Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 467/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36, art. 36a
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 26 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2017 r. sprawy ze skargi Z. J. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obejmującej rozbudowę, nadbudowę i przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] Prezydent W. działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 290) oraz art. 104 i art. 163 kodeksu postępowania administracyjnego i art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, zmienił ostateczną decyzję własną z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. i H. N. pozwolenia na budowę obejmującą roboty budowlane polegające na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego we W. przy ul. [...] na działce nr [...], [...], obręb [...], w części dotyczącej projektu budowlanego w zakresie kubatury budynku, usytuowania ścian działowych, lokalizacji okien, kształtu dachu i zatwierdził projekt budowlany obejmujący zmiany w zakresie kubatury budynku, usytuowania ścian działowych, lokalizacji okien, kształtu dachu we W. przy ul. [...] na działce nr [...], [...], obręb [...] oraz udzielił pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzanych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...].

Z uzasadnienia decyzji wynika m.in., że została ona wydana po uchyleniu w całości przez Wojewodę D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] poprzednio wydanej w tej sprawie decyzji Prezydenta W. (z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...]) z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz, że przedłożony do wniosku o zmianę pozwolenia na budowę projekt budowlany obejmuje zmianę w zakresie kubatury budynku, usytuowanie ścian działowych, lokalizacji okien, kształtu dachu.

W uzasadnieniu organ orzekający wskazał też, że projekt budowlany spełnia wszystkie wymagania z art. 35 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, został wykonany przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i legitymujące się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do izby zawodowej, a ponadto w sprawie zostały spełnione warunki określone w art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 powoływanej ustawy, niezbędne do wydania wnioskowanej decyzji.

W zakończeniu uzasadnienia Prezydent W. stwierdził, że realizacja inwestycji może być kontynuowana na podstawie przedłożonego projektu dotyczącego zmian, stanowiącego załącznik do decyzji.

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez A. J., B. J., Z. J., Ł. J., S. J. i T. J., którzy w odwołaniach zarzucili wydanie jej z naruszeniem art. 3 pkt 20 ustawy – Prawo budowlane, § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z naruszeniem art. 144 kodeksu cywilnego.

Ponadto – zdaniem odwołujących się – przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda D. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W szczegółowym uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, a następnie wskazał, że zaskarżona decyzja jest decyzją zmieniającą pozwolenie na budowę, która podlega regulacji zawartej w art. 36a ustawy – Prawo budowlane.

Jednocześnie Wojewoda D. wyjaśnił, że orzekając w rozpoznawanej sprawie był zobowiązany stosować wskazany powyżej przepis w brzmieniu nadanym mu przepisem art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz.U. z 2016 r. poz. 2255), która weszła w życie 1 stycznia 2017 r. ze względu na treść przepisu przejściowego ustawy zmieniającej tj. art. 26 ust. 2, stanowiący że w sprawach, o których mowa w art. 36a ustawy – Prawo budowlane, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej, stosuje się przepis art. 36a w brzmieniu nadanym tą ustawą.

Organ wskazał ponadto, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, stwierdzając przy tym, że w rozpoznawanej sprawie należy przede wszystkim ustalić, czy przedmiotowe zmiany stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Wojewoda D. przywołał następnie w uzasadnieniu przepis art. 36a ust. 5 ustawy – Prawo budowlane, zawierający katalog odstępstw uznanych przez ustawodawcę za istotne oraz kryteria kwalifikowania odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jako nieistotne.

Kontynuując organ odwoławczy wyjaśnił, że z przedłożonego projektu zamiennego (str. 4 pkt 5.1 i pkt 5.3) wynika, że zmiany wprowadzone do pierwotnego projektu budowlanego należy uznać za istotne, wymagające zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem obejmują one:

- powiększenie powierzchni zabudowy ([...]m2 w stosunku do [...]m2 wg decyzji zmienianej);

- powiększenie powierzchni użytkowej budynku ([...]m2 w stosunku do [...] m2 wg decyzji zmienianej);

- powiększenie kubatury budynku ([...]m3 w stosunku do [...]m3 wg decyzji zmienianej);

- zmianę lokalizacji ścian działowych na parterze;

- zmianę rozmieszczenia okien w elewacji;

- zmianę wykonania technologii piętra oraz stropu nad parterem - z murowanej/żelbetowej na drewnianą;

- zmianę wysokości budynku ([...]m w stosunku do [...] m wg decyzji zmienianej).

