Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 606/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2019-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust.1 i 2; art. 16 ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 1312
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło, asesor WSA Katarzyna Górska (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 14 listopada 2019r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarga M T (dalej: "producent", "strona" lub "skarżący") dotyczy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w O (dalej: "organ odwoławczy" lub "dyrektor ARiMR") utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S (dalej: "kierownik BP" lub "organ pierwszej instancji") z dnia "[...]"r. nr: "[...]"w sprawie odmowy przyznania na 2018 r. płatności do bydła i nałożenia sankcji w wysokości "[...]"zł oraz w sprawie przyznania na 2018 r. jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych.

Z akt sprawy wynika, że w dniu "[...]"r. producent złożył wniosek o przyznanie płatności na 2018 r., w którym ubiegał się m. in. o przyznanie płatności do bydła w ilości "[...]" sztuk. W toku kontroli administracyjnej okazało się, że "[...]" wykazanych we wniosku o płatność zwierząt przekroczyło, na dzień "[...]"r. wiek 24 miesięcy.

Organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (dalej: "ustawa o płatnościach") rolnikowi przysługują płatności związane do zwierząt, jeżeli posiada przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności, co najmniej 3 sztuki samic lub samców tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy. Na podstawie systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt prowadzonego przez ARiMR stwierdzono, że "[...]" zwierząt wymienionych w decyzji urodziło się ponad 24 miesiące przed datą 15 maja 2018 r., co wyklucza je z płatności do bydła. We wniosku zadeklarowano "[...]" zwierząt, zaś liczba zwierząt zatwierdzonych wynosi"[...]", zatem procent różnicy wynosi powyżej 100%. Zgodnie z art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie nr 640/2014"), jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę zwierząt. Dlatego odmówiono przyznania płatności do bydła i nałożono karę administracyjną w wysokości "[...]" zł, na podstawie art.19 ust.3 ww. rozporządzenia potrącaną z płatności realizowanych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W pozostałym zakresie płatności zostały przyznane zgodnie z wnioskiem.

W odwołaniu strona podniosła, że nie wiedziała, że bydło, które kończy 24 miesiące nie podlega płatności do bydła. Ponadto pracownik Biura Powiatowego ARiMR w S zapewnił, iż w razie nieprawidłowości w złożonym wniosku, producent zostanie o tym fakcie poinformowany w celu jego skorygowania, co jednak nie nastąpiło. W zakresie pozostałych płatności w odwołaniu nie sformułowano żadnych zarzutów.

Zaskarżoną decyzją dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję kierownika BP.

W uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny zgodny z opisem przedstawionym przez organ pierwszej instancji. Potwierdził stanowisko kierownika BP, że z uwagi na niespełnienie wymogów zawartych w art. 16 ust. 2 pkt l ustawy o płatnościach należało "[...]" szt. zwierząt wykluczyć z płatności do bydła, a ponadto powołał art. 30 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014, z którego wynika, że jeżeli liczba zwierząt zgłoszona we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność przewyższa liczbę zatwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnych lub kontroli na miejscu, pomoc lub wsparcie oblicza się na podstawie zwierząt zatwierdzonych.

Dyrektor ARiMR wskazał, że do płatności zatwierdzono "[...]" sztuki bydła, spełniające ww. wymogi. Stawka płatności do zwierzęcia z gatunku bydło domowe (Bos taurus) w 2018 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie stawek płatności związanych do zwierząt za 2018 r. i wynosi 293,04 zł. Początkowa kwota płatności do bydła została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice pomiędzy liczbą zwierząt zadeklarowanych we wniosku a liczbą zwierząt zatwierdzonych. Różnica między liczbą zwierząt zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku, a liczbą zwierząt zatwierdzonych wyniosła "[...]" szt.

