Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 341/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2007-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. J.-L. oraz J. J.-L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 marca 2006 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję, 2/ zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących M. J.-L. oraz J. J.-L. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 sierpnia 2005 r. nr [...], wydanej na podstawie art. 103 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.), odmówił M. i J. J.-L. wydania nakazu rozbiórki słupa konstrukcji stalowej stanowiącego element linii wysokiego napięcia 110kV położonego na działce nr [...] w K. na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. (Dz. U. Nr 38, poz. 229, ze zm.).

Organ ustalił, iż w dniu 8 lipca 2005r. pracownicy inspektoratu nadzoru budowlanego przeprowadzili wizję lokalną, w wyniku której stwierdzono, że na działce nr [...] położonej w K. zlokalizowany jest słup stalowy konstrukcji kratowej o wysokości około 20-25 m i obrysie przy podstawie 5,5x5,5 m. Jak ustalono stanowi on element napowietrznej linii wysokiego napięcia 110 kV i jest pierwszym w kolejności od zespołu stacji transformatorowych (GPZ S.), znajdujących się na działce sąsiedniej oznaczonej numerem [...]. W ocenie organu zebrany materiał dowodowy świadczy, iż przedmiotowy obiekt wzniesiony został pomiędzy rokiem 1975 a 1979. Został zaprojektowany w roku 1975 jako część linii 110 kV w zatwierdzonym planie realizacyjnym objętym decyzją Wojewódzkiego Urzędu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia 10 listopada 1975r. nr [...] a w roku 1979 figurował w spisie inwentarza z natury nr [...] pod pozycją nr [...]. Ponadto słup ten został zinwentaryzowany na mapie zasadniczej do celów projektowych wykonanej w roku 1982 przez OPGK - ZT w S. Zdaniem organu powyższe wskazuje, że rozstrzygnięcie merytoryczne decyzji musi opierać się na przepisach ustawy Prawo budowlane z 1974r., ponieważ według treści obowiązującej ustawy Prawo budowlane w stosunku do budowy zakończonej przed 01 stycznia 1995r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Organ przywołał treść § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), zgodnie z którym ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej wymaga wykonanie stałych sieci lub linii uzbrojenia terenu: wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, gazowych, elektroenergetycznych, telekomunikacyjnych i na paliwa płynne, z wyjątkiem sieci i linii uzbrojenia terenu, poszczególnych nieruchomości, pasów drogowych, obszarów kolejowych i lotnisk. Zatem na realizację przedmiotowej linii wysokiego napięcia zgodnie z brzmieniem § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia (dział II Budownictwo jednostek gospodarki uspołecznionej oraz innych jednostek organizacyjnych) wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. W ocenie organu I instancji zebrany materiał dowodowy wymaga rozpatrzenia sprawy w dwóch sytuacjach tj. z założeniem, iż inwestor otrzymał pozwolenie na budowę oraz iż takiego pozwolenia nie posiadał. W przypadku pierwszym stanowisko organu opierać się musi na uznanym w orzecznictwie art. 77 k.p.a. domniemaniu faktycznym, wynikającym z "doświadczenia" ti. analizy innych działań Inwestora związanych z realizacja przedsięwzięć podobnych czy nawet dotyczących tego odcinka sieci elektroenergetycznej. Przykładem może być decyzja Wojewódzkiego Urzędu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich z dnia 15 lipca 1977r. nr [...] udzielająca pozwolenia na budowę stacji transformatorowej po uprzednim zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Brak samego dokumentu w postaci decyzji pozwolenia na budowę wielokilometrowej inwestycji nie oznacza, iż takiego pozwolenia nie było. Jak twierdzi organ, wiele dokumentów uległo zniszczeniu w wyniku zalania wodami opadowymi archiwów B. w S. w 2001r. Ponadto dokumenty przechowywane w zasobach urzędów oznaczone jako B5 (krótkotrwałego, pięcioletniego przechowywania) zostały zniszczone. Przyjmując stanowisko oparte na powyższych przesłankach organ stwierdził, iż nie można orzec nakazu rozbiórki przedmiotowego słupa sieci i elektroenergetycznej w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie jego budowy.

