Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 689/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 22, art. 24 ust. 2a, art. 23 ust. 1-4, art. 20 ust. 2 pkt 1, art. 24 ust. 2b, art. 24 ust. 2c, art. 12b, art. 2 pkt 1 lit. a,
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 71 ust. 2, art. 30, art., 54, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art. 105, art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi M. S. i Z. S. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. solidarnie na rzecz skarżących M. S. i Z. S. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. E. K. (dalej przywoływana także jako: "Wnioskodawczyni"), pismem z dnia 13 września 2016 r. złożyła wniosek o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków, polegającą na wykreśleniu z części graficznej i opisowej obecnie ujawnionego błędnego przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] położoną w Ś. przy ul. [...], a działką sąsiednią nr [...]. W uzasadnieniu Wnioskodawczyni wskazała, że obecnie ujawniony w ewidencji gruntów i budynków przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] jest nieprawidłowy, niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym i wprowadzony na podstawie wadliwej dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej. Podniosła, że o wadliwości tej dokumentacji przesądził sam Prezydent Miasta Ś. w swojej decyzji z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami nr [...] i przekazaniu sprawy do Sądu.

2. Prezydent Miasta Ś. pismem z dnia 23 września 2016 r. znak: [...] wyjaśnił, że zmiany w ewidencji gruntów dotyczące przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] zostaną wprowadzone niezwłocznie po jej ustaleniu przez Sąd Rejonowy w Świnoujściu oraz dostarczeniu dokumentacji technicznej zawierającej dane liczbowe o położeniu punktów granicznych. Do tego czasu w ewidencji gruntów nadal będą wykazane dane przyjęte w wyniku założenia ewidencji gruntów w obrębie nr [...] miasta Ś. przyjęte do prowadzenia postanowieniem Kierownika Urzędu Rejonowego w Ś. z dnia [...] Nr [...] zawarte w operacie [...].

3. E. K. pismem z dnia 18 października 2016 r. złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczących błędnych granic między działkami nr [...] poprzez niezałatwienie jej wniosku z dnia 13 września 2016 r.

4. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] znak: [...] uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Prezydentowi Miasta Ś. trzydziestodniowy termin do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku.

5. Prezydent Miasta Ś. postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] zawiesił postępowanie dotyczące aktualizacji danych ewidencyjnych wszczęte na wniosek E. K. z dnia 13 września 2016 r. do czasu orzeczenia przez Sąd Rejonowy w Świnoujściu o ustaleniu położenia granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym dotyczącym działek nr [...] uznając, że postępowanie rozgraniczeniowe jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do rozpatrywanego wniosku o aktualizację.

6. Pismem z dnia 5 grudnia 2016 r. E. K. wniosła zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Ś. o zawieszeniu postępowania.

7. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] znak: [...] uchylił w całości postanowienie Prezydenta Miasta Ś. o zawieszeniu postępowania wskazując, że postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu nie można uznać za zagadnienie wstępne w postępowaniu w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

8. Prezydent Miasta Ś. decyzją z dnia [...] znak: [...] odmówił aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków na podstawie wniosku E. K. z dnia 13 września 2016 r., polegającej na wykreśleniu z części graficznej i opisowej obecnie ujawnionego przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...].

W uzasadnieniu Organ I instancji wskazał, że przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, a opinia geodety J. B. z dnia 16 marca 2016 r., na podstawie której wydano decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do sądu, nie zawiera danych liczbowych i opisowych, które mogłoby zastąpić dane aktualnie opisujące przebieg spornej granicy. Ponadto wskazał, że podstawą zmiany przebiegu granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami może być ugoda zawarta przed geodetą, decyzja właściwego organu w przypadku ustalenia przebiegu granic w postępowaniu rozgraniczeniowym lub postanowienie właściwego sądu ustalający nowy przebieg granic. Natomiast wniosek z dnia 13 września 2016 r. nie zawierał wskazanej powyżej dokumentacji. W związku z powyższym należało odmówić aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

9. Niezadowolona z treści rozstrzygnięcia Wnioskodawczyni pismem z dnia 20 lutego 2017 r. wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Ś.. Przedmiotem odwołania uczyniono zarzut naruszenia przez Organ I instancji przepisów:

- art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej przywoływanej jako: "K.p.a."), poprzez nieprawidłowe określenie istoty żądania Skarżącej, unikanie badania istotnych okoliczności i dowodów istotnych dla sprawy oraz odnoszenie swoich ocen do twierdzeń i żądań, których Skarżąca nie podnosiła;

