Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1397/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 72 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 98 poz 602
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.
article: par. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 1999 nr 59 poz 632
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Stebnicka, Sędziowie NSA Barbara Adamiak, Stanisław Nowakowski (spr.), Protokolant Tomasz Zieliński, po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Przedsiębiorstwa Usług Mieszkaniowych i Socjalnych Sp. z o.o. w L. – następca prawny "H." Sp. z o.o. w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 14 maja 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Lu 73/03 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Mieszkaniowych i Socjalnych Sp. z o.o. w L. – następca prawny "H." Sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 27 listopada 2002 r. (...) w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

OSK 1397/04

U z a s a d n i e n i e

Wyrokiem z dnia 14 maja 2004 r. 3/II SA/Lu 73/03 Sąd Wojewódzki w Lublinie oddalił skargę Przedsiębiorstwa Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L.

Przedstawiony w wyroku stan faktyczny zawiera następujące ustalenia: Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zaskarżoną decyzją (...) z dnia 27 listopada 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w związku z art. 145 par. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 72 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta L. przez Kierownika Referatu w Wydziale Spraw Administracyjnych Urzędu Miejskiego w L. (...) z dnia 30 września 2002 r. w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania administracyjnego, własnej decyzji ostatecznej z dnia 11 maja 2000 r. w sprawie zarejestrowania samochodu ciężarowego marki Citroen Xsara Picasso z 2000 r. (...), na Przedsiębiorstwo Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. oraz w przedmiocie odmowy zarejestrowania wyżej wymienionego samochodu jako pojazdu ciężarowego - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wskazano, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowy pojazd został po raz pierwszy zarejestrowany w dniu 9 maja 2000 r. jako samochód osobowy przez Starostę Powiatu w Ł. na wniosek Edyty B.-P., a następnie w dniu 10 maja 2000 r. po dokonaniu zmian polegających na wymontowaniu tylnej półki i zamontowaniu przegrody siatkowej za tylnym rzędem siedzeń, oddzielającej część ładunkową od pasażerskiej, przerejestrowany na samochód ciężarowy. Po tym fakcie pojazd został sprzedany Przedsiębiorstwu Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. Na wniosek nabywcy Prezydent Miasta L. w dniu 11 maja 2000 r. wydał decyzję o zarejestrowaniu tego pojazdu na Przedsiębiorstwo Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. jako samochód ciężarowy.

Następnie w dniu 24 maja 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w wyniku sprzeciwu zgłoszonego przez Prokuratora Rejonowego w L. wydało decyzję (...), którą stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej z dnia 10 maja 2000 r. o przerejestrowaniu przedmiotowego pojazdu z osobowego na ciężarowy. Jako materialnoprawną podstawę swej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. powołało art. 68 ust. 1, ust. 2 i ust. 9, art. 72 ust. 1 oraz art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./, a także par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./. Z przepisów tych - zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. - wynika, że Edyta B.-P. dokonując w przedmiotowym pojeździe zmian była producentem w rozumieniu art. 68 ust. 1 w związku z art. 68 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wobec czego była obowiązana uzyskać na przerobiony pojazd świadectwo homologacji typu, a także przedstawić je organowi rejestrującemu podczas rejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego. Dokonanie rejestracji pojazdu bez wymaganego świadectwa homologacji stanowi rażące naruszenie prawa.

Prezydent Miasta L. w dniu 14 czerwca 2002 r., na podstawie art. 149 par. 1 w związku z 145 par. 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowił wznowić postępowanie w sprawie zarejestrowania w dniu 11 maja 2000 r. przedmiotowego samochodu. W następstwie wznowienia oraz braku przedłożenia przez właściciela tego pojazdu świadectwa homologacji na samochód ciężarowy, w dniu 30 września 2002 r. wydano decyzję o uchyleniu decyzji z dnia 11 maja 2000 r. oraz o odmówieniu zarejestrowania przedmiotowego samochodu jako pojazdu ciężarowego.

