Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 397/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 194 ust. 1 pkt 8, art. 143 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2021 poz 779
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Monika Barszcz (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Anna Sękowska po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zakład Usług [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: Skarżąca, Spółka, Strona) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia 17 grudnia 2021 r., nr Dl-420/477/2020/kf, utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej: [...] WIOŚ, organ I instancji) z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] o wymierzeniu Skarżącej administracyjnej kary pieniężnej w wysokości 5.000 zł za wydobycie odpadów niezgodnie z przepisami.

Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco:

W dniach od [...] grudnia 2018 r. do [...] lutego 2019 r. przeprowadzono pozaplanową kontrolę na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w W. przy ul. [...], którego dzierżawcą i eksploatującym był [...] Sp. z o. o. w W. składa się z kwatery podstawowej, dla której Marszałek Województwa [...] wydał decyzję wyrażającą zgodę na zamknięcie, oraz kwater E i F do składowania odpadów.

Kwatera podstawowa składowiska odpadów w W. w związku z osiągnięciem rzędnej docelowej wynoszącej 126 m n. p. m. została zamknięta decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2016 r., a przyjmowanie odpadów do składowania zaprzestano 30 września 2014 r. Odpady zostały splanowane i przykryte warstwą izolacyjną (zdjęcia załączone do protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] września 2018 r.).

Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2018 r. (protokół oględzin stanowiący załącznik nr 8 do protokołu kontroli nr [...]) stwierdzono, iż na zamkniętej kwaterze podstawowej, po stronie południowej, został wykonany wykop (dół) o wymiarach 21 m x 3 m i głębokości 3,5 m. Wydobyte z tego miejsca odpady zgromadzone zostały w pryzmie przy wykopie. Po stronie południowo-wschodniej kwatery podstawowej złożone zostały odpady o kodzie 19 12 12, odpady te pochodzą z kwatery F i składowane były na powierzchni o wymiarach 25 m x 28 m i wysokości warstwy tych odpadów wynoszącej min. 0,25 m a max. 0,75 m. Także w części północnej, północno-wschodniej i środowej kwatery podstawowej zamkniętej rozplantowane były odpady stanowiące mieszaninę kompostu (frakcja 0-20 mm), frakcji podsitowej (0-80 mm) i nadsitowej (>80 mm). Odpady te sklasyfikowane są pod kodem 19 12 12 inne odpady (w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11. Przyjęte przez kontrolowany podmiot odpady o kodzie 19 12 12 oraz 20 02 03 składowane są w kwaterze E.

Podczas oględzin ustalono także, że składowanie przyjętych osadów ściekowych o kodzie 19 08 05 odbywało się na kwaterze F. W celu zapewnienia pojemności do składowania osadów ściekowych na kwaterze F, część składowanych odpadów o kodzie 19 12 12 została z tej kwatery wydobyta i złożona na kwaterze podstawowej po stronie południowo- wschodniej, a część na obwałowaniu kwatery F (strona południowo-zachodnia) na powierzchni 10 m x 2 m i wysokości maksymalnej wynoszącej 2 m.

Powyższe ustalenia zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] podpisanym przez kontrolującego w dniu [...] lutego 2019 r. Kontrolowany odmówił podpisania protokołu.

W piśmie z dnia 11 lutego 2019 r. Strona przedstawiła uwagi do ww. protokołu kontroli. W zakresie stwierdzonego w toku kontroli wydobywania odpadów Spółka zaprzeczyła by kiedykolwiek dokonywała takich działań. "Wydobycie odpadów polega na ich wybraniu, wydostaniu oraz usunięciu ze składowiska, tymczasem odpady były jedynie przemieszczane w obrębie kwatery, co potwierdza zapis protokołu kontroli:Bezzasadny jest w związku z tym zarzut, że instrukcja prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne zlokalizowanego w W. przy ul. [...], nie określa zasad wydobycia odpadów ze składowiska – w instrukcji zapisów dotyczących wydobycia odpadów nie ma, ponieważ takie działania nie są i nie będą prowadzone. Działania opisane w protokole jako "wydobycie odpadów", prowadzone były w związku z koniecznością przygotowania zagłębień, w których, po rozpoczęciu rekultywacji, będą mieszane odpady o kodach 10 01 01, 10 01 02, 10 01 15 i 10 01 80 z ustabilizowanymi komunalnymi osadami ściekowymi. Odpady te wykorzystywane będą w toku rekultywacji do budowy warstwy okrywowej. Z uwagi na duże uwodnienie osadów ściekowych, takie działania są konieczne, a co najważniejsze – dopuszczalne prawnie. Przewidziane one też zostały w opracowanej przez Spółkę dokumentacji, na podstawie której, po jej zatwierdzeniu przez Marszałka Województwa [...], będzie prowadzona rekultywacja składowiska.".