W dalszej części uzasadnienia Wojewoda D. – odwołując się do przepisów art. 36a ust. 3, art. 32 – 35 ustawy Prawo budowlane – przedstawił tryb wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę, a ponadto zwrócił uwagę, że przedmiotowa nieruchomość nie jest objęta ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem oceniając dopuszczalność zamierzonej inwestycji należało uwzględnić ustalenia zawarte w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] orzekającej o warunkach zabudowy dla zamierzenia obejmującego rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego na nieruchomości położonej we W. przy ul. [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], [...], obręb [...].

W ocenie Wojewody D. analiza przedłożonego projektu budowlanego pozwala uznać, że w wyniku planowanej zmiany zamierzenie budowlane jest nadal zgodne z ustaleniami ww. decyzji lokalizacyjnej. Planowane prace budowlane zachowują dopuszczoną funkcję mieszkalną oraz oznaczone na załączniku graficznym nieprzekraczalne linie zabudowy, respektują również ustalone w decyzji pozostałe parametry oraz wskaźniki zabudowy, takie jak:

- wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy (istniejącej oraz projektowanej) do 0,25 (planowany - 0,24);

- szerokość elewacji frontowej - ok. [...] m. - zgodnie z decyzją lokalizacyjną pozostaje bez zmian;

- wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, do 6,0 m (planowany - 5,6 m.);

- geometrię dachu głównej bryły budynku: dach wielospadowy, wysokość głównej kalenicy - do 10,5 m, kąt nachylenia połaci dachowych - 15° - 45° (planowany dach wielospadowy "kopertowy" o kącie nachylenia połaci 20° oraz wysokości kalenicy - 7,7 m).

Projekt budowlany przewiduje ponadto - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy - 1 miejsce postojowe na 1 lokal mieszkalny.

Organ odwoławczy wskazał też, że docelowa rozbudowa - w wyniku planowanej zmiany - zajmuje powierzchnię [...] m2, co przy powierzchni działki gruntu nr [...] - [...] m2 pozwoli zachować wymagany decyzją o warunkach zabudowy wskaźnik zabudowy nieprzekraczający 0,25 (188,75 : 777 = 0,24).

Ponadto organ orzekający wyjaśnił, że jego ocenie podlegał także projekt zagospodarowania działki, w tym przede wszystkim zbadanie prawidłowości usytuowania budynku względem granicy z sąsiednią działką gruntu nr [...].

Wskazał, że podstawowym przepisem normującym kwestię odległości względem granic sąsiednich działek budowlanych jest §12 ust. 1 rozporządzenia ws. usytuowania budynków stanowiąc, że jeżeli z przepisów § 13, § 60 i § 271-§ 273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Projektowana zmiana przewiduje - docelowo - usytuowanie budynku z fragmentami ścian bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości [...] m oraz [...] m od granicy z sąsiednią działką nr [...].

Organ orzekający zwrócił przy tym uwagę, że zmieniana decyzja Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., przewidywała analogiczne usytuowanie elewacji północno-wschodniej budynku (w odległości [...] m oraz [...] m od granicy z sąsiednią działką nr [...]), przy czym na potrzeby pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę inwestorzy uzyskali odstępstwo, o którym mowa w § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ws. usytuowania budynków. Według tego przepisu przy nadbudowie, rozbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków o powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 1.000 m2 (tak jak w przypadku przedmiotowej inwestycji) wymagania, o których mowa w § 1 (czyli warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i art. 6 ustawy Prawo budowlane), mogą być spełnione w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Jak wynika z treści projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. - po analizie ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawców: budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, dotyczącej stanu ochrony przeciwpożarowej dla przebudowywanego, rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku jednorodzinnego przy ul. [...] - wyraził zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony we wskazaniach ekspertyzy, inny niż podany w §12 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, tj. bez zapewnienia wymaganej odległości ściany budynku z otworem okiennym od granicy z sąsiednią działką budowlaną (ściana w części przybudowanej, nadbudowanej i rozbudowanej budynku, występująca w odległości [...] do [...] metrów od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...]. Odległości te zachowane są w projekcie budowlanym, zatwierdzonym zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016 r.).

