Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 1080/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Chitrosz-Roicka (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Czajecka-Szpringer, Sędzia WSA Małgorzata Fita Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015r., Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania E. K. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w L. z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę, obliczonymi na dzień złożenia wniosku w kwocie [...]zł – utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Jak wynika z jej uzasadnienia, skarżąca w dniu 22 grudnia 2014r. złożyła wniosek o umorzenie ww. zaległości podatkowej (uzupełniony pismami z dnia 20 stycznia oraz 8 lutego 2015r.) uzasadniając go trudną sytuacją materialną oraz życiową, przejawiającą się w tym, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a na utrzymaniu ma 8 - letnią córkę.

Odmawiając uwzględnienia wniosku, organ I instancji mając na uwadze skomplikowaną sytuację życiową oraz trudną sytuację finansową skarżącej uznał, że wypełnia ona przesłankę "ważnego interesu podatnika". Jednocześnie jednak wyraził stanowisko, że przyznanie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem publicznym.

W odwołaniu, skarżąca nie przedstawiając konkretnych zarzutów przeciwko wydanej decyzji, ponownie odwołała się do swojej trudnej sytuacji materialnej i życiowej, w jakiej się znalazła.

Dyrektor Izby Skarbowej, w pierwszej kolejności podał, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, wyjaśniając, że użyte w przepisie pojęcie "może" wskazuje, iż decyzje w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy i jako środek szczególny mogą mieć zastosowanie wyłącznie w uzasadnionych przypadkach.

Argumentował, że ustawodawca pozostawił uznaniu organów podatkowych przy rozstrzyganiu tego typu spraw ocenę istnienia bądź nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie ulgi, co oznacza, że nawet wystąpienie ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, bądź łącznie obydwu, nie obliguje do wydania decyzji pozytywnej dla strony.

Podkreślając, że uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru, interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika, jak również zwracając uwagę, że są to pojęcia niedookreślone, których konkretyzacja jest dokonywana na tle stanu faktycznego indywidualnej sprawy, organ odwoławczy podniósł, że o istnieniu ważnego interesu decydują kryteria zobiektywizowane, a nie subiektywne przekonanie podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nie tylko nadzwyczajne okoliczności wpływające na możliwości płatnicze podatnika, np. losową utratę majątku, utratę zdrowia, ale także normalną sytuację ekonomiczną, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów, jak również konieczność ponoszenia wydatków i taką sytuację podatnika, gdy z powodu nadzwyczajnych przypadków losowych lub szczególnego splotu okoliczności nie jest on w stanie uregulować zaległości podatkowej. Pojęcie interesu publicznego rozumieć należy natomiast jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa (bądź np. ogółu mieszkańców gminy) takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego, korekta jego błędnych decyzji itp. Interes publiczny to zespół ogólnie zarysowanych celów, które – w przypadkach określonych przez prawo - należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa. zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę. Jest to taka sytuacja podatnika,

