Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 672/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 17a
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 10 ust. 1 i 2, art. 132
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich na rok 2012 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.

z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania [...] spółka z o.o. (dalej: "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z [...] lutego 2013 r.

Decyzja dotyczyła przyznania poprzedniczce skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012 w łącznej kwocie [...] zł, w tym: jednolitej płatności obszarowej (JPO) w wysokości [...] zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości [...] zł. Płatności zostały pomniejszone o kwotę [...] zł ze względu na ich modulację.

Jako podstawę materialnoprawną decyzji organ odwoławczy wskazał między innymi przepisy: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164; dalej: "ustawa o płatnościach"), § 17a rozporządzenia Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków przyznawania oraz wypłaty płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRW z 9 marca 2009 r.").

Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Dyrektora ARiMR z [...] kwietnia 2013 r., wyrokiem z 18 września 2013 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 438/13) oraz decyzji Dyrektora ARiMR z [...] lutego 2014 r., wyrokiem z 9 lipca 2014 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 409/14), wreszcie decyzji Dyrektora ARiMR z [...] października 2014 r., wyrokiem z 16 kwietnia 2015 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 1159/14).

Do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Skarżąca złożyła 18 maja 2012 r. wniosek o przyznanie płatności na rok 2012, zadeklarowała działki rolne o powierzchni 95,05 ha do przyznania JPO i 85,05 ha do UPO.

Decyzją z [...] lutego 2013 r. Nr [...] organ I instancji przyznał skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012

w łącznej kwocie [...] zł, w tym: jednolitej płatności obszarowej (JPO)

w wysokości [...] zł oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) w wysokości [...] zł. Płatności zostały pomniejszone o kwotę [...] zł ze względu na ich modulację.

Początkowa kwota uzupełniającej płatności wynosiła [...] zł. Kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie zmniejszenia, zgodnie z art. 1 ust.4 decyzji wykonawczej z dnia [...] lipca 2012 r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce na rok 2012.

Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji wnosząc o jej uchylenie w części obejmującej zmniejszenie płatności uzupełniającej i korekty przyznanej płatności

w skarżonym zakresie. W odwołaniu skarżąca zakwestionowała podstawę prawną dokonanych przez organ I instancji zmniejszeń UPO o [...] zł, wskazując, że decyzja wykonawcza KE z 24 lipca 2012 r. nie została opublikowana w żadnym dzienniku urzędowym.

Dyrektor ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji. Uzasadniając tę decyzję wyjaśnił, że dokonane zmniejszenia płatności na rok 2012 wynikają z obowiązujących przepisów prawa, których treść powołał

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, tj. art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach, § 17a rozporządzenia z 9 marca 2009 r., art. 7 ust. 1 – 2, art. 10 ust. 1 – 2 i art. 132 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 oraz art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej KE z 24 lipca 2012 r. Wskazał nadto na art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE z dnia 30 marca 2010 r.) oraz stawkę płatności UPO do 1 ha upraw w 2012 r. (211,80 zł), zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 23 listopada 2012 r. w sprawie stawek płatności uzupełniających za 2012 r. (Dz. U. z 2012 r., poz. 1309). Ponieważ łączna wartość płatności (JPO i UPO) przekraczała równowartość kwoty 5.000 euro, przeliczonej według kursu ustalonego na zasadach wynikających z przepisów, o których mowa w tym rozporządzeniu z 9 marca 2009 r. (4,1038 zł), dokonano stosownego jej pomniejszenia (o 10 %), zgodnie z § 17a rozporządzenia z 9 marca 2009 r. oraz art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej KE z 24 lipca 2012 r. Całkowita kwota zmniejszenia płatności (równowartość kwoty 1.634,51 euro przeliczona po kursie 4,1038 zł) została ustalona w prawidłowej wysokości (6.707,69 zł). Ostateczna kwota przyznanej Spółce UPO wynosi [...] zł (po pomniejszeniu). Odnosząc się do zarzutów dotyczących podstawy prawnej pomniejszenia, organ odwoławczy nie dopatrzył się żadnych uchybień w tym zakresie. Wskazał na zrównanie w 2012 roku poziomu płatności stosowanego w krajach UE-15 i w nowych państwach członkowskich (90%). Stwierdził, że decyzja wykonawcza KE z 24 lipca 2012 r. została wydana zgodnie z przepisami unijnymi i skierowana do Polski.