Odwołanie od decyzji wniosło Przedsiębiorstwo Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. podnosząc, że pojazd przebudowano w sposób prawidłowy, zgodny z właściwymi przepisami technicznymi i zarejestrowano we właściwym organie na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów, następnie eksploatowano jako samochód ciężarowy w okresie ponad dwuletnim, a przedłożenie świadectwa homologacji jest w obecnym stanie prawnym niewykonalne.

Organ odwoławczy - zaskarżoną decyzją z dnia 27 listopada 2002 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i podniósł, że konsekwencją stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. nieważności decyzji z dnia 10 maja 2000 r. o rejestracji przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego jest unieważnienie wydanego na jej podstawie dowodu rejestracyjnego. Stąd ten dowód rejestracyjny nie może w aktualnym stanie faktycznym i prawnym stanowić podstawy do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu jako samochodu ciężarowego na nowego właściciela. Takim dokumentem mogłoby być wystawione na ten pojazd świadectwo homologacji, w którym określono by rodzaj przedmiotowego pojazdu jako ciężarowy.

W wyniku skargi wniesionej przez Przedsiębiorstwo Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę przyjmując jako podstawę rozstrzygnięcia wyżej przedstawiony stan faktyczny sprawy.

Analizując przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /dziennikiem publikacji tego aktu prawnego na dzień wydania decyzji o przerejestrowaniu samochodu z osobowego na ciężarowy, tj. na dzień 10 maja 2000 r., był: Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że w świetle wyżej przytoczonych przepisów art. 68 ust. 2 i ust. 9 tej ustawy bezsporne jest, że producentem nowego typu pojazdu samochodowego jest m.in. podmiot, który dokonał montażu lub zabudowy pojazdu, w tym podmiot, który wprowadził zmiany w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części, wpływające na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji. Konsekwencją powyższego jest obowiązek wynikający z art. 68 ust. 1 ustawy nałożony na producentów i importerów uzyskania na ten pojazd świadectwa homologacji typu, wydanego przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej.

Obowiązek taki wynika również z przytoczonej wyżej jednoznacznej dyspozycji przepisu art. 68 ust. 9 ustawy.

Z tej przyczyny Sąd uznał Edytę B.-P. za producenta pojazdu samochodowego w rozumieniu art. 68 ustawy Prawo o ruchu drogowym i stwierdził, że dokonawszy zmian w przedmiotowym pojeździe polegających na wydzieleniu przestrzeni ładunkowej, zdemontowaniu tylnej półki oraz wykonaniu przegrody siatkowej na metalowej konstrukcji wsporczej, była ona obowiązana uzyskać nowe świadectwo homologacji poświadczające przeznaczenie ciężarowe pojazdu.

W ocenie Sądu Wojewódzkiego ciążył na niej również inny obowiązek /zgodnie z art. 78 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym/ do zawiadomienia w terminie nie przekraczającym 30 dni starosty o zmianie stanu faktycznego wymagającej zmiany danych zamieszczonych w dowodzie rejestracyjnym. Skoro bowiem w dowodzie rejestracyjnym znajduje się określenie, że dany samochód jest osobowy /ciężarowy/, to zmiana w pojeździe skutkująca zmianą tego określenia spełnia przesłanki przepisu art. 78 ust. 2 pkt 2. Potwierdza to wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2002 r. /II SA/Kr 3230/01 - nie publ./, w myśl którego przerobienie już poprzednio zarejestrowanego samochodu osobowego na ciężarowy czy odwrotnie, potwierdzone badaniami w stacji kontroli pojazdów, należy uznać za wspomnianą zmianę stanu faktycznego pojazdu

Po stwierdzeniu nieważności decyzji zaistniały, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, przesłanki do wydania przez organ rejestrujący decyzji w trybie wznowienia postępowania /art. 151 par. 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego/, zgodnie z którym organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia zgodnie z przepisami o wznowieniu postępowania i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło Przedsiębiorstwo Usług Mieszkaniowych i Socjalnych w L. Sp. z o.o. w L., w której zarzuciło:

l/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez błędną jego wykładnię;

2/ naruszenie prawa materialnego par. 14 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. poprzez błędną jego wykładnię;

3/ naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez niewłaściwe jego zastosowanie;

4/ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6 i art. 7 Kpa, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy - wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 24 maja 2002 r.