W przypadku drugim, zakładającym, iż inwestor nie dopełnił obowiązku i nie uzyskał pozwolenia na budowę, nakaz stosowania przepisów dotychczasowych (jak stanowi art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane) pociąga za sobą obowiązek rozpatrzenia sprawy w oparciu wyłącznie art. 37 lub 40 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Art. 37 ust.1 stanowi, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Zdaniem organu I instancji, treść zebranego materiału dowodowego wskazuje, iż zastosowanie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nie ma podstaw, ponieważ brak pozwolenia na budowę jest przesłanką konieczną, ale niewystarczającą do orzeczenia przymusowej rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wzniesionych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy. Może być ona orzeczona dopiero wtedy, gdy zajdzie któraś z pozostałych przesłanek określonych w ust. 1 lub ust. 2 przywoływanego artykułu. Jak wynika z zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "K." (uchwała Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2005r. Nr [...]) całość sieci przyjęta została do zasobów tego planu. Jednocześnie inwestor posiadając decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny z roku 1975 zrealizował inwestycje na terenie o takim przeznaczeniu. Wykładnia przepisu art. 37 ust. 1 pkt 1 uzasadnia wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce wyłącznie w sytuacji, gdy obiekt znajduje się na terenie, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, mającym charakter prawa miejscowego, nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę. Niespełnione są również przesłanki art. 37 ust. 1 pkt 2 tj. niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Skarżący nabywając nieruchomość w roku 1985 kupił ją z już istniejącym słupem sieci energetycznej. Występując o pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego (decyzja z dnia 01 października 1985r. Nr [...]) zostało zbadane zachowanie odpowiednich odległości od planowanej zabudowy, co zostało pozytywnie zaopiniowane postanowieniem z dnia 18 września 1985r. Nr [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Ponownie w roku 1992 skarżący występując o pozwolenie na nadbudowę i rozbudowę tego budynku (decyzja nr [...] z 31.12.1992r.), w projekcie zagospodarowania terenu działki nr [...] sam wykazał, iż zachowano przepisy dotyczące odległości od urządzeń elektroenergetycznych oraz strefy ochronne. Ponadto linia elektroenergetyczna poprzez emisję pola elektro-magnetycznego poniżej 1kV/m spełnia obecnie obowiązujące normy określone dla tego typu urządzeń w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Według organu, nie nastąpiło pogorszenie warunków dla otoczenia niezależnie od wpływu owego "otoczenia" na wytworzony stan rzeczy. Zdaniem organu nie wyczerpano pełnego spektrum brzmienia art. 37, a zatem budowa sieci elektroenergetycznej 110kV i słupa na działce nr [...] przy założeniu, iż była dokonana bez wymaganego pozwolenia na budowę nie spełnia przesłanek do nakazania jej rozbiórki.

Organ wyjaśnił, iż przywołane w piśmie M. i J. J.-L. z dnia 19 maja 2005r. przepisy dotyczą bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. z 2003r. Nr 47 poz. 401) i nie mają zastosowania. Natomiast braku wpisu w akcie notarialnym wobec stanu faktycznego znanego wnioskodawcom w momencie nabycia nieruchomości pozostaje bez znaczenia dla sprawy.

Od powyższej decyzji M. i J. J.-L. wnieśli odwołanie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane i niezgodność ze stanem faktycznym. W ocenie odwołujących się przedmiotowy słup stalowy na fundamencie znajduje się na terenie będącym ich własnością, który zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego jest działką siedliskową przeznaczoną pod budownictwo mieszkaniowe. Oznacza to, że wypełniona jest dyspozycja ust. 1 pkt 1 art. 37. Linia elektroenergetyczna, której elementem jest słup stalowy na fundamencie powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i pogorszenie warunków zdrowotnych, tym samym wypełniona jest przesłanka ust. 1 pkt 2 art. 37. W tej sytuacji bez znaczenia jest to, że odwołujący nabyli nieruchomość w 1985r. już z istniejącym słupem sieci energetycznej. Fakt ten nie zmienia bowiem negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego na ich zdrowie i nie uzasadnia uznania zaistniałej sytuacji za zgodną z obowiązującymi normami określonymi dla tego typu urządzeń w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 20 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzenia dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883). Również nie został uwzględniony § 22 ust. 1, § 23 ust. 1 i 2 § 40 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. (Dz. U. Nr 8, poz. 48). Wskazali, iż nie można przerzucać nieprawidłowości w postępowaniu przy budowie linii elektroenergetycznych na właścicieli działki siedliskowej użytkowanej zgodnie z przeznaczeniem. B. stawiając i użytkując słup postanowiony na przedmiotowej działce w żaden sposób nie rekompensuje im faktu wyłączenia części terenu z użytkowania. Twierdzenie organu I instancji, że istniejąca linia elektro-energetyczna spełnia wymogi norm cytowanego rozporządzenia poprzez emisje pola elektromagnetycznego poniżej 1 KV/m jest bezpodstawne i nie zostało poparte żadnymi badaniami oddziaływania na zdrowie i środowisko. Nikt bowiem nie badał i nie przedstawił im wyników pomiaru emisji pola elektromagnetycznego na działce odwołujących się na której stoi ich dom. Stan zdrowia i samopoczucie oraz zachowanie i wygląd roślin wskazują na znaczne przekroczenie obowiązujących norm. Ponadto odwołujący wskazali, iż organ I instancji podaje nieprawdziwą informację jakoby postanowieniem z dnia 18 września 1985r. Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaopiniował pozytywnie odległość projektowanego budynku mieszkalnego od słupa i istniejącej linii wysokiego napięcia 110 KV. Takie badania nie były nigdy prowadzone - decyzja SANEPIDU dotyczyła odległości od istniejącego już od 1974r. Zakładu u sąsiadów na działce nr [...]. Przy rozpatrywaniu wniosku o usunięcie słupa nie wzięto pod uwagę faktu, iż przebiegająca od przedmiotowego słupa linia elektroenergetyczna znajduje się w bliskiej odległości ich domu (14 m) oraz nad w/w zakładem z nadbudowanym domem gdzie mieszkają sąsiedzi z dziećmi. W razie zerwania linki linii wysokiego napięcia 110 KV nastąpi nieszczęście. Przeniesienie słupa na działkę B., która sąsiaduje bezpośrednio z działką odwołujących się spowodowałoby również zmianę przebiegu linii wysokiego napięcia, tym samym zostałyby usunięty jej szkodliwy wpływ na zdrowie mieszkańców.

