Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 364/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2011r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi M. C. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) należnego podatku VAT.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 roku Nr 205, poz. 1585 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] odmawiającą J.G. umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego w kwocie 3.237,80 zł oraz odsetek za zwłokę należnych do dnia 18 stycznia 2011 r. – w kwocie 2.993 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że odmowa umorzenia nastąpiła z uwagi na niewystąpienie przewidzianej w art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych sytuacji całkowitej nieściągalności, a także okoliczności uzasadniających umorzenie należności pomimo braku stwierdzenia całkowitej nieściągalności – w myśl ust. 3a przywołanego artykułu oraz przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Organ wskazał, że rozpatrując sprawę ponownie poddał analizie zgromadzone dokumenty, złożone przez skarżącego, a nadto w ramach postępowania wyjaśniającego zasięgnął informacji Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, w oparciu o którą ustalił, że J.G. w czerwcu 2009 r. otrzymał pomoc w postaci zasiłku celowego na zakup leków w wysokości 150 zł.

Mając na względzie treść wymienionych dokumentów organ podniósł, że J.G. z tytułu świadczenia emerytalno – rentowego osiąga dochody, które mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego. Wobec tego brak podstaw do stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, której przypadki wymienia enumeratywnie art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dokonując oceny materiału dowodowego w kontekście przepisów art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego, przewidujących możliwość umorzenia należności mimo braku całkowitej nieściągalności organ wskazał, że źródłem utrzymania J.G. jest świadczenie emerytalno-rentowe w wysokości 2.480,41 zł. Z uwagi na potrącenia alimentacyjne, po odliczeniu także podatku i składki na rzecz NFZ skarżący otrzymuje kwotę 1.472,17 zł. J.G. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W konsekwencji orzeczenia o podziale majątku wspólnego byłych małżonków został eksmitowany z mieszkania i obecnie wynajmuje stancję. Miesięczna kwota opłat związanych z wynajmem stancji wynosi aktualnie 600 zł. W oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej skarżący podał, że aktualnie dzienne utrzymanie wynosi 30 zł, natomiast wydatki związane z leczeniem stanowią kwotę około 200 zł miesięcznie.

Analizując dochody skarżącego w kontekście ponoszonych wydatków organ stwierdził, że po dokonaniu stałych opłat związanych z wynajmem stancji pozostają środki na utrzymanie, w tym także na zakup leków. Skarżący nie ma długów wobec banków, innych instytucji i osób fizycznych. W świetle przytoczonych okoliczności sytuacja materialna skarżącego nie uzasadnia więc, w ocenie organu, umorzenia zaległych należności składkowych, zwłaszcza wobec możności spłaty zadłużenia w formie ratalnej. Zatem zapłata tych należności nie pozbawi skarżącego możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ podkreślił przy tym, że J.G. nie korzysta ze stałej pomocy udzielanej przez ośrodki pomocy społecznej, oferowanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej, co dowodzi, że aktualnie nie znajduje się w sytuacji zagrażającej zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych.

Organ ustalił również, że orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2009 r. J.G. został uznany za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i jednocześnie całkowicie niezdolnego do pracy. Skarżący wielokrotnie przebywał na leczeniu szpitalnym z powodu chorób płuc, kamicy pęcherzyka żółciowego, nadciśnienia i choroby wieńcowej. Wynikająca z przedstawionych przez J.G. dokumentów niewątpliwa okoliczność problemów zdrowotnych skarżącego nie stanowi jednak, zdaniem organu, podstawy do umorzenia należności. Zgodnie bowiem z przepisami powołanego wcześniej rozporządzenia przesłanką umorzenia należności jest m.in. przewlekła choroba zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny pozbawiająca możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Natomiast w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia uniemożliwia skarżącemu uzyskanie dochodu umożliwiającego opłacenie należności, skoro z powodu problemów zdrowotnych pobiera on świadczenie emerytalno-rentowe.

Organ wskazał, że nie zostało również wykazane w sprawie zaistnienie pozostałych przewidzianych przepisami rozporządzenia okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie składek.

