Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 835/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i orzeczenia organów I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1532/14 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania naruszenia stosunków wodnych 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Koniusza znak: [...] z dnia [...] lutego 2014 r., 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz A. B. kwotę 850 (osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 18 grudnia 2014 r., II SA/Kr 1532/14, oddalił skargę A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2014 r., w przedmiocie odmowy uznania naruszenia stosunków wodnych.

Wyrok wydany został w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

A. B. wystąpił do Wójta Gminy Koniusza o zbadanie sprawy zmiany konfiguracji działki należącej do J. N. poprzez wykonanie na niej nasypu. Organ wszczął postępowanie administracyjne, w pierwszej kolejności informując właściciela działki – J. N. o jego obowiązkach i obostrzeniach wynikających z przepisów ustawy Prawo wodne. W trakcie przeprowadzonej w dniu 29 maja 2012 r. wizji lokalnej stwierdzono zgromadzenie na działce nr 95 ok. 7 wywrotek ziemi, która nie była jeszcze rozgarnięta; teren był podniesiony o ok. 70 cm, ale nasyp nie dochodził do ogrodzenia nieruchomości A. B.. Organ ponowił wizję lokalną na gruncie w dniach 6 czerwca 2012 r., 14 czerwca 2012 r. (nie stwierdzono wówczas zastoisk wodnych mimo wcześniejszych intensywnych opadów), 24 lipca 2012 r. Biegły z zakresu gospodarki wodnej w opinii stwierdził, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych, bowiem właściciel działki nr 95 wykonując nasyp, uformował go tak, aby nie zmieniać kierunku spływu wód.

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Wójt Gminy Koniusza stwierdził, że nie doszło do naruszenia stosunków wodnych poprzez wykonanie nasypu na działce nr 95 w Glewie, gm. Koniusza. W pkt 4 sentencji decyzji nakazano właścicielowi działki nr 95 odtworzenie i utrzymywanie rowu na swoim gruncie do granicy z działką nr 96/2.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania A. B., uchyliło decyzję z dnia [...] lutego 2013 r.

Wójt Gminy Koniusza, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. orzekł, że w sprawie nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na działce nr 95 w miejscowości Glew poprzez wykonanie nasypu.

W uzasadnieniu podał, że przeprowadził w dniu 29 lipca 2013 r. kolejną wizję lokalną na gruncie, w trakcie której A. B. i J. N. złożyli sprzeczne oświadczenia, co do kierunku spływu wód opadowych. Ponadto biegły J. M. podtrzymała swoją opinię o tym, że nie istnieje zjawisko fizyczne, które zmieniałoby stan wód na działkach nr 95 i 96/2.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że właściciel działki nr 95 nadsypał warstwę ziemi o wysokości około 70 cm na części swojej działki. Pozostawił jednak pas około 1,5 metra szerokości, w pierwotnym ukształtowaniu od strony ogrodzenia działki nr 96/2. W poprzek działki nr 95 jest poprowadzony rów i w jego kierunku występuje nachylenie nasypu ziemi. Zgodnie z opiniami biegłego z zakresu postępowania wodnoprawnego inż. J. M. z dnia 25 sierpnia 2012 r. i z dnia 3 października 2013 r. nie nastąpiło naruszenie stosunków wodnych przez J. N. poprzez wykonanie nasypu ziemi na działce nr 95. Przedłożona przez A. B. opinia techniczno-budowlana wykonana przez inż. Stanisława M.ego rzeczoznawcę budowlanego, o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, nie spełnia wymagań stawianych opiniom z zakresu prawa wodnego. Opinia dotyczy opisu stanu technicznego budynku mieszkalnego A. B. bez odniesienia się i porównania do stanu sprzed wykonania nasypu. Autor opinii stwierdza, iż występuje niekorzystna zmiana poziomu zwierciadła wody gruntowej w sąsiedztwie, jednocześnie nie wskazuje żadnego dowodu rzeczowego w przedmiotowej sprawie. Natomiast zmiana poziomu zwierciadła wody może mieć różne przyczyny. Sugerowanie przez rzeczoznawcę o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, iż nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działce sąsiedniej jest nieprzekonujące, gdyż osoba ta nie posiada odpowiednich uprawnień z zakresu oceny gospodarki wodnej.

