Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 297/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, art. 37 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205 par. 2, art. 153
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza Sędzia WSA Krzysztof Armański Protokolant Starszy inspektor sądowy Sebastian Styczeń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2022 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2022 r. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz W. K. kwotę [...](dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 7 kwietnia 2022 r. [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w K. (dalej też "Wspólnoty"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z 20 września 2019 r., znak: [...] [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą dla Swaroga Twój Baranówek Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej "Spółki") pozwolenia na budowę obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny z garażem podziemnym i wewnętrznymi instalacjami wody, kanalizacji sanitarnej, gazu, wentylacji mechanicznej i elektrycznej na działce nr ewid.[...], obręb 0023 w K. przy ul. [...].

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy i argumentację prawną:

- 22 lipca 2019 r. do Prezydenta Miasta K. wpłynął wniosek Spółki o wydanie pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Do wniosku dołączono: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane; ostateczną decyzję Prezydenta Miasta K. nr [...] z 1 marca 2019 r. znak: [...] [...] o warunkach zabudowy dla tej inwestycji, przeniesioną decyzją nr [...]/2019 z 11 kwietnia 2019 r. znak: [...] oraz decyzją nr [...]/2019 z 10 czerwca 2019 r. znak: [...]; projekt budowlany budynku wielorodzinnego zawierający projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany;

- 20 września 2019 r. Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] znak: [...] [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla Spółki pozwolenia na budowę ww. budynku mieszkalnego;

- 14 października 2019 r. od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K.;

- Wojewoda decyzją z 18 grudnia 2019 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 20 września 2019 r.;

- WSA w Kielcach, po rozpatrzeniu skargi Wspólnoty, wyrokiem z 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ke [...] uchylił powyższą decyzję Wojewody;

- w wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego, Wojewoda decyzją z 20 kwietnia 2021 r. [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 20 września 2019 r.;

- po rozpatrzeniu skargi Wspólnoty, WSA w Kielcach wyrokiem z 6 października 2021r. sygn. akt II SA/Ke [...] uchylił decyzję Wojewody z 20 kwietnia 2021 r.;

- Wojewoda, po uaktualnieniu kręgu stron postępowania 10 lutego 2022 r. zawiadomił o ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym od ww. decyzji Prezydenta Miasta K., a następnie wydał decyzję z 7 kwietnia 2022 r.

Dalej organ wskazał, że w aktach sprawy znajdują się:

- wniosek Wspólnoty z 18 listopada 2021 r. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej;

- pismo Spółki przekazujące decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. (dalej "PINB") z 28 lipca 2021 r. znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku przy ul. [...] w K.;

- wniosek Spółki z 18 lutego 2022 r. o umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego w związku z odmiennym stanem faktycznym od przyjętego przez WSA w Kielcach w wyroku z 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...], ponieważ przedmiotowa inwestycja została zakończona i w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja PINB udzielająca pozwolenia na użytkowanie ww. budynku mieszkalnego;

- odpowiedź Spółki z 22 lutego 2022 r. na zarzuty zawarte w opinii przedłożonej przez Wspólnotę na etapie postępowania sądowego dotyczące sposobu wyliczenia wysokości spornego budynku i jej zgodności z decyzją o warunkach zabudowy.

Rozpatrując sprawę ponownie w trybie odwoławczym i uwzględniając wyrok WSA w Kielcach z 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...] Wojewoda przypomniał, że przedmiotem sprawy jest pozwolenie na budowę przedsięwzięcia obejmującego budynek mieszkalny wielorodzinny: 14 mieszkań w budynku o 4 kondygnacjach nadziemnych, 14 miejsc postojowych w garażu w kondygnacji podziemnej budynku i 2 miejsca parkingowe na poziomie terenu, w tym 1 miejsce postojowe dla osób z niepełnosprawnościami. Budynek ten zaprojektowano na działce nr [...], która posiada naturalny spadek terenu od strony ul. [...] - rzędne w narożach działki na oryginale mapy do celów projektowych to odpowiednio: 265,9 m n.p.m. i 265,8 m n.p.m. oraz w stronę działki nr [...] (Wspólnoty); rzędne w narożach działki to odpowiednio: 264,1 m n.p.m. i 264,4 m n.p.m. Budynek usytuowano na działce z naturalną różnicą poziomu wynoszącą od 1,8 m do 1,4 m. W celu wkomponowania budynku w naturalne ukształtowanie terenu, poziom posadowienia zaprojektowano przyjmując średni poziom terenu przed głównym wejściem do budynku od strony ul. [...] jako rzędną 266,27 m n.p.m. - przyjmując projektowany poziom 0,00 = 266,00 m n.p.m. Projektowana wysokość budynku wynosi 11,91 m (12,18 m - 0,27 m).