Odnosząc powyższe Dos tanu faktycznego sprawy, organ II instancji wyjaśnił, że skarżąca obecnie jest osobą bezrobotną zarejestrowaną w Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku. Do dnia 24 października 2014r. otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych w wysokości [...] zł (przez 3 m-ce), a następnie w wysokości [...] zł. Ma na utrzymaniu małoletnią córkę (8 lat), na rzecz której od dnia 3 października 2008r. zostało przyznane świadczenie alimentacyjne w wysokości [...] zł miesięcznie. W okresie od 24 kwietnia 2012r. do 30 listopada 2014r. kwota wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych wyniosła [...] zł. Córka skarżącej w okresie od 1 września do 31 grudnia 2014r. otrzymywała stypendium szkolne w wysokości [...] zł, a także korzysta z obiadów w szkole dofinansowanych przez gminę. Skarżąca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie uzyskuje żadnego dochodu. W oświadczeniu złożonym dnia 22 grudnia 2014r. wykazała wydatki miesięczne (bez wyżywienia) w łącznej wysokości [...] zł (czynsz [...] zł, gaz [...] zł, energia elektryczna [...] zł, telefon [...] zł, opłata za internet [...] zł, wydatki na opiekę zdrowotną [...] zł) oraz ratę kredytu mieszkaniowego (hipotecznego) zaciągniętego w 2012r. na kwotę [...]zł w wysokości [...] zł. W trakcie postępowania podatkowego wyjaśniła, że na wyżywienie przeznacza środki pieniężne, pozostałe po dokonaniu miesięcznych opłat. Nie korzysta ze środków pomocy społecznej, natomiast korzystała ze stypendium szkolnego, dofinansowania do obiadów dla córki w szkole, a także zakupu podręczników dla niej oraz czasowo (przez sześć miesięcy) z dodatku mieszkaniowego. Skarżąca jest właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. 23 m2, położonego w W. przy ul. [...] nabytego w dniu 5 października 2012r. za cenę [...] zł, na zakup którego zaciągnęła kredyt hipoteczny w wysokości [...] zł. We wniosku podała, że posiada środki finansowe w gotówce w wysokości [...] zł, które są jedynym zabezpieczeniem jej i córki na wypadek nieprzewidzianych zdarzeń losowych, natomiast w piśmie z dnia 17 lipca 2015r. poinformowała, iż stan gotówki, jaki posiada obecnie to kwota [...]zł. W dniu 9 lutego 2015 r. złożyła pisemne wyjaśnienie, z którego wynika, że otrzymuje od rodziców pomoc rzeczową oraz środki finansowe na utrzymanie i spłatę kredytu, którego miesięczna rata wynosi [...] zł. W rozmowie telefonicznej przeprowadzonej przez pracownika organu I instancji ze stroną w dniu 5 lutego 2015r. uzyskano informację, iż pomoc finansowa rodziny przekazywana w formie środków pieniężnych wynosi ok. [...] zł miesięcznie.

Odnosząc się do zakupu mieszkania, skarżąca oświadczyła, że został on sfinansowany ze środków własnych w wysokości [...] zł, natomiast pozostała kwota stanowiła kredyt hipoteczny. Z jej wyjaśnień wynika, że z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny o pow. 57,82 m2 położonej w L. przy ul. [...] w wysokości [...] zł, część środków zostało przeznaczone na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup ww. lokalu, pozostałe środki w wysokości [...] zł w całości zostały przeznaczone na zakup mieszkania w W., jego remont oraz opłatę notarialną.

Organ odwoławczy podkreślił, że na podstawie złożonych deklaracji PIT-37 za lata 2010-2013, skarżąca osiągnęła: w 2010r. dochód w wysokości [...] zł, w 2011r. dochód w wysokości [...] zł, w 2012r. w wysokości [...] zł, w 2013r. dochód w wysokości [...] zł. Ponadto z karty informacyjnej znajdującej się w aktach sprawy wynika, iż dochód w 2014r. z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu pracy wyniósł [...] zł. W świetle tych okoliczności, podzielił stanowisko organu I instancji, że w okresie powstania przedmiotowej zaległości strona uzyskiwała dochody zapewniające realną możliwość zapłaty należnego podatku. Zgadzając się z oceną, że sytuacja finansowa skarżącej jest trudna, gdyż nie posiada ona środków finansowych pozwalających na jednorazową zapłatę zaległości podatkowej, a co za tym idzie zaistniała przesłanka ważnego interesu podatnika, organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że stosowanie ulg podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, i w tym kontekście przepisy warunkujące przyznanie określonej ulgi muszą być interpretowane w sposób ścisły. W jego ocenie, wydatki na kredyt stanowią znaczną część kosztów gospodarstwa domowego. Obciążenia o charakterze konsumpcyjnym (kredyty), które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być jednak traktowane priorytetowo w stosunku do tych obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy. Podkreślając, że skarżąca na bieżąco reguluje swoje zobowiązania cywilnoprawne, organ II instancji stwierdził, że od dnia powstania zaległości podatkowej nie uiściła chociażby w części swojego zadłużenia wobec Skarbu Państwa. Priorytetowe traktowanie zobowiązań cywilnoprawnych, z pominięciem zobowiązań podatkowych zostało uznane za naruszenie zasady powszechności opodatkowania i równości, i tym samym za stojące na przeszkodzie interesowi publicznemu.