SKO wskazało, że zaskarżona decyzja organu I instancji z dnia [...] lutego 2014 r. uwzględnia w całości wnioski przedstawione przez biegłą mgr inż. J. M. orzekając o braku naruszenia stosunków wodnych na gruncie J. N.. Sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie (np. wykonanie nasypu) nie jest wystarczający do zastosowania sankcji z art. 29 Prawa wodnego. Konieczne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. A ta okoliczność została wykluczona w opinii biegłej i potwierdzona w postępowaniu administracyjnym połączonym z rozprawą wodnoprawną, wizjami w terenie, wykonaniem dokumentacji fotograficznej, która przedstawia stan na gruncie przedmiotowych działek o numerach: 95 i 96/2. Odwołując się do wyżej przedstawionych przesłanek prawnych zawartych w art. 29 Prawa wodnego, a to: wystąpienia zmian stanu wody na gruncie, ustalenia szkody na gruncie sąsiednim i w końcu związku przyczynowego pomiędzy zmianą stosunków wodnych a szkodą - należało stwierdzić, że brak wystąpienia pierwszej przesłanki eliminuje konieczność ustalenia, czy pozostałe przesłanki wystąpiły czy też nie. Przepis art. 29 Prawa wodnego nie nakłada bowiem na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Ustalenie, że nie dokonano zmiany stanu wody na gruncie eliminuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy na gruncie art. 29 prawa wodnego. Przepis ten ustanawiający administracyjny tryb postępowania stanowi wyjątek od zasady. Ze względu na swój wyjątkowy charakter nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że jeżeli roszczenie negatoryjne o przywrócenie stanu zgodnego z prawem przybiera inną postać niż żądanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, to takie roszczenie powinno być dochodzone w postępowaniu sądowym.

A. B. w skardze na powyższą decyzję zarzucił naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3 K.p.a. Zdaniem skarżącego organy administracji dopuściły się szeregu uchybień, m.in. zaniechały powołania biegłego z zakresu hydrogeologii, przyjęły jako dowód w sprawie opinię biegłej J. M., sporządzoną w oparciu o wizję lokalną w okresie, kiedy opady deszczu nie występowały, pominęły opinię techniczno-budowlaną z listopada 2012 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, że art. 29 ust. 1 Prawa wodnego statuuje generalny zakaz zmiany stanu wody na gruncie. Sąd przywołał pogląd, zgodnie z którym "stan wody na gruncie, o którym mowa w art. 29 P.w., to stan rozumiany jako pewien stan faktyczny - zarówno naturalny, jak i czasami powstały w wyniku legalnego zagospodarowania terenu". Z kolei, spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy hydrologicznymi. Z przepisu art. 29 P.w. wynika zatem, że jeżeli - mimo zakazu - właściciel zmienił stan wody na swoim gruncie, a zmiana ta nastąpiła ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to stosowny organ administracji uprawniony jest do nakazania mu m.in. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 P.w.). Ocena zmiany stosunków wodnych wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych oraz ewentualnie przeprowadzenia odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. Oględziny nieruchomości czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy w odnośnym zakresie nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy, tj. czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Regułą jest, iż w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego, między innymi na okoliczność, czy na działce sąsiedniej powstała szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stanu wód na gruncie a szkodą.

W ocenie Sądu, mając na uwadze m.in. opinie biegłych, a także zawartą w aktach sprawy w formie płyty CD wszechstronną dokumentacją fotograficzną, działania właściciela działki nr 95, polegające na nadsypaniu warstwy ziemi o wysokości około 70 cm na części swojej działki, przy pozostawieniu jednak pasa około 1,5 metra szerokości, w pierwotnym ukształtowaniu od strony ogrodzenia działki nr 96/2 oraz przy uwzględnieniu okoliczności, że zarazem w poprzek działki nr 95 jest poprowadzony rów i w jego kierunku występuje nachylenie nasypu ziemi - nie noszą znamion spowodowania zmiany stanu wody na przedmiotowej działce nr 95. Sąd podzielił stanowisko organów administracji publicznej, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie (np. wykonanie nasypu) nie jest wystarczający do zastosowania sankcji wynikających z treści art. 29 Prawa wodnego. Niezbędne jest jeszcze ustalenie, że dokonana przez właściciela nieruchomości nr 95 zmiana w postaci nadsypania warstwy ziemi o wysokości około 70 cm na części działki nr 95 - spowodowała zmianę stanu wody na gruncie. Okoliczność ta została wykluczona w opinii biegłej z zakresu postępowania wodnoprawnego inż. J. M. i zweryfikowana w postępowaniu administracyjnym połączonym z rozprawą wodnoprawną, wizjami w terenie, wykonaniem dokumentacji fotograficznej, która przedstawia stan na gruncie przedmiotowych działek o numerach: 95 i 96/2. Z wniosków opinii biegłego z zakresu postępowania wodnoprawnego inż. J. M. z dnia 25 sierpnia 2012 r. i potwierdzonych w opinii z dnia 3 października 2013 r. - jednoznacznie i bezsprzecznie wynika, że nie nastąpiło naruszenie stosunków wodnych przez J. N. przez wykonanie nasypu ziemi na działce nr 95. Właściciel działki nr 95, zdaniem w/w biegłej, wykonując przedmiotowy nasyp, uformował go tak, aby nie zmieniać kierunku spływu wód. Teza biegłej inż. J. M. jest spójna z dokumentacją fotograficzną znajdującą się w aktach sprawy oraz zasA.i logiki i doświadczenia życiowego. Za takim wnioskiem przemawia okoliczność pozostawienia przez J. N. pasa około 1,5 metra szerokości, w pierwotnym ukształtowaniu od strony ogrodzenia działki nr 96/2 oraz fakt, że zarazem w poprzek działki nr 95 jest poprowadzony rów i w jego kierunku występuje nachylenie nasypu ziemi.

