Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1153/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Inne
Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 35a; art. 64 ust. 1 - 2; 140aa ust. 1, ust. 4; art. 140ab ust. 1 pkt 2; art. 140ab ust. 2;
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: § 3 ust. 1 pkt 2; § 3 ust. 3;
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1; art. 107 § 3;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z [...] lipca 2020 r., nr [...], którą wymierzono A. W. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą D. U. A. W. w M. ("strona", "skarżący") karę pieniężną za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego.

Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Dnia [...] września 2019 r. na terenie Drogowego Przejścia Granicznego w D. przeprowadzono kontrolę pojazdu składającego się z ciągnika samochodowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] [...] Kierowca zgłosił do odprawy celnej towar w postaci naturalnych wód mineralnych o łącznej wadze brutto 21570,75 kg, umieszczony w kontenerze ([...]) na 24 paletach, zawierających 2016 kartonów, przewożony z Polski na Ukrainę.

W trakcie kontroli dokonano między innymi pomiaru masy całkowitej pojazdu. Pomiaru tego dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej, elektronicznej typu Scalex, o numerze fabrycznym [...], posiadającej ważne w dniu kontroli świadectwo legalizacji ponownej z 19 września 2017 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Warszawie. Wynik pomiaru masy całkowitej wskazał na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego o 1740 kg (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,35%). Z przeprowadzonej kontroli i ważenia pojazdu sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...] oraz wykonano kserokopie okazanych dokumentów: dowodów rejestracyjnych ciągnika samochodowego i naczepy ciężarowej, paszportu kierowcy, międzynarodowego drogowego listu przewozowego CMR nr [...], wypisu z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz wypisu ze świadectwa kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na podstawie licencji wspólnotowej. Kierujący pojazdem M. I. okazał na żądanie upoważnionego do kontroli funkcjonariusza Służby Celno-Skarbowej zezwolenie kategorii V nr [...] na przejazd pojazdu nienormatywnego wydane [...] sierpnia 2019 r. przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, ważne przez 6 miesięcy od dnia następnego po jego wydaniu.

Decyzją z [...] lipca 2020 r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej jako "organ I instancji") wymierzył skarżącemu karę pieniężną w kwocie [...]zł za przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018 r. poz. 1990 z późn. zm.), dalej też jako "ustawa" lub "Prawo o ruchu drogowym", ustaloną zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2 w związku z art. 140ab ust. 2 ustawy - jak za brak zezwolenia kategorii V.

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał na wstępie przepisy pustawy oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów", dotyczące ruchu pojazdów nienormatywnych oraz przewożonych przez nie ładunków.

Organ ustalił, że [...] września 2019 r. skontrolowano parametry wyżej wskazanego pojazdu. Ważenia masy całkowitej dokonano wagą statyczną, która spełniała wymogi rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). W trakcie ważenia system wagi nie sygnalizował nieprawidłowości pomiaru, co oznacza, że ważenie przebiegło w sposób prawidłowy. Waga posiadała ważną legalizację. Kierujący pojazdem nie zgłaszał uwag odnośnie do wykonanych czynności kontrolnych.

Organ wyjaśnił, że stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy nie może przekraczać 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3). Wyniki pomiaru masy całkowitej skontrolowanego pojazdu wskazywały, że ważył on 41740 kg, zatem masa całkowita pojazdu została przekroczona o 1740 kg (o 4,35%) co potwierdza protokół z przeprowadzonej kontroli. Organ wskazał, że wobec przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, w rozpatrywanej sprawie wymagalnym stało się zezwolenie kategorii V. Jednocześnie organ wyjaśnił, że w myśl art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Z treści art. 64 ust. 2 wynika zatem, że intencją ustawodawcy było umożliwienie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku niepodzielnego, przy którym nie ma technicznej możliwości przewiezienia tego ładunku w sposób zgodny z obowiązującymi normami. W sytuacji natomiast przewozu ładunku podzielnego ustawodawca przyjął, co do zasady, istnienie możliwości przewozu tego ładunku pojazdami, których masa, naciski osi i wymiary nie przekraczają dopuszczalnych.

