Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 787/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 133 par. 1,art. 134  par. 1, art. 107, art. 77  par. 1, art. 145  par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędziowie sędzia WSA Anna Siedlecka (sprawozdawca), sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Protokolant sekretarz sądowy Paulina Białkowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. (nr [...]), podjętą na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 28 ust. 1-3a i art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121) Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Z. P.(dalej: skarżący) umorzenia należności z tytułu składek na:

- ubezpieczenia społeczne - za okres: 07/2002, 10/2002-01/2003, 07/2003-10/2003, 05/2004-07/2004, 01/2005-02/2005, 08/2005-09/2005, 08/2007, 06/2008-10/2011/ w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu:

składek - [...] zł;

odsetek liczonych na dzień [...].04.2015 r. [...]

kosztów upomnienia - [...] zł;

- ubezpieczenie zdrowotne za okres: 12/2002-01/2003, 07/2003-10/2003, 05/2004-07/2004, 01/2005-02/2005, 08/2005-09/2005, 08/2006, 12/2007,12/2008-10/201w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu:

składek - [...] zł;

odsetek za zwłokę liczonych na dzień [...].04.2015 r. - [...] zł;

kosztów upomnienia - [...] zł;

- Fundusz Pracy za okres: 12/2008-10/2011, w łącznej kwocie [...] zł, w tym z tytułu:

składek [...] zł;

odsetek za zwłokę liczonych na dzień [...].04.2015 r. - [...] zł;

kosztów upomnienia - [...] zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że po rozpoznaniu wniosku skarżącego o umorzenie należności z tytułu składek z powodu trudnej sytuacji finansowej i rodzinnej, uznał, iż w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły przesłanki stanowiące podstawę do umorzenia zaległych należności.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Z. P..

W uzasadnieniu podniósł, iż należności dotyczące okresu od 2002 r. do 2011 r., uległy przedawnieniu i nie powinny być dochodzone. Ponadto podkreślił, że w jego przypadku zachodzi przesłanka do umorzenia zawarta w art. 28 ust. 3 pkt 3 powyższej ustawy, gdyż nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Wyjaśnił, iż zrezygnował z prowadzenia działalności z uwagi na ciężką chorobę żony, która zmarła w [...] r., a obecna trudna sytuacja finansowa jest spowodowana spłatą kredytu bankowego zaciągniętego na leczenie małżonki. Podniesiono, iż uzyskiwana renta rodzinna w wysokości 1.200,00 zł, stanowiąca jedyne źródło dochodu, nie wystarcza na zapewnienie minimum egzystencji. Wskazano również, iż jedyny jego majątek stanowi 32-letni samochód osobowy marki [...], który jest niezbędny z uwagi na zamieszkanie w wiejskiej miejscowości. Skarżący swoją sytuację finansową uznał za tragiczną.

Decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) Zakład Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej k.p.a.), w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015r., poz. 121), utrzymał w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż art. 28 ust. 1 i 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi, że należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Aby jednak Zakład mógł pozytywnie rozpatrzyć taki wniosek muszą być spełnione określone warunki. Podstawową zasadą jest, że należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Ustawodawca wyraźnie i w sposób enumeratywny określił przy tym w jakich sytuacjach taka całkowita nieściągalność zachodzi, a mianowicie gdy:

dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze;

dłużnik zaprzestał prowadzenia działalności, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, a brak jest małżonka, następców prawnych i jakiejkolwiek możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osobę trzecią w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613),

nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Dalej organ podał, że w niniejszej sprawie mogą mieć zastosowanie przesłanki całkowitej nieściągalności, zawarte w art. 28 ust 3 pkt 3, 4a, 5 i 6 ustawy, zaś wykluczenie zastosowania pozostałych przypadków wymienionych w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2 i 4 wynika z faktu, że okoliczności podlegające ocenie z punktu widzenia poszczególnych przesłanek w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

Zdaniem organu z analizy zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż w badanej sprawie nie znajdzie zastosowania przesłanka określona przez ustawodawcę w art. 28 pkt 3 ust. 3 powołanej ustawy. W tym kontekście podano, że wprawdzie z dniem 1 listopada 2011 r. skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a z akt sprawy nie wynika, aby po jego stronie występowały osoby trzecie i następcy prawni, na które można przenieść odpowiedzialność za przedmiotowe zadłużenie, jednakże otrzymuje on świadczenie rentowe, które może stanowić podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania, iż zachodzi przesłanka zawarta w pkt 3.