Do odwołania dołączyli dodatkowo oświadczenia sąsiadów, iż nigdy nie wyrażali oni zgody na przebieg linii wysokiego napięcia. Wskazali również, iż inwestor jest zobowiązany zgodnie z prawem budowlanym art. 38 ust. 2 przechowywać zezwolenie na budowę co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego. Organ I instancji odmawiając rozbiórki słupa całkowicie pominął fakt, że został on postawiony na terenie będącym ich własnością i stanowi on zagrożenie dla zdrowia, co w połączeniu z brakiem stosownego zezwolenia na budowę w pełni uzasadnia jego rozbiórkę. Tym samym istniejący stan rzeczy wypełnia całkowicie dyspozycję zawartą w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy.

W piśmie uzupełniającym odwołanie małżonkowie J.-L. podali, iż rozstrzygnięcie dokonane w skarżonej decyzji narusza art. 64 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, a mianowicie nie chroni własności odwołujących się, tak jak gwarantuje to zapis art. 64, wprost przeciwnie ją ogranicza. Zgodnie z art. 64 pkt 3 ograniczenie prawa własności może wynikać tylko w drodze ustawy i to w zakresie, w jakim nie narusza istoty własności. Organ I instancji działa również wbrew zapisom art. 74 Konstytucji, który zobowiązuje władze publiczne do prowadzenia polityki zapewniającej bezpieczeństwo ekologiczne współczesnym i przyszłym pokoleniom, ochrony środowiska i wspieranie działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska. W ocenie odwołujących się, rozstrzygnięcie dokonane w naszej sprawie w sposób niebudzący wątpliwości chroni interes A. Wydane zostało bez zbadania i udostępnienia im wyników emisji pola elektromagnetycznego na ich działce, a dane te jak też fakt, iż istnieje możliwość przeniesienia słupa i usytuowanie go w sposób mogący spowodować oddalenie linii wysokiego napięcia od budynków mieszkalnych zgodnie z przywołanymi przepisami Konstytucji powinny być uwzględnione. Z dostępnych powszechnie informacji wynika, że pole elektromagnetyczne wywołuje zaburzenia snu, bóle głowy, brak możliwości skupienia, zmiany ciśnienia krwi, zmiany stosunku białych i czerwonych ciałek krwi zmiany poziomu hormonów - zwiększa ryzyko występowania nowotworów. Odwołujący wnieśli ponadto, aby przed wydaniem rozstrzygnięcia, przeprowadzone zostały stosowne badania pola elektromagnetycznego na ich działce zgodnie z rozporządzeniem z dnia 30 października 2003r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. Nr 192, poz. 1883) przez Inspektora Ochrony Środowiska na koszt A. Podali też, że teren zajęty na ich działce przez słup wysokiego napięcia 110 KV został zajęty bezprawnie. Zajęto go bez zgody właścicieli, o czym świadczy odpis zwykły z księgi wieczystej stan z dnia 14 września 2005r. — w dziale III "Prawa, Roszczenia i Ograniczenia" - brak wpisu. W ocenie odwołujących się, nie ma przeszkód technicznych, aby słup z przedmiotowej działki nr [...] w K. został przesunięty na sąsiednią działkę nr [...], która jest własnością A., co wpłynie na ograniczenie pola elektromagnetycznego na zdrowie odwołujących się i ich sąsiadów.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia 22 marca 2006r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Podzielił ustalenia tego organu, iż przedmiotowy obiekt został wybudowany w 1979r. tj. okresie obowiązującej wówczas ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48), wykonanie stałych sieci lub linii elektroenergetycznych wymagało ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji. Inwestor przedmiotowej sieci elektroenergetycznej zgodnie z tym przepisem uzyskał decyzję z dnia 10 listopada 1975r. Nr [...], wydaną przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, zatwierdzającą plan realizacyjny przedmiotowej rozbudowy. Jednakże zgodnie z § 9 ust.1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia dla inwestycji dla których zgodnie z § 9 było wymagane ustalenie przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji obowiązywało uzyskanie, pozwolenia a budowę. Zatem inwestor mógł rozpocząć budowę przedmiotowej sieci po uzyskaniu zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r. pozwolenia na budowę. Organ II instancji wskazał, iż obecny właściciel kwestionowanego słupa nie przedłożył pozwolenia na budowę jak również organ l instancji nie uzyskał takiego pozwolenia od organu administracji architektoniczno-budowlanej z uwagi na brak takiej decyzji w zasobach archiwalnych organu. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy przyjął, iż słup konstrukcji stalowej stanowiący element linii wysokiego napięcia 110kV położony na działce nr [...] w K. został wybudowany bez pozwolenia na budowę. Na podstawie art.103 ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., do obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, których budowa zakończona została przed dniem wejścia w życie ustawy (01 stycznia 1995r.), stosuje się przepisy dotychczasowe, czyli przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. W takiej sytuacji organ nadzoru budowlanego winien sprawdzić przesłanki zawarte w art. 37 Prawa budowlanego z 1974r. to jest przeanalizować, czy w świetle art. 37 ust. 1 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę, lub czy w świetle art. 37 ust. 1 pkt 2 obiekt budowlany lub jego część powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a także czy istnieją tzw. inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego 1974r. Jeśli przesłanki te zostaną wykluczone, należy rozważyć zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r. W omawianym przypadku na terenie na którym wybudowano przedmiotowy obiekt obowiązywał ówcześnie ogólny plan zagospodarowania przestrzennego dla miasta S. zatwierdzony uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 9 grudnia 1970 r. Nr [...]