Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1715/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art.30b ust.1, art.30a, art.30c ust.3 pkt 1, art.26 ust.2 pkt 8,
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art.3 §3, art.134 §1, art.200, art.205 §1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant spec. - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2013 r. sprawy ze skargi A. A. Sp. z o.o. w W. na informację zawartą w piśmie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona z naruszeniem prawa i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Narodowemu Centrum Badań i Rozwoju; 2. zasądza od Narodowego Centrum Badań i Rozwoju na rzecz A.A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

"A." Sp. z o.o. w W. (zwana dalej: skarżącą) złożyła [...] kwietnia 2011 r. do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) wniosek o dofinansowanie projektu "[...]". Projekt złożony został w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 Oś priorytetowa 1 – Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych i zarejestrowany został pod numerem POIG.01.04.00-14-134/11.

Po dokonaniu merytorycznej oceny wniosku pismem z [...] sierpnia 2011 r. PARP poinformowała skarżącą, że złożony wniosek o udzielenie wsparcia został oceniony pozytywnie i uzyskał 68,67 punktów, jednakże ze względu na wyczerpanie środków finansowych przeznaczonych na dofinansowanie projektów w ramach przedmiotowej rundy aplikacyjnej nie jest możliwe podpisanie ze skarżącą umowy. Potencjalnemu beneficjentowi przedstawiono przyznane oceny cząstkowe w poszczególnych kryteriach oceny merytorycznej fakultatywnej, a mianowicie m.in.:

– w zakresie kryterium nr 1: poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo- rozwojowych, na maksymalną liczbę pkt 0 - 40 skarżącej przyznano 24,67 stanowiącą średnią liczbę punktów przyznanych przez poszczególnych ekspertów.;

– w zakresie kryterium nr 5: istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt / technologię / usługę, będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym, projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 10 pkt nie przyznano żadnego;

– w zakresie kryterium nr 7: rezultatem realizacji projektu jest zgłoszenie wzoru przemysłowego lub zgłoszenie wzoru użytkowego, projektowi na możliwą do uzyskania liczbę 5 pkt nie przyznano żadnego.

Skarżąca od powyższej oceny odwołała się składając 6 września 2011 r. protest, zarzucając błędną ocenę projektu w zakresie kryteriów nr 1, 5 i 7 i zawnioskowała o powołanie dodatkowego eksperta i o dokonanie ponownej oceny projektu.

Przedmiotowy protest mimo uznania argumentów skarżącej za zasadne, w zakresie oceny kryterium nr 1 (projekt otrzymał w ramach tego kryterium 35 pkt), rozpatrzony został negatywnie, o czym Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, rozstrzygnięciem podjętym w piśmie z [...] stycznia 2012 r., wydanym na podstawie art. 30b ust. 4 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 Nr 84 poz. 712 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.) poinformowało skarżącą.

W zakresie ponownej oceny merytorycznej fakultatywnej kryteriów nr 5 i 7 została podtrzymana pierwotna zerowa ocena.

Powodem nieuwzględnienia protestu w zakresie kryterium nr 5 było to, że wnioskodawca nie określił w biznes planie wielkości popytu i nie uzasadnił źródła tych informacji (np. w postaci badania rynku itp.). Podstawą do przyznania punktów nie jest jedynie deklaracja w postaci wskaźnika we wniosku o dofinansowanie, ale odpowiedni opis w biznes planie zgodny z treścią Przewodnika po kryteriach dla projektów.

Przyczyną nieuwzględnienia protestu w zakresie kryterium nr 7 było to, iż analiza dokumentacji projektu pozwala stwierdzić, że w wyniku realizacji projektu nie nastąpi zgłoszenie wzoru przemysłowego, ani zgłoszenie wzoru użytkowego. Wnioskodawca, we wniosku o dofinansowanie nie wykazał we wskaźnikach rezultatu nr 12, iż takie zgłoszenie będzie dokonane.

Podsumowując Minister wskazał, że w wyniku rozpatrzenia protestu ostateczna liczba przyznanych punktów wyniosła 79, co nie daje minimalnej liczby (93 pkt) wymaganej do uzyskania dofinansowania, co uzasadniało umieszczenie projektu na Liście projektów nierekomendowanych do dofinansowania.

