Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 98/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2012-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art.77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. A. i T. W. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących J. A. i T. W. A. kwotę 300 (słownie: trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.-


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności faktycznych.

Pismem z dnia [...].06.2010 r. J. A. zgłosiła Wójtowi Gminy Ł. naruszenie stosunków wodnych na jej posesji położonej w P. przy

ul. Ł. [...] (działka nr [...]) przez T. T. C., będącego właścicielem działki nr [...]. Wskazała, że posesja sąsiada jest wyższa

o ponad 2 m ze spadem na jej posesję, oraz, że dwa razy w roku jest zalewana

i pod jej dom podchodzą wody gruntowe.

W związku z powyższym zostało wszczęte postępowanie, w trakcie którego J. i T. W. A. pismem z dnia [...].07.2010 r. poinformowali Urząd Gminy Ł., że na działce nr [...] było rozlewisko zbierające wody

z dużych obszarów pól i lasów oraz, że T. C. całkowicie zmienił ukształtowanie terenu i kierunek spływu wód ze szkodą dla nich. W związku z tym, że ich działka od pięciu lat jest nieprzerwalnie podtapiana, zaproponowali przywrócenie stanu poprzedniego sprzed 2005 r. poprzez: obniżenie terenu na działce nr [...], wykonanie spadu terenu w stronę rowu, zlikwidowanie spadu terenu na ich stronę oraz naprawienie szkód powstałych dnia [...].06.2010 r.

W dniu [...].07.2010 r. J. i T. A. złożyli

w Urzędzie Gminy Ł. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego w skrócie: PINB) z dnia [...].07.2009 r. nr [...]wstrzymujące T. C. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego realizowanego na działce nr [...] w P., zaś w dniu [...].08.2010 r. do Urzędu Gminy Ł. wpłynęło kolejne pismo J. i T. A., w którym poinformowali, że sąsiad T. C. rozpoczął prace przy ich granicy związane z budową ogrodzenia, a w związku z tym obawiają się dalszego zalewania ich działki.

W wyniku przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Gminy Ł.

w dniu [...].07. 2010 r. oględzin działek nr [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie wsi P. ustalono, że przebudowa rowu na działce nr [...] nie narusza, nie pogarsza stosunków wodnych i nie oddziaływuje szkodliwie na grunty sąsiednie. Jednakże pracownicy nie byli w stanie ustalić, czy wykonane prace ziemne w trakcie realizacji projektu zagospodarowania terenu na działce nr [...] zmieniły ukształtowanie terenu z niekorzyścią w zakresie stosunków wodnych dla działki nr [...] i [...]. Stwierdzono zaś szkody będące następstwem obfitych opadów deszczu, które miały miejsce w miesiącach: czerwiec i lipiec 2010 r. Charakter i rozmiar uszkodzeń wskazywał na działanie siły wyższej.

W związku z powyższym Wójt Gminy Ł. sprawę odstępstw przez T. C. od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki skierował do PINB w Ł., który odpowiedział Wójtowi, że postanowieniem z dnia

[...].07.2009 r. nr [...]zostały wstrzymane T. C. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego oraz nałożył na niego obowiązek przedstawienia ekspertyzy dotyczącej wpływu dokonanych zmian w zagospodarowaniu terenu inwestycji (m.in zmiany rzędnych terenu) na działki sąsiednie. Ze sporządzonej przez architekta M. J. ekspertyzy wynika, że wprowadzone zmiany są nieistotne i nie są w sprzeczności z obowiązującymi przepisami oraz ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.

Postanowieniem z dnia [...].10.2010 r., nr [...]Wójt Gminy Ł. zawiesił prowadzone przez siebie postępowania administracyjne w sprawie zakłócenia spływu wód powierzchniowych we wsi P. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez PINB w Ł. Z kolei postanowieniem z dnia [...].02.2011 r., nr [...] Wójt Gminy Ł. podjął z urzędu ww. postępowanie w związku z tym, że PINB w Ł. decyzją z dnia [...].01.2011 r.,

nr [...] zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy realizacji budynku mieszkalnego

i garażowo-gospodarczego na działce nr [...] w P., gm. Ł. oraz zobowiązał T. C. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektów.