Odnośnie wykonanego wykopu przedstawione zostały te same wyjaśnienia, które wskazano w odwołaniu od zaskarżonej decyzji. Ponadto Strona wskazała, że po rozpoczęciu kontroli, na polecenie kontrolującego, wstrzymano wszystkie prace na składowisku - wstrzymano przyjmowanie odpadów, jak również prace związane z przemieszczaniem odpadów.

[...] WIOŚ pismem z dnia 8 marca 2019 r., nr [...], podtrzymał swoje ustalenia poczynione w toku kontroli w zakresie stwierdzonego wydobycia odpadów.

Biorąc pod uwagę naruszenia stwierdzone podczas kontroli, pismem z dnia 5 marca 2019 r., nr [...], [...] WIOŚ zawiadomił Skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia Spółce za czyn z art. 194 ust. 1 pkt 8 ustawy o odpadach administracyjnej kary pieniężnej za wydobycie odpadów niezgodnie z przepisami.

Pismem z dnia 19 marca 2019 r. Spółka wskazała, że w toku prowadzonej kontroli terenowej przeprowadzająca kontrolę inspektor [...] WIOŚ wydała polecenie wstrzymania wszelkich prac na składowisku, dlatego Spółka była zmuszona do wstrzymania z tym dniem wszelkich prac, w tym przemieszczania odpadów z miejsca rozładunku do miejsca docelowego składowania. Podczas spotkania stron w dniu 12 marca 2019 r. Kontrolująca zaprzeczyła wydaniu ww. polecenia i poinformowała, że będzie naliczać kary finansowe od dnia kontroli do dnia usunięcia odpadów. W tym samym piśmie Spółka poinformowała, że natychmiast podjęto prace porządkowania terenu składowiska, które zakończono 15 marca 2019 r. – odpady o kodzie 19 12 12 zostały przemieszczone z miejsca rozładunku na docelowe miejsca składowania odpadów tj. na kwaterę F.

W toku postępowania przed organem I instancji Spółka wniosła skargę na przeprowadzającą kontrolę inspektor [...] WIOŚ w W. – Delegatury w [...] U. K., w związku z działaniami wskazanej Inspektor w toku kontroli składowiska w W. prowadzonej w dniach od dnia [...] grudnia 2018 r. do [...] lutego 2019 r. Ponadto pismem z dnia 25 marca 2019 r., w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania (przedmiot jak wyżej), Spółka zaprzeczyła jakoby wydobywała odpady ze składowiska, wskazała, że naliczanie kary administracyjnej jest bezzasadne i złożyła kolejne wyjaśnienia w sprawie oraz wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania wskazanych świadków i załączyła kopię pisma ówczesnego prezesa zarządu Spółki odnośnie do przebiegu kontroli na terenie składowiska.

Spółka wniosła o wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu - ww. Inspektor [...] WIOŚ. Postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. [...] WIOŚ odmówił uwzględnienia wniosku o wyłączenie wskazanego pracownika. Pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. Spółka złożyła ponowny wniosek o wyłączenie ww. pracownika od udziału w postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. [...] WIOŚ odmówił uwzględnienia wniosku Spółki o wyłączenie ww. Inspektor WIOŚ.

