Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 378/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 8, art 75 par 1, art 67 - 71
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 7 i art 5
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych na 2008 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2008 r. Pan P. P. (dalej jako skarżący), złożył

w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w B. kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt na rok 2008 r., w którym zadeklarował rolnictwo ekologiczne - uprawy sadownicze,

w tym jagodowe o powierzchni 79,47 ha wnioskując o przyznanie płatności w kwocie [...] zł.

Podczas kontroli wniosku stwierdzono nieprawidłowości w zakresie zadeklarowanej powierzchni użytkowanej rolniczo na działce ewidencyjnej nr 691, położonej w województwie podlaskim, powiat b., gminie O., obręb P.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. wystosował

do skarżącego wezwanie w celu złożenia wyjaśnień w zakresie nieścisłości stwierdzonych podczas kontroli. W odpowiedzi na wezwanie, skarżący złożył korektę wniosku i oświadczenie, w którym podtrzymał deklarację powierzchni na działce ewidencyjnej 691.

W dniu 14 sierpnia 2008 r. gospodarstwo rolne Pana P. P. zostało wytypowane do kontroli na miejscu decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego w Ł. Kontrola na miejscu rozpoczęła się 20 sierpnia 2008 r. a zakończyła 3 września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARMiR w B. otrzymał protokół z kontroli na miejscu wraz z dokumentacją fotograficzną w dniu 19 stycznia 2009 r. Z protokołu wynika, iż na zadeklarowanych działkach stwierdzono szereg nieprawidłowości, w szczególności dotyczących zbyt małej liczby sadzonek orzecha włoskiego w przeliczeniu na hektar powierzchni oraz niespójności dwóch działek.

Do powyższego protokołu skarżący zgłosił szereg zastrzeżeń, wskazując

na liczne nieprawidłowości, błędy, brak podpisów odpowiednich osób, niezgodne

z prawem nanoszenie poprawek oraz niezgodność treści protokołu ze stanem rzeczywistym działek. Organ I instancji w związku z wątpliwościami dotyczącymi kontroli wystąpił do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł. o przeprowadzenie powtórnej kontroli na miejscu w gospodarstwie skarżącego, jednakże ten nie wyraził zgody, argumentując, że kontrola dotyczy stanu upraw na chwilę bieżącą, zaś postępowanie dotyczy stanu upraw w 2008 r.

Skarżący wniósł również o przesłuchanie w charakterze świadków swoich krewnych i pracowników zatrudnionych w jego gospodarstwie, na okoliczność rzeczywistego stanu upraw w jego gospodarstwie. Organ przeprowadził dowody

z zeznań świadków w dniach 14 -16 kwietnia 2009 r.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił skarżącemu przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych. Za podstawę ustaleń faktycznych organ przyjął informacje zawarte w protokole z kontroli na miejscu a z tych wynikało, iż na szeregu działkach rolnych obsada orzecha włoskiego była poniżej 50 sztuk na jeden hektar powierzchni, co skutkowało odmową przyznania płatności do tych działek. Ponadto organ wskazał, iż co prawda z przeprowadzonych dowodów z zeznań świadków wynika, że na działkach rolnych skarżącego były posadzone sadzonki orzecha włoskiego i były one pielęgnowane, jednakże świadkowie nie potrafili wskazać dokładnej liczby sadzonek jak i położenia działek, na których były one posadzone.

Od powyższej decyzji skarżący złożył odwołania do Dyrektora [...] Oddziału ARMiR w Ł., w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Skarżący zarzucił naruszenie zarówno przepisów prawa procesowego jak i materialnego,

w szczególności:

– art. 7 Kpa w związku z art. 75 Kpa oraz art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w zakresie niedopuszczenia dowodów składanych przez skarżącego oraz dopuszczenia dowodu w postaci protokołu z kontroli BKM.

– art. 12 Kpa w związku z art. 35 Kpa w zakresie bezczynności, opieszałości

i naruszenia terminów do załatwienia sprawy

– art. 15 Kpa w związku z art. 17 Kpa w zakresie naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez wydanie decyzji przez organ administracji publicznej pierwszego stopnia opierającej się na interpretacjach BKM ARiMR, które

w polskim prawie konstytucyjnym nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego.