Powołując się na art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, zwanej dalej "P.b.", "ustawą Prawo budowlane") Wojewoda stwierdził, że na terenie spornej inwestycji brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, więc sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla tej inwestycji, określone zostały decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z 1 marca 2019 r. znak: [...]

Organ odwoławczy podzielił ustalenia Prezydent Miasta K., że projekt budowlany ww. inwestycji jest zgodny z powyższą decyzją ustalającą warunki zabudowy, w szczególności dotyczącymi warunków i wymagań związanych z ochroną i kształtowaniem ładu przestrzennego oraz obsługą w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji. W ocenie Wojewody:

- projektowany obiekt został usytuowany w liniach rozgraniczających teren inwestycji, z zachowaniem wskazanej nieprzekraczalnej linii zabudowy - w odległości 17,30 m od zewnętrznej krawędzi jezdni ul. [...] (przy wymaganej min. 12,00 m);

- zaprojektowano wielkość powierzchni zabudowy do powierzchni terenu w liniach rozgraniczających teren inwestycji 28,8% (przy wymaganym min. 25%), szerokość elewacji frontowej od strony ul. [...],11 m (przy wymaganej od 12,2 m do 16,7 m), wysokość górnej krawędzi (okapu) elewacji budynku 7,405 m (przy wymaganej od 6,7m do 7,5 m), geometrię dachu: płaski na lukarnach i dwuspadowy symetryczny o kacie nachylenia 20° (przy wymaganej 20°- 45° i dopuszczalnych formach dachu: płaski, dwuspadowy symetryczny), lukarnami nie przekraczającymi [...] długości okapu;

- wysokości głównej kalenicy dachu 11,91 m mierzonej od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku od ul. [...] - rzędne terenu odpowiednio 265,98 m n.p.m. oraz 266,56 m n.p.m., co daje średnią 266,27 m n.p.m (265,98 m + 266,56 m) : 2 = 532,54 m : 2 = 266,27 m; elewacja wschodnia frontowa przy wymaganej 12,00 m;

- rzędne te są tożsame z rzędnymi przy strefie wejścia od strony elewacji północnej i wartość ta wyznacza średni poziom terenu przed głównym wejściem do budynku;

- obsługa komunikacyjna zjazdami publicznymi zgodnie z decyzją Miejskiego Zarządu Dróg z 26 sierpnia 2019 r. znak: [...];

- ilością miejsc postojowych: zaprojektowano 16 miejsc postojowych: 14 w garażu podziemnym i 2 na terenie inwestycji (przy wymaganych 1,1 stanowiska postojowego na jeden lokal mieszkalny).

Wobec konieczności sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z wymogami ochrony środowiska Wojewoda ustalił, że ww. inwestycja nie należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1839) i nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Wypełniając dyspozycje kolejnych punktów art. 35 ust. 1 P.b. Wojewoda sprawdził zgodność projektu zagospodarowania terenu z przepisami techniczno- budowlanymi - w analizowanym przypadku z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 1065, zwanego dalej "rozporządzeniem z 12 kwietnia 2002 r.") i ustalił, że:

- obszar oddziaływania inwestycji obejmuje działkę Spółki nr [...] oraz działki nr: 773, 774, 775 i [...] w związku z jej charakterem, usytuowaniem, wymiarami i specyfiką;

- z projektu architektoniczno-budowlanego oraz z projektu zagospodarowania terenu inwestycji - sporządzonego na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej w skali 1:500, przyjętej do zasobu Prezydenta Miasta K. 27 czerwca 2019 r. pod nr [...] z adnotacją: mapa może służyć do celów projektowych wynika, że zaprojektowano budynek usytuowany: od strony południowej w odległości od 4,00 m do 4,14 m od granicy z działką sąsiednią nr [...]; od strony północnej w odległości 8,33 m od granicy z działkami sąsiednimi nr [...]; od strony zachodniej w odległości od 4,65 m do 4,71 m od granicy z działką nr [...] oraz w odległości 14,01 m od istniejącego budynku Wspólnoty na tej działce; od strony wschodniej w odległości od 12,39 m do 12,51 m od granicy z działką drogową - ul. [...].