Skarżąca pismem z 25 kwietnia 2012 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rozstrzygnięcie Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z [...] stycznia 2012 r. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r. poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy skarżącej w ramach programu i przyjęcie nieprawidłowego kryterium dla oceny wniosku skarżącej, który dotyczy projektu o charakterze badawczo - rozwojowym, jak również fakultatywnie niezapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 5;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r. i naruszenie § 7 ust. 2 pkt 6 i 7 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach POIG w związku z załącznikiem nr 1 do Regulaminu – poprzez nieuwzględnienie opisu Kryterium 7 zawartego w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach POIG oraz dowolną ocenę informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, co skutkowało w nieprawidłowej ocenie merytorycznej wniosku o dofinansowanie;

3. nieuwzględnienie oświadczenia skarżącej, co do deklaracji zgłoszenia wzoru użytkowego;

4. naruszenie prawa poprzez nierzetelną, subiektywną i selektywną ocenę projektu skarżącej;

5. naruszenie prawa poprzez nieuwzględnienie zapisu Kryterium nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo - rozwojowych o treści: "Maksymalną liczbę punktów powinien uzyskać projekt, którego rezultaty stanowią innowację o znaczeniu dla rynku w skali większej niż rynek polski.", co powoduje, iż Komisja Oceniająca nie ma żadnej możliwości weryfikacji i poprawy Oceny Ekspertów i w przypadku uznania, iż rezultaty projektu stanowią innowację o znaczeniu dla rynku w skali większej niż rynek polski winna przyznać maksymalną liczbę punktów.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo, a także o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję pośredniczącą.

W uzasadnieniu skargi skarżąca zarzuciła, że wg art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r., wybór wniosków do dofinansowania winien odbywać się na podstawie kryteriów, które zostały przygotowanie i przekazane Komitetowi Monitorującemu do zatwierdzenia propozycji kryteriów wyboru projektów. Oceniając projekt, instytucja pośrednicząca rażąco naruszyła tenże przepis, nie stosując się do wyznaczonych kryteriów wyboru. Skarżąca podkreśliła, że nie zauważa, iż projekt obejmuje tylko i wyłącznie część badawczą sfinansowaną ze środków działania 1.4, co powoduje, iż skarżąca nie miała obowiązku wskazywania wielkości popytu.

Niemniej jednak skarżąca zauważyła, że instytucja pośrednicząca nie uwzględniła opisów kryteriów, zgodnie z którymi "W przypadku projektów obejmujących wyłącznie część badawczą finansowaną ze środków działania 1.4 przedmiotowe kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli Wnioskodawca wykaże, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na produkt/technologię powstałą w wyniku przeprowadzonego wdrożenia w działalności gospodarczej Wnioskodawcy lub Partnera nie będącego organizacją badawczą. W przypadku realizacji projektów zakładających sprzedaż wyników prac B+R, kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli Wnioskodawca wykaże, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na uzyskane w efekcie realizacji projektu wyniki prac B+R. Ocena kryterium odbywa się na podstawie p. 26 wniosku o dofinansowanie oraz p. B.4, C.1.2, C.1.10 i D biznes planu". Powyższy zapis pozwala na przyjęcie, iż kryterium uznaje się za spełnione, jeżeli wnioskodawca wykaże, że istnieje zapotrzebowanie na rynku międzynarodowym na uzyskane w efekcie realizacji projektu wyniki prac B+R. Skarżąca wskazała, że Instytucja pośrednicząca nie uwzględniła szeregu informacji zawartych we wniosku znajdujących się na str. 8/19, str. 15/16, str. 25/26, str. s.29 biznesplanu, str. 40 Biznes planu. W związku z tym skarżąca stoi na stanowisku, że wykazała istnienie zapotrzebowania na rynku międzynarodowym na uzyskane w efekcie realizacji projektu wyniki prac B+R, natomiast mylne jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że kryterium wymaga przedstawienia określenia wielkości popytu i wskazywaniu źródeł tych informacji.

Skarżąca zwróciła uwagę na lakoniczne uzasadnienie niespełnieniu kryterium nr 5 przez projekt. Organ wskazał tylko, że podstawą przyznania punktów za ww. kryterium jest odpowiedni opis w biznes planie zgodny z treścią Przewodnika po kryteriach dla projektów, a nie jedynie deklaracja w postaci wskaźnika we wniosku o dofinansowanie, a dodatkowo skarżąca nie określiła w biznes planie wielkości popytu i nie uzasadniła źródła tych informacji. Odnosząc się do powyższych twierdzeń skarżąca wskazała, że jest to twierdzenie rażąco sprzeczne z opisem kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 5 zawartym w Przewodniku po kryteriach wyboru dla projektów i stanowi rażące naruszenie § 7 ust. 2 pkt 6 Regulaminu, który stanowi, że "poprawne formalnie wnioski są poddawane ocenie merytorycznej zgodnie z kryteriami wyboru projektów zatwierdzonymi przez Komitet Monitorujący POIG." Z niniejszego należy wnioskować, że ponowna ocena projektu w ramach złożonego protestu nie może być prowadzona w sposób dowolny, a musi być analizowana w oparciu o ścisłe wytyczne.