W wyniku rozpoznania skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 września 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 438/13 uchylił decyzję Dyrektora ARiMR z [...] kwietnia 2013 r., uznając iż nie uwzględniono w wystarczający sposób podstawy prawnej pozwalającej na zmniejszenie płatności w wyniku zastosowania modulacji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Dyrektor ARiMR decyzją z [...] lutego 2014 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Kierownika ARiMR z [...] lutego 2013 r.

i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Zarzucił decyzji organu I instancji naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. ze względu na brak uzasadnienia faktycznego jako obligatoryjnego elementu decyzji. Przywołał zarzuty Sądu zawarte w wyroku w sprawie VIII SA/WA 438/13 dotyczące naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o płatnościach i art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpoznając skargę od powyższej decyzji, wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VIII SA/Wa 409/14 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Dyrektor ARiMR bezpodstawnie uznał, że z wyroku Sądu w sprawie VIII SA/Wa 438/13 wynikała konieczność uzasadnienia stanu faktycznego dotyczącego skarżącej spółki.

Uznając za trafny zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Sąd stwierdził, że organ odwoławczy powinien dążyć w pierwszej kolejności do merytorycznego rozstrzygnięcia, co oznacza, że nawet w przypadku wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej powinien dążyć do wydania decyzji reformatoryjnej zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W szczególności winien wyjaśnić, czy ze względu na uwarunkowania krajowe istnieją podstawy do zastosowania modulacji zgodnie z przepisami art. 10 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 73/2008, a jeśli tak, to uwzględnić treść art. 10 ust. 2 tego rozporządzenia. Winien też wykazać, czy wobec skarżącej mogą być stosowane skutki decyzji KE z 24 lipca 2012 r. uwzględniając rozważenie kwestii mocy obowiązującej takich przepisów wobec obywateli. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że w pierwszej kolejności organ rozważy zastosowanie art. 138 § 1 k.p.a. mając na uwadze, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, o jakim mowa w art. 138 § 2 k.p.a. nie dotyczy okoliczności faktycznych dotyczących samej tylko skarżącej, których prawidłowość ustalenia została już przez Sąd zaakceptowana.

Ponownie zatem rozpoznając odwołanie (od decyzji z [...] lutego 2013 r.), Dyrektor ARiMR decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej płatności UPO.

W uzasadnieniu decyzji organ szczegółowo odniósł się do kwestii podstaw prawnych do zastosowania modulacji na podstawie art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 73/2009. Wyjaśnił też kwestię obowiązywania decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r.

Od powyższej decyzji [...] Sp. z o.o. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Domagała się w niej uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając naruszenie art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) 73/2009.

Wyraziła też pogląd, że rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 9 marca 2009 r. zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej oraz niezgodnie

z konstytucyjną zasadą zaufania do organów państwa.

Wyrokiem z 16 kwietnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt VIII SA/Wa 1159/14, po raz kolejny uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego (z [...] października 2014 r. nr [...]).

Podstawę takiego rozstrzygnięcia stanowiło uznanie przez sąd, że sentencja zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odpowiada wymogom określonym dla decyzji organu odwoławczego. Organ II instancji utrzymał bowiem w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. "w części dotyczącej płatności UPO", zaś decyzja ta zawierała również rozstrzygnięcie o przyznaniu jednolitej płatności obszarowej.

