Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 948/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27C
journal: Dz.U. 2011 nr 212 poz 1263
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: Sędzia WSA Anna Klotz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Włodarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013r. sprawy ze skargi Spółki A sp. z o.o. w P. na decyzję Państwowego [...] Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zakazu wprowadzenia do obrotu produktów i nakazu ich zniszczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2012 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. przeprowadził kontrolę sanitarną w sklepie "Ś." mieszczącym się przy ul. Ś. w B. należącym do przedsiębiorstwa: W. z siedzibą w P. Podczas kontroli organ I instancji dokonał zatrzymania produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz pobrał próbki do badań laboratoryjnych produktów: [...],[...],[...],[...],[...]. Wyniki badań Narodowego Instytutu Leków w W. potwierdziły, że ww. produkty są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wydał w dniu [...] kwietnia 2013 r. decyzję Nr [...], znak: [...] w przedmiocie zakazania W. z/s w P. wprowadzania do obrotu na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. obejmującym miasto B. i powiat b. produktów o nazwach handlowych: [...],[...],[...],[...],[...] oraz nakazania zniszczenia na koszt strony postępowania w dniu i miejscu wyznaczonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego produktów o nazwach handlowych: [...] (8 szt.), [...] (7 szt.), [...] (3 szt.), [...] (5 szt.), [...] (8 szt.).

W. wniosła odwołanie od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła:

--naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności poprzez niewskazanie faktów i dowodów na podstawie których organ uznał, iż istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi", a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, niewskazanie przesłanek wskazujących na to, że strona wprowadzała do obrotu środki zastępcze i bezpodstawne wskazanie, że wymienione w decyzji produkty są środkami zastępczymi, mimo niepoczynienia ustaleń, czy wymienione w decyzji środki były używane jako środki zastępcze,

--naruszenie art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane, a także mają właściwości im przypisywane;

--naruszenie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku przesłanek, niestwierdzenie, że produkt stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, a także niewskazanie na tę okoliczność dowodów;

--naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, mimo braku podstaw faktycznych i prawnych;

--naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego zastosowanie i wydanie decyzji na podstawie ustaleń poczynionych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy, w tym naruszenie art. 84c, art. 79, art. 79a, art. 79b oraz art. 82 ustawy.

Strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości, umorzenie postępowania I instancji, a także uchylenie rygoru natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. NR [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w B. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W ocenie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, decyzja organu I instancji zawiera właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne. Wbrew stanowisku strony organ wskazał fakty i dowody, na podstawie których uznał, że istnieje "zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi". Opisane w zaskarżonej decyzji wyniki badań Narodowego Instytutu Leków jednoznacznie potwierdziły, że substancje zidentyfikowane w produktach (wprowadzanych do obrotu przez odwołującą) o nazwach handlowych: [...],[...],[...],[...],[...] wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Organ I instancji powołał właściwe podstawy prawne skarżonej decyzji.

Organ wskazał, że zakres przedmiotowej sprawy nie dotyczy posiadania tylko wprowadzania do obrotu środków zastępczych. Zgodnie zaś z art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych jest zabronione.

Wyjaśnił również, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają obowiązku wykazania, że produkty wprowadzane do obrotu przez stronę były używane w sposób wskazany w definicji środka zastępczego z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. zamiast lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Przepisy nie nakładają na organ obowiązku ustalania i udowodnienia używania przez nabywcę środka zastępczego.

Organ, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez stronę wskazał, że wyniki badań Narodowego Instytutu Leków w W. jednoznacznie potwierdziły, że produkty wprowadzane do obrotu przez W. zawierają w swoim składzie substancje, które wykazują działanie psychoaktywne i są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Podkreślił, że środki zastępcze mają szkodliwy wpływ na zdrowie i życie ludzi. Zgodnie zaś z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w przypadku stwierdzenia wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Stosownie do art. 27c ust. 6 ww. ustawy w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia i zdrowia ludzi (taka okoliczność ma miejsce w przedmiotowej sprawie), właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania. Ze względu na wyniki badań Narodowego Instytutu Leków, które potwierdziły, że produkty o nazwach handlowych: [...],[...],[...],[...],[...] stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, organ I instancji zasadnie zastosował art. 27c ust. 6 powoływanej ustawy wydając stosowną decyzję.