Jedynie z ostrożności skarżąca odniosła się do kwestii dotyczących braku wskazania popytu, podkreślając, iż kryterium to znajduje zastosowanie jedynie do projektów zakładających wdrożenie w postaci finansowej, gdy przedmiotowy projekt dotyczy wyłącznie części badawczej. Z opisu kryterium nr 5 wynika wprost, że " (...) podstawą przyznania punktów będzie deklaracja, iż udział przychodów ze sprzedaży poza teren polski nowe produktu będzie stanowił minimum 10 % przychodów (...)". Zatem stanowisko eksperta, iż deklaracja nie stanowi podstawy oceny spełnienia kryterium, a dopiero stosowny opis w biznes planie zgodny z treścią Przewodnika po kryteriach dla projektów. Stanowisko to jest sprzeczne z opisem kryterium, zatem należy wnioskować, iż ocena dokonana przez eksperta jest sprzeczna z podstawą jej dokonywania w sposób rażący i nie może zostać uznana za poprawną.

Skarżąca zarzuciła także, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu organ nie odniósł się do wskazanych w proteście zarzutów. Nie zostało wskazane, dlaczego opis zawarty przez skarżącą w Biznes planie nie jest, wystarczający do uznania, iż kryterium nr 5 zostało spełnione. W opisie kryterium jednoznacznie wskazano, że ocena odbywa się na podstawie punktu 26 wniosku o dofinansowanie oraz punktu B.4, C.I.2., C.1.10. i D. Z uwagi na użycie w ww. sformułowaniu łącznika koniunkcji, należy wnioskować, iż ocena musi być dokonana na podstawie wszystkich wskazanych punktów, a nie jedynie biznes planu. Skarżąca zarzuciła, że ocena dokonana została w sposób wybiórczy z pominięciem istotnym w sprawie okoliczności i wyjaśnień składanych przez skarżącą w toku postępowania. Skarżąca wielokrotnie we wniosku przedstawiała, iż wyniki projektu skierowane będą na rynek międzynarodowy, co wynika z zapotrzebowania rynkowego na wyniki będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym (s. 4, 5, 16, 18, 19, 21, 22, 25, 30, 65, 66, 71, 72 biznes planu). Wielokrotnie wskazywała, iż wskaźniki rezultatu są katalogiem zamkniętym i nie ma możliwości ich definiowania, co w przypadku wskaźnika udziału przychodów ze sprzedaży poza teren Polski uniemożliwia przedstawienie zapotrzebowania rynku międzynarodowego w innych kategoriach niż przychód ze sprzedaży. Skarżąca podkreśliła, że nie mogła wskazać we wskaźnikach rezultatu wielkości sprzedaży na rynku międzynarodowym z uwagi na to, iż międzynarodowe firmy, organizacje i instytucje mogą dokonać zakupu na potrzeby całej korporacji, a fizycznie przyjąć produkt w oddziale / filii koncernu w Polsce. We wniosku o dofinansowanie przedstawiono, więc popyt wśród Urzędów i z tego względu wśród firm informatycznych i doradczych, w tym międzynarodowych firm.

Następnie skarżąca postawiła zarzut, co do błędnej oceny kryterium nr 7. Skarżąca wskazała, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu uznano, że w wyniku realizacji projektu nie nastąpi zgłoszenie wzoru użytkowego. Swoją ocenę, oparto na jedynie lakonicznym stwierdzeniu, że nie zostało to wykazane we wskaźnikach rezultatu nr 12.

Skarżąca podniosła, że ocena merytoryczna w ww. zakresie odbywa się na podstawie p. 26 wniosku o dofinansowanie oraz p. C.1.8. i C.1.10 biznes planu. W punkcie C.1.8. biznes planu wyraźnie skarżąca wskazała, że "[...] będą zgłoszone w Urzędzie Patentowym jako wzór użytkowy". Następnie podkreśliła, że w zakresie opisu kryterium nr 7 wskazano, że ocena winna się odbyć na podstawie wszystkich trzech wymienionych pozycji, a nie tylko wskaźnika rezultatu. Mając na uwadze powyższe, logicznym wnioskiem jest twierdzenie, iż dopiero z analizy wszystkich 3 podpunktów musi wynikać, czy deklaracja w zakresie wzoru użytkowego zostanie zgłoszona. Mając na uwadze tą tezę skarżąca wskazała, że skoro złożyła taką deklarację w jednym z punktów wprost, ale nie wskazała jej w zakresie tabelarycznego zestawienia, to i tak poprawnym logicznie wnioskiem jest, iż deklaracja zgłoszenia wniosku w zakresie wzoru użytkowego do urzędu patentowego została złożona. Tym samym w opinii skarżącej organ dokonując oceny wniosku w zakresie złożonego protestu, dokonał rażącego naruszenia art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r., gdyż ocena została dokonana wbrew wytycznym w zakresie kryterium nr 7.

