Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 635/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 1 i 2, art. 63 ust. 1, art. 74 ust. 1 pkt 1 i 2. art. 78, art. 80 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 28 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 roku sprawy ze skargi Eweliny na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia czerwca 2016 roku w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia lutego 2016 roku , II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie na rzecz skarżącej kwotę 697,- zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia maja 2014 r. Emilia (dalej: skarżąca; wnioskodawczyni; strona; strona skarżąca) skierowała do Wójta Gminy (dalej również jako: Wójt; organ I instancji; organ) wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia planowanej na działce nr 254 budowy dwóch kurników dla chowu brojlerów w liczbie 19 000 sztuk w każdym. Następnie uzupełniła powyższy wniosek wskazując, że liczba brojlerów w każdym z kurników ma wynosić 33 800 sztuk.

Decyzją z dnia lipca 2015 r. Wójt Gminy na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.] – dalej jako: K.p.a.), art.71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art.72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77, art.78 ust. 1 pkt 2, art. 79, art. 80 ust. 1 i 2, art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 353], z późn. zm. – dalej jako: ustawa środowiskowa), a także § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2010 r. nr 213, poz. 1397, z późn. zm. [aktualnie: Dz.U. z 2016 r., poz. 71] – dalej jako: rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko; rozporządzenie wykonawcze) po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników dla chowu brojlerów w liczbie 19 tys. sztuk w każdym na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym 254 odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla wyżej wymienionego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na terenie gminy istnieją już kurniki, w których prowadzony jest chów drobiu, dlatego też mieszkańcom doskonale znana jest ich uciążliwość, w związku z tym podnoszą uzasadnione obawy o pogorszenie warunków ich życia, pogorszenie warunków środowiskowych oraz konieczność znoszenia przykrych emisji zapachowych ze strony chowu brojlerów. Znaczenie na rozstrzygnięcie organu mają również argumenty odnoszące się do niszczenia nawierzchni dróg przez samochody transportowe, czego nie są w stanie pokryć niskie wpływy z podatków planowanej działalności gospodarczej. W wyniku szczegółowej analizy akt sprawy organ prowadzący postępowanie uznał, że budowa planowanych kurników nie powinna mieć miejsca ponieważ spowoduje: przez cały okres funkcjonowania inwestycji wszechobecne uciążliwe odory i hałas; brak chętnych do zasiedlenia okolicy miejscowości; spadek wartości gruntów; zwiększenie zagrożenia ekologicznego, w tym powietrza, wody i ziemi; degradację krajobrazu i infrastruktury drogowej; obniżenie standardów życia okolicznych mieszkańców. Organ podkreślił również, że ochrona zdrowia jak i prawna ochrona życia człowieka są wartościami nadrzędnymi; zebranie 300 podpisów pod protestem planowanej inwestycji oraz zgłoszone uwagi i obawy mieszkańców trzech miejscowości na rozprawie administracyjnej zorganizowanej przez Wójta w dniu kwietnia 2015 r. świadczą stanowczo o braku społecznej akceptacji dla tego przedsięwzięcia; obiekt wraz ze związanymi z nim urządzeniami musi zapewnić poszanowanie i ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich i nie może uniemożliwić korzystanie ze swoich posesji mieszkańcom z uwagi na hałas, emisję pyłów, gazów, amoniaku, siarkowodoru, a przede wszystkim odorów; właściciel nieruchomości powinien bowiem przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Zdaniem organu zaszło wysokie prawdopodobieństwo, że poziom immisji związanych z planowaną inwestycją w sposób trwały zakłócałby życie mieszkańców sąsiednich nieruchomości.

W odwołaniu datowanym dnia sierpnia 2015 r. skarżąca zarzuciła decyzji Wójta, że rozstrzygniecie to wydane zostało z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 61 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej oraz art. 6-8 oraz art. 80 K.p.a. Ponadto wniosła na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. o uchylenie tej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, zgodnie z żądaniem wnioskodawczyni.

Swoje stanowisko skarżąca uzasadniła tym, że organ I instancji, dokonując oceny wpływu inwestycji na środowisko naturalne, zdrowie i warunki życia ludzi, a także na dobra materialne (art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy środowiskowej), całkowicie pominął zarówno treść raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko, jak i wyniki przeprowadzonych w toku postępowania uzgodnień z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska (określanym dalej jako: RDOŚ; RDOŚ) i Państwowym Powiatowym Inspektorem Sanitarnym (określanym dalej jako: PPIS; PPIS). Argumentowała, że przedmiotowa inwestycja miała być zlokalizowana na nieruchomości rolnej, która położona jest praktycznie poza wsią; nieruchomość ta celowo zakupiona została przez skarżącą z zamiarem ulokowania tam przedmiotowej inwestycji i jest oddzielona od wsi magistralą kolejową (trasa Berlin-Moskwa), ponadto bezpośrednio sąsiaduje ona z fabryką, w której na skalę przemysłową produkowane są wyroby cementowe; od budynków mieszkalnych nieruchomość ta oddzielona jest ścianą lasu, który porasta sąsiednią działkę nr 243, która również jest własnością skarżącej; w bliskiej odległości od miejsca, gdzie planowana jest przedmiotowa inwestycja, znajduje się jeden tylko budynek mieszkalny, którego właściciel nigdy nie sprzeciwiał się ulokowaniu w pobliżu przedmiotowych kurników. Zdaniem skarżącej, bezpodstawne jest oparcie przedmiotowej decyzji środowiskowej na postanowieniach studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy, bowiem akt ten nie jest aktem prawa miejscowego, a jego przeznaczenie określone jest przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zaś ustawa środowiskowa nie zawiera normy pozwalającej warunkować wydanie decyzji środowiskowej postanowieniami studium. Ponadto podniosła, że plany inwestycyjne właściciela nieruchomości sąsiedniej – Małgorzaty również nie mogą stanowić podstawy decyzji odmownej, gdyż nieruchomość, na której zlokalizowana ma zostać przedmiotowa inwestycja, jest nieruchomością rolną, a więc można lokować na niej wszelkie inwestycje służące do produkcji rolnej. Niezrozumiałe dla strony jest stosowanie w niniejszym postępowaniu normy z art. 144 Kodeksu cywilnego (dalej jako: K.c.), bowiem w żadnym przypadku przepis ten nie znajduje zastosowania w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej; jest to przepis z zakresu prawa prywatnego tj. cywilnego prawa sąsiedzkiego i ma on zupełnie inny cel. Za bezpodstawne strona skarżąca uznała również uzależnienie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia przypuszczeniami, że wskutek działalności fermy ulec może uszkodzeniu nawierzchnia dróg; drogi prowadzące do fermy są drogami publicznymi – w większości mają one zresztą status dróg powiatowych, które poddane są reżimowi przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460, z późn. zm.), natomiast na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1237, z późn. zm.) kierujący pojazdami są zobowiązani do przestrzegania obowiązujących na drodze ograniczeń tonażowych.