W ocenie organu, na obecnym etapie postępowania niezasadne jest zniszczenie na podstawie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej produktów wprowadzanych do obrotu przez odwołującą w sklepie "Ś.", gdyż sprawa nie jest jeszcze zakończona. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wydał w przedmiotowej sprawie ostatecznego rozstrzygnięcia, więc zniszczenie dowodów w postaci zakwestionowanych produktów nie powinno mieć miejsca. Ze względu na powyższe w ocenie organu II instancji organ I instancji zasadnie zaznaczył, iż zniszczenie nastąpi w dniu i miejscu wyznaczonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie organ I instancji właściwie zastosował art. 108 § 1 k.p.a. i nadał obowiązkowi wymienionemu w pkt 1 zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. wskazał w uzasadnieniu decyzji, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezbędne ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Organ zawarł także informację, iż zgodnie z opinią Narodowego Instytutu Leków zakwestionowane produkty są środkami zastępczymi, które działają szkodliwie na zdrowie i życie ludzi. Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wskazał, że na opakowaniach produktów wprowadzanych do obrotu przez stronę w sklepie "Ś." brak jest jakiejkolwiek informacji o składzie produktu i kategorii niebezpieczeństwa. Wobec powyższego nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji dotyczącemu zakazu wprowadzania do obrotu środków zastępczych było konieczne z uwagi na ochronę zdrowia i życia ludzi.

Organ wskazał ponadto, że zgodnie z zapisami w protokole kontroli kontrolujący pouczyli kontrolowanego o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. Ponadto przedłożono do wglądu upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. W przedmiotowej sprawie z uwagi na podejrzenie wprowadzania w kontrolowanym obiekcie do obrotu środków zastępczych, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie i życie ludzi, organ I instancji zasadnie nie zawiadomił strony o zamiarze wszczęcia kontroli. W protokole kontroli został przywołany art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Stosownie zaś do ww. artykułu organy nie zawiadamiają przedsiębiorcy o zamiarze wszczęcia kontroli, gdy przeprowadzenie kontroli uzasadnione jest zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Zarzut dotyczący naruszenia art. 84c, w ocenie organu II instancji, również nie zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu zostało wniesione przez nieupoważnionego sprzedawcę. Wobec powyższego organ I instancji nie uznał zawiadomienia za wniesiony w sposób właściwy i właściwie kontynuował działania kontrolne. Sprzeciw podpisany przez pełnomocnika ustanowionego w sprawie wpłynął do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2012 r., zatem już po zakończeniu czynności kontrolnych.

Organ podkreślił, że w sprawie miała miejsce sytuacja określona w art. 82a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy tj. przeprowadzenie kontroli było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia. Wobec czego zarzut dotyczący naruszenia art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że kontrola była przeprowadzona zgodnie z prawem, wobec powyższego próbki produktów pobranych podczas kontroli mogą stanowić dowód w postępowaniu.

Nie zgadzając się z dokonanym rozstrzygnięciem, W. w P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o uchylenie decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz poprzedzającej ją decyzji. Strona skarżąca zarzuciła:

--naruszenie art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., w sposób istotnie wpływający na treść rozstrzygnięcia poprzez brak właściwego uzasadnienia decyzji, zarówno na płaszczyźnie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego, w szczególności poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, niewykazanie zaistnienia wszystkich przesłanek zastosowanych przepisów, niewskazanie faktów i dowodów na podstawie, których organ uznał, iż produkty "stwarzają zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi", nieprzeprowadzenie badań o szkodliwości produktów będących przedmiotem decyzji, a także niewyjaśnienie zasadności nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności;

--naruszenie art. 108 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności mimo braku istnienia do tego podstaw;

--naruszenie art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82, art. 84c ww. ustawy.