W odpowiedzi na skargę Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wniosło o oddalenie skargi i ustosunkowało się do zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną, a znalazło to odzwierciedlenie w wyroku z dnia 19 czerwca 2012 r.

Rozpoznając środek zaskarżenia - Sąd odnosząc się do przebiegu postępowania zainicjowanego złożonym przez skarżącą spółkę wnioskiem o dofinansowanie, przy uwzględnieniu podniesionych w tym zakresie zarzutów w skardze, wskazał, że spółka zgłosiła swój wniosek – projekt w ramach POIG Oś priorytetowa 1 – Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4 Wsparcie projektów celowych. Według Szczegółowego opisu priorytetów POIG, 2007-2013 (Załącznik 4.3 Opis systemu wdrażania działań), procedura wyboru projektu dokonywana jest dwuetapowo: wybór ten dokonywany jest w oparciu o kryteria formalne, a następnie w oparciu o kryteria merytoryczne i po spełnieniu wszystkich tych kryteriów, a zwłaszcza w drugim etapie po spełnieniu wszystkich kryteriów merytorycznych (obligatoryjnych i fakultatywnych) – wniosek jest wpisywany na listę projektów rekomendowanych do dofinansowania. Dla poszczególnych Priorytetów i działań – w tym dla działania 1.4 opracowane zostały kryteria wyboru formalne i merytoryczne (obligatoryjne i fakultatywne), przy czym co do oceny merytorycznej wskazano 11 kryteriów merytorycznych obligatoryjnych i 10 kryteriów merytorycznych fakultatywnych, o zakresie określonym, co do każdego z tych kryteriów.

W nawiązaniu do przytoczonych wyżej regulacji Sąd przyjął, że instytucja dokonująca wyboru projektów do dofinansowania ma obowiązek stosowania wszystkich zasad i reguł określonych w systemie realizacji projektu (kryteria oceny, sposób stosowania tych kryteriów w nawiązaniu do projektu, rozpatrywanie środków odwoławczych) – do których musi stosować się także wnioskodawca zgłaszający określony projekt do dofinansowania – zaś sąd dokonuje kontroli ich stosowania jako źródeł prawa w szerokim znaczeniu, przy uwzględnieniu także norm prawnych powszechnie obowiązujących. Załącznikiem do Szczegółowego opisu priorytetów POIG jest dokument – załącznik nr 4.4 – Procedura Odwoławcza w ramach POIG opracowana na podstawie u.z.p.p.r. oraz zgodnie z Wytycznymi Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie wymogów, jakie powinny spełniać procedury odwoławcze – ustalone dla programów operacyjnych.

Sąd zwrócił uwagę, że projekt o dofinansowanie zgłoszony przez skarżącą uzyskał pozytywną ocenę w zakresie spełnienia kryteriów formalnych jak i merytorycznych – obligatoryjnych, a w ocenie merytorycznej fakultatywnej – o której poinformowano spółkę w piśmie z [...] sierpnia 2011 r. – podano, że projekt uzyskał 68,67 pkt, co nie kwalifikuje go do projektów rekomendowanych do wsparcia. Na powyższą ocenę wpłynęła zakwestionowana przez skarżącą spółkę punktacja kryterium nr 1, 5 i 7. Skarżąca otrzymała również uzasadnienie ekspertów przyznanej punktacji wynikające z arkuszy oceny merytorycznej. Na możliwe do uzyskania 40 pkt w zakresie kryterium nr 1 projekt otrzymał średnią 24,67 dotyczących oceny poziomu innowacyjności prac badawczo – rozwojowych (nowość 10,33 pkt, wzrost użyteczności produktu 6,33 pkt, możliwość wdrożenia i opłacalność 8 pkt). W zakresie zaś kryteriów nr 5 i 7 projekt na odpowiednio 10 i 5 możliwych do uzyskania punktów nie uzyskał żadnego, gdyż eksperci wskazali, że nie przedstawiono i nie ujęto we wskaźnikach rezultatu wartości przemawiających za zapotrzebowaniem na produkt na rynku międzynarodowym (kryterium 5), a także, że projekt nie zakłada zgłoszenia wzoru przemysłowego (kryterium 7).

