Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 520/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 165
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Jużków, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi I. L. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. decyzją z [...] r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania I. L. (dalej: strona, skarżąca) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w K. z [...] r. nr [...], wymierzającą karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W podstawie prawnej organ powołał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm., dalej: O.p.), a także przepisy ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 165 ze zm., dalej u.g.h.).

Z akt administracyjnych wynika, że 25 lutego 2013 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w K. przeprowadzili kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach w lokalu "A", znajdującym się w C., należącym do I. L.. Z przeprowadzonych czynności kontrolnych sporządzony został protokół, z którego wynikało, że po wejściu do lokalu stwierdzono w nim włączone i gotowe do prowadzenia gier dwa urządzenia o nazwie Hot Spot i jedno urządzenie Hot Spot Platin. Kontrolującym nie okazano dokumentów wymaganych dla prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na organizowaniu gier na automatach: zezwolenia na urządzanie gier na automatach eksploatowanych w lokalu, regulaminu gier i poświadczeń rejestracji automatów. W drodze eksperymentu procesowego rozegrano gry kontrolne. W każdym automacie dostępne były gry będące symulatorami klasycznych automatów bębnowych oraz gry karciane. Bębny zatrzymywały się samoczynnie bez żadnego udziału gracza. Zdolności manualne i umiejętności grającego nie miały żadnego wpływu na przebieg rozgrywanych gier, w szczególności na zatrzymywanie wirujących bębnów w konfiguracji zgodnej z wolą gracza. Wynik uzyskany w każdej z gier miał charakter losowy i był niezależny od umiejętności (zręczności) grającego. Za korzystny układ symboli grający uzyskiwał wygrane pieniężne i wygrane rzeczowe w postaci punktów kredytowych, które pozwalały na przedłużanie gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także dawały możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze.

Kontrolujący przesłuchali w charakterze świadka pracownicę lokalu, która zeznała od sierpnia 2012 r. w lokalu początkowo był jeden automat, pozostałe 2 zostały wstawione około miesiąca temu. Nie wie kto jest właścicielem automatów. Nie ma kluczy do wnętrza automatów, kluczy takich też nie posiada szefowa - I. L.. Do automatów przyjeżdża serwisant w celu wyjęcia gotówki. W przypadku awarii bądź braku gotówki dzwoni do szefowej, ona kontaktuje się z serwisem. Nigdy nie wypłacała brakującej wygranej. Finansami dotyczącymi automatu zajmuje się szefowa.

W aktach sprawy znajduje się także opinia wydana przez mgr inż. R. R. - biegłego Sądu Okręgowego w C. z zakresu informatyki, telekomunikacji i automatów do gier, powołanego przez organ dochodzeniowy - Urząd Celny w K. w sprawy karnej skarbowej sygn. [...] dotycząca automatów Hot Spot i Hot Spot Platin, z której wynika, badane automaty są urządzeniami elektronicznymi, w których zainstalowano gry komputerowe o charakterze losowym. Wszystkie urządzenia oferowały gry bębnowe oraz gry karciane (Ameriean Poker II). Wynik uzyskany w każdej grze ma charakter losowy i jest niezależny od umiejętności (zręczności) grającego lub jego zdolności psychomotorycznych. Automaty umożliwiają prowadzenie gier o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Zdaniem biegłego gry rozgrywane na badanych urządzeniach spełniają kryteria gier na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Mając na uwadze ustalenia kontroli i zebraną w sprawie dokumentację Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postanowieniem z [...] r. wobec strony postępowanie dotyczące wymiaru kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.

Na żądanie organu, pełnomocnik strony wyjaśnił, iż właścicielem automatów jest spółka z o.o. "B" z siedzibą w K., strona wynajęła powierzchnię 3 m2 w swoim lokalu położonym w C., "C" sp. z o.o., a ta zawarła 21 lutego 2013 r. umowę z "B" sp. z o.o., która wstawiła do lokalu automaty. Pełnomocnik przedłożył też:

