Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3347/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono wyrok NSA, uchylono wyrok WSA i umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia del. NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Protokolant Joanna Bańbura, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi M. P. o wznowienie postępowania sądowego od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 94/09 oddalającego skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I SA/Rz 444/08 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów 1. uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 20 listopada 2009 r. sygn. akt II FSK 94/09, 2. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2008 r., sygn. akt I SA/Rz 444/08, 3. umarza postępowanie sądowe w sprawie, 4. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Rzeszowie na rzecz M. P. kwotę 17.768 (słownie: siedemnaście tysięcy siedemset sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 listopada 2009r., sygn.akt II FSK 94/09, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2008r. w sprawie I SA/Rz 444/08 ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 6 lutego 2008r., nr (...), w przedmiocie podatku od osób fizycznych za 2001r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.

W piśmie z dnia 25.11.2013r. M. P. (skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wymienionym wyżej wyrokiem na podstawie art.272 § 2 i art.277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazując jako podstawę wznowienia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn.akt SK 18/09 (Dz.U. z 2013r. poz.985), zgodnie z którym art.20 ust.3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 1998r. do dnia 31 grudnia 2006r. jest niezgodny z art.2 w związku z art.64 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący wniósł o zmianę wymienionego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przez uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2008r., sygn.akt I SA/Rz 444/08 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji albo – w razie uchylenia decyzji podatkowych we wznowionym postępowaniu podatkowym – umorzenie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Sądem I instancji.

Uzasadniając skargę o wznowienie postępowania jej autor podniósł, że decyzja organu podatkowego zaskarżona w sprawie I SA/Rz 444/08 została wydana na podstawie art.20 ust.3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2001r., zwanej dalej "u.p.d.o.f.", który to przepis wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 lipca 2013r., sygn.akt SK 18/09, uznany został za niezgodny z art.2 w związku z art.64 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z dnia 19 marca 2014r., sygn.akt II FSK 3695/13, postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.56 i art.124 § 1 pkt 6 w związku z art.276 p.p.s.a., zaś postanowieniem z dnia 7 października 2014r. zostało ono podjęte wobec wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w R. ostatecznej decyzji z dnia 20 maja 2014r., nr (...), którą – po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w R. z dnia 6 lutego 2008r., nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 31 października 2007r., nr (...) – uchylona została wymieniona decyzja ostateczna oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji i umorzone zostało postępowanie w sprawie. Po podjęciu postępowania sprawę oznaczono sygn.akt II FSK 3347/14.

Odpis decyzji z dnia 20 maja 2014r., o której mowa wyżej, skarżący przedstawił przy piśmie z dnia 2.09.2014r., w którym podtrzymał wnioski zarówno o uchylenie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009r., sygn.akt II FSK 94/09 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 września 2008r., sygn.akt I SA/Rz 444/08 i o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie, jak i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawach II FSK 94/09 i I SA/Rz 444/09 oraz w sprawie wywołanej skargą o wznowienie postępowania, tj. w sprawie niniejszej.

Stanowisko to skarżący podtrzymał także w piśmie z dnia 8.12.2014r.

W piśmie z dnia 24.11.2014r. Dyrektor Izby Skarbowej w R., reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł o umorzenie postępowania oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Stwierdził, że wobec wydania decyzji z dnia 20 maja 2014r. postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i stan ten uzasadnia umorzenie postępowania na podstawie art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jednocześnie na wypadek, gdyby skarga została uwzględniona, wniósł o zastosowanie art.207 § 2 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga o wznowienie postępowania sądowego okazała się zasadna, dlatego podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2010r., sygn.akt II GPS 1/10, art.272 § 1 p.p.s.a. "stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie." Kierując się tym poglądem prawnym, w celu realizacji prawa skarżącego do ponownego rozpoznania sprawy w następstwie wydania przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 18 lipca 2013r. w sprawie SK 18/09, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga wniesiona przez skarżącego opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art.280 § 1 p.p.s.a.).

Mając na uwadze, że w przywołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art.20 ust.3 u.p.d.o.f., w brzmieniu obowiązującym w latach 1998-2006, z art.2 w związku z art.64 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Sąd w niniejszym składzie uwzględnił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym orzeczeniem i uchylił wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2009r, sygn.akt II FSK 94/09, jak również zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (art.282 § 2 p.p.s.a.). Jest bowiem rzeczą bezsporną, że podstawą materialnoprawną decyzji, których sprawa dotyczy, był art.20 ust.3 u.p.d.o.f.

Fakt uchylenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w R., w wyniku wznowienia postępowania podatkowego, decyzją z dnia 20 maja 2014r., nr (...), decyzji tego organu z dnia 6 lutego 2008r., nr (...) i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w R. z dnia 31 października 2007r., nr (...) oraz umorzenia postępowanie podatkowego sprawił, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie sądowe. Okoliczność ta uzasadnia zatem jego umorzenie (art.282 § 2 in fine w związku z art.161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, z mocy art. 282 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 - 3 sentencji wyroku.

W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania należy zauważyć, że zgodnie z art.276 p.p.s.a. do postępowania ze skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem I instancji, jeżeli przepisy poniższe nie stanowią inaczej (...). Ponieważ dział VII p.p.s.a. nie zawiera odrębnej regulacji dotyczącej zwrotu kosztów postępowania, to zgodnie z odesłaniem zawartym w art.276 p.p.s.a. należy odpowiednio stosować przepisy o postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji. Odpowiednie stosowanie przepisów o kosztach postępowania, które wykorzystuje sąd I instancji kontrolując zgodność z prawem działalności administracji publicznej pozwala na zasądzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uwzględniającym skargę o wznowienie postępowania przez uchylenie wyroków obu instancji i umorzenie postępowania, kosztów z kolejnych etapów postępowania (pierwsza instancja, postępowanie kasacyjne, wznowienie), jeśli sąd uzna, że były one niezbędne do dochodzenia swoich praw przez stronę skarżącą - art.276 w związku z art.200 i art.205 § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że kosztami niezbędnymi do dochodzenia praw przez stronę skarżącą były: kwoty uiszczonego wpisu na każdym z wymienionych etapów (od skargi, od skargi kasacyjnej, od skargi o wznowienie postępowania), opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, opłata skarbowa od pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie wynikającej z § 14 ust.2 pkt 1 w związku z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r. poz.490).