W ocenie skarżącego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie jest słuszne. Ponadto decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. jest niezgodna z art. 7 i 8 Kpa. Zdaniem wnoszącego skargę nie jest także jasne, że rejestracji pojazdu zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym dokonuje się wyłącznie na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji, równie uprawnionym jest bowiem zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu. podobnie par. 14 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. nie nakłada na podmiot ubiegający się o rejestracje pojazdu, w którym dokonano przebudowy powodującej zmianę jego typu, przedłożenia świadectwa homologacji.

Ponieważ taka wykładnia przepisów jest krzywdząca dla strony, przeto pełnomocnik strony skarżącej - radca prawny skargę kasacyjna uważa za zasadną i konieczną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawowy zarzut skargi kasacyjnej sprowadza się do zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 98 poz. 602 ze zm./ i par. 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów /Dz.U. nr 59 poz. 632 ze zm./, ponieważ - zdaniem skarżącego - nie jest jasne, że rejestracji pojazdu zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy dokonuje się wyłącznie na podstawie wyciągu ze świadectwa homologacji, równie uprawnionym jest - jak twierdzi strona wznosząca skargę kasacyjną - zaświadczenie o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu.

Wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji bardzo jasno przedstawia stan sprawy zarówno od strony faktycznej jak i prawnej. Strona wnosząca skargę kasacyjną zdaje się nie dostrzegać, że na skutek stwierdzenia nieważności decyzji o rejestracji pojazdu dowód rejestracyjny został wyeliminowany /nieważność sięga ex tunc czyli od momentu wydania decyzji/. Wyeliminowanie decyzji /rejestracji/ z obrotu prawnego spowodowało konieczność wszczęcia postępowania o wznowieniu postępowania na podstawie z art. 145 par. 1 pkt 8 Kpa.

Przepis art. 72 ust. 1 stanowi, że rejestracji dokonuje się na podstawie: /pkt 3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane. Czy wymagana jest homologacja dowiemy się z art. 68 ust. 8 i 9 ustawy /" ust. 8 W razie zmiany warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część.

Ust. 9. W razie wprowadzenia zmian w typie pojazdu, przedmiocie wyposażenia lub części wpływających na zmianę warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa homologacji, producent lub importer jest obowiązany uzyskać nowe świadectwo homologacji na dany typ pojazdu, przedmiot wyposażenia lub część."/.

W konsekwencji więc unieważnienie decyzji o rejestracji decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego (...), którą stwierdziło nieważność decyzji ostatecznej z dnia 10 maja 2000 r, spowodowało, że nie można było w sprawie zastosować art. 72 ust. 2 pkt 2 ustawy, ponieważ - jak wyżej wskazano - nie było dowodu rejestracyjnego /został unieważniony/.

Trafnie też podnosi Wojewódzki Sąd Administracyjny, że "(...) Edytę B.-P. należy uznać za producenta pojazdu samochodowego w rozumieniu art. 68 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z czym dokonawszy zmian w przedmiotowym pojeździe polegających na wydzieleniu przestrzeni ładunkowej, zdemontowaniu tylnej półki oraz wykonaniu przegrody siatkowej na metalowej konstrukcji wsporczej, była ona obowiązana uzyskać nowe świadectwo homologacji poświadczające przeznaczenie ciężarowe pojazdu."

Zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł być w ogóle brany pod uwagę przez Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje w swym postępowaniu tej ustawy. Strona skarżąca natomiast nie wskazała jakie przepisy naruszył sąd przy rzekomym naruszeniu art. 6 i 7 Kpa przez organ administracyjny.

Myli się pełnomocnik składającego skargę kasacyjną, że przepisy w tej sprawie nie są jasne. Jasny wywód sądu pierwszej instancji a nawet wcześniejszy samorządowego kolegium odwoławczego wskazują na istotę problemu, czego strona skarżąca nie chce, czy nie potrafi dostrzec.

Skoro więc zaskarżony wyrok prawa nie narusza, przeto Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, skargę oddalił.