uzasadnienie decyzji nie zawiera żadnego odniesienia do indywidualnych okoliczności w niniejszej sprawie, dotyczących wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej.

W ocenie skarżącej, Minister Sprawiedliwości, powołując się na konstytucyjną zasadę wolności wykonywania zawodu oraz wolności wyboru miejsca pracy, nie odniósł się do specyfiki zawodu notariusza, "stojącego na pograniczu działalności urzędowej i zarobkowej", co sprawia, że cytowane zasady winny uwzględniać także interes społeczny. W interesie społecznym jest natomiast usytuowanie kancelarii notarialnych na obszarach, na których zapotrzebowanie na usługi notarialne nie jest zaspokojone. Uruchomienie kolejnej kancelarii notarialnej w [...] pogłębiać będzie dysproporcje w zapewnieniu dostępu do usług notarialnych w [...] i okolicznych miastach.

W toku postępowania odwoławczego D. K. (zwany dalej także "uczestnikiem postępowania") podniósł, że skarżąca nie przytoczyła jakichkolwiek przekonujących argumentów, które wskazywałyby na brak rękojmi prawidłowego wykonywania przez niego zawodu notariusza i przemawiałyby przeciwko powołaniu go na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Wniósł o utrzymanie w mocy decyzji I instancji.

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy decyzję o powołaniu uczestnika postępowania na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...].

Organ uzasadniając swoje stanowisko w sprawie stwierdził, że argumenty wywiedzione przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zasługują na uwzględnienie.

W rozpatrywanej sprawie, biorąc pod uwagę ustalenia i rozważania zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., nie można zarzucić Ministrowi Sprawiedliwości, aby nie dokonał wyczerpujących ustaleń w toku postępowania dowodowego. Zdaniem Ministra, skarżąca w toku postępowania poprzestała jedynie na przedstawieniu swojego żądania w zakresie wydania decyzji odmawiającej powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Zdaniem organu, w toku przeprowadzonego postępowania organ wyczerpująco przedstawił i rozważył zagadnienia faktyczne oraz prawne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wykazał dlaczego podjął decyzję o powołaniu uczestnika postępowania na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w [...]. Minister Sprawiedliwości odniósł się także do zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, w tym do uchwały Rady Izby Notarialnej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Zatem organ uznał za chybiony zarzut lakonicznego i nieprzekonującego uzasadnienia decyzji.

Nadto organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, Minister Sprawiedliwości nie jest związany treścią opinii rady właściwej izby notarialnej, która stanowi część materiału dowodowego w sprawie i podlega na równi z innymi dowodami swobodnej ocenie organu rozstrzygającego. Uczestnik postępowania spełniał wszystkie przesłanki określone w art. 11 Prawa o notariacie, co potwierdziły załączone w toku postępowania dokumenty, w tym dyplom ukończenia wyższych studiów prawniczych, uchwała Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego oraz opinie sporządzone przez notariusz J,. G. z dnia [...] czerwca 2013 r. i z dnia [...] maja 2014 r., pod której patronatem wnioskodawca odbywał aplikację notarialną i która zatrudnia D. K. na stanowisku zastępcy notarialnego od dnia [...] lutego 2014 r.

W ramach badania przesłanki przewidzianej w art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie organ dokonał oceny osoby kandydata pod kątem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oraz ewentualnie istnienia wątpliwości, o jakich mowa w art. 10 § 3 Prawa o notariacie.