– art. 15 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 263/2006 z 15 lutego 2006 roku zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 796/2004 i (WE) nr 1973/2004

w odniesieniu do orzechów (Dz. Urz. UE L, z 2006, Nr 46, póz. 24) w zakresie kwalifikowania działek do płatności poprzez brak liczenia sadzonek na działkach podczas gdy płatność zależna jest od ich ilości,

– przepisów § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 roku w sprawie minimalnych norm poprzez fakt, iż działki były uprawiane zgodnie z tymi przepisami, a pomimo to uznano naruszenie dobrej praktyki rolniczej.

Po rozpatrzeniu odwołania, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji wskazał, iż podstawą utrzymania w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. były wyniki z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach 20.08.2008 r., 21.08.2008 r., 25.08.2008 r. - 03.09.2008 r., w szczególności wykazane zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w pakiecie S02, wariant S02d01 o 65,91 % skutkowało odmową przyznania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE)nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 497/2008 (Dz. Urz. UE L 141/18 z 30.04.2004).

Za nieprzydatne do ustalenia stanu faktycznego w sprawie organ uznał dowody z zeznań świadków oraz wykazu z Jednostki Certyfikującej, albowiem były one odmienne z ustaleniami dokonanymi w trakcie kontroli na miejscu. Zdaniem organu brak jest podstaw do podważania opinii i ocen wyrażonych

przez pracowników będących pracownikami Biura Kontroli na Miejscu Podlaskiego Oddziału Regionalnego a zawartych w protokole z kontroli na miejscu. Kontrola przeprowadzona została rzetelnie i była bezstronna i obiektywna. Pracownicy

nie mieli żadnych wytycznych ani odgórnych poleceń do innego sposobu przeprowadzenia kontroli, niż zostało to przez nich zrealizowane. Czynności, pomiary i oceny przez nich dokonane zostały zaakceptowane i zatwierdzone

przez ich przełożonych. W trakcie postępowania wyjaśniającego nie został potwierdzony zarzut wnioskodawcy o tym, że cała kontrola była sterowana odgórnie, a jej wynik był już ustalony przed jej rozpoczęciem. Odnośnie sposobu przeprowadzenia kontroli (jednoczesna kontrola w trzech miejscach gospodarstwa rolnego) organ wskazał, iż to w interesie wnioskodawcy leżało ustanowienie takiej liczby pełnomocników, aby mogli oni uczestniczyć w czynnościach kontrolnych

na wszystkich kontrolowanych działkach.

Organ wskazał również, że z dokumentacji fotograficznej wynika, że wiele sadzonek było uschniętych, a działki porośnięte wieloletnimi chwastami,

do jednoznacznie przemawia za nieuznaniem tych upraw za uprawy sadownicze

w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi.

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jej uchylenie i wydanie przez Dyrektora [...] Oddziału ARMiR decyzji przyznającej płatność. Podtrzymując zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego zawarte w odwołaniu

od decyzji organu I instancji, skarżący wskazał na nierzetelność protokołu

z przeprowadzonej na miejscu kontroli. Zarzucił, iż nigdy nie otrzymał kserokopii protokołu potwierdzonego za zgodność z oryginałem, zaś otrzymana w dniu

19 grudnia 2008 r. wersja protokołu znacznie się różni, od wersji przesłanej

przez [...] Oddział ARMiR w Łomży do organu I instancji w dniu 19 stycznia 2009 r. (zmieniono m.in. liczbę stron, naniesiono dodatkowe podpisy i poprawki). Skarżący zarzucił również, że dokumentacja fotograficzna stanowiąca załącznik

do protokołu jest nierzetelna, albowiem nie obrazuje stanu faktycznego w 2008 r.

a zdjęcia zostały zrobione z innych miejsc niż wskazane na szkicu z pomiarów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor [...] Oddziału ARMiR w Ł., podtrzymując dotychczasowe ustalenia wniósł o jej oddalenie. Organ zaznaczył,

iż potwierdzeniem słuszności wydanej decyzji jest cofnięcie przez jednostkę certyfikującą Ekogwarancja PTRE zaświadczenia potwierdzającego,

że gospodarstwo rolne jest w okresie przestawiania na produkcję metodami ekologicznymi.