W ustosunkowującej się do powyższego, organ I instancji w odpowiedzi na odwołanie wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i podtrzymał w całości twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji. Wójt wyjaśnił, że na zorganizowanym spotkaniu z udziałem skarżącej i lokalnej społeczności skarżąca zapewniała, że poczyni starania i zastosuje takie rozwiązania, aby odór z kurników nie stanowił uciążliwości; poinformowała, że w tym celu zakupiła działkę porośniętą lasem, zlokalizowaną w sąsiedztwie działki, na której planowana jest inwestycja, który to las miał stanowić naturalną barierę ochronną przed odorem. Organ zaznaczył, że następnie w dniu czerwca 2015 r. złożyła do Wójta wniosek o wycięcie 54 drzew z tego drzewostanu, który miał być barierą ochronną przed odorem. Zdaniem organu I instancji był to dowód na to, że przedstawiona argumentacja skarżącej w toku prowadzonego postępowania jeszcze przed wydaniem decyzji środowiskowej została zmieniona w sposób umniejszający pierwotne proponowane rozwiązania ochrony przed uciążliwością związaną z odorem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie (określany dalej jako: organ odwoławczy; organ II instancji; Kolegium; organ) decyzją z dnia 26 października 2015 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wójt w decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedmiotowego przedsięwzięcia w żadnym zakresie nie odniósł się do raportu, jego uzupełnień oraz do uzgodnień. W tym zakresie organ II instancji podniósł, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, który nie zastosował się do treści rozstrzygnięć wydanych przez organy uzgadniające, ma obowiązek, stosownie do art. 77 § 1 K.p.a., wyjaśnić w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, z jakich względów postanowienie czy też opinia akceptujące daną inwestycję zostało pominięte; organ ma obowiązek odnieść się do tych uzgodnień, bowiem nie bez przyczyny przepisy prawa materialnego nakładają w takich sytuacjach wymóg wypowiedzenia się w sprawie dopuszczalności inwestycji przez wyspecjalizowane organy. Organ odwoławczy podkreślił również, że zasadniczym dowodem w przedmiotowym postępowaniu jest raport; ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko organ ma obowiązek wziąć pod uwagę, tymczasem Wójt w swojej decyzji nie dokonał oceny tego dokumentu, jego wiarygodności oraz rzetelności. Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie Wójta zostało oparte w głównej mierze na negatywnym stanowisku lokalnej społeczności. W ocenie Kolegium, skoro przedmiotowa droga dojazdu do nieruchomości jest drogą publiczną ogólnie dostępną, to nie można z powodu jej złej nawierzchni zakazać ruchu po niej samochodów ciężarowych.

W konsekwencji ponownego przeprowadzenia postępowania Wójt Gminy wydał w dniu lutego 2016 r. decyzję odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia skarżącej. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 7 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 79, art. 80 ust. 1 i 2 oraz art. 85 ustawy środowiskowej, a także § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Swoje stanowisko organ I instancji oparł na założeniu, że występująca w sąsiedztwie zabudowa związana z produkcją elementów betonowych i żelbetowych w odróżnieniu od chowu brojlerów nie jest zaliczana na podstawie rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dalej argumentował, że planowana budowa dwóch budynków inwentarskich o wymiarach ok. 120 x 18,5 m przeznaczonych dla chowu brojlerów o obsadzie 33 800 sztuk każdy – w łącznej liczbie 270,4 DJP na działce gruntu nr 254, tj. inwestycji zaliczanej na podstawie przywołanego rozporządzenia do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, nie stanowi kontynuacji formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych bądź realizowanych w sąsiedztwie, a zatem nie jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy przyjętym uchwałą Rady Gminy z dnia maja 2004 r. Organ podniósł, że wprawdzie studium nie jest podstawą do wydawania decyzji administracyjnych dotyczących zagospodarowania terenu, jest natomiast aktem polityki przestrzennej, na bazie którego będą sporządzane nowe plany miejscowe, tym bardziej że aktualne studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania Gminy zostało przyjęte uchwałą Rady Gminy z dnia stycznia 2013 r., a lokalizacja fermy brojlerów uniemożliwi w przyszłości realizację polityki przestrzennej ustalonej w przepisach studium.

Od powyższego, ponownie odmownego rozstrzygnięcia Wójta odwołała się skarżąca Emilia, a także odrębnie od skarżącej Dorota i Krzysztof. Skarżąca uzasadniała swoje stanowisko tym, że w przypadku jej inwestycji RDOŚ i PPIS restrykcyjnie określiły warunki, które mają zapobiegać nadmiernym (ponadprzeciętnym) immisjom i warunki te inwestor będzie obowiązany spełnić. Jej zdaniem, odmowa wydania decyzji środowiskowej na realizację przedsięwzięcia w istotny sposób godzi w prawo własności oraz swobodę aktywności gospodarczej. Z tego względu odmowa taka opierać się musi na obiektywnych i istotnych ustawowych przesłankach, w przeciwnym wypadku nie może ona być uznana za prawidłową. Skarżąca wywodziła, że wydając przedmiotową decyzję organ I instancji całkowicie pominął jej słuszny interes; nie uwzględnił on żadnej z okoliczności, która jest dla niej korzystna, a fachowe ustalenia organów specjalistycznych przeciwstawił własnym przypuszczeniom oraz niechęci społeczności lokalnej. W ocenie strony Wójt czyni w sposób całkowicie nieuprawniony zarzuty, co do rzeczywistych intencji inwestora, jego stosunku do sąsiadów, jak i wiarygodności. Strona przyznała, że rzeczywiście skierowała do Wójta Gminy Grzegorzew wniosek o wydanie zezwolenia na wycinkę 54 drzew z działki nr 253 i jeden dzień przed wydaniem decyzji w niniejszej sprawie uzyskała ona takie zezwolenia, ale: 1) we wniosku wprost wskazała, że występuje o taką zgodę z uwagi na zamiar budowy na tej działce domu mieszkalnego, 2) organ w uzasadnieniu decyzji zezwalającej na usunięcie drzew zobowiązał skarżącą do zastąpienia tych usuwanych drzew [nowymi] 108 drzewami, którymi obsadzić miała granice działki nr 254, a więc na działce, na której zlokalizowana ma zostać przedmiotowa inwestycja. Ponadto podniosła, że w uzasadnieniu zezwolenia na usunięcie drzew wskazano wprost, że "zezwolenie na usunięcie drzew pozwoli w pełni zrealizować plan wnioskodawczyni związany z budową projektowanego domu mieszkalnego, a nasadzenia drzew na działce nr 254 będą mogły stanowić barierę ochronną w związku z planowaną budową kurników dla chowu brojlerów na tej działce". Natomiast pozostałe osoby, które również wniosły odwołanie, poparły stanowisko skarżącej, wnosząc o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium decyzją z dnia czerwca 2016 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11, art. 33 ust. 1, art. 79 ust. 1 ustawy środowiskowej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ odwoławczy podniósł, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa wyłącznie wpływ planowanego przedsięwzięcia na środowisko i wymagania, jakie powinny być spełnione, by zminimalizować skutki negatywnego wpływu na środowisko czynników dla niego szkodliwych; mimo tego rodzaju funkcji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, poprzedzająca jej wydanie ocena oddziaływania na środowisko musi mieć charakter kompleksowy, pozwalający organowi na zdobycie pełnej wiedzy odnośnie skutków środowiskowych przedmiotowego przedsięwzięcia, właśnie z uwagi na związanie nią innego organu. Organ II instancji podniósł, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Rozwijając ten wątek, organ zwrócił uwagę na to, że na terenie Gminy obowiązuje plan miejscowy plan przyjęty uchwałą Rady Gminy z dnia maja 2004 r. i w § 14 tego planu zawarto warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów produkcji rolniczej i leśnej. Idąc dalej, Kolegium stwierdziło, że zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu na terenie oznaczonym na rysunku planu symbolem R realizacja nowej zabudowy siedliskowej możliwa jest pod warunkiem posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni odpowiadającej warunkom wynikającym z przepisów szczególnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że pojęcie zabudowy siedliskowej, jak również pojęcie "zabudowy zagrodowej" oraz "siedliska" nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę, wobec czego należało dokonać jego interpretacji. W tym zakresie przytoczył treść uchwały Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1969 r. sygn. akt III CZP 12/69 (OSN 1970/3/39), w której za działkę siedliskową uznano działkę pod budynkami wchodzącymi w skład gospodarstwa rolnego. Zarazem organ stwierdził, że samo siedlisko nie jest jeszcze gospodarstwem rolnym, stanowi bowiem tylko zaplecze i bazę gospodarstwa rolnego (uchwala Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 1984 r. sygn. akt III CZP 22/84, OSN 1985/1/8). Zdaniem Kolegium, działka siedliskowa to wydzielony obszar gospodarstwa rolnego przeznaczony na utworzenie siedliska (dom mieszkalny, budynki inwentarskie i budowle rolnicze oraz podwórko), zabezpieczające działalność rolniczą; przy czym działka siedliskowa może być wydzielona z jednej lub kilku działek ewidencyjnych wchodzących w skład danego gospodarstwa rolnego. Tym samym organ uznał, że zabudowa siedliskowa obejmuje takie zabudowania, jak budynek mieszkalny, budynek garażowy, budynki inwentarskie i budowle rolnicze oraz podwórko, czyli zabudowania wchodzące w skład siedliska. Organ odwoławczy nie zgodził się również ze skarżącą, że produkcja elementów betonowych miałaby mieć podobny wpływ na tereny przyległe jak planowana inwestycja, stwierdzając w tym względzie, że w odróżnieniu od chowu brojlerów nie jest zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko ani do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Z kolei w odniesieniu do powołanie się przez organ I instancji na postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kolegium stwierdziło, że nie miało to istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z przepisami aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

