Postanowienie NSA, sygn. akt II SA 1229/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 619  Stosunki pracy i stosunki służbowe, sprawy z zakresu inspekcji pracy
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 104, art. 196
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: poz. 149
journal: Dz.U. 1984 nr 2 poz. 9
Teza: Jeśli posługując się formą delegacji dokonano istotnych zmian stosunku służbowego funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanych /a nie zwykłego oddelegowania do czasowego pełnienia służby poza stałym miejscem służby/, to jest to decyzja w sensie materialnym, która podlega kontroli sądu administracyjnego.

TEZY

Jeśli posługując się formą delegacji dokonano istotnych zmian stosunku służbowego funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanych /a nie zwykłego oddelegowania do czasowego pełnienia służby poza stałym miejscem służby/, to jest to decyzja w sensie materialnym, która podlega kontroli sądu administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe na podstawie art. 355 par. 1 Kpc w związku z art. 393 par. 1 Kpc i art. 211 Kpa w sprawie ze skargi Artura K. na decyzję Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych z dnia 8 maja 1992 r. w przedmiocie delegowania do pełnienia służby bez określenia terminów delegacji.


UZASADNIENIE

Kapral Artur K. decyzją Ministra Sprawiedliwości został w dniu 20 maja 1991 r. zwolniony ze Służby Więziennej, którą pełnił w Zakładzie Karnym w T. Decyzję tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 1992 r. uchylił zaskarżoną decyzję.

Decyzją z dnia 24 lutego 1992 r. Naczelnik Wydziału Kadr Centralnego Zarządu Zakładów Karnych delegował Artura K. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w D. Od tej decyzji Artur K. odwołał się do Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, który decyzją z dnia 20 marca 1992 r. nr NK/557/92, powołując się na art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej /Dz.U. 1984 nr 29 poz. 149 ze zm./ i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy decyzję z dnia 24 lutego 1992 r.

Decyzją z dnia 24 marca 1992 r. nr NK/557/92 Naczelnik Wydziału Kadr Centralnego Zarządu odwołał Artura K. z delegacji do Zakładu Karnego w D. i delegował z dniem 1 kwietnia 1992 r. do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w W. Decyzja ta była uzasadniona brakiem wolnych stanowisk pracy w Zakładach Karnych w T. i w D. oraz koniecznością zapewnienia obsady etatowej w Zakładzie Karnym w W.

Również od tej decyzji Artur K. odwołał się do Dyrektora Centralnego Zarządu Zakładów Karnych, ale Dyrektor decyzją z dnia 8 maja 1992 r. nr NK/557/92, powołując się na art. 55 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 10 grudnia 1959 r. o Służbie Więziennej oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Artur K. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując zgodność z prawem decyzji Naczelnika Wydziału Kadr Centralnego Zarządu Zakładów Karnych z dnia 24 marca 1992 r. nr NK/557/92 i wydanej w sprawie decyzji ostatecznej. W skardze podniesiono, że w decyzji Naczelnika nie określono terminu delegowania. Tak samo zresztą poprzednio delegowano go bezterminowo do pełnienia służby w Zakładzie Karnym w D. z dniem 24 lutego 1992 r. Zarówno sposób delegowania, jak i okoliczności, w jakich nastąpiło delegowanie /do D. i do W./, noszą cechy szykanowania. Skarżący podał, że został bezprawnie zwolniony ze służby w Zakładzie Karnym w T., co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku z dnia 10 stycznia 1992 r. Mimo wyroku nie został przywrócony do pracy w swoim zakładzie pracy, ale kolejno delegowany do pracy w Zakładzie Karnym w D., a później w Zakładzie Karnym w W. Zdaniem skarżącego, nie są prawdziwe motywy delegowania go do kolejnego Zakładu Karnego w W., gdyż w tym czasie był w Zakładzie Karnym w D. nadal wolny etat strażnika w Dziale Ochrony /ten sam etat, który zajmował przed delegowaniem/. Na wskazany etat w D. z dniem 1 kwietnia 1992 r. został delegowany funkcjonariusz, który do dnia 31 marca 1992 r. przebywał na delegacji w W. Już po wydaniu wyroku przywracającego skarżącego do pracy w Służbie Więziennej przyjęto do służby w T. 3 osoby, a po delegowaniu go do D. przyjęto w T. kolejnego funkcjonariusza. Skarżący podał, że gdy zwrócił się do Naczelnika w T. z zapytaniem, co było powodem kolejnej delegacji, tym razem do W., otrzymał odpowiedź, że był to wynik jego uprzedniego odwołania się od decyzji o delegowaniu do D. W tych okolicznościach, zdaniem Artura K., nie są wiarygodne motywy podawane w uzasadnieniach decyzji o delegowaniu go do kolejnych zakładów karnych, rozrzuconych na terenie Polski. Według jego odczucia, chodziło po prostu o zniechęcenie go do służby i okazanie innym funkcjonariuszom, kto w tej sprawie ma zawsze decydujący głos, mimo wyroków NSA. Świadczy to - według skarżącego - po prostu o łamaniu prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Centralnego Zarządu Zakładów Karnych wniósł o odrzucenie skargi, gdyż zgodnie z art. 196 par. 4 pkt 2 Kpa wyłączone są spod kontroli sądowej rozstrzygnięcia wydane w sprawach związanych z podległością służbową. Decyzje o oddelegowaniu