Rozpatrując odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Wojewoda D. zwrócił uwagę (w uzasadnieniu decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r.), że nie można uznać, że powyższa zgoda jest aktualna również na gruncie analizowanej zmiany projektu budowlanego. W związku z tym, że zmiana projektu budowlanego przewiduje zmianę wysokości budynku oraz zmianę geometrii dachu (dach czterospadowy "kopertowy" zamiast dachu dwuspadowego), zmianie ulegnie również elewacja od strony działki nr [...]. Postanowienie (zgoda) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, które zezwala na spełnienie wymagań techniczno-budowlanych w sposób inny niż określony w rozporządzeniu, jest aktem indywidualnym, które za każdym razem odnosi się do konkretnej ekspertyzy dotyczącej konkretnego projektu budowlanego. Taka zgoda nie ma charakteru generalnego, bezterminowego odstępstwa, które może być stosowane w wielu projektach budowlanych, zatem niezbędne jest, aby organ wydający postanowienie wskazał, czy postanowienie to zachowuje aktualność w zmienionych zmianą warunkach.

W projekcie budowlanym zatwierdzonym zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. znajduje się pismo Komendy Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. stwierdzające, że zaplanowane przez inwestora zmiany w projekcie budowlanym nie zmieniają ustaleń postanowienia D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W związku z czym należy uznać, że inwestycja nie narusza przepisu § 12 ust. 1 w związku z § 2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia ws. usytuowania budynków.

W uzasadnieniu Wojewoda D. wskazał też na spełnienie przez przedmiotową inwestycję wymagań określonych w przepisie § 206 ust. 2 powoływanego wcześniej rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i wyjaśnił, że w projekcie zatwierdzonym zaskarżoną decyzją znajduje się "Aneks do Ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...], [...] we W. w związku z planowaną rozbudową, przebudową i nadbudową" i opracowanie to aktualizuje analizę przedstawioną w ekspertyzie sporządzonej w lipcu 2016 roku.

Organ odwoławczy podał też w uzasadnieniu, że w projekcie budowalnym przeprowadzono analizę przesłaniania i nasłonecznienia i stwierdzono biorąc pod uwagę najbliższą możliwą lokalizację ściany z oknami – że projektowana rozbudowa będzie spełniała warunek przesłaniania" (§ 13 rozporządzenia ws. usytuowania budynków).

Wykonano także analizę nasłonecznienia w zakresie wymagań przepisów § 57 i § 60 rozporządzenia ws. usytuowania budynków i stwierdzono, że w dniach równonocy nieznaczny cień pada wyłącznie na północno-wschodni narożnik działki nr [...]. Szacuje się, że największy cień będzie zajmował ok. [...] m2 tej działki (przy wschodnim narożniku działki nr [...]); będzie trwał maksymalnie godzinę, po czym będzie się zmniejszał. Wobec całkowitej powierzchni działki nr [...] wynoszącej [...] m2 należy stwierdzić, że ewentualny cień spowodowany inwestycją będzie stanowił niewielki ułamek tego obszaru. Należy podkreślić, że powyższe rozważania przeprowadzono w odniesieniu do terenu niezabudowanego. Przywołane przepisy § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia ws. usytuowania budynków dotyczą wzajemnego oddziaływania na siebie budynków. Są to zatem uwagi, które odnoszą się do ewentualnej zabudowy, która dopiero będzie projektowana.

Wojewoda D. wyjaśnił też w uzasadnieniu, że w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowalnym odniesiono się również do kwestii spełnienia przepisów § 271-§ 273 ww. rozporządzenia, dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Wskazano, że "nieruchomość nr [...] na wysokości działki nr [...] ma szerokość ok.30 m do ok.50 m, co umożliwia ewentualny podział i zabudowę zgodnie z przepisami. Nie ma też planowanych i istniejących budynków, do których należałoby odnieść zapisy § 271-273 ww. rozporządzenia. W projektowanym budynku, zgodnie z postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. wydanym przez D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej wykonana będzie bezotworowa ściana o odporności i nośności ogniowej REI 120, co rekompensuje w pełni odległość mniejszą niż 3 m do granicy działki, spełnia wymogi § 232 ww. rozporządzenia, co z kolei pozwala na nie ograniczoną tym zbliżeniem zabudowę działki nr [...]".

Organ wskazał ponadto, że pozostałe elementy zagospodarowania działki, np. miejsce postojowe dla samochodów usytuowane w zachodnim narożniku działki, powierzchnia terenu utwardzonego, nie podlegają zmianie w niniejszym projekcie i nie wpływają na spełnienie przez ten projekt przepisów prawa.

