Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 121/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 149 § 1a ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 234 ust.3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
article: art. 3 par 2 pkt 8 ,art. 149 par 1, art. 154 par 6 , art. 52 par 1, art. 3 par 2 pkt 1-4a, art. 149 par 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 37 par 1, art. 12 par 1 i 2, art. 35 par 1 -3, art. 36 par 1 ,2, art. 61a par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Arkadiusz Windak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność i przewlekłość Wójta Gminy P. w przedmiocie rozpoznania wniosku I. zobowiązuje Wójta Gminy P. do rozpoznania wniosku T. L. z dnia [...] r. w terminie 14 dni od zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że Wójt Gminy P. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania, które miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, III. wymierza Wójtowi Gminy P. grzywnę w wysokości [...] złotych, IV. oddala wniosek o przyznanie skarżącemu T. L. sumy pieniężnej, V. zasądza od Wójta Gminy P. na rzecz skarżącego T. L. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

T. L. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr geod [...], obr. W. , gm. P.. Skarżący zarzucił ww. organowi naruszenie art. 35, art. 36, art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: "k.p.a.") w zw. z art. 234 ustawy Prawo wodne, poprzez niepodjęcie nakazanych prawem czynności zmierzających do przywrócenia stanu pierwotnego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach skarżącego.

W oparciu o powyższe, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 2 i 3, § 1a, § 1b, § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skarżący wniósł o:

1. uwzględnienie skargi na bezczynność Wójta P. ,

2. zobowiązanie organu do załatwienia wniosku skarżącego, w terminie 14 dni

od daty zwrotu akt organowi,

3. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa,

4. wymierzenie organowi kary grzywny,

5. przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ww. ustawy,

6. zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Skarżący wyjaśnił, że w dniu 7 kwietnia 2018 r. zawiadomił Wójta Gminy P. , że doszło do niezgodnego z prawem zachowania właściciela gruntu działki nr [...], obr. W. Gmina P., tj. naruszenia stosunków wodnych wskutek odprowadzenia wód opadowych i powierzchniowych, ze szkodą dla działek sąsiednich. Jednocześnie w piśmie tym skarżący wniósł o wydanie decyzji w trybie art. 234 ustawy Prawo wodne, nakazującej właścicielowi ww. działki przywrócenie stanu pierwotnego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom na gruntach skarżącego oraz ustalenie terminu wykonania tych czynności.

Jak podniósł skarżący, pomimo upływu trzydziestodniowego terminu załatwienia sprawy organ nie rozpoznał wniosku, ani nie zawiadomił skarżącego o przyczynach zwłoki i ewentualnym nowym terminie załatwienia sprawy.

Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało, że Wójt Gminy P. w niniejszej sprawie dopuścił się bezczynności, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązało organ do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.

Jak podniósł skarżący, dopiero pismem z dnia 6 sierpnia 2018r. organ zawiadomił, że zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie stosunków wodnych na gruntach rolnych działek nr [...], [...] i [...] obręb W., gmina P.. Organ dopuścił się rażącej bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego, zgodne z art. 234 ustawy Prawo wodne, nie rozpatrując go w trybie i na zasadach określonych w k.p.a., w tym w terminach w nim określonych.

Skarżący wyjaśnił, że zarzuca bezczynność organu w związku z niewydaniem decyzji w zakresie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...], obr. W., gm. P., będącej własnością M. L., co spowodowało zalanie sąsiedniej działki stanowiącej własność skarżącego.

Od daty złożenia wniosku z dnia 7 kwietnia 2018 r. należało liczyć termin załatwienia sprawy o przywrócenie stanu poprzedniego. Wójt Gminy P. wniosek ten powinien uczynić przedmiotem postępowania wyjaśniającego i zgodnie

z treścią art. 61 § 4 k.p.a., zawiadomić strony o wszczęciu postępowania chyba, że uznał, iż zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia, to wówczas powinien wydać postanowienie w trybie art. 61a k.p.a. Zdaniem skarżącego, organ nie wszczął postępowania w zakresie tego wniosku w terminie, ani nie wydał żadnego rozstrzygnięcia w formie przewidzianej w przepisach. Organ zatem pozostaje w zwłoce w jej załatwieniu.

