Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 126/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 134
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13 par 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA Go 126/12

U Z A S A D N I E N I E

Skarżąca, J.Ś., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...] stycznia 2012 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Nr [...] z dnia [...] września 2011 r. w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji zajętego prawa majątkowego w postaci wynagrodzenia za pracę.

Rozstrzygnięcia organów zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia [...] października 2010r. wszczął postępowanie egzekucyjne w celu realizacji z majątku skarżącej zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008r. W wyniku podjętych czynności organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego zobowiązanej stanowiącego wynagrodzenie za pracę u dłużnika tej wierzytelności - Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych [...].

W toku prowadzonej egzekucji administracyjnej, skarżąca w dniu 4 sierpnia 2011 r. złożyła podanie, w którym powołując art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosła "o wstrzymanie do dnia 31 grudnia 2011r. wykonania egzekucji wszczętej na podstawie Decyzji Urzędu Skarbowego wskazanym w Zawiadomieniu o Zajęciu Prawa Majątkowego Stanowiącego Wynagrodzenie U Dłużnika Zajętej wierzytelności Będącego Pracodawcą Nr zawiadomienia [...] Cz. Nr [...] z dnia [...].10.2010r." W uzasadnieniu złożonego wniosku wskazała, że zajęcie połowy wynagrodzenia jest zbyt uciążliwe i prowadzi do całkowitej niewypłacalności oraz doprowadziło do naruszenia art. 13 § 1 ww. ustawy. Dodała nadto, że w sprawie toczy się postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp., którego rozstrzygnięcie będzie miało kluczowe znaczenie dla całej sprawy.

Po rozpatrzeniu powołanych przez skarżącą argumentów i przedłożonych dowodów, a także w oparciu o dane będące w posiadaniu organu. Naczelnik Urzędu Skarbowego działając jako organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem wydał w dniu [...] września 2011 r. postanowienie Nr [...], którym odmówił zwolnienia z egzekucji wynagrodzenia za pracę.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał, że na podstawie informacji przedstawionych przez skarżącą w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2011 r., podanych do protokołu przesłuchania z dnia [...] sierpnia 2011 r., przekazanych przez pracodawcę oraz posiadanych dokumentów ustalił, że kwota wynagrodzenia wolna od zajęcia przysługująca skarżącej wynosi 1.434,40 zł, natomiast ponoszone wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą 585,24 zł miesięcznie (czynsz. - 385,24 zł, abonament RTV, abonament telefoniczny oraz internet - 150,00 zł łącznie, gaz butla - 50.00 zł), przy czym, zgodnie ze złożonym przez skarżącą oświadczeniem, w ich połowie partycypuje Z.K.. Ponadto ze środków z wynagrodzenia przekazywanego na rachunek bankowy, prowadzony przez Bank, następuje automatyczna spłata kredytu w kwocie - 686,58 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, organ egzekucyjny wskazał, że przyjmując ww. wydatki za konieczne, skarżącej pozostanie kwota 455,20 zł na utrzymanie.

Organ podkreślił, że skarżąca uzasadnia występowania przesłanki ważnego interesu spłatą kredytów dla wierzycieli cywilnoprawnych oraz wskazuje, że posiada zadłużenie w ZUS. W ocenie organu egzekucja 50% wynagrodzenia nie zagraża bytowi skarżącej. Pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę i dlatego należy je interpretować każdorazowo z uwzględnieniem konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria. Z woli ustawodawcy musi to być "ważny" interes jednostki, a więc taki, który winien przeważyć nad podstawowym celem prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jakim jest doprowadzenie do wykonania egzekwowanego obowiązku.