. Ocena przedmiotowej inwestycji z ówcześnie obowiązującym planem jest zdaniem organu odwoławczego utrudniona, ponieważ organ I instancji nie uzyskał treści planu zatwierdzonego wymienioną "uchwałą". Ponadto, decyzją z dnia 10 listopada 1975 r. Nr [...], wydaną przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, po analizie zgodności przedmiotowej inwestycji z w/w planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwałą z dnia 09 grudnia 1970r. Nr [...], zatwierdzono plan realizacyjny inwestycji. Jednocześnie organ nadzoru budowlanego, ustalając czy nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ust.1 pkt 1, dokonał analizy czy przedmiotowy obiekt budowlany narusza obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego. Ustalono, iż teren, na którym jest usytuowany słup zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2005r. nr [...] (Dz. Urz. Woj. Pom. nr 65, poz. [...] z dnia 04 lipca 2005 r.) oznaczony jest symbolem N.20R – teren rolny z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej i lokalizacji urządzeń infrastruktury. Zgodnie z treścią planu, z uwagi na napowietrzną linię elektroenergetyczną, – której częścią jest przedmiotowy słup, wyznaczono szczególne uwarunkowania oraz ograniczenia w użytkowana terenu pod linią napowietrzną. Powyższe wskazuje, iż lokalizacja przedmiotowego słupa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatem nie zachodzą przesłanki do rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. W takim przypadku należy przeanalizować przesłanki do rozbiórki obiektu na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest wykazanie, że lokalizacja obiektu spowodowała niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia bądź też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W przedmiotowej sprawie istotne jest, iż skarżący nabyli przedmiotową działkę w dniu 05 czerwca 1985r. i na tę chwilę była to działka rolna niezabudowana budynkami (akt notarialny repertorium [...]) Zatem budynek mieszkalny M. i J. J.-L. zrealizowany w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 01 października 1985r. Nr [...] wcześniej zaopiniowane z uwagi na sąsiedztwo słupa przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego postanowieniem z dnia 18 września 1985 r. Nr [...], jak i budynki gospodarcze znajdujące się w bliskim sąsiedztwie słupa, zostały wybudowane na działce, na której usytuowany był już słup linii elektroenergetycznej. Dlatego właściciele nieruchomości, którzy kupili nieruchomość i wybudowali budynki w późniejszym okresie nie mogą obecnie wskazywać na niedopuszczalne pogorszenie swoich warunków zdrowotnych i użytkowych, skoro świadomie zdecydowali się na użytkowanie nieruchomości w pogorszonych w ich mniemaniu warunkach. W okresie blisko 20 lat od momentu zakupu nieruchomości, na której usytuowany był słup nie wykazywali zainteresowania obiektem i nie wnosili sprzeciwu wobec jego istnienia. Ponadto strona występując o pozwolenie na budowę domu i późniejszą nadbudowę i rozbudowę musiała spełnić wymagania określone w przepisach dotyczących odległości od urządzeń elektroenergetycznych oraz stref ochronnych. Organ II instancji wskazał również, iż zgodnie z § 2 ust. 2 pkt 7i uchwały Rady Gminy z dnia 29 kwietnia 2005r. Nr [...] zatwierdzającej obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego, wzdłuż linii napowietrznej, której częścią jest przedmiotowy słup, wyznaczono strefę ochrony dla ludzi i środowiska przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego szerokości po 14,5 m od skrajnych przewodów linii. Tymczasem linia napowietrzna zawieszona na przedmiotowym słupie znajduje się w odległości, jak podnoszą odwołujący, w najbliższym punkcie 14 m od narożnika budynku mieszkalnego skarżących (słup w odległości 24,30 m od budynku). Ponadto budynek mieszkalny strony jest usytuowany poza 6-cio metrową strefą ochronną określoną w § 2 ust.2 pkt 7j powołanej uchwały zatwierdzającej obecnie obowiązujący plan przestrzenny, w której obowiązuje zakaz zabudowy i trwałych nasadzeń zielenią wysoką oraz wykorzystywania terenu na cele składowe. Dlatego w ocenie organu II instancji nie można stwierdzić, iż przedmiotowy słup powoduje bezpośrednie niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia. To strona zmieniła warunki swojego bezpieczeństwa decydując się na budowę obiektów w bliskiej odległości od istniejącej linii napowietrznej. W ocenie organu II instancji nie zachodzą również inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 do nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego.