Dlatego skarżący uznał, że w sprawie doszło do bezczynności organu w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 7 kwietnia 2018 r. z rażącym naruszeniem prawa i w sprawie istnieją przesłanki do zobowiązania organu do rozpoznania tego wniosku, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Nadto skarżący uważa, że z uwagi na rażącą przewlekłość sprawy Sąd winien wymierzyć organowi grzywnę oraz przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości połowy kwoty określonej w ww. art. 154 § 6 p.p.s.a. Jest oczywiste, dla skarżącego, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z rażącym rodzajem bezczynności organu. Skarżący podniósł, że z powodu rażącej bezczynności organu poniósł szkodę w postaci braku możliwości korzystania z płodów działki rolnej, poprzez uniemożliwienie przez organ jej obsiania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wyjaśnił,

że w dniu [...] r. do wpłynął wniosek - skarga T. L., dotyczący postępowania właściciela działki nr [...] obr. W. (M. L.), który naruszył stan wód powierzchniowych i opadowych zalewając grunty sąsiednie. Przeprowadzone w dniu [...] r. oględziny organu w terenie nie potwierdziły wykonania jakichkolwiek działań na terenie działki nr [...], które mogłyby przyczynić się do podtopienia gruntów sąsiednich. Wykazały natomiast zwiększenie obszaru zalania drogi gminnej wskutek wykonania budowli ziemnych na terenie działki T. L.. W związku z brakiem możliwości wypracowania wspólnego stanowiska związanego z rozwiązaniem problemu zalewania gruntów rolnych organ poinformował skarżącego, że dalsze działania administracyjne w sprawie zalewania gruntów rolnych uzależnione są od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (w skrócie: "PINB w G."). Wójt Gminy P. wskazał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] r. zobowiązało organ I instancji do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, dopuszczając w razie uzasadnionej konieczności zastosowanie art. 36 k.p.a.

Wyjaśnił organ, iż w sprawie istotną okolicznością jest, że organem właściwym do wydania decyzji jest Wójt Gminy P. , natomiast jedną ze stron postępowania jest Gmina P.. W zawiązku z tym, organ wystąpił do organu wyższego rzędu z wnioskiem o wyznaczenie innego organu do załatwienia wniosku T. L.. Pismem z dnia 24 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uznało właściwość Wójta Gminy P. do załatwienia przedmiotowej sprawy. W dniu 31 lipca 2018 r. do organu I instancji wpłynęła decyzja PINB w G. dotycząca umorzenia postępowania w sprawie nasypu ziemnego na terenie działki nr [...] wzdłuż drogi gruntowej [...] obr. W.. W ocenie PINB w G. wykonanie urządzeń melioracyjnych na trasie najniżej położonej drogi - działce nr [...] oraz usprawnienie okolicznych rowów rozwiązałoby problem spływu wód z wyższego terenu.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy P. w dniu 6 sierpnia

2018 r., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany stosunków wodnych na gruntach rolnych działek nr [...], [...], [...] obr. W.. Wyjaśnił, że analiza wszystkich zebranych materiałów w sprawie jak również wynik badania katastru urządzeń melioracyjnych w obrębie W., gm. P. wykazała potrzebę uzyskania wiadomości specjalnych w postaci opinii biegłego z zakresu hydrologii, stosunków wodnych i melioracji. Powyższa okoliczność spowodowała uzasadnioną konieczność wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy na dzień 30 listopada 2018 r., o czym organ poinformował strony postępowania postanowieniem z dnia [...] r. Zgodnie z Regulaminem ramowych procedur udzielenia zamówień publicznych organ dokonał wyboru biegłego z zakresu spraw dotyczących zmiany stosunków wodnych na gruncie oraz wyznaczył termin oględzin działek objętych postępowaniem na dzień [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postepowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji publicznej i na przewlekłość postępowania w przypadkach niepodejmowania przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności, w tym - w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 - 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.).

W myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 4a:

1/ zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2/ zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3/ stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postepowania jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 p.p.s.a.). W przypadku skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania niezbędne jest złożenie ponaglenia do organu wyższego stopnia, jak stanowi art. 37 § 1 k.p.a. Dopiero po wyczerpaniu tego trybu strona może wnieść skargę na bezczynność organu. Co istotne, skarga jest dopuszczalna niezależnie od pozytywnego, czy negatywnego stanowiska zajętego przez organ wyższego stopnia. Dla uznania wyczerpania toku zażaleniowego przez stronę wystarczające jest zatem wykazanie, że złożyła ona stosowne ponaglenie do organu wyższego stopnia. W niniejszej sprawie tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a. został wyczerpany przed wniesieniem skargi do sądu i okoliczność ta nie jest sporna.