Sąd podkreślił, że art. 138 § 1 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć. Niedopuszczalne jest wydanie rozstrzygnięcia, którego treść odbiega od przewidzianej w powyższym przepisie.

Wobec powyższego, Sąd uznał, że rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy jako nieprzewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a. narusza prawo. Ponadto podjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie musi być sformułowane

w sposób jasny i precyzyjny, gdyż jako element podstawowy decyzji nie powinno budzić wątpliwości interpretacyjnych.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną [...], wyrokiem z 28 marca 2017 r. w sprawie sygn. akt II GSK 2082/15, oddalił skargę kasacyjną.

Po raz kolejny rozpoznając sprawę, Dyrektor ARiMR wskazaną na wstępie decyzją z [...] lipca 2017 r., Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] lutego 2013 r. W obszernym uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy podtrzymując swoją dotychczasowa argumentację, wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, artykuł 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie,

z uwzględnieniem wszelkich zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

Organ odwoławczy wywiódł, że z przytoczonych powyżej (i w decyzji) przepisów wynika, iż Polska przyjęła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolity system płatności obszarowych. Do tego jednolitego systemu ma zastosowanie również art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Jednakże ta płatność w Polsce

w 2012 roku była na poziomie 90 %, co wynika z art. 121 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, więc modulacja w przypadku jednolitej płatności obszarowej, w oparciu

o art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, w 2012 r. nie ma zastosowania, bo płatności zostały zrównane z krajami starych państw członkowskich. W roku 2012 jednolita płatność obszarowa w Polsce wyniosła bowiem 90%, czyli tyle samo ile w starych krajach członkowskich po zastosowaniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 73/2009. Natomiast krajowe płatności uzupełniające nie są objęte wprost przepisami art. 10 ust. 2, gdyż nie są współfinansowane z Unii Europejskiej.

W przypadku krajowych płatności uzupełniających zastosowanie mają przepisy art. 132 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009.

Dyrektor ARiMR podniósł dodatkowo, że art. 10 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w zakresie krajowych płatności uzupełniających nie jest stosowany bezpośrednio przez nowe państwa członkowskie. O jego zastosowaniu w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich w odniesieniu do danego roku kalendarzowego decyduje bowiem dopiero Komisja na podstawie art. 132 ww. rozporządzenia. Decyzja Komisji z kolei jest podstawą do wdrożenia zatwierdzonych przez nią zasad przez dane państwo członkowskie poprzez ustanowienie odpowiednich regulacji krajowych. Stosownie bowiem do art. 132 ust. 6 "Nowe państwa członkowskie mogą, na podstawie obiektywnych kryteriów i po zatwierdzeniu przez Komisję, podjąć decyzję o kwotach uzupełniającej pomocy krajowej, która ma zostać przyznana."

Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 132 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie mogą wypłacać pomoc krajową uzupełniającą, jednakże za zezwoleniem Komisji, która to również wskazuje

w jakiej wysokości. Komisja uznała, że Polska może wypłacić taką pomoc w określonej wysokości, z uwzględnieniem jednak modulacji. W związku z tą decyzją Polska musiała się do niej zastosować, gdyż wynika to z art. 132 ust. 2 i 6 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Jednakże modulacja do płatności krajowej uzupełniającej nie wynika

z art. 10 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, tylko z decyzji Komisji, która uznała, że taką modulację należy wprowadzić. Ustawodawca krajowy musiał zatem zaimplementować powyższy przepis do systemu krajowego, gdyż decyzja Komisji wiąże jedynie kraj, nie zaś jego obywateli.