Pismem z dnia [...].02.2011 r. T. C. zwrócił się do Wójta Gminy Ł. o wstrzymanie postępowania ze względu na kontrolę przeprowadzoną przez PINB w Ł. w dniu [...].01.2011 r., w trakcie której stwierdzono następujące nieprawidłowości: 1) samowola budowlana - zbiornik wodny na działce nr [...], 2) samowola budowlana - podpiwniczenie budynku mieszkalnego na działce

nr [...].

Następnie w odpowiedzi na pismo Wójta Gminy Ł. z dnia [...].04.2011 r., PINB w Ł. pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...]poinformował Urząd Gminy w Ł., że w sprawie budowy zbiornika wodnego na działce nr [...]zostało wydane postanowienie z dnia [...].04.2011 r., nr [...]zobowiązujące inspektorów do przedłożenia w terminie do [...].09.2011 r. dokumentów umożliwiających legalizację obiektu, oraz że decyzją z dnia

[...].04.2011 r., nr [...]umorzono postępowanie w sprawie budowy budynku mieszkalnego z urządzeniami, zlokalizowanego na działce nr [...]

w miejscowości P. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego

w B. na skutek odwołania T. C. decyzją z dnia [...].05.2011 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W celu wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy, Wójt Gminy Ł. powołał biegłego z zakresu postępowania wodno-prawnego - Panią mgr. inż. M. Z., która w dniu [...].07.2011 r. z udziałem stron dokonała oględzin

i w oparciu o przeprowadzone oględziny sporządziła w sprawie opinię. Z powyższej opinii wynika, że zmiana stanu wody na gruncie w miejscowości P. nastąpiła

w wyniku nawiezienia gruntu i podniesienia terenu na części powierzchni działki

nr [...] tj. pomiędzy bramą wjazdową od ulicy Ł. a zlewiskiem wody (obecnie zbiornik wodny, wjazd na posesję i rów) oraz wykonania pełnego ogrodzenia od ulicy Ł., co powoduje napływ wody przez bramę, a nie całą szerokością działki. Wskazano, że w bezpośrednim związku przyczynowym dokonanej zmiany stanu wody na gruncie pozostaje: na działce nr [...] wybudowanie zbiornika wodnego, wjazdu ( przepust 3x 0,60 cm ) i rowu bez wymaganych prawem decyzji: tj. decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia wodno-prawnego i pozwolenia na budowę, zaś na działce nr [...] - wybudowanie stawu. W związku z powyższym biegła stwierdziła, że w tym przypadku konieczna jest przebudowa budowli bądź jej likwidacja. Rozstrzygnięcie sprawy zakłóconego stanu wód na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, w ocenie biegłej, winno dotyczyć pasa gruntu na działce nr [...] od bramy wjazdowej z ulicy Łomżyńskiej do zbiornika wodnego, przejazdu i rowu, gdzie właściciel terenu winien zniwelować tę powierzchnię działki umożliwiając spływ wody do dawnego zlewiska.

W piśmie z dnia [...].08.2011 r. ww. biegły odniósł się do uwag i zastrzeżeń do opinii, wniesionych przez T. C. oraz J. i T. A., stwierdzając, że nie wnoszą one nowych elementów, które miałyby wpływ na konieczność wprowadzenia korekty do wniosków końcowych opinii.

Po przeanalizowaniu materiału dowodowego, decyzją z dnia [...].09.2011 r..

nr [...]Wójt Gminy Ł. nakazał właścicielowi nieruchomości położonej w obrębie wsi P. oznaczonej nr [...] przywrócenie stanu poprzedniego wód na gruncie poprzez obniżenie istniejącej rzędnej terenu w pasie gruntu na działce nr [...](została podniesiona wskutek nawiezienia gruntu w ramach zagospodarowania działki) na odcinku od bramy wjazdowej z ul. Ł. do istniejącego zbiornika wodnego poprzez przejazd (przepust) i rów – w zakresie niezbędnym do umożliwienia spływu wody do dawnego zlewiska - w terminie 30 dni od daty kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył T. C., zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust.3 ustawy Prawo wodne oraz przepisów prawa procesowego, tj. art. 8 k.p.a. poprzez pominięcie korzystnych dla niego dwóch opinii specjalistów oraz oparcie zaskarżonej decyzji wyłącznie na trzeciej niekorzystnej dla niego opinii. Wniósł o włączenie

