Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1483/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 listopada 2022 r. sprawy ze sprzeciwu T.Z. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 1 września 2022 r. nr SKO.PS/41.5/820/2022/12373 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27.06.2022 r. Prezydent Miasta R. zmienił decyzję tego samego organu z dnia 28 stycznia 2021r. poprzez ustalenie dla skarżącej T.Z. odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w R., za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. w wysokości: 794,11 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez skarżącą, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] zarządził o umieszczeniu skarżącej w domu pomocy społecznej w trybie zabezpieczenia na czas trwania postępowania. Dnia 12 maja 2021 r. strona została przyjęta do Domu Pomocy Społecznej [...] w R. W trakcie pobytu strony w wyżej wymienionej placówce Sąd Rejonowy w R. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] w trybie zabezpieczenia z urzędu zwolnił stronę czasowo z pobytu w Domu Pomocy Społecznej w R. pod pieczę siostry M.J. na okres do terminu kolejnej rozprawy to jest do dnia [...] r. Następnie Sąd Rejonowy w R. z urzędu zwolnił stronę z pobytu w trybie zabezpieczenia w Domu Pomocy Społecznej w R. na dalszy okres do dnia prawomocności postanowienia, tj. 29 stycznia 2022 r. Wobec tego strona była mieszkanką tego domu pomocy społecznej od dnia 12 maja 2021 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. i zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r., zobowiązana została do ponoszenia miesięcznej odpłatności za pobyt w nim od dnia umieszczenia - w wysokości 504,99 zł, tj. 70% z dochodu 721,42 zł (tj. zasiłek stały w wysokości 211,65 zł, emerytura w wysokości 293,93 zł, zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł). W związku ze zmianą sytuacji dochodowej przez przyznanie prawa do świadczenia uzupełniającego oraz dodatku pielęgnacyjnego, zmianie uległa także wysokość miesięcznej odpłatności za pobyt strony w Domu Pomocy Społecznej w R. W styczniu 2022 r. strona otrzymała wypłatę świadczenia uzupełniającego oraz dodatku pielęgnacyjnego za styczeń 2022 r. wraz z wyrównaniem za okres od dnia 1 października 2021 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. w łącznej kwocie 2.958,64 zł (tj. 4 x 239,66 zł plus 4 x 500,00 zł). Wobec tego dochód za styczeń 2022 r. wyniósł 1.255,98 zł (tj. zasiłek stały wypłacony w wysokości 211,65 zł, emerytura z ZUS w wysokości 304,67 zł, dodatek pielęgnacyjny w wysokości 239,66 zł, świadczenie uzupełniające w wysokości 500,00 zł) - co skutkowało odpłatnością w kwocie 879,19 zł, tj. 70% z kwoty 1.255,98 zł.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nie przekraczaiącej 21 dni w roku kalendarzowym. Podniósł, że organ pierwszej instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę nie wziął pod uwagę art. 63 ust 1 ww ustawy. Dodał, że według orzecznictwa, ustawa o pomocy społecznej wskazuje przypadki czasowego nieponoszenia opłaty - ten, określony w art. 63 ust. 1 ww. ustawy jest jedyny w wypadku osoby pełnoletniej. Zgodnie z orzecznictwem "Czasowy pobyt pensjonariusza DPS w szpitalu nie pozbawia go prawa do świadczenia z pomocy społecznej. Oznacza to, że dom pomocy społecznej musi utrzymywać to miejsce do czasu powrotu pensjonariusza, a to generuje koszty. Nie jest przy tym możliwe miarkowanie tych kosztów w zależności od zaistniałych okoliczności, albowiem opłata za pobyt w DPS nie jest opłatą pokrywającą rzeczywiste koszty utrzymania danego mieszkańca w DPS (art. 60 ust. 1 ustawy mówi o średnim koszcie utrzymania mieszkańca w DPS), jest to opłata o charakterze ryczałtowym"- wyrok WSA w Bydgoszczy z 9.01.2018 r., II SA/Bd 838/17. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że dom pomocy społecznej, w którym umieszczona została strona zobowiązany był do utrzymywania dla niej miejsca do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie. Podniósł, że mając na względzie treść ww. przepisu, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazał, że organ pierwszej instancji ponownie przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze treść art. 63 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.

W sprzeciwie wniesionym od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca podniosła przede wszystkim, że nie przebywała w Domu Pomocy Społecznej w R. przez cały grudzień 2021 r. oraz cały styczeń 2022 r. Ponadto podniosła również stwierdzenia sprowadzające się do kwestionowania ustaleń dotyczących możliwości ponoszenia przez nią odpłatności za pobyt w DPS.

W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy nie stanowią inaczej.

Natomiast zgodnie z art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz.329 ), zwanej dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Według art. 151a § 1 P.p.s.a. Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Na podstawie zaś art. 151a § 2 P.p.s.a., w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw.

W wyniku przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego – w zakresie i według kryteriów określonych cytowanymi wyżej przepisami - stwierdzić należało, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu wymienionej decyzji doszło do naruszenia art. 138 § 2 K.p.a.

Przedmiotową decyzją z dnia 1 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uchyliło decyzję Prezydenta Miasta R. zmieniającą kwotę odpłatności skarżącej za pobyt w Domu Pomocy Społecznej w R., za okres od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 28 stycznia 2022 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Podstawę prawną tej decyzji stanowił przepis art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, według którego organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę nie wziął pod uwagę art. 63 ust 1 ustawy o pomocy społecznej, według którego, mieszkaniec domu, a także inna osoba obowiązana do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, jeżeli mieszkaniec domu przebywa u tej osoby, nie ponoszą opłat za okres nieobecności mieszkańca domu nie przekraczaiącej 21 dni w roku kalendarzowym.

W związku z tym organ odwoławczy uznał, że z uwagi na powyższe, zaistniała konieczność uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Podkreślenia jednak wymagało, że w zaskarżonej decyzji nie ma żadnych stwierdzeń dotyczących tego, czy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a jeśli tak, to jakich, a także brak wskazań w zakresie tego, jaki jest konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy i czy ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Zamieszczenie w decyzji kasatoryjnej – całkowicie pominiętych w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy – wskazań w powyższym zakresie, było obowiązkiem organu ze względu na treść cytowanego wyżej art. 138 § 2 K.p.a.

Wobec tego nie ulega wątpliwości, że organ odwoławczy nie wykonał obowiązku określonego w art. 138 § 2 K.p.a., według którego, przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W konsekwencji przeprowadzenia kontroli decyzji organu odwoławczego w zakresie określonym w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., a wobec tego sprzeciw zasługiwał na uwzględnienie.

Wobec tego - na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a. – zaskarżoną decyzję należało uchylić.