Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 614/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 6 poz 18
law: Ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami  administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - uchyla zaskarżoną decyzję-


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury i Budownictwa zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) – dalej zwanej "k.p.a.", uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika [...] z dnia [...] listopada 1979 r. nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej współwłasność J. B., H. R. i S. R.

Stan sprawy przedstawia się następująco.

Decyzją z dnia [...] listopada 1979 r. nr [...] Naczelnik [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości o pow. [...] m2 z ogólnej powierzchni [...] m2 położonej w W. przy ul. [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej współwłasność J. B. w 3/4 części oraz H. i S. R. w 1/4 części.

Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. S. R.-[...], będąca spadkobierczynią H. i S. R., wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Naczelnika [...], jako wydanej z naruszeniem prawa, z uwagi na nieotrzymanie odszkodowania za część nieruchomości przejętej pod budowę chodnika.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 1979 r. wskazując, iż sprawa odszkodowania za część gruntu zajętego pod chodnik nie była przedmiotem wywłaszczenia zakończonego sporną decyzją.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...], sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], uchylił powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 1979 r. w części dotyczącej obecnej działki ew. nr [...] z księgi wieczystej Nr [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji w pozostałej części.

W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawczyni zarzuciła, że decyzja z [...] listopada 1979 r. została skierowana do osoby zmarłej tj. H. R., co stanowi przesłankę rażącego naruszenia prawa.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...], rozpoznając odwołanie wnioskodawczyni, uchylił ww. decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji zobowiązując ten organ do prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania i zapewnienia im czynnego udział w prowadzonym postępowaniu.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. D. B. i K. B. zwróciły się o wypłatę odszkodowania za odebrany teren, który został przeznaczony na chodnik dla pieszych.

Wojewoda [...], ponownie rozpatrując wniosek, decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika [...].

Organ I instancji stwierdził, że postępowanie administracyjne zakończone sporną decyzją z [...] listopada 1979 r. przeprowadzone został z rażącym naruszeniem prawa, bowiem beneficjentem odszkodowania była osoba nieżyjąca w dniu wydania ww. decyzji orzekającej o wywłaszczeniu nieruchomości za odszkodowaniem. Wojewoda ustalił bowiem, że H. R. zmarł [...] grudnia 1969 r., czyli 10 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego. Z powyższego wynika, że zmarły współwłaściciel nieruchomości został uznany za stronę postępowania co stanowi o naruszeniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i obligowało organ nadzoru do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 w zw. z art. 104 k.p.a.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli: Prezydent [...] oraz Zarząd Dróg Miejskich w W. wskazując na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych decyzji z dnia [...] listopada 1979 r., bowiem wywłaszczona nieruchomość znajduje się obecnie w pasie drogi powiatowej nr [...] i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Minister Infrastruktury i Budownictwa decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 1979 r.

Na wstępie organ II instancji wyjaśnił, że oceniana decyzja orzekająca o wywłaszczeniu za odszkodowaniem została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64) – zwanej dalej "ustawą wywłaszczeniową", zatem należało ocenić zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami ww. ustawy oraz stanem faktycznym i prawnym w dacie orzekania.

Organ odwoławczy po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdził, że w postepowaniu wywłaszczeniowym nie zostały naruszone przepisy dotyczące ustalenia wysokości odszkodowania, gdyż odszkodowanie przyznane decyzją z dnia [...] listopada 1979 r. zostało prawidłowo ustalone na podstawie przepisów ustawy wywłaszczeniowej oraz przepisów wykonawczych. Nie podzielił natomiast stanowiska zajętego przez organ I instancji o rażącym naruszeniu prawa z uwagi na skierowanie rozstrzygnięcia do osoby zmarłej.

Zdaniem Ministra decyzja powinna być wydana w stosunku do aktualnego, na datę wywłaszczenia, właściciela nieruchomości to jednak należy przy tym uwzględnić racje ekonomiczne lub gospodarcze, które decyzja ta wywołała oraz ustalić czy rzeczywiście stwierdzone naruszenia mają znaczenie większą wagę niż stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia administracyjnego. Nieważna jest bowiem decyzja, która w sposób rażący narusza prawo, a jej skutki są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności.