Na podstawie art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ odwoławczy ustalił, że kontrolowanym zespołem pojazdów przewożony był towar w postaci wody mineralnej zapakowanej w 2016 kartonów umieszczonych na 24 paletach o łącznej wadze brutto 21570,75 kg. Był to ładunek podzielny. W świetle powyższego, wobec przewozu ładunku podzielnego pojazdem nienormatywnym organ I instancji słusznie nałożył na stroną karę pieniężną, przewidzianą w art. 140ab ust. 2 ustawy, tj. karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wyjaśnił, że jak wynika z treści art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na załadowcę, organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Organ wskazał, że podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym, a załadowca, organizator transportu, nadawca, odbiorca lub spedytor ładunku ponoszą odpowiedzialność za wpływ lub godzenie się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty inne niż przewoźnik powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody niewątpliwie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym stwierdzając, że w sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony za stwierdzone naruszenia. Wyjaśnił, że przedsiębiorca ponosi ryzyko następstw działań lub zaniechań własnych, względnie osób wykonujących przejazd w jego imieniu i na jego rzecz, związane z brakiem należytej staranności w prowadzonej w zakresie przejazdów (przewozów) działalności. Organ podkreślił, że art. 140aa ust. 4 odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć i nie miał na nie wpływu. Są to zdarzenia nagłe (takie jak np. awaria, nagły atak choroby, czy inne przypadki losowe.

W ocenie organu o niezachowania staranności przez przewoźnika świadczy fakt nieznajomości masy własnej podejmowanego kontenera. Organ nie uznał twierdzeń strony, że miała wszelkie usprawiedliwione podstawy do tego, żeby polegać na danych dotyczących wagi towaru wpisanych na dokumentach przewozowych, które to dane po zsumowaniu z wagami samochodu, naczepy i kontenera nie wskazywały na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Organ zauważył, że skarżący pomija fakt, iż masa własna kontenera winna być uwzględniona przy ustaleniu masy całkowitej pojazdu.

Organ podkreślił, że odpowiedzialność za właściwe załadowanie pojazdu obciąża przewoźnika, który jako podmiot wykonujący profesjonalnie działalność gospodarczą w zakresie transportu rzeczy powinien być tym bezpośrednio zainteresowany zarówno ze względu na możliwość wykazania normatywności pojazdu podczas kontroli drogowej, jak i ze względu na bezpieczeństwo w ruchu drogowym prowadzącego pojazd i innych użytkowników dróg publicznych.

Za nietrafne uznał organ twierdzenie skarżącego, że okoliczności niniejszej sprawy i dowody wskazują, że przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. Organ zwrócił uwagę, że strona podejmując przedmiotowy kontener ani nie znała masy własnej podejmowanego kontenera, ani nie podjęła żadnych działań zmierzających do jej ustalenia, opierając się wyłącznie, jak sama stwierdziła w treści odwołania, na informacjach zawartych w dokumentach przewozowych.

Z uwagi na powyższe organ odwoławczy uznał, że strona miała wpływ na powstanie naruszenia w niniejszej sprawie. Poprzez dołożenie należytej staranności przy organizacji przewozu mogła nie dopuścić do naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu przejazdu drogowego w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie ma również zastosowania art. 140aa ust. 4 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, dotyczący przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie, podczas gdy skarżący dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przedmiotowym przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia, oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.), dalej w skrócie "k.p.a.", polegające na przyjęciu przez organ, że skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przedmiotowym przejazdem i miał wpływ na powstanie naruszenia, a w konsekwencji zastosowanie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ powinien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie.

Skarżący podniósł, że dane listu przewozowego dotyczące liczby sztuk oraz widoczny stan towaru i opakowania nie budziły jego wątpliwości, nie miał również obowiązku sprawdzania wagi towaru. Innymi słowy, skarżący miał wszelkie usprawiedliwione podstawy do tego, żeby w okolicznościach sprawy polegać na danych dotyczących wagi towaru wpisanych na dokumentach przewozowych, które po zsumowaniu z pozostałymi wagami (samochodu, naczepy i kontenera) nie dawały przekroczenia dopuszczalnych norm. W ocenie skarżącego dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przedmiotowym przewozem, a ewentualne naruszenie nastąpiło wyłącznie wskutek zdarzeń i okoliczności, na które nie miał wpływu i za które nie ponosi odpowiedzialności.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest kara pieniężna w kwocie [...]zł za przewóz po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego mimo zakazu określonego w art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, ustalona zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 2 w związku z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym - jak za brak zezwolenia kategorii V.

