Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 355/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 18, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 3, art. 8 ust. 4, art. 8 ust. 11, art. 41
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 7 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Asesor WSA Jan Szuma (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2017 roku sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 stycznia 2017 roku Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 24 czerwca 2016 roku Nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania J. G., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], którą organ przyznał odwołującemu pomoc finansową na zakup żywności w listopadzie 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł (w tym za październik – [...] zł).

Wymienione rozstrzygnięcia wydano w następujących okolicznościach.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Kolegium uchyliło wcześniej wydaną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie przyznania J. G. zasiłku celowego na zakup żywności w miesiącu listopadzie w wysokości [...] zł (w tym za miesiąc października w kwocie [...]zł). Decyzja Kolegium znajduje się w aktach administracyjnych przed kartą oznaczoną jako 1.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Prezydent Miasta P. – działając na podstawie art. 7 pkt 4, art. 39 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (na datę decyzji tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.; obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 930, dalej "u.p.s."), § 1 uchwały nr [...] Rady Miasta P. z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie podwyższenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku celowego na zakup posiłku lub żywności (Dz. Urz. Woj. Wlkp. poz. 1046) oraz w oparciu o § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1058) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 – uw. Sądu, dalej "K.p.a.") – przyznał J. G. pomoc w formie zasiłku celowego na zakup żywności w listopadzie 2015 r. w łącznej kwocie [...]zł (w tym [...] zł za październik).

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wyjaśniono, że w dniu [...] września 2015 r. J. G. zwrócił się z pisemnym wnioskiem do Miejskiego Ośrodka Pomocy R. F. Grunwald z prośbą o przyznanie pomocy. W dniu 1 października 2015 r. pracownik socjalny udał się do miejsca zamieszkania wnioskodawcy celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Podczas wywiadu J. G. wystąpił o pomoc w formie finansowej między innymi na zakup żywności w wysokości [...] zł w skali miesiąca. W czasie trwania wywiadu ustalono, że wnioskodawca prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe z żoną L. G.. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, to jest sierpniu 2015 r., na dochód rodziny wnioskodawcy składało się świadczenie emerytalne żony w wysokości [...] zł.

Organ dodał dalej, że w odniesieniu do wniosku o przyznanie pomocy w formie finansowej z przeznaczeniem na zakup żywności, zgodnie z uchwałą Rady Miasta P. przewiduje się przyznanie zasiłku celowego w odniesieniu do osób nie przekraczających kryterium dochodowego wynoszącego 150 % kwoty kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust. 1 u.p.s. Dla dwuosobowego gospodarstwa domowego jest to więc kwota [...]zł.

Następnie organ ustalił, że M. G. – syn wnioskodawcy – świadczy na rzecz rodziców pomoc w formie rzeczowej, jednakże nie świadczy na rzecz rodziców żadnej pomocy finansowej. M. G. oświadczył, iż od grudnia 2009 r. systematycznie reguluje raty kredytu w kwocie [...]zł. Mając to na uwadze przyjęto, że na dochód rodziny w miesiącu sierpniu 2015 r. składało się świadczenie emerytalne żony J. G. w wysokości [...] oraz pomoc finansowa ze strony syna M. G. w wysokości [...] zł. Łącznie dochód zatem opiewał na kwotę [...]zł. Kwota ta przewyższa kryterium dochodowe uzasadniające przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłku celowego.