Organ II instancji argumentował, że strona - pomimo ciążącego na niej obowiązku - nie dowiodła, że zaległość podatkowa i odsetki za zwłokę powstały w związku ze zdarzeniami niezależnymi od sposobu jej postępowania, bądź spowodowanymi działaniami czynników, na które nie miała wpływu. Są skutkiem nieuiszczenia w ustawowym terminie należnego podatku z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Strona nie podjęła żadnych kroków mających na celu uregulowanie zaległości podatkowych lub chociaż częściowe ich zmniejszenie, mimo że dysponowała kwotą środków pieniężnych zgromadzonych w gotówce. Brak aktualnych możliwości finansowych do uregulowania zaległości podatkowych został uznany za nie stanowiący samoistnej przesłanki udzielenia ulgi. Podobnie oceniono okoliczność przekazania środków ze sprzedaży nieruchomości na zakup innej nieruchomości. Organ II instancji dodał, że również nieznajomość przepisów prawnych nie może być podstawą umorzenia zaległości podatkowych, tym bardziej, że z § 17 aktu notarialnego z dnia 6 września 2010r. dotyczącego zbycia lokalu mieszkalnego w L. wynika, że notariusz zwrócił uwagę na obowiązki wynikające z ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem roztropność nakazywała, aby rozeznać się, czy i w jakiej wysokości, w związku z uzyskaniem dochodu ze sprzedaży nieruchomości powstał obowiązek zapłaty podatku.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, jakkolwiek okoliczności przedstawione we wniosku o przyznanie ulgi oraz w odwołaniu takie jak: brak zatrudnienia, utrzymanie małoletniej córki oraz trudna sytuacja życiowa, zostały uznane za świadczące o ważnym interesie podatnika, to jednak słusznie podniósł organ I instancji, że nie miały one charakteru nadzwyczajności. Wyrażono nadto stanowisko, że w rozpatrywanej sprawie nie istnieje ryzyko, iż w przypadku odmowy udzielenia ulgi w spłacie zaległości podatkowej, nastąpi zagrożenie egzystencji podatnika. Z uwagi na brak uzyskiwanych przez skarżącą dochodów oraz posiadanie lokalu mieszkalnego, na którym ustanowiona jest hipoteka dla zabezpieczenia roszczeń banku, ewentualna egzekucja administracyjna prawdopodobnie nie będzie możliwa. Organ odwoławczy stwierdził nadto, że ma ona możliwość korzystania z pomocy rodziny, a fakt zarejestrowania jako osoby bezrobotnej nie musi mieć charakteru trwałego i może ulec zmianie, tym bardziej, że była ona zatrudniona do kwietnia 2014r., a aktualnie też poszukuje pracy. Jego zdaniem, skarżąca jest osobą młodą, posiada doświadczenie zawodowe (pracuje od 1998r.), a nie bez znaczenia jest również fakt, że mieszka w W. i w tym mieście zapewne poszukuje pracy.