Opinia techniczno-budowlana wykonana przez inż. Stanisława M.ego rzeczoznawcę budowlanego, o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, nie spełnia wymagań stawianych opiniom z zakresu prawa wodnego. Opinia ta dotyczy opisu stanu technicznego budynku mieszkalnego A. B. bez odniesienia się i porównania do stanu sprzed wykonania nasypu. Uzasadnione jest także przekonanie organu II instancji, że Autor opinii jedynie arbitralnie stwierdza, iż występuje niekorzystna zmiana poziomu zwierciadła wody gruntowej w sąsiedztwie, a jednocześnie nie wskazuje żadnego dowodu rzeczowego w przedmiotowej sprawie. Natomiast zmiana poziomu zwierciadła wody może mieć różne przyczyny. Sugerowanie przez rzeczoznawcę o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, iż nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działce sąsiedniej nie jest, zdaniem Sądu, przekonujące, gdyż osoba ta nie posiada odpowiednich uprawnień z zakresu oceny gospodarki wodnej. Skoro skarżący kwestionuje opinię biegłego z zakresu postępowania wodnoprawnego, to wskazywana przez niego "kontr-ekspertyza" do wykorzystania w sprawie powinna być przygotowana przez biegłego w tej wiodącej, dla charakteru sprawy, z zakresu postępowania wodnoprawnego dziedzinie.

Wbrew opinii skarżącego nie zachodzi konieczność uzupełniania postępowania wyjaśniającego. Organy oparły swoje stanowisko na opinii biegłego posiadającego odpowiednie przygotowanie do jej sporządzenia dla potrzeb kontrolowanej sprawy, a nadto w treści swoich decyzji samodzielnie ustosunkowały się do zagadnienia zastosowania w sprawie art. 29 Prawa wodnego.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia opinii techniczno-budowlanej z listopada 2012 r. – Sąd podzielił stanowisko SKO w Krakowie, że treść art. 29 Prawa wodnego nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku ustalenia wszelkich przyczyn danego stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, ale nakazuje właściwemu organowi wyjaśnienie, czy powstałe szkody mogą być następstwem zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, co do którego zgłoszono roszczenie. Ustalenie, iż nie dokonano zmiany stanu wody na gruncie eliminuje możliwość rozstrzygnięcia sprawy na gruncie art. 29 prawa wodnego. Przepis ten ustanawiający administracyjny tryb postępowania stanowi - w tej sferze stosunków społecznych - wyjątek od zasady stosowania norm prawa prywatnego. Ze względu na swój charakter publicznoprawny nie powinien być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że jeżeli roszczenie negatoryjne o przywrócenie stanu zgodnego z prawem przybiera inną postać niż żądanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom z uwagi na zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, to takie roszczenie powinno być dochodzone w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że Kolegium wydało kwestionowaną decyzję w sposób zgodny z powszechnie obowiązującym prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.