funkcjonariuszy Służby Więziennej do pełnienia służby w różnych jednostkach organizacyjnych więziennictwa "wynikają bezpośrednio z podległości służbowej tych funkcjonariuszy i mają charakter aktów administracyjnych wewnętrznych, przez co nie podlegają kontroli sądu administracyjnego". Dodatkowo poinformował, że Artur K. został zwolniony ze Służby Więziennej na własną prośbę z dniem 30 czerwca 1992 r. decyzją personalną z dnia 28 maja 1992 r. nr 72/92 Naczelnika Zakładu Karnego w T.

Naczelny Sąd Administracyjny pismem z dnia 10 lipca 1992 r. zwrócił się do skarżącego, aby w terminie 7 dni od otrzymania pisma poinformował Sąd, czy aktualna jest jego skarga w związku ze zwolnieniem go ze służby na własną prośbę. Pismo to doręczono Arturowi K. w dniu 15 lipca 1992 r. /zwrotne poświadczenie odbioru/, ale żadna odpowiedź do Sądu nie wpłynęła. Artur K. nie stawił się też na rozprawę przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy przypomnieć, że według przyjętej linii orzecznictwa (...) nie tylko zwolnienie ze służby, ale również dokonana decyzją administracyjną zmiana podstawowych elementów stosunku służbowego funkcjonariuszy formacji zmilitaryzowanych podlega w stosownym trybie kontroli sądu administracyjnego. Dlatego Sąd bada, czy w danym stanie faktycznym sprawy rzeczywiście była zastosowana zwykła, typowa delegacja wynikająca z podległości służbowej /zlecenie funkcjonariuszowi wykonania zadań służbowych poza stałym miejscem służby w ściśle określonym czasie/, mająca charakter wewnętrznego aktu administracyjnego i przez to nie podlegająca kontroli Sądu, czy też są uzasadnione podstawy do przyjęcia, że posługując się formą "delegacji", dokonano istotnych zmian stosunku służbowego funkcjonariusza formacji zmilitaryzowanych /a nie zwykłego oddelegowania do czasowego pełnienia służby poza stałym miejscem służby/. W tym ostatnim wypadku mielibyśmy do czynienia z decyzją w sensie materialnym, która podlega, po spełnieniu określonych rygorów proceduralnych, kontroli sądu administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie, według uzyskanych danych, skarżący zwolnił się ostatecznie na własną prośbę ze służby. Nie zareagował też na skierowane przed datą rozprawy pismo, w którym Sąd prosi o poinformowanie, czy wobec zwolnienia się na własną prośbę ze służby aktualna jest jego skarga w przedmiocie uprzedniego /podczas trwania stosunku służbowego/ delegowania go do pełnienia służby w kolejnych zakładach karnych. Skarżący nie stawił się też na rozprawę przed sądem.

W świetle tych wszystkich faktów i wobec tego, że spór dotyczy delegowania do pełnienia służby w czasie trwania stosunku służbowego skarżącego, Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, i na podstawie art. 355 par. 1 in fine Kpc w związku z art. 393 par. 1 Kpc i art. 211 Kpa umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.