--naruszenie art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez jego zastosowanie mimo braku przesłanek oraz bezpodstawnego stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi;

--naruszenie art. 84c ust. 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez niewstrzymanie czynności kontrolnych po złożeniu zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu w trybie art. 84c u.s.d.g.;

--naruszenie art. 4 pkt 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wskazane w decyzji środki stanowią środki zastępcze w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, mimo iż organ nie udowodnił, że były one w tym celu używane;

Podkreśliła, że organ nie wykazał istnienia zagrożenia życia i zdrowia ludzi, spowodowanego przez produkty wskazane w decyzji. Po pierwsze, przedstawione w uzasadnieniu wyniki badań nie mogą być dowodem w żadnym postępowaniu (art. 77 ust. 6 usdg). Po drugie organ nie wykazał także, że wskazane produkty są środkami zastępczymi, gdyż nie udowodnił, że były używane jako środki odurzające, co konieczne jest dla powołania się na art. 4 ust. 27 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i ustawową definicję środków zastępczych. Nie udowodniono także by w przypadku użycia produktów w sposób sprzeczny z instrukcją stanowiłyby one zagrożenie dla zdrowia lub życia. Dla stwierdzenia zaś, że produkty są środkami zastępczymi niezbędne jest poczynienie bardziej wnikliwych ustaleń, niż tylko powołanie się na nieważne badania, wskazujące, że produkt w swym składzie zawiera bliżej nieokreśloną ilość jakiejś substancji, której oddziaływanie nie zostało zbadane.

Ponadto, kontrole przeprowadzane przez funkcjonariuszy organu były prowadzone w sposób sprzeczny z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Przed wszczęciem czynności kontrolnych nie doręczono przedsiębiorcy upoważnień ani też nie okazano legitymacji służbowych upoważniających do przeprowadzenia kontroli. Czynności przeprowadzono w sposób sprzeczny m.in. z art. 82 i art. 84c ustawy. W trakcie kontroli pracownik sklepu, działając z upoważnienia Prezesa Spółki, składał zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu, które to zostało całkowicie zignorowane. Wbrew postanowieniom art. 84c ust. 5 u.s.d.g., czynności kontrolne były kontynuowane.

Podkreślając powyższe, strona wskazała na treść art. 77 ust. 6 u.s.d.g. i podniosła, że żadne z ustaleń przeprowadzonej kontroli nie może stać się dowodem w sprawie, a zatem sama okoliczność przeprowadzania badań na zajętych produktach jest bezcelowa, gdyż ich wyniki nie będą mogły posłużyć w żadnym postępowaniu.

Organ nie ustalił także, aby istniało jakiekolwiek zagrożenie życia lub zdrowia ludzi przez zatrzymane produkty. Zagrożenie, które winno być konkretne i realne nie zostało nawet wyartykułowane i pozostaje niejasne dla strony postępowania.

Strona wskazała również, że wyliczone w decyzji produkty nie są środkami zastępczymi. Do uznania bowiem danej substancji za środek zastępczy niezbędne jest wykazanie, iż substancja jest używana zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, co nie zostało w niniejszej sprawie wykazane. Samo posiadanie substancji o wskazanym w decyzji składzie nie jest bowiem zabronione, a tym bardziej nie można zastosować art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Ponadto, decyzje nie zawierają uzasadnienia prawnego. Organ nie dokonał subsumcji przepisów i nie wykazał spełnienia przesłanek ustawowych. Organ nie wskazuje na żadne fakty, dowody czy okoliczności mogące uzasadniać zastosowanie wskazanych w decyzji środków prawnych. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał żadnych dowodów, na których mógłby oprzeć swoje wnioski. Organ nie odniósł się także do okoliczności, iż zatrzymane produkty nie są przeznaczone do spożycia, zawierają odpowiednie ostrzeżenia i wskazówki ich zastosowania tj. "nie do spożycia", "saszetki są przeznaczone do użytku zewnętrznego", "chronić przed dziećmi!".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd dokonując legalności zaskarżonej decyzji nie dostrzegł naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1263 ze zm.) – zwanej dalej:"PIS", który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, właściwy państwowy inspektor sanitarny zakazuje, w drodze decyzji, wytwarzania produktu lub wprowadzania produktu do obrotu, a także nakazuje wycofanie produktu z obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania.