Natomiast podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące powstania zadłużenia w świetle obowiązujących przepisów prawa nie stanowią przesłanki umorzenia nieopłaconych należności składkowych. Organ zauważył przy tym, że skarżący był informowany o istniejącym zadłużeniu i wzywany do jego uregulowania.

Organ zaznaczył, że umorzenie należności z tytułu składek jest szczególnym trybem wygasania zobowiązań, a instytucja ta ma charakter uznaniowy. Możliwość umorzenia należności dotyczy sytuacji szczególnych, a taka w ocenie organu nie występuje po stronie skarżącego. Jednocześnie subiektywne przekonanie wnioskodawcy o zasadności jego wniosku o umorzenie należności nie może być utożsamiane ze słusznym interesem strony, który winien być, obok interesu społecznego. uwzględniany przy załatwianiu sprawy w myśl art. 7 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.G. ponownie wniósł o umorzenie należności z tytułu składek – tak w zakresie należności głównej, jak i odsetek. Podniósł, że jest osobą bezdomną i nieuleczalnie chorą, żyje w ubóstwie. W związku z tym przeznaczenie części świadczenia rentowego na spłatę należności z tytułu składek będzie skutkowało koniecznością rezygnacji z leczenia, co jest równoznaczne z zagrożeniem dla życia skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). O uprawnieniach i obowiązkach stron postępowania wynikających z przepisów prawa materialnego rozstrzygają jednak organy administracji, co w niniejszym przypadku oznacza, że rozstrzygnięcie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd Administracyjny nie ma uprawnień do merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej, tj. zmiany zaskarżonej decyzji i dokonania umorzenia należności, zgodnie z żądaniem zawartym w skardze.

Mając powyższe na względzie, Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm., dalej jako u.s.u.s.) ani przepisów postępowania.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano natomiast wyjątek od powyższej zasady w postaci możliwości umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ze zm.).

Zawarte w przepisach normujących umarzanie należności z tytułu składek, tj. przepisach ust. 1 i 2 oraz ust. 3a art. 28 omawianej ustawy sformułowanie "mogą być umarzane" oznacza, iż regulacje te należą do sfery uznania administracyjnego.

Uznanie oznacza przyznanie organowi administracji przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Od oceny organu zależy więc czy wydana zostanie decyzja umarzająca należność w całości lub w części. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja wydana w tym trybie nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji, poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996/6/32).

W myśl przepisu art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

Zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ administracji publicznej w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy.

Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.

Przepis art. 80 k.p.a., nakazujący ocenę całokształtu materiału dowodowego, wyraża zasadę swobodnej oceny dowodów. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

Organy administracji publicznej są więc na podstawie przytoczonych przepisów zobowiązane do podjęcia wszelkich niezbędnych czynności proceduralnych w celu zebrania pełnego materiału dowodowego, dopiero bowiem wówczas mogą ocenić czy dana okoliczność została wyjaśniona i udowodniona.

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, którego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Braki w tym zakresie uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym uniemożliwiają - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie analiza zaskarżonej decyzji w kontekście zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym dowodów prowadzi do wniosku, że organ administracji przy wydaniu tej decyzji nie naruszył wskazanych reguł postępowania. Jak wynika ze szczegółowego uzasadnienia decyzji, odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 k.p.a., organ zebrał wyczerpująco cały materiał dowodowy i poddał go ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalił dokładnie stan faktyczny i wyjaśnił wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy, mając na względzie treść przepisu art. 28 ust. 2, 3 i 3a ustawy oraz wydane na podstawie art. 28 ust. 3b ustawy rozporządzenie z dnia 31 lipca 2003 r., które przewiduje możliwość umorzenia należności jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Prawidłowe jest ustalenie organu, że w przypadku skarżącego nie występuje przesłanka całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 28 ust. 2 ustawy. Przepis art. 28 ust. 3 ustawy wymienia w pkt 1 – 6 okoliczności, które pozwalają na uznanie, że zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu ustawy, dająca podstawę do umorzenia należności. Są to m.in. takie okoliczności jak śmierć dłużnika, który nie pozostawił żadnego majątku, oddalenie przez sąd wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzenie postępowania upadłościowego z określonych przyczyn, zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, stwierdzenie przez naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego braku majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ustalenie, że wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, czy ustalenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w sprawie niniejszej. Jest bowiem poza sporem, że skarżący uzyskuje stałe dochody z tytułu wojskowej renty inwalidzkiej, której kwota brutto zgodnie ze stosownym zaświadczeniem Wojskowego Biura Emerytalnego wynosiła w lipcu 2010 roku 2.480,41 zł, a po dokonanych potrąceniach, z uwzględnieniem przy tym potrąceń związanych z egzekucją alimentów na rzecz syna skarżącego - 1.472,17 zł. Jak wynika przy tym z oświadczenia złożonego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, aktualnie renta uzyskiwana przez skarżącego pozostaje na tym samym poziomie. Rację ma zatem organ wskazując, że skarżący dysponuje świadczeniem, do którego może zostać skierowana egzekucja należności ZUS z tytułu składek.