W proteście z 6 września 2011 r. od powyższej oceny skarżąca obszernie odniosła się do jej treści wnosząc o ponowne sprawdzenie zgodności wniosku o dofinansowanie z zakwestionowanymi kryteriami wyboru. Zarzucając, że eksperci – przy ocenie kryterium nr 1 – nie uwzględnili informacji zawartych we wniosku i wskazała na poszczególne zapisy stron wniosku dotyczące międzynarodowego charakteru projektu, a także skali jego innowacyjności, o czym mają świadczyć pominięte niezależne badania i opinie powołanych we wniosku organów i instytucji. W zakresie oceny kryterium nr 5 skarżąca wskazała, że ocena nie uwzględnia wytycznych zawartych w Przewodniku po kryteriach wyboru, z którego wynika, że "Ocena kryterium odbywa się na podstawie p. 26 wniosku o dofinansowanie oraz p. B.4, C.1.2, C1.10 i D biznes planu". Natomiast uzasadnienie tej oceny zostało oparte jedynie na wskaźniku rezultatu, a więc z pominięciem informacji zawartych w biznes planie. Skarżąca wskazała na odpowiednie zapisy stron biznes planu. Ponadto zarzuciła, że błędne jest stanowisko eksperta, że zapotrzebowanie rynkowe (kryterium oceny) jest pojęciem tożsamym z udziałem przychodów ze sprzedaży poza teren Polski (wskaźnikiem rezultatu). Skarżąca podkreśliła, że wykazała we wniosku zapotrzebowanie na wyniki projektu na rynku międzynarodowym, o czym mają świadczyć zapisy na str. 18/19, s. 56, 66, s. 72, 21/22 wniosku. Odnosząc się do oceny kryterium nr 7, skarżąca zarzuciła, że dokonana ocena nie uwzględnia ponownie wytycznych Przewodnika po kryteriach wyboru, w którym wskazano, że "ocena kryterium odbywa się na podstawie (...) p. C.1.8 biznes planu", a w tym punkcie skarżąca zadeklarowała (s. 54), że "Sieciowe modele zarządzania miastem będą zgłoszone w Urzędzie Patentowym jako wzór użytkowy". Natomiast brak określenia wielkości adekwatnego wskaźnika, należy traktować jako oczywistą omyłkę wnioskodawcy, gdyż bezsprzecznie zadeklarował dokonanie zgłoszenia produktu projektu, jako wzoru użytkowego.

W lakonicznej informacji o negatywnym rozpatrzeniu przedmiotowego protestu – zdaniem Sądu - NCBiR mimo że uwzględniła częściowo argumenty potencjalnego beneficjenta w zakresie kryterium nr 1 (przyznając 35 pkt), to ocenie pozostałych kryteriów nr 5 i 7 podtrzymała ich zerową ocenę, przy czym nie odniosła się do szeroko opisanych zarzutów w proteście.

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej, Sąd stwierdził, że w wyniku rozpatrzenia protestu, oceny projektu dokonano z naruszeniem prawa, a w szczególności §10 pkt 2 Procedury odwoławczej (Załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG), zgodnie z którym – przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu zawiera szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia; uzasadnienie zawiera odniesienie się do każdego zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów. Zauważyć także należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej – w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca oceniająca zobowiązana jest do zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów (pkt 2) oraz pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska (pkt 4). W związku z tym logiczne jest stwierdzenie, że jeśli w ocenie negatywnej, wskazano określone kryteria, których nie spełnia złożony wniosek, to w proteście wnioskodawca polemizuje właśnie z tą negatywną oceną w zakresie tych zakwestionowanych kryteriów i tak też czyniła niniejszej sprawie skarżąca spółka cytując w proteście poszczególne fragmenty przekazanych jej informacji i ustosunkowując się do nich w zakresie zakwestionowanych kryteriów. Natomiast rozpatrzenie protestu w sposób zaprezentowany przez NCBiR poprzez lakoniczne w rezultacie postępowania odwoławczego uznanie, że ocena wniosku została przeprowadzona w sposób prawidłowy uznać należy za naruszenie zasad procedury odwoławczej. Podkreślić należy, że według art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a u.z.p.p.r., w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić. Takiego wymogu zdaniem Sądu nie spełnił wynik rozpatrzenia protestu. Co prawda w zakresie kryterium nr 1 częściowo uznano argumenty protestu, przez co podwyższono punktację. Natomiast nie do zaakceptowania pozostaje rozstrzygnięcie w zakresie przyjęcia za prawidłową ocenę wniosku w zakresie kryterium nr 5 i 7 bez odniesienie się do szczegółowych zarzutów zawartych w proteście. Brak odniesienia się do konkretnych podanych w proteście zapisów wniosku i Biznes Planu ze wskazaniem czy i dlaczego w ocenie organu nie dowodzą one spełnienia kryterium nr 5 i 7 uzasadnia, iż zaskarżona informacja o treści przyjętej przez organ uchylała się kontroli Sądu.