Odnosząc się do argumentu zawartego w odwołaniu, iż nie zostały przeprowadzone pomiary pola elektromagnetycznego emitowanego przez linię napowietrzną organ II instancji wyjaśnił, iż badanie takie mogłoby mieć uzasadnienie w przypadku, gdyby sporny słup został usytuowany na wcześniej zabudowanej działce, (co w przedmiotowej sprawie nie zachodzi), albowiem w takiej sytuacji argumenty strony o pogorszeniu ich warunków zdrowotnych lub użytkowych mogłyby być uzasadnione. Natomiast kwestia rekompensaty za wyłączenie części terenu skarżących z użytkowania powinna być rozstrzygnięta pomiędzy właścicielem linii elektro-energetycznej i właścicielami działki w drodze porozumienia lub cywilno-prawnej.

Na powyższą decyzję M. i J. J. – L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając istotne naruszenie jednej z zasad postępowania administracyjnego - tj. art. 10 § 1 Kpa - poprzez nieumożliwienie skarżącym przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do całokształtu zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zarówno podczas postępowania przed organem I instancji jak i w postępowaniu odwoławczym. Naruszenie przepisów prawa materialnego - tj. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. - polegające na błędnym uznaniu, iż słup konstrukcji stalowej (stanowiący element linii wysokiego napięcia 110 kV) wybudowany (przez ówczesnego inwestora) bez wymaganego pozwolenia na budowę i położony na działce Nr [...] w K. będącej ich własnością oraz napowietrzna linia wysokiego napięcia, przebiegająca od tego słupa nad ich działką w bliskiej odległości od domu (14 m) oraz bezpośrednio nad dachem zabudowań na sąsiedniej działce Nr [...] (gdzie mieszkają sąsiedzi z dziećmi) nie wypełniają przesłanek, o których mowa w w/w przepisach ustawy.

W skardze wskazali, iż przed wydaniem obu decyzji nie umożliwiono im wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, wobec czego nie mieli i nadal nie mają pełnego obrazu w zakresie zgromadzonych akt w sprawie. W protokole kontroli stanu obiektu z dnia 08 lipca 2005r. zawarto na stronie 2 i 4, że "protokół sporządzono l + zdjęcia". Zdjęć do tej pory skarżący nie widzieli, nie wiedzą też ile ich jest oraz co one przedstawiają. Z treści protokołu nie wynika, jakiego rodzaju zdjęcia były robione. Ponadto podczas pobytu w G. w dniu 09 grudnia 2005r. u Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący dowiedzieli się, że do wizji przeprowadzonej w dniu 08 lipca 2005r. został sporządzony również szkic sytuacyjny (bez skali). Treść protokołu, który im przekazano nie zawiera zapisu, że taki szkic został sporządzony. Natomiast sporządzony szkic sytuacyjny zdaniem skarżących zawiera pewne nieścisłości, treść "GPZ (Działka B.)" oznaczona jest jako działka nr [...], mimo, iż ma ona rzeczywiście nr [...], brak jest pomiaru w jakiej rzeczywistej odległości przebiega linia wysokiego napięcia od naszego budynku mieszkalnego - mierząc od skrajnych przewodów. Mając na uwadze chociażby wskazane ustalenia, skarżący nie mają pewności, czy innego rodzaju zebrane przez organ administracji dowody nie zawierają znaczących nieprawidłowości, których nie mieli możliwości zweryfikować, a mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym doszło do naruszenia ich interesu prawnego.

Poprzez dowolną ocenę zgromadzonych dowodów w sprawie, błędnie uznano, że sytuacja, jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie nie wypełnia przesłanek, o których stanowią przepisy art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo Budowlane z 1974r., ponieważ przedmiotowy słup znajduje się na terenie stanowiącym własność skarżących przeznaczonym zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym pod innego rodzaju zabudowę, o czym stanowi art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy. Sam organ odwoławczy przyznał, że ocena przedmiotowej inwestycji z ówcześnie obowiązującym planem jest utrudniona i dlatego dokonując analizy powołał się na obecnie obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą z dnia 29 kwietnia 2005r. Nr [...]. W powołanym planie wyznaczono strefy ochronne od napowietrznych linii elektroenergetycznych WN 110 kV dla ochrony ludzi przed oddziaływaniem pola elektromagnetycznego o szerokości po 14,5 m od skrajnych przewodów linii w których obowiązuje zakaz lokalizacji budynków przeznaczonych na stały pobyt ludzi; wyklucza się sposób użytkowania terenu wiążący się z pobytem ludzi powyżej 8 godzin na dobę. Budynek mieszkalny skarżących został wybudowany wcześniej, niż zatwierdzono w/w plan. Według dokładnych pomiarów dokonanych w dniu 20 kwietnia 2006r. ustalili za pomocą profesjonalnych urządzeń elektronicznych, że odległość od skrajnych przewodów linii do budynku wynosi 13 m. Zaznaczyli również, iż przepis art. 21 ust. 1 i 4 ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. odnośnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub wyznaczenie terenów mówi, iż zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, a inwestor takiego pozwolenia nie uzyskał. W ocenie skarżących przebieg napowietrznej linii elektromagnetycznej (wraz z przedmiotowym słupem) znajduje się na terenie — w rozumieniu w/w przepisu prawa materialnego — niezgodnym z przepisami o planowaniu przestrzennym. Lokalizacja słupa oraz biegnąca od niego linia wysokiego napięcia 110 kV z powodu niezachowania odległości 14,5 m słupa od budynku mieszkalnego powoduje oczywiste niebezpieczeństwo dla ludzi, wpływa na pogorszenie warunków zdrowotnych oraz użytkowych dla otoczenia, o czym stanowi art. 37 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Przekroczone są znacznie normy obowiązujące w tym zakresie.