Ze zgromadzonej w toku postępowania dokumentacji wynika też, iż brak jest podstaw do zastosowania przesłanki określonej w pkt 4a, gdyż zaległe składki przekraczają wartość kosztów upomnienia, które aktualnie wynoszą [...] zł.

W ocenie organu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje również podstaw do oceny, iż zachodzi przesłanka określona w art. 28 ust. 3 pkt. 5 cyt. ustawy. Z danych będących bowiem w dyspozycji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, iż w chwili obecnej postępowanie egzekucyjne nie jest prowadzone. Tymczasem to dopiero po jego wszczęciu i przeprowadzeniu możliwe będzie określenie sposobu jego zakończenia, czy to przez wyegzekwowanie należności, czy przez stwierdzenie całkowitego braku majątku i umorzenie postępowania. W tym kontekście organ podał, że wystąpienie przesłanki całkowitej nieściągalności zachodzi również gdy jest oczywiste, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Biorąc pod uwagę wysokość zadłużenia oraz możliwość jego przymusowego wyegzekwowania organ uznał, iż w realiach badanej sprawy kwota ta przekroczy wysokość wydatków egzekucyjnych, a zatem nie wystąpi przesłanka określona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3 pkt 6 cyt. ustawy.

Organ wskazał też, iż słusznie w niniejszej sprawie uznano, iż nie znajdzie zastosowania żadna z przesłanek warunkująca umorzenie zadłużenia w oparciu o całkowitą nieściągalność. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 3a i 3b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności wyłącznie w uzasadnionych przypadkach z uwagi na ważny interes osoby zobowiązanej. Szczegółowe warunki umorzenia składek na podstawie art. 28 ust. 3b tej ustawy, określił Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141 poz. 1365). Zostały one sformułowane w sposób bardzo rygorystyczny i uwzględniają stan finansów publicznych.

Stosownie do treści w/w rozporządzenia Zakład Ubezpieczeń Społecznych może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1. gdy opłacanie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3. przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wobec powyższego umorzenie jest zasadne w stosunku do tych dłużników, których stan majątkowy i sytuacja rodzinna nie pozwala na egzekucję, ponieważ powoduje ciężkie, negatywne skutki dla jego rodziny. Oznacza to stan, w którym spłacanie zadłużenia z tytułu składek na własne ubezpieczenie pozbawia rodzinę dłużnika niezbędnych środków utrzymania i nie pozwala na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Ponadto powodem do umorzenia niezapłaconych składek są poniesione przez dłużnika straty spowodowane klęską żywiołową, a także koszty ponoszone na skutek przewlekłej choroby wnioskującego o umorzenie lub członka jego rodziny.

Z przedłożonych dokumentów wynika, iż źródło utrzymania skarżącego stanowi renta rodzinna w wysokości [...] zł. Kwota ta jest wyższa od minimum socjalnego, które w jednoosobowym, emeryckim gospodarstwie domowym wynosi [...] zł. Ponadto wobec skarżącego nie stwierdzono przeciwwskazań zdrowotnych do podjęcia pracy zarobkowej, gwarantującej dodatkowe środki na poprawę sytuacji finansowej. W przedstawionej sytuacji nie można więc stwierdzić trwałego zagrożenia dalszej egzystencji, a samo umorzenie należności nie może być traktowane jako sposób na rozwiązanie problemów finansowych i poprawę sytuacji materialnej. Wskazane powyżej okoliczności – zdaniem organu - uzasadniają stwierdzenie, iż nie jest spełniona przesłanka wskazana przez ustawodawcę w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto w sprawie nie zostały wykazane straty materialne poniesione w wyniku klęski żywiołowej lub innego zdarzenia nadzwyczajnego, co też wyklucza zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Odnosząc się do przesłanki zawartej w pkt. 3 rozporządzenia organ zauważył, że jakkolwiek skarżący poinformował o wypadku komunikacyjnym, któremu uległ dnia 9 grudnia 2008 r. oraz o przewlekłej chorobie, wymagającej leczenia, to jednak nie przedłożył dokumentów wskazujących na aktualne problemy zdrowotne, ani też nie wykazał aby problemy zdrowotne miały wpływ na ograniczenie możliwości zarobkowania. Wymieniono tylko koszty leczenia w wysokości 90,00 zł miesięcznie. W aktach sprawy brak jest również orzeczenia o niepełnosprawności oraz informacji o niezdolności do wykonywania pracy. Nie poinformowano także o konieczności sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny, uniemożliwiającym lub ograniczającym możliwości pozyskiwania dodatkowego dochodu. Poza tym organ wskazał, że uzyskiwany dochód z tytułu renty rodzinnej nie jest uzależniony od stanu zdrowia uprawnionego.