Podkreślono w decyzji, że wniosek o płatność pod względem formalnym został wypełniony prawidłowo, zaś kontrola kompletności nie wykazała błędów. Dlatego nie było podstaw do wezwania producenta do skorygowania wniosku. Ponadto zgodnie z art. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (dalej: "rozporządzenie nr 809/2014") - jeśli właściwy organ poinformował już beneficjenta o jakichkolwiek przypadkach niezgodności w dokumentach, o których mowa w ust. 1, lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub jeśli ta kontrola ujawni jakiekolwiek przypadki niezgodności, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części tych dokumentów, których dotyczy niezgodność. Zatem, zdaniem organu odwoławczego, strona nie mogłaby wycofać błędnie zadeklarowanych zwierząt z uwagi na fakt poinformowania jej o istniejących we wniosku nieprawidłowościach. Strona, wysyłając wniosek przy pomocy aplikacji eWniosekPlus, potwierdziła, że znane są jej m.in. skutki składania fałszywych oświadczeń wynikające z art. 297 § 1 i § 2 Kodeksu karnego i zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, jak również zobowiązuje się do niezwłocznego informowania ARiMR o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nadmierne lub nienależne przyznanie płatności ( ... ), co wynika z treści formularza eWnioskuPlus "Oświadczenia i zobowiązania".

Wobec tego w ocenie dyrektora ARiMR to strona ponosi odpowiedzialność za treść wniosku oraz za treść złożonych oświadczeń, co dotyczy także wymogów określonych w art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach.

Podkreślono w decyzji, że strona nie wykazała należytej staranności przy deklarowaniu zwierząt uprawnionych do przyznania płatności do bydła, opierając swoją deklarację na wniosku z 2017 r. Jednak organy rozpatrujące wniosek obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 Kpa zasadą praworządności, tj. na podstawie i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, które w sprawie tej są jednoznaczne.

W skardze zażądano uchylenia decyzji organów obu instancji w zakresie odmowy przyznania płatności do bydła i nałożenia trzyletniej sankcji w wysokości "[...]"zł oraz zasądzenia kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa procesowego.

W zakresie prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 przez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż nie zachodzą przesłanki do skorygowania wniosku o przyznanie płatności na 2018 r.

Zarzucono także naruszenie w istotny sposób przepisów postępowania, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o płatnościach przez przyjęcie, iż organ pierwszej instancji nie ma obowiązku stać na straży praworządności, nie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć całego materiału dowodowego oraz nie ma obowiązku udzielania stronie na jej żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że skarżący nie wiedział, że wypełnił swój wniosek z oczywistymi błędami. Jego córka udała się do oddziału ARiMR w S by zweryfikować poprawność złożonych dokumentów i pracownik Agencji zapewnił, że w razie nieprawidłowości wnioskodawca zostanie poinformowany o tym telefonicznie lub pisemnie oraz wezwany do Agencji, by skorygować wniosek. Nic takiego jednak nie miało miejsca, a zamiast tego wydana została decyzja o odmowie płatności do bydła oraz nakładająca sankcję finansową.

Zdaniem skarżącego należało zastosować art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. Podkreślił, że przepis ten może być stosowany w wyjątkowych sytuacjach. Sprostowanie lub poprawa może dotyczyć jedynie oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, które może on uznać tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w złożonych dokumentach. Dodatkowym warunkiem jest stwierdzenie, że beneficjent działał w dobrej wierze. W niniejszej sprawie we wniosku zostały zadeklarowane zwierzęta, które faktycznie są własnością skarżącego, a więc zawarte tam dane były zgodne ze stanem rzeczywistym. Jedyny błąd, jakiego dopuścił się skarżący, to błędne zaznaczenie "checkboxa" w elektronicznym wniosku. Dla oceny dobrej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. Pojęcie "oczywistego błędu" zawiera w sobie zarówno możliwość popełnienia go wskutek "oczywistej omyłki pisarskiej", jak i "oczywistej omyłki rachunkowej".