- art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nie zgromadzenie dowodów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz brak oceny dowodowej, a w szczególności pominięcie podstawowej dla sprawy okoliczności, iż obecnie ujawniony w ewidencji przebieg granic pomiędzy działkami nr [...] wprowadzony został na podstawie wadliwej dokumentacji geodezyjnej, której to, w ocenie Wnioskodawczyni wadliwość potwierdził sam Prezydent Miasta Ś. w toku postępowania rozgraniczeniowego [...];

- art. 24 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1629., dalej przywoływanej jako: "p.g.k.") oraz § 45 ust. 1 pkt. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm., dalej przywoływanego jako: "r.e.g.b.") poprzez twierdzenie, iż aktualizacja danych ewidencyjnych w zakresie dotyczącym granic działek, a zatem obejmująca również wyeliminowanie danych błędnych, może odbyć się tylko i wyłącznie w oparciu o dokumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (ugody i orzeczenia merytoryczne zapadające w toku postępowania rozgraniczeniowego) oraz poprzez twierdzenie, iż obowiązek przedkładania dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków obciąża każdorazowo wnioskodawcę i winno stanowić załącznik do wniosku.

10. Decyzją znak: [...] z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 6a ust. 1 pkt 2 lit. b i art. 7d pkt 1 lit. a p.g.k., a także § 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Prezydentowi Miasta Ś..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Organ wskazał, że przedmiotem postępowania wszczętego na wniosek z dnia 13 września 2016 r. jest aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków na podstawie § 45 ust. 1 pkt 3 w związku z § 44 pkt 2 r.e.g.b. oraz art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. d p.g.k. polegająca na wykreśleniu z części graficznej i opisowej obecnie ujawnionego błędnego przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...]. W uzasadnieniu swojego wniosku Skarżąca wskazała, że utrzymywanie w ewidencji gruntów i budynków obecnego wadliwego przebiegu granicy umożliwia pozyskanie dokumentów w postaci wypisu i wyrysu do celów projektowych i inwestycyjnych powielających ten wadliwy przebieg.

W pierwszej kolejności Organ zauważył, że Skarżąca w swoim wniosku oraz w toku prowadzonego postępowania podważała wielokrotnie poprawność dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym, będącej podstawą aktualnie ujawnionego przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] wskazując, że taki stan rzeczy potwierdził również Prezydent Miasta Ś. wydając decyzję z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do Sądu. Swoją decyzję o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego Prezydent Miasta Ś. oparł na opinii biegłego - geodety uprawnionego J. B., sporządzonej w dniu 16 marca 2016 r. na potrzeby tego postępowania. Biegły po analizie dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym oraz pomiarach terenowych stwierdził, że aktualnie ujawniony w ewidencji gruntów i budynków przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...], wynikający z operatu [...] z założenia ewidencji gruntów i budynków dla obrębu nr [...], jest rozbieżny z położeniem śladów granicznych (ogrodzeń i słupów ogrodzeń). Wykonawca pracy [...] obliczył współrzędne punktów granicznych na prostej bez kontroli rzeczywistej odległości pomiędzy skrajnymi punktami granicznymi kompleksu działek pomiędzy ulicami [...]. Biegły wykazał również, że przeważająca część nieruchomości, w tym kompleksie działek, jest użytkowana w granicach ogrodzeń, a nie według stanu aktualnie uwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków. W związku z powyższym proponuje kompleksowe ustalenie granic w trybie § 37-39 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Skarżąca opierając się m. in. na opinii biegłego wskazuje w swoim wniosku, że dokumentacja, na podstawie której aktualnie ujawniony jest w ewidencji gruntów i budynków przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...] dotknięta jest poważnymi wadami i to w stopniu dyskwalifikującym ją jako materiał przydatny do określenia przebiegu tych granic. W związku z powyższym domaga się ich usunięcia w trybie § 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b.