Organ wskazał dalej, że w okolicznościach sprawy J. G. nie kwalifikuje się do uzyskania wnioskowanej pomocy. Zdaniem organu, potrzeby o jakie zawnioskowano, można zabezpieczyć z dostępnych środków jakimi dysponuje rodzina wnioskodawcy, tym bardziej, iż syn świadczy na rzecz rodziców również pomoc rzeczową. Końcowo Prezydent stwierdził, że przyznaną pomoc w kwocie [...]zł w skali miesiąca należy więc uznać za wystarczającą.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. G.. Nie zgodził się ze stanowiskiem, iż dochód jego i żony wynosi [...] zł. Prawdziwym dochodem rodziny jest tylko emerytura L. G. w kwocie [...]zł, a pozostała kwota doliczona przez organ jest ratą kredytu spłacanego przez syna skarżącego M. G. w kwocie [...]zł. Suma ta nie powiększa dochodu rodziny J. G. i jest wpłacana bezpośrednio z rachunku syna. Skarżący podkreślił też, że skoro art. 8 ust. 3 u.p.s. nie precyzuje pojęcia dochodu, to niezrozumiałym jest dlaczego za dochód uznaje się raty kredytu spłacane przez syna M. G..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] Kolegium działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało decyzję Prezydenta w mocy. W uzasadnieniu przytoczyło dotychczasowy przebieg postępowania oraz wskazało, że z akt organu pierwszej instancji przekazanych do Kolegium w dniu 29 listopada 2016 r., a odnoszących się do odwołania L. G. od decyzji nr [...] wynika, iż od lipca 2016 r. zwiększył się dochód rodziny odwołującego o kwotę [...]zł, wskutek podjęcia przez J. G. zatrudnienia w firmie "Solid Security" sp. z o. o. Następnie organ odwoławczy podniósł, że po szczegółowej analizie akt sprawy (w tym w szczególności dokumentów potwierdzających dochód żony Lucyny z tytułu emerytury oraz przekazywanej przez syna w sposób regularny pomoc w kwocie [...]zł miesięcznie) uznał, iż decyzja Prezydenta z dnia [...] czerwca 2016 r. przyznająca powtórnie pomoc finansową na zakup żywności na październik i listopad 2015 r. w kwocie po [...] zł, a odmawiająca przyznania pomocy w wysokości [...] zł miesięcznie, jest w stanie faktycznym i prawnym sprawy, zgodna z prawem.

W ocenie Kolegium, Prezydent rozpoznając powtórnie wniosek z dnia [...] września 2015 r. prawidłowo obliczył na podstawie przedłożonych dokumentów dochód wnioskodawcy, uznając, że wynosi on [...] zł (na dwie osoby), a potem [...] zł

Kolegium w tej sytuacji rozważyło możliwość przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego specjalnego, zgodnie z treścią art. 41 u.p.s. Organ odwoławczy uznał jednak, że w sytuacji skarżącego i jego żony brak jest szczególnych okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie świadczenia – zasiłku celowego specjalnego – dla rodziny w wysokości [...] zł miesięcznie na zakup żywności. Jak podkreślono, pomoc finansowa świadczona regularnie przez M. G. od grudnia 2009 r. jest dochodem rodziny.

Skargę wniósł J. G., który nie zgodził się z wyliczeniem dochodu rodziny. W jego ocenie wspólny dochód rodziny wyniósł [...] zł, a kwota [...]zł kredytu – wpłacana przez syna bezpośrednio do banku, nie może być uznana za dochód rodziny.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.

W piśmie z dnia 31 sierpnia 2017 r. ustanowiony w sprawie pełnomocnik uzupełnił skargę. Wskazał, że zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie art. 8 ust. 3 u.p.s. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że kwota [...]zł przelewana przez M. G. na rzecz spłacanego kredytu powinna być wliczona do dochodu skarżącego, w sytuacji, gdy jedynym beneficjentem tego kredytu jest M. G.. Wskazano także na naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 7 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zwłaszcza okoliczności zaciągnięcia kredytu konsumpcyjnego przez J. G. i jego beneficjenta, w sytuacji, gdy skarżący wskazał, że cała kwota kredytu została przelana na rachunek syna M. G..

Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zakup żywności, o którą J. G. wystąpił w kwocie [...]zł miesięcznie, a z kolei organ przyznał mu łącznie [...] zł odpowiednio za miesiące październik i listopad 2015 r.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w decyzjach obu instancji powołano się na dokumenty z 2015 r., w tym wniosek o przyznanie pomocy, protokół z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, czy też wreszcie decyzję z dnia [...] października 2015 r. Tymczasem przesłane do sądu administracyjnego akta rozpoczynają się dopiero od decyzji kasacyjnej Kolegium z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Oznacza to, że organ odwoławczy rozstrzygając sprawę nie dysponował pełnymi aktami administracyjnymi. Aktami powyższymi nie dysponuje również obecnie sad administracyjny.