Skarżący wraz z wnioskiem o dopłaty złożył także "Oświadczenie i zwierzętach zadeklarowanych do płatności", w którym wskazał, iż ubiega się "o przyznanie płatności do bydła do niżej wymienionych zwierząt znajdujących się w siedzibie/siedzibach stada, co potwierdza wpis do rejestru zwierząt gospodarskich, prowadzony na podstawie przepisów o systemie identyfikacji rejestracji zwierząt". Skarżący ubiegał się o płatność do bydła wpisanego do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych i o konkretnych numerach identyfikacyjnych. Część z zadeklarowanego bydła była w wieku powyżej 24 miesięcy, o czym jednak organ wiedział z urzędu, z uwagi na fakt, iż prowadzi on w systemie informatycznym rejestr zwierząt gospodarskich. Wiedza organu wynikała z tego, że na podstawie Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szczegółowego zakresu danych zamieszczanych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych, w tym bydła, zamieszcza się m. in. datę urodzenia zwierzęcia gospodarskiego i numer siedziby stada, w którym to zwierzę się urodziło. Z kolei z art.4 ustawy o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt wynika, że Agencja prowadzi rejestr zwierząt gospodarskich oznakowanych w systemie informatycznym. Skarżący zaznaczył, że skoro w "Oświadczeniu o zwierzętach zadeklarowanych do płatności" powołał się na konkretne numery identyfikacyjne bydła wpisane do rejestru, to błąd we wniosku mógł być łatwo wykryty przy rutynowym sprawdzeniu wniosku, a rolnik po wezwaniu do wyjaśnień, powinien mieć możliwość natychmiastowego potwierdzenia oczywistej omyłki i jej skorygowania. Błąd ten nie mógł powodować dyskwalifikacji wniosku i wywoływać negatywnych konsekwencji dla rolnika. Z samej okoliczności, że organ we własnym zakresie, bez informowania strony i odebrania od niej wyjaśnień i bez kontroli stada ustalił, że "[...]" ze zgłoszonych do płatności do bydła zwierząt nie kwalifikuje się do otrzymania pomocy finansowej z uwagi na wiek - wynika, że błąd we wniosku został bezpośrednio zidentyfikowany w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach złożonych przez wnioskującego, a tym samym jest błędem oczywistym w rozumieniu art. 4 rozporządzenia nr 809/2014. Podważył skarżący zasadność powołania się przez organ na art. 3 ust. 2 ww. aktu co do stwierdzenia braku możliwości wycofania błędnie zadeklarowanych zwierząt w zw. z poinformowaniem skarżącego o nieprawidłowościach wniosku. Skarżący uważa, że przepis ten nie ma zastosowania, bo wprawdzie "[...]" ze zgłoszonych "[...]" zwierząt nie spełniało przesłanek z art. 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, czyli nie były "bydłem" w rozumieniu ustawy, lecz jednak kwalifikowały się do przyznania płatności na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach jako "krowy" o czym skarżący powinien zostać przez organ pouczony.

Zarzucono też organowi, że powołuje się na treść art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 co do stwierdzenia braku możliwości wycofania błędnie zadeklarowanych zwierząt w związku z poinformowaniem skarżącego o nieprawidłowościach wniosku, pomijając art. 4.

Według skarżącego wykrycie oczywistego błędu nie wymagało od organu żadnych nadzwyczajnych działań w terenie, czy też długotrwałej analizy jakiejkolwiek dokumentacji, a ponadto nie wypełnił organ swych obowiązków informacyjnych wobec skarżącego, wynikających z art.4 rozporządzenia nr 809/2014. Organ w przypadku stwierdzenia oczywistego błędu winien był o tym fakcie poinformować skarżącego celem umożliwienia mu poprawienia wniosku o płatność.

W zakresie zarzucanego naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1-3 ustawy o płatnościach podniesiono, że uniemożliwiając skarżącemu dokonania korekty złożonego wniosku, mimo iż art. 4 rozporządzenia nr 809/2014 taką możliwość przewiduje, organy nie zrealizowały swego obowiązku stania na straży praworządności. W art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach zawarta została zasada oficjalności, zobowiązująca organ do tego, aby w toku postępowania podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc, by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Według skarżącego wystarczyłoby gdyby organ pierwszej instancji zweryfikował wiek zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie płatności na 2018 r. za pośrednictwem elektronicznej bazy danych, którą dysponuje.