Organ stwierdził, że regulowanie prywatnych zobowiązań zaciągniętych przez skarżącą oraz posiadanie zadłużenia w ZUS nie uzasadnia zwolnienia z egzekucji zajętego wynagrodzenia.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zwolnienie z egzekucji administracyjnej wynagrodzenia za pracę na okres 4 miesięcy. W uzasadnieniu zarzuciła, że organ I instancji nie rozważył w należyty sposób jej sytuacji majątkowej, ograniczając się do przytoczenia osiąganych dochodów, bez uwzględnienia ponoszonych kosztów utrzymania. Zaznaczyła, że zawód nauczyciela wiąże się z koniecznością podnoszenia kwalifikacji i uczestniczenia w różnych formach kształcenia, finansowanych w większości z własnych środków. Podkreśliła, że wniosek o zwolnienie z egzekucji wynagrodzenia za pracę był podyktowany chęcią wyrównania zadłużenia z tytułu czynszu za wynajmowany lokal mieszkalny, a organ egzekucyjny nie odniósł się w sposób należyty do zadłużenia z tytułu umów cywilnoprawnych, stwierdzając że ten argument nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazała również, że pogorszenie sytuacji finansowej wynika z kontroli prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wobec Z.K. i zobowiązanej. Podniosła, że "urzędnicy stwierdzili, że w obliczu Ordynacji podatkowej nie jesteśmy najbliższą rodziną i nie możemy przekazywać sobie nieodpłatnie samochodu (z tego tytułu pan Z.K. ma wyliczone tak duże zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego), a jednocześnie w Postanowieniu występuje zaprzeczenie powyższego faktu i pan K. jest zobowiązany do partycypacji w kosztach ze względu na wspólne zamieszkiwanie".

Ponadto zarzuciła sprzeczność dokonanej przez organ egzekucyjny interpretacji art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czym w jej ocenie naruszono przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997r. Nr 78 poz. 483), a także niedoręczenie pisma informującego o wszczęciu egzekucji.

Organ II instancji postanowieniem z [...] stycznia 2012 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że stosownie do art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na ważny jego interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela.

W ocenie organu z treści cytowanego przepisu wynika, iż zastosowanie instytucji zwolnienia z egzekucji może dotyczyć części nie zaś całości majątku zobowiązanego, przy czym zwolnienie z egzekucji określonych składników majątkowych może nastąpić wyłącznie w sytuacji łącznego zaistnienia trzech przesłanek. Zobowiązany winien złożyć stosowny wniosek, uzyskać na zwolnienie zgodę wierzyciela i za zwolnieniem musi przemawiać ważny interes zobowiązanego.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odwoławczy uznał, że nie ma on uzasadnionych podstaw. W sprawie nie ziścił się bowiem podstawowy warunek łącznego występowania wskazanych w tym przepisie trzech przesłanek. Ponieważ wierzycielem i organem egzekucyjnym jest ten sam podmiot -Naczelnik Urzędu Skarbowego, bezspornym jest, że skoro organ egzekucyjny odmówił zwolnienia przedmiotu spod egzekucji, to jako wierzyciel również odmówił udzielenia zgody. W takiej sytuacji zajęcie stanowiska przez wierzyciela następuje bowiem w rozstrzygnięciu wydawanym przez organ egzekucyjny na podstawie art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia w tym przedmiocie. Skoro zatem Naczelnik Urzędu Skarbowego w zaskarżonym postanowieniu nie wyraził zgody jako wierzyciel należności podatkowych, na zwolnienie z egzekucji żądanego prawa majątkowego, to już ta okoliczność przesądza o niemożności uwzględnienia wniosku zobowiązanej.

Jednocześnie organ II instancji zauważył, że wbrew twierdzeniom skarżącej, wydanie przez organ I instancji postanowienia z dnia [...] września 2011 r., poprzedzone zostało wnikliwą analizą stanu faktycznego sprawy, co potwierdza treść uzasadnienia ww. rozstrzygnięcia.

Odmawiając zwolnienia z egzekucji wskazanego przez wynagrodzenia za pracę organ I instancji wyjaśnił wszelkie podnoszone przez zobowiązaną okoliczności, w tym wziął pod uwagę oświadczenie zobowiązanej z dnia [...] sierpnia 2011r., załączone do niego dokumenty, informacje udzielone do protokołu z dnia [...] sierpnia 2011r. oraz znajdujące się w Urzędzie Skarbowym dokumenty dotyczące Z.K..

W szczególności z ustaleń dokonanych przez organ I instancji wynika, że kwota wynagrodzenia wolna od zajęcia przysługująca Zobowiązanej wynosi 1.434,40 zł. natomiast ponoszone przez. Zobowiązaną wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą 585,24 zł. miesięcznie, a w ich połowie partycypuje Z.K.. Wskazując natomiast w zażaleniu kwoty ponoszonych niezbędnych wydatków oraz kwotę 35,42 zł, która pozostaje miesięcznie na utrzymanie. Zobowiązana nie przedłożyła jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie dokonanych wyliczeń.