W rozpoznawanej sprawie organ zakazał stronie skarżącej wprowadzania do obrotu na terenie działania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. obejmujący miasto B. i powiat b. następujących produktów o nazwach handlowych: [...],[...],[...], [...],[...] oraz nakazania zniszczenia na koszt strony postępowania w dniu i miejscu wyznaczonym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. produktów o nazwach handlowych: [...] (8 szt.), [...] (7 szt.), [...] (3 szt.), [...] (5 szt.), [...] (8 szt.).

W ocenie Sądu organ miał uzasadnione podstawy do zastosowania normy wynikającej z art. 27 c ust. 6 ustawy PIS i uznania, że przebadane laboratoryjnie próbki ww. produktów stwarzają zagrożenie dla życia lub zdrowia.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza, że powyższe produkty zostały ujawnione przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w dniu [...] listopada 2012 r. w trakcie kontroli przeprowadzonej w sklepie "Ś." mieszczącym się przy ul. Ś. w B. należącym do firmy: W. Podczas ww. kontroli organ I instancji dokonał zatrzymania produktów, co do których zachodziło podejrzenie, że są środkami zastępczymi oraz pobrał próbki do badań laboratoryjnych następujących produktów: [...],[...],[...],[...],[...].

Pobrane próbki zostały przebadane przez Narodowy Instytut Leków w W. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu badań: [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że ww. produkty są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (K-12). Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie można wykonanym badaniom odmówić wiarygodności. Przeprowadzone przez Narodowy Instytut Leków w W. badania miały na celu określenie składu jakościowego produktów wprowadzanych do obrotu przez stronę skarżącą. Na drugiej stronie protokołu badań orzeczono o braku wymagań dla produktu. W badanych produktach zidentyfikowano grupy związków: analogi strukturalne substancji wymienionych w załącznikach do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, poz. 1485 ze zm.): [...],[...],[...], [...],[...],[...]. Wszystkie z nich wykazują działanie psychoaktywne. Zgodnie ze stanowiskiem Instytutu substancje te są środkami zastępczymi w rozumieniu ww. ustawy.

Sąd podziela zatem stanowisko organu, że nie ma żadnych podstaw, aby podważać opinię Narodowego Instytutu Leków w W. i ocenić badania jako "nieważne". Ww. Instytut jest czołowym europejskim laboratorium badającym nowe narkotyki syntetyczne. Nowoczesne techniki stosowane w badaniach analitycznych, profesjonalny sprzęt badawczy i wysokie kwalifikacje pracowników umożliwiają przeprowadzenie badań na najwyższym poziomie. Z całą pewnością wyniki badań Narodowego Instytutu Leków w W. przedstawiają pełną i precyzyjną identyfikację wszystkich związków obecnych w środkach zastępczych. Stosownie do opinii Instytutu substancje obecne w produktach wprowadzanych do obrotu przez skarżącą wykazują działanie psychoaktywne, wobec powyższego niezrozumiałe jest twierdzenie strony dotyczące braku zbadania oddziaływania substancji obecnych w przedmiotowych produktach.

Wobec powyższego wskazane w decyzji produkty są środkami zastępczymi. Za nieuzasadnione należy uznać stanowisko strony skarżącej, że niezbędne jest wykazanie, że substancja jest używana zamiast lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, a samo posiadanie substancji o wskazanym w decyzji składzie nie jest zabronione.

Sąd podziela w całości stanowisko organu poparte dowodami zgromadzonymi w aktach sprawy, że strona skarżąca w sklepie "Ś.", ul. Ś. w B. wprowadzała do obrotu produkty, w których składzie zidentyfikowano substancje wykazujące działanie psychoaktywne, wobec czego były to środki zastępcze.