Należy podkreślić, że dla uznania, iż zachodzi całkowita nieściągalność w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., istotne są okoliczności enumeratywnie wskazane w punktach 1-6 tego artykułu, a okoliczności tego rodzaju w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie występują.

Jak wskazano wyżej, art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz wydane na podstawie ust. 3b tego artykułu rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. przewidują wyjątek w postaci możliwości umorzenia wymienionych należności pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Trafne jest jednak stanowisko organu, że może to nastąpić wyłącznie w szczególnych, wyjątkowych sytuacjach.

Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia, należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne mogą być umarzane, mimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla ubezpieczonego i jego rodziny, w szczególności w przypadku, gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych (pkt 1), a także w przypadku poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności (pkt 2) oraz w przypadku przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności (pkt 3).

W rozpoznawanej sprawie organ rozważył wyczerpująco wszystkie istotne okoliczności dotyczące sytuacji życiowej, materialnej i zdrowotnej skarżącego, które - zgodnie z powołanymi ostatnio przepisami - powinny być brane pod uwagę przy ocenie zasadności wniosku o umorzenie należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności.

W zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalona została wielkość środków na utrzymanie, którymi dysponuje skarżący, a także źródło tego utrzymania w postaci świadczeń rentowych, które, co wymaga podkreślenia, mają charakter stały. Wskazany, stały charakter dochodów pozwala zaś skarżącemu na planowanie wydatków także w dłuższej perspektywie, co pozytywnie wpływa na możliwości spłaty zadłużenia z tytułu składek, zwłaszcza zważywszy na wskazywaną w decyzji możliwość spłaty ratalnej.

Nie uszła także uwadze organu ustalona w drodze postępowania wyjaśniającego, a więc w ramach czynności zmierzających do zrealizowania zasady przewidzianej w art. 7 k.p.a., okoliczność skorzystania przez J.G. w czerwcu 2009 roku ze świadczenia z opieki społecznej w postaci zasiłku celowego w kwocie 150 zł. Słusznie jednak organ zwrócił uwagę, że sytuacja taka miała miejsce jednorazowo, a skarżący nie korzysta na stałe ze świadczeń pomocy społecznej. Niewątpliwie zaś fakt jednorazowego skorzystania z tego rodzaju świadczenia nie stanowi okoliczności, która przemawiałaby za umorzeniem należności. Oceny organu w tym zakresie nie można więc uznać za dowolną.

Mając na względzie wysokość stałych miesięcznych świadczeń rentowych uzyskiwanych przez skarżącego, wbrew stwierdzeniu zawartemu w skardze nie można uznać J.G. za osobę znajdującą się w stanie ubóstwa. Przeczy temu chociażby fakt, iż poziom dochodów skarżącego istotnie przewyższa poziom minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w 2011 roku wynosi 1.386 zł (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 października 2010 roku w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2011 r. (Dz.U. Nr 194, poz.1288). Także po dokonaniu potrąceń, w tym z tytułu świadczeń alimentacyjnych na rzecz syna razem z kosztami egzekucyjnymi, skarżącemu pozostaje kwota wyższa od minimalnego wynagrodzenia.

