Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 137/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-05-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1, ust. 2, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 1 i ust. 2, art. 41 ust. 1 i ust. 2 pkt 7, art. 53 ust. 1, ust. 2 pkt 2 i ust. 3, art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, ust. 3, art. 57, art. 61 ust. 1, ust. 8 pkt 2,
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020
Teza: 1. Warunkiem koniecznym przeprowadzenia wyboru projektu w sposób przejrzysty i rzetelny jest określenie reguł dokonywania ocen projektów do dofinansowania, w tym w szczególności kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej), w sposób jasny i wyczerpujący.

2. Obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem określonych w dokumentacji konkursowej kryteriów oceny projektów spoczywa na wnioskodawcy.

3. Dla procesu wyboru projektów do dofinansowania podstawowe znaczenie ma spełnienie kryteriów wyboru projektów. Wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, jest także centralnym elementem wnoszonego protestu (art. 54 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej). Protest stanowi środek odwoławczy służący ponownemu sprawdzeniu wniosku w zakresie spełnienia wskazanych w proteście kryteriów wyboru.

4. Za niedopuszczalne uznać należy zatem merytoryczne rozstrzyganie przez sąd administracyjny co do oceny kryterium wyboru projektu, których naruszenia nie zarzucono uprzednio we wniesionym proteście.

TEZY

1. Warunkiem koniecznym przeprowadzenia wyboru projektu w sposób przejrzysty i rzetelny jest określenie reguł dokonywania ocen projektów do dofinansowania, w tym w szczególności kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej), w sposób jasny i wyczerpujący.

2. Obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem określonych w dokumentacji konkursowej kryteriów oceny projektów spoczywa na wnioskodawcy.

3. Dla procesu wyboru projektów do dofinansowania podstawowe znaczenie ma spełnienie kryteriów wyboru projektów. Wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, jest także centralnym elementem wnoszonego protestu (art. 54 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej). Protest stanowi środek odwoławczy służący ponownemu sprawdzeniu wniosku w zakresie spełnienia wskazanych w proteście kryteriów wyboru.

4. Za niedopuszczalne uznać należy zatem merytoryczne rozstrzyganie przez sąd administracyjny co do oceny kryterium wyboru projektu, których naruszenia nie zarzucono uprzednio we wniesionym proteście.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza (sprawozdawca), Protokolant Referent Paulina Nagajek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi Gminy na informację Zarządu Województwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W związku z konkursem nr RPLU.04.01.00-IZ.00-06-001/16 Oś priorytetowa 4 Energia przyjazna środowisku Działanie 4.1 Wsparcie wykorzystania OZE Regionalnego Programu Operacyjnego Gmina Ł. (dalej jako wnioskodawca, skarżąca), reprezentowana przez Wójta Gminy Ł., złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pod tytułem "Czysta energia w Gminie Ł." nr [...].

Po przeprowadzeniu oceny merytorycznej przez Komisję Oceny Projektów, wnioskodawca został poinformowany przez Instytucję Organizującą Konkurs (IOK), którą był Zarząd Województwa Lubelskiego (dalej jako ZWL, organ) jako Instytucja Zarządzająca (IZ) Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Lubelskiego (RPO WL), że projekt spełnił kryteria wyboru projektów i uzyskał 93 pkt, jednak nie został wybrany do dofinansowania z powodu wyczerpania kwoty środków przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie, a w konsekwencji został oceniony negatywnie na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r., poz. 217 ze zm.).

W związku z powyższą informacją skarżąca złożyła protest, kwestionując przeprowadzoną ocenę merytoryczną wniosku oraz brak przyznania punktów w zakresie kryteriów użyteczności:

- "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania", metoda pomiaru: "Projekt zawiera systemy wykorzystujące odpady jako surowiec do produkcji energii";

- "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne", metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)".

W uzasadnieniu protestu wnioskodawca wskazał, że w ramach projektu zaplanowano realizację 21 pieców na biomasę w indywidualnych obiektach mieszkalnych oraz jednego w placówce szkolonej, na dowód czego dołączono do dokumentacji aplikacyjnej szczegółowe specyfikacje techniczne w postaci projektów budowlanych. Wskazała również, że wykorzystywane w procesie spalania paliwo (pellet) jest pochodną odpadów drewnopochodnych i innych materiałów organicznych, w związku z czym projekt powinien uzyskać dodatkowy punkt w ramach kryterium użyteczności przy metodzie pomiaru: "Projekt zawiera systemy wykorzystujące odpady jako surowiec do produkcji energii".

