Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 853/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2017-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 2 i 2a
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2017 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

1. Wnioskiem z dnia [...] maja 2017 r. B.P. wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

Do wniosku dołączyła odpis wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2016 r. w sprawie [...], zaopatrzonego klauzulą prawomocności i wykonalności z dniem [...] października 2016 r. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy zmienił decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dn. [...] lipca 2015 r. znak: [...] i orzekł, że B.P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na okres 3 lat od dnia [...] kwietnia 2015 r. i wymaga konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Wnioskodawczyni załączyła również pismo przewodnie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2017 r. o doręczeniu jej dwóch odpisów prawomocnego wyroku w powyższej sprawie.

2. Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...], działający z upoważnienia Burmistrza, Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej przyznał B.P. zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153,00 zł miesięcznie na okres od [...] maja 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1 - 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz osobie która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...] września 2016 r. orzekł, że wnioskodawczyni jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na okres 3 lat od dnia [...] kwietnia 2015 r. Wyrok stał się prawomocny i wykonalny z dniem 14 października 2016r. W związku z powyższym trzy miesiące od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności minęły z dniem [...] stycznia 2017 r., co uniemożliwia organowi wypłatę zasiłku pielęgnacyjnego z wyrównaniem od [...] kwietnia 2015 r. ponieważ strona nie złożyła wniosku o zasiłek pielęgnacyjny w terminie trzech miesięcy od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

3. W odwołaniu od tej decyzji B.P. wniosła o jej zmianę i przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] maja 2015 r. Wskazała, że w okresie od [...] września 2016 r. do [...] listopada 2016r. przebywała w Szpitalu Wojewódzkim na Oddziale Psychiatrycznym Ogólnym i nie miała świadomości jakie zapadło orzeczenie i że sąd nie dokonuje doręczenia wyroku. Po ustabilizowaniu się stanu zdrowia zwróciła się do Sądu o przesłanie odpisu wyroku, który otrzymała w dnia 29 kwietnia 2017 r. i niezwłocznie dostarczyła jego odpis do Ośrodka Pomocy Społecznej. Wywodziła, że w sytuacji gdy nie miała podstaw do by wcześniej złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny przyznanie jej tego świadczenia od [...] maja 207 r. uważa za krzywdzące i niesłuszne.

4. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 1, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. 2015 r., poz. 1659 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), art. 16 ust. 1, art. 16 ust. 2 pkt 2, art. 24 ust. 1-4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1518) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

SKO stwierdziło, że mając na uwadze zapis art. 24 ust. 1-4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, organ I instancji prawidłowo przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny na okres od [...] maja 2017 r. do [...] kwietnia 2018 r. Wniosek strony o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego złożony został bowiem w dniu 25 maja 2017 r., zatem zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało przyznać wnioskowane świadczenie począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami czyli od dnia [...] maja 2017r. Wyrokiem z dn. [...] września 2016 r. Sąd Rejonowy orzekł, że B.P. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na okres 3 lat od dnia [...] kwietnia 2015 r. do [...] kwietnia 2018 r., zatem zgodnie z postanowieniami art. 24 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało przyznać wnioskowane świadczenie do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia czyli do [...] kwietnia 2018 r.

Kolegium uznało, że z uwagi na dzień uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego, brak jest podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie postanowień art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Strona w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Rejonowego z dnia [...] września 2016 r. nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego.

SKO podkreśliło, że przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych, regulując kwestię przyznawania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego nie dają organowi orzekającemu możliwości uznaniowego podejścia do sprawy. Zaistnienie określonego stanu faktycznego i prawnego rodzi obowiązek określonego zachowania się organu administracji publicznej. W tych warunkach brak jest po stronie organu możliwości indywidualizacji konkretnego przypadku i odstąpienia od przepisów prawa, które jednoznacznie stanowią ściśle określone zasady przyznawania zasiłku pielęgnacyjnego.

5. W skardze na decyzję organu odwoławczego B.P. wniosła o wyrównanie zaległości zasiłku pielęgnacyjnego od dnia [...] kwietnia 2015r. i zmianę zaskarżonej decyzji.

6. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

7. Zgodnie z art. 3 § 1 w związku z § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – określanej dalej jako: Ppsa), sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, w tym również decyzji administracyjnych. Stosownie zaś do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się wyłącznie do oceny zgodności zaskarżonego aktu z prawem. Rozpoznając skargę sąd administracyjny dokonuje zatem oceny, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa, obowiązujące w dacie ich podjęcia. Zakres sądowej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 Ppsa stosownie do którego sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, iż obligowany jest do kontroli sprawy administracyjnej w jej całokształcie.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o wskazane reguły wykazała, iż narusza ona prawo w stopniu kwalifikującym ją do uchylenia.