W ocenie organu odwoławczego nie została spełniona także przesłanka ważnego interesu zobowiązanej w rozumieniu art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pojęcie to jest nieostre i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Organ wskazał, że to na zobowiązanej jako wnioskodawcy zwracającym się o zwolnienie spoczywał ciężar wykazania, że po jej stronie wystąpił "ważny interes" w zwolnieniu z egzekucji określonych składników majątkowych, poprzez podanie konkretnych okoliczności, które czyniłyby uzasadnionym i wiarygodnym złożony wniosek oraz wskazanie innego składnika majątkowego, z którego możliwe jest przeprowadzenie egzekucji, w celu zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Przepis art. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma bowiem na celu ochronę interesów zobowiązanego, jednakże nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Osoba zobowiązana musi więc wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych składników majątkowych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w postanowieniu podkreślił, że zajęcie wynagrodzenia za pracę jest jedynym skutecznym sposobem prowadzenia egzekucji z majątku zobowiązanej. Występując natomiast o zwolnienie z egzekucji wynagrodzenia za pracę skarżąca nie wskazała należących do niej składników majątkowych, które mogłyby podlegać egzekucji. Zatem w ocenie organu odwoławczego odstąpienie od zastosowanego w sprawie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę, mogłoby doprowadzić do bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Organ nie zgodził się z argumentacją skarżącej, że zwolnienie z egzekucji wskazanego składnika majątkowego uzasadnia konieczność spłaty należności cywilnoprawnych. Działania związane z zaciąganiem kredytów bankowych nie mogą naruszać w ocenie organu, interesów Skarbu Państwa. Zobowiązana nie wskazała również nadzwyczajnych okoliczności, w związku z którymi musiałaby zaciągać wskazane kredyty, natomiast z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank, z kwoty wynagrodzenia wolnej od zajęcia następuje automatyczna spłata kredytu w kwocie 686.58 zł miesięcznie, pomimo podnoszonego przez zobowiązaną "skrajnego ubóstwa".

Jednocześnie organ II instancji wskazał, że podnoszona na etapie zażalenia na postanowienie okoliczność możliwego wypowiedzenia zobowiązanej lokalu mieszkalnego również nie stanowi okoliczności uzasadniającej zwolnienie z egzekucji zajętego wynagrodzenia za pracę. Organ I instancji wskazał w rozstrzygnięciu, że oceniając konieczne wydatki ponoszone przez zobowiązaną, wziął pod uwagę konieczność zapłaty czynszu z tytułu najmu lokalu mieszkalnego. Skarżąca nie przedłożyła dowodów, które potwierdzałyby podnoszone przez nią okoliczności pogorszenia się sytuacji finansowej.

Organ podkreślił również, że z zapisów znajdujących się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zamieszczonym w aktach sprawy wynika, że odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone J.Ś., w dniu 28 października 2010r, co zobowiązana potwierdziła własnoręcznym podpisem, i co zgodnie z, brzmieniem art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowi o wszczęciu egzekucji administracyjnej. Jednocześnie w dniu 29 października 2010r. zaczął biec 7-dniowy termin wynikający z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, który upłynął z dniem 5 listopada 2010 r. Natomiast zajęcie prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę jest skuteczne z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia oraz nie tworzy prawa do złożenia zarzutów.

Odnosząc się natomiast do zarzutu rażącej przewlekłości przy rozpatrywaniu złożonego przez zobowiązaną wniosku, organ odwoławczy zauważa, że podanie o zwolnienie z egzekucji zajętego wynagrodzenia za pracę wpłynęło do organu I instancji w dniu 4 sierpnia 2011 r. Ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uzyskał informację z Zespołu Szkól Ponadgimnazjalnych o dochodach uzyskiwanych przez skarżącą, która miała istotne znaczenie w sprawie. W związku z powyższym zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] września 2011r organ egzekucyjny poinformował zobowiązaną o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczył nowy termin jej załatwienia na dzień 16 września 2011 r. W tym dniu organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie, kończące postępowanie w sprawie złożonego wniosku. Ponadto z akt sprawy wynika, że skarżąca nie skorzystała z przysługującego prawa do wniesienia zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekle prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nic ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwolnienie z egzekucji administracyjnej wynagrodzenia za pracę.

Uzasadniając skargę skarżąca wskazał, że złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania egzekucji, gdyż zajęcie 50% wynagrodzenia jest zbyt uciążliwe. Prowadzona egzekucja doprowadziła do całkowitej niewypłacalności i to zarówno w stosunku do banków jak i opłat z tytułu mieszkania i pozostałych mediów. Skarżąca nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb, jeżeli chodzi o utrzymanie konieczne. Taki stan rzeczy doprowadzi nie tylko do utraty środków na przetrwanie, ale spowoduje, że Skarb Państwa będzie musiał utrzymywać skarżącą. W ocenie skarżącej Urząd Skarbowy powinien stosować środki egzekucyjne z poszanowaniem zasady celowości i jak najmniejszej uciążliwości.