Definicję pojazdu nienormatywnego zawiera przepis art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, na mocy którego pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Wskazane w art. 2 pkt 35a ustawy wyrażenie "przepisy o drogach publicznych", oznacza normy zawarte w ustawie o drogach publicznych oraz w innych aktach prawnych, które normują zagadnienia związane z drogami publicznymi. Słusznie zatem organy przywołały w tym zakresie wskazane wyżej rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów. Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2 - 20, nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton. W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1, są wartości rzeczywiste wymienionych mas (§ 3 ust. 3).

Odnosząc powyższe do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zauważyć należy, że bezsprzecznie masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 41740 kg, co świadczyło o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 1740 kg (o 4,35%). Podkreślenia wymaga fakt, że w skardze nie kwestionowano wyników ważenia pojazdu ani sposobu przeprowadzenia pomiaru. Również obecny podczas kontroli kierowca nie zgłaszał uwag odnośnie do wykonanych czynności kontrolnych. Sąd także nie znajduje podstaw do kwestionowania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Pomiar został przeprowadzony przez upoważnionych do tego funkcjonariuszy, podczas kontroli przeprowadzonej na podstawie i w granicach prawa, za pomocą sprawnego urządzenia posiadającego ważne świadectwo legalizacji, a przebieg kontroli oraz jej wynik zostały ujęte w protokole kontroli. Słusznie podkreśla organ, że protokół kontroli pojazdu, z uwagi na niemożność późniejszego czynienia ustaleń faktycznych, uznawany jest w judykaturze za dokument urzędowy mający szczególną moc dowodową. Zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. protokół podpisany przez osoby uczestniczące w czynności stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone. Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny dowód, że dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe. Walor dowodowy protokołu kontroli w niniejszej sprawie nie był podważany.

Powołana wyżej ustawa – Prawo o ruchu drogowym przewiduje siedem kategorii zezwoleń (kategorie I-VII). Wymiary, masa oraz naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń poszczególnych kategorii oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (art. 64 ust. 3 ustawy).

Stosownie do treści Lp. 5 tego załącznika, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii V wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów nienormatywnych:

a) o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi,

b) o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m,

c) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 m dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

d) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m,

e) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.

Wobec stwierdzonego w protokole kontroli przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, na przejazd pojazdu o masie takiej jak stwierdzona w rozpoznawanej sprawie wymagane byłoby zezwolenie kategorii V. Wprawdzie przewoźnik posiadał zezwolenie kategorii V, a kierowca okazał je podczas kontroli, jednak, jak słusznie zauważyły organy, dokument ten nie dawał przewoźnikowi uprawnień do przewozu ładunku podzielnego o masie przekraczającej 40 t, a nieprzekraczającej 60 t.

Zgodnie z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Przewóz ładunków podzielnych nie jest zatem co do zasady dopuszczalny w przypadku przekroczenia parametrów pojazdu (nacisku osi, masy lub wymiarów).

W niniejszej sprawie okolicznością bezsporną jest, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz ładunku kontenerem, w którym towar zapakowany był w kartony w liczbie 2016 sztuk, umieszczone na 24 paletach, a zatem był to przewóz ładunku podzielnego.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie do art. 140ab ust. 2 ustawy, w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że na skarżącego nałożona powinna być kara jak za przejazd bez zezwolenia kategorii V.

Wyjaśnić należy, że na skarżącego nie nałożono kary za brak zezwolenia kategorii V, które posiadał, lecz za wykonywanie przewozu ładunku podzielnego pojazdem o rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej dopuszczalne normy wskazane w przepisach określających warunki techniczne pojazdów, do którego to przewozu zezwolenie kategorii V nie mogło być stosowane. Z powołanego przepisu art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wynika zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego. W świetle powyższego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, możliwy jest tylko na podstawie zezwoleń kategorii I lub II.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, określającym kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, zezwolenia kategorii I i II wydawane są dla pojazdów o rzeczywistej masie całkowitej nie większej od dopuszczalnej. Przewożąc ładunek podzielny, skarżący nie mógłby zatem uzyskać ani zezwolenia kategorii I, ani zezwolenia kategorii II na przejazd pojazdu nienormatywnego o rzeczywistej masie całkowitej przekraczającej 40 t.

Przejazd pojazdu skontrolowanego w sprawie niniejszej był zatem niedopuszczalny.

Na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli oraz dacie wydania decyzji, karę pieniężną za brak zezwolenia kategorii III-VI ustala się w wysokości [...] zł. W konsekwencji kara pieniężna wymierzona na podstawie ust. 2 tego artykułu - jak za brak zezwolenia kategorii V - została ustalona przez organy w prawidłowej wysokości.

Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie wykazał w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z treścią tego artykułu, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Zdaniem organu, skarżący podejmując się przewozu przedmiotowego kontenera ani nie znał masy własnej tego kontenera, ani nie podjął żadnych działań zmierzających do jej ustalenia, opierał się wyłącznie, jak sam stwierdził na informacjach zawartych w dokumentach przewozowych. Natomiast masa własna kontenera powinna być uwzględniona przy ustalaniu masy całkowitej pojazdu. Organ odwoławczy uznał, że skarżący wykazując orientacyjną masę kontenera, jedynie próbuje uniknięcia odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie.

Skarżący podniósł natomiast, że zgodnie z art. 8 ust. 1 Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) z 19 maja 1956 r. (Dz. U. z 1962 r. Nr 49, poz. 238 z późn. zm.) przewoźnik ma obowiązek sprawdzenia wagi brutto towaru, ale tylko jeśli nadawca tego wyraźnie zażąda. W innych sytuacjach, o ile dane listu przewozowego dotyczące ilości sztuk oraz widoczny stan towaru i jego opakowania nie budzą wątpliwości przewoźnika, a tak było zdaniem skarżącego w tej sprawie, przewoźnik nie ma obowiązku sprawdzania wagi towaru.

W pierwszej kolejności zauważyć zatem należy, że podnoszony przez skarżącego brak obowiązku sprawdzenia wagi brutto towaru dotyczy umowy przewozu, a nie obowiązków wynikających z Prawa o ruchu drogowym. Skarżącemu zarzucono naruszenie bezwzględnie obowiązujących przepisów Prawa o ruchu drogowym, a nie warunków umowy przewozu.

Odpowiedzialność przewoźnika za naruszenie art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym ma charakter odpowiedzialności obiektywnej, niezależnej od winy. Możliwość zwolnienia podmiotu wykonującego przewóz od odpowiedzialności istnieje tylko w ściśle określonych sytuacjach i uzależniona jest od wykazania, że podmiot ten dołożył należytej staranności wymaganej w stosunkach danego rodzaju, a do naruszenia doszło na skutek okoliczności od niego niezależnych, na które nie miał wpływu. Trafnie zwraca uwagę organ, że skarżący jako przewoźnik profesjonalny wykonujący międzynarodowe przewozy drogowe obowiązany był tak zorganizować pracę, by wyeliminować ryzyko naruszenia prawa. Obowiązkiem skarżącego było sprawdzenie, czy przewożony ładunek nie powoduje przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Jest to zwykła staranność, jakiej można wymagać od osoby zawodowo trudniącej się przewozem. W sprawie nie zostały wykazane jakiekolwiek okoliczności wskazujące na to, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Jak podnosi organ, jeżeli przewóz odbywa się z użyciem kontenera, to zgodnie załącznikiem nr 1 do Konwencji Celnej w sprawie kontenerów sporządzone Genewie dnia 2 grudnia 1972 r. (Dz. U. z 1983 r., Nr 7, poz. 36), na kontenerach winny być umieszczane na stałe w dostępnym i widocznym miejscu m.in. dane dotyczące wagi własnej kontenera łącznie ze stałym jego wyposażeniem.

Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, by kontener, w którym znajdował się przewożony przez skarżącego ładunek posiadał oznaczenia, podające jego wagę (tarę). Skarżący nie przedstawił jakiegokolwiek dowodu na potwierdzenie wagi kontenera. Przedstawiony przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym jako dowód wydruk ze stron internetowych przykładowych kontenerów 40 ft typu HC – z uśrednieniem ich wagi (tary) nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, skoro towar przewożony był innym kontenerem, co do którego brak danych o jego wadze. Nawet zresztą gdyby skarżący wykazał, że waga kontenera była niższa niż wynikająca z obliczenia opartego na stwierdzonej przez organ rzeczywistej masie całkowitej oraz masie pojazdu silnikowego, naczepy i masie ładunku, nie miałoby to wpływu na rzeczywistą masę całkowitą, która ustalona została w wyniku ważenia. Mogłoby to jedynie oznaczać, że waga ładunku była wyższa niż zadeklarowana i wskazana w dokumentach przewozowych, co skarżący zresztą podnosi. Nie jest to jednak okoliczność, która zwalniałaby skarżącego z odpowiedzialności.