Dalej Wojewoda wskazał, że ze znajdującej się w projekcie budowlanym analizy dopływu światła naturalnego i nasłonecznienia istniejących budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich i projektowanego budynku, uwzględniającej również potencjalną przyszłą zabudowę wynika, że nie został naruszony § 60 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. - we wszystkich analizowanych przypadkach, pokoje mieszkalne posiadają nasłonecznienie min. 3 godziny w godzinach 7-17 i odległość obiektu przesłanianego od krawędzi obiektu przesłaniającego jest większa lub równa wysokości przesłaniania.

Zdaniem Wojewody, projekt budowlany spełnia także wymogi:

- § 29 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w zakresie odprowadzenia wód opadowych - zaprojektowano odprowadzanie na własną działkę oraz do istniejącej kanalizacji deszczowej w ul. [...];

- § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia w zakresie odległości miejsc parkingowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi w budynku mieszkalnym.

Wojewoda stwierdził również, że projekt budowlany spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego z dnia 25 kwietnia 2012 r. (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935).

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że:

- projektowana inwestycja nie narusza warunków decyzji Prezydenta Miasta K. z 1 marca 2019 r. oraz przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.;

- projekt budowlany inwestycji jest kompletny, składa się z projektu zagospodarowania terenu i z projektu architektoniczno-budowlanego oraz zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

- projekt został sporządzony i sprawdzony przez projektantów posiadających wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujących się aktualnymi, na dzień wykonywania projektu, zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego;

- projektanci i sprawdzający dołączyli do tego projektu budowlanego oświadczenia o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Nadto, 7 czerwca 2019 r. projekt budowlany został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Sumując powyższe, Wojewoda stwierdził brak podstaw do uchylenia kontrolowanej decyzji z 20 września 2019 r. o pozwoleniu na budowę ww. inwestycji.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, Wojewoda wskazał, iż w definicji zawartej w § 6 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. nie określono, że należy mierzyć wysokość budynku od poziomu istniejącego terenu, gdyż taki teren przestaje istnieć po zrealizowaniu inwestycji. Przeciwnie, wysokość należy mierzyć od poziomu terenu przy najniżej położonym wejściu do budynku lub jego części, znajdującego się na pierwszej kondygnacji nadziemnej. Zarówno wejście, jak i teren przy budynku są elementami jego projektu, a nie stanu istniejącego. Legalna definicja "poziomu terenu" została zawarta w § 3 pkt 15 ww. rozporządzenia. Odnosi się ona do rzędnych przyjętych "w projekcie", a ten z uwagi na rozwiązania architektoniczne może wiązać się z podwyższeniem lub obniżeniem terenu działki inwestora. Przepis § 3 pkt 17 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. dotyczący kondygnacji, odwołuje się zaś do poziomu terenu przylegającego do budynku, która z kolei powinna zostać przyjęta w projekcie jako rzędna terenu w danym miejscu działki budowlanej. Wojewoda podkreślił, że omawiane przepisy nie uwzględniają ewentualnego zróżnicowania terenu działki budowlanej, a jedynie odnoszą się do poziomu terenu przylegającego do budynku, co stanowi przyjęta, ale w projekcie, rzędna terenu.

W tym zakresie Wojewoda przypomniał, że:

- działka Spółki posiada naturalny spadek - różnica w poziomie terenu od strony ul. [...] w kierunku działki Wspólnoty wynosi od 1,8 m do 1,40 m - elewacja zachodnia (od strony działki Wspólnoty nr [...]);

- skoro zaprojektowano budynek o 4 kondygnacjach nadziemnych o wysokości ok. 2,83 m każda (4 x 2, 83 m = 11,32 m), to nie było intencją autora projektu "zaniżanie" jego wysokości, czy też próbą obejścia przepisów prawa. Z założenia bowiem budynek mieszkalny wielorodzinny, który spełniać ma wymóg decyzji o warunkach zabudowy w części dotyczącej wysokości głównej kalenicy dachu mierzonej od średniego poziomu terenu przed głównym wejściem do budynku - od ul. [...] - do 12,00 m, to budynek o czterech kondygnacjach nadziemnych i taki budynek został zaprojektowany;

- sugestie zawarte w opinii załączonej do skargi do WSA w Kielcach stanowią wyłącznie polemikę z rozwiązaniami projektowymi;