W ocenie Ministra wskazane wyżej okoliczności jak i zaniechania samej poprzedniczki prawnej skarżącej S. R. w poinformowaniu organu o spadkobiercach ustawowych po H. R. powodują, że nie została spełniona przesłanka rażącej niezgodności treści orzeczenia z porządkiem prawnym. W takich okolicznościach pozostawienie orzeczenia w obrocie prawnym nie godzi w obowiązujący porządek prawny, skoro sama zainteresowana spadkobierczyni zgodziła się na prowadzenie postępowania bez ujawniania spadkobierców zmarłych.

Mając na uwadze realia niniejszej sprawy organ II instancji zauważył, że orzeczenie wywłaszczeniowe nie nakładało na H. R. żadnych osobistych obowiązków, jak również nie przyznawało mu osobistych uprawnień. Przedmiotem tego orzeczenia była natomiast nieruchomość, a istota tego orzeczenia polegała na jej przejęciu na rzecz Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 wywłaszczeniowej, przejście prawa własności nieruchomości następuje z dniem, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Przy czym ostateczna decyzja stanowi podstawę do ujawnienia praw w księdze wieczystej. Zatem – zdaniem organu – skutek prawny orzeczenia następował tu niezależnie od tego, kto był rzeczywiście właścicielem danej nieruchomości w chwili orzekania. Zauważył przy tym, iż wywłaszczenie jest rodzajowo inną sytuacją niż decyzje, na mocy której w osnowie na wskazaną tam osobę fizyczną (nieżyjącą w chwili orzekania) nakłada się obowiązek określonego zachowania lub przyznaje się takiej osobie uprawnienie (np. w postaci zezwolenia, koncesji, potwierdzenia określonych uprawnień), zaś ewentualne rażące naruszenie prawa w związku ze śmiercią strony miałoby uzasadnienie przed wszystkim w rażącym naruszeniu procedury.

Ponadto Minister podkreślił, że skoro przepisy ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. z jednej strony dopuszczały możliwość wywłaszczania nieruchomości o nieuregulowanym stanie prawnym (art. 6 ust. 4 , art. 28 ust. 1 w związku z art. 16 ust. 2), a z drugiej strony nakazywały wskazać osobę uprawnioną do otrzymania odszkodowania, to oznacza że przepisy tej ustawy były w tym zakresie niejednoznaczne. Natomiast wątpliwości interpretacyjne związane z wykładnią przepisu nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności. Nadto zaznaczył, iż zgodnie z orzecznictwem skierowanie decyzji do osoby zmarłej, w sytuacji gdy jednocześnie w postępowaniu brali udział następcy prawni (spadkobiercy) zmarłej strony nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, że zaszła przesłanka z art. 156 § 1 k.p.a.

W postępowaniu wywłaszczeniowym udział brała spadkobierczyni H. R. tj. S. R.. Tym samym w opinii Ministra, okoliczność ta nie może być uznana za wystarczającą przesłankę do stwierdzenia wystąpienia w sprawie rażącego naruszenia prawa, prowadzącego do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skutki prawne stwierdzenia nieważności decyzji są zbyt daleko idące, aby uzasadnioną prawnie podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji organ nadzoru mógł uczynić jedynie rozbieżności w orzecznictwie sądowym co do określonego zagadnienia prawnego. Zaś nieważność decyzji jest skutkiem naruszenia niewątpliwych co do treści norm prawnych, pozbawionych interpretacyjności.

Oceniając postępowanie wywłaszczeniowe w świetle zebranego materiału Minister uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia ówcześnie obowiązujących przepisów. Organ procedował co prawda przy nieaktualnym stanie prawnym nieruchomości, bowiem ustalił właściciela na podstawie obowiązującego wpisu w księdze wieczystej, ale poprzez obwieszczenie skierował informację do osób uprawnionych o wszczęciu postępowania i terminie rozprawy wywłaszczeniowo- odszkodowawczej, a także skierował zawiadomienie bezpośrednio do małżonki zmarłego, co nie stanowi o naruszeniu przepisów ustawy wywłaszczeniowej. Wobec powyższego stwierdził, iż w wyniku wydania decyzji wywłaszczeniowej nie powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności.