Mając tak zakreślony przedmiot żądania, w ocenie Organu II instancji, Prezydent Miasta Ś. miał obowiązek w toku postępowania stosownie do treści art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. oraz w treści zaskarżonej decyzji (art. 107 § 3 K.p.a.) w pierwszej kolejności ustosunkować się do wszystkich wątpliwości, które zgłosiła Skarżąca, odnośnie poprawności ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granicy między działkami nr [...]. Ponadto, jak wskazał Organ, był zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodów których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czego nie uczynił. Głównym zadaniem Organu I instancji w toczącym się postępowaniu, zdaniem Organu II instancji było zbadanie, zgodnie z wnioskiem Skarżącej, czy dotychczasowy zapis w ewidencji gruntów i budynków dotyczący przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] jest prawidłowy, co oznaczało konieczność weryfikacji prawidłowości dokumentacji geodezyjnej, w oparciu o którą zapis ten ujawniono. Za niewystarczające w tej kwestii Organ II instancji uznał uzasadnienie zaskarżonej decyzji w którym Organ I instancji wskazał, że przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu toczy się postępowanie rozgraniczeniowe, a opinia geodety J. B. z dnia 16 marca 2016 r. nie zawiera danych liczbowych i opisowych, które mogłyby zastąpić dane aktualnie opisujące przebieg granicy pomiędzy działkami nr [...]. Ponadto Organ I instancji zaznaczył, że Strona nie przedłożyła żadnej dokumentacji, która stanowiłaby podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków.

W tym zakresie, jak wskazał Organ odwoławczy, umknęła uwadze Prezydentowi Miasta Ś. treść § 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b., która dopuszcza możliwość usuwania z ewidencji gruntów i budynków błędnych informacji niezależnie od źródeł ich pochodzenia. Oznacza to że, zainteresowany podmiot może wskazywać na błędne dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków i domagać się ich usunięcia. W sytuacji zasadności takich zarzutów organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków winien rozważyć możliwość usunięcia danych ujawnionych na skutek stwierdzonych nieprawidłowości (dane błędne) np. poprzez przywrócenie stanu sprzed lub ewentualnie zastąpienie danych błędnych danymi odpowiadającymi stanowi faktycznemu lub prawnemu. Wezwanie strony do dostarczenia dokumentacji uzasadniającej wprowadzenie żądanych zmian, w ocenie Organu II instancji, nie może zastąpić odniesienia się do jednoznacznie określonego żądania strony, skoro w ocenie strony wystarczająca dokumentacja znajduje się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.

W zaistniałej sytuacji, zdaniem Organu II instancji, Prezydent Miasta Ś. winien rozważyć usunięcie błędnych danych dotyczących przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i przywrócenie stanu poprzedniego - sprzed założenia ewidencji gruntów i budynków obrębu nr [...] miasta Ś.. W sytuacji zaś gdy przywrócenie poprzedniego zapisu w ewidencji gruntów i budynków okazałoby się również niemożliwe ze względu, że poprzedni zapis był również wadliwy - na co wskazywałyby wyjaśnienia zawarte w opinii biegłego z dnia 16 marca 2016 r., organ winien takie ustalenia zawrzeć w uzasadnieniu swojej decyzji.

Dodatkowo Organ podniósł, że fakt toczącego się postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu nie stanowi przeszkody do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków w trybie § 45 ust. 1 pkt 3, zgodnie z wnioskiem Skarżącej, lub w trybie § 45 ust. 3 r.e.g.b. I przypomniał, że przed Organem II instancji toczyło się już postępowanie w sprawie zawieszenia postępowania wszczętego na wniosek Skarżącej z uwagi na fakt toczącego się postępowania rozgraniczeniowego przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego swoim postanowieniem z dnia [...] znak: [...] uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] znak: [...] wskazując, że postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed Sądem i dotyczące przebiegu granicy między działkami nr [...] nie można uznać za zagadnienie wstępne w postępowaniu w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych na podstawie wniosku Skarżącej. Uzależnienie rozpatrzenia wniosku Pani E. K. od prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego świadczy o niedostrzeżeniu zasadniczej różnicy między trybami i formami dokonywania aktualizacji. Przyszłe orzeczenie sądowe w przedmiocie rozgraniczenia będzie stanowiło oddzielną podstawę do aktualizacji ewidencji gruntów i budynków i zostanie dokonane nie na wniosek tylko z urzędu i nie w formie określonej w § 45 ust. 1 pkt 3 tylko w § 45 ust. 1 pkt. 2 r.e.g.b. niezależnie od decyzji, która zapadnie w obecnie prowadzonym postępowaniu aktualizacyjnym.