Minister Sprawiedliwości w oparciu o dotychczasowy przebieg kariery zawodowej uczestnika postępowania, jego niekaralność i cechy osobowościowe uznał, że spełnia on tzw. przesłankę rękojmiową oraz że dotychczasowe jego postępowanie świadczy o jego rzetelności i przestrzeganiu wartości demokratycznego państwa prawnego. Poza tym ani Rada Izby Notarialnej w [...] w uchwale z [...] września 2014 r. ani też Izba Notarialna w [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie przedstawiły żadnych okoliczności, które przeczyłyby temu stanowisku.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącej dotyczącego nieprzekonywującego i lakonicznego uzasadnienia decyzji I instancji, stwierdził, że kandydaci na notariuszy, składając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej, dokonują autonomicznego wyboru tak co do drogi życiowej, jak i miejsca wykonywania zawodu. Tylko w ich gestii pozostaje decyzja co do konkretnego umiejscowienia siedziby kancelarii notarialnej. W tym zakresie Minister Sprawiedliwości związany jest treścią sformułowanego wniosku.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości, decyzja organu I instancji zawierała również, wbrew stanowisku skarżącej, odniesienie się do przedstawionych w uchwale Rady Izby Notarialnej w [...] nr [...] z dnia [...] września 2014 r. faktów dotyczących "struktury notariatu w [...]". Minister Sprawiedliwości wyjaśnił, że w powołanej uchwale zawarto jedynie lakoniczne wskazanie ilości działających kancelarii notarialnych i stanowisko wskazujące, że zapotrzebowanie na czynności notarialne jest w pełni zaspokojone. Fakty te były przedmiotem analizy organu, który wskazał na dane statystyczne, które w jego ocenie przemawiają za zwiększeniem zapotrzebowania na usługi notarialne. Wyznaczenie w [...] kolejnej siedziby kancelarii notarialnej zapewni, zdaniem organu, zwiększoną dostępność do usług notarialnych, zarówno osobom fizycznym, jak też osobom prawnym. Ponadto wyjaśnił, że tworzenie nowych kancelarii zapewniających w drodze konkurencji lepszą obsługę mieszkańców, a przez to również nieprzerwany dostęp do usług notarialnych, kształtujących bezpieczeństwo obrotu prawnego, leży więc w interesie społecznym, o którym mowa w art. 7 k.p.a. Obowiązkiem Ministra Sprawiedliwości jest zaś zabezpieczenie obywatelom swobodnego dostępu do czynności notarialnych i umożliwienie mieszkańcom wyboru kancelarii notarialnej.

Organ wyjaśnił również, że [...] stanowi centrum życiowe uczestnika postępowania, który mieszka w [...]. Tutaj odbył także aplikację i pracuje jako zastępca notarialny. Zamierza prowadzić kancelarię notarialną w [...] w formie spółki cywilnej z innym notariuszem.

Organ nie podzielił również zarzutu skarżącej, że uruchomienie kolejnej kancelarii notarialnej w [...] skutkuje utrudnieniem dostępu do usług notarialnych na obszarach, gdzie do dzisiaj zapotrzebowanie na te usługi nie zostało zaspokojone. Zdaniem organu, twierdzenie to jest pozbawione merytorycznych podstaw, bowiem fakt wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w większym ośrodku miejskim w żaden sposób nie utrudnia dostępu do usług notarialnych w mniejszych ośrodkach. Przeciwnie, osiągana w ten sposób zwiększona dostępność usług notarialnych może stać się również udziałem mieszkańców ościennych miejscowości.

Rozpoznając niniejszą sprawę Minister Sprawiedliwości wskazał, że pomimo szczególnego statusu zawodu notariusza i odrębności związanych z jego wykonywaniem, zagwarantowana konstytucyjnie (art. 65 ust. 1 Konstytucji RP) wolność wyboru i wykonywania zawodu oraz wyboru miejsca pracy, dotyczy również notariusza. Wszelkie ograniczenia wolności wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy muszą spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych. Ograniczenia te są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Nadto, wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający, z naruszeniem słusznego interesu do wyboru siedziby swojej kancelarii.

W tym kontekście organ uznał za nietrafny zarzut skarżącej, zgodnie z którym opinię wydaną w trybie art. 10 ustawy - Prawo o notariacie należy traktować jako formę ingerencji organów władzy publicznej w strefę praw konstytucyjnych, o jakiej mowa art. 31 ust. 3 Konstytucji. Opinia samorządu notarialnego stanowi tylko jeden z dowodów w sprawie administracyjnej o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej. Opinii rady właściwej izby notarialnej, mimo że wydawana jest na podstawie ustawowo przyznanej kompetencji, nie sposób utożsamiać z konstytucyjnym upoważnieniem do ograniczenia określonych wolności jedynie w drodze ustawy i na warunkach określonych w Konstytucji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Minister Sprawiedliwości uznał, że decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. nie nosi cech dowolności. Zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności sprawy, wyczerpująco zebrany i rozpatrzony został materiał dowodowy oraz dostatecznie wyjaśnione rozstrzygnięcie.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, z uwagi na naruszenie:

