Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1468/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak ( spr.) Sędziowie NSA Marek Stojanowski Grzegorz Jankowski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 479/05 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku celowego specjalnego lub okresowego na pokrycie zadłużenia w banku 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje od Skarbu Państwa Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokat M. N. wynagrodzenie w wysokości 292,80 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zł, zawierające należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu oraz 190 (słownie: sto dziewięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu poniesionych wydatków.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 10 marca 2005 r. nr SKO.PS.41/361/2005, wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 k.p.a. oraz art. 41 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), uchyliło w całości decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] nr [...] odmawiającej przyznanie J. K. zasiłku celowego specjalnego lub zasiłku okresowego z przeznaczeniem na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie 2870 zł i umorzyło postępowanie organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] odmówił przyznania pomocy w formie zasiłku celowego specjalnego lub zasiłku okresowego z przeznaczeniem na pokrycie zadłużenia w banku. W dniu 4 stycznia 2005 r. J. K. złożył w tej samej sprawie kolejny wniosek. Organ I instancji decyzją z [...] ponownie odmówił stronie wnioskowanego świadczenia. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 110 k.p.a. organ jest związany decyzją od chwili jej doręczenia. Jeżeli nie zmieniły się istotne elementy a występuje nadal ta sama strona, nie zmieniła się podstawa prawna decyzji, a jedynie strona domaga się innego rozstrzygnięcia, to organ nadal związany jest własną decyzją. W sprawie występują te same elementy, a strona jedynie domaga się innego rozstrzygnięcia. Wydanie ponownie kolejnej decyzji jest wadliwe.

Na decyzję J. K. wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa, zasad Konstytucji i zasad art. 7, 8, 9 k.p.a.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 479/05, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zasiłku celowego specjalnego lub okresowego na pokrycie zadłużenia w banku, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt administracyjnych nadesłanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę oraz z decyzji Dyrektora MOPS w [...] z dnia [...] nr [...] i decyzji SKO w [...] z dnia [...] nr [...] zawartych w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy WSA w Szczecinie o sygn. akt II SA/Sz 217/05 zawartej w aktach administracyjnych dołączonych do sprawy o sygn. akt II SA/Sz 47805 wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 4 stycznia 2004 r. o przyznanie bezzwrotnego specjalnego zasiłku celowego oraz zasiłku okresowego na pokrycie zadłużenia w banku w kwocie 2870 zł w sytuacji, gdy z wniosku J. K. z dnia 2 listopada 2004 r. a więc z wniosku wcześniejszego, było już wszczęte postępowanie administracyjne w przedmiocie żądania strony przyznania takiej samej formy pomocy społecznej. Postępowanie wszczęte jako pierwsze, zakończyło się w pierwszej instancji wydaniem decyzji merytorycznej w dniu [...], a więc przed wydaniem przez organ I instancji decyzji z dnia [...] merytorycznie rozstrzygającej kolejny wniosek w tym samym przedmiocie. W dacie zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...] decyzja w przedmiocie chronologicznie pierwszego wniosku była już decyzją ostateczną, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] nr [...].

W tym stanie faktycznym sprawy, nie narusza prawa stanowisko organu II instancji, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego z powodu wcześniejszego rozstrzygnięcia decyzją ostateczną tożsamego żądania tej samej strony.

Rozpatrzenie i merytoryczne rozstrzygnięcie przez organ odwoławczy po raz wtóry tej samej podmiotowo i przedmiotowo sprawy, przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym, wywołałoby naruszenie prawa stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., godziłoby bowiem w ogólną zasadę postępowania administracyjnego jaką jest wyrażona w art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznej.

Organ odwoławczy uchylając zatem decyzję organu I instancji i umarzając postępowanie tego organu, orzekł zgodnie z dyspozycją art. 138 § 1 pkt 2 zd. in fine w związku z art. 105 § 1 k.p.a. prawa nie naruszył

Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.

J. K. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na pominięciu przez Sąd istotnych błędów organów administracji w postaci naruszenia art. 7, 10 § 1 i art. 77 k.p.a. przez:

a) naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych;

b) poprzez przyjęcie, że organy administracji nie mają obowiązku poszukiwania dowodów w celu ustalenia prawdy obiektywnej, a tym samym mogą uchylać się od wszechstronnego działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co w konsekwencji doprowadziło do niewłaściwej oceny istniejącego stanu faktycznego;

c) brak zgromadzenia przez organy administracji pełnego materiału dowodowego w niniejszej sprawie oraz przekroczeniu przez te organy granic swobodnej oceny dowodów, która przybrała cechy oceny zbyt dowolnej i będącej w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym, a przez to niewzięci przez Sąd pod uwagę całego materiału dowodowego co doprowadziło do dokonania przez Sąd błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwego uznania, że naruszenie prawa przez organy administracji nie miało wpływu na wynik sprawy.

Na tych podstawach wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.

Wnosił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie skargi kasacyjnej, składając oświadczenie, że żadne koszty z tego tytułu nie zostały uiszczone w całości lub części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach prawnych. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest zasadny. Według art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania". Uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia w całości wymagania stawiane w art. 141 § 4 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 10 § 1 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. W zaskarżonym wyroku Sąd dokonał w pełni prawidłowej oceny zastosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego przy rozpoznawaniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organ odwoławczy. Przy rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy obowiązany jest z urzędu ustalić czy sprawa rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji nie była już rozstrzygnięta inną decyzją. Zasadnie wskazano na znaczenie art. 110 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 16 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, rozstrzygniętej już decyzją ostateczną powoduje, że decyzja wydana w sprawie rozstrzygniętej już decyzją ostateczną jest nieważna (art. 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego). Ustalenie, że sprawa już została rozstrzygnięta decyzją ostateczną prowadzi do bezprzedmiotowości, wszczętego kolejnym wnioskiem, postępowania administracyjnego. Ustalanie z tej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania, wyłącza ponowne rozpoznanie sprawy. Zarzut zatem naruszenia art. 7, art. 10 § 1, art. 77 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest nieusprawiedliwiony.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach na mocy art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 250 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny przyznał wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot niezbędnych wydatków.