W zakresie kryterium użyteczności przy metodzie pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)" skarżąca podniosła, że na etapie organizacji projektu przeprowadziła akcję informacyjną i zebrała informację dotyczącą popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy. Powstała baza danych obiektów, których właściciele potwierdzają chęć posiadania tego typu infrastruktury. Przeprowadzono szerokie konsultacje społeczne dotyczące zarówno zasad uczestnictwa w projekcie, jak i wyboru technologii odnawialnych źródeł energii. Zadanie to zrealizowano poprzez liczne spotkania wiejskie, konsultacje w siedzibie wnioskodawcy oraz z wykorzystaniem gminnej strony internetowej. Zagadnienia te zostały opisane w części dotyczącej popytu w studium wykonalności. Powyższe okoliczności powinny, zdaniem skarżącej, zwiększyć punktację projektu w ramach opisywanej metody pomiaru.

W rozstrzygnięciu z dnia [...] marca 2017 r. Zarząd Województwa Lubelskiego nie uwzględnił protestu.

W uzasadnieniu Instytucja Zarządzająca wskazała, że kryterium użyteczności – "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania", metoda pomiaru: "Projekt zawiera systemy wykorzystujące odpady jako surowiec do produkcji energii" w ramach oprotestowanej metody pomiaru zostało ocenione pozytywnie i projekt na etapie oceny merytorycznej w zakresie tego kryterium uzyskał maksymalną liczbę punktów - 1 punkt, w związku z czym nie można było przyznać dodatkowych punktów.

Odnosząc się do kryterium "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne", metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)" organ wskazał, że na etapie organizacji projektu wnioskodawca przeprowadził akcję informacyjną i zebrał informacje dotyczące popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy. Powstała baza danych obiektów, których właściciele potwierdzili chęć posiadania tego typu infrastruktury. Wszystkie zgłoszone obiekty poddane zostały audytowi w kontekście możliwości posadowienia instalacji oraz organizacji robot budowlanych. W ramach projektu zrealizowane zostanie 366 instalacji OZE, w tym: 233 instalacji kolektorów słonecznych o łącznej mocy 1,061 MW, 22 piece na biomasę (21 pieców na biomasę w indywidulanych obiektach mieszkalnych oraz jedne piec o mocy 450 kW w placówce szkolnej) o łącznej mocy 0,79 MW i 111 otwartych instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 0,237 MW. Powyższe szczegółowe informacje zawarte są zarówno w Studium Wykonalności (1.3 Analiza celów projektu, d1/s3/t3) jak również we wniosku o dofinansowanie (sekcja 3.1,3.4). Wnioskodawca nie wskazał jednak jakie konkretnie zostały uruchomione formy konsultacji społecznych w celu rozeznania zapotrzebowania mieszkańców w odnawialne źródła energii, które są głównym założeniem w projekcie. Nie zawarł również uzasadnienia na jakiej podstawie powstała baza danych obiektów oraz na czym polegało zgłoszenie chęci udziału. Wnioskodawca jedynie zdawkowo stwierdził, że przeprowadził akcję informacyjną.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie protestu Gmina Ł. wniosła o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Instytucji Zarządzającej RPO WL oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu, w zakresie kryterium "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne", metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)", skarżąca podniosła, że organ nie wskazał żadnego przepisu prawa, z którego wynikałoby zobowiązanie skarżącej do wskazania uruchomionych form konsultacji społecznych, uzasadnienia sposobu powstania bazy obiektów i wskazania kryteriów, na podstawie których uznano zachowanie zainteresowanych mieszkańców za zgłoszenie chęci udziału.

Skarżąca stwierdziła również, że odmowa przyznania punktów w ramach kryterium użyteczności – "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania" metoda pomiaru: "Projekt zawiera rozwiązania gwarantujące trwałość projektu w zakresie dostaw paliwa (długoterminowe umowy na dostawy paliwa) lub energii (instalacje kumulujące energię)" była nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2016 r., poz. 217 ze zm. - dalej jako "ustawa wdrożeniowa").

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

W ocenie Sądu skarga okazała się bezzasadna.