Skarżący w piśmie z dnia 18 października 2009 r., odnosząc się

do odpowiedzi na skargę dodatkowo wskazał, iż organ błędnie przyjął, że nastąpiło względem skarżącego cofnięcie certyfikatu zgodności wykonywanej produkcji

w ramach rolnictwa ekologicznego. Na dowód posiadania certyfikatu przedłożył kserokopie zaświadczenia, certyfikat oraz pismo z Głównego Inspektoratu Jakości Handlowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z treści decyzji organów administracyjnych obu instancji niewątpliwie wynika, iż podstawą do odmowy przyznania Skarżącemu płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych były ustalenia poczynione w toku kontroli

na miejscu, a wynikające z raportu z przeprowadzonych kontroli oraz z protokołu

z czynności kontrolnych (str. 9 – 11 decyzji organu pierwszej instancji oraz str. 7-8 decyzji organu odwoławczego). W konsekwencji zarówno raport z kontroli jak też protokół z kontroli na miejscu winny stanowić w postępowaniu element akt sprawy administracyjnej.

Podkreślić należy, że kontrola gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, przeprowadzona na miejscu, a mająca na celu zweryfikowanie złożonego wniosku

i ustalenie rzeczywistego stanu, winna być uzależniona od tego, czy strona ubiega się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (jednolitej płatności obszarowej, czy też uzupełniającej), czy też o przyznanie płatności z tytułu wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych (por. wyrok WSA w Opolu z dnia

z dnia 28 grudnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 476/06, LEX Nr 365851).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229, poz. 2273), Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności

z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli. W myśl postanowień art. 7 ust. 5, 6 i 7 ww. ustawy, osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku odmowy podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany protokół podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany. Zasady przeprowadzania kontroli zostały natomiast określone w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE. L z 2004 r.

Nr 141, poz. 18). Według zasad ogólnych zawartych w art. 23 ust. 1 rozporządzenia kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc,

oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z kolei

art. 24 ust. 1 rozporządzenia stanowi, iż kontrole administracyjne opisane w art. 23 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 pozwalają na wykrycie nieprawidłowości,

a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, między innymi dzięki kontrolom krzyżowym. Kontrole te dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do dopłat i zadeklarowanych działek

i pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznawania tej samej pomocy

w odniesieniu do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego

oraz nienależnej kumulacji pomocy w ramach programów pomocy wiążących się

z zadeklarowaniem powierzchni. Po wskazaniu nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli krzyżowych uruchamia się odpowiednią procedurę administracyjną, a w razie konieczności także przeprowadza się kontrolę na miejscu (ust. 2 rozporządzenia).

W myśl art. 28 ust. 1 ww. rozporządzenia z każdej kontroli na miejscu będącej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się raport, który umożliwia wgląd

w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Raport taki wykazuje w szczególności:

a) skontrolowane programy pomocy i wnioski;

b) osoby obecne przy kontroli;

c) sprawdzone działki rolne, zmierzone działki rolne, w stosownych przypadkach łącznie z liczbą drzew oliwnych oraz ich rozmieszczeniem na działce, wyniki pomiarów każdej zmierzonej działki i zastosowane metody pomiaru;

d) liczbę i rodzaj zwierząt, których obecność stwierdzono, oraz, w stosownych przypadkach, numery pasków informacyjnych na uszach zwierząt, wpisy

do rejestru, skomputeryzowanej bazy danych bydła i/lub owiec i kóz oraz wszelkich innych skontrolowanych dokumentów towarzyszących, wyniki kontroli, oraz, w razie potrzeby, szczegółowe spostrzeżenia odnośnie do poszczególnych zwierząt i/lub ich kody identyfikacyjne;

e) czy rolnik został powiadomiony o kontroli, a jeżeli tak, o ile wcześniej;

f) informacje o wszelkich szczególnych środkach kontrolnych stosowanych

w ramach poszczególnych programów pomocy;

g) informacje o wszelkich środkach kontroli zastosowanych później.

Zgodnie zaś z ust. 2 art. 28 przedmiotowego rozporządzenia, rolnik może podpisać raport w celu zaświadczenia o swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje spostrzeżenia. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię raportu z przeprowadzonej kontroli.