A. B. w skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

- naruszenie art. 3 § 1 p.p.s.a., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77§ 1 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo że:

- po stronie organów administracji obu instancji zaniechano kompleksowego zebrania i rozważenia w sprawie całości materiału dowodowego, a to zaniechano powołania biegłego z zakresu hydrogeologii w szczególności w aspekcie podnoszonej przez skarżącego okoliczności dotyczącej specyficznej struktury gleby w rejonie na których położone są przedmiotowe działki i popartym w tym zakresie dowodem w postaci opinii geologa;

- bezpodstawnie pominięto opinię techniczno-budowlaną z listopada 2012 r. w przedmiocie oceny niekorzystnego wpływu zmienionych lokalnie warunków geotechnicznych gruntu na konstrukcję budynku mieszkalnego, która została sporządzona wespół przez rzeczoznawcę budowlanego oraz biegłego z zakresu geologii. Pominięto przy tym, że przedmiotowa opinia dotyczyła oceny geotechnicznej gruntu, rzeźby terenu i wpływu zmienionego kierunku odpływu wód z opadów atmosferycznych na działkę nr 96/2. zwłaszcza usytuowanego na niej budynku mieszkalnego, a zatem była istotna w zakresie powstałych szkód oraz związku przyczynowego pomiędzy zaistniałymi zmianami na gruncie i w rezultacie nie wyjaśniono przesłanki z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo Wodne tj. w przedmiocie ustalenia czy dokonane zmiany stanu wody na gruncie wpłynęły szkodliwie na grunt sąsiedni.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonej w niej podstawy.

Strona skarżąca zasadnie w zarzutach kasacyjnych zakwestionowała stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który kontrolując wydane w sprawie decyzje zaakceptował dokonaną przez organy obu instancji ocenę materiału dowodowego i przyjęte ustalenia faktyczne w sytuacji, gdy w postępowaniu administracyjnym doszło do naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a.

W niniejszej sprawie zagadnieniem spornym było to, czy działania właściciela nieruchomości (działki nr 95) polegające na nadsypaniu warstwy ziemi w części swojej działki doprowadziły do zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej – ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a w szczególności działki numer 96/16, stanowiącej własność skarżącego. Dokonanie ustaleń w tym zakresie było niezbędne do podjęcia przez organ administracji rozstrzygnięcia na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego stanowiącego, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie właściwy organ może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało. że właściciel działki nr 95 dokonał zmiany na swoim gruncie przez wykonanie nasypu, przy czym w ocenie organów obu instancji w konsekwencji tych działań nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie, co wykluczało zastosowanie środków przewidzianych w art. 29 Prawa wodnego.

Sąd Wojewódzki odnosząc się do wyników postępowania wyjaśniającego stwierdził, że przeprowadzone w sprawie dowody wykazały, iż działania właściciela działki nr 95, polegające na nadsypaniu warstwy ziemi o wysokości około 70 cm, przy pozostawieniu jednak pasa około 1,5 m szerokości, w pierwotnym ukształtowaniu od strony ogrodzenia działki nr 96/2 oraz przy uwzględnieniu okoliczności, że zarazem w poprzek działki nr 95 jest przeprowadzony rów i w jego kierunku występuje nachylenie nasypu ziemi – nie noszą znamion spowodowania zmiany stanu wody na przedmiotowej działce nr 95.

Zgodzić się należało z autorem skargi kasacyjnej, że powyższa konstatacja Sądu nie została poprzedzona prawidłową oceną materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Mianowicie Sąd Wojewódzki przyjął, że wykonana na zlecenie organu pierwszej instancji opinia biegłej inż. J. M. dawała podstawę do jednoznacznego ustalenia, że w analizowanym przypadku nie doszło do naruszenia stosunków wodnych na przedmiotowym gruncie. Jednocześnie Sąd Wojewódzki, tak jak wcześniej organy obu instancji, odmówił mocy dowodowej ekspertyzy prywatnej złożonej w toku postępowania przez skarżącego. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że "opinia techniczno-budowlana wykonana przez inż. Stanisława M.ego rzeczoznawcę budowlanego, o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, nie spełnia wymagań stawianych opiniom z zakresu prawa wodnego". Zdaniem sądu: "sugerowanie przez rzeczoznawcą o specjalności konstrukcyjno-budowlanej, iż nastąpiła zmiana stosunków wodnych na działce sąsiedniej nie jest przekonujące, gdyż osoba ta nie posiada odpowiednich uprawnień z zakresu oceny gospodarki wodnej".