Skarżąca uważa, że organy egzekucyjne naruszyły art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż prowadzenie egzekucji w postaci zajęcia 50% wynagrodzenia za pracę zagraża bytowi oraz uniemożliwia realizację bieżących obowiązków publicznoprawnych, co stanowi przesłankę ważnego interesu zobowiązanej, uzasadniającą zwolnienie z egzekucji.

Skarżąca stwierdziła, że organy nie rozważyły należycie jej sytuacji majątkowej, ograniczając się jedynie do przytoczenia faktu osiągania przez nią przychodów, bez uwzględnienia konieczności ponoszenia wysokich kosztów. Wniosek o zwolnienie z egzekucji podyktowany był tym, że skarżąca chciała wyrównać zadłużenie z tytułu czynszu mieszkaniowego. W przekonaniu skarżącej organy egzekucyjne nie odniosły się należycie do zadłużenia z tytułu kredytów, stwierdzając jedynie, że ten argument nie zasługuje na uwzględnienie.

Uważa, że organy błędnie przyjęły, że Z.K. jest zobowiązany do partycypowania w kosztach utrzymania.

Zarzuciła sprzeczność interpretacji art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który zawiera pouczenie o przysługującym prawie wniesienia zarzutów w terminie 7 dni, a którego to prawa skarżąca została pozbawiona.

Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1).

Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności.

Podkreślić również należy, że podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest, eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści. Sądy administracyjne nie mają jednak uprawnień do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a wyłącznie uprawnienia kasatoryjne. Orzeczenie sądu administracyjnego stanowi dopiero podstawę uzyskania merytorycznego, zgodnego z prawem, rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej. W konsekwencji, sąd administracyjny nie może rozstrzygać w kwestiach pozostawionych uznaniu administracyjnemu, a do takiej należy rozstrzygnięcie w przedmiocie wyłączenia określonych składników majątku z egzekucji czy też umorzenie zaległości podatkowych. Takie rozstrzygnięcie należy do kompetencji organów administracyjnych i podlega badaniu przez sądy administracyjne przez pryzmat tego, czy organ prawidłowo zgromadził i ocenił materiał dowodowy, czy w sposób właściwy ustalił treść obowiązującej w danym zakresie normy prawnej, a także czy wyciągnięte przez organ wnioski zostały należycie uzasadnione.

Spór w sprawie jest wynikiem odmowy zwolnienia z egzekucji administracyjnej wynagrodzenia skarżącej na mocy art. 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm. – zwaną dalej ustawą egzekucyjną ).

W myśl postanowień wspomnianego art. 13 § 1 ustawy egzekucyjnej "organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić z egzekucji określone składniki majątkowe zobowiązanego, jeżeli zobowiązany uzyskał na to zgodę wierzyciela". Przepis ten uzależnia możliwość zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych od łącznego zaistnienia trzech przesłanek:

1) złożenia przez zobowiązanego stosownego wniosku,

2) wyrażenia przez wierzyciela zgody na zwolnienie składników majątkowych z egzekucji, a także

3) istnienia po stronie zobowiązanego ważnego interesu, który uzasadnia zwolnienie składników majątkowych z egzekucji.

O ile skarżąca złożyła wniosek o zwolnienia wynagrodzenia za pracę spod egzekucji, o tyle nie zaistniały pozostałe dwie przesłanki zwolnienia z egzekucji.

Podkreślić również należy, że wówczas, gdy organ egzekucyjny i wierzyciel to ten sam organ administracji, wydanie osobnego postanowienia o zgodzie, lub odmowie zwolnienia z egzekucji, przez wierzyciela jest bezprzedmiotowe.