Zdaniem skarżących pozostałe okoliczności w niniejszej sprawie stanowią spełnienie "innych ważnych przyczyn", o których stanowi art. 37 ust. 2 omawianej ustawy. Wskazali, iż w decyzji organu odwoławczego w zakresie dotyczącym uzasadnienia faktycznego dotyczącego w/w przepisu prawa stwierdzono jedynie, że "nie zachodzą również inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 do nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego" Skarżący podali, iż w decyzji organu pierwszej instancji w ogóle nie odniesiono się do tego przepisu prawa. Tym samym narusza to art. 107 par. 2 Kpa.

P. P. (Inspektor Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego) podczas wizji odmówił przesłuchania w charakterze świadka R. J. (mieszkającego obok przy ul. S. w K.), mimo, że ten dobrowolnie sam zgłosił się na spotkanie w tym dniu. Po uzyskaniu w ostatnich latach wiedzy z prasy oraz innych środków masowego przekazu skarżący twierdzą, że linia wysokiego napięcia 110 kV wraz ze słupem jest zagrożeniem dla życia oraz zdrowia mieszkańców. Twierdzenie organu I instancji, że istniejąca linia elektro-magnetyczna spełnia wymogi przewidziane normami nie zostało poparte żadnymi badaniami oddziaływania na zdrowie i środowisko.

Ponadto w skardze skarżący ponowili zarzuty podniesione uprzednio w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

W piśmie uzupełniającym skargę skarżący twierdzą, że nadal nie posiadają wiedzy ile jest wykonanych zdjęć i co one przedstawiają. O miejscu posadowienia budynku mieszkalnego nie decydowali skarżący, ale narzucił je im ówczesny organ opiniujący i wydający pozwolenie na budowę. Skarżący wybudowaliby dom mieszkalny bliżej ulicy S., ponieważ działka ma długość ponad 103 m. Poprzedni właściciel działki (S. K.) zeznał na rozprawie w dniu 01 grudnia 2006r. toczącej się z powództwa cywilnego o odszkodowanie za bezumowne korzystanie z nieruchomości przed Sądem Okręgowym Wydziałem Cywilnym przeciwko A., że nigdy nie udzielał pisemnego ani ustnego zezwolenia bądź użyczenia swojej własności nieruchomości B. na posadowienie słupa oraz linii wysokiego napięcia 110 KV ulica S. – G. Zatem inwestor nigdy nie uzyskał prawa do terenu zajętego przez słup będący przedmiotem sporu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga M. i J. J.-L. zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego i procesowego. Sąd miał przy tym na względzie treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że prawidłowo organy administracji przyjęły, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 228, z późn. zm.), a to na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414, z późn. zm.). Przywołany przepis stanowi bowiem, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zatem w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego przed datą 1 stycznia 1995r. znajdzie zastosowanie w szczególności art. 37 oraz w określonych okolicznościach art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. Wymienione wyżej przepisy prawa materialnego winny zostać poddane analizie w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy.

Ustalenia organu co do tego, że budowa słupa konstrukcji stalowej, wybudowanego na działce nr [...] w K., stanowiącego element linii wysokiego napięcia 110 kV, miała miejsce roku 1979 oraz, że inwestor – A., nie posiadał pozwolenia na budowę słupa, uznać należy za prawidłowe. Podzielić należy również stanowisko organu co do tego, że obowiązujące wówczas przepisy prawa nakładały obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. W myśl przepisu art. 28 ust.1 Prawa budowlanego z 1974r. roboty budowlane rozpocząć można jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie natomiast do treści § 9 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r. w sprawie nadzoru urbanistyczno–budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, zm. Dz. U. z 1976r., Nr 1, poz. 15) wykonanie stałych linii elektroenergetycznych wymagało ustalenia przez właściwy organ miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej. Dla takiej zaś inwestycji, zgodnie z § 19 ust. 1 pkt 1 cytowanego rozporządzenia, wymagane było uzyskanie następnie pozwolenia na budowę. W aktach sprawy znajduje się decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny na budowę linii 110 kV, z dnia 10 listopada 1975r. nr [...], wydana przez Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich, natomiast decyzji o pozwoleniu na budowę nie ma, jak również nie ma żadnych dowodów świadczących o tym, że została kiedykolwiek wydana (vide: fotokopia decyzji z 10.11.1975r. k. 8 akt administracyjnych I instancji).

