Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1906/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 5 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
article: art. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz. 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.
Teza: Z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy /Dz.U. nr 54 poz. 310/ wynika, że okres pracy w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy, wlicza się jedynie do stażu pracy od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

Nie podlega on zatem wliczeniu do stażu pracy warunkującego uzyskanie prawa do podwyższonego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy.

TEZY

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy /Dz.U. nr 54 poz. 310/ wynika, że okres pracy w gospodarstwie rolnym, o którym mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy, wlicza się jedynie do stażu pracy od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy.

Nie podlega on zatem wliczeniu do stażu pracy warunkującego uzyskanie prawa do podwyższonego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wandy J. na decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy z dnia 2 czerwca 1995 r. (...) w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla bezrobotnych - skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy w K. decyzją z 20 kwietnia 1995 r. stwierdził z urzędu nieważność decyzji Kierownika Rejonowego Urzędu Pracy w S. z 20 stycznia 1995 r. przyznającej Wandzie J. prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 52 procent przeciętnego wynagrodzenia do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych.

Przesłanka unieważnienia tej decyzji zasiłkowej było bezpodstawne wliczenie skarżącej do stażu pracy warunkującego uzyskanie prawa do podwyższonego zasiłku, okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, w wymiarze 7 lat i 9 miesięcy. Zdaniem organu nadzorczego okres ten nie powinien być wliczony. do. stażu pracy., ponieważ nie przewiduje tego ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, która taksatywnie określa okresy zaliczone do stażu zasiłkowego.

W wyniku wniesionego przez Wandę J. odwołania Prezes Krajowego Urzędu Pracy utrzymał tę decyzję w mocy decyzja z 2 czerwca 1995 r. (...).

W uzasadnieniu powtórzył argumenty organu I instancji dodając, że pad rządem ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu Ministerstwo Pracy i Polityki Socjalnej stosowało wykładnię, według której do stażu pracy, od którego zależne były uprawnienia zasiłkowe wliczono okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy /Dz.U. nr 54 poz. 310/. Nawet przy zastosowaniu tej wykładni praca skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców nie mogłaby być jej wliczona do stażu pracy; ponieważ nie odpowiada wymogom określonym w art. 1 ust. 1 pkt 2 tej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Skarżąca przejęła bowiem gospodarstwo rolne rodziców dopiero po 17 latach od zakończenia pracy na gospodarstwie.

W skardze na tę. ostateczną decyzję Prezesa Krajowego Urzędu Pracy wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wanda J. zarzuciła, że przejęła i prowadzi gospodarstwo rolne po rodzicach i wobec tego nie zgadza się z decyzją pozbawiającą ją podwyższonego zasiłku.

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Urzędu Pracy wniósł o jej oddalenie, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Prawo do podwyższonego zasiłku dla bezrobotnych do czasu uzyskania uprawnień emerytalnych zależy m. in. od osiągnięcia pewnego stażu pracy.

Ustawa o zatrudnieniu i bezrobociu z dnia 16 października 1991 r, traktowała za taki staż pracy. jedynie okres pozostawania w. stosunku pracy lub w stosunku służbowym /art. 21 ust. 5 pkt 1/, Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu. i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1/ znacznie rozszerzyła pojęcie tego stażu pracy /art. 25 ust. 4 pkt 1/ nie obejmując nim jednakże okresu pracy we własnym gospodarstwie rolnym lub gospodarstwie rodziców. Tak więc przepisy obu tych regulacji prawnych nie dają bezpośrednich podstaw do wliczenia okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do stażu pracy limitującego wysokość i czasokres pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Powoływana ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy /Dz.U. nr 54 poz. 310/ przewiduje możliwość wliczania wymienionych w niej okresów pracy w gospodarstwie rolnym jedynie do stażu pracy od którego zależą Uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy /art. 1 ust. 1 ustawy/. Z przepisu tego wynika więc, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie może być brany pod uwagę przy ustalaniu wszystkich uprawnień pracowniczych, zależnych od stażu pracy, a tylko tych, które wynikają ze stosunku pracy. Prawo pracy nie posługuje się jedną uniwersalna konstrukcją stażu pracy. Funkcjonują w nim staże pracy różnie pojmowane w zależności od rodzaju uprawnień, od nich zależnych. To zróżnicowanie występuje nawet w zakresie uprawnień wynikających ze stosunku pracy. Przykładowo staż pracy, ad którego zależna jest długość okresu wypowiedzenia nie jest tym samym stażem pracy, który decyduje o wymiarze urlopu wypoczynkowego. Dowodów na zróżnicowanie pojęcia stażu pracy dostarcza również ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /art. 24 ust. 4, art. 25 ust. 3, ust, 4 pkt 1 i 3/. Uwaga ta prowadzi do wniosku, że nie są uprawnione żadne uogólnienia w tym zakresie. Na tej podstawie, że okres pracy w gospodarstwie rolnym wlicza się np. do stażu pracy, od którego zależne jest nabycie i wysokość nagrody jubileuszowej nie można twierdzić, że tenże okres powinien być wliczany do stażu pracy, który warunkuje uprawnienie do podwyższonego zasiłku dla bezrobotnych. Nie powinno też budzić wątpliwości, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy. Jakkolwiek jest ono ze stosunkiem pracy związane w tym sensie, że wcześniejsze pozostawanie w stosunku pracy jest jedna z przesłanek uzyskania zasiłku, to stosunek pracy nie jest źródłem tego uprawnienia.

Osoba pozostająca w stosunku pracy jest jednocześnie podmiotem szeregu innych stosunków prawnych ze stosunkiem pracy związanych.

Z tych dodatkowych zależności prawnych wynikają dla pracownika różne uprawnienia i obowiązki /np. związane z ubezpieczeniem społecznym, z członkowstwem w związku zawodowym/.

A więc np. prawo pracownika do zasiłku chorobowego nie jest uprawnieniem ze stosunku pracy.

Jego materialnoprawna podstawa leży poza tym stosunkiem prawnym, Do tej kategorii uprawnień pracownika kwalifikuje się prawo do zasiłku dla, bezrobotnych, aktualizowane po ustaniu zatrudnienia.

W konkluzji należy stwierdzić, że z treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów, pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, do pracowniczego stażu pracy wynika, że okres pracy w gospodarstwie rolnym o którym mowa w art. 1 ust: 1 tej ustawy wlicza się jedynie do stażu pracy od, którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. Nie podlega on zatem wliczeniu do stażu pracy warunkującego uzyskanie prawa do podwyższonego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych nie jest uprawnieniem wynikającym ze stosunku pracy.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł, jak w sentencji.