1. art. 6 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa,

2. art. 7 k.p.a., poprzez naruszenie wymogu podjęcia przez organ administracji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

3. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie dowolnych ustaleń faktycznych, opartych na nie w pełni rozpatrzonym materiale dowodowym,

4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 10 § 1 ustawy Prawo o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. z 1991 r. Nr 42 poz. 188) poprzez brak wykazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w [...] istnieje zapotrzebowanie na lokalizację nowej kancelarii notarialnej,

5. naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. przepisów ustawy z dnia 14 lutego 1991 - Prawo o notariacie (tekst jedn. - Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm.), a mianowicie:

a) art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez przyjęcie, że uczestnik postępowania spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest "dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" i będące tego skutkiem powołanie na to stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza;

b) art. 17 ust. 1 Konstytucji i RP w zw. z art. 11 pkt 2 ustawy - Prawo o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, co do której istnieją wątpliwości co do spełniania przesłanki "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu".

W toku postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca uzupełniając swoją skargę wskazała poza tym na:

1. naruszenie art. 10 Prawo o notariacie poprzez brak wskazania kryteriów uznania administracyjnego pozwalających na wybór rozstrzygnięcia w sprawie, a przez to skorzystanie z tego uznania w sposób niezgodny z celem ustawowym;

2. naruszenie art. 11 Prawa o notariacie w związku z art. 32 ust. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o zmianie ustaw regulujących wykonywanie niektórych zawodów – oparcie rozstrzygnięcia na przepisach intertemporalnych niezgodnych z Konstytucją,

3. naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez brak odniesienia się i rozpatrzenia w postępowaniu interesu reprezentowanego przez Izbą Notarialną w [...] jako stronę postępowania, zarówno w zakresie interesu społecznego obejmującego pieczę nad należytym wykonywaniem zawodu notariusza, jak i interesu obywateli – notariuszy obecnie wykonujących już zawód notariusza w [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W działaniu Ministra Sprawiedliwości, rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.

Odnosząc się do zarzutów formalnoprawnych podniesionych w skardze należy wskazać, że nie są one zasadne. Zaskarżona decyzja, wbrew wywodom skarżącej została wydana zgodnie z prawem, nie narusza więc art. 6 k.c. Minister Sprawiedliwości przeprowadził wszechstronne postępowanie dowodowe, dokonał wnikliwej oceny dowodów, zgromadzonych w sprawie, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przedmiotem rozważań organu były wszystkie kwestie związane ze spełnieniem przez uczestnika postępowania przesłanek z art. 11 Prawa o notariacie, w tym zwłaszcza wymogu rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza i nieskazitelności charakteru jak i kwestie związane z celowością wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. W tym stanie rzeczy wbrew twierdzeniom Izby nie doszło do naruszenia art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 10 i 11 ustawy Prawo o notariacie. W myśl art. 10 § 1 ww. ustawy notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości na wniosek osoby zainteresowanej po zasięgnięciu opinii właściwej izby notarialnej, przy czym organ może odmówić powołania na stanowisko notariusza wnioskodawcy tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 a także jeżeli dotychczasowe postępowanie kandydata budzi wątpliwości co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego. Z kolei art. 11 Prawa o notariacie wymienia przesłanki warunkujące powołanie danej osoby na stanowisko notariusza. W niniejszej sprawie spór między Izbą Notarialną w [...] a Ministrem Sprawiedliwości dotyczył spełnienia przez uczestnika postępowania przesłanki nieskazitelnego charakteru i istnienia po jego stronie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Sąd uznał, że w ramach badania drugiej z przesłanek przewidzianych w art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie organ dokonał prawidłowej weryfikacji osoby kandydata pod kątem dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Doświadczenie zawodowe wnioskodawcy, który ukończył wyższe studia prawnicze, odbył aplikację notarialną i uzyskał pozytywny wynik z egzaminu notarialnego, zostały zweryfikowane w sposób przewidziany prawem. Ponadto z opinii notariusza, który współpracuje z uczestnikiem postępowania należy wywnioskować, iż wnioskodawca gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu notariusza.