w poczet materiału dowodowego kopii opinii hydrologicznej dotyczącej stosunków wodnych na działce nr [...]wykonanej we wrześniu 2011 r., z której wynikają zupełnie odmienne wnioski oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania w sprawie. Podniósł, że według hydrologa obecnie istniejące kierunki spływu w żadnej mierze nie powodują napływu wód na grunty przyległe. Stąd też w jego ocenie przepisy ustawy Prawo wodne nie znajdują zastosowania w przedmiotowej sprawie. Ponadto wskazał, że decyzja ta pozostaje

w sprzeczności z wydaną wcześniej decyzją o warunkach zagospodarowania działki nr 1645/2. W jego ocenie, to właściciel drogi przy ulicy Ł. , z której na posesje do niej przylegające napływa woda, jako jedyny winny skutków stojących

u podstaw niniejszego postępowania powinien dokonać stosownych zabezpieczeń. W jego ocenie tak daleko idące rozbieżności w zakresie tej samej sprawy winny skutkować co najmniej powołaniem kolejnego, niezależnego biegłego, który mając za podstawę dotychczasowe trzy opinie mógłby wydać podsumowującą i obiektywną opinię.

Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...].11.2011 r. nr [...]uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i odmówiło nakazania właścicielowi nieruchomości położonej

w obrębie wsi P. oznaczonej nr [...]przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie. W uzasadnieniu Kolegium opisało przebieg postępowania w sprawie,

w tym protokół z oględzin przeprowadzonych przez pracowników Urzędu Gminy Ł. w dniu [...].07.2010 r., ekspertyzę sporządzoną przez architekta M. J. oraz opinię biegłego M. Z. z dnia [...].07.2011 r.

Organ odwoławczy stwierdził, że na skutek zarzutów stron, biegły – M. Z. zmieniła wnioski końcowe podnosząc, że ponieważ w wyniku prowadzonych prac na działkach [...] i [...]przez obie strony doszło do zasadniczej zmiany ukształtowania terenu - wskazane jest aby obie strony sporu dokonały legalizacji lub likwidacji pobudowanych budowli, tj. zagospodarowały wody powierzchniowe napływające na ich posesje, w granicach własnej nieruchomości poprzez wyprofilowanie działek ze spadkiem w kierunku odpływu wody do zbiorników wodnych i do rowu, który dalej odprowadza wodę wąwozem w kierunku rzeki N. Poza tym Kolegium podniosło, że z załączonej do odwołania opinii hydrologicznej sporządzonej przez hydrologa M. D. wynika, że zmiany wprowadzone na gruncie działki nr [...]nie mają żadnego wpływu na stosunki wodne sąsiednich działek. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że

skoro zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że wprowadzone przez T. C. zmiany ukształtowania terenu nie mają negatywnego wpływu na sposób odprowadzania wód deszczowych na jego działce, to brak jest podstaw prawnych do nałożenia na niego obowiązków w oparciu

o przepisy art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem J. A. i T. W. A. (zwani też dalej Skarżącymi) złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wskazując, że nie dano im możliwości odwołania od ww. decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie interpretacji ustawy Prawo wodne -art. 29, art.122 i art. Prawa budowlanego. Podnieśli, że

w decyzji szczegółowo opisywane są fakty na korzyść sąsiada, w tym m.in. opinie prywatnych ekspertów Pana J. i Pana D. oraz, że źródłem wiedzy organu drugiej instancji była opinia prywatnego hydrologa, a także opinia pracowników gminy, którzy nie byli w stanie ustalić, czy wykonane prace ziemne na działce [...]wpływają niekorzystnie w zakresie stosunków wodnych na ich działki. Skarżący zarzucili, że Kolegium w najmniejszym stopniu nie odniosło się do opinii niezależnego biegłego z Listy Wojewody P. - Pani M. Z.,

nieprawdziwie wskazując, że biegła na skutek wniesionych zastrzeżeń zmieniła swoją opinię. Natomiast w ocenie Skarżących opinia nie została zmieniona. Ponadto strona skarżąca podniosła, że organ odwoławczy nie uwzględnił pięciokrotnego zalania działki od strony sąsiada (odniosło się jedynie do jednorazowego incydentu) oraz nie wzięło pod uwagę zeznań szesnastu świadków, którzy potwierdzili, że właściciel działki nr [...]podniósł teren od 0,5 do 1,0 metra.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią w art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. – sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu prawnego, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej

i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy.

