Postanowienie WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 458/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-06-10 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2, art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Melezini (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 10 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2015 r. E. S. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego oświadczając, że jest rolnikiem samotnie prowadzącym gospodarstwo rolne położone na bardzo słabych glebach. Pola uprawne są oddalone 13 km od zabudowań gospodarczych, co podnosi koszty produkcji rolnej. Orzeczeniem komisji lekarskiej KRUS z dnia 11 marca 2014 r. skarżący został uznany za czasowo niezdolnego do pracy w gospodarstwie, co zmusiło go do radykalnego ograniczenia produkcji. Zachodzi przy tym konieczność wynajmowania pracowników, o których trudno i brak jest środków na zapłatę. Skarżący wskazał,

że przeciwko niemu toczy się 7 postępowań egzekucyjnych. Jego majątek stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 16 ha, stary drewniany dom o powierzchni 60 m² (według oświadczenia nie nadający się do użytkowania) oraz stare i niefunkcjonalne budynki gospodarskie. E. S. nie posiada zasobów pieniężnych

i przedmiotów wartościowych. Źródłem utrzymania skarżącego pozostaje renta

w wysokości 473 zł miesięcznie, w maju 2014 r. w całości zajęta przez urząd skarbowy. Dodatkowo wnioskodawca otrzymuje czynsz dzierżawny w wysokości 1.000 zł oraz uzyskał zwrot podatku akcyzowego w kwocie 1.100 zł, a także otrzymał kwotę 1.033 zł tytułem dopłat bezpośrednich. E. S. ma zadłużenie na kwotę 15.000 zł. W lutym br. skarżący doznał ostrego zawału serca, w rezultacie nie może on wykonywać żadnych prac w gospodarstwie.

Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2015 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie.

W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący zarzucił zlekceważenie pogorszenia stanu jego zdrowia, co uniemożliwia mu prowadzenie jakichkolwiek prac w gospodarstwie oraz pominięcie dowodu wskazującego, że z depozytu nie wyciągnął ani jednej złotówki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba

ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane

w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Pamiętać przy tym trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że jest to już kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie. Poprzedni został negatywnie rozpatrzony postanowieniem Sądu z dnia 19 listopada 2014 r. Zażalenie skarżącego od tego rozstrzygnięcia zostało jako spóźnione odrzucone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 20 stycznia 2015 r. II GZ 927/14. Z uzasadnienia orzeczenia odmawiającego przyznania prawa pomocy wynika, że powodem takiego rozstrzygnięcia było to, że dane przedstawione we wniosku są niewiarygodne i z tego względu nie mogą stanowić podstawy do udzielania prawa pomocy.

Rozpatrując ponowiony wniosek skarżącego Sąd uznał, że nie zostało wykazane w wystarczający sposób, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie o jego sytuacji majątkowej budzi uzasadnione wątpliwości, co do zgodności ze stanem rzeczywistym, zwłaszcza w świetle dokumentów znajdujących się w aktach innych spraw E. S. zawisłych przed tut. Sądem.

Z dokumentów tych – których kserokopie dołączono do akt niniejszej sprawy – wynika, że T. M. – uczestnik postępowania w sprawie ze skargi E. S. złożonej do tut. Sądu na decyzję w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego – spłacił skarżącemu z tytułu zniesienia współwłasności kwotę 121.000,00 zł, która została złożona do depozytu sądowego, gdyż skarżący nie chciał podać numeru konta bankowego (protokoły z rozprawy z dnia 22 lipca 2014 r. i 26 sierpnia 2014 r. w sprawie sygn. akt II SA/Bk 736/13). Powyższe zostało potwierdzone i doprecyzowane w nadesłanych przez Sąd Okręgowy w Ł. odpisach postanowień z dnia [...] stycznia 2013 r., [...] marca 2014 r. i [...] czerwca 2014 r. Wynika z nich, że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Z. Zamiejscowy Wydział Cywilny w W. przyznał T. M. na własność nieruchomość rolną położoną we wsi Ż. złożoną z działek oznaczonych

w ewidencji gruntów numerami: [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...]o łącznej powierzchni 12.9590 ha i zasądził od niego na rzecz E. S. tytułem spłaty kwotę 121.779,25 zł płatną w dwóch ratach: I rata w wysokości 100.000,00 zł w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, II rata w wysokości 21.779,25 zł w terminie 3 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (pkt V i VI sentencji postanowienia). Sąd Okręgowy w Ł., postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. sygn. akt [...], [...] i [...] oddalił apelacje i zażalenia od postanowienia z dnia [...] stycznia 2013 r.