W trakcie postępowania Minister nie stwierdził również, aby badana decyzja z naruszała pozostałe przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.

Z uwagi na powyższe organ II instancji uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję S. R.-[...] wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji zarzucając jej niezgodność ze stanem faktycznym i prawnym oraz naruszenie przepisów dotyczących ustalenia wysokości odszkodowania.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że ani ona ani jej rodzice (S. i H. R.) nie otrzymali odszkodowania za wywłaszczony teren, a postępowanie zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa, bowiem beneficjentem odszkodowania był nieżyjący w dniu wydania decyzji H. R., do którego organ skierował również swoją decyzję.

W odpowiedzi na skargę Minister Inwestycji i Rozwoju wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Kontrolowana decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. oraz ma na celu ustalenie, czy decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., powodującą konieczność wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że postępowanie prowadzone w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, ma ograniczony zakres, gdyż w jego trakcie nie następuje ponowne merytoryczne rozpoznawanie sprawy. Tryb nadzwyczajny ma na celu weryfikację rozstrzygnięcia tylko z punktu widzenia ściśle określonych przesłanek, które wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Przypadki te dotyczą zaś tylko takich sytuacji, gdy decyzja administracyjna jest obarczona tak poważną wadliwością, że jej trwałość i związana z tym pewność porządku prawnego musi ustąpić wymaganiom płynącym z zasady praworządności. Stwierdzenie nieważności decyzji oznacza, iż weryfikowana decyzja jest dotknięta ciężką wadliwością od chwili jej wydania (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 699).

Organ administracji publicznej orzekający w trybie nieważnościowym posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W ramach tego postępowania dokonywana jest wyłącznie ocena danej decyzji pod kątem jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, co sprawia, że w badanej sprawie kontrola ta mogła ograniczać się jedynie do oceny, czy decyzja z dnia [...] listopada 1979 r. o wywłaszczeniu za odszkodowaniem rażąco naruszyła przepisy prawa.

Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w powołanym art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść tego pojęcia ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W piśmiennictwie prawniczym podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (zobacz: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006, str. 743).

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy naruszenie prawa jest oczywiste, co oznacza, iż istnieje sprzeczność między treścią rozstrzygnięcia a przepisem stanowiącym jego podstawę prawną, czyli decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionym w powyższym przepisie, wbrew przesłankom określonym w przepisie, gdy naruszony przepis może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, nie wymaga wykładni, nie jest ocenny (treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie z sobą) oraz gdy skutki wywołane przez decyzję (dla strony oraz społeczne, gospodarcze), nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wystąpienie tych skutków powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa). W tym miejscu można odwołać się do przykładów podanych w orzecznictwie, gdzie wskazuje się, że traktowanie naruszenia prawa jako rażące może mieć miejsce tylko wyjątkowo – gdy jego wada jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, gdy treść decyzji stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy – obowiązującej regulacji prawnej (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 1996 r., II SA 1621/91, z 31 stycznia 1994 r., II SA 771/93, z 13 czerwca 2008 r., II OSK 387/07, z 8 kwietnia 2008 r., II OSK 368/07 oraz wyroki Sądu Najwyższego z dnia 22 października 1987 r., II CRN 314/87 i z dnia 16 lutego 1994 r., III ARN 1/94).

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ustalenie czy prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie w stosunku do niej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zdaniem skarżącej postępowanie prowadzone z udziałem zmarłego współwłaściciela nieruchomości, świadczy o rażącym naruszeniu prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Natomiast w opinii organu skierowanie decyzji do osoby zmarłej nie stanowi podstaw do stwierdzenia przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. i naruszenie przepisów ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. jeżeli ustalenie właściciela nastąpiło na podstawie obowiązującego wpisu w księdze wieczystej, a uczestnikiem postępowania była również spadkobierczyni zmarłego (żona współwłaściciela wywłaszczonej nieruchomości).

Odnosząc się do powyższej kwestii Sąd wskazuje, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji w stosunku do takiej osoby ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwie do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. (zob.: wyroki NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r. sygn. akt II SA 261/83 (niepubl.); z dnia 20 września 2002 r. sygn. akt I SA 428/01 (niepubl.); z dnia 11 marca 2008 r. sygn. akt I OSK 1959/06; z dnia 30 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1429/08; z dnia 9 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 140/11, z dnia 24 maja 2018 r. sygn. akt I OSK 2883/17).