Zgodnie z art. 44c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2012 r., poz. 124) w przypadku stwierdzenia wprowadzania do obrotu produktu, co do którego zachodzi podejrzenie, że jest on środkiem zastępczym, właściwy państwowy inspektor sanitarny stosuje odpowiednio przepisy art. 27c ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Z treści przepisu wynika, że wystarczającym powodem do zastosowania rozwiązań prawnych wynikających z art. 27c ustawy o PIS jest samo podejrzenie, że produkt jest środkiem zastępczym. W ocenianej sprawie produkty zostały przebadane laboratoryjne i wyniki badań potwierdziły, że są to środki zastępcze. Tak więc nie mamy już do czynienia z samym podejrzeniem, lecz z potwierdzeniem tego, że ww. produkty są środkami zastępczymi.

Oczywistym jest, że produkty te zostały wprowadzone do obrotu. Były to produkty wystawione w ofercie sklepu, a więc do sprzedaży. Niezrozumiałe jest zatem tłumaczenie strony skarżącej, że nie były one wprowadzone do obrotu, lecz znajdowały się w posiadaniu.

Sąd podziela zatem stanowisko organu w udzielonej odpowiedzi na skargę, że przepis art. 44 c ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii nie nakłada na organ obowiązku udowodnienia używania przez nabywcę środka zastępczego. Na uwagę zasługuje fakt, iż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z posiadaniem tylko z wprowadzaniem do obrotu środków zastępczych, co jest zabronione ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii (art. 44b). Organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie mają obowiązku wykazania, że produkty wprowadzane przez skarżącą były używane w sposób wskazany w definicji środka zastępczego z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, tj. zamiast lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa. Nie można się więc zgodzić z twierdzeniem skarżącej, iż skoro posiadanie substancji o wskazanym w decyzji składzie nie jest zabronione, to tym bardziej nie można zastosować normy art. 27 c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Wyniki badań Narodowego Instytutu Leków w W. pobranych w dniu [...] listopada 2012 r. próbek jednoznacznie potwierdziły, że zatrzymane w trakcie kontroli przez organ produkty są środkami zastępczymi w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, wykazują działanie psychoaktywne i tym samym stwarzają zagrożenie życia lub zdrowia ludzi. W tym stanie rzeczy organ miał obowiązek wydać decyzję na podstawie art. 27c ust. 6 cytowanej ustawy w związku z art. 44c o przeciwdziałaniu narkomanii.

W świetle powyższego za nieuzasadniony należy uznać zarzut podniesiony w skardze niewłaściwego zastosowania art. 27c ust. 6 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej poprzez brak wykazania istnienia zagrożenia życia i zdrowia ludzi spowodowanego przez zakwestionowane produkty oraz niewykazanie, że produkty są środkami zastępczymi w ocenie organu II instancji nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia art. 7 k.p.a., gdyż swoim działaniem stanął na straży praworządności po uprzednim wyjaśnieniu, że pobrane próbki są środkami zastępczymi. Dokładne ustalenie stanu faktycznego w tym zakresie poparł wynikami badań laboratoryjnych, czego dowodem jest protokół tych badań Narodowego Instytutu Leków w W. Zatrzymane produkty, jako środki zastępcze stwarzają zagrożenie dla życia i zdrowia. Rozstrzygnięcie organu I instancji uzasadnione jest zatem względami interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Stosownie do art. 11 k.p.a. organ w sposób zrozumiały wyjaśnił stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

W ocenie Sądu organy obydwu instancji dopełniły obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., tj. wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Odmienna interpretacja przez stronę skarżącą przepisów prawa, niż ta dokonana przez organy, nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wywody faktyczne i prawne sformułowane w sposób zrozumiały i prawidłowy. Za nieuzasadnione należy również uznać zarzuty naruszenia przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej tj. art. 79, art. 79a, art. 79b oraz art. 82 oraz art. 84c, a dotyczące braku doręczenia upoważnień, braku okazania legitymacji służbowych oraz zignorowania przez organ zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu.