W skardze na decyzję organu drugiej instancji, Ewelina, reprezentowana przez pełnomocnika procesowego, zarzuciła temu aktowi naruszenie:

1. art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że lokalizacja planowanego przez stronę przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami planu miejscowego wprowadzonego uchwałą Rady Gminy z dnia maja 2004 r., podczas gdy analiza postanowień planu miejscowego wskazuje na zgodność inwestycji z tym planem;

2. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a m.p.z.p. poprzez bezzasadne uznanie, że zamierzenie inwestycyjne skarżącej nie stanowi "zabudowy siedliskowej" w rozumieniu przywołanego zapisu i tym samym jest sprzeczne z postanowieniami planu miejscowego;

3. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p. poprzez błędną wykładnię i bezpodstawne uznanie, że do terenów oznaczonych symbolem R, na mocy odesłania zawartego we wskazanym przepisie planu, należy stosować także zasady zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziane dla terenów oznaczonych literami MR i MRj, podczas gdy zarówno wykładnia literalna, jak i celowościowa powołanego przepisu sugeruje, że odesłanie to obejmuje jedynie parametry zabudowy, a nie zasady zabudowy;

4. art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, że istniały podstawy do jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy i tym samym – do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia; ewentualnie do przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

5. art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek ustosunkowania się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do podniesionego w odwołaniu zarzutu błędnej interpretacji § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p poprzez uznanie, iż do terenów oznaczonych symbolem R zastosowanie mają zasady zabudowy i zagospodarowania terenu określone dla terenów oznaczonych symbolami MR i MRj.

Przy tak sformowanych zarzutach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zobowiązanie organu na podstawie art. 145a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: P.p.s.a.) do wydania decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch kurników dla chowu brojlerów w liczbie 33 800 sztuk w każdym na działce wskazanej we wniosku – w określonym przez Sąd terminie. Ponadto domagała się przeprowadzenia na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z dokumentów wymienionych w skardze oraz zasadzenia od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy błędnie zakreślił obszar podlegający zbadaniu przy ustaleniu czy dana inwestycja ma charakter zabudowy siedliskowej; ograniczył się bowiem do analizy inwestycji planowanej na działce nr 254, podczas gdy winien zbadać także sąsiednie działki w celu ustalenia charakteru przedsięwzięcia planowanego przez skarżącą. Podkreśliła także, że o dopuszczalności uznania danej działki za działkę siedliskową decyduje funkcjonalny związek znajdujących się na niej zabudowań, a w przypadku wybudowania na działce nr 254 budynków gospodarczych, będą one funkcjonalnie powiązane ze znajdującym się nieopodal domem, do którego skarżąca planuje niebawem się wprowadzić. Podniosła również, że nie można uzależniać uznania zabudowy za zabudowę zagrodową od wielkości wchodzących w jej skład budynków bądź skali prowadzonej działalności rolniczej. W jej ocenie, konsekwencją przyjęcia przez organ błędnej, rozszerzającej wykładni § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p. było nieuzasadnione odniesienie do terenów oznaczonych literą R m. in. wymogu, o którym stanowi § 13 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 13 ust. 2 pkt 1 lit. c m.p.z.p., a mianowicie, że gabaryty i charakter nowych obiektów muszą stanowić kontynuację formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych bądź realizowanych w sąsiedztwie. W ocenie skarżącej, analizowane przepis planu miejscowego nie odnosi jednak tego warunku do terenów oznaczonych literą R, w związku z czym nie jest możliwe, aby jej zamierzenie inwestycyjne było sprzeczne z planem miejscowym w tym zakresie.

W odpowiedzi na wyżej przytoczoną argumentację skarżącej organ II instancji powtórzył przedstawione dotychczas stanowisko.

W piśmie procesowym z dnia września 2016 r. pełnomocnik skarżącej określonej jako "Ewelina" (do pisma dołączono dokument potwierdzający zmianę nazwiska) wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z dołączonych do tego pisma [kopii] dokumentów przede wszystkim potwierdzających oddanie do użytku budynku mieszkalnego na działce nr 253 i zamieszkania w nim przez stronę, w związku z czym będzie on wraz z inwestycją mającą powstać na sąsiedniej działce nr 254 stanowił zabudowę siedliskową, co jednoznacznie świadczy o zgodności inwestycji z planem miejscowym. Do pisma dołączona została w szczególności kopia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z dnia sierpnia 2016 r. o pozwoleniu na użytkowanie części budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 253.

Na rozprawie skarżąca i jej pełnomocnik podtrzymali dotychczasowe stanowisko, dodatkowo wnosząc również o uchylenie decyzji organu I instancji. Uczestnik postepowania – Krzysztof oświadczył, że popiera skargę i wnosi o uchylenie wydanych w sprawie decyzji; podkreślił, ze w ramach realizacji siedliska uzyskano decyzję o pozwoleniu na budowę stodoły, która jest aktualnie w trakcie realizacji; jest to obiekt o wymiarach 50 na 15 m i wysokości ok. 5 m.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

W wyniku przeprowadzenia – w zakresie wynikającym z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm. – dalej jako: P.p.s.a.) – kontroli zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia 22 czerwca 2016 r., wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia skarżącej, polegającego na planowanej na działce nr 254 w Barłogach budowie dwóch kurników dla chowu brojlerów w liczbie 33 800 sztuk w każdym z kurników o wymiarach ok. 120 m x 18,5 m, tj. łącznie w liczbie 270,4 DJP. Organ II instancji uznał za uzasadnione odmówienie skarżącej wydania decyzji pozytywnej, ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Tym samym, pomimo uzyskania pozytywnych uzgodnień w zakresie warunków realizacji przedsięwzięcia ze strony PPIS w Kole oraz RDOŚ w Poznaniu, nie uwzględnił wniosku skarżącej i utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono skarżącej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Sąd uznał, że decyzja ta, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy z dnia lutego 2016 r. dotknięte są uchybieniami uzasadniającymi ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Omówienie przyczyn, dla których Sąd uwzględnił skargę, należy poprzedzić pewnymi uwagami wstępnymi.

Po pierwsze, rozpoznając sprawę, wojewódzki sąd administracyjny wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak to wynika z art. 134 § 1 P.p.s.a. Po drugie, uwzględnienie wniosku dowodowego zgłoszonego w skardze i piśmie procesowym z dnia 21 września 2016 r. byłoby bezprzedmiotowe, bowiem Sąd rozstrzygnął sprawę i wydał wyrok na podstawie całości akt sprawy, uwzględniając stanowiska stron postępowania na podstawie, jak i całokształt materiału procesowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i postępowania sądowego (art. 133 § 1 P.p.s.a.). Należy też podkreślić, że wniosek zawarty w skardze dotyczył dokumentów wymienionych w treści uzasadnienia skargi, które odwoływało się głównie do treści planu miejscowego, który Sąd wziął pod uwagę w ramach ustalenia stanu prawnego sprawy zgodnie z zasadą znajomości prawa przez sąd orzekający – (Facta probantur,) iura novit curia. Przed sądem administracyjnym dopuszczalny jest jedynie dowód z dokumentu, pełniący rolę uzupełniającą, bowiem postępowanie w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. nie może zmierzać do ponownego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 P.p.s.a., co do zasady nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej. Innymi słowy, przepis art. 106 § 3 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym – a co za tym idzie, dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych – jest dopuszczalne jedynie w zakresie uzasadnionym celami postępowania sądowoadministracyjnego oraz w celu umożliwienia sądowi dokonania ustaleń, które stanowić mają podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 3 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 3082/12, 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2331/13, 10 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 2574/14 i 12 maja 2006 r. sygn. akt I OSK 1124/05 oraz 3 marca 2006 r. sygn. akt I OSK 544/05 – dostępne w bazie orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie Sąd na podstawie analizy skargi i całości materiału procesowego nie powziął żadnych wątpliwości, których wyjaśnienie wymagałoby przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 i 5 P.p.s.a., a byłoby niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niemniej jednak, jak już wspomniano, Sąd uwzględnił całokształt argumentacji strony skarżącej, tj. również tę, która została zaprezentowana w piśmie procesowym z dnia września 2016 r.