Ustawa o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowych w perspektywie finansowej 2014-2010 określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl art. 37 ust. 2 ustawy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006; Dz.U.UE L Nr 347 z dnia 20 grudnia 2013 r., s. 320).

Wybór projektów do dofinansowania następuje w trybie konkursowym lub pozakonkursowym (art. 38 ust. 1). W trybie konkursowym, który miał miejsce w rozpoznawanej sprawie, wniosek o dofinansowanie projektu jest składany w ramach konkursu organizowanego i przeprowadzanego przez właściwą instytucję (art. 39 ust. 1). Zgodnie z art. 39 ust. 2 ustawy konkurs jest postępowaniem służącym wybraniu do dofinansowania projektów, które spełniły kryteria wyboru projektów i: 1) uzyskały wymaganą liczbę punktów albo 2) uzyskały kolejno największą liczbę punktów, w przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na objęcie dofinansowaniem wszystkich projektów, o których mowa w pkt 1.

Konkurs jest przeprowadzany przez właściwą instytucję na podstawie określonego przez nią regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy), który m.in. określa kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie, projekt spełnił kryteria wyboru projektów i uzyskał 93 pkt, jednak nie został wybrany do dofinansowania z powodu wyczerpania kwoty środków przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie, a w konsekwencji został oceniony negatywnie na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Stosownie do art. 53 ust. 1 ustawy, wnioskodawcy, w przypadku negatywnej oceny jego projektu wybieranego w trybie konkursowym, przysługuje prawo wniesienia protestu w celu ponownego sprawdzenia złożonego wniosku w zakresie spełniania kryteriów wyboru projektów.

Zgodnie zaś z art. 53 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, negatywną oceną jest ocena w zakresie spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów, w ramach której:

1) projekt nie uzyskał wymaganej liczby punktów lub nie spełnił kryteriów wyboru projektów, na skutek czego nie może być wybrany do dofinansowania albo skierowany do kolejnego etapu oceny;

2) projekt uzyskał wymaganą liczbę punktów lub spełnił kryteria wyboru projektów, jednak kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie go do dofinansowania.

W przypadku gdy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie nie wystarcza na wybranie projektu do dofinansowania, okoliczność ta nie może stanowić wyłącznej przesłanki wniesienia protestu (ust. 3).

W niniejszej sprawie, wnosząc protest, skarżąca podniosła zarzuty naruszenia oceny dwóch kryteriów użyteczności:

- "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania", metoda pomiaru: "Projekt zawiera systemy wykorzystujące odpady jako surowiec do produkcji energii";

- "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne", metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)".

Oceniając skargę w kontekście kryteriów zakwestionowanych w proteście stwierdzić należy, że organ dokonał prawidłowej oceny kryterium użyteczności "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania", metoda pomiaru: "Projekt zawiera systemy wykorzystujące odpady jako surowiec do produkcji energii". Jak wynika bowiem z kart ocen merytorycznych (strony 18 kart ocen znajdujących się w segregatorze I (obwoluta zielona) akt administracyjnych), w ramach tego kryterium wnioskodawca uzyskał 1 pkt, zaś zgodnie z załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu, była to maksymalna liczba punktów możliwa do uzyskania w przypadku tego kryterium. Zarzuty protestu skarżącej w tym zakresie należało uznać zatem za nieuprawnione.

W ocenie Sądu, prawidłowe jest również stanowisko organu w kwestii oceny kryterium "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne" - metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)".

Jak wynika z załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu, kryterium użyteczności "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne", jest kryterium punktowym, weryfikowanym na podstawie zapisów we wniosku o dofinansowanie projektu. Kryterium punktuje konkretne działania podjęte na rzecz realizacji polityk horyzontalnych: zrównoważonego rozwoju oraz promowanie równości mężczyzn i kobiet oraz niedyskryminacji, w tym w szczególności wykorzystanie nowoczesnych, energooszczędnych rozwiązań technicznych i technologicznych, zastosowanie technologii przyjaznych środowisku przyrodniczemu lub korzystne oddziaływanie projektu na środowisko przyrodnicze, a także rozwój odnawialnych źródeł energii.