1. umowę najmu z 20 lutego 2013 r. zawartą pomiędzy spółką z o.o. "C" z siedzibą w W. (najemca), a stroną skarżącą (wynajmujący), której przedmiotem był najem 3 m2 powierzchni lokalu "D" w C., w celu zainstalowania oraz użytkowania automatów do gier o niskich wygranych. Zgodnie z postanowieniami umowy wynajmowana powierzchnia winna być położona w sposób umożliwiający łatwy dostęp do automatów i prowadzenia gier oraz zapewnić ekspozycję automatów (winny być łatwo widoczne dla klientów lokalu). Automaty jak zapisano w umowie są wyłączną własnością najemcy. Automaty mogą być udostępnione gościom /klientom lokalu jedynie zgodnie z instrukcjami i regulaminami gier przekazanymi przez najemcę. Do obowiązków wynajmującego należało zapewnienie na swój koszt energii elektrycznej niezbędnej do zasilania urządzeń, zapewnienie klientom lokalu dostępu do automatów i do prowadzenia na nich gier w zwykłych godzinach otwarcia lokalu, niezwłocznego informowania najemcy o stwierdzonych awariach, uszkodzeniach, czy nieprawidłowościach w pracy automatów, umożliwienie dostępu do urządzeń przedstawicielowi najemcy w celu wykonywania czynności obsługi technicznej lub eksploatacyjnej oraz ochrona urządzeń przed dewastacją. Z tytułu najmu został ustalony czynsz w wysokości 5 % od sumy przychodów rozumianych jako różnica pomiędzy wpłaconymi a wypłaconymi środkami pieniężnymi pomniejszona o zryczałtowany podatek od gier na automatach o niskich wygranych oraz podatek dochodowy. Jeżeli z przyczyn niezależnych od wynajmującego eksploatacja nie będzie mogła być prowadzona w lokalu przez część miesiąca, wynajmującemu przysługiwać będzie proporcjonalna część czynszu;

2. umowę najmu z 21 lutego 2013 r. zawartą pomiędzy spółką z o.o. "C" (wynajmujący), a spółką "B" (najemca), której przedmiotem był najem 3 m2 powierzchni lokalu "D" znajdującego się w C. w celu umiejscowienia elektronicznych urządzeń zabawowych.

Najemca oświadczył, że urządzenia stanowią jego wyłączną własność, a prowadzona przez niego działalność jest zgodna z prawem. Czynsz należny za wynajem powierzchni został ustalony w kwocie 330 zł.

Strona przesłuchana 13 kwietnia 2015 r. zeznała m.in., iż automaty należały do jakiejś firmy zewnętrznej, której nazwy nie pamięta, nie była obecna przy wstawieniu urządzeń, nie pamięta z kim zawarła umowę, umowa została pozostawiona w lokalu w dniu wstawienia urządzeń, w późniejszym czasie ją podpisała i w kolejnym dniu została zabrana. Na pytanie jakie obowiązki związane z obsługą automatów strona lub jej pracownicy wykonywali odpowiedziała, że nie zajmowała automatami. Zeznała też, że nie doszło do rozliczenia za wynajem ponieważ automaty stały za krótko, zostały zabrane przez Urząd Celny. Strona zeznała, że w lokalu znajdowały się cały czas te same automaty, nie pamięta jak miało wyglądać rozliczenie, nie wie na czym polegały gry urządzane na automatach, nie wie także, czy urządzenia wypłacały wygrane oraz ile osób średnio dziennie prowadziło gry na automatach.

Postanowieniem z [...] r. organ pierwszoinstancyjny włączył do akt sprawy dowody udostępnione przez Sąd Rejonowy w C. z akt sprawy karnej sygn. [...], dotyczącej urządzania gier na automatach wbrew przepisom ustawy o grach hazardowych w lokalu prowadzonym przez stronę.

W dniu 17 kwietnia 2013 r. organ dochodzeniowy przesłuchał I. L. w charakterze świadka, która powołując się na art. 183 Kodeksu postępowania karnego, odmówiła odpowiedzi na pytania dotyczące tego kto i kiedy wstawił do jej lokalu zatrzymane przez Urząd Celny automaty Hot Spot i Hot Spot Platin, czy na wstawienie automatów do lokalu była sporządzona umowa i z jakim podmiotem, czy automaty wypłacały pieniądze, lub czy świadek bądź pracownicy lokalu wypłacali jakieś wygrane, czy świadek posiada dane kontaktowe - telefoniczne bądź dane osobowe osób dokonujących serwisu, naprawy automatów; w jaki sposób świadek rozliczała się z wynajmu automatów i z kim.