Kognicja sądu administracyjnego w ramach skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania obejmuje brak należytego zaangażowania organu w załatwienie indywidualnej sprawy na etapie poprzedzającym formalny upływ terminu do jej załatwienia, szczególnie w związku z niezasadnym wykorzystaniem instrumentów wydłużających termin albo go wstrzymujących (por. wyroki: WSA w Warszawie z dnia 13 października 2016 r., II SAB/Wa 1133/15; WSA w Gdańsku z dnia 5 października 2016 r., II SAB/Gd 106/16; WSA w Poznaniu z dnia 12 października 2016 r., II SAB/Po 72/16; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 października 2016 r., II SAB/Go 9/16).

W toku postępowania administracyjnego jedną z podstawowych zasad jest szybkość postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 § 1 i 2 k.p.a. Jej istota sprowadza się do tego, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Natomiast sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

W myśl art. 35 § 1 - 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie

z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.).

Należy podkreślić, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności, wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a p.p.s.a.

Przystępując z kolei do oceny, czy bezczynność organu miała charakter rażący, podjąć zdefiniować pojęcie "rażącego naruszenia prawa". W orzecznictwie przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 17 listopada 2015 r., oraz NSA z dnia 8 stycznia 2016 r., I OSK 2111/15, i z dnia 16 września 2015 r., I OSK 722/15).

Analizując dokumenty zgromadzone w przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że wniosek skarżącego, pomimo upływu ponad siedmiu miesięcy od jego złożenia, nie został rozpoznany. Dlatego w sprawie niewątpliwie zaistniał stan bezczynności wyrażający się niewydaniem decyzji merytorycznej.

Tym niemniej należy zwrócić uwagę na okoliczności, w której do stanu bezczynności doszło. Wniosek z dnia 7 kwietnia 2018 r. został złożony przez skarżącego w Urzędzie Gminy w P. dniu [...] r. ( data wpływu wniosku do Urzędu). Pismem z dnia 26 kwietnia 2018 r. T. L. skierował do Wójta P. wezwanie, w którym ponowił swoje żądanie i domagał się zaprzestania naruszania prawa wskazując na przepis art. 234 ust. 3 Prawa wodnego.

W dniu 22 maja 2018 r. skarżący wniósł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. ponaglenie dotyczące nie załatwienia przez Wójta P. jego wniosku z dnia 7 kwietnia 2018 r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. stwierdziło, że Wójt dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 7 kwietnia 2018 r., bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W pkt. 3 postanowienia Kolegium zobowiązało Wójta Gminy P. do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia.

Pismem z dnia 24 maja 2018 r. Wójt Gminy P. poinformował skarżącego, że w sprawie zalewania działki nr [...] obr. W. prowadzone jest postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G.,

a dalsze czynności organ uzależnia od decyzji wydanej przez powiatowy nadzór budowlany. PINB w G. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie nasypu ziemnego wykonanego na działce skarżącego.

Wójt Gminy P. zawiadomieniem z dnia 6 sierpnia 2018 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 13 sierpnia 2018 r.) poinformował T. L. o wszczęciu postępowania na podstawie art. 234 Prawa wodnego w sprawie zmiany stosunków wodnych na działkach [...], [...] i [...] obręb W.. W dniu [...] r. Wójt zawiadomił skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2018 r. ze względu na konieczność powołania biegłego z zakresu hydrologii i w związku z tym przeprowadzenia postepowania dotyczącego wyboru najtańszej opinii. Wójt wskazał również, że sporządzanie takiej opinii trwa średnio dwa miesiące od podpisania umowy. Następnie, 10 września 2018 r. Wójt zawiadomił skarżącego

o terminie oględzin działek wymienionych w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, które wyznaczył na dzień [...] r. Skarga T. L. na bezczynność wpłynęła do organu 3 września 2018 r.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Wójt dopuścił się nie tylko bezczynności ale również przewlekłości postępowania. Wniosek skarżącego z dnia 10 kwietnia 2018 r. został sformułowany jednoznacznie ze wskazaniem przepisu prawa, w oparciu o który T. L. domagał się wszczęcia postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 234 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

Skoro taki wniosek został złożony, to wójt, do którego został skierowany, miał obowiązek bądź to wszczęcia postępowania na wniosek bądź też odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., o ile ziściły się przesłanki zastosowania tego przepisu.

Tymczasem Wójt P. z niezrozumiałych powodów nie podjął ani czynności inicjujących postępowanie, ani nie odmówił jego wszczęcia. Pierwsza czynność procesowa została dokonana przez organ gminy w dniu 6 sierpnia 2018 r., czyli tuż przez upływem dwumiesięcznego terminu, który wyznaczyło Wójtowi P. Kolegium do załatwienia sprawy w postanowieniu z dnia [...] r., nie zaś do zainicjowania postępowania. Dodatkowo Wójt tuż po wszczęciu postępowania zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 listopada 2018 r. nie bacząc, że terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 35 § 3 ) przewidują maksymalnie dwumiesięczny termin załatwienia sprawy.