Protokół z przeprowadzonej kontroli potwierdza, że w dniu kontroli kontrolujący okazali legitymacje służbowe oraz upoważnienia do przeprowadzania kontroli. Upoważnienie zawiera wskazane w art. 79a ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dane, a zakres kontroli (stosownie do art. 79a ust. 8 ww. ustawy) nie wykraczał poza zakres ujęty w upoważnieniu. Kontrolowany odmówił odbioru upoważnienia, co zostało ujęte na upoważnieniu (K-13). Nie został także naruszony art. 79 b ww. ustawy. Zgodnie z zapisami w protokole kontroli kontrolujący pouczyli kontrolowanego o prawach i obowiązkach kontrolowanego przedsiębiorcy. W przedmiotowej sprawie z uwagi na zakres kontroli tj. podejrzenie wprowadzania do obrotu domniemanych środków zastępczych organ I instancji na podstawie art. 79 ust. 2 pkt 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej miał prawo niezawiadamiania strony o zamiarze wszczęcia kontroli. Organ I instancji dział w granicach prawa, ponieważ zgodnie z powołanym powyżej przepisem zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli nie dokonuje się, w przypadku gdy przeprowadzenie kontroli jest uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia, zdrowia lub środowiska naturalnego. Sąd całkowicie akceptuje stanowisko organu II instancji, że powołanie powyższych przepisów było zasadne z uwagi na podejrzenie wprowadzania w kontrolowanym obiekcie do obrotu środków zastępczych, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie i życie ludzi. Kontrolujący wykonali czynności zgodne z wymogami zawartymi w art. 79a i 79b ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Skarżąca nie wskazała na czym polega naruszenie art. 82 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdyż nie wykazała jakie inne kontrole działalności przedsiębiorcy były przeprowadzone w dniu kontroli przeprowadzonej przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. Z uwagi jednak na zakres kontroli, przepis ten nie stanowił w rozpoznawanej sprawie żadnego ograniczenia, ponieważ w rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja określona w art. 82 ust.1 pkt 4 ww. ustawy tj. przeprowadzenie kontroli było uzasadnione bezpośrednim zagrożeniem życia i zdrowia. W powyższej sytuacji ww. artykuł umożliwia podjęcie więcej niż jednej kontroli działalności przedsiębiorcy.

Za nieuzasadnione należy uznać zarzut strony skarżącej, że organ nie wstrzymał czynności kontrolnych po złożeniu zawiadomienia o złożeniu sprzeciwu w trybie art. 84c ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co narusza art. 84c ust. 5 ww. ustawy.

Zawiadomienie o złożeniu sprzeciwu zostało podpisane przez nieupoważnionego sprzedawcę (K-14). W aktach sprawy brak jest dokumentu uprawniającego ww. sprzedawcę do występowania w imieniu kontrolowanego. Wobec powyższego organ I instancji nie uznał zawiadomienia za wniesiony w sposób właściwy i słusznie kontynuował działania kontrolne. Istotny w sprawie jest fakt, że sprzeciw podpisany przez pełnomocnika ustanowionego w sprawie wpłynął do organu I instancji w dniu [...] grudnia 2012 r., czyli po zakończeniu czynności kontrolnych (K-15). Zatem Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. nie miał możliwości rozpatrzenia wniesionego prawidłowo sprzeciwu.

W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się, aby przeprowadzona kontrola została dokonana z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (tj. art. 79, art. 79a, art. 79b, art. 82 oraz art. 84c). Celem kontroli była ochrona życia i zdrowia potencjalnych nabywców produktów oferowanych przez stronę skarżącą. Organ poprzez badania laboratoryjne skutecznie potwierdził szkodliwy wpływ produktów na zdrowie i życie, co też czyni nieuzasadnionym zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 77 ust. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez wydanie decyzji na podstawie dowodów pozyskanych w wyniku kontroli przeprowadzonej z rażącym naruszeniem przepisów ww. ustawy.

Organ prawidłowo zastosował przepis art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nadając decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności. Działanie organu uzasadnione było ochroną zdrowia i życia ludzkiego oraz poparte opinią Narodowego Instytutu Leków, że zakwestionowane produkty są środkami zastępczymi, a więc środkami które działają szkodliwie na zdrowie i życie ludzi. Podkreślić w tym miejscu należy, że zatrzymane w trakcie kontroli produkty na opakowaniach nie zawierały jakiejkolwiek informacji o składzie produktu i kategorii niebezpieczeństwa.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zarzut strony skarżącej dotyczący nieprzeprowadzenia badań nt. szkodliwości produktów będących przedmiotem decyzji. Wyniki badań Narodowego Instytutu Leków w W. spełniają kryteria oceny biegłego i nie ma konieczności przeprowadzenia kolejnych badań w zakresie szkodliwości.