Sąd podziela stanowisko organów, że skarżący nie udowodnił zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, na które powołuje się w skardze. Skarżący wskazał jedynie, iż na podstawie przyjęcia tary kontenera (wskazanej na stronach internetowych) oraz zsumowania masy własnej pojazdu członowego i deklarowanej masy przewożonego ładunku uznał, iż jest to czynność wystarczająca i wskazująca na dołożenie staranności przy wykonywaniu przewozu i uwolnienie się od odpowiedzialności za naruszenie przepisów prawa. Należy więc podkreślić, że skarżący, jako profesjonalny przedsiębiorca powinien mieć świadomość faktu, że spoczywa na nim obowiązek przestrzegania przepisów Prawa o ruchu drogowym i w tym celu powinien tak zorganizować przewóz by był on zgodny z jego normami. Jako profesjonalista zobligowany jest znać przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy określające warunki techniczne pojazdów i ich przestrzegać. Skoro podmiot wykonujący przejazd pomimo spoczywającego na nim obowiązku, nie podjął działań, które pozwalałyby na stwierdzenie, czy właściwości pojazdu po załadunku pozwalają na zakwalifikowanie go jako odpowiadającego normie określonej w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych i pomimo tego podjął się przewozu, nie może uchylić się od odpowiedzialności twierdząc, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia obowiązujących norm dotyczących masy i wymiarów pojazdu. Jak wynika z akt sprawy i zawartych w nich twierdzeń strony w istocie – poza sprawdzeniem dokumentów i ustaleniu braku przekroczenia teoretycznej masy całkowitej pojazdu, skarżący nie podjął żadnych aktów staranności w celu ustalenia, czy rzeczywista masa całkowita pojazdu nie została przekroczona, by zapobiec przekroczeniu przepisów normujących warunki przejazdu.

Nie sposób się również zgodzić z twierdzeniem, że ewentualne naruszenie nastąpiło wyłącznie w skutek zdarzeń i okoliczności, na które skarżący nie miał wpływu. W ocenie skarżącego podanie przez załadowcę niezgodnej z rzeczywistością wagi towaru nie może obciążać skarżącego. Należy zatem wyjaśnić, że obowiązkiem skarżącego jako przewoźnika było sprawdzenie przed rozpoczęciem przewozu, czy pojazd wraz z ładunkiem nie przekracza określonych norm, w szczególności zaś w zakresie rzeczywistej masy całkowitej. Skarżący nie powinien poprzestawać na sprawdzeniu dokumentów przewozowych, lecz zobowiązany był upewnić się co do możliwości realizacji przejazdu zgodnie z przepisami ustawy. W szczególności powinien był dokonać kontrolnego ważenia pojazdu po załadunku we własnym zakresie, skoro nie znał tary kontenera. Słusznie zwraca uwagę organ, że skarżący nie tylko nie znał masy własnej tego kontenera, ale nie podjął żadnych działań zmierzających do jej ustalenia, opierał się natomiast wyłącznie na informacjach zawartych w dokumentach przewozowych.

Prawidłowe jest stanowisko organu, że skarżący będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i przygotowaniem ładunku do przewozu. Podmiot wykonujący przejazd, powinien był przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej, w szczególności dokładnie sprawdzić masę pojazdu, kontenera i towaru. Skarżący nie może uchylać się od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie powołując się na to, że nadawca źle oznaczył wagę towaru, albo że Konwencja CRM nie nakłada na niego obowiązku sprawdzenia wagi brutto przewożonego towaru. Obowiązek prawidłowego zorganizowania przewozu obciążał skarżącego. Skarżący nie przedstawił dowodów wskazujących, by przed rozpoczęciem przewozu skontrolował rozmieszczenie masę ładunku i zbadał masę całkowitą pojazdu z ładunkiem. Ogólnikowe powołanie się na przepisy Konwencji CMR oraz zsumowanie wagi ładunku (według dokumentów przewozowych), samochodu, naczepy i kontenera nie może być uznane za wystarczające i zwalniające skarżącego z odpowiedzialności.

Nietrafne są także zarzuty naruszenia przez organy przepisów procesowych określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Wszystkie istotne okoliczności sprawy zostały przez organ wyjaśnione. Nie wystąpiły też podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie Zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 15 stycznia 2021 r. zarządzającego zmianę trybu rozpoznania sprawy z rozprawy na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U z 2020 r., poz. 1842 z późn. zm.).