Potraktowanie wymogów dotyczących wiarygodności i weryfikowalności wyników kontroli, jako prawnych obowiązków organu przeprowadzającego kontrolę,

a tym samym jako kryteriów podlegających weryfikacji przez Sąd, można wyprowadzić z Kodeksu postępowania administracyjnego, na podstawie którego wydawana jest decyzja w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych. Zgodnie bowiem z postanowieniami art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, pomoc,

o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1-7, w tym także wspieranie przedsięwzięć rolno-środowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie przyznania wsparcia przedsięwzięć rolno-środowiskowych następuje wraz

ze złożeniem wniosku producenta rolnego. Oznacza to, że kontrola na miejscu dokonywana jest w toku postępowania administracyjnego. Wszelkie zatem czynności podejmowane w toku kontroli są jednocześnie podejmowane w toku postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia fakt, iż kontrolę na miejscu dokonuje inny podmiot niż organ pierwszej instancji. W konsekwencji materiały i dowody zgromadzone w toku kontroli winny znajdować się w aktach sprawy administracyjnej.

Przechodząc do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie Sąd pragnie zwrócić uwagę na to, że w aktach administracyjnych sprawy nie ma w ogóle raportu

z kontroli obszarowej. Znajdują się natomiast jedynie pojedyncze strony tego raportu (karta akt 335 i 354). W aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 19.12.2008 r. Kierownika Biura Kontroli Na Miejscu ARiMR w Ł. w sprawie przekazania protokołu z czynności kontrolnych nr [...] oraz raportu z kontroli powierzchniowej, co pozwala przypuszczać, iż raport z kontroli został sporządzony.

Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół z kontroli; przy czym jest kilka wersji owego protokołu. Organy administracyjne nie wyjaśniły przyczyn, z jakich wynikały istotne różnice w postaci braku kilku stron w różnych "wersjach" protokołu.

W aktach pod pozycją 152 - 174 znajduje się protokół z czynności kontrolnych, (ksero) zawierający strony od 1/26 do 23/26. Z kolei w pozycjach 231- 259 w aktach sprawy znajduje się protokół z tych samych czynności kontrolnych przeprowadzonych u Skarżącego zawierający strony od 1/24 do 24/26 plus 5 stron nieoznaczonych jakąkolwiek numeracją. Przy czym wskazane strony nienumerowane zawierają informacje, których nie ma w protokole znajdującym się w aktach sprawy pod pozycjami 231- 259. Podkreślić należy, że są to kluczowe w sprawie informacje odnoszące się do kwestii ilości drzew orzecha włoskiego na poszczególnych działkach objętych kontrolą.

W piśmie z dnia 1 września 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR

w B. wskazał, iż Biuro Powiatowe w B. nie dysponuje żadnym protokołem kontroli na miejscu w sprawie Pana P., zaś strona dysponuje tylko pierwszymi wersjami protokołów PRŚ i OB przekazanymi do Biura Powiatowego w końcu sierpnia 2008 r. (karta 183 akt adm.). Z kolei w piśmie z dnia 23.02.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B., czyli organ pierwszej instancji, po otrzymaniu protokołu sporządzonego podczas kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego złożył wniosek o ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu u beneficjenta (karta akt adm. 370). Wreszcie w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 26 marca 2009 r. Kierownika Biura powiatowego ARiMR w B. zatytułowane "prośba w wyjaśnienia

w sprawie", a skierowane do Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARIMR w Ł., czyli organu odwoławczego (karta 627 i n. akt adm.). Z treści tego pisma wynika, iż Kierownik Biura Powiatowego w B. zwraca się z prośbą

do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł., który jest osobą zlecającą

i nadzorującą przeprowadzenie kontroli na miejscu o zobligowanie pracowników Biura Kontroli na Miejscu do jednoznacznego i ostatecznego określenia w trybie pilnym ilości sadzonek orzecha włoskiego na działkach rolnych, ponieważ

to pracownicy Biura Kontroli na Miejscu realizowali tę kontrolę i tylko oni mogą określić dokładną ilość sadzonek, gdyż mają oni odpowiednie przygotowanie

w dziedzinie rolnictwa potwierdzone zdobytym wykształceniem, szkoleniami oraz posiadają wymagane kwalifikacje do oceny w zakresie przeprowadzonej kontroli.