W toku postępowania prowadzonego przez Sąd Rejonowy w C. obrońca strony przedłożył oryginał umowy najmu z 10 lutego 2013 r. zawartej pomiędzy "C" sp. z o.o., a skarżącą dotyczącej wynajmu 3 m3 powierzchni lokalu. Umowa ta różniła się od umowy przedłożonej przez pełnomocnika strony w postępowaniu administracyjnym datą zawarcia, nazwą wynajętego lokalu, użyciem przez stronę pieczęci firmowej oraz miejscem złożenia podpisu i pieczęci. Treść i ustalenia co do wykorzystania przedmiotu najmu oraz obowiązków strony jako wynajmującej powierzchnię pozostały niezmienione. Z tytułu najmu wynajmująca miała otrzymać czynsz w kwocie 400 zł.

Spółka "B" pismami z 30 stycznia 2015r. i 11 marca 2015 r. wezwana do złożenia wyjaśnień w sprawie okoliczności zawarcia umowy najmu powierzchni w kontrolowanym lokalu oraz ewentualnych rozliczeń, odpowiedzi nie udzieliła.

W trakcie postępowania administracyjnego pismem z 3 lipca 2015 r. wyjaśnienia w sprawie złożyła spółka "C" sp. z o.o. w likwidacji, która stwierdziła, że nigdy nie podpisywała umów najmu lokalu o nazwie "D" położonego w C., żadna z okazanych jej przez organ pierwszej instancji umów nie obowiązywała w dniu kontroli tj. 25 lutego 2013 r., spółka nigdy nie wstawiła automatów do ww. lokalu, spółka nie rozliczała się z właścicielem lokalu. Ustaleń tych dokonano na podstawie informacji zawartych w firmowym systemie informatycznym. Dodatkowo spółka wskazała, iż w terminie rzekomego zawarcia załączonych umów osobą uprawnioną do ich podpisywania był J. C. ówczesny prezes zarządu.

Przesłuchany przez organ 28 września 2015 r. J. C. były prezes zarządu spółki "C", po okazaniu umów najmu opatrzonych datami: 10 lutego 2013 r., 20 lutego 2013 r. i 21 lutego 2013 r. zeznał, że umów tych nie podpisał, podpis i pieczątka na umowie nie należą do niego. Nie zna też wskazanego w umowach lokalu. Świadek odmówił udzielenia odpowiedzi, powołując się na treść art. 183 O.p., na pytania, czy: w okresie, pełnienia funkcji prezesa zarządu spółki, był jedyną osobą upoważnioną do podpisywania umów, czy umowy z 10 lutego 2013 r. oraz z 20 lutego 2013 r. zostały podpisane przez spółkę.

Organ pierwszoinstancyjny decyzją z [...] r. wymierzył skarżącej karę pieniężną w kwocie 36.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.

W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, zarzucając naruszenie:

1. fundamentalnych zasad prawa Unii Europejskiej, uregulowanych w Traktacie z Lizbony zmieniającym Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską z dnia 13 grudnia 2007r. zwanym Traktatem o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2009r. Nr 203, poz. 1669) oraz naruszenie art. 2, art. 31 ust. 3 w zw. z art. 22, art. 61, art. 7 Konstytucji RP, poprzez wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów z 19 listopada 2009r. o grach hazardowych, która została wydana z pominięciem procedury notyfikacji, a zatem w sposób bezprawny i jako taka nie może być stosowana;

2. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2 u.g.h. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. poprzez ich niezastosowanie i tym samym błędne przyjęcie, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu prowadzącego kasyno, który urządzał gry na automatach poza kasynem, podczas gdy okoliczności sprawy w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wskazują, że postępowanie prowadzone było wobec podmiotu urządzającego gry bez koncesji lub zezwolenia bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry, czyli wobec podmiotu o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h.

Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał zastosowane przepisy prawa. Następnie wyjaśnił, że w świetle tych przepisów istotnym zagadnieniem przy wymierzaniu kary pieniężnej jest ustalenie osoby urządzającej grę poza kasynem gry oraz spełnienie przez dane urządzenie wymogów automatu do gry w rozumieniu ustawy.