Kolejną kwestią, na którą zwrócił uwagę Organ II instancji, a którą podniosła w swoim wniosku z dnia 13 września 2016 r Pani E. K., jest możliwość pozyskania z ewidencji dokumentów w postaci wypisu i wyrysu do celów projektowych i inwestycyjnych, na których uwidoczniony jest błędny przebieg granicy między działkami nr [...]. Mając na uwadze powyższe Organ stwierdził, że zgodnie z § 67 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572) informacje o punktach wyznaczających granice będące przedmiotem sporu zamieszcza się w formie opisowej na dokumentach tworzonych na podstawie zbiorów danych zawartych w roboczej bazie danych. Ponadto zgodnie z § 52 ust. 6 pkt 7 r.e.g.b. wyrys z mapy ewidencyjnej oprócz odpowiedniego fragmentu mapy ewidencyjnej zawiera informacje o granicach działek ewidencyjnych lub odcinkach tych granic, które są przedmiotem sporu wykazanego w dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W rozpatrywanej sprawie prowadzenie postępowania rozgraniczeniowego przez Prezydenta Miasta Ś. oraz wydanie decyzji z dnia [...] znak: [...] o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego i przekazaniu sprawy do Sądu jest jak najbardziej podstawą do umieszczenia takich informacji w ewidencji gruntów i budynków. Z posiadanej przez organ II instancji informacji stosowne dane nie zostały umieszczone w bazie ewidencji gruntów i budynków.

Mając wszystko powyższe na uwadze Organ II instancji stwierdził, że Prezydent Miasta Ś. wydając decyzję z dnia [...] znak: [...] naruszył przepis art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. poprzez odstąpienie od obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz braku odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wniosków i zarzutów Skarżącej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta Ś. winien rozpatrzyć wniosek, zgodnie z żądaniem Skarżącej, jako wniosek o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków w trybie § 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b., poprzez wyeliminowanie danych błędnych. W toczącym się postępowaniu za niewłaściwe Organ uznał uzależnienie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków dotyczącej spornej granicy od rozstrzygnięcia postępowania rozgraniczeniowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w Świnoujściu, bądź od dostarczenia przez Skarżącą dokumentacji będącej podstawą aktualizacji danych.

11. W skardze na powyższą decyzję, Skarżący – M. i Z. S. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

- art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. w związku z art. 24 ust 2 a) i 2 b) p.g.k. oraz w związku § 45 ust 1 pkt 3 r.e.g.b.

W uzasadnieniu skargi wskazali, że zaskarżona decyzja jest błędna i rażąco krzywdząca dla Skarżących.

Powołując się z przepisy prawa oraz orzecznictwo sądowe wskazali, że domagając się aktualizacji ewidencji w zakresie przebiegu granicy działki ewidencyjnej, E. K. winna była powołać się - stosownie do regulacji wynikającej z § 36 r.e.g.b. - na dokumentację geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzoną w postępowaniach, względnie w celach wymienionych w tym przepisie, której treść wskazywałaby na odmienny przebieg granicy działki nr [...] z działką nr [...], aniżeli wykazany na aktualnej mapie ewidencyjnej. Bezspornym jest, jak wskazali Skarżący, iż tego nie uczyniła. W aktach sprawy de facto brak jest jakiegokolwiek dokumentu, określonego w zamkniętym katalogu, który by mógł stanowić postawy do wprowadzenia zmian żądanych przez E. K. do ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta Ś..

Wbrew zaś twierdzeniom zawartym w zaskarżonej decyzji, zdaniem Skarżących, dokumentem nie może być opinia biegłego geodety J. B., który obliczył współrzędne punktów granicznych na prostej bez kontroli rzeczywistej odległości pomiędzy skrajnymi punktami granicznymi kompleksu działek pomiędzy ulicami [...]. Opinia ta również nie spełnia kryteriów dokumentów określonych w w/w katalogu zamkniętym stanowiących podstawę wpisu zmian do ewidencji gruntów i budynków.

12. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Organ podniósł dodatkowe argumenty. wskazał, iż organ prowadzący postępowanie wyjaśniające w trybie art. 24 ust. 2b pkt. 3 p.g.k., którego przedmiotem jest dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zobowiązany jest do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego o czym stanowi art. 77 K.p.a., a co nie zostało uczynione przez Prezydenta Miasta Ś.. Jak wskazał Organ odwoławczy "sprawa nie została rozstrzygnięta zgodnie z żądaniem strony". Dalej podniósł, że Organ I instancji na żadnym etapie postępowania nie odnosił się do żądań Pani E. K. o sprostowanie błędów w ewidencji pomimo, że dysponował opinią, w której wskazywano na wadliwość dokumentacji przyjętej do zasobu. Prezydent Miasta Ś. powinien zatem w ocenie Organu II instancji wyjaśnić kwestię możliwości wyeliminowania danych błędnych, w kontekście złożonego przez Panią E. K. wniosku.

