Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 452/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2007-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Irena Szczepkowska (spr.) Protokolant Małgorzata Krajewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2007 r. sprawy ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]", wydaną z powołaniem się na art. 17 ust. 3 i art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, uchylono zaskarżoną decyzję z dnia "[...]" r., nr "[...]", wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta w sprawie odmowy przyznania H. J. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad córką B. J. legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i orzeczono o przyznaniu H. J. świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 maja 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r. w kwocie 420 zł.

W dniu 25 lipca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (po otrzymaniu pisma Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 17 lipca 2006 r.) - postanowiło wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z dnia "[...]" r., o czym powiadomiono H. J. Następnie, działając na podstawie art. 159 § 1 Kpa, postanowieniem z dnia "[...]" r. organ ten wstrzymał z urzędu wykonanie swej decyzji z dnia "[...]" r.

Decyzją z dnia "[...]" r., nr "[...]", Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia "[...]" r. W uzasadnieniu stwierdziło, iż jedną z przesłanek umożliwiających stwierdzenie nieważności decyzji jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Decyzja rażąco narusza prawo, gdy wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię prawa, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie.

Po przytoczeniu treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, z późn. zm.) Kolegium powołało się na ustalenia postępowania, z których wynikało, iż w chwili orzekania B. J. miała ukończone 16 lat i legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Następnie wskazano, iż zgodnie z § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U. Nr 139, poz. 1328) w stosunku do osób powyżej 16 roku życia wydaje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Norma przytoczonego art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazuje, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje na dziecko (w zależności od wieku) albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z niezbędnymi wskazaniami, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. B. J. winna więc legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, aby móc otrzymać na nią wnioskowane świadczenie. Legitymuje się ona jednak orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które to orzeczenie nie kwalifikuje jej do uzyskania świadczenia określonego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tego względu uznano, iż decyzja Kolegium przyznająca H. J. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia "[...]" r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w trybie art. 127 § Kpa, wniosła H. J., argumentując, iż spełnia warunki do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż nigdzie nie pracuje, nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, a jej niepełnosprawna córka B posiada orzeczenie o stopniu niepełnosprawności łącznie z wymaganymi wskazaniami. W przekonaniu strony zamiarem ustawodawcy nie było uzależnienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od rodzaju orzeczenia o niepełnosprawności ze względu na wiek dziecka, w przeciwieństwie do regulacji zawartej w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. H. J. zakwestionowała również stanowisko zaprezentowane przez Miejski Ośrodka Pomocy Społecznej odrzucające możliwość przyznania świadczenia na czas obowiązywania orzeczenia. Wskazała także, iż poprzednie decyzje Kolegium były dla niej korzystne i wraz z córką przez 15 miesięcy były pewne środków, teraz zaś czują się oszukane.

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]", po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymana została w mocy zaskarżona decyzja tego organu z dnia "[...]" r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż stwierdzenie nieważności decyzji w procedurze administracyjnej należy do nadzwyczajnych środków wzruszenia decyzji ostatecznych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja - której dotyczy postępowanie - dotknięta jest jedną z wad wymienionych wyczerpująco w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wady decyzji wyliczone w art. 156 § l pkt 1-6 Kodeksu postępowania administracyjnego mają charakter materialnoprawny. Tkwią w samej decyzji. Z tego względu dla sposobu załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie ma znaczenia, czy postępowanie, w którym została ona wydana, zostało przeprowadzone prawidłowo pod względem prawnym czy też nie. Ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające ją postępowanie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wyd. C. H. Beck, W-wa 1996, str. 699).

Jedną z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności decyzji jest to, że decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego dotyczącego interpretacji pojęcia "rażącego naruszenia prawa" wynika, że jedną z przesłanek uznania naruszenia prawa za rażące jest jego oczywistość. Oczywistość naruszenia zaś ma miejsce wówczas, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym lub nie budzącym wątpliwości przepisem prawa. Rażące naruszenie prawa następuje także wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Także pogwałcenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego ma charakter rażącego naruszenia prawa, gdy jest to oczywiste i niewątpliwe.