Organ odwoławczy stwierdził również, że zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 artykuł 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas

w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, z uwzględnieniem wszelkich zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

Jak podał Dyrektor ARiMR, z przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż Polska przyjęła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolity system płatności obszarowych. Do tego jednolitego systemu ma zastosowanie również art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Jednakże ta płatność w Polsce w 2012 roku była na poziomie 90 %, co wynika z art. 121 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, więc modulacja w przypadku jednolitej płatności obszarowej, w oparciu o art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, w 2012 r. nie ma zastosowania, bo płatności zostały zrównane z krajami starych państw członkowskich. W roku 2012 jednolita płatność obszarowa w Polsce wyniosła bowiem 90%, czyli tyle samo ile w starych krajach członkowskich po zastosowaniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 73/2009. Natomiast krajowe płatności uzupełniające nie są objęte wprost przepisami art. 10 ust. 2, gdyż nie są współfinansowane z Unii Europejskiej. W przypadku krajowych płatności uzupełniających zastosowanie mają przepisy art. 132 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że wprowadzona zmiana do rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. stanowi jedynie uzupełnienie i uszczegółowienie sposobu dokonywania zmniejszeń płatności uzupełniających. W dniu wprowadzenia tych zmian postępowania w sprawach płatności zostały już wszczęte, jednakże w okresie przed dniem wejścia w życie tej zmiany, decyzje w sprawie przyznania płatności nie były jeszcze wydawane, m.in. z uwagi na brak określenia wysokości stawek płatności. Zatem mechanizm zmniejszenia dotyczył wszystkich rolników, którzy złożyli wnioski na 2012 r. i w przypadku których nastąpiło przekroczenie progów kwotowych określonych w art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji. Zgodnie bowiem z tym, że § 17a rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. nie zamieścił przepisów przejściowych, na moment wydawania decyzji należało stosować przepisy aktualne w momencie wydawania decyzji. Ponadto zaznaczył, że w momencie wejścia w życie zmiany rozporządzenia decyzje w sprawie płatności nie były wydawane gdyż, zgodnie z art. 29 ust.2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 płatności obszarowe są wypłacane

w terminie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego.

W związku z tym, organ odwoławczy wskazał w treści zaskarżonej decyzji, że ww. przepisy rozporządzenia krajowego należało wziąć pod uwagę, przy przyznawaniu płatności. Nie zastosowanie powyższych przepisów stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa.

Z kolei wobec zarzutu, że organ nie wykazał, iż decyzja wykonawcza Komisji (WE) z dnia 24 lipca 2012 r., której art. 1 pkt 4 organ wskazuje jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji, wiąże poza Polską jako jej adresata, Dyrektor ARiMR wywiódł, iż ww. decyzja wiąże tylko tego adresata - Rzeczpospolitą Polską, zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864 z późn. zm.), zwanego dalej TFUE, który stanowi, że: "Decyzja, która wskazuje adresatów, wiąże tylko tych adresatów." Ponadto podkreślił, iż zgodnie z art. 297 ust. 2 TFUE, decyzje, które nie wskazują adresata, są publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wchodzą one w życie z dniem w nich określonym lub,

w jego braku, dwudziestego dnia po ich publikacji. Natomiast inne decyzje, które wskazują adresata, są notyfikowane adresatom i stają się skuteczne wraz z tą notyfikacją.

Zatem organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z powołanymi regulacjami TFEU, w/w decyzja wykonawcza Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. zatwierdzająca przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za rok 2012, nie wymagała publikacji w Dzienniku Urzędowym UE i stała się skuteczna z chwilą jej notyfikacji Rzeczpospolitej Polskiej.

Dyrektor powołał się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie w wyroku o sygn. akt V SA/Wa 978/2014 z dnia 6 listopada 2014 r.

Również w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przedstawił i potwierdził prawidłowość wyliczeń dokonanych przez Kierownika organu I instancji, przyznanych płatności w zakresie: jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej na rzecz [...] spółka z o.o.(poprzedniczce skarżącej).