Odwoływanie się jedynie do trwającego przed sądem postępowania rozgraniczeniowego, zdaniem Organu II instancji, nie mogło stanowić podstawy do wydania decyzji odmawiającej aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków. Co prawda, w przypadku wydania przez sąd orzeczenia o rozgraniczeniu nieruchomości zostanie one przekazane do ewidencji gruntów i budynków i będzie stanowiło podstawę aktualizacji danych w ewidencji, jednakże rozgraniczenie nieruchomości, jak wywiódł Organ, nie było przedmiotem żądania Pani E. K..

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego podstaw aktualizacji w ewidencji gruntów przebiegu granic działki ewidencyjnej Organ, powołując się na treść § 36 r.e.g.b. wskazał, że w przypadku gdy brak jest dokumentacji wymienionej w tym przepisie lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych łub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Dalej wskazał, że dokumentacja geodezyjno kartograficzna z 1996 r., którą sporządzono na potrzeby założenia ewidencji gruntów i budynków stanowi dokumentację w rozumieniu § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zatem wbrew twierdzeniom Skarżących postępowanie wszczęte na wniosek Pani E. K. nie zmierza w kierunku ustalenia przebiegu granic, a zostało zainicjowane w celu sprostowania błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym wskazywana przez Skarżących konieczność żądania od Pani E. K. dokumentacji geodezyjnej jest w tym przypadku nieuzasadniona, ponieważ jej żądanie nie dotyczy ustalenia przebiegu granic. W ocenie Organu zatem, Prezydent Miasta Ś. powinien rozważyć czy i w jakim stopniu wadliwa dokumentacja geodezyjno - kartograficzna wpływa na stan ewidencji gruntów i budynków i w tym zakresie powinien podjąć odpowiednie czynności wyjaśniające, określone m.in. w § 45 ust. 1 pkt. 3 r.e.g.b. Sam zaś fakt istnienia sporu pomiędzy właścicielami działek o nr [...] o przebieg granic, w ocenie Organu odwoławczego nie jest wystarczającą przesłanką do odmowy aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

13. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 p.g.k. ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie, których zadaniem jest, stosownie do § 44 pkt 2 r.e.g.b., utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu (§ 45 ust. 1 r.e.g.b.):

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1–4, w tym zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o którym mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek uprawnionych podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 p.b., oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 p.b., do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej – w pozostałych przypadkach.

Podsumowując powyższe wskazać należy, że zmiana w katastrze nieruchomości może być dokonana w wyniku:

1) przeprowadzenia postępowania rejestrowego – zakończonego czynnością o charakterze materialno-technicznym, w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.k.;

2) przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k., zakończonego decyzją:

a) odmawiającą wpisu w rejestrze (art. 24 ust. 2c p.g.k.),

b) o wpisie do rejestru (art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k.),

c) umarzającą postępowanie administracyjne (art. 105 k.p.a.) – na zasadach ogólnych.

Inicjatywa wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji danych ewidencyjnych należy zarówno do organu rejestrowego (starosty), jak i do podmiotów posiadających interes prawny w tym zakresie, tj. osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 r.e.g.b.

Wskazać także należy, iż przy sporządzaniu dokumentacji określającej przebieg granic działek ewidencyjnych na potrzeby aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 37-39 stosuje się odpowiednio, co wynika z § 45 ust. 3 rozporządzenia.

Przepisy § 36–39 r.e.g.b. regulują kwestię wykazywania w ewidencji gruntów i budynków przebiegu granic działek ewidencyjnych, wskazując na rodzaje dokumentacji stanowiącej podstawę ujawniania przebiegu granic (§ 36) oraz na sposób pozyskania danych dotyczących przebiegu granic w razie braku takiej dokumentacji (§ 37–39).

Przepisy § 37, 38 i 39 r.e.g.b. regulują podstawę i tryb wykazywania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych w razie braku dokumentacji, o której mowa w § 36, albo w przypadku, gdy dane zawarte w tej dokumentacji nie są wiarygodne lub nie odpowiadają obowiązującym standardom technicznym. W takich sytuacjach dane dotyczące przebiegu granic pozyskuje się w wyniku terenowych pomiarów geodezyjnych lub fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic na gruncie (§ 37), w trybie czynności, o których mowa w § 38 i 39 r.e.g.b.

Z treści § 39 ust. 1 r.e.g.b. wynika, że ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca prac geodezyjnych na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych. W sytuacji gdy ww. podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 § 39 r.e.g.b., przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek (§ 39 ust. 2).

W przypadku, gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2 § 39 r.e.g.b., nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków (§ 39 ust. 3 r.e.g.b.).

Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, którego wzór z przykładowymi wpisami zawiera załącznik nr 3 do r.e.g.b. Integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice polowe, sporządzone przez wykonawcę, które oprócz standardowej treści określonej przepisami prawa zawierają:

1) adres położenia działek, których granice są ustalane;

2) usytuowanie punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawione w sposób graficzny i doprecyzowane opisem lub danymi określającymi odległości tych punktów do szczegółów terenowych;

3) numery działek ewidencyjnych;

4) podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację wykonawcy o odmowie złożenia podpisu;

5) podpis osoby, która sporządziła szkic graniczny.

Na podstawie dyspozycji zapisanej w § 39 ust. 8 r.e.g.b. informacje o spornych odcinkach granic działek ewidencyjnych ujawnia się w bazie danych ewidencyjnych oraz na wyrysach z mapy ewidencyjnej. Zgodnie z art. 12b p.g.k. właściwy organ służby geodezyjnej i kartograficznej, do którego przekazane zostały zbiory danych lub inne materiały stanowiące wyniki prac geodezyjnych lub kartograficznych, zobowiązany jest do niezwłocznej weryfikacji operatu technicznego zawierającego rezultaty zgłoszonych prac, pod względem ich zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w geodezji i kartografii, w szczególności dotyczącymi:

1) wykonywania pomiarów (geodezyjnych, grawimetrycznych, magnetycznych oraz astronomicznych), o których mowa w art. 2 pkt 1 lit. a p.g.k., oraz opracowywania wyników tych pomiarów,

2) kompletności przekazywanych wyników wykonanych prac geodezyjnych lub prac kartograficznych.

Warunkiem przyjęcia zbiorów danych lub innych materiałów powstałych w wyniku realizacji prac geodezyjnych lub kartograficznych do państwowego zasobu jest pozytywny wynik weryfikacji utrwalony w protokole, o którym mowa w art. 12b ust. 3 p.g.k.

14. W tym miejscu Sąd wskazuje, iż postępowanie aktualizacyjne prowadzone w celu (§ 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b.) wyeliminowania danych błędnych, bo o "wykreślenie z części graficznej i opisowej tej ewidencji obecnie ujawnionego przebiegu granicy pomiędzy działką nr [...] (...) a działką sąsiednią nr [...]" wnosiła Wnioskodawczyni, jako, że zainicjowane wnioskiem, mogło zakresem objąć jedynie wnioskowany obszar.

Organ I instancji zatem, ograniczony wnioskiem o wyeliminowanie danych błędnych, nie mógł prowadzić postepowania w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ani też w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych. Jednocześnie nie było to postępowanie wszczęte z urzędu.

Jako, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, a każdorazowa konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji (aktualizacji) powinna być udokumentowana przez wnioskodawcę.

Podkreślano powyżej, że zmiana w katastrze nieruchomości może być dokonana w wyniku:

1) przeprowadzenia postępowania rejestrowego – zakończonego czynnością o charakterze materialno-technicznym, w przypadkach określonych w art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.k.;

2) przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przypadkach, o których mowa w art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k., zakończonego decyzją:

a) odmawiającą wpisu w rejestrze (art. 24 ust. 2c p.g.k.),

b) o wpisie do rejestru (art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k.),

c) umarzającą postępowanie administracyjne (art. 105 k.p.a.) – na zasadach ogólnych,

Nie budzi jednocześnie wątpliwości Sądu, że w sprawie nie mamy do czynienia z postępowaniem rejestrowym, które można było zakończyć czynnością o charakterze materialno-technicznym (bo nie wystąpiły przesłanki wskazane w art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a-h p.g.k.), Organ I instancji, po dokonaniu analizy wniosku i dołączonej dokumentacji powinien zakończyć postępowanie decyzją odmawiającą wpisu w rejestrze, o wpisie do rejestru lub umarzającą postępowanie administracyjne.

16. Oczywiście w ramach pojęcia aktualizacji można dokonywać usuwania danych błędnych. Może się to jednak odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych - w świetle złożonych dokumentów - pomyłek. Z uwagi na czysto deklaratoryjny charakter urządzeń ewidencyjnych, niezgodność danych ewidencyjnych ze stanem faktycznym oraz nieprawidłowość ujawnionych w ewidencji danych, musi być oczywista, a zatem bezsporna i niewymagająca prowadzenia postępowania wyjaśniającego (tak WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 13 października 2015 r., sygn. II SA/Bk 453/15; wszystkie przytaczane orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Powszechnie ugruntowanym w orzecznictwie jak i doktrynie stanowiskiem jest twierdzenie, iż ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest tylko i wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Podkreśla się również, iż rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, a także co należy z mocą podkreślić, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia.