Stwierdził również, że projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, potwierdzone stosownymi zaświadczeniami, posiada niezbędne uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia [...] września 2016 r., jest zatem kompletny i zgodny z przepisami. W tych okolicznościach należało uznać, że spełnione są wszystkie wymagania, określone w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, i w myśl art. 35 ust. 4 cyt. powyżej ustawy - właściwy organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W zakończeniu uzasadnienia Wojewoda D. przedstawił argumentację odnoszącą się do poszczególnych zarzutów zawartych w odwołaniach, w tym nieprawidłowego określenia obszaru oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a w konsekwencji nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, naruszenia przepisu § 12 powoływanego wcześniej rozporządzenia techniczno-budowlanego oraz przepisu art. 144 Kodeksu cywilnego, a także zarzutu nielegalnego przeprowadzenia przez inwestorów robót budowlanych w latach 2007-2011. Uznając je za niezasadne organ odwoławczy stwierdził, że decyzja udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzanych zmian jest prawidłowa.

Legalność decyzji wydanej w sprawie przez Wojewodę D. zakwestionowała Z. J. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W petitum skargi działający imieniem Z. J. pełnomocnik zarzucił zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez niewłaściwą interpretację i błędne przyjęcie, że można realizować budowę, rozbudowę i nadbudowę budynku w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią o numerze [...], [...], obręb [...];

2. błędne przyjęcie, że podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji może być Postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w którym mowa, iż ścianę części przebudowanej, nadbudowanej i rozbudowanej budynku można zabudować w odległości od 1,56 do 2,75 metra od granicy z sąsiednią działką budowlaną nr [...] i że jest to prawidłowe i zgodne z § 12 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 roku;

3. błędne przyjęcie, iż z pisma Komendanta Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. ( znak : [...]), wynika, iż planowane zmiany w projekcie budowlanym objęte Decyzją Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. nie zmieniają ustaleń Postanowienia Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej;

4. naruszenie art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny ( Dz.U.nr 16, poz. 93 z późn. zmianami) poprzez przyjęcie, iż budowa, rozbudowa i nadbudowa budynku w odległości 1,56 m do 2,75 m od granicy z sąsiednią działką jest zgodna z prawem, nie zakłóca korzystania z sąsiedniej działki "ponad przeciętna miarę" wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia tej nieruchomości jak również nie ma wpływu na wartość nieruchomości aktualną i przyszłą.

Powołując się na tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została argumentacja stanowiąca rozwinięcie zarzutów w niej zawartych.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu [...] lipca 2017 r. Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

Wskazał przy tym, że skarga zawiera zarzuty, zgłaszane w toku postępowania instancyjnego, które zostały już omówione w uzasadnieniu decyzji zaskarżonej.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego (w dniu [...] września 2017 r.) doręczone zostało pismo pełnomocnika skarżącej z załączoną do niego dokumentacją fotograficzną, która – jak podano w piśmie – świadczy o nieprzestrzeganiu przez inwestorów przepisów dotyczących zasad i procedur związanych z realizacją rozbudowy domu jednorodzinnego.

Na rozprawie wyznaczonej na dzień 26 września 2017 r. pełnomocnik Z. J. oświadczył, że wnosi i wywodzi jak w skardze.

Pełnomocnik uczestników postępowania M. G.-A. i A. A. oświadczyła, że pozostawia rozstrzygnięcie do uznania Sądu, natomiast uczestniczka postępowania M. N. wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności; będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny dokonywanej w rozpoznawanej sprawie przez Sąd była decyzja organu administracji architektoniczno-budowlanej orzekająca o zmianie ostatecznej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i H. N. pozwolenia na budowę, polegającą na rozbudowie, nadbudowie i przebudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego we W. przy ul. [...] na działce oznaczonej numerem [...], [...], obręb [...], w części dotyczącej projektu budowlanego w zakresie kubatury budynku, usytuowania ścian działowych, lokalizacji okien, kształtu dachu i jednoczesnym zatwierdzeniu projektu budowlanego obejmującego te zmiany oraz udzieleniu pozwolenia na budowę w zakresie wprowadzonych zmian z zachowaniem pozostałych warunków decyzji zmienionej z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...].