Końcowo jeszcze raz organ odwoławczy podkreślił, że w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące modulacji uzupełniającej płatności obszarowej. Odnośnie zasadności stosowania przepisu § 17a rozporządzenia krajowego w kampanii 2012 r. obowiązkiem organu administracji jest stosowanie przepisów aktualnie obowiązujących, bez oceny zasadności ich wprowadzania. Odnośnie zaś zastosowania art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (UE) nr 73/2009 wskazał, że do krajowych płatności uzupełniających przepisy te nie mają zastosowania wprost.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 24 sierpnia 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu

I instancji w części zmniejszenia płatności w ustalonej tą decyzją. Autor skargi zarzucił naruszenie art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji UE 73/2009 poprzez błędne uznanie, że nie stosuje się tej normy do płatności uzupełniających oraz zarzucił błędne zastosowanie art. 1 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012 r. w związku z § 17a rozporządzenia MRiRW.

Nadto wniosła, aby Sąd w trybie art. 145a § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązał organ do wydania w określonym terminie decyzji, wskazując sposób rozstrzygnięcia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, wbrew zarzutowi skargi nie naruszył art. 153 p.p.s.a.

Przede wszystkim, wyjaśnić należy skarżącej, że Dyrektor ARiMR zgodnie

z zaleceniem tutejszego Sądu zawartym w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1159/14, sformułował prawidłowo sentencję zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymując w mocy decyzję organu I instancji z [...] lutego 2013 r. Jest to kluczowe w niniejszej sprawie wobec zarzutu skarżącej wynikającej z naruszenia art. 153 p.p.s.a. Dodać jedynie wypada, że nie ma wątpliwości, iż wydane rozstrzygnięcie jest przewidziane w katalogu ujętym w art. 138 k.p.a.

Po wtóre Sąd stwierdza, że organ odwoławczy wyjaśnił stronie skarżącej (następcy [...] spółka z o.o.) niezbędnych informacji i pouczeń dotyczących podstawy materialnoprawnej pozwalającej na zmniejszenie płatności w wyniku zastosowania modulacji płatności w 2012 r. Uzasadnienie decyzji w wystarczający sposób zawiera odniesienie się do zasadności zastosowania modulacji, nie uchybiając przy tym art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie mogłoby skutkować uchyleniem decyzji organu.

Zatem prawidłowo organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, artykuł 7 ma zastosowanie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym jedynie wtedy, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w tym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy zgodnie z art. 121 jest co najmniej równy poziomowi stosowanemu wówczas w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie,

z uwzględnieniem wszelkich zmniejszeń zastosowanych na mocy art. 7 ust. 1.

Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że z ww. przepisów wynika, iż Polska przyjęła w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jednolity system płatności obszarowych. Do tego jednolitego systemu ma zastosowanie również art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Jednakże ta płatność w Polsce w 2012 roku była na poziomie 90 %, co wynika z art. 121 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, więc modulacja w przypadku jednolitej płatności obszarowej, w oparciu o art. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, w 2012 r. nie ma zastosowania, bo płatności zostały zrównane z krajami starych państw członkowskich. W roku 2012 jednolita płatność obszarowa w Polsce wyniosła bowiem 90%, czyli tyle samo ile w starych krajach członkowskich po zastosowaniu art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 73/2009.

W ocenie Sądu, istotne dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest, że krajowe płatności uzupełniające nie są objęte wprost przepisami art. 10 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009, gdyż nie są współfinansowane z Unii Europejskiej.

W przypadku krajowych płatności uzupełniających zastosowanie mają zaś przepisy art. 132 rozporządzenia Komisji (UE) nr 73/2009. Tak więc, art. 10 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w zakresie krajowych płatności uzupełniających nie jest stosowany bezpośrednio przez nowe państwa członkowskie. O jego zastosowaniu w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich w odniesieniu do danego roku kalendarzowego decyduje bowiem dopiero Komisja na podstawie art. 132 ww. rozporządzenia. Decyzja Komisji z kolei jest podstawą do wdrożenia zatwierdzonych przez nią zasad przez dane państwo członkowskie poprzez ustanowienie odpowiednich regulacji krajowych. Stosownie bowiem do art. 132 ust. 6 nowe państwa członkowskie mogą, na podstawie obiektywnych kryteriów i po zatwierdzeniu przez Komisję, podjąć decyzję o kwotach uzupełniającej pomocy krajowej, która ma zostać przyznana.