Od tej decyzji E. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Wnosząc o jej uchylenie w całości, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych, skarżąca podkreśliła na wstępie, że zaległość powstała na skutek błędnych interpretacji przepisów podatkowych, a wręcz ich nieznajomości. Podobnie, jak i w odwołaniu podniosła, że znalazła się w bardzo trudnej sytuacji materialnej oraz życiowej, która do dnia dzisiejszego nie uległa zmianie. Argumentowała, że jest osobą bezrobotną od kwietnia 2014r., zarejestrowaną w urzędzie pracy, a od października 2014r. - bez prawa do zasiłku. Na jej wyłączonym utrzymaniu pozostaje 8-letnia córka, której ojciec od ponad trzech lat nie płaci zasądzonych alimentów w wysokości [...] zł miesięcznie. W jej ocenie, ww. sytuacja ma charakter nadzwyczajny. Nie udaje jej się, mimo dokładania wszelkich starań podjąć pracy, także ze względu na opiekę nad córką, która uczęszcza do szkoły. To, że straciła pracę jest zdarzeniem kompletnie od niej niezależnym. Wyraziła przekonanie, że nawet gdyby pracowała i otrzymywała wynagrodzenie za pracę w wysokości ok [...] zł miesięcznie (takie średnie wynagrodzenie otrzymywała w ostatnim okresie zatrudnienia i szukając nowej pracy w takiej wysokości wynagrodzenia oczekuje, bo taka kwota pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb) i będąc jedynym żywicielem rodziny, kwota zaległości podatkowej w wysokości [...] zł wraz z naliczonymi odsetkami, byłaby i tak kwotą ogromnie obciążającą budżet domowy. W jej ocenie, powoływanie się przez organy na "ważny interes społeczny" jest krzywdzące, w szczególności dla małoletniego dziecka, którego dobro powinno być na pierwszym miejscu.

Skarżąca wyjaśniła, że kredyt hipoteczny spłaca korzystając z pieniędzy pożyczonych, a ponadto zaciągając go miała świadomość, jakie zobowiązanie podpisuje i jak będzie ono ciążyć na jej budżecie domowym, natomiast powstanie zaległości podatkowej wynika z interpretacji przepisów podatkowych i rozliczeń, o których podpisując akt notarialny nie miała pojęcia. Nie podjęła żadnych kroków mających na celu uregulowanie zaległości podatkowej lub chociaż częściowego jej zmniejszenia, bo przez długi okres czasu nawet nie wiedziała (do listopada 2014r.), że takie obciążenie na niej spoczywa. Oszczędności, które miała były przeznaczone na sytuacje wyjątkowe, związane ze zdrowiem. Jesienią 2014r. okazało się, iż córka musi nosić okulary, za wykonanie których musiała zapłacić. Ponadto sama boryka się z problemami zdrowotnymi oczu i musi systematycznie korzystać z opieki lekarza okulisty.

Końcowo zwróciła się z prośbą o umorzenie powstałej zaległości podatkowej wraz z odsetkami.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej wnosząc o jej oddalenie, odwołał się do swojej dotychczasowej argumentacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych, niezależnie od odmiennego przekonania skarżącej wyrażonego w jej uzasadnieniu.

Dla całkowitej jasności, Sąd na wstępie wyjaśnia, że poza jego kognicją pozostawałoby "umorzenie powstałej zaległości podatkowej wraz z odsetkami", o co skarżąca zwróciła się in fine skargi.

Podkreślenia też w pierwszej kolejności wymaga, że stosowanie ulg podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności i równości opodatkowania, i w tym kontekście przepisy warunkujące przyznanie określonej ulgi muszą być interpretowane w sposób ścisły. Zasadą bowiem jest terminowe płacenie podatków. Udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo i musi się ograniczać do przypadków wyjątkowych.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia był przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, w myśl którego, organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną, przy czym użyte w tym przepisie pojęcie "może" wskazuje, iż decyzje w sprawie umorzenia zaległości podatkowych mają charakter uznaniowy i jako środek szczególny mogą mieć zastosowanie wyłącznie w uzasadnionych przypadkach.