Zdaniem organu zebrany w sprawie materiał dowodowy, szczególnie protokół z kontroli oraz opinia biegłego dawał podstawę do stwierdzenia, iż automaty Hot Spot i Hot Spot Platin to urządzenia elektroniczne przeznaczone do rozgrywania gier losowych - grający nie ma realnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zatrzymują się i układają symbole skutkujące wygraną - gry mają charakter losowy. Gry dostępne na spornych urządzeniach wypełniały definicje gier na automatach, o których mowa w art. 2 ust. 3, ust. 4 u.g.h.

W ocenie organu podmiotem urządzającym grę na automatach poza kasynem gry jest strona skarżąca, która nie posiadała koncesji na prowadzenie kasyna gry, salonu gier na automatach, ani zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych. Eksploatowane w lokalu automaty nie zostały zarejestrowane, przez co niemożliwe było ich legalne użytkowanie. Rola strony polegała na aktywnych czynnościach w procesie organizowania gier. Strona w prowadzonym przez siebie barze zapewniła i stworzyła odpowiednie warunki aby nielegalna gra na automatach w ogóle mogła się odbywać. Doprowadziła, do zainstalowania w skontrolowanym lokalu nie będącym kasynem gry automatów do gier, zapewniła nad nimi nadzór, dostęp do urządzeń i obsługę klientów, tworząc w ten sposób nielegalne miejsce urządzania gier hazardowych, w prowadzonym przez siebie barze. Organ jako niewiarygodne ocenił dowody w postaci umów najmu części powierzchni lokalu, rzekomo podpisanych przez stronę ze spółką "C" reprezentowaną przez prezesa zarządu J. C. 10 lutego 2013 r. i 20 lutego 2013 r. oraz umowę z 21 lutego 2013 r. wg wyjaśnień pełnomocnika strony zawartej pomiędzy spółkami "C", a "B" sp. z o.o. Zaznaczył, że zawarcia tych umów nie potwierdziła Spółka z o.o. "C", ani też J. C. prezes zarządu tej spółki. Organ dodał, że jedno z zatrzymanych w dniu kontroli urządzeń było eksploatowane w lokalu od co najmniej pół roku a dwa pozostałe od około miesiąca. Fakt ten wynika z zeznań pracownicy zastanej w lokalu w dniu kontroli. W urządzeniach stwierdzono gotówkę. Organ zauważył, iż strona nie ujawniła kto faktycznie zainstalował ww. automaty w lokalu, kto zajmował się ich obsługą np. serwisowaniem, wyjmowaniem pieniędzy z urządzenia, z kim kontaktowała się w sprawie automatów, ani nie wykazała, że nie miała udziału w urządzaniu gier hazardowych na automatach. W trakcie przesłuchania w charakterze strona nie podała żadnych szczegółów współpracy z właścicielem urządzeń, unikała odpowiedzi na większość pytań, zasłaniając się niewiedzą lub niepamięcią. Zdaniem organu, skoro zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie doprowadził do ustalenia właściciela/dysponenta urządzeń, natomiast urządzenia znajdowały się w lokalu nie będącym kasynem gry, do którego strona posiadała tytuł prawny, a nadto urządzenia podczas kontroli były włączone i gotowe do prowadzenia gier, to należy uznać stronę za podmiot urządzający gry na tych automatach poza kasynem gry. Zasadne jest zatem w myśl art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. wymierzenie stronie kary pieniężnej w wysokości 36.000 zł jako podmiotowi urządzającemu gry na automatach poza kasynem gry.

Organ wyjaśnił też, że a zmianę stanowiska nie ma wpływu zapadły [...] r. sygn. akt [...] wyrok Sądu Rejonowego w C. uniewinniający stronę od popełnienia czynu karalnego, gdyż odpowiedzialność administracyjna ma obiektywny charakter, uwarunkowany jedynie faktem naruszenia prawa. Kara za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry jest formą odpowiedzialności prawnej za delikt administracyjny. Na gruncie odpowiedzialności za delikt administracyjny istotne jest tylko to czy strona faktycznie podejmowała działania, które mają charakter urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

Organ odniósł się także do pozostałych zarzutów odwołania.