Uzyskanie tej decyzji przez inwestorów warunkowało legalne, czyli zgodne z prawem realizowanie przedmiotowej inwestycji w formie zmienionej w sposób ujawniony w projekcie budowlanym przedłożonym z wnioskiem o wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

Warunek ten był następstwem charakteru zamierzonych przez inwestorów zmian postrzeganych w kategoriach odstąpienia od pierwotnie zatwierdzonego projektu budowlanego, o którym mowa w ustawie – Prawo budowlane, wcześniej powoływanej. Okolicznością nie budzącą wątpliwości w sprawie – co wyczerpująco wyjaśnił Wojewoda D. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – jest to, że zamierzone przez inwestorów zmiany stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, według kryteriów ustalonych przez ustawodawcę w przepisie art. 36a ust. 5 powoływanej ustawy w brzmieniu nadanym temu przepisowi wskazaną wcześniej ustawą o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2017 r.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:

1) projektu zagospodarowania działki lub terenu;

2) charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem ust.5a;

3) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne;

4) zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;

5) ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;

6) wymagającym uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę lub do dokonania zgłoszenia:

a) budowy, o której mowa w art.29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub

b) przebudowy, o której mowa w art.29 ust.2 pkt 1b.

W tak określonych warunkach prawnych należy zwrócić uwagę, że wprowadzone do poprzednio zatwierdzonego projektu budowlanego zmiany obejmują m.in.: powiększenie powierzchni zabudowy, powiększenie powierzchni użytkowej budynku, powiększenie kubatury budynku, zmianę wysokości budynku (str. 4 pkt 5.1. i pkt 5.3. przedłożonego projektu zamiennego).

Istotne też jest, na co zasadnie wskazał Wojewoda D., że stosownie do przepisu art. 36a ust. 1 ustawy – Prawo budowlane istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Przy udzielaniu w formie decyzji zmienionego pozwolenia na budowę zastosowanie mają – odpowiednio do zakresu zmiany – przepisy art. 32-35 ustawy – Prawo budowlane, przy czym ustawodawca zachował katalog bezwzględnych wymogów, obowiązujących przy podejmowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, którymi są:

1) złożenie wniosku w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo budowlane);

2) złożenie przez inwestora oświadczenia, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy Prawo budowlane);

3) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (art.35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane);

4) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art.35 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane);

5) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art.12 ust.7 (art.35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane);

6) wykonanie - a w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust.2 ustawy Prawo budowlane, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art.12 ust.7 (art.35 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane).

Jak prawidłowo podkreślił organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie w/w wymagań organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, natomiast w przypadku spełnienia przez inwestora wszystkich wymaganych warunków właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zdaniem Sądu prawidłowa jest ocena przyjęta przez organy orzekające w postępowaniu instancyjnym, uznające, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały wszystkie przesłanki do wydania decyzji udzielającej inwestorom pozwolenia na budowę w zakresie zmian określonych w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym zamiennym. Z jego analizy wynika, że zmiany dotyczyły kubatury budynku, usytuowania ścian działowych, lokalizacji okien i kształtu dachu. Podkreślić ponownie należy, że odstąpienie od zatwierdzonego decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] projektu budowlanego, zaakceptowane decyzją tego organu jako organu administracji architektoniczno-budowlanej, poprzedzającą decyzję zaskarżoną, nie obejmowało delokalizacji ściany zewnętrznej budynku, usytuowanej od strony niezabudowanej działki oznaczonej numerem [...], [...], obręb [...] stanowiącej współwłasność Z. J.

Położenie tej ściany, a poprzez to odległość od granicy z sąsiednią działką zostało w sposób ostateczny i prawomocny określone w opisanej powyżej decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r.

Wobec kontrowersyjności tej kwestii i podnoszonego w skardze oraz w toku postępowania instancyjnego zarzutu wyprowadzonego z treści § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, należy wyjaśnić – akceptując bezwzględnie argumentację przedstawioną w tym zakresie przez organy orzekające w sprawie w uzasadnieniach wydanych decyzji, że prawodawca nie traktuje norm odległościowych określonych w § 12 ust. 1 tego rozporządzenia w sposób bezwzględny. Wprowadził bowiem regulacje umożliwiające modyfikowanie tych norm i usytuowanie budynku w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną mniejszej niż określa to przepis § 12 powoływanego rozporządzenia.

Możliwości te wynikają zarówno z art. 9 ustawy – Prawo budowlane, jak i z § 2 ust. 2 omawianego rozporządzenia, z którego skorzystali inwestorzy w rozpoznawanej sprawie.

Z przepisu tego wynika, że przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania dotyczące warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy – Prawo budowlane, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy.

Z akt sprawy wynika, że projekt budowlany, w którym przedstawiono usytuowanie ściany zewnętrznej od strony północno-wschodniej rozbudowywanej części budynku istniejącego na działce oznaczonej numerem [...], ([...], obręb [...], przy ul. [...]) w odległości 1,56 m, a rozbudowywanej części gospodarczej w odległości 2,75 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną (oznaczoną numerem [...]) został zatwierdzony prawomocną decyzją Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] (udzielającą również pozwolenia na budowę) na podstawie postanowienia D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...], wyrażającego zgodę na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w sposób określony w ekspertyzie technicznej, dotyczącej stanu ochrony przeciwpożarowej dla przebudowywanego, rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku mieszkalnego przy ul. [...] we W.