Ponadto Sąd zwracał uwagę, iż dopiero w odpowiedzi na skargę pełnomocnik NCBiR podjął próbę pełnego uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, odnosząc się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą. Jednak takie "uzupełnienie" uzasadnienia dokonane w odpowiedzi na skargę nie może konwalidować braków zaskarżonego pisma w tym zakresie. Próba uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia w piśmie procesowym, jakim jest odpowiedź na skargę, złożonym po zakończeniu postępowania administracyjnego, nie może zastąpić uzasadnienia tego rozstrzygnięcia określonego w art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. W odpowiedzi na skargę organ winien odnieść się do podniesionych w niej zarzutów, a nie dokonywać brakujących rozważań w zakresie podniesionych w proteście okoliczności sprawy.

W wyniku tych zaleceń – jak wynika to z pisma NCBiR z dnia [...] lipca 2013 r. – w celu rzetelnego i bezstronnego rozstrzygnięcia zarzutów podniesionych w proteście powołany został ekspert zewnętrzny, którego opinia stanowiła podstawę rozstrzygnięcia. W efekcie – stosownie do treści ar. 30 b ust. 4 u.z.p.p.r. – protest dotyczący oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie (ponownie rozpatrzony przez Instytucję Pośredniczącą – zgodnie z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19.6.2012 r.) nie został uwzględniony.

W motywach wskazano, że:

a) "Poziom innowacyjności prac badawczo – rozwojowych" (kryterium nr 1) został oceniony prawidłowo przez eksperta zewnętrznego i dla tego nie uwzględniono zarzutów wnioskodawcy. Następnie przytoczono – dosłownie – treść złożonej opinii wskazując, że w ramach tego kryterium projekt uzyskał 35 punktów.

b) W zakresie kryterium nr 5 (co do zapotrzebowania rynkowego na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym) posiłkując się opinią eksperta zewnętrznego także nie uwzględniono zarzutów wnioskodawcy. Podobnie - jak poprzednio – przytoczono treść opinii eksperta zewnętrznego.

c) Identycznie – jak wyżej – postąpiono z zarzutem wnioskodawcy odnośnie kryterium nr 7 (co do rezultatu realizacji projektu w postaci zgłoszenia wzoru przemysłowego lub zgłoszenia wzoru użytkowego), przytaczając treść opinii eksperta zewnętrznego.

W punktach b) i c) przyznano 0 punktów.

Do przesłanego pisma dołączono dokument w postaci "Opinii eksperta w sprawie zarzutów podnoszonych w proteście".

Pismem z dnia 19 lipca 2013 r. pełnomocnik wnioskodawcy wniósł ponownie skargę do WSA w Warszawie zaskarżając w całości rozstrzygnięcie NCBiR zarzucając:

1. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r. poprzez naruszenie zasady równego dostępu do pomocy Skarżącemu w ramach programu oraz niezapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" i kryterium merytorycznego fakultatywnego nr 5 "Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologię/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym".

2. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r. i naruszenie § 7 ust. 2 pkt 6 i 7 regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG Priorytet 1: Badania i rozwój nowoczesnych technologii, Działanie 1.4: Wsparcie projektów celowych w związku z załącznikiem nr 1 do Regulaminu - poprzez nieuwzględnienie opisu Kryterium 7 zawartego w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka 2007-2013 oraz dowolną ocenę informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, co skutkowało w nieprawidłowej ocenie merytorycznej wniosku o dofinansowanie.

3. Nieuwzględnienie oświadczenia Wnioskodawcy, co do deklaracji zgłoszenia wzoru użytkowego.

4. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 30b ust. 1 u.z.p.p.r. poprzez nie sporządzenie przez Instytucję Pośredniczącą pełnego uzasadnienia negatywnej oceny merytorycznej wniosku.

5. Naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 26 ust. 4 u.z.p.p.r. w zw. z § 7.2. ust. 13 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka poprzez istotną zwłokę w rozstrzygnięciu postępowania orzeczoną wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19 czerwca 2012 r., V SA/Wa 1000/12.