Wskazane kryterium jest jednocześnie kryterium fakultatywnym, jego spełnienie nie jest konieczne do przyznania dofinansowania. Ocena tego kryterium polega na: a) przyznaniu zdefiniowanej z góry liczby punktów oraz ich wagi za każde z zastosowanych w projekcie rozwiązań (przy czym maksymalnie można przyznać 5 pkt o wadze 2 tj. 25 pkt), b) przyznaniu 0 punktów – w przypadku niespełnienia kryterium.

W przypadku metody pomiaru "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)", możliwe jest uzyskanie 1 punktu o wadze 2.

Według twierdzeń skarżącej o wypełnieniu tego kryterium świadczy to, że wnioskodawca na etapie organizacji projektu przeprowadził akcję informacyjną i zebrał informacje dotyczące popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy. Powstała baza danych obiektów, których właściciele potwierdzają chęć posiadania tego typu infrastruktury. Przeprowadzono szerokie konsultacje społeczne dotyczące zarówno zasad uczestnictwa w projekcie, jak i wyboru technologii odnawialnych źródeł energii. Zadanie to zrealizowano poprzez liczne spotkania wiejskie, konsultacje w siedzibie wnioskodawcy oraz z wykorzystaniem gminnej strony internetowej.

Organ słusznie jednak zauważył, że wnioskodawca nie wskazał jakie konkretnie formy konsultacji społecznych zostały uruchomione w celu rozeznania zapotrzebowania mieszkańców na odnawialne źródła energii, które są głównym założeniem w projekcie.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, konieczność wykazania powyższych kwestii we wniosku wynika wprost z treści tej metody pomiaru, zgodnie z którą projekt ma przyczynić się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym. Skoro bowiem projekt ma być oceniany pod kątem tego, czy przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami, oczywistym pozostaje, że chcąc uzyskać dodatkowe punkty z tytułu spełnienia tego rodzaju kryterium należało wykazać jakie konkretnie formy konsultacji z mieszkańcami zostały uruchomione, jak też to, że podjęte formy konsultacji były różnorodne.

Oczywiście ma rację skarżący jeżeli twierdzi, że reguły oceny projektu powinny być jasne i precyzyjne.

Warunkiem koniecznym przeprowadzenia wyboru projektu w sposób przejrzysty i rzetelny jest określenie reguł dokonywania ocen projektów do dofinansowania, w tym w szczególności kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej), w sposób jasny i wyczerpujący.

Wbrew odmiennym zarzutom skargi brak jest jednak podstaw do uznania, że w przedmiotowej sprawie kryteria wyboru projektów zostały określone w regulaminie konkursu i załącznikach do regulaminu, w sposób niejasny lub nieprecyzyjny.

Oceny takiej w szczególności nie sposób odnieść do kryterium użyteczności "Oddziaływanie na ochronę środowiska i inne polityki horyzontalne" - metoda pomiaru: "Projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym (uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji)".

Sformułowania zawarte w opisie tej metody pomiaru są jasne i jednoznaczne. Ich treść i sens można odkodować dokonując prostego ustalenia znaczenia i zakresu wyrażeń użytych do opisania tej metody pomiaru.

Z uwagi na użyte sformułowania, nie mające charakteru obcojęzycznego, czy też specjalistycznego, ustalenie właściwego rozumienia powyższych zapisów nie budziło większych trudności.

Z tekstu wyrażenia wynikało bowiem, że warunkiem uzyskania dodatkowych punktów za spełnienie powyższego kryterium było wykazanie, że projekt przyczynia się do uruchomienia różnorakich, tj. różnego rodzaju form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami na poziomie lokalnym w przedmiocie uzgadnianie lokalizacji obiektów i instalacji.

Brak było podstaw do definiowania znaczenia tych wyrażeń przez Instytucję Organizującą Konkurs albowiem ich znaczenie mógł bez trudu ustalić każdy uczestnik przedmiotowego konkursu, chociażby przy pomocy słownika języka polskiego.

Skarżący podnosił, że zadanie to zrealizowano poprzez liczne spotkania wiejskie, konsultacje w siedzibie wnioskodawcy oraz z wykorzystaniem gminnej strony internetowej.

Jednakże, jak już wyżej wskazano z zapisów załącznik nr 6 do Regulaminu konkursu (kryteria oceny projektów) wynikało, że kryterium to zostanie zweryfikowane na podstawie zapisów we wniosku o dofinansowanie projektu.