W sprawach dotyczących zmian stanu wody na gruncie powołanie biegłego

z zakresu hydrologii wydaje się być uzasadnione, jednakże skoro organ wiedział,

że powołanie biegłego wymaga przeprowadzenia procedury w trybie ustawy

o zamówieniach publicznych a nadto, sporządzenie takiej opinii wymaga dłuższego oczekiwania, to z niezrozumiałych dla Sądu powodów zwlekał z zainicjowaniem procedury administracyjnej, czy uzyskaniem dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Nie stanowi uzasadnienia tej zwłoki prowadzenie postępowania przez powiatowy nadzór budowlany, albowiem to nie ten organ był adresatem wniosku skarżącego z dnia 7 kwietnia 2018 r. Ponadto nadzór budowlany prowadził ustalenia dotyczące wykopu na działce [...], nie zaś dotyczące zmiany stosunków wodnych.

Gdyby postępowanie prowadzone przez nadzór budowlany pozostawało

w bezpośrednim związku ze sprawą, której dotyczył wniosek skarżącego, to rzeczą organu było rozważenie procesowego rozstrzygnięcia tej kwestii, co uzasadniałoby czasowe powstrzymanie się od załatwienia sprawy zainicjowanej tym wnioskiem, zaś sam skarżący mógłby już na tym etapie bądź to zaakceptować, bądź też zakwestionować zasadność takich działań.

W rezultacie wniosek skarżącego nie został rozpoznany w ustawowym terminie, zaś organ powstrzymując się od podejmowania czynności w czasie, w którym postępowanie prowadził powiatowy nadzór budowlany, zachowywał się tak, jakby został z jakichkolwiek działań zwolniony. Niewłaściwa ocena prawna zarówno wniosku skarżącego jak i czynności podejmowanych przez PINB doprowadziła Wójta P. do przedstawienia mu zarzutu bezczynności i Sąd zarzut ten ocenił jako zasadny.

Nadto, dokonując oceny zasadności skargi Sąd doszedł do przekonania,

że w niniejszej sprawie organ dopuścił się również przewlekłości postępowania. Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Zatem o przewlekłości postępowania przed organem administracji publicznej można mówić wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie.

Zestawienie daty złożenia wniosku przez skarżącego, czynności podejmowanych do czasu formalnego wszczęcia postępowania jak i po wszczęciu, efektywność działania po wydaniu postanowienia przez Kolegium, zobowiązującego do załatwienia sprawy w terminie dwóch miesięcy, jednoznacznie wskazuje na opieszałość organu oraz niesprawne działanie.

Wymaga podkreślenia, że organy administracji publicznej powinny działać efektywnie, tj. sprawnie, szybko, skutecznie, biorąc pod uwagę ekonomiczność podejmowanych działań. Działania administracji winny się więc charakteryzować swego rodzaju aktywnością, nakierowaną na sprawne i odpowiednie załatwienie konkretnej sprawy. Takich czynności i działań w niniejszej sprawie zabrakło. Rozpoznawana sprawa mogła zostać załatwiona w terminie krótszym. Na gruncie zaistniałego stanu faktycznego stwierdzić należy, że postępowanie prowadzone było dłużej niż było to niezbędne do załatwienia sprawy i co istotne- organ nie doprowadził do jej końcowego załatwienia, co wynika wprost z udzielonej odpowiedzi na skargę.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 149 § 1 pkt 1p.p.s.a. zobowiązał Wójta Gminy P. do załatwienia sprawy wywołanej wnioskiem skarżącego z dnia 7 kwietnia 2018 r., w oparciu o pkt 3 powołanego przepisu stwierdził bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, zaś na podstawie § 1a uznał, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w rozpoznawanej sprawie Sąd uznał za rażące, albowiem jest ono oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Okoliczności sprawy pozwalały na rozpoznanie jej w terminach ustawowych, jednakże organu nie zmobilizowało nawet postanowienie Kolegium wydane na skutek ponaglenia złożonego przez skarżącego.

Z powyższych względów Sąd wymierzył organowi grzywnę, której wysokość ma charakter prewencyjny. W pozostałym zakresie, ze względu na to, że zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym Sądu, zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, Sąd skargę oddalił. Zasądzanie grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją bezczynności lub przewlekłości, a to oznacza, że w każdym przypadku Sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu. W tej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania powołanego wyżej przepisu.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.