Nie ustalił jednak organ, czy inwestor dysponował prawem do terenu, w zakresie dotyczącym usytuowania spornego słupa. Obowiązek posiadania takiego uprawnienia wynikał z treści § 21 ust. 1 pkt 2 opisanego wyżej rozporządzenia; odpis dokumentu stwierdzającego prawo inwestora do dysponowania nieruchomością przewidzianą pod inwestycję należało dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Konsekwencją braku prawa do terenu byłby zarówno brak możliwości uzyskania pozwolenia na budowę, jak również skutki wynikające z treści art. 21 ust. 4 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane. W brzmieniu z daty opisanej wyżej decyzji, jak również w dacie realizacji inwestycji, przepis ten stanowił (zdanie pierwsze), że "ustalenie miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz zatwierdzenie planu realizacyjnego traci ważność, jeżeli inwestor nie uzyskał prawa do terenu lub je utracił, albo w ciągu jednego roku od zatwierdzenia tego planu nie wystąpił o pozwolenie na budowę".

W okolicznościach niniejszej sprawy istotne jest nie tylko, że inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, ale również ustalenie, czy kiedykolwiek mógłby się o nie ubiegać, nie mając prawa do terenu. Takiej treści zarzut podniesiony został nie tylko w skardze i pismach ją uzupełniających, ale również w odwołaniu. W tym celu powinien był organ II instancji dokonać niezbędnych wyjaśnień oraz oceny zebranego materiału również pod tym kątem. W ocenie Sądu było to niezbędne dla prawidłowej analizy przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane. Zatem kontrolowana decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania dowodów potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy, a to z kolei miało wpływ na naruszenie materialnego przepisu prawa.

Wskazać trzeba, że obowiązkiem organów administracji publicznej jest podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 Kpa). Organ administracji publicznej jest też obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 Kpa).

Stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 wymienionej wyżej ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce albo przejściu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Badający sprawę organ administracyjny słusznie stwierdził, że z uwagi na treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarówno obowiązującego w dacie budowy jak i aktualnego w dacie zaskarżonej decyzji, nie sposób przyjąć, jako podstawy orzeczenia rozbiórki, sprzeczności przedmiotowej budowy z postanowieniami wymienionych wyżej planów, co wyczerpywałoby przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974r. W tym zakresie Sąd podziela zarówno dokonane ustalenia jak i ocenę zebranego materiału. Decydujące przy tym dla oceny zgodności obiektu z przepisami o planowaniu przestrzennym ma treść planu z daty rozstrzygnięcia przez organ, w rozpoznawanym przypadku zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy nr [...] z dnia 29 kwietnia 2005r. (Dz.Urzęd.Woj.Pomor. z dnia 4 lipca 2005r., Nr 65, poz. [...]). Jak wynika z treści planu, działka nr [...] znajduje się częściowo na terenie o przeznaczeniu zabudowy usługowo-mieszkaniowej (oznaczonym symbolem N.21UM) oraz w części na terenach rolnych (oznaczonych symbolem N.20R). Nad działką przebiega linia elektroenergetyczna WN110kV, w odniesieniu do której postanowienia planu przewidziały szczególne warunki zagospodarowania oraz ograniczenia w użytkowaniu terenu (vide: fotokopie zaświadczenia z dnia 6.01.2006r. oraz fragmentów uchwały w aktach administracyjnych II instancji). Nietrafny jest, zatem zarzut skargi, co do braku zgodności przebiegu napowietrznej linii elektroenergetycznej 110 kV (wraz z przedmiotowym słupem) z przepisami o planowaniu przestrzennym, bowiem przedmiotowa linia jako całość uwzględniona została w treści wymienionego planu.

Należy jednak zwrócić uwagę, że nakaz przymusowej rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r., jako środek bardzo dla inwestora dolegliwy, powinien być stosowany tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia określonych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń, przez wprowadzenie zmian i przeróbek na zasadzie art. 40. Przepis ten stanowi, iż w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (por. także wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 1989r., sygn. akt IV SA 83/89, ONSA z 1989r., Nr 1, poz. 38). W tym przypadku rozbiórka obiektu winna być orzeczona jedynie wówczas, gdy wybudowany samowolnie obiekt "spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych".

Stąd też w ocenie Sądu w zakresie rozbiórki spornego słupa podstawę jej orzeczenia może stanowić jedynie pkt 2 ust. 1 art. 37 cyt. ustawy, bądź też jej art. 37 ust. 2, o ile "inne ważne przyczyny" znajdą oparcie w przepisach prawa materialnego. Art. 37 ust. 1 pkt 2 nakazuje wydanie decyzji o rozbiórce, gdy wybudowanie obiektu powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełnione zostały równocześnie dwie przesłanki:

1) naruszenie prawa obowiązującego w czasie budowy,

2) powstanie jako skutku budowy niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, przy czym dla uznania wystąpienia drugiej przesłanki wystarczy stwierdzenie jednego z czterech wymienionych stanów.