Użyte przez ustawodawcę pojęcie - ważnego interesu zobowiązanego, jest zwrotem nieostrym i niedoprecyzowanym. Rozbudowaną argumentację dotyczącą badania ważnego interesu zobowiązanego odnajdujemy w wyroku NSA z dnia 16 października 2009 r. sygn. akt II FSK 789/08, w którym stwierdzono: "Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 13 § 1 u.p.e.a. w kontekście przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że jest ona swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria". Powołując się na komentatora ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, sąd wywiódł, że "pojęcie ważnego interesu zobowiązanego jest na tyle pojemne, że pozwala objąć swym zakresem wszelkie okoliczności mające wpływ na dokonanie prawnej kategoryzacji sytuacji zobowiązanego". W ocenie NSA "okolicznościom związanym z ważnym interesem zobowiązanego nie można przeciwstawiać okoliczności związanych z interesem wierzyciela skoro ustawodawca interesy tego ostatniego zabezpieczył w ten sposób, iż od jego zgody w ogóle uzależnił możliwość pozytywnego rozpatrzenia wniosku zobowiązanego o zwolnienie z egzekucji".

Jednocześnie należy podkreślić, że użyty w przepisie zwrot "organ może" wskazuje, iż ustawodawca pozostawił uznaniu organu egzekucyjnemu rozstrzygnięcie o zwolnieniu. Jak trafnie wskazał WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 5 listopada 2009 r. I SA/Gl 689/09, "Konstrukcja zwolnienia z egzekucji składników majątkowych opiera się na tzw. "uznaniu administracyjnym", co oznacza, że wypełnienie tych przesłanek nie zobowiązuje organu egzekucyjnego do zastosowania zwolnienia, a jedynie stwarza mu taką możliwość. Obowiązkiem organu, rozpoznającego wniosek, jest dokładne ustalenie stanu faktycznego oraz szczegółowe odniesienie się do niego w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia".

Odnosząc powyższe uwagi do sprawy będącej przedmiotem oceny Sądu stwierdzić należy, że organy egzekucyjne w prawidłowy sposób dokonały ustalenia stanu faktycznego sprawy i dały temu wyraz w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Również w prawidłowy sposób dokonały wykładni art. 13 § 1 ustawy egzekucyjnej.

Skarżąca składając wniosek o zwolnienie z egzekucji wynagrodzenia za pracę upatrywała przesłanki ważnego interesu zobowiązanego w tym, że w jej ocenie egzekucja 50 % wynagrodzenia jest dla niej zbyt uciążliwa, zagraża bytowi oraz uniemożliwia realizację bieżących obowiązków publicznoprawnych. Wskazała również, że prowadzona egzekucja doprowadzi do niewypłacalności w stosunku do banków, jak i opłat za mieszkanie i media.

Organ egzekucyjny, oceniając występowanie w sprawie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej stwierdził, na podstawie zebranego materiału dowodowego, że przesłanka ta nie występuje. Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że kwota wynagrodzenia wolna od zajęcia przysługująca skarżącej wynosi 1.434,40 zł, natomiast ponoszone wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego wynoszą 585,24 zł miesięcznie (czynsz. - 385,24 zł, abonament RTV, abonament telefoniczny oraz internet - 150,00 zł łącznie, gaz butla - 50.00 zł), przy czym, zgodnie ze złożonym przez skarżącą oświadczeniem, w ich połowie partycypuje Z.K.. Ponadto ze środków z wynagrodzenia przekazywanego na rachunek bankowy, prowadzony przez Bank, następuje automatyczna spłata kredytu w kwocie - 686,58 zł miesięcznie. Mając powyższe na uwadze, organ egzekucyjny wskazał, że przyjmując ww. wydatki za konieczne, skarżącej pozostanie kwota 455,20 zł na utrzymanie.

Ocena występowania ważnego interesu zobowiązanej dokonana przez organ jest prawidłowa i znajduje oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Zasanie wskazał również organ egzekucyjny, uwzględniając sytuację majątkową skarżącej, że zajęcie wynagrodzenia za pracę jest jedynym skutecznym sposobem prowadzenia egzekucji z majątku zobowiązanej. Skarżąca nie wskazała innych składników majątkowych, które mogłyby podlegać egzekucji. Odstąpienie zatem od egzekucji wynagrodzenia skarżącej, mogłoby praktycznie doprowadzić do faktycznej bezskuteczności postępowania egzekucyjnego.

Na aprobatę zasługuje również stanowisko organu egzekucyjnego, iż skarżąca nie może upatrywać przesłanki ważnego interesu w tym, że zwolnienie z egzekucji wskazanego składnika majątkowego uzasadnia konieczność spłaty należności cywilnoprawnych. Trafnie wskazano w tym względzie, że zaciąganie zobowiązań cywilnoprawnych nie może następować kosztem Skarbu Państwa.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

/-/ A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Niedzielski /-/ B. Rennert