Podniesiony w skardze zarzut bezdomności J.G. w żadnej mierze nie podważa prawidłowości ustaleń przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji. Analiza akt postępowania administracyjnego prowadzi bowiem do wniosku, że skarżący błędnie utożsamia fakt bezdomności z brakiem takiego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego jak prawo własności czy spółdzielcze prawo do lokalu. Natomiast, jak wynika z ustaleń organu poczynionych w zgodzie ze zgromadzonym materiałem dowodowym, skarżący zaspokaja swoje potrzeby mieszkaniowe na podstawie stosunku najmu, wynajmując stancję i opłacając związane z tym koszty ze świadczenia rentowego. Skarżący nie znajduje się zatem w sytuacji niemożności zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w jakikolwiek sposób, a tylko taka faktyczna sytuacja pozwalałaby uznać go za rzeczywiście bezdomnego.

Kwestionując zaskarżoną decyzję nieskutecznie powołuje się skarżący na okoliczności dotyczące jego problemów zdrowotnych. W ocenie Sądu nie nasuwa zastrzeżeń argumentacja organu odnosząca się do wymienionej i niekwestionowanej przez organ okoliczności. Treść § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wymienia wśród przyczyn, które w szczególności mogą uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek, przewlekłą choroby zobowiązanego lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającą zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Przewlekła choroba zobowiązanego może zatem stanowić podstawę ubiegania się o umorzenie należności z tytułu składek tylko wówczas, gdy pozbawia ona zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu pozwalającego na opłacenie należności. W przypadku, gdy zobowiązany mimo istnienia choroby uzyskuje dochody, wspomniana podstawa umorzenia nie ma zastosowania. Wniosek taki wypływa z wykładni językowej przytoczonego przepisu. Nadto za trafnością takiej wykładni przemawia cel przepisu i instytucji umorzenia należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Celem tym jest udzielenie pomocy zobowiązanym znajdującym się w szczególnie trudnym położeniu. Natomiast w takiej sytuacji nie znajduje się skarżący, który co prawda cierpi na różne schorzenia, lecz mimo to osiąga dochód z tytułu renty pozwalający na opłacenie należności.

Mając na względzie możliwość ratalnej spłaty należności z tytułu składek oraz stałość dochodów skarżącego nie można zgodzić się z zarzutem pozbawienia go, na skutek wydania zaskarżonej decyzji, środków niezbędnych na leczenie. Tego rodzaju okoliczność nie została w postępowaniu administracyjnym wykazana. Dodatkowo zaś argumentację skarżącego podważa powoływany przez J.G. w postępowaniu sądowym fakt aktualnego spłacania przez niego prywatnych długów – w kwotach nawet 300 zł miesięcznie (oświadczenie k. 16, 29v. i k. 55 akt sądowych). Fakt ten oznacza bowiem, że skarżący jest w stanie spłacać zobowiązania i czyni to, preferując jednakże innych wierzycieli, z pominięciem publicznoprawnych należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek.

Jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika ponadto, by w przypadku skarżącego zachodziły szczególne okoliczności wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia.

Wszystkie omówione wyżej okoliczności w ocenie Sądu wskazują, że dokonana przez organ analiza sytuacji skarżącego, tak majątkowej, rodzinnej, jak i zdrowotnej nie pozwala na postawienie zarzutu wadliwości wysnutego z tej analizy wniosku, iż nie zachodziły wyjątkowe, nadzwyczajne okoliczności, które przemawiałyby za umorzeniem należności. Organ administracji prawidłowo ocenił, że w rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić należności z tytułu składek, ponieważ pociągnęłoby to za sobą zbyt ciężkie skutki dla skarżącego i jej rodziny, a zwłaszcza, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby skarżącego i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

W konsekwencji zaskarżona decyzja nie narusza przytoczonych wyżej przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, a zatem nie zachodziły podstawy do jej uchylenia.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.

Rozstrzygnięcie z punktu II uzasadnia art. 250 p.p.s.a. w związku z § 19 pk 1, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust.3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)