Tym samym więc, o ile wnioskodawca chciał uzyskać dodatkowe punkty z tytułu wypełnienia przedmiotowego kryterium, to powinien we wniosku (przez co rozumieć należy także załączniki do wniosku) wykazać, że projekt faktycznie przyczynił się do uruchomienia różnorakich, a więc zróżnicowanych form konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami.

To bowiem na wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem określonych w dokumentacji konkursowej kryteriów oceny projektów.

W przedmiotowej sprawie skarżący z powyższego obowiązku się nie wywiązał.

Skarżący twierdzi, że zagadnienia te zostały opisane w części dotyczącej popytu w studium wykonalności.

Już więc tytułem wstępu, z uwagi na formalny charakter powyższej uwagi, należy wskazać, że informacje te zostały przedstawione w tabeli przeznaczonej na opisanie bieżącego i prognozowanego popytu i faktycznie dotyczyły popytu na odnawialne źródła energii, a nie kwestii przeprowadzenia różnorodnych w swej formie konsultacji.

Przede wszystkim należy jednak stwierdzić, że z informacji tych wynika jedynie, iż wnioskodawca na etapie organizacji projektu przeprowadził akcję informacyjną i zebrał informacje dotyczącą popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy, stworzył bazę danych obiektów, których właściciele potwierdzają chęć posiadania tego typu infrastruktury i opracował listę rezerwową.

Z informacji tych nie sposób zatem wywieść, że faktycznie wnioskodawca w związku z projektem uruchomił co najmniej kilka, różnych w swej formie, konsultacji z mieszkańcami i ich stowarzyszeniami.

Informacje te danych takich nie zawierają. Brak ich również w innych tabelach wniosku o dofinansowanie i załącznikach do wniosku.

W ocenie Sądu, aby uzyskać pozytywną ocenę w przypadku omawianej metody pomiaru, niewystarczające było ograniczenie się do wskazania, że przeprowadzono akcję informacyjną i zebrano informacje dotyczące popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy oraz podanie rezultatu konsultacji w postaci gotowej bazy obiektów. Niezbędne było bowiem wykazanie formy, w jakiej konsultacje zostały przeprowadzone, jak również wykazanie, że formy tych konsultacji były zróżnicowane.

Jak zaś wskazano powyżej w rozpoznawanej sprawie wnioskodawca jedynie zdawkowo stwierdził, że przeprowadził akcję informacyjną, zebrał informacje dotyczące popytu na odnawialne źródła energii na terenie gminy oraz stworzył bazę chętnych.

W tym miejscu należy podkreślić, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Podmiot, który zamierza skorzystać z dofinansowania winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Wnioskodawca wyraża bowiem zgodę na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej, składając w tym zakresie stosowne oświadczenie. To po jego stronie leży obowiązek dochowania należytej staranności i dostosowania się do jawnych i identycznych dla wszystkich wnioskodawców wymogów. Wymagania i procedury wynikające z dokumentacji konkursowej obowiązują zarówno wnioskodawców, jaki i instytucję przeprowadzającą konkurs, którą w rozpoznawanej sprawie jest Zarząd Województwa Lubelskiego. Powinny być one przestrzegane i egzekwowane z należytą starannością i dokładnością. Odnosi się to do każdej fazy postępowania konkursowego. Odstąpienie od nich narusza zasadę zapewniania przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Równy dostęp do pomocy oraz transparentność reguł oceny wniosków będą zapewnione tylko wtedy, gdy zostały opracowane i podane do publicznej widomości przejrzyste kryteria wyboru projektów, a oceny instytucji zarządzającej zostaną przeprowadzone w oparciu o te właśnie kryteria.

W orzecznictwie podnosi się, że na wnioskodawcy zgłaszającym do konkursu własny projekt o dofinansowanie ciąży obowiązek uważnego zapoznania się z priorytetami konkretnego programu operacyjnego, z przyjętym przez instytucję zarządzającą systemem realizacji strategii rozwoju, a następnie z dokumentacją konkursową i na nim też spoczywa obowiązek starannego i odpowiadającego założeniom danego programu operacyjnego przygotowania dokumentacji konkursowej. Szczególne znaczenie ma przygotowanie wniosku z uwzględnieniem znanych wnioskodawcy kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów. Podawane we wniosku dane, niezależnie od tego czy służą one ocenie formalnej czy merytorycznej, muszą tworzyć zbiór informacji, których wymaga gospodarz konkursu w celu dokonania oceny według przyjętych kryteriów (zob.: wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 309/10, System Informacji Prawnej Lex 596741).