Skarżący kwestionuje stanowisko organu w kwestii braku obowiązku pouczania strony co do okoliczności prawnych. Podkreślił, że mógł uniknąć negatywnych konsekwencji w postaci wydania decyzji o odmowie przyznania płatności do bydła i nałożenie na niego trzyletnich sankcji, gdyby kierownik BP udzielił mu rzetelnej informacji o wystąpieniu oczywistego błędu oraz o możliwym do zastosowania trybie jego skorygowania. Skarżący działał w dobrej wierze, a nawet zwrócił się do kierownika BP o weryfikacje poprawności złożonego przez siebie wniosku, otrzymując zapewnienie, iż w razie stwierdzonych nieprawidłowości zostanie on wezwany do korekty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Rozpatrywana sprawa dotyczy płatności bezpośrednich przyznawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. DzU 2018 r., poz.1312. Zgodnie z art.7 ust.1 i 2 tej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha. Przepis art.16 ust.2 ustawy o płatnościach przewiduje płatności do bydła (pkt 1) oraz płatności do krów (pkt 2). I tak, płatności do bydła są przyznawane rolnikowi, jeżeli przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności posiada samice lub samce tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, nie przekracza 24 miesięcy oraz liczba zwierząt objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki Zaś płatności do krów przyznawane są, jeżeli przez okres 30 dni od dnia złożenia wniosku o przyznanie tej płatności rolnik posiada samice tego gatunku, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, przekracza 24 miesiące oraz liczba zwierząt, o których mowa w lit. a, objętych wnioskiem o przyznanie tej płatności złożonym przez tego rolnika wynosi co najmniej 3 sztuki.

Z § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. poz. 351 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie w sprawie warunków") wynika, że warunki, o których mowa w art. 16 ust. 2 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a ustawy, uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt.

W sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydane zostało przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzenie z dnia 12 marca 2015 r. (Dz.U.2015 poz.352, dalej: "rozporządzenie w sprawie wniosków"), jak wynika z §1 ust.1 lit. f, określa ono szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski o przyznanie płatności związanych do zwierząt w formie płatności do bydła domowego oraz płatności do krów. W § 3 ust.1 i 3 tego rozporządzenia przyjęto, że wnioski o przyznanie płatności związanych do zwierząt w formie płatności do bydła domowego oraz płatności do krów zawierają oświadczenia i zobowiązania rolnika związane z płatnością, której dotyczą, tj. zawierają oświadczenie o liczbie sztuk zwierząt zadeklarowanych do płatności do bydła lub płatności do krów, z podaniem numerów identyfikacyjnych tych zwierząt oraz numeru siedziby stada, w którym zwierzęta są przetrzymywane, jeżeli jest inny niż numer siedziby stada wnioskodawcy zgłoszonej do systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Ponadto w § 12 ww. rozporządzenia wskazano, że dołączane do wniosków w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dokumenty sporządza się na formularzach opracowanych i udostępnionych przez agencję.

Z formularza "oświadczenia o zwierzętach zadeklarowanych do płatności" (dalej: "Oświadczenie") wynika, że wnioskodawca oświadcza, że ubiega się o płatność do zwierząt, których numery identyfikacyjne zostały podane w ww. "Oświadczeniu". Wnioskodawca przed złożeniem podpisu oświadcza także, że zna skutki fałszywych oświadczeń, wynikające z art.297 §1 i 2 Kodeksu karnego. Z pouczenia wynika, że ww. Oświadczenie stanowi integralną część wniosku oraz że może dotyczyć tylko jednego rodzaju płatności (tj. do bydła lub do krów). Pouczenie zawiera także informację dotyczącą wymaganego wieku deklarowanych zwierząt.

Z powyższego wynika, że skarżący miał obowiązek załączyć do wniosku o płatność formularz, w którym oświadcza, że deklaruje do płatności takie zwierzęta, które spełniają warunki przyznania płatności, które to warunki są mu znane. Pod takim oświadczeniem złożył swój podpis skarżący.