Stosownie zaś do treści przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż podniesione w skardze zarzuty nie są wyłącznym kryterium badania legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd ma bowiem obowiązek wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze i dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet gdy dany zarzut nie został podniesiony (vide: wyroki WSA w Warszawie z dnia 6.05.2004 r. sygn. akt I SA 2027/02, Lex 146756 i z dnia 29.06.2004 r. sygn. akt I SA 2819/02, Lex 146750).

W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, co czyni bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Ta, bowiem narusza przepisy prawa procesowego w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie z powołanym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji ma na celu m.in. przekonanie strony i organów (także Sądu) o zasadności i poprawności podjętego rozstrzygnięcia.

Z art. 107 § 3 k.p.a. jednoznacznie wynika, że uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 k.p.a.), a także objaśniać tok myślenia prowadzący do konkretnego rozstrzygnięcia w sprawie. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (vide: wyrok NSA OZ w Gdańsku z 6.05.1999r. II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166, wyrok z dnia 29.09.1987 r. IV SA 220/87). Takie uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ograniczyło się w dużej mierze do opisania stanu faktycznego , w tym m.in. protokołu z oględzin dokonanych przez pracowników Urzędu Gminy Ł.w dniu [...].07.2010 r., ekspertyzy architekta M. J., opinii biegłej Z. z dnia [...].07.2011 r. oraz załączonej przez T. C. na etapie odwołania opinii hydrologa M. D. Zabrakło natomiast wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Poza tym Kolegium naruszyło naczelną zasadę postępowania administracyjnego jaką jest obowiązek podjęcia przez organ administracji wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli – art. 7 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w dalszej części zwany w skrócie k.p.a. Zasadzie tej towarzyszy ciążący na organie obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego - art. 77 § 1 k.p.a. Poszukiwanie i ujawnianie dowodów oparte jest z kolei na zasadzie legalności i jawności. Dowodem w sprawie administracyjnej jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest to sprzeczne z prawem – art. 75 § 1 kpa. Trzeci, równie istotny filar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym, stanowi zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Ocenie podlega każdy dowód z osobna oraz wszystkie dowody we wzajemnej z sobą łączności.

Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji w decyzji z dnia

[...].09.2011 r. nakazał właścicielowi nieruchomości położonej w obrębie wsi P. oznaczonej nr [...]przywrócenie stanu poprzedniego wód na gruncie poprzez obniżenie istniejącej rzędnej terenu w pasie gruntu na działce nr [...](została podniesiona wskutek nawiezienia gruntu w ramach zagospodarowania działki) na odcinku od bramy wjazdowej z ul. Ł. do istniejącego zbiornika wodnego poprzez przejazd (przepust) i rów – w zakresie niezbędnym do umożliwienia spływu wody do dawnego zlewiska- w terminie 30 dni od daty kiedy decyzja stanie się ostateczna.

Z uzasadnienia decyzji wynika bezsprzecznie, że organ pierwszej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie w głównej mierze na opinii biegłego –M. Z.

Z kolei Kolegium w zaskarżonej decyzji nie wskazało przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności opinii biegłego- M. Z. Co więcej, jak słusznie podnoszą Skarżący, niewłaściwie zinterpretowało jej pismo z dnia [...].08.2011 r., twierdząc, że ww. zmieniła wnioski końcowe opinii. Tymczasem

z przedmiotowego pisma, w którym biegły M. Z. ustosunkowała się do zastrzeżeń wniesionych przez J. i T. A. i T. C. wynika, że cyt. "... podnoszone w obu pismach kwestie nie wnoszą zasadniczo nowych elementów do sprawy, które miałyby wpływ na konieczność wprowadzenia korekty do wniosków końcowych mojej opinii...". W ocenie Sądu, skoro organ odwoławczy miał wątpliwości, co do opinii M. Z. i jej odpowiedzi na zastrzeżenia, to mógł ją jeszcze raz przesłuchać w celu wyjaśnienia rozbieżności.

Organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że wprowadzone przez T. C. zmiany ukształtowania terenu nie mają żadnego negatywnego wpływu na sposób odprowadzania wód deszczowych na jego działce, a zatem brak jest podstaw do nałożenia na niego obowiązków w oparciu o przepisy art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne (k. 14 akt adm. organu II instancji). Swoje rozstrzygnięcie oparł zatem na ekspertyzie architekta M. J. i opinii hydrologa M. D. W ocenie Sądu, Kolegium w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniło jednak w sposób przekonywujący zasadności wyboru ww. opinii i ekspertyzy. Odnośnie ekspertyzy, organ ograniczył się do jej opisania. W przypadku opinii hydrologa, Kolegium wskazało jedynie, że wynika

z niej, iż zmiany wprowadzone na gruncie działki nr [...][nie mają żadnego wpływu na stosunki wodne sąsiednich działek. Powyższe spowodowało naruszenie

art. 107 § 3, art. 77 § 1 i art. 80 k.pa.

Ponadto Sąd stwierdził, że skoro ww. opinia hydrologa pojawiła się na etapie odwołania, to nie mógł jej ocenić organ pierwszej instancji, a zatem Kolegium naruszyło zasadę dwuinstancyjności. W myśl zaś zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a. organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać

i rozstrzygnąć sprawę rozpatrzoną decyzją organu pierwszej instancji. W wyroku

z dnia 23.03.1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (ONSA 1997, Nr 1, poz. 35) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji". W tym stanie prawnym organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej, lecz jak wskazano wyżej, zobligowany jest do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...].04.2011 r. PINB

w Ł. zobowiązał J. i T. A. do wstrzymania robót przy samowolnej realizacji stawu ziemnego na działce nr [...]przy ul. Ł.

w P. oraz, że w odpowiedzi na pismo Wójta Gminy Ł. z dnia [...].08.2011 r., J. i T. A. w piśmie z dnia [...].09.2011 r. poinformowali Urząd Gminy Ł., że "zlikwidowali" zbiornik wodny. Tymczasem Kolegium

w zaskarżonej decyzji nie ustaliło, czy fakt zasypania stawu przez Skarżących miał znaczenie w sprawie. Do oceny organu odwoławczego należy zatem kwestia ewentualnego przesłuchania biegłego M. Z. na okoliczność ustalenia wpływu zasypania stawu przez Skarżących na działce nr [...] na naruszenie stosunków wodnych na ich działce o nr [...].

Wskazane uchybienia w postępowaniu administracyjnym tj. naruszenie art. 15, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. uniemożliwiły Sądowi dokonanie merytorycznej oceny zarzutów skargi, albowiem ocena taka byłaby równoznaczna

z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, której działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, o czym już była mowa na wstępie. Na wyłączną kompetencję sądów administracyjnych do dokonywania oceny legalności zaskarżanych decyzji niejednokrotnie wskazywał już Naczelny Sąd Administracyjny, między innymi

w wyroku z dnia 13.02.2007r. sygn. akt II OSK 12/06 i wyroku z dnia 20.12.2006 r. sygn. akt I FSK 259/06.

Wobec stwierdzonego naruszenia wyżej wymienionych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy

z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję. Organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winien uwzględnić uchybienia proceduralne oraz ustalić czy fakt zasypania stawu przez J. i T. A. ma znaczenie w sprawie.

Organ powinien, przede wszystkim, ocenić wiarygodność trzech różnych ekspertyz (opinii), które znajdują się w sprawie: biegłej M. Z., architekta M. J., i hydrologa M. D. Winien wypowiedzieć się, który z tych dowodów ma zasadnicze znaczenie w sprawie i dlaczego. Nie wykluczone jest też przeprowadzenie innych dowodów, także uzupełniających z opinii biegłego. Należy też pamiętać o przestrzeganiu zasad z art. 10 k.p.a.

Jeżeli SKO uzna, że we własnym zakresie nie jest w stanie uzupełnić materiału dowodowego (ze względy chociażby na zasadę wynikającą z art. 15 k.p.a.) to powinno uchylić decyzje i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a.

Orzeczenie o niewykonywaniu zaskarżonego aktu wydano na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Marginesowo Sąd zwraca uwagę organowi I instancji na kwestię techniczną – skutecznego zszywania dokumentów w aktach sprawy i numeracji stron.