W efekcie skarżący wnioskował o:

− uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo;

− przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję pośredniczącą, ze wskazaniem dokonania oceny przez Zespół zadaniowy d/s rozpatrywania protestów.

− zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania.

W motywach przedstawiono argumentację przemawiającą za uwzględnieniem złożonej skargi.

Tę argumentację strona skarżąca podtrzymała w piśmie z dnia 4 września 2013 r.

W odpowiedzi na skargę – żądając jej oddalenia – NCBiR wniosło dodatkowo o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wg. norm przepisowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Uprawnienia sądów administracyjnych, określone m.in. przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W tym miejscu należy zaznaczyć, że uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 30 c u.z.p.p.r., w związku z art. 3 § 3 p.p.s.a.

W przepisach art. 30c-30d u.z.p.p.r. przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także kierunki rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, załatwiając skargę (art. 30c ust. 3-5). Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowo-administracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4), z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 30e ustawy).

Zgodnie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r., sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisie tym przewidziane jest uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą. W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych zasady dokonywania sądowej oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego wymagają ustalenia standardu prawnego, według którego należy dokonać oceny zgodności z prawem kontrolowanego rozstrzygnięcia odwoławczego. Wprowadzając w art. 30c ust. 1 pkt 1 u.z.p.p.r. kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 37, że do postępowania w zakresie ubiegania się o dofinansowanie na podstawie tejże ustawy – ze środków pochodzących z budżetu państwa lub ze środków zagranicznych – nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Z drugiej strony wątpliwości budzi kwestia, jaka jest dopuszczalna sądowa ocena procesu weryfikacji wniosków o dofinansowanie zamierzonych przedsięwzięć. Praktyka sądów administracyjnych rozstrzygających powyższe sprawy wskazuje, że przy interpretacji przepisów u.z.p.p.r., przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się, w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie – postanowieniami systemu realizacji programu, łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego.

W kontekście powyższych rozważań, badając legalność oceny wniosku zawartej w piśmie z [...] lipca 2013 r. stanowiącym rozpoznanie protestu Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

U.z.p.p.r. nakłada na Instytucję Zarządzającą obowiązek określenia systemu realizacji programu operacyjnego, a w jego ramach określenie środków odwoławczych od negatywnych ocen projektów (art. 26 ust. 2 pkt 8 i art. 30 b ust. 1). W systemie dotyczącym Działania 1.4 przewidziano, że wyniki środkiem odwoławczym od wyników oceny projektów jest protest (§ 9 Regulaminu przeprowadzania konkursu). Protest to pisemne wystąpienie wnioskodawcy o weryfikację dokonanej oceny projektu w zakresie: 1) zgodności oceny z kryteriami wyboru projektów; 2) naruszeń o charakterze proceduralnym, które wystąpiły w trakcie oceny i miały wpływ na jej wynik. Od rozstrzygnięcia protestu, wnioskodawcy przysługuje prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego.

W kontekście powyższych uwag wskazać jeszcze raz należy, że Sąd pełni jedynie funkcję kontrolera i nie może zastępować organu w ocenie kwestii podniesionych w proteście. Byłoby to niezgodne z przepisami powołanymi wyżej i stanowiło rażące naruszenie prawa.

Przypomnieć zatem należy, jakie zarzuty sformułowane zostały w proteście. Podstawą wniesienia tego środka zaskarżenia było naruszenie zasad określonych w:

1. § 7 ust. 2 pkt 5. 6 i 7 Regulaminu przeprowadzania konkursu w ramach PO IG Priorytet 1: Badania i rozwój nowoczesnych technologii. Działanie 1.4: Wsparcie projektów celowych (zwanego dalej: "Regulaminem") w związku z załącznikiem nr 1 do Regulaminu - poprzez nieuwzględnienie opisu Kryterium 1 "Poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych" i Kryterium 2 "Istnieje zapotrzebowanie rynkowe na produkt/technologie/usługę będącą rezultatem projektu na rynku międzynarodowym" zawartego w Przewodniku po kryteriach wyboru finansowanych operacji w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka. 2007-2013 oraz informacji zawartych we wniosku o dofinansowanie, co skutkowało w nieprawidłowej ocenie merytorycznej wniosku o dofinansowanie;

2. § 7 ust. 2 pkt 5, 6 i 7 Regulaminu w związku z załącznikiem nr 1 do Regulaminu, wskutek błędnej oceny wyniki projektu mają niższy niż rzeczywisty poziom innowacyjności rezultatów prac badawczo-rozwojowych, dokonanej z pominięciem informacji zawartej we wniosku o dofinansowanie.