Idąc dalej, trzeba zauważyć, że materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy środowiskowej oraz przywołane w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia rozporządzenie wykonawcze, które regulują zasady i tryb postępowania w sprawach ocen oddziaływania na środowisko.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy środowiskowej przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanych przedsięwzięć: 1) mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub 2) mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1. Ponadto zgodnie z art. 59 ust. 2 powołanej ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli: 1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony; 2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 97 ust. 1. Z kolei art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy środowiskowej stanowi, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko i przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

W sprawie poza sporem stron pozostaje ten podstawowy fakt, że przedmiotowa inwestycja (określona we wniosku i jego modyfikacji) z uwagi na powierzchnię użytkową kurników wskazującą na maksymalną obsadę inwentarza żywego do 240,7 DJP należy do kategorii przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko – § 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko jest wymagany, a wniosek zgodnie z art. 74 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nie ulega również wątpliwości, że realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia zostały ostatecznie pozytywnie oceniona przez wyspecjalizowane organy, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 78 ustawy środowiskowej, które to organy odpowiednio w zakresie swojej właściwości – RDOŚ w postanowieniu (uzgodnieniu) z dnia 18 lutego 2015 r. oraz PPIS w opinii sanitarnej z dnia 11 marca 2015 r. – w swoich rozstrzygnięciach wskazały szczegółowe warunki, jakie powinny zostać spełnione przez planowaną inwestycję. Tym samym organy te pozytywnie oceniły przedstawiony przez inwestora raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, gdy na nieruchomości, na której planowana jest realizacja inwestycji budowlanej, obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, warunkiem uzyskania pozwolenia na budowę jest zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu. Wynika to wprost z dyspozycji przepisu art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej.

Organy obu instancji w niniejszej sprawie uznały, że warunek ten nie został spełniony, co stanowiło w przypadku organu I instancji w zasadzie jedyną, zaś w przypadku organu odwoławczego – jak to zauważył sam organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę – kluczową, a zarazem sporną kwestią, stanowiącą przesłankę odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia opisanego w części sprawozdawczej niniejszego uzasadnienia, szczegółowo scharakteryzowanego przez organy orzekające w sprawie. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela tej oceny. Jednocześnie dostrzega po stronie organów również braki w zakresie ustalenia i oceny stanu faktycznego dotyczącego terenu inwestycji (działki nr 254) i sąsiedniej działki nr 253. Sytuacja ta nie została należycie rozpoznana przez organy, chociażby pomijając rozważenie znaczenia dla sprawy faktu wydania przez Starostę decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestycji obejmującej nie tylko budowę domu (budynku mieszkalnego, jednorodzinnego), ale i dość dużej stodoły (powierzchnia zabudowy: 675 m², kubatura: 3 307,50 m³) – w którym to przypadku organ architektoniczno-budowlany stwierdził zgodność projektu budowlanego z przepisami planu miejscowego. W szczególności w zakresie dotyczącym uznania całego tego terenu za mający charakter działki siedliskowej.

Rozwijając powyższą konkluzję, należy w pierwszym rzędzie przybliżyć brzmienie przepisów obowiązującego dla terenu inwestycji planu miejscowego zgodność planowanego przedsięwzięcia z przepisami planu miejscowego przyjętego uchwałą Rady Gminy z dnia maja 2004 r., tj. § 14 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust 1 i 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b.

Poza sporem pozostaje, że teren inwestycji (planowanego przedsięwzięcia) znajduje się na obszarze oznaczonym w planie miejscowym symbolem R, tj. stanowi teren przeznaczony pod uprawy polowe z dopuszczeniem zabudowy, dozwolona lokalizacja zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 2 ust. 1). Takich terenów dotyczą szczegółowe postanowienie planu, który w § 14 określa warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów produkcji rolniczej i leśnej, w tym dla terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem R wprowadza następujące ustalenia wynikające z ust. 1: Zasady zabudowy i zagospodarowania terenu (pkt 1):

a) realizacja nowej zabudowy siedliskowej możliwa pod warunkiem posiadania gospodarstwa rolnego o powierzchni odpowiadającej warunkom wynikającym z przepisów szczególnych,

b) zabudowa działki obiektami budowlanymi realizowanymi w zakresie planowanego przeznaczenia terenu odbywać się musi z uwzględnieniem warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz ustaleń niniejszej uchwały dotyczących terenów oznaczonych symbolem MR i MRj,

c) dopuszcza się realizację obiektów infrastruktury technicznej.

Ustalenia planu, o których mowa w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b, dotyczące terenów oznaczonych symbolem MR i MRj, uregulowane z kolei zostały w § 13 planu. Przepis § 13, określając warunki, zasady i standardy kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów, w tym zasady podziału terenu na działki budowlane, w odniesieniu do tych terenów MR i MRj w zakresie istotnym z punktu widzenia niniejszej sprawy odpowiednio stanowi:

- w ust. 1 dla terenów MR:

1) zasady zabudowy i zagospodarowania terenu:

a) zabudowa działki obiektami budowlanymi realizowanymi w zakresie planowanego przeznaczenia terenu odbywać się musi z uwzględnieniem warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,

b) funkcje usługowe mogą być realizowane w obiektach wolnostojących lub innych pomieszczeniach w budynku niemieszkalnym,

c) gabaryty i charakter nowych obiektów muszą stanowić kontynuację formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych bądź realizowanych w sąsiedztwie.

2) Parametry zabudowy:

a) wysokość budynków mieszkalnych max. do jednej kondygnacji podziemnej i dwóch kondygnacji nadziemnych z poddaszem,

b) wysokość budynków związanych z produkcją rolną i usługowych max. jedna kondygnacja nadziemna z poddaszem użytkowym,

c) dopuszcza się możliwość lokalizacji budynków w granicy lub w odległości mniejszej niż 3 m,

d) w przypadku rozbudowy istniejących obiektów budowlanych dopuszcza się odstąpienie od warunków dla obiektów projektowanych.

- w ust. 2 dla terenów MRj w punkcie 1 analogiczne zasady zabudowy i zagospodarowania terenu, jak w ust. 1 pkt 1 lit. a-c, dodatkowo dopuszczając w ust. 2 pkt 1 możliwość lokalizacji budynków w granicy lub w odległości mniejszej niż 3 m (lit. d) oraz odstąpienie od warunków dla obiektów projektowanych w przypadku rozbudowy istniejących obiektów budowlanych – a zatem wprowadza postanowienia analogicznie, jak w ust. 1 pkt 2 lit. c i lit. d, czyniąc to jednak niekonsekwentnie, bowiem ustalenia wcześniej określone dla terenów MR w kategorii "Parametry zabudowy" (ust. 1 pkt 2 lit. c i lit. d) wprowadza w odniesieniu do terenów MRj w ust. 2 w jednostce redakcyjnej dotyczącej "Zasad zabudowy i zagospodarowania terenu" (ust. 2 pkt 1 lit. d i lit. e).

- ponadto w ust. 2 określa "Parametry zabudowy działek siedliskowych":

a) wysokość budynków mieszkalnych max. do jednej kondygnacji podziemnej i dwóch kondygnacji nadziemnych z poddaszem,

b) wysokość budynków związanych z produkcją rolną i usługowych max. jedna kondygnacja nadziemna z poddaszem.

Dodać należy, że zgodnie z § 2 planu tereny, o których mowa w § 13 ust. 1 i 2, tj. oznaczone symbolami MR i MRj stanowią tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową i gospodarczą związaną z gospodarką rolną, hodowlaną i ogrodniczą – a w przypadku terenów MRj także zabudowę mieszkaniową jednorodzinną – z możliwością lokalizacji nieuciążliwych zakładów rzemieślniczych oraz nieuciążliwych usług, stanowiących uzupełnienie przeznaczenia podstawowego.