Podkreślić należy, iż całkowicie błędnym jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, o granice czy powierzchnie działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Kwestia ta jest w orzecznictwie traktowana jako oczywista (por.m.in. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 12 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 633/14, WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt II SA/Rz 565/15).

15. Jak wskazywano w powyżej przytaczanych przepisach, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje także na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu, który to podmiot powinien żądanie zmiany udokumentować. Przepisy prawa w zakresie dokumentacji przebiegu granic wskazują, że przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym,

2) w celu podziału nieruchomości,

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów,

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości,

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej,

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków,

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji,

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych (§ 36 r.e.g.b.).

Wyliczenie powyższe stanowi zamknięty katalog podstaw wykazywania przebiegu granic działek ewidencyjnych na mapie ewidencyjnej. Dokonanie aktualizacji ewidencji w zakresie przebiegu granic działki ewidencyjnej w oparciu o inne niż wymienione w § 36 rozporządzenia źródła danych ewidencyjnych byłoby z nim sprzeczne a także naruszałoby podstawowe zasady prowadzenia ewidencji i jej istotę, wynikające z przepisów ustawy.

Wnioskując zatem o dokonanie aktualizacji przebiegu granic działki ewidencyjnej na mapie ewidencyjnej (zmianę przebiegu granic lub jej wykreślenie), strona winna powołać się na jedno ze źródeł wymienionych w § 36 rozporządzenia, jako podstawę żądanej zmiany i doręczyć organowi stosowny dokument. Wynika to z w/w przepisu oraz z rejestrowego charakteru ewidencji gruntów i budynków. Konieczność dostarczenia dokumentów niezbędnych do wprowadzenia zmian nie jest przesłanką formalną wniosku o wszczęcie postępowania, lecz przesłanką o charakterze materialnym. Ich złożenie jest konieczne do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem strony. Wynika to także z treści art. 22 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 1 pkt. 1 i art. 51, zgłaszające zmiany obowiązane są dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów.

W tej sprawie powyższe wymogi nie zostały spełnione, bowiem postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało zakończone, nie można zatem uznać, że istnieje dokumentacja geodezyjna przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzona w postępowaniu rozgraniczeniowym, zaś opinia geodety z dnia 16 marca 2016 r. nie zawiera danych liczbowych i opisowych, które mogą zastąpić dane aktualnie opisujące przebieg granicy. Za dokumentację odpowiadającą powyższym wymogom nie można także uznać powoływanej przez Organ II instancji w odpowiedzi na skargę dokumentacji geodezyjno-kartograficznej z 1996 r., którą sporządzono na potrzeby założenia ewidencji gruntów i budynków, gdyż to ta dokumentacja właśnie legła u podstaw wprowadzenia danych do ewidencji, które są przedmiotem sporu. W tym zakresie należałoby uznać, że owszem norma zawarta w § 36 pkt 6 r.e.g.b. ma zastosowanie do wykazania przebiegu granic działek ewidencyjnych w ewidencji, jednak doznaje ona ograniczenia w postępowaniu aktualizacyjnym w sytuacji gdy dane zawarte w ewidencji są spójne z dokumentacją, na podstawie której je wprowadzono.

Wskazać należy, iż także Wnioskodawczyni nie podnosiła we wniosku o aktualizację zagadnienia niezgodności pierwotnej dokumentacji geodezyjnej z danymi zamieszczonymi w ewidencji, a wadliwość samej dokumentacji z 1996 r.

Należy zatem podkreślić, iż § 36 r.e.g.b. umieszczony w rozdziale o tytule rozdziału 2 rozporządzenia pt. Zakładanie ewidencji gruntów i budynków, stosuje się w postępowaniu aktualizacyjnym odpowiednio, czyli, co należy szczególnie podkreślić, z obowiązkiem uwzględnienia specyfiki prowadzenia czynności aktualizacyjnych, czego nie wziął pod uwagę Organ II instancji, zaś podstawową zasadą wypływającą z § 12 r.e.g.b., jest wykazywanie prawa osób i jednostek organizacyjnych, w ewidencji na podstawie: 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych; 2) prawomocnych orzeczeń sądowych; 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; 4) ostatecznych decyzji administracyjnych; 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

16. Wobec podnoszonych w toku postępowania administracyjnego przez wnioskodawcę i sądowoadministracyjnego przez Organ II instancji zarzutów, wymaga wyraźnego podkreślenia, iż aktualizacja ewidencji poprzez usunięcie błędu może dotyczyć tylko i wyłącznie błędów oczywistych czyli takich, które można dostrzec z łatwością, a więc bez konieczności prowadzenia postępowania wyjaśniającego. I w tym zakresie Sąd nie podziela argumentacji Organu II instancji, co do konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego szerszego, niż w tym przypadku polegającego na zbadaniu dostarczonych przez Wnioskodawcę dokumentów.