Wolność decyzyjna w zakresie rozstrzygnięcia na gruncie tego przepisu sprawia, że nawet wystąpienie ustawowych przesłanek nie obliguje organu podatkowego do zastosowania instytucji umorzenia w każdym przypadku. Uznanie administracyjne jest ograniczone dyrektywami wyboru: interesem publicznym oraz ważnym interesem podatnika. Użyte pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu podatnika" są pojęciami nieostrymi. O istnieniu ważnego interesu podatnika decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią ważności; nie można go utożsamiać z subiektywnym odczuciem podatnika. Przesłanka "ważnego interesu podatnika" wymaga ustalenia jego sytuacji majątkowej, skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji zobowiązania dla niego i jego rodziny. Jednak organ podatkowy musi mieć na uwadze i to, że między innymi względy społeczne wymagają również, żeby zobowiązanie podatkowe było realizowane, a podatnik pochopnie nie był z nich zwalniany (vide: wyrok NSA z dnia 21 marca 2001r., sygn. akt I SA/Ka 577/00, LEX nr 47500).

Z kolei przez "interes publiczny" rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Powyższe wynika z wyjątkowego charakteru instytucji umorzenia, stanowiącej odstępstwo od zasady równości i powszechności opodatkowania. Zasadą pozostać musi płacenie podatków w sposób i w terminach przewidzianych przez prawo. Jedynie nadzwyczajne okoliczności mogą spowodować odstępstwo od tej reguły (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2007, s. 522 i n., tezy 14, 15 oraz 18-20 i powołane tam orzecznictwo).

W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że to, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonane tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać to powinno jego wyczerpujące zebranie oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych, a następnie ich ocena, która nie może nosić przymiotu dowolności. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z treści art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jeżeli mimo zaistnienia przesłanek, organ podejmuje decyzję polegającą na odmowie umorzenia zaległości podatkowej, w uzasadnieniu takiej decyzji winny zostać szczegółowo określone motywy takiego rozstrzygnięcia (art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej).

Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ podatkowy prawidłowo zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, a następnie właściwie uzasadnił swoje stanowisko. Decyzja wydana w trybie uznania administracyjnego może być zatem przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można by było mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby dokonał wykładni występujących w art. 67a Ordynacji podatkowej pojęć niezgodnie z ogólnymi zasadami prawa. Innymi słowy, sądowa kontrola decyzji uznaniowej obejmuje samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania określonego wyboru (por. wyrok NSA z 15 lipca 2008r., sygn. akt II FSK 660/07 oraz z 10 stycznia 2012r., sygn. akt II FSK 671/11, i z 14 stycznia 2011r., I OSK 1496/10, CBOSA).

Kontrolując prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że organy podatkowe należycie ustaliły stan faktyczny, w tym w szczególności sytuację finansową i ogólnie mówiąc – życiową strony skarżącej, a ponadto rozważyły argumenty w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu podatnika", jak też wzięły pod uwagę ewentualne zaistnienie przesłanki "interesu publicznego".

Analizując sytuację finansową skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, że jest ona niewątpliwie trudna i mieści się w zakresie pojęcia ważnego interesu podatnika, ale nie jest wystarczająca do przyznania wnioskowanej ulgi. Oceny tej nie sposób uznać za błędną czy dowolną, zwłaszcza mając na uwadze genezę problemów finansowych strony. Jak bowiem ustalono, bezpośrednią przyczyną powstania zaległości było nieuregulowanie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości. Trudna sytuacja finansowa nie jest jednak "sama w sobie" wystarczającą podstawą umorzenia zaległości podatkowych i "sama z siebie" nie obliguje organu do przyznania ulgi (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt II FSK 382/12, CBOSA). Z subiektywnego punktu widzenia podatnika, w każdej sytuacji może on upatrywać swojego ważnego interesu w uzyskaniu ulgi w zapłacie podatku.

Jak trafnie skonstatował organ odwoławczy, skarżąca po sprzedaży nieruchomości w L. posiadała wystarczające środki, aby uregulować należny podatek. Przeznaczenie środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości na zakup innej nieruchomości w W. było realizacją jej suwerennej decyzji i nie może stanowić wystarczającego powodu do umorzenia zaległości, która nie powstała wskutek wyjątkowych czy nadzwyczajnych okoliczności, ale w rezultacie zaniechania strony. Błędna interpretacja i nieznajomość przepisów podatkowych nie jest także uznawana za przesłankę mogącą uzasadniać przyznanie ulgi w spłacie podatku.