Znamienne jest, że w treści przepisu § 14 ust. 1 m.p.z.p. zawarta jest pewna niekonsekwencja w określeniu jednostek redakcyjnych tego przepisu (co do systematyki), która daje się jednakże wyjaśnić uwzględniając kontekst całego przepisu § 14 oraz zawartego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b odesłania do "ustaleń (...) dotyczących terenów oznaczonych symbolem MR i MRj". Otóż w ust. 1 § 14 znajduje się punkt 1, co sugeruje, że po nim powinna znajdować się co najmniej następna taka jednostka redakcyjna – uwzględniając konstrukcję całego omawianego przepisu § 14 powinien to być punkt 2 obejmujący "Parametry zabudowy", jak to występuje w kolejnych ustępach 2 i 3 § 14 – której jednakowoż brak. Z uwagi na wspomniane odesłanie zawarte w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b należy sięgnąć jednak do treści przytoczonego § 13 ust. 1 i 2, który dotyczy terenów oznaczonych symbolami MR i MRj. Przepis § 13 zawiera właśnie "Parametry zabudowy" (ust. 1 pkt 2 – dla terenów MR), a co więcej "Parametry zabudowy działek siedliskowych" (ust. 2 pkt 2 – dla terenów MRj), które są w zasadzie takie same, z tym jedynie wyjątkiem, że w stosunku do budynków związanych z produkcją rolną i usługowych dopuszcza jedną kondygnację nadziemną z poddaszem, które w przypadku terenów MR (§ 13 ust. 1 pkt 2) określone jest jako "poddasze użytkowe", zaś w stosunku do trenerów MRj jako "poddasze". Niekonsekwencja redakcyjna w zakresie systematyki zawarta jest również w przepisie § 13, o czym była mowa już wcześniej.

Dodać należy, że § 13 planu miejscowego w ust. 2 pkt 3 zawiera również termin "działka mieszkaniowa", który nie jest odrębnie zdefiniowany i niewątpliwie wymaga dodatkowych zabiegów interpretacyjnych przy jego wykładni w celu rozstrzygnięcia, czy w tym wypadku chodzi o "działkę budowlaną" zdefiniowaną w art. 2 pkt 12 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2016 r., poz. 778, z późn. zm. – dalej: u.p.z.p.), które to pojęcie stosowane jest również w przepisach prawa budowlanego, np. w art. 29 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290, z późn. zm. – dalej: P.b.) oraz przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 – dalej: rozporządzanie w sprawie warunków technicznych budynków), wydanego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 P.b. – przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową, jak to może wynikać z analizy § 13 ust. 2 pkt 4 planu. Wykładnia tego konkretnie przepisu planu miejscowego nie ma w tym wypadku doniosłego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, jednak wraz z innymi niekonsekwencjami i niedokładnościami terminologicznymi zwartymi w tym akcie prawa miejscowego, związanymi również z systematyką przedmiotowego planu wskazuje na potrzebę zachowania dużej ostrożności przy dekodowaniu znaczenia poszczególnych norm wynikających z przepisów planu miejscowego. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy organy przyjęły w sprawie twego rodzaju wykładnię przepisów planu znajdujących z zastosowanie w sprawie, która znacząco ogranicza skarżącą jako właściciela nieruchomości i inwestora w możliwości zagospodarowania swojego gruntu.

Przepis § 14 ust. 1 pkt 1 dotyczący terenów oznaczonych symbolem R, tj. terenów zgodnie z § 2 przeznaczonych pod uprawy polowe z dopuszczeniem zabudowy, gdzie dozwolona jest lokalizacja "zabudowy rolniczej" i urządzeń infrastruktury technicznej, uznanych określonych w § 14 planu za "tereny produkcji rolniczej". Plan wprowadza zatem takie niezdefiniowane pojęcia, jak "zabudowa rolnicza" (§ 2) i "zabudowa siedliskowa" (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), ponadto posługuje się pojęciami "działka siedliskowa" (§ 13 ust. 2 pkt 2), "gospodarstwo rolne" (§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. a), "gospodarka rolna, hodowlana i ogrodnicza" (§ 2) i "produkcja rolnicza" (§ 14).

Zdaniem Sądu terminy "produkcja rolnicza" nie powinien budzić wątpliwości i należy go rozumieć jako "prowadzenie działalności rolniczej", który to termin został w sposób najbardziej ogólny zdefiniowany w art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz.U. z 2012 r., poz. 803, z późn. zm.), który przewiduje, że przez "prowadzenie działalności rolniczej" należy rozumieć prowadzenie działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Z kolei termin "działalność rolnicza" został bardziej szczegółowo zdefiniowany w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 617, z późn. zm.), gdzie zauważa się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również m.in. produkcję zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowlę ryb. Ponadto przywołana ustawa w art. 2 ust. 1 definiuje gospodarstwo rolne, za które to zgodnie z tym przepisem uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Podobnie też działalność rolniczą zdefiniowano również w art. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), w której wskazano, że przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z działalności rolniczej, z wyjątkiem przychodów z działów specjalnych produkcji rolnej (ust. 1 pkt 1). Zarazem w art. 2 ust. 3 ustawa ta określa, że działami specjalnymi produkcji rolnej są m.in. fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego oraz wylęgarnie drobiu oraz hodowla i chów innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym.

Zarazem Sąd zauważa, że samo rozumienie gospodarstwa rolnego, które zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a planu miejscowego ma odpowiadać wymogom powierzchniowym określonym w przepisach szczególnych, nie nasuwa większych trudności. Pomijając bowiem pewne odrębności zawarte w definicjach zawartych w różnych ustawach szczególnych, należy zauważyć, że w swoim zasadniczym kształcie odwołują się one do definicji zawartej w Kodeksie cywilnym, z ewentualnymi modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki danej dziedziny prawa publicznego.

I tak, przepis art. 55³ K.c. stanowi, że za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z kolei zgodnie z art. 46¹ K.c. nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej.

Przywołana ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego w art. 2 przewiduje, że przez "gospodarstwo rolne" należy rozumieć gospodarstwo rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, w którym powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 1), nadto stwierdza, że za "nieruchomość rolną" uważa się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele inne niż rolne.

Dodać należy, że w swym zasadniczym zrębie podobnie do definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego i Kodeksie cywilnym "gospodarstwo rolne" określone jest w ustawach ubezpieczeniowych takich jak ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz.U. z 2013 r., poz. 392, z późn. zm.) – art. 2 pkt 4 oraz ustawa z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2016 r., poz. 792) – art. 2 pkt 1, które – rozpatrywane łącznie – dodatkowo wprowadzają warunek sklasyfikowania gruntów jako użytków rolnych oraz odwołują się do zagadnień dotyczących opodatkowania podatkiem rolnym lub rozumienia specjalnej produkcji rolnej w innych ustawach podatkowych (dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych lub prawnych).

W świetle ustaleń miejscowego planu w pierwszym rzędzie do zadań organów administracyjnych należało rozstrzygnięcie, jakie jest przeznaczenie w planie miejscowym terenu objętego zamierzeniem inwestycyjnym skarżącej i czy planowana przez stronę zabudowa dotyczy gruntu, który może być uznany za "siedlisko", tj. "działkę siedliskową". Słusznie też Kolegium zauważyło w zaskarżone decyzji, że po stwierdzeniu sprzeczności zamierzonego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak byłoby podstaw do podejmowania dalszych czynności w sprawie (tak NSA w wyroku z dnia 16 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1036/07, dostępnym jw.).