Dalej organ podał, że w niniejszej sprawie nie nastąpiło przedawnienie należności z tytułu składek, które co do zasady następuje po upływie 5 lat, a gdy bieg terminu przedawnienia został przerwany, należności przedawniają się w terminie 10 lat licząc od dnia w którym stały się wymagalne. Bieg terminu przedawnienia przerywa: odroczenie terminu płatności, rozłożenie spłaty należności na raty, każda inna czynność zmierzająca do ściągnięcia należności. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie w dniu 3 listopada 2006 r. skarżący podpisał umowę na spłatę przedmiotowych należności w ratach. Z uwagi jednak na niedotrzymanie warunków spłaty, niniejsza umowa została wypowiedziana w dniu [...] października 2008 r. Biorąc pod uwagę powyższe należy więc uznać, że bieg przedawnienia został zawieszony.

Wreszcie organ wyjaśnił, że za odmową umorzenia należności przemawia również okoliczność regulowania przez skarżącego innych zobowiązań finansowych – tj. kredytu bankowego z miesięczną ratą w wysokości [...] zł. Nie uzasadnionym jest z kolei, aby ubezpieczony spłacał zobowiązania wobec innych podmiotów z pokrzywdzeniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentującego wszystkich ubezpieczonych społecznie. Dodał, że umorzenie należności ma charakter nieodwracalny, a z uwagi na fakt, iż Zakład nie wykorzystał wobec skarżącego wszystkich środków zmierzających do wyegzekwowania zadłużenia, zastosowanie instytucji umorzenia należałoby uznać za przedwczesne.

Dokonując oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził, że nie zachodzą okoliczności do zmiany zaskarżonej decyzji.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożył Z. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji i umorzenie należności z tytułu składek, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący przedstawił okoliczności stanu faktycznego sprawy oraz argumentację mającą – w jego ocenie – przemawiać za zasadnością umorzenia należności z tytułu składek, która to zawarta została uprzednio we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył,co następuje:

Sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, z 2014 r. poz. 1647).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako p.p.s.a.) uchyla go lub stwierdza jego nieważność, z zastrzeżeniem art. 145 a tej ustawy.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/Oddział we W. z dnia [...] r. Nr [...] zawiera takie wady, które kwalifikują ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Należy podkreślić, że decyzja administracyjna wydana w przedmiocie umorzenia zaległości wobec ZUS ma charakter uznaniowy a to oznacza, że nie może być ona całkowicie dowolna. System kontroli takiej decyzji przez sąd sprowadza się wyłącznie do kontroli jej legalności, a więc nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia, bowiem to wyłączna kompetencja organu. Tak więc kontrola sądu obejmuje wyłącznie zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tj. czy organ w sposób wyczerpujący został zebrał materiał dowodowy oraz czy rozważył i ocenił wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o udzieleniu lub odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia należności. Uznaniowa ocena istnienia lub nieistnienia przesłanek skutkujących umorzeniem należności winna być przy tym szczegółowo odzwierciedlona w uzasadnieniu decyzji - zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Warszawie z 15.12.2006r., sygn. III SA/Wa 2994/06-lex nr 306945).

W sprawie będącej przedmiotem badania Sądu, organ nie wypełnił w całości wymogów wskazanego przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym artykułem uzasadnienie decyzji powinno zawierać określone elementy, w tym uzasadnienie faktyczne (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej) i prawne (wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa). Przy czym uzasadnienie powinno opierać na materiale dowodowym zgromadzonym i znajdującym się w aktach sprawy. Uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać stanowisko organu, w tym wykładnię zastosowanych przepisów prawa, aby strona postępowania miała możliwość oceny poprawności przeprowadzonego w sprawie postępowania i zastosowanych w sprawie przepisów prawa. Motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy.

Organ nie w pełni sprostał wyżej przedstawionym wymogom, a konkretnie w zakresie pełnego przeanalizowania i dokładnego wyjaśnienia okoliczności związanych z zarzutem przedawnienia.

Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej winien wyjaśnić dokładnie stan faktyczny sprawy, zbierając i rozpatrując cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada prawdy obiektywnej jest podstawową zasadą postępowania administracyjnego, wpływającą na kwestię odpowiedniego rozłożenia ciężaru dowodu w tym postępowaniu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący Z. P. jako najdalej idący podniósł zarzut przedawnienia należności z tytułu zaległych składek. Zarzut ten sformułowany został bardzo ogólnie, bez wskazania konkretnie, których okresów składkowych i kwot dotyczy. Niemniej organ miał wybór w ocenie tego zarzutu, poprzez albo wezwanie odwołującego się do uściślenia tego zarzutu a następnie odniesienie się do podniesionych kwestii, albo organ mógł nie wzywać skarżącego do złożenia wyjaśnień i rozważyć wszystkie objęte niniejszym postępowaniem zaległości w poszczególnych okresach składkowych a następnie dać kompletny wyraz swojemu rozstrzygnięciu w uzasadnieniu decyzji. Organ wydając zaskarżoną decyzję w uzasadnieniu rozstrzygnięcia (str. 6) powołał się na bliżej nieokreślone "regulacje prawne dotyczące przedawnienia należności z tytułu składek", przez co brak jest możliwości skontrolowania, które przepisy organ miał na uwadze. W badanym okresie czasu przepisy dotyczące przedawnienia należności ZUS ulegały bowiem zmianie i skarżący oraz sąd nie mogą się domyślać, w oparciu o które przepisy, zarzut przedawnienia został rozważony przez organ.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał również na przesłanki powodujące przerwanie i zawieszenie terminu biegu przedawnienia. Stwierdził, że w dniu [...] listopada 2006 r. odwołujący podpisał umowę na ratalną spłatę "przedmiotowych należności" a następnie w dniu [...] października 2008 r. umowa ta została wypowiedziana ze względu na niewywiązywanie się z niej, przez co bieg terminu przedawnienia został zawieszony. W tym miejscu wymaga podkreślenia, że organ nie przybliżył jakie okresy i odpowiednio kwoty obejmowała umowa z [...] listopada 2006 r. (w aktach sprawy brak jest tej umowy i wypowiedzenia z dnia [...].10.2008r.). W konsekwencji należy przyjąć, że ZUS nie udokumentował twierdzeń zawartych w zaskarżonej decyzji odnośnie do braku przedawnienia należności składkowych.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że organ analizując zarzut przedawnienia ustosunkował się do niego w sposób bardzo ogólny, nie poddający się kontroli sądu. Stanowi to naruszenie art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, natomiast według art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z ostatnio powołanych regulacji, z jednej strony wynika obowiązek organu uwzględnienia wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, a zatem niemożność pominięcia jakiegokolwiek, który może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, s. 230), ale również z drugiej strony niedopuszczalność oparcia się na dowodzie, który nie został przeprowadzony zgodnie ze stosownymi regulacjami procesowymi.

Także w orzecznictwie akcentuje się, że nie jest dopuszczalne, aby organ administracyjny prowadzący postępowanie administracyjne w określonym zakresie dokonywał oceny i mocy dowodowej dokumentów wchodzących w skład materiału dowodowego sprawy w trybie pozaprocesowym, tj. poza prowadzonym przez ten organ postępowaniem administracyjnym i opierał na nich rozstrzygnięcie. Takiej analizy materiału dowodowego organ powinien dokonać zgodnie z 77 § 1 a art. 80 k.p.a. w prowadzonym postępowaniu administracyjnym i wynik tej analizy, łącznie z oceną zebranych dowodów, przedstawić w uzasadnieniu decyzji, która kończy postępowanie administracyjne w danej instancji.

Ewentualne przedawnienie należności składkowych choćby za jeden miesiąc, powodowałoby, że orzekanie organu w przedmiocie wniosku skarżącego, byłoby w tej - przedawnionej - części bezprzedmiotowe.

Zatem, w konsekwencji niedokładne wyjaśnienie przez ZUS zagadnienia zawieszenia biegu terminu przedawnienia poszczególnych kwot należności z tytułu składek mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c. p.p.s.a., co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia jak w sentencji wyroku.

W toku ponownego rozpoznania sprawy rzeczą organu będzie przeprowadzenie postępowania w sposób uwzględniający wyżej wyrażone uwagi sądu, zgodnie z regułami postępowania administracyjnego. Dopiero prawidłowe przeprowadzenie tego postępowania pozwoli organowi na wydanie merytorycznej decyzji. W tym stanie rzeczy odnoszenie się do pozostałych merytorycznych zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.