Złożenie przez rolnika wniosku o przyznanie płatności jest dobrowolne. Wyłącznie od rolnika zależy, o jakie płatności występuje i jakie zwierzęta zgłasza do płatności. Rolnik może wniosek skorygować bądź wycofać. Składając wniosek musi rolnik spełnić szereg obowiązków, gdyż warunkiem uzyskania płatności jest złożenie prawidłowo wypełnionego wniosku i oznaczenie w nim przez rolnika istotnych danych dotyczących podejmowanego zobowiązania w zakresie płatności obszarowych. Dotyczy to m. in. wskazania takich zwierząt, które kwalifikują się do przyznania płatności, zgodnie z wymaganiami określonymi w art.16 ust.2 ustawy o płatnościach, tj. na dzień 15 maja danego roku wiek zwierzęcia nie przekracza 24 miesięcy (płatność do bydła) lub wiek zwierzęcia przekracza 24 miesięcy (płatność do krów).

Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy istotny jest przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków, bowiem wynika z niego, że warunki dotyczące wieku deklarowanych zwierząt uznaje się za spełnione, jeżeli potwierdza to wpis do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych, o którym mowa w przepisach o identyfikacji i rejestracji zwierząt.

Zatem producent składa wniosek, w którym oświadcza, że zna zasady przyznawania płatności oraz że podane przez niego dane są zgodne z prawdą, zaś do wniosku dołącza ww. Oświadczenie, w którym dokonuje wyboru jednej z dwóch możliwych form wnioskowanej płatności oraz deklaruje określone numerami identyfikacyjnymi zwierzęta,.

W znajdujące się w aktach sprawy Oświadczeniu załączonym przez skarżącego do wniosku o płatność zaznaczono, że producent ubiega się o płatność do bydła w ilości "[...]" sztuk i wpisano numery identyfikacyjne każdego zwierzęcia, co zostało negatywnie zweryfikowane przez kierownika BP w zakresie wymogu wieku "[...]" zwierząt. We wniosku o płatność skarżący oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności. Zatem powinien być mu znany wymóg dotyczący wieku deklarowanych zwierząt, co do którego został pouczony w formularzu "Oświadczenia". Wskazanie we wniosku (Oświadczeniu) konkretnych zwierząt, do których miała nastąpić płatność, stanowi zadeklarowanie zobowiązania, w tym przypadku niezgodnego z prawdą, co wskazuje na nieprawidłowe przyjęcie zobowiązania przez beneficjenta.

Na podstawie art.4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 227z późn. zm.) wnioski o przyznanie pomocy, wnioski o wsparcie, wnioski o płatność i dokumenty uzupełniające złożone przez beneficjenta mogą zostać skorygowane i poprawione w dowolnym czasie po ich złożeniu w przypadku stwierdzenia oczywistych błędów uznanych przez właściwy organ na podstawie ogólnej oceny danego przypadku, pod warunkiem że beneficjent działał w dobrej wierze. Właściwy organ może uznać oczywiste błędy tylko w przypadku, gdy mogą one być bezpośrednio zidentyfikowane w wyniku sprawdzenia informacji zawartych w dokumentach, o których mowa w akapicie pierwszym.

Zgodnie z art.23 ust.1 ustawy o płatnościach, jeśli wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art.64 §1 Kpa (brak adresu), kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art.1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Stosownie do art.23 ust.2 ustawy o płatnościach, w przypadku nieusunięcia ww. braków w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art.1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów.

Zadeklarowanie zwierząt niespełniających warunków przyznania płatności nie mieści się, zdaniem Sądu, w ramach braków formalnych lub oczywistego błędu, gdyż, jak wyżej wskazano, dotyczy nieprawidłowego zadeklarowania zobowiązania. Dlatego, skoro nie został popełniony błąd we wniosku, to nie ma znaczenia, czy organ mógł łatwo wykryć nieprawidłowe zadeklarowanie zwierząt, a także to, że prowadzony jest urzędowy rejestr zwierząt gospodarskich, na podstawie którego organ zweryfikował prawidłowość zadeklarowanego zobowiązania. Dlatego też Sąd nie poddawał ocenie przytoczonych w skardze okoliczności związanych ze złożeniem wniosku.