- inne wymagania, dotyczące określania wysokości budynku, mogą mieć miejsce jedynie wtedy, gdy w decyzji o warunkach zabudowy zawarto by dodatkowe uwarunkowania, np. określono bezwzględną maksymalną rzędną najwyżej położonego punktu lub przekrycia budynku lub konieczność zachowania istniejącego ukształtowania terenu z określoną tolerancją wprowadzanych niezbędnych zmian, a decyzja z 1 marca 2019 r. o warunkach zabudowy nie zawiera takiego zapisu;

- brak jest podstaw by nadmierne i w sposób nieuzasadniony ograniczać inwestorowi prawo własności nieruchomości oraz uniemożliwiać mu racjonalną zabudowę działki w sytuacji, gdy obowiązujące na tym terenie prawo miejscowe - w tym przypadku pozostająca w obiegu prawnym ostateczna decyzja Prezydenta Miasta K. z

1 marca 2019 r. o warunkach zabudowy, dopuszcza realizację spornego budynku

o wyżej opisanych gabarytach i w wyżej opisanej lokalizacji;

- z analizy nasłonecznienia i przesłaniania, która uwzględnia projektowane rzędne terenu, w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że wymogi § 60 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. zostały zachowane we wszystkich analizowanych przypadkach, pokoje mieszkalne posiadają nasłonecznienie minimum 3 godziny w godzinach 7-17;

- rzetelności analizy dotyczącej nasłonecznienia budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich nie zakwestionował WSA w Kielcach w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA /Ke [...]. W ocenie Sądu, przedłożona analiza wraz z uzupełnieniem przy piśmie z 21 listopada 2019 r., nie budzi wątpliwości. Z analizy tej wynika, że projektowany budynek nie zacienia znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie istniejących na działkach nr [...] budynków, a także hipotetycznego budynku na działkach nr [...] w zakresie, których ograniczałby czas normatywnego nasłonecznienia mieszkań w tych budynkach poniżej przyjętego w ww. rozporządzeniu. Dla budynku na działce nr [...] mieszkanie na najniższej kondygnacji nasłonecznione jest w przedziale od godz. 7:00 do 7: 51 oraz od godz. 9:49 do 12:34, co zapewnia łączny czas nasłoneczniania 3 godz. i 36 minut, a więc zgodnie z § 60 tego rozporządzenia.

Reasumując Wojewoda wyjaśnił, że budynek skarżącej Wspólnoty będzie zacieniany, co nie oznacza jednak, że doszło do naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich. Świadczy to wyłącznie o posiadaniu przez właściciela sąsiedniej nieruchomości interesu prawnego, uzasadniającego jego udział w postępowaniu jako strona - i taki udział Wspólnota miała zapewniony. W sytuacji gdyby warunki te nie były zachowane Spółka nie mogłaby uzyskać pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, Wojewoda wyjaśnił, że w niniejszej sprawie rozprawa taka spowodowałaby jedynie nadmierne przedłużenie toczącego się postępowania, nie przynosząc przy tym korzyści w postaci uzgodnienia kolizyjnych interesów, co jest celem takiej rozprawy. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące procedury wydawania pozwolenia na budowę nie przewidują przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, ponieważ wyłącznie na organie administracji architektoniczno-budowlanej spoczywa obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z przepisami w tym techniczno- budowlanymi, a art. 35 ust. 4 P.b. stanowi, że w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odpowiadając na wniosek Spółki dotyczący umorzenia postępowania odwoławczego w związku z zakończeniem budowy i uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie, Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 2 P.b. decyzję wydaje się także w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę mimo zakończenia robót budowlanych.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniosła Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w K., zarzucając temu rozstrzygnięciu rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało znaczenie dla rozstrzygania niniejszej sprawy, a w szczególności:

1) art. 153 p.p.s.a. oraz art. 7 i art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przez przyjęcie w toku ponownego, trzeciego już, rozpoznania sprawy, że sposób mierzenia wysokości budynku do jego okapu, która nie może przekroczyć 7,5 m oraz do górnej kalenicy budynku, która nie może przekroczyć 12 m jest w projekcie budynku zachowana, podczas gdy okoliczność to winna zostać ustalona przez biegłego, zgodnie ze stanowiskiem WSA zawartym w uzasadnienia wyroku z 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...] - mimo wskazań Sądu, odległość ta została ustalona wyłącznie przez autora decyzji, wydanej na podstawie analizy dokumentów, sprzecznie ze stanowiskiem zaprezentowanym przez Wspólnotę, opinią architektoniczną dołączoną do poprzedniej skargi kierowanej do WSA, której kryteria opracowania są właśnie takie, jak wytyczne Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 20 października 2020 r. i powtórzone w uzasadnieniu wyroku tego Sądu z 6 października 2021 r.;

2) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., a w szczególności art. 89 k.p.a. przez nie zajęcie przez Wojewodę stanowiska, co do pisma z 18 listopada 2021 r., w którym wniesiono o wyznaczenie rozprawy administracyjnej dla konkretnego celu, tj. przesłuchania autorów opinii dotyczącej niezgodności warunków zabudowy z projektem budowlanym budynku, nie przeprowadzenie w trakcie postępowania dowodu z tej opinii i brak odniesienia się do niej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co było obowiązkiem organu, który otrzymał od Wspólnoty dowód mający dla sprawy znaczenie, w postaci opinii mgr inż. S. P. i mgr inż. arch. M. S.;

Skarżąca Wspólnota ponownie wniosła o dopuszczenie dowodu z dołączonej do skargi z 21 maja 2021 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ke [...] opinii z 21 maja 2021 r., dotyczącej ustalenia wysokości górnej krawędzi okapu i elewacji frontowej budynku oraz górnej kalenicy projektowanego budynku, z której jasno wynika, że górna krawędź okapu elewacji frontowej przekracza dopuszczalną w decyzji o warunkach zabudowy wysokość o 1,175 m oraz wysokość głównej kalenicy dachu o ok. 1,18 m i wyklucza trafność skarżonej decyzji, gdyż została wydana zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Kielcach z 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ke [...] powtórzonymi w wyroku tego Sądu z 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...].

Wskazując na powyższe, Wspólnota wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła w szczególności, że Wojewoda zgodnie z art. 153 p.p.s.a. związany był stanowiskiem Sądu, zatem ponowne postępowanie organu odwoławczego nie powinno ograniczać się do powtórzenia znanego już w toku postępowania stanowiska Spółki, że żadne przekroczenie wysokości budynku nie nastąpiło.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie 14 września 2022 r. pełnomocnik skarżącej Wspólnoty poparł skargę i wniosek dowodowy w niej zawarty. Sąd dopuścił dowód z akt sprawy tut. Sądu o sygnaturach: II SA/Ke [...] oraz II SA/Ke [...]. Zobowiązał Wojewodę do nadesłania informacji, z której będzie wynikać, kiedy rozpoczęto i zakończono roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę spornego budynku udzielonego decyzją Prezydenta Miasta K. z 20 września 2019 r. oraz odpisu części dziennika budowy, dotyczącego przedmiotowej inwestycji, z której będzie wynikać, kiedy rozpoczęto i zakończono roboty budowlane na podstawie pozwolenia na budowę ww. budynku udzielonego powyższą decyzją.

W piśmie procesowym z 26 września 2022 r. Wojewoda wskazał, że roboty budowlane tego budynku rozpoczęto 31 stycznia 2020 r., zaś zakończono

1 czerwca 2021 r. Dodał, że PINB nie posiada dziennika budowy, ponieważ został on zwrócony Spółce po zakończeniu postępowania związanego z uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skarga odniosła zamierzony skutek, jednak podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji Sąd upatruje w naruszeniach prawa dostrzeżonych z urzędu i niepodniesionych przez skarżącą Wspólnotę.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wojewódzkie sądy administracyjne sprawują powyższą kontrolę działalności organów pod względem zgodności z prawem. Zatem w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych, sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku natomiast braku wskazanych uchybień skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Pierwszą kwestią, którą Sąd uznał za konieczną do rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie, była ocena zastosowanych przez organ przepisów prawa materialnego - ustawy Prawo budowlane, które to przepisy determinują m.in. zakres sprawdzenia (badania) czy zostały spełnione wymagania w odniesieniu do dokumentacji złożonej przez inwestora. Ocena ta jest istotna dlatego, że 19 września 2020 r. zmieniły się przepisy tej ustawy.