W opracowaniu wskazano, że wobec niezapewnienia odległości ściany zewnętrznej budynku od granicy z sąsiednią działką określonej w § 12 ust. 1 powoływanego wcześniej rozporządzenia, ściana ta będzie wykonana w klasie odporności i nośności ogniowej REI 120.

Istotne jest również, że w toku postępowania prowadzonego w rozpoznawanej sprawie D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. oświadczeniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. podtrzymał stanowisko przyjęte wobec zamierzonej inwestycji w postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...].

W tych okolicznościach i wobec zakresu zmian, objętych zaskarżoną obecnie decyzją brak jest – zdaniem Sądu – podstaw do kwestionowania legalności koncepcji projektanta przedstawionej w zatwierdzonym projekcie budowlanym.

Ponadto prawidłowość techniczno-budowlaną tej koncepcji w zakresie konstrukcyjnym, w tym dotyczącym zmiany wysokości budynku i geometrii dachu potwierdził aneks do ekspertyzy technicznej, aktualizujący opracowanie wykonane w lipcu 2016 roku.

Sąd podziela również stanowisko Wojewody D. – w każdym przypadku szczegółowo uzasadnione – przyjęte w odniesieniu do kwestii przesłaniania i nasłoneczniania, regulowanych – odpowiednio – w przepisach § 13 oraz § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analiza w zakresie pierwszej kwestii była istotna szczególnie ze względu na istnienie na działce sąsiadującej od strony północno-zachodniej z działką objętą zamierzeniem inwestorskim, budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wobec którego warunek wynikający z treści § 13 powołanego rozporządzenia został przez zamierzoną inwestycję (opisaną w zaskarżonej decyzji) spełniony. Wniosek taki odnosi się również do niezabudowanych działek sąsiadujących z terenem inwestycji od strony południowo-zachodniej (działka nr [...]) oraz od strony północno-wschodniej (działka nr [...]).

Natomiast analiza nasłonecznienia przeprowadzona z uwzględnieniem tych działek wykazała w dniach równonocy nieznaczny (ok. [...] m2 powierzchni) malejący w ciągu jednej godziny cień padający wyłącznie na północno-wschodni narożnik działki oznaczonej numerem [...] (o powierzchni [...] m2).

Należy przy tym zwrócić uwagę, że analizę w warunkach § 57 i § 60 powoływanego rozporządzenia sporządzono w odniesieniu do terenu niezabudowanego, a wskazana regulacja dotyczy pomieszczeń o konkretnym przeznaczeniu, które powinny mieć zapewnione naturalne oświetlenie i nasłonecznienie w określonych przedziałach czasowych i określonej długotrwałości.

W uznaniu Sądu prawidłowe jest również stanowisko Wojewody D., wskazujące na zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami określonymi w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] o warunkach zabudowy, wydanej dla zamierzenia inwestycyjnego obejmującego rozbudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, usytuowanego na działce oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...], [...], obręb [...], położonej we W. przy ul. [...].

Zasadność oceny dokonanej przez organ potwierdza porównanie liczbowo określonych wskaźników i parametrów inwestycji, przedstawione wyczerpująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Akta sprawy wskazują również w sposób jednoznaczny, że projekt budowlany jest kompletny, zgodny z przepisami techniczno-budowlanymi, posiada niezbędne uzgodnienia, został sporządzony przez osoby uprawnione, dysponujące wymaganymi zaświadczeniami.

W okolicznościach ustalonych w rozpoznawanej sprawie wyeliminowana została możliwość podjęcia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej negatywnego dla inwestorów rozstrzygnięcia, co wcześniej również wyjaśnił Wojewoda D. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przywołując przy tym przepisy ustawy – Prawo budowlane.

Ponadto Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że przepis art. 144 kodeksu cywilnego, wskazywany w skardze i w odwołaniach jako naruszony przez organy orzekające w rozpoznawanej sprawie nie może być stosowany ani uwzględniany w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej, w tym organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ocena w zakresie regulowanym tym przepisem może być dokonywana w postępowaniu cywilnym przez sąd powszechny, który jest wyłącznie uprawniony do zakazania ewentualnych immisji.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.