Wyjaśnienia przy tym wymaga, że wymienione dokumenty miały przy tym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem to w oparciu o nie Prezydent poczynił kluczowe ustalenia faktyczne dotyczące wysokości miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez skarżącego. Taki sposób procedowania przez orzekające w sprawie organy – a więc rozpoznanie sprawy bez zgromadzenia wszystkich niezbędnych dokumentów – uznać należy za naruszenie zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Orzekające w sprawie organy nie zebrały i nie oceniły kompletnego materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a poczynione szczątkowe ustalenia oparły na materiale dowodowym, którego w aktach sprawy brak, co uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia organów w tym zakresie. Brak wyjaśnienia tych okoliczności, to jest powołania się przez organ pierwszej instancji na dowody, których nie ma w aktach sprawy, wskazuje także na naruszenie przez organ odwoławczy wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności, która wymaga rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy w jej całokształcie, a nie tylko odniesienia się do zarzutów odwołania. Powyższe naruszenia przepisów postępowania miały przy tym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Warunkiem prawidłowego zastosowania prawa materialnego jest bowiem poczynienie pełnych i prawidłowych ustaleń faktycznych, opartych na należycie zebranym i wszechstronnie rozważonym materiale dowodowym.

Niezależnie od powyższych braków wskazać należy też na wadliwość decyzji pierwszej instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia podano bowiem przepis art. 39 u.p.s., regulujący pomoc w formie zasiłku celowego, gdy tymczasem w uzasadnieniu decyzji wskazano, że skarżący, z uwagi na przekroczenie dochodu w rodzinie, nie kwalifikuje się do uzyskania pomocy w powyższej formie. Kolegium, w treści zaskarżonej decyzji, odwołuje się już co prawda do treści art. 41 u.p.s., a więc instytucji specjalnego zasiłku celowego, który może być przyznany w sytuacji przekroczenia kryterium dochodowego, ale w ocenie Sądu również czyni to w sposób wadliwy. Mieć bowiem należy na względzie, że rozstrzygnięcie w sprawie specjalnego zasiłku celowego zapada w ramach uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 K.p.a., załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela. Decyzja uznaniowa powinna uwzględniać zasady ogólne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, a w zakresie meritum rozstrzygnięcia - zasady zawarte w ustawie o pomocy społecznej. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/06 (orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym z przepisów regulujących tryb przyznania zasiłku celowego wynika, że udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. W realiach przedmiotowej sprawy wyjaśnień powyższych zabrakło.

Sąd kwestionuje wreszcie sposób obliczenia dochodu rodziny skarżącego. Podziela bowiem stanowisko zajęte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Po 716/14, dotyczące możliwość uznania kwoty spłacanego przez M. G. kredytu, jako dochodu rodziny skarżącego.

W powołanym powyżej wyroku wyjaśniono, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W art. 8 ust. 11 ustawy znajduje się zastrzeżenie dotyczące okresu, za który ustalany jest dochód. Stosownie do tego przepisu w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwoty: 1) kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej, 2) kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie - kwotę tego dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony.

Ustawa o pomocy społecznej nie zawiera definicji pojęcia dochodu wskazując, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o enumeratywnie wskazane w ustawie obciążenia (art. 8 ust. 3 u.p.s.). Jednocześnie w art. 8 ust. 4 u.p.s. wskazano z jakich tytułów przychodów nie wlicza się do dochodów określanych na potrzeby postępowań zakresu pomocy społecznej. W ustawie brak przy tym definicji legalnej pojęcia przychodu, co oznacza, że należy je wykładać na zasadach ogólnych, to jest posiłkując się wynikami zarówno wykładni językowej jak i celowościowej. Dokonując takowej wykładni uznać należy, iż przez przychód w rozumieniu u.p.s. rozumieć należy wpływy uzyskane przez daną osobę w określonym czasie. Co za tym idzie przy ustalaniu dochodu, od którego zależy przyznanie świadczeń z pomocy społecznej należy mieć na uwadze ogół uzyskiwanych środków pieniężnych mający charakter przysporzenia majątkowego, a zatem w konsekwencji w sposób rzeczywisty zwiększających stan majątkowy i to bez względu na tytuł i źródło ich pozyskania.

Dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 u.p.s. może zatem stanowić m.in. zarówno wynagrodzenie za prace jak i darowizna, czy nagroda pieniężna lub też środku pochodzące z tytułu wypłaty odszkodowania oraz pożyczki czy kredytu (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 700/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro bowiem pomoc społeczna ma na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego w dacie ubiegania się o pomoc społeczną, to nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków. Z tej przyczyny pożyczka, podobnie jak kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Dlatego też nawet kwoty pożyczek, kredytów, wydatkowanych na podstawowe utrzymanie stanowią z punktu widzenia ustawy o pomocy społecznej przychód podlegający wliczeniu do dochodu. Kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go, a więc kwoty te organ administracji publicznej powinien uwzględniać przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2016 r. sygn. akt I OSK 1631/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dalej wskazać należy, iż jak wynika ze stanowiska przedstawionego przez stronę skarżącą w odwołaniu i uszczegółowionego w toku postępowania sądowoadministracyjnego do zaciągnięcia przez skarżącą i jej męża kredytu bankowego miało dojść w roku 2009 r., przy czym Lucyna i J. G. całą kwotę uzyskanego kredytu przekazali synowi, z którym jednocześnie uzgodnili, że będzie tenże kredyt w całości spłacał.

W kontekście powyższych wyjaśnień strony postępowania wysoce prawdopodobnym jawi się (co orzekające w sprawie organy przeoczyły), że doszło do nawiązania dwóch odrębnych stosunków prawnych, to jest stosunku z tytułu umowy kredytu pomiędzy małżeństwem L. i J. G. a będącym kredytodawcą bankiem, w następstwie czego uzyskali oni w 2009 r. przysporzenie majątkowe w kwocie tegoż kredytu wynoszącej [...] zł oraz stosunku z tytułu ustnego zawarcia umowy nienazwanej o charakterze zbliżonym do pożyczki pomiędzy małżonkami Gendera a ich synem M. G., której treścią było przekazanie M. G. środków z uzyskanego kredytu, w zamian za zobowiązanie się przez niego do regulowania rat kredytowych, a więc do zwrotu w ratach przekazanej mu przez rodziców kwoty jak i poniesienia całości kosztów kredytu, na które składały się kredytowane koszty ubezpieczenia kredytu oraz koszty jego przyznania, uruchomienia i zabezpieczenia, a także koszty należnych bankowi odsetek.

Konsekwentnie kwotę uzyskanego przez skarżącego i jego żonę w roku 2009 kredytu należałoby uwzględniać przy wysokości ustalania ich dochodu na osobę w rodzinie przy zastosowaniu mechanizmu ustalonego w art. 8 ust. 11 u.p.s., albowiem to w dacie uruchomienia kredytu (to jest w roku 2009), a nie w dacie składania skarżącego wniosku o zasiłek celowy, dysponowali oni kwotą kredytu i mogli wykorzystać go na potrzeby własne, czego jednakże nie uczynili przekazując synowi całość uzyskanego z tego tytułu przychodu. W takim stanie faktycznym nie można byłoby natomiast uznać za stanowiące element dochodu skarżących wpłat dokonywanych przez ich syna na poczet spłaty przedmiotowego kredytu bankowego, albowiem prowadziłoby to do sytuacji, w której środki z tego samego kredytu bankowego byłyby doliczane do dochodów skarżących dwukrotnie, raz w trybie przewidzianym w art. 8 ust. 11 u.p.s. odnośnie całej kwoty uruchomionego kredytu, a po raz wtóry poprzez wliczenie do dochodów comiesięcznych rat spłaty tego samego kredytu.

Zauważyć nadto należy, iż w następstwie zawarcia umowy nienazwanej pomiędzy Lucyną i J. G. a M. G. doszło do powstania po stronie tych pierwszych wierzytelności obejmującej roszczenie o dokonywanie przez M. G. comiesięcznych spłat na rzecz banku rat kredytowych obejmujących należność główną i odsetki należne na rzecz banku, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek roszczenia o zapłatę przez M. G. jakichkolwiek kwot bezpośrednio na rzecz Lucyny i J. G..