Organ odwoławczy zasadnie też wyjaśnił, że zgodnie z art. 132 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 państwa członkowskie mogą wypłacać pomoc krajową uzupełniającą, jednakże za zezwoleniem Komisji, która to również wskazuje

w jakiej wysokości. Komisja zaś uznała, że Polska może wypłacić taką pomoc

w określonej wysokości, z uwzględnieniem jednak modulacji. W związku z tą decyzją Polska musiała się do niej zastosować, gdyż wynika to z art. 132 ust. 2 i 6 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Modulacja do płatności krajowej uzupełniającej nie wynika więc z art 10 ust. 2 ww. rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, a z decyzji Komisji, która uznała, że taką modulację należy wprowadzić. Ustawodawca krajowy musiał zatem zaimplementować powyższy przepis do systemu krajowego, gdyż decyzja Komisji wiąże jedynie kraj, nie zaś jego obywateli. Powyższe nastąpiło poprzez wprowadzenie przepisu § 17a do rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. Przepis ten został wprawdzie wprowadzony do obrotu prawnego od 30 listopada 2012 r., czyli 6 miesięcy po upływie terminu składania wniosków o przyznanie płatności, niemniej i tak znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie dotyczącej płatności za 2012 r.

W dniu wprowadzenia tej zmiany postępowania w sprawach płatności zostały już wszczęte, jednakże w okresie przed dniem wejścia w życie tej zmiany, decyzje

w sprawie przyznania płatności nie były jeszcze wydawane, m.in. z uwagi na brak określenia wysokości stawek płatności. Zatem mechanizm zmniejszenia dotyczył wszystkich rolników, którzy złożyli wnioski na 2012 r. i w przypadku których nastąpiło przekroczenie progów kwotowych określonych w art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji. Skoro bowiem § 17a rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. nie wskazuje przepisów przejściowych, na moment wydawania decyzji należało stosować przepisy aktualne w momencie wydawania decyzji.

Słusznie też organ odwoławczy zauważył, że w momencie wejścia w życie zmiany rozporządzenia decyzje w sprawie płatności nie były wydawane gdyż, zgodnie

z art. 29 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 płatności obszarowe są wypłacane w terminie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego. Dlatego też, przy przyznawaniu płatności należało wziąć pod uwagę przepisy rozporządzenia krajowego.

Niemniej zgodzić się należy ze skarżącą, że sama decyzja Komisji nie wiąże rolników składających wnioski, gdyż jest skierowana do państw członkowskich. Zauważyć jednak należy, że na mocy decyzji wykonawczej Komisji (WE) z 24 lipca 2012 r. dostosowano krajowe przepisy dotyczące zasad przyznawania uzupełniających płatności obszarowych - wprowadzono bowiem przepis § 17a rozporządzenia MRiRW

z 9 marca 2009 r.

Rzeczypospolita Polska, jako państwo członkowskie zobowiązana była wprowadzić uregulowania w prawie krajowym, które by wprowadzały w życie decyzję Komisji. Dlatego też wprowadzono przepis § 17a rozporządzenia MRiRW z 9 marca 2009 r. na podstawie którego dokonuje się zmniejszeń wnioskowanych płatności. Obowiązkiem Rzeczypospolitej Polskiej jest bowiem stosowanie regulacji dotyczących modulacji płatności zgodnie z przepisami prawa unijnego.