Sąd w tym zakresie nie podziela odmiennego stanowiska Kolegium, które uznało, że planowane przedsięwzięcie nie może być uznane za zabudowę zgodną z przeznaczeniem terenów określonych symbolem R. W ocenie organu odwoławczego przeznaczeniem tego terenu są uprawy polowe z dopuszczeniem zabudowy i dozwolona jest lokalizacja zabudowy rolniczej i urządzeń infrastruktury technicznej (§ 2 planu). Zarazem Sąd podkreśla, że trafnie Kolegium stwierdziło, że zgodność planowanej inwestycje z planem miejscowym powinna obejmować analizę wszystkich postanowień planu mających zastosowanie w konkretnej sprawie. Niemniej jednak Sąd przypisał Kolegium (a także organowi I instancji) właśnie zbyt wąskie, a zdeterminowane jedynie treścią § 2 planu miejscowego rozumienie przepisu § 14 ust. 1 pkt 1 tego planu. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że teren oznaczony symbolem R, o którym mowa w § 14 planu miejscowego dotyczy wyłącznie terenów upraw rolnych, a zatem nie obejmuje chowu lub hodowli zwierząt, w tym i drobiu. Takie rozumienie planu miejscowego w zasadzie mogłoby budzić poważne wątpliwości co od jego zgodności z prawem – a konkretnie z zasadami konstytucyjnymi, o których będzie mowa w dalszej części uzasadnienia – skoro zwiera on w samej treści § 14 wyraźne wskazówki, że dotyczy zagospodarowania "terenów produkcji rolniczej", a brak jest podstaw do zawężenia rozumienia tego terminu jako "terenów upraw rolnych", skoro odesłanie zawarte w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b planu odnosi się do ustaleń dotyczących terenów oznaczonych symbolami MR i MRj, które stanowią tereny zabudowy mieszkaniowej i gospodarczej związanej z gospodarką rolną, hodowlaną i ogrodniczą.

Niewątpliwie podstawową cechą działalności rolniczej jest produkcja, czyli wytwarzanie produktów roślinnych i zwierzęcych w stanie nieprzetworzonym, tj. naturalnym (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt I SA/Go 1314/10 – dostępny jw.). Przez takie wytwarzanie należy rozumieć działalność, która skutkuje powstaniem produktów roślinnych lub zwierzęcych, w tym również fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego. W ocenie Sądu nie może być wątpliwości co do tego, że planowane przedsięwzięcie na terenie działki nr 254 wchodzi w zakres działalności rolniczej prowadzonej w ramach gospodarstwa rolnego. Co więcej, zdaniem Sądu wpisuje się w przeznaczenie tego gruntu w planie miejscowym jako "terenu produkcji rolniczej" (§ 14), który należy rozumieć – zgodnie z wyżej przywołanymi definicjami zawartymi w przywołanych ustawach – za obejmujący gospodarkę rolną (w tym uprawy polowe), hodowlaną (w której zawiera się i sam chów zwierząt) oraz ogrodniczą.

Trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 21 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Natomiast art. 64 ust. 3 Konstytucji wskazuje, że własność może być ograniczona tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności. Natomiast stosownie do treści art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Dopuszczalne jest zatem ograniczanie prawa własności, nie jest ono bowiem prawem absolutnym. Warunkiem ograniczania prawa właścicielskich jest spełnienie przesłanek ustawowych.

W orzecznictwie przyjmuje się, że ingerencja w sferę prawa własności nieruchomości lub prawo pokrewne musi pozostawać w racjonalnej, odpowiedniej proporcji do wskazanych celów. Wymóg proporcjonalności, czyli zakaz nadmiernej ingerencji, oznacza konieczność zachowania odpowiedniej relacji pomiędzy ograniczeniem danego konstytucyjnego prawa lub wolności (czyli nałożonymi na jednostkę obciążeniami), a zamierzonym celem (pozytywnym efektem) danej regulacji prawnej. Wymóg proporcjonalności, to konieczność wyważania dwóch dóbr (wartości), których pełna realizacja jest niemożliwa. Istnieje obowiązek rozważnego wyważenia praw indywidualnych (interesów obywateli) i interesu publicznego, co ma szczególne znaczenie w przypadku kolizji tych interesów (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 240/13, dostępny jw.), skoro między innymi właśnie w ten sposób, za pomocą planu miejscowego, organy gminy mogą oddziaływać na uprawnienia właścicielskie (tutejszy Sąd ma tu na myśli tak prawo własności, jak i użytkowanie wieczyste). Rada gminy na podstawie upoważnienia wyrażonego w ustawie i niejako w zastępstwie ustawodawcy wprowadza zatem powszechnie obowiązujące regulacje prawne, w tym wyznaczające granice swobody w zakresie wykonywania uprawnień właścicielskich w stosunku do nieruchomości (por. Z. Leoński, M. Szewczyk, M. Kruś, Prawo zagospodarowania przestrzeni, Warszawa 2012, s. 168-169).

Co więcej, przepisom gminnym – nawet tym, które zostały podjęte przed wprowadzeniem powszechnie obowiązujących Zasad techniki prawodawczej, które nastąpiło rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz.U. nr 100 z dnia 5 lipca 2002 r., poz. 908 z późn zm. [aktualnie: DzU. z 2016 r., poz. 283]) – należy stawiać wymóg zachowania zasady dobrej legislacji, wyprowadzanej z zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji, jako zasady pochodnej. Zasada ta wprowadza do systemu prawa na poziomie prawa miejscowego rozwiązanie, którego możliwość zrealizowania nasuwa poważne wątpliwości, co może również wpływać na trudności w interpretacji tych przepisów, powodując niedopuszczalną – w kontekście zasady dobrej legislacji – niejasność legislacyjną. Zasada poprawnej legislacji zawiera w sobie w szczególności wymóg określoności prawa oraz nakaz dochowania odpowiedniego trybu jego stosowania (tak NSA w wyroku z dnia 27 listopada 2015 r. sygn. akt II OSK 2253/15 – dostępnym jw.).

Z przywołanej zasady wynikają m.in. dyrektywy precyzji tekstu prawnego i jego komunikatywności dla adresatów, które wiążą się z realizacją zasady określoności przepisów prawnych. Ta ostatnia zasada stanowi zaś jeden z elementów składających się na zasadę państwa prawnego sformułowaną w art. 2 Konstytucji. Zarówno na tle zasady demokratycznego państwa prawnego, jak i art. 31 ust. 3 Konstytucji, wykluczone jest ustanawianie przepisów pozbawionych dostatecznego stopnia precyzji (por. NSA w wyroku z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2570/12 – dostępnym jw.).

Przeznaczenie terenu musi być zatem określone w planie miejscowym w sposób jednoznaczny. Wobec tego wszelkie zabiegi interpretacyjne, dotyczące stosowanego w danym przypadku przepisu planu miejscowego, powinny zmierzać do takiego ustalenia, które będzie w swej wymowie jednoznaczne. Jak już bowiem wspomniano, zasada określoności wynikająca z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) wymaga, aby przepis prawa pozwalał na identyfikację wynikających z niego praw i obowiązków. Nabiera ona istotnego znaczenia m.in. właśnie w odniesieniu do przepisów dotyczących przedsięwzięć inwestycyjnych. Przepisy te powinny pozwalać na ustalenie jeszcze przed przystąpieniem do procesu inwestycyjnego dopuszczalnego na danym terenie pola działania. Potencjalny inwestor przed powzięciem konkretnych działań co do swojego zamierzenia powinien móc ustalić, czy może realizować zamierzone przedsięwzięcie. Szczególnego znaczenia nabiera w tym zakresie właśnie plan miejscowy, który jest dla inwestora komunikatem o tym jakie przedsięwzięcia może realizować na określonym terenie. Komunikat ten powinien się charakteryzować określonością, tzn. powinien być zredagowany w taki sposób, aby inwestor przed podjęciem decyzji o przystąpieniu do procesu inwestycyjnego, wiedział, czy jest ono dopuszczalne w świetle zapisów planu.

Sąd, badając stanowisko organów względem zgodności planowanego przedsięwzięcia z przeznaczeniem gruntu wynikającym z przepisów planu miejscowego mającego zastosowanie w sprawie, kierował się powyższymi zasadami interpretacyjnymi. Poza zakresem niniejszego postępowania leżało jednak analizowanie planu pod kątem zgodności tego planu z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Sąd nie oceniał zatem legalności planu, lecz zgodność planowanego zamierzenia (przedsięwzięcia) z przepisami planu, które mają do niego zastosowanie. W tym też zakresie Sąd założył nadanie przepisom planu takie rozumienie (znaczenie), aby było ono zgodne z przywołanymi zasadami.