Z wyżej podanych przyczyn, w ocenie Sądu, niezgodne z prawdą wskazanie we wniosku o płatność (w Oświadczeniu) zwierząt niespełniających warunków przyznania płatności nie jest ani brakiem formalnym, o którym mowa w art.23 ust.1 ustawy o płatnościach, ani oczywistym błędem, o którym mowa w art.4 rozporządzenia nr 809/2014.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę na to, że skarżący wskazał w odwołaniu na swój brak wiedzy co do tego, że bydło, które kończy 24 miesiące, nie podlega płatności do bydła. To zaś oznacza, że wypełniając Oświadczenie nie pomylił się, jak twierdzi (tj. nie było tak, że omyłkowo zaznaczył błędne pole) lecz z uwagi na nieznajomość przepisów świadomie wybrał pole niewłaściwe. Zatem, nawet gdyby przyjąć prawną dopuszczalność "oczywistego błędu", o którym mowa w art.4 rozporządzenia nr 809/2014, umożliwiającego korygowanie wniosku, to i tak skarżący nie mógłby się na taki błąd powoływać. W nawiązaniu do podnoszonego w skardze argumentu, że skoro nie przysługuje płatność do bydła, to przysługuje płatność do krów, zauważyć należy, że aby otrzymać płatność do krów, po pierwsze, należało dokonać odpowiedniego wyboru poprzez zaznaczenie w Oświadczeniu stosownego pola, po drugie zaś, płatność przysługuje, jeżeli rolnik posiada samice, których wiek w dniu 15 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności, przekracza 24 miesiące. Z akt sprawy nie wynika, czy "[...]" zwierząt nie spełniających wymogu wieku w ramach płatności do bydła to samice, zatem nie wiadomo, czy skarżący otrzymałby płatność do krów.

W konsekwencji omawiane Oświadczenie w zakresie "[...]" zwierząt zostało nieprawidłowo wypełnione, co jest równoznaczne z nieprawidłową deklaracją zobowiązania w zakresie płatności. Skutkowało to zastosowaniem wskazanego w decyzjach przepisu art. 31 ust. 2 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. z 2014 r. Nr 181 z późn. zm.). Przepis ten mówi, że jeżeli stwierdzone nieprawidłowości dotyczą więcej niż trzech zwierząt i ustalony procent obniżki przekracza 50% rolnikowi odmawia się przyznania płatności oraz nakłada karę administracyjną w wysokości odpowiadającej kwocie przypadającej na stwierdzoną różnicę zwierząt. Zasadnie też powołał się organ na art. 3 ust. 2 rozporządzenia nr 809/2014 co do stwierdzenia braku możliwości wycofania błędnie zadeklarowanych zwierząt w zw. z poinformowaniem skarżącego o nieprawidłowościach wniosku.

Na podstawie art.3 ust.2 ustawy o płatnościach w postępowaniach dotyczących płatności organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Taka konstrukcja prawna przepisu wskazuje, że obowiązek zebrania materiału dowodowego został przerzucony na strony postępowania, zaś organ nie jest obowiązany do podjęcia z urzędu (lub na wniosek strony) wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w tym do zebrania materiału dowodowego w sposób kompletny i wszechstronny. Nie oznacza to jednak całkowitego zwolnienia organu z obowiązku prowadzenia jakichkolwiek czynności dowodowych. Skoro, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach, organ stoi na straży praworządności, to na gruncie rozpoznawanej sprawy powinien wyjaśnić, czy wniosek skarżącego o przyznanie płatności był zasadny i czy został złożony w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami. Te okoliczności, zdaniem Sądu, zostały należycie wyjaśnione i uzasadnione. Dlatego, oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, Sąd nie dopatrzył się naruszenia ww. zasad.

W związku z powyższym nie stwierdził Sąd, aby z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów doszło do odmowy przyznania płatności do bydła i nałożenia kary administracyjnej.

Mając na uwadze powyższe rozważania i uznając zarzuty skargi za niezasadne, Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. DzU 2018 poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.