Następnie Kolegium wskazało, iż przy interpretacji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach nie sposób nie sięgnąć do przepisów ustawy z dnia 9 października 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123 poz. 776 ze zm.) oraz wydanych na jej podstawie aktów wykonawczych, bowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych nie reguluje samodzielnie kwestii związanych z orzekaniem o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności i odsyła w tym zakresie do przepisów szczególnych, zatem jej postanowienia winne być postrzegane ściśle z przywołanymi przepisami, w myśl zasady spójności systemu prawa. I tak ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych wprowadza w art. 3 ogólną zasadę, iż ustala się trzy stopnie niepełnosprawności: znaczny, umiarkowany i lekki, a w art. 4 określa w jakich sytuacjach należy zaliczyć osobę do określonego stopnia niepełnosprawności.

Jednocześnie art. 4a przewiduje, iż osoby, które nie ukończyły 16 roku życia zaliczane są do osób niepełnosprawnych. Zatem ustawodawca przewiduje, iż osoby, które nie ukończyły 16 roku życia przy zaistnieniu określonych przesłanek zaliczane są do osób niepełnosprawnych, bez określenia stopnia niepełnosprawności, którego określenie jest konieczne dopiero w przypadku osoby, która ukończyła lat 16. Dlatego też zgodnie § 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328) określono rodzaje orzeczeń wydawane przez powiatowe i wojewódzkie zespoły, przewidując, że w stosunku do osób powyżej 16 roku życia wydaje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.

Powyżej przedstawione rozróżnienie znajduje odzwierciedlenie w brzmieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje w związku z opieką nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności z określonymi wskazaniami, bądź też opieki nad dzieckiem legitymującym się znacznym stopniem niepełnosprawności. Zatem w sytuacji, gdy dziecko ukończyło 16 rok życia i zostało przez stosowny podmiot zaliczone do znacznego stopnia niepełnosprawności, to istnienie wskazań wymaganych przy orzeczeniu o niepełnosprawności nie ma już znaczenia dla prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem jeśli dziecko legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, nawet z określeniem powyższych wskazań, to jest to niewystarczające do przyznania tego prawa.

Organ stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że w chwili orzekania w przedmiocie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego B. J. miała ukończone 16 lat "[...]". Córka wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które to orzeczenie, w świetle powyższych rozważań, nie kwalifikuje jej do uzyskania świadczenia określonego w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podsumowując Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż należy podzielić stanowisko wyrażone w decyzji tego organu z dnia "[...]" r., iż Kolegium błędnie w swej decyzji z dnia "[...]" r. zastosowało normę określoną w art. 17 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy, czym dopuściło się rażącej obrazy tegoż przepisu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie H. J. wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" i ponowne przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres od dnia 31 maja 2005 r. do dnia 31 marca 2007 r., zgodnie z decyzją z dnia "[...]" , nr "[...]". Nadto zażądała przyznania ustawowych odsetek za czas niewypłacania świadczenia pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, tak w decyzji z dnia "[...]" r. nr "[...]",jak i w decyzji z dnia "[...]" r. nr "[...]" potwierdziło, że spełnia wszystkie wymagane warunki do wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium w tych decyzjach nie podzieliło argumentacji organu pierwszej instancji, który odmawiał jej przyznania świadczenia z uwagi na brak orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Podniosła także, iż jedynie w art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyraźnie określono, iż aby otrzymać zasiłek pielęgnacyjny osoba niepełnosprawna powyżej 16 roku życia winna legitymować się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, przesłanki takiej nie przewiduje natomiast art. 17 powołanej ustawy. Zamiarem ustawodawcy nie było uzależnienie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od rodzaju orzeczenia o niepełnosprawności ze względu na wiek dziecka. Strona skarżąca nadmieniła, iż cała procedura odwoławcza trwała bardzo długo, a także, iż Kolegium nie zachowało podstawowych zasad współżycia społecznego i z niezrozumiałych dla niej powodów "anulowało" swoje własne decyzje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" stwierdzającą nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w sprawie przyznania H. J. świadczenia pielęgnacyjnego na córkę B.J. ewentualnie w razie przyjęcia, iż skarga dotyczy decyzji Kolegium z dnia "[...]" r., nr "[...]" utrzymującej w mocy w całości decyzję Kolegium z dnia "[...]" r., nr "[...]" - o jej oddalenie.

Uzasadniając swój alternatywny wniosek o oddalenie skargi w razie przyjęcia, iż zaskarżeniem strona skarżąca objęła decyzję z dnia "[...]" r. Kolegium wskazało, iż motywy tego rozstrzygnięcia zostały omówione w jego uzasadnieniu i Kolegium w dalszym ciągu podtrzymuje swoje stanowisko w tej sprawie.