W skardze do sądu administracyjnego pełnomocnik strony wniósł o:

- uchylenie w całości decyzji organów obu instancji - z uwagi na naruszenie przepisów postępowania i błędy w ustaleniach faktycznych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, zarzucając:

1. bezzasadne przyjęcie, że osobą urządzającą gry na kwestionowanych automatach była strona skarżąca w sytuacji, gdy powyższe ustalenie nie zostało przez organ poparte żadnym dowodem w sprawie;

2. bezzasadne przyjęcie, że skoro strona wynajęła powierzchnię lokalu na rzecz firmy "C" zajmującej się automatami o niskich wygranych, która następnie podnajęła dalej lokal na rzecz firmy "B", to tym samym swoim zachowaniem zrealizowała znamiona urządzania gier;

3. zignorowanie przez organ, że w równolegle prowadzonym przez Sądem Rejonowym w C. postępowaniu, skarżąca została uniewinniona od zarzutu urządzania gier na automatach;

4. naruszenie art. 120 O.p. poprzez niezastosowanie zasady, że organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa, w sytuacji gdy żaden przepis prawa nie zezwalał w dacie wydania decyzji przez organ na orzekanie w przedmiocie wymierzenia decyzją kary pieniężnej w kwocie 12.000 zł od każdego automatu;

5. rażące naruszenie treści art. 659 i nast. k.c. przez brak zrozumienia instytucji prawa cywilnego, którą jest umowa najmu;

6. naruszenie art. 122 i 187 § 1 O.p., poprzez nie ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i zignorowanie przez organ konieczności wykazania świadomości w działaniu strony, w sytuacji gdy powyższe ustalenie jest niezbędne dla uznania skarżącej za urządzającego gry na kwestionowanych automatach. Wskazał, że z treści zawartej przez stronę umowy najmu wynika, że do jej lokalu miały być wstawione legalnie działające automaty do gier o niskich wygranych;

7. rażące naruszenie art. 89 u.g.h., poprzez wymierzenie kary pieniężnej w stosunku do osoby, która wynajęła powierzchnię lokalu na rzecz podmiotu trzeciego i nigdy nie dysponowała żadnym prawem rzeczowym do przedmiotowych automatów do gier;

8. zignorowanie faktu, że z treści załączonej do akt przedmiotowej sprawy umowy najmu w sposób bezsporny wynika, że strona nigdy nie była ani właścicielką, ani nawet dysponentem kwestionowanych urządzeń;

9. zignorowanie faktu, że wobec spółki "C" i spółki "B" toczy szereg postępowań z tytułu wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier, jak i postępowań karnoskarbowych, co niewątpliwie przemawia za tym że podmiotem urządzającym gry w przedmiotowym lokalu była ww. spółka, a nie skarżąca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. 2017, poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; tj.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej p.p.s.a.).

Istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości nałożenia na skarżącą kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Innymi słowy do oceny czy zasadnie organ uznał skarżącego za urządzającą gry na automatach w rozumieniu wskazanego przepisu.

Ustawa o grach hazardowych określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach (art. 1). Stosownie do art. 2 ust. 3 u.g.h. grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 u.g.h.). Należy też dodać, że wygraną rzeczową jest możliwość przedłużenia gry bez konieczności wypłaty stawki za udział, jak też rozpoczęcie nowej gry (art. 2 ust. 4 u.g.h.). W świetle przepisów powołanej ustawy zasadą jest prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.). Pobocznie należy tylko zauważyć, że działalność ta może być kontynuowana na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązującej ustawy z 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych – Dz.U. z 2004 r. nr 4, poz. 27 ze zm.), aż do czasu ich wygaśnięcia, stosownie do uregulowania z art. 129 ust. 1 u.g.h. Te ostatnie w sprawie nie występują.

W przypadku naruszenia powyższych zasad, przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. przewiduje sankcję w postaci nałożenia kary pieniężnej na urządzającego gry na automatach poza kasynem gry. Sankcja z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. dotyczy zakazu określonego w art. 14 ust. 1 tej ustawy.

Aby jednak ocenić prawidłowość nałożenia kary pieniężnej należy rozpatrzyć zarzuty naruszenia prawa procesowego podniesione w skardze, gdyż tylko do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego można zastosować prawo materialne.

Skarżąca powołuje się w skardze przede wszystkim na wadliwe uznanie jej za urządzającą gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W ocenie Sądu zarzut ten jest niezasadny.

Wprowadzając w art. 89 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.g.h. pojęcie "urządzający gry", wyłącznie w celu wskazania podmiotu, który podlega stosownej karze pieniężnej, prawodawca nie zdefiniował tego określenia. Dlatego też, stosując wskazane unormowania, trzeba dokonywać każdorazowo oceny, czy można przypisać danemu podmiotowi status "urządzającego gry", która powinna uwzględniać wszystkie, konkretne okoliczności danej sprawy.