Nie bez znaczenia jest również, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o płatnościach. W art. 17 ust. 2 ww. ustawy, Minister Rolnictwa

i Rozwoju Wsi został zaś zobowiązany do określenia w drodze rozporządzenia rodzajów roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 73/2009, założeń Wspólnej Polityki Rolnej oraz powinien mieć na uwadze, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Dlatego też powyższe przepisy mają zastosowanie w niniejszej sprawie i powinny być respektowane przez organ przyznający wnioskowane płatności. Przepisy krajowe mają bowiem wprost zastosowanie w przypadku ubiegania się przez rolników o przyznanie płatności,

a zatem wiążą również rolników występujących o przyznanie pomocy. Dlatego też zastosowanie przez organy obu instancji tzw. modulacji płatności należy uznać za zasadne.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd uznał jej za bezzasadne.

Wyjaśnić należy, że w rozdziale 4 rozporządzenia Rady 73/2009 zawarte są regulacje dotyczące uzupełniających krajowych płatności bezpośrednich i płatności bezpośrednich. Z ust. 2 art. 132 wynika obowiązek uzyskania zezwolenia komisji na uzupełnienie w nowych państwach członkowskich, innych niż Bułgaria i Rumunia, wszelkich płatności bezpośrednich. Całkowite bezpośrednie wsparcie, jakie może zostać przyznane rolnikowi w nowym państwie członkowskim po przystąpieniu

w ramach odpowiednich płatności bezpośrednich, wraz z wszelkimi uzupełniającymi krajowymi płatnościami bezpośrednimi, nie przekracza poziomu wsparcia bezpośredniego, jakie przysługiwałoby rolnikowi na mocy odpowiadającego systemowi płatności bezpośrednich mającego zastosowanie w tym czasie w państwach członkowskich innych niż nowe płatności członkowskie, z uwzględnieniem od roku 2012 zastosowania art. 7 w związku z art. 10.

Polska skierowała do Komisji Europejskiej wniosek o zezwolenie na krajowe uzupełniające płatności bezpośrednie za 2012 r.

Komisja, decyzją wykonawczą z dnia 24 lipca 2012 r. uwzględniła rozporządzenie Rady (WE) 73/2009, w szczególności jego art. 132 ust. 2. Komisja powołała się w decyzji na to, iż 20 października 2011 r. wydała dokument roboczy dla Komitetu Zarządzającego ds. Płatności Bezpośrednich zawierający szczegółowe wyjaśnienia dotyczące sposobu przeprowadzenia redukcji krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają zostać zastosowane przez niektóre nowe państwa członkowskie w odniesieniu do 2012 r. na podstawie art. 132 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Decyzja Komisji jest wiążąca dla Polski. Komisja mocą tej decyzji zezwoliła Polsce na możliwość przyznania krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich ale na określonych w tej decyzji warunkach, co należy zaznaczyć.

Z art. 1 ust. 4 decyzji wynika, że w przypadku gdy całkowita kwota płatności bezpośrednich, które mogą być przyznane rolnikowi na mocy rozporządzenia (WE) nr 73/2009, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, przekracza 5.000 euro, kwota krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, które mają być przyznane temu rolnikowi zgodnie z załącznikiem do niniejszej decyzji zostaje pomniejszona o kwotę równą 10% całkowitej kwoty przekraczającej 5.000 euro. Przedmiotową wartość procentową zwiększa się o cztery punkty procentowe w przypadku gdy całkowita kwota wszystkich płatności bezpośrednich, w tym wszystkich krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, przekracza 300.000 euro, jednak redukcję stosuje się tylko do części całkowitej kwoty przekraczającej 300.000 euro, składającej się z krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich.

Końcowo zwrócić uwagę należy, że Rozporządzeniem MRiRW z dnia 9 marca 2009 r. w przepisie § 17a, który wszedł w życie z dniem 30 listopada 2012 r., wprowadzono zasady, wskazane w decyzji Komisji, co do kwot płatności uzupełniającej ze środków krajowych.

Stanowisko takie zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku II GSK 654/14 z 29 maja 2015 r.

W związku z powyższym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U.

z 2016 r. poz. 718).