Rozwijając to ostatnie zagadnienie, Sąd zauważa, że Kolegium ostatecznie, odwołując się m.in. do poglądów zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 72/11 (orzeczenie dostępne jw.), posiłkując się znaczeniem językowym stwierdziło, że działka siedliskowa jest miejscem o charakterze kameralnym, prywatnym, w którym posadowiony jest dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie i w którym koncentrują się czynności życiowe rolnika i jego rodziny i zaspokajane są ich elementarne potrzeby. Kwalifikowanie danego miejsca jako działki siedliskowej wynika albo ze sposobu jego zagospodarowania już istniejącego, albo z przeznaczenia tego miejsca w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Zarazem organ zasadnie uznał, że teren działki nr 254 – aktualnie niezabudowanej, jak to wynika z karty informacyjnej przedsięwzięcia – ze względu na przeznaczenie w planie miejscowym stanowi działkę siedliskową, na której powinna być realizowana zabudowa siedliskowa. Niemniej jednak niedopuszczalnie zawęził zakres, w jakim może być zagospodarowana przedmiotowa działka, a także całkowicie pominął jej funkcjonalny związek z należącą do skarżącej sąsiednią działką nr 253, będącą w trakcie zabudowy obiektami, które w ocenie sądu składają się na zabudowę siedliskową (zagrodową) gospodarstwa rolnego.

Zdaniem Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że przewidziana w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a "zabudowa siedliskowa", tym bardziej w kontekście posługiwania się przez uchwałodawcze w treści planu miejscowego również szerokim pojęciem "zabudowy rolniczej" (§ 2), powinna być rozumiana tak wąsko, jak "zabudowa zagrodowa" na gruncie przepisów prawa budowlanego, tj. art. 29 ust. 2 pkt 5 P.b. i przepisach rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków. Przepis § 3 pkt 3 tego rozporządzenia stanowi, że przez zabudowę zagrodową należy rozumieć w szczególności budynki mieszkalne, budynki gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych lub ogrodniczych oraz w gospodarstwach leśnych.

Sąd podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 23 sierpnia 2011 r. sygn. akt II OSK 1118/06 (orzeczenie dostępne jw.), że § 3 pkt 3 powołanego rozporządzenia nie może być uznane za definicję legalną "zabudowy zagrodowej" przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył również w tym wyroku, że wykładnia przepisów art. 61 u.p.z.p., a w szczególności jego ust. 1 pkt 1, nie może powodować, że sytuacja prawna inwestorów na terenach pozbawionych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego byłaby mniej korzystna, niż sytuacja inwestorów na terenach, które takie plany posiadają, gdyż byłoby to sprzeczne z ratio legis tej ustawy i zasadami wyrażonymi w Konstytucji RP. Ponadto w tym kontekście warto również odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego również wyrażonego na potrzeby planowania i zagospodarowania przestrzennego, który w wyroku z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II OSK 143/14 (dostępnym jw.), stwierdził, że "skoro w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie zdefiniowano zabudowy zagrodowej, to należy to pojęcie rozumieć tak, jak jest ono rozumiane w języku powszechnym, czyli jako zabudowę związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego". Niewątpliwe jest to zatem dość szeroka definicja i zdecydowanie inna, niż wynikająca z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych budynków.

Tutejszy Sąd nie ma zatem wątpliwości co do tego, żeby takie zawężające rozumienie terminu "zabudowa zagrodowa", o którym mowa na gruncie przepisów praw budowlanego, utożsamiać z "zabudową rolniczą" i "zabudową siedliskową", o której mowa w planie miejscowym obowiązującym dla spornego terenu, na którym planowana jest inwestycja skarżącej. Dodać należy, że co do tego przedsięwzięcia strona konsekwentnie stara się wykazać, że przedmiotowa nieruchomość służy właśnie prowadzeniu gospodarstwa rolnego obejmującego również siedlisko – w powiązaniu z działką nr 253. Stąd też w niniejszej sprawie nie mogło znaleźć akceptacji odmienne stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 10 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 462/10 (dostępne jw.), wyrażone przy tym w sprawie zgłoszenia sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych, a nie na gruncie przepisów planistycznych czy też dotyczących ochrony środowiska.

Idąc dalej Sąd zauważa, że same tylko parametry planowanego przedsięwzięcia nie mogą przesądzić, że nie można uznać przedmiotowego terenu – wraz z sąsiednią (przyległą) działką nr 253 – za "działkę siedliskową". Nawet jeżeli planowane obiekty budowlane (kurniki) służyłyby działalności polegającej na chowie drobiu (brojlerów) na skalę przemysłową, to jeszcze nie było to wystarczają podstawą, że nie są związane z "siedliskiem", tj. "zabudową siedliskową" ("zabudową zagrodową"). Organy pominęły poczynienie odpowiednich ustaleń i przeanalizowanie stanu faktycznego w zakresie funkcjonalnego powiązania obydwu działek i oceny, czy na tym terenie dojdzie do koncentracji przez skarżącą swoich i jej rodziny funkcji życiowych, gospodarczych, społecznych lub osobistych. Sąd podkreśla, że pojęcie "działki siedliskowej" nie jest terminem geodezyjnym, lecz odnosi się do takiej części gospodarstwa rolnego, która ma określone funkcje związane z bazą socjalno-gospodarczą prowadzącego gospodarstwo rolne (rolnika), zaś gospodarstwo rolne może składać się z więcej niż jednej działki geodezyjnej, czy w ogóle z większej liczby nieruchomości (gruntów rolnych). Stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, że działka nr 254, rozpatrywana łącznie z działką nr 253, których dotyczy pozwolenie na budowę m.in. domu mieszkalnego (w istocie już w swym zasadniczym kształcie zrealizowanego na działce nr 253, jak to wynika z decyzji PINB z dnia sierpnia 2015 r. oraz stodoły (brak bliższych danych dotyczących lokalizacji, jednak uczestnik postępowania podał na rozprawie w dniu grudnia 2016 r., że obiekt ten jest w trakcie budowy w ramach realizacji siedliska) – nie może stanowić w całości siedliska ("działki siedliskowej") wraz z planowaną zabudową dwóch kurników o określonych parametrach, i to niezależnie od tego, czy parametry tych planowanych obiektów odbiegają do parametrów "zabudowy związanej z gospodarką rolną, hodowlaną i ogrodniczą" (terenów MR i MRj).

W każdym razie podane przez Kolegium okoliczności, zdaniem Sądu, nie przesądzają jeszcze o tym, że teren objęty zgłoszeniem inwestora nie może być uznany za działkę siedliskową. To zaś, że w innych sprawach tutejszy Sąd, wypowiadał się w kwestii kwalifikacji terenu, na którym planowane jest posadowienie kurników do chowu drobiu, nie stanowi okoliczności doniosłej prawnie, jakiegoś rodzaju precedensu, który determinowałby kierunek rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Dodać należy, że powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenie tutejszego Sądu (wyrok z dnia 14 kwietnia 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 72/11) nie dotyczył w ogóle terenu, który byłby objęty planem miejscowym, którego przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie. Tutejszy Sąd wypowiadał się wprawdzie co do rozumienia niektórych innych przepisów przedmiotowego planu, ale w zupełnie innym zakresie, a dotyczącym pozwolenia na budowę (patrz wyroki WSA w Poznaniu z dnia 2 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Po 631/15 i z dnia 10 września 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 461/15 – dostępne jw.).