8. W okolicznościach sprawy, rozpoznawanej przez organy orzekające, nie budzi wątpliwości, iż skarżąca B.P. spełniła przesłanki uprawniające ją do otrzymania zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie pozostawał jedynie okres na jaki został przyznany stronie skarżącej zasiłek pielęgnacyjny, a dokładniej wyznaczająca go data początkowa. Skarżąca nie negowała bowiem daty końcowej okresu zasiłkowego, która - zgodnie z dyspozycją art. 24 ust. 4 zd. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych - została prawidłowo oznaczona na dzień [...] kwietnia 2018 r.

Odnosząc się do przedmiotowej kwestii spornej Sąd uznał, iż decyzja Kolegium narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa) bowiem nie doszło do wyjaśnienia i ustalenia wszystkich okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Organ dokonał też błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. Zważyć bowiem należy, iż zakres koniecznych w sprawie ustaleń faktycznych determinowany jest normą prawa materialnego, stanowiącą podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Błędna wykładnia normy materialnoprawnej może prowadzić do zawężenia koniecznych do poczynienia ustaleń faktycznych jakie czyni w sprawie organ, pomijając tym samym inne okoliczności faktyczne, istotne z punktu widzenia właściwie rozumianej podstawy materialnoprawnej. W takim rozumieniu błędna wykładnia przepisu prawa materialnego ma wpływ na wynik sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa.

9. Zgodnie z treścią art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (ust. 1) prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14,15 , 15a ,16,17 i 17c. ( ust. 2 ) Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Zgodnie z ust. 2a tego przepisu "jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W myśl ust. 3 "w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego".

Na tle regulacji ust. 2a tego przepisu uznać należało, że SKO, kierując się zawężoną i bo jedynie literalną jego wykładnią, orzekło na niekorzyść skarżącej, formalistycznie przyjmując, że w jej sprawie nie zaistniały przesłanki, o których stanowi art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wykładnia dokonana przez organ pominęła aspekt celowościowy omawianych norm, a także wieloznaczność i względną nieprecyzyjność ustawowego zwrotu "jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności".

W konsekwencji SKO nie rozważyło w sposób wszechstronny czy prawo to nie przysługuje skarżącej począwszy od miesiąca, w którym wniesiony został przez nią wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie dokonując też wcześniejszego ustalenia kiedy wniosek taki został przez nią w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności faktycznie złożony ani okoliczności, które zaważyły na takim momencie jego wniesienia.

10. Zdaniem Sądu błędna pozostaje wykładnia i w jej konsekwencji przyjęcie, iż trzymiesięczny termin na złożenie przez uprawnionego do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia, biegnie zawsze od dnia wydania orzeczenia (uprawomocnienia się wyroku sądu powszechnego) o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, iż SKO w sposób niedostateczny rozważyło, że w rozpoznawanej sprawie nie miało do czynienia z orzeczeniem wydanym przez powiatowy czy wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności czy stopniu niepełnosprawności, ale z wyrokiem sądu powszechnego rozstrzygającym w przedmiocie tej niepełnosprawności lub jej stopnia. W wyroku z dnia 28 lutego 2017 r. w sprawie I OSK 2143/15 ( baza orzeczeń nsa.gov.pl) Naczelny Sad Administracyjny zwrócił uwagę, że należy dostrzegać istotną różnicę między datą wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności (o których niewątpliwie mowa w przytoczonym wyżej art. 24 ust. 2a), które są z urzędu doręczane zainteresowanym wraz z pouczeniem o środku odwoławczym i taki środek może złożyć tylko sam zainteresowany (osobiście, przez pełnomocnika czy przedstawiciela ustawowego) - od daty orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności gdy ma ono postać wyroku sądu powszechnego. W przypadku bowiem orzeczenia o niepełnosprawności wydawanego w formie wyroku ( zastępującego wadliwe orzeczenie zespołu wojewódzkiego ) nie jest ono z urzędu doręczane stronom postępowania sądowego – odwołującemu się i wojewódzkiemu zespołowi. W takiej sprawie wydany wyrok nie jest prawomocny. Nie tylko osobie ubiegającej się o ustalenie niepełnosprawności, ale także drugiej stronie - wojewódzkiemu zespołowi do spraw orzekania o niepełnosprawności - przysługuje środek zaskarżenia. Jednocześnie trzeba mieć na uwadze, że w przypadku wyroku sądu I instancji, data wydania wyroku nie jest jednocześnie datą prawomocności wyroku, jak w przypadku wyroku sądu II instancji, a nadto, że data nadania klauzuli prawomocności wyrokowi jest z reguły datą późniejszą niż data, z którą stwierdzana jest prawomocność tego wyroku. W postępowaniu sądowym nadto podmiot uzyskujący orzeczenie o niepełnosprawności ( o stopniu niepełnosprawności) nie jest pouczany o okolicznościach mających istotne znaczenie w innych postępowaniach (administracyjnych) dotyczących ubiegania się o świadczenia uzależnione od stwierdzenia niepełnosprawności czy jej stopnia, gdyż na sądzie powszechnym nie ciąży taki obowiązek.