Nie ulega bowiem wątpliwości, że możliwość bycia stroną postępowania administracyjnego, w tym także postępowania wywłaszczeniowego, determinowana jest posiadaniem przymiotu zdolności prawnej, która – co do zasady – winna być oceniana według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Nie może także budzić zastrzeżeń, że zdolność prawna osoby fizycznej ustaje z chwilą jej śmierci. Konsekwencją utraty zdolności prawnej jest to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć i prowadzić postępowania administracyjnego, a także wydać decyzji. Decyzja wydana w takiej sytuacji rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Gdyby zaś doszło do wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (zob. Małgorzata Stahl - glosa do wyroku NSA z dnia 27 kwietnia 1983 r., II SA 261/83, OSPiKA 1984, poz. 108).

A zatem, wskazanie w decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej jako strony postępowania osoby zmarłej, której zdolność prawna (możliwość bycia podmiotem praw i obowiązków w sferze prawa cywilnego i administracyjnego) ustała z chwilą śmierci powoduje, iż decyzja taka jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Należy również podkreślić – wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ – iż na ocenę o zaistnieniu wad, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie ma wpływu to, czy organ wiedział o śmierci strony postępowania oraz czy jego niewiedza była zawiniona czy też nie. Utrata zdolności prawnej ma charakter obiektywny, stąd nieuprawnione jest odwoływanie się do stanu wiedzy organu o okolicznościach skutkujących nieważnością decyzji, a tym bardziej szukanie poza organem osób odpowiedzialnych za brak wiedzy organu w powyższym zakresie. Należy bowiem wyraźnie zauważyć, że to organ jest wyłącznie zobowiązanym ustalić występujące w sprawie strony postępowania, a odpowiedzialność za ewentualne wady w tym zakresie nie może być przerzucana na inne podmioty, w tym uczestników tego postępowania. W tym zakresie należy jednoznacznie wskazać, iż organ wydający orzeczenie wywłaszczeniowe nie traktował następców prawnych zmarłego H. R. jako strony tego postępowania, co wydaje się dość oczywiste zważywszy na brak jego wiedzy o śmierci tego współwłaściciela nieruchomości. Przypisywanie w takiej sytuacji – przez organ – żonie zmarłego przymiotu strony z uwagi na bycie spadkobierczynią zmarłego i to wyłącznie z tego powodu, że żona zmarłego nie poinformowała organu o śmierci męża, nie zasługuje na akceptację, bowiem jest stanowiskiem oderwanym od okoliczności niniejszej sprawy. Żona zmarłego S. R. nie brała bowiem udziału w postępowaniu wywłaszczeniowym jako spadkobierczyni zmarłego współwłaściciela nieruchomości, ale z tytułu przysługującego jej prawa do współwłasności wywłaszczanej nieruchomości.

W powyższej sytuacji jako bezzasadną wypada ocenić argumentację organu uznającą skuteczność doręczeń i zawiadomień dokonywanych wobec spadkobierców zmarłego, za których uznano żonę zmarłego. Odebranie zawiadomienia o wszczęciu postępowania i terminie rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej, jak również decyzji wywłaszczeniowej, przez małżonkę zmarłego, która została uznana za stronę postępowania z uwagi na bycie jednym ze współwłaścicieli wywłaszczanej nieruchomości, a nie jako następczyni prawnej zmarłego, nie stanowi o doręczeniu zawiadomień i decyzji spadkobiercom zmarłego. O skuteczności zawiadomień można mówić wyłącznie w sytuacji istnienia strony postępowania. Stanowisko to rozciąga się także na ocenę skuteczności zawiadomień dokonywanych w formie obwieszczenia.

W tym stanie sprawy za trafny należało uznać zarzut naruszenia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. skoro organ prowadził postępowanie z udziałem nieżyjącej strony i skierował do niej decyzję. Powyższe uchybienia są tak istotne, że w ich wyniku powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności, a w konsekwencji stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowo-odszkodowawczej.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), uchylił zaskarżoną decyzję.