W dalszej części odpowiedzi na skargę organ stwierdził, iż zrozumiałym jest, iż skarżąca z ostatnim rozstrzygnięciem Kolegium się nie zgadza i może być niezadowolona z dokonanej w jej ocenie zmiany oceny prawnej jej sprawy. Jednakże decyzja z dnia "[...]" r. wydana w trybie nadzwyczajnym stwierdzała wydanie przez Kolegium rozstrzygnięcia z dnia "[...]" r. z rażącym naruszeniem prawa. Wykazano w zaskarżonej decyzji, iż decyzja z dnia "[...]" r. dotknięta jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, stwierdzając jednocześnie, iż skład orzekający Kolegium błędnie w decyzji będącej przedmiotem postępowania zastosował normę określoną w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nie jest bowiem sporną kwestią, iż w chwili orzekania córka skarżącej B.J. miała ukończone lat 16 i legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, a zatem nie mogła nabyć uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego.

Odnosząc się do argumentacji skarżącej co do brzmienia art. 16 i 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych Kolegium podniosło, iż inny jest charakter każdego z tych świadczeń oraz cel na jaki jest on przyznawany. Kolegium stoi na stanowisku, iż oba przepisy nie stoją ze sobą w sprzeczności, a nadto, iż brzmienie art. 16 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy potwierdza prawidłowość wskazanej w zaskarżonej decyzji interpretacji art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Kolegium podniosło także, iż skarga nie zawiera innych argumentów czy też zarzutów, skutkujących możliwością uwzględnienia zaskarżonej decyzji i zmiany rozstrzygnięcia będącego przedmiotem skargi.

Nadmienić należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, po zapoznaniu się z treścią skargi, jak również mając na uwadze wywody z odpowiedzi na skargę, zwrócił się do H. J. o wypowiedzenie się czy przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]", czy też decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]".

W odpowiedzi H. J. poinformowała Sąd, iż jej skarga dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]", jak też decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]".

Wobec powyższego wyjaśnienia strony skarżącej, na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tutejszego Sądu sprawa ze skargi H. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego została wyłączona do odrębnego rozpoznania. Z tego względu przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest wyłącznie skarga H. J. na decyzję ostateczną Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., nr "[...]" utrzymującą w mocy decyzję tego organu z dnia "[...]" r., nr "[...]" .

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądy nie są związane zarzutami i wnioskami skargi w granicach danej sprawy – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: P.p.s.a. Wzruszenie decyzji następuje w razie, gdy kontrola wykaże, że decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 P.p.s.a.).

W niniejszej sprawie, w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził aby decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów prawa. Skarga H. J. nie mogła być zatem uwzględniona.

Przepis art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.) stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Brzmienie "stwierdza" stanowi obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji, gdy istnieje jedna z dwu samodzielnych wskazanych w tym przepisie przyczyn, tj. wydanie decyzji bez podstawy prawnej bądź z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z postanowieniami art. 157 § 1 Kpa właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze – ten organ.

Mając na uwadze, iż przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, Sąd obowiązany było ocenić zasadność rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w świetle obowiązujących norm prawnych. Prowadzone w trybie nadzwyczajnym postępowanie nieważnościowe sprowadza się bowiem do tego, że właściwy w sprawie organ bada czy orzeczenie wydane w postępowaniu zwykłym jest zgodne, czy też narusza i to w sposób rażący przepisy prawa, będące podstawą rozstrzygnięcia.

Przedmiotem postępowania administracyjnego w wyniku, którego wydana została decyzja objęta przedmiotową skargą jest postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r. nr "[...]" wydanej w trybie odwoławczym, mocą której uchylono negatywną dla strony skarżącej decyzję organu I instancji i przyznano jej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną córką B legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W decyzji tej Kolegium dopatrzyło się rażącego naruszenia prawa przejawiającego się w tym, że organ ten błędnie zastosował normę art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm.).