11. W kontrolowanej sprawie w przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych ( na podstawie których sąd orzeka stosownie do przepisu art. 133 § 1 Ppsa ) brak dowodów na to by organy orzekające o niepełnosprawności (zespół powiatowy lub wojewódzki) lub organy właściwe w sprawach świadczeń rodzinnych ( w tym zasiłków pielęgnacyjnych ) pouczyły skarżącą o tym jak rozumieć należy wskazany w przepisie art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych termin 3-miesięczny, w tym w przypadku gdy do ustalenia stanu niepełnosprawności czy jego stopnia dochodzi w wyniku wyroku sądu powszechnego.

Odnosząc się do obowiązku nałożonego na stronę przepisem art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 114) złożenia wniosku o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego lub o jego kontynuację wraz z kompletem dokumentów, nie można nie dostrzegać omówionej już różnicy między datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności wydawanego przez powiatowe i wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności a datą orzeczenia o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności ustalonym wyrokiem sądu powszechnego. Należy też mieć na uwadze brak normy prawnej regulującej wprost sytuację ustalenia niepełnosprawności dopiero wyrokiem sądu powszechnego. Istotne znaczenie ma też brak pouczenia przez organy administracyjne o sposobie liczenia ewentualnego terminu (3 miesięcy) dla zachowania przesłanek, o których stanowi art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.

12. W rozpoznawanej sprawie SKO w ślad za organem I instancji przyjęło, że bieg 3-miesięcznego terminu rozpoczyna się od dnia, z upływem którego uprawomocnił się wyrok Sądu Rejonowego ([...] października 2016 r. ). W wyniku tego przyjęło, że skarżąca uchybiła terminowi, składając wniosek o przyznanie świadczenia [...] maja 2017 r.

O ile na gruncie wykładni językowej użyte w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie "wydanie orzeczenia" oznacza - w odniesieniu do wyroków sądów powszechnych rozpatrujących odwołania od decyzji administracyjnych organów orzekających - dzień prawomocności wyroku ( jak przyjęło SKO ), o tyle jednak z punktu widzenia celu regulacji ustawowej wynikającego z jej kontekstu konstytucyjnego, tak ustalony rezultat wykładni językowej jest nie do przyjęcia i wymaga korekty przy zastosowaniu wykładni celowościowej. Dokonana przez organy wykładnia językowa tego przepisu pozostaje bowiem w sprzeczności z art. 69 Konstytucji RP przez przyjęcie, iż skarżąca w sposób zawiniony przez siebie uchybiła terminowi z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach i nie służy jej prawo do tych świadczeń od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności (jej stopnia). W kontekście art. 69 Konstytucji RP zasadą jest bowiem objęcie osób niepełnosprawnych pomocą przez cały okres niepełnosprawności, a odstępstwa od tej zasady wynikać mogą np. ze względu na tok postępowań służących urzędowemu potwierdzaniu stanu niepełnosprawności.

Istotnym jest przy tym to, że przepis ust. 2a został dodany do art. 24 ustawy, w wyniku nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Jej genezy poszukiwać należy w stanowisku Trybunału Konstytucyjnego, kwestionującego zgodność z ustawą zasadniczą rozwiązania przyjętego w art. 24 ust. 2 ustawy w brzmieniu obowiązującym przed jej dokonaniem. W wyroku z dnia 23 października 2007 r. w sprawie P 28/07( Dz. U. Nr 200, poz. 1446) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 69 Konstytucji RP.