Trzeba również zauważyć, że kwestie dotyczące kontynuacji przez planowane obiekty formy architektonicznej i charakteru zabudowy w odniesieniu do obiektów zrealizowanych lub realizowanych w sąsiedztwie, trzeba zaznaczyć, że Sąd podziela w znacznej części stanowisko strony skarżącej co do tego, że do terenów oznaczonych symbolem R, na mocy odesłania zawartego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b planu należy stosować także zasady zabudowy i zagospodarowania terenu przewidziane dla terenów oznaczonych literami MR i MRj. Wykładnia powołanego przepisu, w kontekście pozostałych, które zostały już omówione przez tutejszy Sąd, prowadzą do wniosku, że odesłanie to – jak już wspomniano – wskazuje na rozumienie § 14 jako dotyczącego terenów oznaczonych symbolem R, na których dopuszczalna jest produkcja rolnicza obejmująca gospodarkę rolną (w zakresie upraw rolnych), jak i hodowlaną (obejmującą chów drobiu). Zarazem o czym również była już wcześniej mowa – zawarta w § 14 ust. 1 niekonsekwencja w zakresie systematyki przepisu, daje się wyjaśnić przy uwzględnieniu kontekstu całego przepisu § 14 oraz zawartego w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b odesłania do "ustaleń (...) dotyczących terenów oznaczonych symbolem MR i MRj". W przepisie § 14 ust. 1 określono "Zasady zabudowy i zagospodarowania terenu", pominięto jednak uregulowanie "Parametrów zabudowy", jednak przepis § 13 planu, do którego niewątpliwe odsyła § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b, zawiera właśnie odpowiednie uregulowania dotyczące właśnie zabudowy działek siedliskowych, tj. "Parametry zabudowy działek siedliskowych" (§ 13 ust. 2 pkt 2). W ocenie Sądu nie ma zatem podstaw, by do zabudowy działki nr 254 w ramach planowanego przeznaczenia terenu stosować "Zasady zabudowy i zagospodarowania terenu" określone w przepisach § 13 ust. 1 i 2 planu m.p.z.p. Stąd też ustalenia i rozważania organów w tym zakresie nie miały doniosłości prawnej w przedmiotowej sprawie i nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia niezgodności inwestycji strony skarżącej z przepisami planu miejscowego.

Podsumowując wszystkie dotychczasowe rozważania, należy podkreślić, że podstawowy i niejako wyjściowy dla dalszych ustaleń i finalnego rozstrzygnięcia aspekt sprawy dotyczący zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami planu miejscowego nie został przez organy należycie wyjaśniony i oceniony w toku postępowania pod kątem możliwości wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Również nie została należycie rozpoznana (ustalona) faktyczna sytuacja terenu inwestycji (działki nr 254) oraz sąsiedniej działki nr 253, dla którego to obszaru wydana została przez Starostę decyzja o pozwoleniu na budowę dla inwestycji obejmującej nie tylko budowę domu (budynku mieszkalnego, jednorodzinnego), ale i dość dużej stodoły (powierzchnia zabudowy: 675 m², kubatura: 3 307,50 m³) – w którym to przypadku organ architektoniczno-budowlany stwierdził zgodność projektu budowlanego z przepisami planu miejscowego – pod kątem uznania go za teren mający charakter działki siedliskowej. Stan faktyczny nie został poddany odpowiedniej, wszechstronnej ocenie pod kątem stwierdzenia, czy planowane przedsięwzięcie obejmujące budowę dwóch kurników o parametrach określonych we wniosku i charakterystyce przedsięwzięcia oraz raporcie o odziaływaniu inwestycji na środowisko, zwłaszcza rozpatrywane w powiązaniu z inwestycją, dla której zostało wydane wspomniane pozwolenie na budowę, obejmujące m.in. budowę budynku mieszkalnego i stodoły – nie stanowi zabudowy zagrodowej na działce siedliskowej, a zatem siedliska, które można objąć postanowieniami planu miejscowego dla terenów oznaczonych symbolem R i ocenić zgodność planowanego przedsięwzięcia z przepisami planu miejscowego, tj. § 14 ust. 1 pkt 1 oraz § 13 ust 1 i 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p.

Należy zatem przypisać organom obydwu instancji naruszenie przepisów postępowaniu w swym trzonie wskazanym w skardze, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., zaś w stosunku do Kolegium także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Uchybienia te mogły niewątpliwe nieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro zdeterminowały kierunek jej rozstrzygnięcia (decyzja negatywna). Ponadto organy obydwu instancji dopuściły się istotnego naruszenia prawa materialnego, tj. przepisu art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej w zw. z przepisami § 14 ust. 1 (lit. a i lit. b) i § 13 ust. 1 i 2 m.p.z.p. w zakresie, w jakim stwierdziły niezgodność planowanego przedsięwzięcia z obowiązującym dla tego terenu planem miejscowym. I w tym aspekcie sprawy skarga okazała się trafna.

Charakter stwierdzonych uchybień, skutkujący obowiązkiem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym zakresie dotyczącym zgodności przedsięwzięcia, a wymagający poczynienia staranniejszych ustaleń i oceny stanu faktycznego oraz pogłębianych rozważań prawnych w zakresie zgodności planowanej inwestycji z prawem miejscowym. Ponadto z uwagi na negatywny (odmowny) charakter obydwu wydanych w sprawie decyzji, należy zapewnić stronom postępowania administracyjnego rozpatrzenie sprawy z zachowaniem zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.), co jest szczególnie istotne w razie ewentualnego uznania, że w sprawie zachodzą podstawy do wydania pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowej inwestycji.

W tym stanie rzeczy, stwierdzając w ustalonych okolicznościach sprawy naruszenie prawa uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. orzekł, jak sentencji (pkt I).

Przy ponownym rozpatrywaniu prawy organy uwzględnią przede wszystkim przedstawione w uzasadnieniu niniejszego wyroku rozważania dotyczące kierunku rozstrzygnięcia kwestii ustalenia charakteru terenu inwestycji jako działki siedliskowej (siedliska) i – w razie uznania, że dotyczy ono "zabudowy rolniczej" na "działce siedliskowej" – zgodności planowanego przedsięwzięcia z postanowieniami planu miejscowego, a w następnej kolejności z przepisami ochrony środowiska.

Co się tyczy innych kwestii, dotyczących oceny inwestycji z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, Sąd w tym miejscu jedynie sygnalizuje np. potrzebę odpowiedniego podejścia do kwestii kwalifikacji i oceny wariantów inwestycji, włącznie z ewentualnym uzupełnieniem raportu w odpowiednim zakresie, skoro inwestycja wywołuje szeroki odzew społeczny (sprzeciw okolicznych mieszkańców). Wobec tego Sąd tylko ubocznie, niejako prewencyjnie (na przedpolu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej), wyjaśnia, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, będzie kluczowy na dalszych etapach załatwienia sprawy, tj. już po przesądzeniu tych kwestii, które dotyczą przeznaczenia gruntu w planie miejscowym i charakteru działki nr 254 (w powiązaniu z działką nr 253), jako części gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi siedlisko (działka siedliskowa). Sąd zwraca szczególną uwagę na treść art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, zgodnie z którym raport powinien zawierać opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Należy mieć na uwadze, że raport o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko musi zawierać opis analizowanych wariantów. Dotyczy to więc nie tylko wariantu proponowanego przez wnioskodawcę, lecz także racjonalnego wariantu alternatywnego jak i wariantu najkorzystniejszego dla środowiska łącznie oczywiście z uzasadnieniem ich wyboru (por. wyrok NSA z dnia 19 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 1376/12 – orzeczenie dostępne jw.). W świetle przywołanego przepisu nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane. Wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie może być bowiem uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 864/10, dostępny jw.).

Trzeba mieć przy tym na względzie, że środowisko stanowi dobro publiczne, natomiast jego ochrona, zgodnie z art. 74 ust. 2 Konstytucji jest obowiązkiem władz publicznych. Dlatego inwestor jest obowiązany przedłożyć taki raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, w którym zostanie rzetelnie przedstawiona analiza wszystkich wariantów, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy środowiskowej, a nie tylko wariantu, którym inwestor jest zainteresowany (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Po 190/14, dostępny jw.). Co za tym idzie, tego rodzaju uchybienie raportu jak brak opisu racjonalnego wariantu alternatywnego oraz brak wskazania argumentacji pozwalającej na uznanie danego wariantu za najkorzystniejszy dla środowiska powinno być uznane za wadę pozbawiającą tego rodzaju dowód przydatności dla postępowania, zaś oparcie się przez organy na tego rodzaju wadliwym dowodzie za uchybienie mogące mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Niemniej jednak nastąpić to może tylko w sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie główne, względnie postępowanie wpadkowe (organ współdziałający), wcześniej zobowiąże inwestora do uzupełnienia raportu względnie przedstawienia innych dodatkowych wyjaśnień, tak by raport spełniał wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy środowiskowej.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., uwzględniając wniosek strony skarżącej, fakt korzystania z zastępstwa procesowego radcy prawnego oraz wysokość uiszczonych w sprawie kosztów sądowych (pkt II sentencji).