Prawidłowo oceniono także okoliczność, że skarżąca nadaje priorytet spłacie zobowiązań cywilnoprawnych. Obciążenia o charakterze konsumpcyjnym (kredyty), które zaciągnięte zostały dobrowolnie, nie mogą być traktowane w sposób uprzywilejowany w stosunku do zobowiązań obligatoryjnych, nałożonych w drodze ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2013r., sygn. akt. III SA/Wa 1883/12, CBOSA). W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżąca na bieżąco reguluje zobowiązania cywilnoprawne. Ich priorytetowe traktowanie z pominięciem zobowiązań podatkowych – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – narusza zasady: powszechności opodatkowania i równości, i tym samym stoi na przeszkodzie zaistnieniu przesłanki interesu publicznego.

Fakt pozostawania przez skarżącą osobą bezrobotną, aktualnie bez prawa do zasiłku i matką samotnie wychowującą małoletnie dziecko, w aktualnych realiach życia społeczno-gospodarczego naszego kraju także nie jest czymś wyjątkowym. Wiele osób pozostaje bez pracy i wiele matek samotnie wychowuje dzieci, których ojcowie nie płacą alimentów. Niewątpliwie trudno jest pogodzić pracę z samotnym macierzyństwem, jednak argumentacja skarżącej w tym zakresie jest nie do końca przekonywująca. Jej córka ma 8 lat i uczęszcza do szkoły. Wydaje się zatem, że nie jest to okoliczność uniemożliwiająca podjęcie jakiegoś zatrudnienia. Oczekiwanie przez skarżącą na otrzymywanie wynagrodzenia minimum w kwocie ok [...] zł miesięcznie, w jej obecnej sytuacji, w której w ogóle wobec braku zatrudnienia nie osiąga stałych dochodów wydaje się nieroztropne. Podobnie, jak i jej stwierdzenie, że "nawet gdyby pracowała i otrzymywała wynagrodzenie za pracę w ww. wysokości (...), to kwota zaległości podatkowej w wysokości [...] zł wraz z naliczonymi odsetkami, byłaby i tak kwotą ogromnie obciążającą budżet domowy". Oczywiście, że tak by było, ale wówczas mogłaby się starać o przyznanie innego rodzaju ulgi, chociażby o rozłożenie spłaty zaległości na raty. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy skarżąca w ogóle pozostaje bez pracy, mając na utrzymaniu małoletnią córkę, poszukiwanie jej za założoną z góry kwotę wynagrodzenia godzi w przesłankę interesu publicznego. Umorzenie przedmiotowej zaległości stawiałoby ją w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych podatników, którzy terminowo płacą należne podatki i naruszałoby konstytucyjną zasadę równości podatkowej. Słusznie nadto organ odwoławczy podkreślił, że skarżąca pracowała nieprzerwanie od 1998r. do 2014r., a zatem posiada wieloletni staż pracy. Nie można zatem wykluczyć, że w przyszłości podejmie jakieś zatrudnienie.

Skarżąca sam przyznała, że korzysta ze stałej pomocy rodziny. Tak więc ani jej egzystencja, ani egzystencja jej córki nie jest zagrożona. Zresztą organ odwoławczy dwukrotnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zauważył, że ze względu na brak dochodów oraz ustanowioną hipotekę, ewentualnie prowadzona egzekucja prawdopodobnie nie będzie możliwa.

Dobro dziecka – wbrew wywodom skargi – zostało rozważone. Dyrektor Izby Skarbowej wprost bowiem stwierdził, że "sytuacja rodzinna (osobista) skarżącej – a tym samym i jej dziecka – wypełnia przesłankę ważnego interesu podatnika".

Z powyższych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, oddalił ją na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).