W tych okolicznościach nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym twierdzenia Izby, że wnioskodawca nie nabył wystarczającego doświadczenia dla zapewnienia, przy dokonywaniu czynności notarialnych, bezpieczeństwa obrotu prawnego oraz zapewnienia interesów stron tych czynności. Po dokonaniu oceny materiału dowodowego, brak było również podstaw do zakwestionowania wiarygodności uczestnika postępowania w zakresie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Ponadto, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie wynikało również, by dotychczasowe postępowanie kandydata budziło wątpliwości, co do jego rzetelności, uczciwości lub przestrzegania wartości demokratycznego państwa prawnego.

Wydając decyzję, Minister Sprawiedliwości zasadnie uznał, ze nienaganny przebieg aplikacji notarialnej, pozytywny wynik egzaminu zawodowego, pozytywna ocena wykonywania obowiązków zastępcy notarialnego, dotychczasowa niekaralność wnioskodawcy, w tym niekaralność dyscyplinarna oraz jego cechy osobowościowe, wykluczały istnienie wątpliwości, o jakich mowa w art. 10 § 3 Prawa o notariacie.

Jak słusznie podniósł Minister Sprawiedliwości w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy samorządu notariuszy w trakcie postępowania nie przedstawiły żadnych okoliczności dotyczących życia zawodowego oraz prywatnego wnioskodawcy, które przeczyłyby stanowisku organu. W tym stanie rzeczy nie było podstaw faktycznych i prawnych do prowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania dowodowego dotyczącego spełniania przez uczestnika postępowania przesłanki z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie.

Nie zasługują także na uwzględnienie wywody skargi w części dotyczącej wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Minister Sprawiedliwości rozważył bowiem wszystkie okoliczności istotne dla oceny wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w [...]. W uzasadnieniach decyzji podał informacje statystyczne na temat liczby mieszkańców działających tam notariuszy (kancelarii notarialnych), ilość osób przypadających na jednego notariusza, ilość podmiotów gospodarczych, w tym spółek prawa handlowego. Organ wskazał również, że liczba notariuszy i sporządzanych przez nich aktów notarialnych stanowią jedynie wskazówkę określającą lokalne potrzeby w zakresie tworzenia nowych kancelarii notarialnych i nie mogą jednak być podstawą do odmowy wyznaczenia siedziby zgodnie z wnioskiem kandydata. Odmienne stanowisko upoważniałoby do stwierdzenia, że w postępowaniu administracyjnym naruszona została zasada słusznego interesu strony zawarta w art. 7 k.p.a. Również interes społeczny przemawia za tym, aby popyt na usługi notarialne był zaspokajany w coraz szerszym zakresie tak aby zapewnić obywatelom swobodny dostęp do usług notarialnych. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zapotrzebowanie na usługi materialne w innym mieście nie może stać na przeszkodzie ustaleniu siedziby kancelarii notarialnej w mieście wskazanym przez kandydata na notariusza, w którym również celowe jest powstanie kolejnej kancelarii (wyrok NSA z 23 kwietnia 2001 r., II SA 1200/00, wyrok NSA z 25 czerwca 2013 r., sygn. II GSK 491/12).

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przez organ art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 Prawa o notariacie w zw. z § 11 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego poprzez brak wskazania przyczyn, dla których Minister Sprawiedliwości uznał, że w [...] istnieje zapotrzebowanie na lokalizację nowej kancelarii notarialnej należy podnieść, że w myśl art. 10 § 3 ustawy z 1991 r. Prawo o notariacie Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza, które łączy się z wyznaczeniem siedziby kancelarii tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 tej ustawy. Natomiast plan siedzib kancelarii notarialnych, którego ustalenie jest czynnością Ministra Sprawiedliwości z zakresu nadzoru nad notariatem stosownie do § 11 pkt 4 rozporządzenia z dnia 30 kwietnia 1991 r. w sprawie trybu wykonywania nadzoru nad działalnością notariuszy i organów samorządu notarialnego (Dz. U. nr 42, poz. 188) nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego w sprawie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii. Przepisy ustawy z 1991 r. Prawo o notariacie nie uzależniają utworzenia kolejnej kancelarii notarialnej od nieprzekroczenia określonej liczby kancelarii w danej miejscowości, zatem przypisanie planowi charakteru obligatoryjnego elementu procedury podejmowania decyzji w tych sprawach oznaczałoby wyjście poza kryteria ustawowe określone w art. 1-13 tej ustawy (patrz przywołany wyrok NSA z 25 czerwca 2013 r. II GSK 491/12).