Fakt naruszenia prawa obowiązującego w czasie budowy poprzez brak pozwolenia na budowę jest okolicznością niesporną. Organ administracji natomiast doskonal wadliwej wykładni przytoczonego przepisu, będącej konsekwencją błędnej oceny zebranego w sprawie materiału. Prawidłowe ustalenie co do daty samowoli budowlanej (1979 rok) koresponduje z niespornym faktem, że skarżący stali się właścicielami przedmiotowej nieruchomości w roku 1985r. Wbrew zajętemu przez organ odwoławczy stanowisku, ta ostatnia okoliczność nie ma decydującego znaczenia dla zastosowania cytowanego wyżej przepisu. Właściciele przedmiotowej nieruchomości dokonując jej legalnej zabudowy, co niniejszej sprawie wydaje się być niesporne, ograniczeni zostali warunkami wynikającymi z ewidentnej samowoli budowlanej, jaką było usytuowanie na ich działce słupa. W tym kontekście należy wskazać, że interes społeczny i słuszny interes właścicieli przedmiotowej nieruchomości wymaga, aby realizacja samowoli budowlanej nie stawiała sprawcy takiej samowoli w sytuacji lepszej, niż inwestora działającego zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać bowiem należy, że skarżący, jak wynika z akt sprawy, w sposób legalny dokonują zabudowy swej nieruchomości, będą przy tym ograniczeni przepisami prawa, również miejscowego, w związku z wybudowaniem, niezgodnie z prawem, na ich terenie spornego słupa będącego elementem linii elektroenergetycznej.

Wbrew ustaleniom organu odwoławczego występuje w niniejszej sprawie przede wszystkim sytuacja pozwalająca na stwierdzenie pogorszenia warunków użytkowych, powstała na skutek wyłączenie możliwości nieograniczonego korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżących, co mogłoby także wyczerpywać jedną z przesłanek wymienionych w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Wskazana okoliczność nie była jednak przedmiotem analizy pod kątem, czy było to pogorszenie niedopuszczalne i również z tej przyczyny zaskarżona decyzja jest wadliwa.

W kontekście powyższych rozważań zdaniem Sądu organ odwoławczy uchybił również przepisom postępowania, art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa, w odniesieniu do zgłoszonego przez stronę skarżącą, w piśmie uzupełniającym odwołanie, wniosku o przeprowadzenie badań pola elektromagnetycznego, przed rozstrzygnięciem sprawy (vide: pismo z 30.09.2005r.). Był to formalnie zgłoszony wniosek, mający na celu według skarżących udowodnienie tezy co do negatywnego wpływu pola elektromagnetycznego emitowanego na ich działce na ich zdrowie. Dopiero przeprowadzenie wnioskowanego dowodu wykluczyć może ocenę, że w związku z dokonaną samowolą budowlaną nie nastąpiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych". Tymczasem wnioskowany dowód nie został przeprowadzony przez organ II instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji, a skoro nie został zebrany w sposób wszechstronny i wyczerpujący materiał dowodowy, to decyzja nie mogła być podjęta w zgodzie z art. 80 Kpa.

Skutkiem powyższego uchybienia w działaniu organu odwoławczego było wydanie decyzji utrzymującej w mocy odmowę nakazu rozbiórki, co z kolei narusza przepis art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. Opisane wyżej naruszenia przepisów postępowania miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Za trafny należy uznać również zarzut wadliwości uzasadnienia decyzji organu II instancji. Przepis art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego wymienia składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego, materialnego i procesowego. Natomiast art. 138 Kpa określający rodzaje decyzji odwoławczej wskazuje zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą. Jednocześnie zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę ponownie. Istota postępowania odwoławczego polega na tym, że przed wydaniem decyzji organ odwoławczy obowiązany jest przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia rzeczywistego stanu sprawy, wszystkich jej istotnych okoliczności, zbadania prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji oraz zasadności żądań i zarzutów zawartych w odwołaniu (por. wyrok NSA w Warszawie IV S.A. 1243/96, nie publ.). W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji naruszył wymienione wyżej zasady, nie uzasadniając swego stanowiska dla rozstrzygnięcia o odmowie rozbiórki, że nie zachodzą inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974r.

Trafny jest zarzut skargi odnoszący się do naruszenia przepisu art. 10 Kpa, regulującego zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, a przed wydaniem decyzji nakładającego obowiązek umożliwienia stronom wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W aktach administracyjnych znajdują się pisma PWINB kierowane do stron postępowania w związku z uzupełnianiem postępowania odwoławczego w trybie art. 136 Kpa, jednakże przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie dokonał powiadomienia, o którym mowa w przytoczonym wyżej przepisie. Również to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności wobec faktu złożenia przez stronę skarżącą dodatkowych dowodów w niniejszej sprawie dopiero na etapie postępowania przed sądem.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozstrzygnie sprawę kierując się oceną prawną oraz dokona ustaleń powyżej zakresie opisanym powyżej. Rozstrzygnie wniosek dowodowy zgłoszony przez skarżących, uzupełni materiał dowodowy o wnioskowaną opinię biegłego oraz zbada posiadanie przez A. prawa do terenu. Dokona oceny zebranych w ten sposób dowodów, uwzględniając materiał dowodowy złożony w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Gdyby zaś opisany wyżej obowiązek wyjaśnienia sprawy przekraczał ramy określone przepisem art. 138 § 2 Kpa, to jest wywołałby konieczność przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części, Sąd nie wyklucza możliwości zastosowania przez organ odwoławczy wymienionego wyżej przepisu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 a contrario powołanej wyżej ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem rozstrzygnięcie takie w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje prawnego uzasadnienia.