Ponadto, z informacji uzyskanej przez tut. Sąd we wspomnianej sprawie

II SA/Bk 736/13, a pochodzącej z Sądu Rejonowego w Z. Zamiejscowego Wydziału Cywilnego w W. wynika, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] zezwolono T. M. na złożenie do depozytu sądowego kwoty zasądzonej tytułem spłaty. W dniu [...] kwietnia 2014 r. została wpłacona do depozytu kwota 100.000,00 zł, a [...] czerwca 2014 r. kwota 17.779.25 zł. Z kwoty będącej

w depozycie sądowym komornik dokonał zajęcia w wysokości 1.421,26 zł (pisma

z dnia [...] września 2014 r. i [...] września 2014 r.).

Należy również zauważyć, że w sprawie o sygn. II SAB/Bk 50/13 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. złożył wniosek o cofnięcie prawa pomocy przyznanego E. S. w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia tego wniosku wynika, że E. S. prowadzi gospodarstwo rolne o powierzchni około 20 ha, położone na terenie gminy K. i gminy C., składające się z gruntów o dobrej i bardzo dobrej jakości. Jest właścicielem kompletu maszyn rolniczych do upraw gleby, trzech ciągników, przyczep rolniczych, samochodu ciężarowego oraz trzech kombajnów: zbożowego, ziemniaczanego oraz do zbioru buraków cukrowych. Wartość maszyn jest bardzo znacząca. Oprócz dochodów z obsiewania zbożem posiadanych gruntów ornych, skarżący uzyskuje również dochody z hodowli bydła (kilkanaście sztuk).

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, albowiem zataił informację o uzyskanej spłacie. Wbrew twierdzeniom strony kwota złożona do depozytu sądowego nie została w całości zajęta przez komornika.

Z dokumentów znajdujących się w aktach wynika, że komornik dokonał zajęcia

w wysokości 1.421,26 zł. Skarżący, poza gołosłownymi twierdzeniami, nie przedstawił dokumentacji, która podważyłaby informacje zwarte w piśmie Prezesa Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] września 2014 r. Tym samym, do dyspozycji skarżącego pozostaje nadal kwota ponad 100.000 zł, którą to kwotę może w każdej chwili podjąć. Wobec tego należy stwierdzić, że skarżący dobrowolnie pozbawia się środków z zasądzonej na jego rzecz spłaty, które mogłyby posłużyć do opłacenia kosztów postępowania sądowego.

Dodatkowo Sąd zauważa, że z wniosku organu nadzoru budowlanego złożonego w sprawie II SAB/Bk 50/13 wynika, że prowadzone przez skarżącego gospodarstwo nie prosperuje tak źle jak wskazuje on we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w tej sprawie.

Ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego, dotyczących jego stanu zdrowia (przebyty zawał serca) i braku zdolności do pracy w gospodarstwie rolnym, w ocenie Sądu, okoliczności te nie mogą mieć wpływu na jego zdolność do ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie sprowadzają się do wpisu od skargi w kwocie 200 zł. Skarżący nie wykazał związku pomiędzy przebytą chorobą a ewentualnym pogorszeniem swojej sytuacji materialnej (nie przedstawiono żadnych rachunków które mogłyby świadczyć o większych wydatkach). Jak wynika natomiast z akt sprawy, skarżący posiada znaczny areał użytków rolnych, maszyny rolnicze, w tym 3 kombajny niezbędne do produkcji rolnej, inwentarz żywy. W ocenie Sądu, nic nie stoi na przeszkodzie, aby w prowadzonym gospodarstwie pomagały skarżącemu osoby trzecie, co nie wyklucza znacznej dochodowości posiadanego gospodarstwa rolnego.

W świetle powyższych okoliczności skarżący nie wykazał skutecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dane przedstawione

w rozpatrywanym wniosku są niewiarygodne i z tego względu nie mogą stanowić podstawy do udzielania prawa pomocy.

Orzeczono zatem jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.