Z uwagi na datę wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, przy uwzględnieniu, że WSA w Kielcach dwukrotnie uchylał uprzednio wydane przez Wojewodę decyzje – zastosowanie powinien mieć art. 25 ustawy zmieniającej ustawę Prawo budowalne - nowelizacja weszła w życie 19 września 2020 r. - zgodnie z którym do spraw uregulowanych ustawą zmienianą w art. 1, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Tym samym w sprawie niniejszej stosować należy przepisy ustawy Prawo budowalne w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1333), bowiem wszczęcie postępowania nastąpiło 22 lipca 2019 r., a uchylenie decyzji organu odwoławczego przez WSA w Kielcach (wyrokami z 20 października 2020 r. sygn. akt II SA/Ke [...] i z 6 października 2021 r. sygn. akt II SA/Ke [...]) - na nowo otworzyło postępowanie w sprawie. Tymczasem - jak wynika z lektury decyzji organu odwoławczego - podstawą prawną jej wydania, powołaną w jej osnowie i uzasadnieniu, były zarówno przepisy ustawy Prawo budowlane sprzed jej zmiany jak i po jej zmianie w 2020 r. Sąd zauważa, że w podstawie prawnej decyzji organ wskazuje publikator - Dz. U. z 2021r. poz. 2351, co sugeruje, że stosuje nowe Prawo budowalne, natomiast w jej uzasadnieniu przytacza treść przepisów sprzed zmiany ustawy (art. 35) jak i po jej zmianie (art. 37 ust. 2 pkt 2). Trudno zatem stwierdzić w jakim reżimie prawnym doszło do wydania decyzji, co uniemożliwia dokonanie oceny czy organ zastosował się do wskazań sformułowanych w uzasadnieniu wyroku WSA w sprawie sygn. akt II SA/Ke [...].

W tym miejscu wskazać należy, że ustawa nowelizująca - ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), zmodyfikowała treść art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dodając zdanie drugie w brzmieniu: "Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje się również w przypadku zakończenia robót budowlanych." Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dopuszczalnym jest zatem wydanie decyzji merytorycznej w przedmiocie pozwolenia na budowę nawet dla inwestycji już zakończonych po stwierdzeniu nieważności lub uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak już wskazano wyżej, w sprawie niniejszej z uwagi na datę jej wszczęcia, zastosowanie będzie miał art. 25 ustawy zmieniającej, co oznacza, że stosować należy przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed dnia 19 września 2020 r. W związku z powyższym zastosowanie przez organ art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w jego zmodyfikowanej treści stanowi istotne naruszenie prawa.

Jedynie na marginesie zauważyć należy, że jak wynika z akt sprawy, w dacie wydania przez organ zaskarżonej decyzji inwestor legitymował się pozwoleniem na użytkowanie spornej inwestycji. Rolą organu było zatem również dokonanie oceny czy - w kontekście art. 153 p.p.s.a. - nastąpiła zmiana istotnych okoliczności faktycznych uzasadniający odstąpienie od wytycznych WSA oraz przedstawienie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia argumentacji prawnej w tym zakresie.

Jak wskazuje orzecznictwo sądów administracyjnych, wyłączenie związania oceną prawną i jej konsekwencjami w postaci wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w orzeczeniu sądowym, może nastąpić tylko w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także po wzruszeniu wyroku w drodze skargi kasacyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 lutego 2007 r., II GSK [...], dostępny w pod adresem: [...], dalej: "CBOSA"). Oznacza to, że zmiana okoliczności faktycznych mogących uzasadniać odstąpienie od zasady wynikającej z art. 153 p.p.s.a. musi mieć taki charakter, że ocena prawna dokonana przez sąd w prawomocnym wyroku staje się nieaktualna, nieprzystająca do nowych okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok NSA z 19 listopada 2020 r., I OSK [...], CBOSA). Stosownie do dyspozycji art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Istotą tej zasady jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego, zaś obowiązek podporządkowania się zarówno sądu, jak i organu tak rozumianej ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego, czyli jest ona wiążąca o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 153 p.p.s.a. może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd.

Wskazane uchybienia pozwoliły Sądowi ocenić, że organ naruszył nie tylko przepisy prawa materialnego, ale również przepisy prawa procesowego – art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. W związku z powyższym jako przedwczesne Sąd uznał odnoszenie się do zarzutów skargi w zakresie naruszenia przez organ art. 153 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, mając na uwadze treść uzasadnienia niniejszego wyroku, organ przeprowadzi ponownie postępowanie i w zależności od poczynionych ustaleń wyda właściwe rozstrzygnięcie w sprawie.

W tym stanie rzeczy Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł (punkt II sentencji wyroku) na podstawie art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a.