Powyższa ocena Sądu Wojewódzkiego została skutecznie podważona w skardze kasacyjnej, której autor trafnie podniósł, iż Sąd pierwszej instancji idąc za wywodami zawartymi w zaskarżonej decyzji - pominął istotny fakt, że opinia złożona przez skarżącego została sporządzona dwukierunkowo, a to przez rzeczoznawcę budowlanego o specjalności konstrukcyjno-budowlanej na okoliczność stanu technicznego budynku, ale również przez biegłego o uprawnieniach geologicznych z zakresie badania zmian poziomu zwierciadła wody gruntowej na działce nr 95.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że wbrew powtarzanym przez organy obu instancji i Sąd Wojewódzki ustaleniom, autorami opinii z listopada 2012 r. p.n. Ocena techniczno-budowlana w przedmiocie oceny niekorzystnego wpływu zmienionych lokalnie warunków geotechnicznych gruntu na konstrukcję budynku mieszkalnego położonego na działce nr 96/2 w Glewie - są inż. Stanisław M. - rzeczoznawca budowlany oraz mgr Stanisław Klich posiadający uprawnienia do wykonywania prac geologicznych, w tym sporządzania dokumentacji geologicznej w zakresie ustalania przydatności gruntów dla budownictwa. Wymienieni autorzy opracowania przedstawili w opinii charakterystykę konstrukcji budynku i uwarunkowania geologiczne, a w jej wnioskach stwierdzili, że przyczyną zmiany geotechnicznych warunków posadowienia budynku na działce nr do 96/ 2 jest sztuczne podniesienie poziomu gruntu na działce nr 95. Zalecano wykonanie robót skutkujących obniżeniem zwierciadła wód powierzchniowych (gruntowych) przez obniżenie poziomu gruntu na sąsiedniej działce nr 95 na szerokości około 3,5 - 4 m i na całej długości wzdłuż granicy działek. Ponadto zwrócono uwagę, że należy wzdłuż granicy przejmować wody powierzchniowe z opadów w rowek betonowy otwarty z odprowadzeniem ich do istniejącego rowu usytuowanego wzdłuż granicy. Z treści ekspertyzy wynika, że oparta ona została m. in. na wizji lokalnej, oględzinach budynku i terenu, w tym badaniach "odkrywkowych". W takim stanie sprawy nieuprawnione było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że w sprawie nie zachodziła konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Zasadnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że ekspertyza prywatna z listopada 2012 r. wskazała na potrzebę dodatkowego wyjaśnienia kwestii związanych z następstwami wykonanych robót ziemnych w postaci nasypu na działce nr 95 dla stosunków wodnych na gruncie oraz kierunku spływu wód opadowych odbieranych przez rów biegnący na wymienionej działce. Niewątpliwie wobec przedstawionych w opinii prywatnej uwag dotyczących uwarunkowań geotechnicznych gruntu objętego analizą - organ administracji miał obowiązek przeprowadzić czynności wyjaśniające w tym zakresie. Niewystarczającą bowiem do rzetelnego wyjaśnienia sprawy była opinia sporządzona przez mgr inż. J. M.. Przedstawiona przez nią analiza jest zbyt ogólnikowa, w szczególności mało wnikliwe są jej ustalenia co do tego, czy pozostawiony przy ogrodzeniu wzdłuż granicy działek pas wolny zabezpiecza prawidłowy spływ wód opadowych do rowu. Pożądane było więc bardziej wnikliwe zbadanie wpływu urządzonego nasypu na stosunki wodne działek numer 95 i 96/2, w szczególności znaczenia nasypu dla kierunku spływu wód deszczowych, przy uwzględnieniu warunków hydrogeologicznych terenu. Nieprzeprowadzenie przez organ administracji dowodu z dodatkowej opinii właściwego biegłego, który przeprowadziłby kompleksową analizę spornego zagadnienia skutkowało tym, że stan faktyczny w sprawie ustalony został z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 80 K.p.a. Wbrew wymogom ustanowionym w tych przepisach, organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia w sposób uwzględniający interes społeczny i słuszny interes strony niniejszego postępowania. Organy obu instancji, dokonując wadliwej oceny ekspertyzy złożonej w postępowaniu przez skarżącego, w konsekwencji przedwcześnie uznały sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do jej rozstrzygnięcia.

Niedostrzeżenie przez Sąd Wojewódzki omówionych uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy skutkowało niezasadnym oddaleniem skargi, w sytuacji gdy zachodziła potrzeba uchylenie kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. Wobec powyższego usprawiedliwiony okazał się zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny kierując się treścią art. 188 p.p.s.a. uznał za zasadne jednoczesne rozpoznanie skargi, co w efekcie doprowadziło również do uchylenia decyzji wydanych przez organy obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu pierwszej instancji będzie uzupełnienie materiału dowodowego w kierunku wyżej wskazanym, przy uwzględnieniu również kolejnej ekspertyzy złożonej przez skarżącego w toku postępowania kasacyjnego.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji zgodnie z przepisami art. 188 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania sądowego znajduje oparcie w art. 203 pkt. 1 i art. 200 p.p.s.a.