Organ ewidencyjny nie jest także władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia zmian przebiegu granic działek ewidencyjnych (a żądanie "wykreślenia obecnie ujawnionego przebiegu granicy" działki do takich należy), co do których zaistniał spór graniczny. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają wprost z dokumentów źródłowych wymienionych w § 12 rozporządzenia, lub które powinny zostać rozstrzygnięte w drodze cywilnego sporu o własność, a z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie. Zdecydowanie nie można stawiać znaku równości pomiędzy prostowaniem błędnych wpisów w ewidencji, mających charakter oczywistych (w świetle złożonych dokumentów) pomyłek, a merytorycznym ustalaniem przez organy przebiegu granic pomiędzy sąsiadującymi działkami. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury (która jak wynika z akt sprawy jest w toku) przerzucać kompetencji innych organów czy sądów.

17. Mając to wszystko na względzie wskazać należy, że rację ma Organ I instancji wskazując, że w sprawie stanowiącej przedmiot rozpoznania Organów istnieje spór graniczny (postępowanie rozgraniczeniowe nie zostało prawomocnie zakończone przez sądem powszechnym), zaś Wnioskodawca nie przedstawił organom ewidencyjnym takich dokumentów, które w świetle cyt. wyżej § 12 rozporządzenia byłyby dla Organów wiążące.

Sąd orzekający w sprawie stoi na stanowisku, że jeżeli zaistnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości, a takie z pewnością powstały w niniejszej sprawie, to nie pozwalają one na prowadzenie postępowania w trybie administracyjnym służącym aktualizacji zapisów widniejących w ewidencji. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie odpowiedniego postępowania przed sądem powszechnym, który będzie władny rozstrzygać spory na tle stanu prawnego nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 140/10).

18. Sąd jednocześnie nie ma wątpliwości, że dopiero orzeczenie kończące postępowanie rozgraniczeniowe będzie podstawą do wprowadzenia ewentualnych zmian. Jeśli zapadnie orzeczenie sądowe w sprawie spornego odcinka granicy, to wówczas będzie ono podstawą do wprowadzenia zmian w operacie. Ponieważ wspomnianego dokumentu Wnioskodawczyni nie przedstawiła Organom Służb Geodezyjno - Kartograficznych, jak również innego dokumentującego w sposób wskazany w § 36 r.e.g.b. zmianę stanu granic swej nieruchomości, to w pełni uzasadniona była odmowa przeprowadzenia aktualizacji na wniosek.

19. Końcowo wreszcie, co zostało już zasygnalizowane, krytycznie należy odnieść się do koncepcji przedstawionej w odpowiedzi na skargę a dotyczącej aktualizacji wpisów ewidencyjnych na podstawie ponownej oceny dokumentów archiwalnych. Otóż nie można pominąć, iż na wniosek strony można wprowadzić do ewidencji gruntów i budynków jedynie zmiany danych, objętych tą ewidencją, wynikające z nowych zdarzeń, a nie korygować wpisy na podstawie powtórnej oceny archiwalnych dokumentów (art. 22 ust. 2 P.g.k). Powtórna ocena dokumentów archiwalnych możliwa jest tylko w ramach prowadzonego z urzędu postępowania weryfikacyjnego w trybie określonym w § 54 rozporządzenia, nie zaś postępowania wszczynanego na wniosek podmiotu ewidencyjnego (por. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 23 stycznia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 812/13).

20. Reasumując, nie można było z powyższych względów zaakceptować rozstrzygnięcia Organu II instancji opartego na twierdzeniu, iż stan wykazany w operacie ewidencyjnym wymaga aktualizacji na wniosek, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego. Organ tym samym, dokonując nieprawidłowej interpretacji przepisów prawa materialnego, zaskarżoną decyzją naruszył dyspozycję normy § 12, § 36 w zw. z § 45 ust. 1 pkt 3 r.e.g.b. w zw. z art. 22 ust. 3 P.g.k. a także normy art. 7 i 77 k.p.a.

Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) skargę należało uwzględnić. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.