W świetle wyników przeprowadzonych badań laboratoryjnych, które potwierdziły, że zatrzymane produkty są środkami zastępczymi bez znaczenia dla zastosowania art. 27c ust. 6 ustawy o PIS jest opis zamieszczony na opakowaniach tych produktów. Stosownie do art. 44b ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych jest zabronione.

Odnosząc się do argumentów strony skarżącej Sąd stwierdza, tak jak uczynił to organ w udzielonej odpowiedzi na skargę, że nie mogą zastąpić składu produktu zapisy: "nie do spożycia", "saszetki są przeznaczone do użytku zewnętrznego", "chronić przed dziećmi".

W aktach sprawy znajdują się kserokopie zakwestionowanych produktów. Na żadnym opakowaniu nie jest umieszczony napis "saszetki są przeznaczone do użytku zewnętrznego" (K-16), na co zwrócił uwagę organ w udzielonej odpowiedzi na skargę. Produkty te nie zawierają najważniejszych informacji tj. podstawowych danych umożliwiających ich identyfikację, np. na temat składu, zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia dla zdrowia, środowiska lub ewentualnych zagrożeń wynikających z fizykochemicznych właściwości substancji. Ze względów bezpieczeństwa potencjalnych użytkowników umieszczenie na opakowaniu produktu właściwego oznakowania jest konieczne. Oznakowanie stanowi dla kupującego istotną informację i świadczy o jakości produktu. Napisy na opakowaniu wskazujące np. że produkt jest nie do spożycia nie są wystarczające, gdyż w sytuacji przypadkowego połknięcia lub kontaktu ze skórą użytkownik powinien niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i przede wszystkim pokazać opakowanie produktu. W takim przypadku brak składu chemicznego zdecydowanie utrudnia, opóźnia i być może uniemożliwia udzielenie skutecznej pomocy. W konsekwencji nabywca jest narażony na niebezpieczeństwo utraty zdrowia a nawet życia. Na uwagę zasługuje fakt, iż w badanych produktach stwierdzono także obecność związków stanowiących zanieczyszczenia, które mogą pochodzić zarówno z syntezy substancji aktywnych, jak i z niewłaściwych warunków wytwarzania i/lub przechowywania produktów gotowych (K-12). Niewątpliwie świadczy to o niskiej jakości produktów, co dodatkowo wskazuje, że mogą one powodować poważne konsekwencje zdrowotne. Ponadto wszelkie półprodukty, produkty uboczne, nieprzereagowane substancje wyjściowe, produkty rozkładu, katalizatory, rozpuszczalniki i przede wszystkim przypadkowe zanieczyszczenia mogą wykazywać bardzo szkodliwe działanie na zdrowie i życie człowieka. Ponadto umieszczenie w nazwie handlowej produktu informacji, że jest on imitacją, może dodatkowo wskazywać na przeznaczenie produktu inne niż rzeczywiste i dodatkowo wprowadzać w błąd potencjalnych nabywców.

Słusznie zatem organ, mając na uwadze powszechnie znane informacje na temat powtarzających się ciężkich zatruć wśród młodych ludzi spowodowanych środkami zastępczymi, podjął działania zmierzające do wyeliminowania z rynku zagrożenia, jakie stanowią tzw. "dopalacze".

Reasumując, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy administracji miały uzasadnione podejrzenie, że przedmiotowe produkty stwarzały zagrożenie życia i zdrowia ludzi. W ocenie Sądu, spełnione zostały przesłanki zakazania w drodze decyzji, wprowadzania produktu do obrotu oraz jego zniszczenie na koszt strony postępowania określone w art. 27c ust. 6 ustawy z dnia 14 marca 1985r. Rozpoznając sprawę, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga została oddalona.