W rozpoznawanej sprawie skarżący twierdzi, że takowego statusu nie posiadał i nie być objęty hipotezą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem wyłącznie wynajął powierzchnię lokalu podmiotowi eksploatującemu automat do gier bez dokonywania żadnych innych czynności. W tym miejscu wskazać trzeba, że żaden z przepisów ustawy o grach hazardowych nie zakazuje zawierania umów (najmu, dzierżawy czy też użyczenia), na podstawie których wyłącznie inny podmiot będzie dopiero, w pełni samodzielnie, eksploatował automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 (lub art. 2 ust. 5). Innymi słowy prowadził działalność gospodarczą z ich wykorzystaniem. Dla realizacji tego celu niezbędny jest lokal lub miejsce, gdzie automaty mogą być ustawione i udostępniane graczom. Pozyskanie lokalu może też mieć różne formy. Może to być udział (wkład) wspólnika a może to być zwykła umowa najmu lub dzierżawy określonej powierzchni. Umowa taka jest odpłatna a czynsz nie pozostaje w związku z działalnością do której lokal czy jego część jest wykorzystywana.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca twierdzi, że nie urządzała gier jedynie wynajęła lokal. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca przedstawiła 2 umowy: umowę najmu z 20 lutego 2013 r. zawartą pomiędzy spółką z o.o. "C" z siedzibą w W. (najemca), a stroną skarżącą (wynajmujący), której przedmiotem był najem 3 m2 powierzchni lokalu "D" w C., w celu zainstalowania oraz użytkowania automatów do gier o niskich wygranych oraz umowę najmu z 21 lutego 2013 r. zawartą pomiędzy spółką z o.o. "C" (wynajmujący), a spółką "B" (najemca), której przedmiotem był najem 3 m2 powierzchni lokalu "D" znajdującego się w C. w celu umiejscowienia elektronicznych urządzeń zabawowych.

Żadna ze spółek będących stronami tych umów nie potwierdziła ich zawarcia. Z kolei strona skarżąca nie ujawniła, kto zainstalował automaty, z kim się kontaktowała w sprawi serwisu, naprawy automatów; w jaki sposób rozliczała się z wynajmu automatów i z kim. Nie podała żadnych danych kontaktowych dla ustalenia podmiotu urządzającego gry na spornych automatach poza kasynem gry. W interesie skarżącej leżało przedstawienie dowodów na korzystne dla niej okoliczności. Także oględziny automatów nie doprowadziły organów do ujawnienia ich właścicieli. Skoro zatem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje właścicieli automatów znajdujących się w lokalu skarżącej, nie będącym kasynem gry, a nadto były one włączony i gotowe do gry, to zasadnie organy, uznały skarżącą za podmiot urządzający gry na tych automacie poza kasynem gry. Ustalenia organu w tym zakresie znajdują także potwierdzenie w uzasadnieniu wyroku karnego SR w C. z [...] r. sygn. akt II K 1282/13. W uzasadnieniu tego wyroku SR wskazał, że przyczyną uniewinnienia skarżącej od popełnienia przestępstwa z art. 107 § 1 kks, był brak notyfikacji art. 14 u.g.h. Tym niemniej jednak Sąd stwierdził, że skarżąca skoro zawarła umowę najmu powierzchni użytkowej w swoim lokalu, podstawie której zobowiązała się umożliwić klientom swobodnego dostępu do automatów i stwarzać im możliwość prowadzenia na nich gier w zwykłych godzinach otwarcia lokalu to oczywistym jest, że wiedziała o wstawieniu urządzeń do lokalu i musiała zlecić pracownikom wykonywanie czynności takich jak: codzienne włączanie automatów do źródła zasilania lub ich uruchamianie.

W tym stanie rzeczy niezasadne okazały się zarzuty opisane w pkt 1, 2, 5, 6, 7, 8 skargi.