3. § 7 ust. 2 pkt 11 Regulaminu – przez jego niezastosowanie, mimo że Eksperci znacząco różnili się w dokonanych ocenach i uzasadnieniach.

Uważna lektura stanowiska NCBiR z dnia [...] lipca 2013 r. pozwala stwierdzić, że ani jednym zdaniem nie odniesiono się do zarzutów wskazanych w pkt 1-3, co należy uczynić przy ponownym rozpatrywaniu protestu. W szczególności należy – w toku postępowania – wziąć pod uwagę poszczególne stanowiska ekspertów wewnętrznych i zewnętrznych, bo – jak twierdzi strona skarżąca (zarzut nr. 3) – eksperci już wtedy “znacząco różnili się w dokonywanych ocenach i uzasadnieniach".

W ocenie Sądu, stanowisko NCBiR z dnia [...]2.7.2013r. jest również w tym wadliwe, że u jego podstaw legła jedynie opinia eksperta zewnętrznego, zaś całkowitym milczeniem pominięto stanowisko ekspertów wewnętrznych. Zaskarżone rozstrzygnięcie winno dostrzegać i oceniać wszystkie te stanowiska, innymi słowy – konieczna jest wszechstronna analiza kwestionowanych przez stronę skarżącą okoliczności w świetle wszystkich opinii. Jest bowiem oczywiste, że ekspert zewnętrzny też może się mylić i nie może być uznany za wyrocznię.

Na marginesie wskazać należy na nierozstrzygniętą okoliczność, czy skarżący otrzymał opinie eksperta wewnętrznego (vide protokół rozprawy z dnia 4.9.2013 r.), albowiem pełnomocnicy organu nie byli w stanie odpowiednio zanegować twierdzeń pełnomocnika skarżącego, iż ten nie otrzymał tych dokumentów.

Brak doręczenia stronie skarżącej wszystkich opinii eksperckich sprawia, iż strona nie przedłożyła ich sądowi kompletując akta sprawy, co uniemożliwia sprawowanie wspomnianych funkcji kontrolnych. Jest rzeczą oczywistą, że nie tylko biegły zewnętrzny powinien znać poszczególne stanowiska zaprezentowane przez ekspertów wewnętrznych ale wiedzą taką powinien dysponować również Sąd.

Zaznaczyć ponownie wyraźnie należy, że stanowiska ekspertów wewnętrznych winny znaleźć pełną ocenę i odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu z dnia [...].7.2013 r. Dokonując ponownej analizy należy odnieść się przede wszystkim do "warstwy prawnej" wniesionego protestu, a także okoliczności podnoszonych w skardze do sądu.

Nie ulega wątpliwości, że w postępowaniu dotyczącym oceny wniosku NCBiR naruszyło zasady postępowania, Sąd w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. uwzględnił skargę i przekazał sprawę Instytucji Pośredniczącej, do ponownego rozpatrzenia protestu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Powyższe rozstrzygnięcie uzasadnia fakt, iż w toku rozpatrzenia protestu naruszono prawo a w szczególności §10 pkt 2 Procedury odwoławczej (Załącznik nr 4.4 do Szczegółowego opisu priorytetów POIG), zgodnie z którym – przekazana wnioskodawcy pisemna informacja o rozpatrzeniu protestu zawiera szczegółowe uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia; uzasadnienie zawiera odniesienie się do każdego zarzutów podnoszonych w obrębie poszczególnych kryteriów. Zauważyć także należy, że zgodnie z § 9 ust. 10 pkt 2 i 4 Procedury odwoławczej – w trakcie rozpatrywania protestu Instytucja Pośrednicząca oceniająca zobowiązana jest do zapoznania się z treścią protestu złożonego przez wnioskodawcę wraz z jego uzasadnieniem, a w szczególności do wnikliwego przeanalizowania zgłoszonych zarzutów (pkt 2) oraz pisemnego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w proteście i do uzasadnienia swojego stanowiska (pkt 4).

Podkreślić należy, że według art. 30b ust. 1 w związku z art. 30a u.z.p.p.r., w pisemnej informacji o negatywnej ocenie projektu na danym etapie właściwa instytucja ma zamieścić uzasadnienie tej oceny, czyli przedstawić zastrzeżenia co do wniosku o dofinansowanie projektu i je uzasadnić. Takiego wymogu zdaniem Sądu nie spełnił wynik rozpatrzenia protestu.