Zgodnie z poglądami wyrażanymi w orzecznictwie za dochód w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.p.s. nie można uznać wypłaty środków zgromadzonych uprzednio przez stronę na jej rachunku bankowym, książeczce oszczędnościowej, lokacie oszczędnościowej lub innej formie przechowywania i oszczędzania środków pieniężnych. Wypłata tych środków (oszczędności) nie tworzy bowiem przysporzenia po stronie ich dysponenta, lecz stanowi tylko czynność polegającą na zmianie sposobu przechowywania już wcześniej posiadanych środków. Nie dotyczy to jedynie wypłaty kwoty uzyskanej z tytułu odsetek od oszczędności zgromadzonych na tym rachunku czy lokacie, albowiem wartość odsetek stanowi przysporzenie majątkowe, a więc przychód właściciela rachunku/lokaty (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 120/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zdaniem Sądu powyższe uwagi należy także odnieść do kwot uiszczanych przez M. G. na rzecz rodziców w formie comiesięcznej spłaty rat zaciągniętego przez nich kredytu. Jest to bowiem sytuacja analogiczna do takiej, jak gdyby skarżący z posiadanych środków własnych udzielił komuś pożyczki, co skutkowało by powstaniem określonej wierzytelności, a następnie uzyskała by jej zwrot w ratach, bądź w formie jednorazowej spłaty, w kwocie odpowiadającej wyłącznie sumie udzielonych środków. Udzielenie pożyczki osobie fizycznej w miejsce przechowywania środków w gotówce, na rachunku bankowym, czy też zainwestowania ich w inny sposób (np. w złoto) stanowi bowiem jedynie sposób dysponowania posiadanymi środkami finansowymi, nie generuje natomiast po stronie ich posiadacza powstania przychodu tak w momencie spłaty należności głównej pożyczki, jak i wypłaty środków z rachunku bankowego, czy też spieniężenia przedmiotów uprzednio za uzyskiwane dochody nabytych.

Reasumując tego rodzaju wpłaty do jakich obowiązany jest M. G. na podstawie stosunku prawnego łączącego go z rodzicami nie powodują po stronie skarżącej i jej męża przysporzenia środków, którymi mogą oni dysponować na własne potrzeby, co także przemawia przeciwko wliczaniu ich do dochodu rodziny skarżącej w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej.

Za nieuprawnione należało zatem uznać stanowisko organów obu instancji, iż do dochodu rodziny skarżącego zalicza się comiesięczna spłata przez syna raty kredytu obciążającego skarżącego i jego żonę. W tym też zakresie orzeczenie organów obu instancji należałoby uznać za zapadłe z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 8 ust. 3 u.p.s. polegającym na niewłaściwym zastosowaniu tegoż przepisu, skutkiem którego wadliwie przyjęto, że rodzina wnioskodawczyni przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku celowego na zakup żywności.

Sąd podkreśla, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, co oznacza, że wnoszący o taką pomoc musi wykazać, iż nie jest w stanie zaspokoić we własnym zakresie niezbędnych potrzeb życiowych, a nadto, że tych potrzeb nie są również w stanie zaspokoić członkowie jego rodziny, na których ciąży obowiązek alimentacyjny. Dlatego rozpatrując ponownie sprawę organy powinny nadto ustalić, czy syn skarżących jest w stanie w niniejszej sprawie wspomóc rodziców w ponoszeniu kosztów utrzymania, poprzez ustalenie, jaka jest sytuacja finansowa, materialna i rodzinna jego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym i czy jest on w stanie partycypować w ponoszeniu kosztów utrzymania rodziców.

Równocześnie Sąd poucza strony, że stosownie do treści art. 134 § 2 (obecnie tekst jednolity tego aktu prawnego opublikowano w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – uw. Sądu; dalej "P.p.s.a."), pomoc przyznana skarżącemu po ponownym rozpoznaniu sprawy, nie może być niższa niż pomoc już przyznana kwestionowanymi decyzjami.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy przeprowadzą postępowanie dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz udokumentowanie wyników tegoż postępowania w aktach sprawy.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.