Przepis ten stanowi podstawę do przyznania matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli uprawniona osoba nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W ocenie Sądu prawidłowo wywiedziono w zaskarżonej decyzji, iż dla prawnej konstrukcji użytego w powołanym przepisie sformułowania : "w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami (...), albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" decydujące znaczenie mają przepisy ustawy z dnia 9 października 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r. Nr 123 poz.776 ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, regulujące kwestie związane z orzekaniem o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności. Bowiem ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych nie reguluje samodzielnie tych kwestii, odsyłając w tej materii do przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Dla przykładu można wymienić art. 3 pkt 9, 20 i 21 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Omówione szczegółowo w zaskarżonej decyzji przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ewidentnie wskazują, iż osoby, które nie ukończyły 16 roku życia przy istnieniu ustawowo określonych przesłanek - zaliczane są do osób niepełnosprawnych, bez określenia stopnia niepełnosprawności (art. 4a). Natomiast w przypadku osób niepełnosprawnych, które ukończyły 16 lat wymagane jest, aby zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności określił w orzeczeniu stopień niepełnosprawności (znaczny, średni, lekki), o czym stanowi przepis § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2003 r. Nr 139, poz. 1328).

Trafnie też wywiedziono w zaskarżonej decyzji, iż funkcjonujące w przepisach o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych rozróżnienie orzeczeń o niepełnosprawności ze względu na wiek osób niepełnosprawnych znajduje odzwierciedlenie w uregulowaniach art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To zaś oznacza, że dla uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, które ukończyło 16 lat stawiany jest konkretny wymóg w postaci legitymowania się przez dziecko orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, zaś wskazania, które muszą istnieć w przypadku orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, pozostają już bez doniosłości prawnej. W konsekwencji takiej regulacji, uwzględniającej spójność systemu prawa, nieuprawnione staje się przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego matce lub ojcu dziecka, albo opiekunowi dziecka niepełnosprawnego legitymującego się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, nawet jeśli zawarte zostały w nim wskazania wymagane w stosunku do dziecka niepełnosprawnego w wieku poniżej 16 roku życia.

Konkluzji tej nie sprzeciwia się treść art. 16 ust. 2 ustawy oświadczeniach rodzinnych. Z faktu, iż przepis ten wymienia odrębnie w kręgu osób uprawnionych do zasiłku pielęgnacyjnego dzieci niepełnosprawne (pkt 1) i osoby w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu (pkt 2) nie można wywodzić, jak to czyni skarżąca, iż przepis art. 17 ust. 1 powołanej ustawy uprawnia do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, nawet wówczas, gdy dziecko niepełnosprawne legitymuje się innym niż znaczny stopień niepełnosprawności. Przyjęcie takiej wykładni art. 17 ust. 1 powołanej ustawy musiałoby prowadzić do wniosku, iż część tego ustępu zamykająca się w słowach "albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności" nie posiadałaby żadnej wartości normatywnej, byłaby bowiem całkowicie zbędna. Tymczasem w teorii prawa, do której wypada odwołać się w tej sytuacji, przyjmuje się, że: "Niedopuszczalne jest takie ustalenie znaczenia normy, przy którym pewne jej zwroty traktowane są jako zbędne"- J. Wróblewski (w:) W. Lang, J. Wróblewski, S. Zawadzki, Teoria państwa i prawa, Warszawa 1980, s. 401.

W zaskarżonej decyzji organ uzasadnił, dlaczego w jego ocenie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]"r. rażąco naruszyła prawo. "Rażące naruszenie prawa" bez wątpienia jest kategorią ocenną, jednakże ocena wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie jest dowolna. Nie może być bowiem uznane za nie rażące oczywiste naruszenie powołanego wyżej przepisu przez przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną córką w wieku powyżej 16 lat, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Kolegium słusznie stwierdziło istnienie sprzeczności pomiędzy treścią przepisów prawa a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w całości podziela. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych określający przesłanki warunkujące przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest w swojej treści jednoznaczny, tak więc przyjęcie innego rozumienia tego przepisu odbiegało od prawidłowego rozumienia jego treści w takim stopniu, że należało uznać je za rażące naruszenie prawa.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego niezachowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasad współżycia społecznego należy wyjaśnić, iż owe zasady nie mają zastosowania w postępowaniu sądowo – administracyjnym. Są one elementem prawa cywilnego (którego przepisy mają inny charakter tak jak i inne są kompetencje sądów powszechnych) i brak podstaw do ich stosowania zarówno na gruncie materialnego prawa administracyjnego jak i administracyjnego prawa procesowego (w tym sądowo – administracyjnego).

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, należało skargę jako nieuzasadnioną oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze. zm.).