Przedstawiona w tym wyroku Trybunału wykładnia art. 69 Konstytucji RP musi być wzięta pod uwagę także przy wykładni art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pozostaje bowiem dla analizowanego przepisu istotna w tym przede wszystkim sensie, że potwierdza, iż ograniczenie się wyłącznie do wykładni językowej przepisu jest w sposób oczywisty niewystarczające. Trybunał akcentował, że przepisy ustawowe muszą zapewniać efektywne osiągnięcie celu, którym jest zapewnienie osobom niepełnosprawnym pomocy ze strony władz publicznych, w zakresie zabezpieczenia egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Zatem wykładnia przepisów ustawowych nie może ograniczać się wyłącznie do aspektów językowych, a pod uwagę brać musi założone cele regulacji ustawowej. Zatem nie spełnia postulatu efektywnego osiągnięcia celu założonego w art. 69 Konstytucji RP taka wykładnia art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która, poprzestając na rygorystycznym ujęciu językowym, która w ogóle wyklucza rozważanie przyczyn niedochowania przez uprawnionego do świadczenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie prawa do tego świadczenia, liczonego od dnia uprawomocnienia się wyroku. W szczególności wykładnia dokonywana bez uwzględniania czy podmiot występujący o świadczenie był należycie pouczony o charakterze terminu z art. 24 ust. 2a i skutkach jego uchybienia z własnej winy (np. opieszałość, lekceważenie pouczenia, itd.) i mimo to uchybił temu terminowi, czy też nie był o tych okolicznościach pouczony i uchybia terminowi tylko wskutek niewiedzy i niejednoznaczności przepisów lub w wyniku lub także w związku z okolicznościami niezawinionymi ( np. choroba uniemożliwiająca jego dochowanie).

13. Za celowością wykładnią analizowanego przepisu, uwzględniającą wskazane aspekty wypowiedziało się orzecznictwo sądowe ( vide: powołany już wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r. , wyrok WSA w Olsztynie z dnia 1 października 2015 r. w sprawie II SA/Ol 869/15 –baza orzeczeń nsa.gov.pl ). W konsekwencji stwierdzić należy, że pozostaje w sprzeczności z celem regulacji ustawowej i jej kontekstem konstytucyjnym wynikającym z art. 69 Konstytucji RP przyjęcie na obecnym etapie postepowania, iż skarżąca w sposób zawiniony przez siebie uchybiła terminowi z art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i nie służy jej prawo do tych świadczeń od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o ustalenie niepełnosprawności (stopnia tej niepełnosprawności). Dla prawidłowego rozpoznania sprawy konieczne było bowiem (czego organy zaniechały) ustalenie w oparciu o akta orzecznicze Zespołów Powiatowego i Wojewódzkiego czy i jakie pouczenia uzyskała skarżąca w związku z ubieganiem się o orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, kiedy złożyła wniosek do Sądu Rejonowego o doręczenie jej odpisu wyroku ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz w jakim okresie przebywała w szpitalu oraz czy mimo zakończenia leczenia szpitalnego jej stan zdrowia – ze względu na specyficzny rodzaj schorzeń – pozwalał na podjęcie działań zmierzających do uzyskania zasiłku pielęgnacyjnego. W tym celu zasadne powinno być też zapoznanie się przez organy z kartą informacyjną leczenia szpitalnego skarżącej ewentualnie również z zaświadczeniem lekarskim odnośnie stanu zdrowia skarżącej po zakończeniu leczenia szpitalnego, gdyby karta taka nie zawierała wskazań w tym zakresie np. co do istnienia dalszej niezdolności do pracy.

Bez wyjaśnienia tych kwestii brak jest podstaw prawnych do zarzucenia skarżącej, iż uchybiła terminowi do złożenia wniosku o którym jest mowa w art. 24 ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych i przerzucania na nią jako osobę niepełnosprawną negatywnych konsekwencji wadliwych działań organów orzekających o tej niepełnosprawności (zespołów powiatowych i wojewódzkich) nie tylko w aspekcie wadliwości ich orzeczeń merytorycznych jak i udzielanych pouczeń.

14. W konsekwencji Sąd na podstawie ar. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c Ppsa uchylił zaskarżoną decyzję.

Mając na uwadze, iż w okolicznościach sprawy sporny pozostawał jedynie moment początkowy nabycia prawa do zasiłku jak też brak podstaw do uchylenia decyzji administracyjnej w części, Sąd skorzystał z możliwości jaką daje zdanie 2 art. 152 Ppsa. Stosownie do tego przepisu w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej. Zawarte w pkt II wyroku stwierdzenie, że zaskarżona decyzja podlega wykonaniu, mimo jej uchylenia, umożliwi bowiem skarżącej dalsze pobieranie zasiłku na czas do uprawomocnienia się wyroku.