Niezasadny jest również zarzut opisany w pkt 3 skargi, gdyż stosownie do art. 11 p.p.s.a ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Wynika stąd, że wyrok uniewinniający nie jest wiążący dla sądu administracyjnego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się (np. w wyrokach WSA w Rzeszowie: z 31 maja 2016 roku, II SA/Rz 1094/15; z 25 maja 2016 r., II SA/Rz 1416/15; z 19 maja 2016 r., II SA/Rz 1410/15; z 11 maja 2016 roku, II SA/Rz 1330/15; z 26 kwietnia 2016 r., II SA/Rz 1184/15; z 20 kwietnia 2016 roku, II SA/Rz 1205/15; w wyrokach WSA w Krakowie: z 24 lutego 2016 r., III SA/Kr 1004/15; z 8 marca 2016 r. III SA/Kr 1011/15), że urządzanie gier na automatach obejmuje zachowania aktywne podmiotów zaangażowanych w ten proces. W konsekwencji warunkiem przypisania odpowiedzialności administracyjnoprawnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., jest wykazanie, że dany podmiot aktywnie uczestniczył w procesie urządzania gier hazardowych, a więc podejmował określone czynności nie tylko związane z procesem udostępniania automatów, lecz także z ich obsługą lub stwarzaniem technicznych, ekonomicznych i organizacyjnych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie samego urządzania oraz jego używanie do celów związanych z zasadniczo komercyjnym procesem organizowania gier hazardowych.

W kontrolowanej sprawie takie działanie skarżącej zostało wykazane, zatem nie doszło do naruszenia prawa procesowego w zakresie art. 187 § 1 i art. 122 § 1 O.p. Organ niewyczerpująco wyjaśnił i rozważył materiał dowodowy w części dotyczącej uznania skarżącej za podmiot urządzający nielegalne gry hazardowe.

Sąd nie dopatrzył się wadliwości decyzji w pozostałym zakresie, gdyż nie ma wątpliwości, że gry urządzane na automatach były grami hazardowymi w rozumieniu ustawy. Miały charakter losowy, prowadzone mogły być wyłącznie odpłatnie a urządzane w celach komercyjnych. Wskazać też należy na wiążący charakter uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. podjętej w sprawie o sygn. II GPS 1/16, której stanowisko Sąd orzekający w pełni podziela (art. 269 § 1 ppsa). W orzeczeniu tym NSA w sposób wiążący stwierdził, że "Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 612, ze zm.) nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy".

W tym miejscu nie sposób też nie zauważyć, że 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw, która zaostrzyła zasady odpowiedzialności administracyjnoprawnej podmiotów urządzających gry hazardowe. Znowelizowany przepis art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 u.g.h. statuuje wyraźnie odpowiedzialność posiadaczy samoistnych i zależnych lokali, w których znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w których prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa. Oznacza to, że w aktualnym stanie prawnym samo udostępnienie lokalu w celu prowadzenia nielegalnych gier hazardowych jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej i to w wysokości 100.000 złotych od każdego automatu. Ponieważ ustawa zmieniająca z 15 grudnia 2016 r. nie zawiera przepisów intertemporalnych, które wyraźnie regulowałyby stan prawny, według którego właściwe organy mają orzekać w będących w toku sprawach o wymierzenie kar pieniężnych, dlatego należy zastosować przepisy obowiązujące w dniu zaistnienia zdarzenia jako korzystniejsze dla sprawcy. Kwestia ta była już wielokrotnie rozstrzygana przez sądy administracyjne. Wystarczającym jest wskazanie przykładowo prawomocnego wyroku z 21 lutego 2018 r. sygn.. akt III SA/Gl 1102/17.

Mając na uwadze powyższe niezasadny okazał się zarzut opisany w pkt 4 skargi.

Nie mógł odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzut opisany w pkt 9 skargi, gdyż nie ma znaczenia dla rozpoznawanej sprawy, że wobec spółek "C" i "B" toczą się postępowania dotyczące wymierzenia kar pieniężnych.

Nie ma również racji strona skarżąca twierdząc, że uzasadnienie decyzji nie odpowiada dyspozycji art. 210 § 4 O.p.

W ocenie Sądu organ sporządził prawidłowo uzasadnienie, przywołując zastosowane przepisy prawa i odnosząc je do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Organ wyjaśnił też na podstawie jakich dowodów uznał, że skarżąca była podmiotem urządzającym gry hazardowe. Dowody te poddał wszechstronnej analizie zgodnie z art. 191 O.p.

Mając na uwadze powyższe Sąd w oparciu art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.