To wnioskodawca musi zadbać o to, aby przekonać instytucje rozdysponowujące pomoc, że jego projekt gwarantuje realizację celów danego działania (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt III SA/Lu 103/13, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach Naczelnego Sądu Administracyjnego).

Wnioskodawca we wniesionej skardze podniósł dodatkowy, nie objęty uprzedni protestem, zarzut naruszenia kryterium użyteczności "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania" - metoda pomiaru: "Projekt zawiera rozwiązania gwarantujące trwałość projektu w zakresie dostaw paliwa (długoterminowe umowy na dostawy paliwa) lub energii (instalacje kumulujące energię)".

W kontekście powyższego należy wskazać, że zgodnie z art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5 ustawy wdrożeniowej, protest jest wnoszony w formie pisemnej i zawiera m.in. wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, wraz z uzasadnieniem (pkt 4) oraz wskazanie zarzutów o charakterze proceduralnym w zakresie przeprowadzonej oceny, jeżeli zdaniem wnioskodawcy naruszenia takie miały miejsce, wraz z uzasadnieniem (pkt 5).

W przypadku wniesienia protestu niespełniającego powyższych wymogów, właściwa instytucja wzywa wnioskodawcę do jego uzupełnienia, w terminie 7 dniu, pod rygorem pozostawienia protestu bez rozpatrzenia (ust. 3).

Stosownie zaś do art. 57 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość projektu w zakresie kryteriów i zarzutów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 i 5, w terminie nie dłuższym niż 30 dni, licząc od dnia jego otrzymania.

Z powyższych przepisów wynika, że protest stanowi środek odwoławczy służący ponownemu sprawdzeniu wniosku w zakresie spełnienia wskazanych w proteście kryteriów wyboru. Wnioskodawca, wnosząc protest, jest bowiem zobowiązany do wskazania oceny konkretnych kryteriów wyboru, z którymi się nie zgadza, przez co niejako wyznacza granice sprawy. Ponadto jak wynika z art. 57 ustawy wdrożeniowej, właściwa instytucja zarządzająca, rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość projektu w zakresie kryteriów, o których mowa w art. 54 ust. 2 pkt 4 ustawy. Treść powyższego przepisu jednoznacznie wskazuje na związanie właściwej instytucji kryteriami podniesionymi przez wnioskodawcę w proteście.

Powyższe oznacza, że w rozpoznawanej sprawy, skarżąca nie była uprawniona do formułowania nowych zarzutów w skardze, w stosunku do kryteriów nie objętych złożonym protestem i w stosunku do których Instytucja Zarządzająca nie wypowiadała się w rozstrzygnięciu protestu.

Procedura odwoławcza wskazana w ustawie wdrożeniowej jest w tym zakresie jasna i nie budzi wątpliwości. Wnosząc protest od negatywnej oceny wnioskodawca jest obowiązany do wskazania konkretnych kryteriów wyboru, z których oceną się nie zgadza, zaś instytucja zarządzająca rozpatruje protest, weryfikując prawidłowość projektu w zakresie wskazanych w proteście kryteriów. Pominięcie tej procedury, przez podnoszenie na etapie skargi zarzutów w stosunku do nowych kryteriów oceny, pozbawiałoby instytucję zarządzającą możliwości kontroli i wypowiedzenia się w zakresie stawianych jej zarzutów, a tym samym naruszało tryb odwoławczy wskazany w ustawie wdrożeniowej.

Należy również podkreślić, że takie zawężenie granic rozpoznania protestu do zarzutów w nim podniesionych zostało wprowadzone przez ustawodawcę ze względu na konieczność zapewnienia efektywności i sprawności rozdziału środków pomocowych oraz stabilizacji sytuacji prawnej i ekonomicznej beneficjentów.

Dla procesu wyboru projektów do dofinansowania podstawowe znaczenie ma spełnienie kryteriów wyboru projektów. Wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, jest także centralnym elementem wnoszonego protestu (art. 54 ust. 2 pkt 4 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej).

Za niedopuszczalne uznać należy zatem merytoryczne rozstrzyganie przez sąd administracyjny co do oceny kryterium wyboru projektu, których naruszenia nie zarzucono uprzednio we wniesionym proteście.