Nie posiadając takich danych Kierownik Biura Powiatowego nie jest w stanie wydać decyzji, ponieważ podstawowym warunkiem do przyznania płatności do orzecha włoskiego jest minimalna ilość sadzonek orzecha włoskiego, czyli 50 szt./1 ha.

Mając na uwadze okoliczności modyfikacji na przestrzeni czasu protokołu

z czynności kontrolnych, w tym w zakresie informacji o ilości sadzonek

na poszczególnych działkach oraz wskazane wątpliwości organu pierwszej instancji odnośnie dokumentowania czynności kontrolnych na miejscu, Sąd doszedł do wniosku, iż organy administracyjne obu instancji naruszyły podstawowe zasady procedury administracyjnej i to w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Otóż przepisy prawa nie dają podstaw do dokonywania żadnych zmian

w protokołach. Co więcej organy administracyjne w żaden sposób nie odniosły się

do wielokrotnie podnoszonych zarzutów przez Skarżącego odnośnie rozbieżności treści protokołów z czynności kontrolnych na miejscu, co w konsekwencji nie dało możliwości Sądowi wzięcia pod uwagę stanowiska tych organów w tej kwestii. Ogólne zasady sporządzania protokołów w toku postępowania administracyjnego przewidują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w art. 67 – 71

tej ustawy. Nie ma tu miejsca na dokonywanie jakichkolwiek poprawek po podpisaniu protokołu, czy też przedkładania kilku wersji protokołu.

Na marginesie można wskazać, iż czynności kontrolne na miejscu, w toku których następuje weryfikacja spełnienia przesłanek do uzyskania płatności jest w swej istocie zbliżona do czynności oględzin. Stąd też odnosząc się do standardów sporządzania protokołów przewidzianych w KPA należy wskazać, iż zapisy zawarte

w protokołach z kontroli na miejscu powinny być jak najbardziej szczegółowe

i nie budzić żadnych wątpliwości interpretacyjnych przy ustalaniu stanu faktycznego

w sprawie.

Pomimo wątpliwości organu pierwszej instancji, co od sposobu ustalenia stanu faktycznego w sprawie wydano decyzję o odmowie przyznania płatności. Decyzję taką wydano bez przeprowadzenia ponownej kontroli. W decyzji odwołano się natomiast

do protokołu z czynności kontrolnych, w którym ujęte zostały ustalenia odnośnie ilości sadzonek na poszczególnych działkach. W opinii Sądu nie została jednak wyjaśniona kwestia, w jakich okolicznościach ustalenia te znalazły się w ostatecznej wersji protokołu, skoro nie było ich w wersji pierwotnej. Nasuwa się wątpliwość, czy ustalenia zawarte w ostatecznej wersji protokołu zostały rzeczywiście poczynione w toku czynności kontrolnych dokonanych w sierpniu i wrześniu 2008 r. W konsekwencji pojawiają się wątpliwości, co do zgodności takiego protokołu z prawem. Jak już bowiem wskazano przepisy prawa nie dają możliwości wielokrotnej modyfikacji protokołu. Jeżeli tak, to w konsekwencji protokół jako sprzeczny z prawem nie mógł stanowić dowodu

w rozumieniu art. 75 § 1 Kpa. W takiej sytuacji nieodzowna byłaby ponowna kontrola

na miejscu. Ponadto sposób dokumentowania czynności kontrolnych w sprawie

oraz sposób gromadzenia materiału dowodowego narusza przewidzianą w art. 8 Kpa zasadę, w myśl której organy administracji publicznej obowiązany jest prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

Wskazane uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu odnotować wypada, iż przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego

na treść decyzji lub postanowienia, a więc na ukształtowanie w nich stosunku administracyjnoprawnego materialnego lub procesowego (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. Lexis Nexis, Warszawa 2005 r., s. 458). Innymi słowy organ powinien wykazać, że ustalenia wynikające z ostatecznej wersji protokołu z czynności kontrolnych zostały rzeczywiście dokonane w trakcie kontroli na miejscu. W przeciwnym razie nieodzowne jest ponowne przeprowadzenie kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym Skarżącego lub posiłkowanie się innymi dostępnymi dowodami, które zobrazowałyby stan rzeczywiście istniejący w 2008 r.

Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy

z dnia 30 sierpnia 2003 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono

w trybie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.