W uzupełnieniu powyższych rozważań Sąd pragnie wskazać, że z ugruntowanego orzecznictwa NSA wynika, że w demokratycznym państwie prawnym pozostawienie rozstrzygnięcia sprawy uznaniu organu administracji publicznej oznacza domniemanie decyzji pozytywnej dla strony. Organ może odmówić uwzględnienia wniosku, jeżeli wykracza to poza jego faktyczne możliwości albo pozostaje w sprzeczności z innym prawnie chronionym interesem, który na gruncie danej sprawy bardziej zasługuje na ochronę. Z ustaleń organu administracji wynika, że przesłanki te nie wystąpiły. Zasadnie organ podniósł, że zagwarantowane konstytucyjnie wolność wyboru i wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy dotyczy również zawodu notariusza. Wszelkie ograniczenie wolności wykonywania zawodu i wyboru miejsca pracy muszą spełniać wymogi określone w art. 31 ust. 3 Konstytucji, który wyznacza ogólne granice ingerencji organów władzy publicznej w sferę praw konstytucyjnych.

Sąd nie podzielił również słuszności zarzutu dotyczącego oparcia rozstrzygnięcia na przepisach intertemporalnych niezgodnych z Konstytucją RP. Przede wszystkim należy wskazać, że brak jest orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, stwierdzającego niezgodność z Konstytucją RP przepisów przejściowych ustawy deregulacyjnej, w tym kwestionowanego art. 32 ust. 1, dlatego też Minister Sprawiedliwości zgodnie z art. 6 k.p.a. obowiązany był te przepisy stosować. Sąd nie uwzględnił wniosku strony o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności z Konstytucją RP art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r.

Omawiana regulacja intertemporalna polegała na zastosowaniu zasady dalszego działania prawa dawnego w zakresie zachowania uprawnień do odbycia aplikacji notarialnej w wymiarze dwóch lat i sześciu miesięcy dla osób, które rozpoczęły jej odbywanie przed dniem wejścia w życie ustawy deregulacyjnej z jednoczesnym pominięciem w przepisach intertemporalnych ściśle łączącego się z tym uprawnieniem obowiązku odbycia asesury jako kończącej przygotowanie do wykonywania zawodu notariusza. Jak wskazał organ Krajowa Rada Notarialna w dniu 15 kwietnia 2014 r. złożyła w Trybunale Konstytucyjnym wniosek o zbadanie zgodności z Konstytucją RP regulacji zawartej m.in. w przepisach przejściowych ustawy deregulacyjnej. Wprawdzie wniosek nie obejmował badania konstytucyjności art. 32 ust. 1 cyt. ustawy, jednakże w postanowieniu z dnia [...] lipca 2014 r. odmawiającym nadania wnioskowi dalszego biegu Trybunał Konstytucyjny wypowiedział się również pośrednio w kwestii podnoszonej w skardze. Trybunał wskazał, że art. 17 ust. 1 Konstytucji nie formuje szczególnych zasad dotyczących wymaganego przygotowania do wykonywania zawodu. Do kompetencji ustawodawcy należy ustalanie zasad dotyczących poziomu przygotowania notariusza oraz zasad dochodzenia do tego zawodu. W zakresie kompetencji ustawodawcy mieściło się zarówno wprowadzenie asesury jako etapu dochodzenia do zawodu notariusza, w tym osób, o których mowa w art. 32 ust. 1 ustawy deregulacyjnej. Z uwagi na powyższe Sąd uznał za nieuzasadnione zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem, o które wnioskowała skarżąca.

Z tych wszystkich względów uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, jak również prawa materialnego Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi w całości.