Brak wskazania w proteście kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, skutkuje pozostawieniem protestu bez rozpoznania (art. 59 ust. 1 pkt 3 ustawy wdrożeniowej). Uznanie w takiej sytuacji możliwości podniesienia zarzutu naruszenia kryteriów wyboru projektów w skardze wniesionej do sądu administracyjnego naruszałoby tryb odwoławczy określony w przepisach art. 53-59 ustawy wdrożeniowej.

Fakt niepoddania kontroli organu zasadniczego elementu protestu, jakim pozostaje wskazanie kryteriów wyboru projektów, z których oceną wnioskodawca się nie zgadza, prowadziłby także w istocie do niewyczerpania środków zaskarżenia.

Z tych też względów brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania przez Sąd podniesionych dopiero w skardze zarzutów dotyczących naruszenia kryterium użyteczności "Wpływ na bezpieczeństwo użytkowników, oszczędność zasobów oraz jakość użytkowania" - metoda pomiaru: "Projekt zawiera rozwiązania gwarantujące trwałość projektu w zakresie dostaw paliwa (długoterminowe umowy na dostawy paliwa) lub energii (instalacje kumulujące energię)".

W ocenie Sądu, powyższe nie powinno jednak skutkować odrzuceniem skargi, czy to w części, czy też w całości. Istota przedmiotowego problemu nie sprowadzała się bowiem do braku dopuszczalności wniesionej skargi, lecz niedopuszczalności podniesionego w skardze zarzutu.

Na marginesie już więc tylko należy wskazać, że nawet gdyby uznać za dopuszczalne rozstrzyganie co to niniejszego zarzutu to i tak brak byłoby podstaw do uwzględnienia skargi albowiem skarżący nie wykazał, by przedmiotowe kryterium zostało spełnione.

Powyższe kryterium winno być ocenione według metody pomiaru: "Projekt zawiera rozwiązania gwarantujące trwałość projektu w zakresie dostaw paliwa (długoterminowe umowy na dostawy paliwa) lub energii (instalacje kumulujące energię)".

Skarżący nie wykazał, a nawet nie wskazywał, że projekt zawiera rozwiązania gwarantujące trwałość projektu w zakresie dostaw paliwa (długoterminowe umowy na dostawy paliwa).

Analiza wniosku i dołączonych do niego załączników wskazuje, że projekt nie zawiera również rozwiązań gwarantujących trwałość projektu w zakresie dostaw energii - instalacji kumulujących energię.

Mając na uwadze, że stanowisko takie wyrażane jest poza zasadniczym nurtem rozważań krótko należy wskazać, że błędnie skarżący istnienie instalacji kumulujących energię upatruje w tym, że nadwyżki energii elektrycznej wytworzonej w urządzeniach fotowoltaicznych mogą być przesyłane zarządcy sieci i na podstawie umowy netmeteringu odebrane w okresie późniejszym. Tego rodzaju zapisy w umowie nie oznaczają bowiem, że projekt faktycznie przyczyni się do powstania instalacji kumulujących energię.

Z instalacją kumulującą energię nie można także utożsamiać faktu podgrzania wody przy pomocy kolektorów słonecznych i gromadzenia podgrzanej wody w zasobniku na terenie gospodarstwa domowego posiadacza instalacji. Energią jest bowiem ciepło, a nie ciepła woda, która wykorzystywana jest na potrzeby posiadacza instalacji.

W świetle powyższego brak jest podstaw do kwestionowania prawidłowości działań organu. Oceny projektu dokonano prawidłowo na gruncie przepisów ustawy wdrożeniowej przy zastosowaniu kryteriów określonych w Regulaminie konkursu. Kryteria te są czytelne i możliwe do spełnienia przy dołożeniu należytej staranności po zapoznaniu się z dokumentacją konkursową.

Projekt skarżącej spełnił kryteria wyboru projektów i uzyskał 93 pkt, co pozwoliło jej zajęcie 160 miejsca na liście ocenionych projektów, które uzyskały wymaganą liczbę punktów. Projekt nie został jednak wybrany do dofinansowania z powodu wyczerpania kwoty środków przeznaczonej na dofinansowanie projektów w konkursie. W konsekwencji prawidłowo został oceniony przez organ negatywnie, na podstawie art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalił skargę na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.