Pismem z dnia 4 lipca 2019 r. [...] WIOŚ zawiadomił Spółkę o zakończeniu zbierania dowodów i materiałów w przedmiotowej sprawie. Spółka skorzystała z prawa do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego – w piśmie z dnia 11 lipca 2019 r. wskazała, że postępowanie administracyjne było prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego oraz wniosła uwagi do sposobu prowadzenia postępowania. Organ I instancji przedłużył postępowanie administracyjne w sprawie o czym poinformował Spółkę kolejnymi pismami (z dnia 5 września 2019 r., z dnia 5 listopada 2019 r., z dnia 15 stycznia 2020 r., z dnia 28 stycznia 2020 r.). Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. [...] WIOŚ postanowił wyłączyć od postępowania w sprawie Inspektor U. K..

Po przeprowadzeniu postępowania w dniu [...] lutego 2020 r., decyzją nr [...], na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2019 r. poz. 701. z późn. zm.) [...] WIOŚ wymierzył Spółce administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł za wydobycie odpadów niezgodnie z przepisami, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o odpadach. Decyzja została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 2 marca 2020 r. oraz Spółce w dniu 8 marca 2020 r. Pismem z dnia 16 marca 2020 r. Spółka złożyła w terminie ustawowym odwołanie do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

W toku postępowania odwoławczego do akt wpłynęło pismo [...] WIOŚ - Delegatury w R. wraz z załącznikami: uwierzytelnioną kopią decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w W. przy ul. [...] – Instrukcji prowadzenia składowiska odpadów oraz uwierzytelnioną kopię decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] października 2018 r. o przeniesieniu praw i obowiązków wynikających z decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] listopada 2016 r. na Zakład Usług [...] sp. z o.o. z siedzibą w B..

Spółka została zawiadomiona przez organ odwoławczy o zakończeniu zbierania dowodów w postępowaniu administracyjnym. Pismem z dnia 5 listopada 2021 r. Spółka podtrzymała dotychczas prezentowane stanowisko i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w I instancji.

Decyzją z dnia 17 grudnia 2021 r. (nr jak wyżej), wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) oraz art. 194 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm., dalej: "ustawa o odpadach") Główny Inspektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że Spółka nie zaprzeczyła, iż dokonała wykopu odpadów i umieszczenia ich w obrębie składowiska tj. obok tego wykopu, jednak zakwestionowała, iż działanie to stanowiło wydobycie odpadów, co zdaniem organu II instancji nie ma wpływu na ustalony stan faktyczny, a co za tym idzie - również kwalifikację naruszenia. Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o odpadach "wydobywanie odpadów ze składowiska odpadów posiadającego instrukcję prowadzenia składowiska odpadów odbywa się na zasadach ustalonych w tej instrukcji". Podkreślić należy przy tym, że aktualnie obowiązujące przepisy nie definiują "wydobycia odpadów". Zgodnie z definicją określoną w Słowniku Języka Polskiego PWN "wydobyć" oznacza "wydostać coś z wnętrza na wierzch". GIOŚ nie zgodził się ze stanowiskiem Spółki, iż wydobycie odpadów zawsze związane jest z przemieszczaniem ich poza teren składowiska, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Przedstawiona definicja wydobycia oraz obowiązujące akty prawne nie wskazują, że wydobycie odpadów ze składowiska musi wiązać się z ich przemieszczeniem poza teren składowiska, w celu ich dalszego wykorzystania. Zgodzić należy się ze Stroną, iż w przedmiotowej sprawie odpady nie zostały przesunięte poza granice kwatery podstawowej, jednak za wydobycie odpadów uznać należy samo ich wydostanie z wnętrza składowiska na wierzch. Podkreślić należy, że zachowanie takie niweczy cel prowadzenia składowiska odpadów, uregulowanego w przepisach prawa materialnego, w tym m. in. w ustawie o odpadach. Bez znaczenia pozostaje to, w jakim celu odpady zostały wydobyte, a także że zostały zdeponowane w obrębie składowiska. Należy więc stwierdzić, że wykop odpadów i ich przemieszczenie stanowiło ich wydobycie. Organ wskazał, że Spółka posiada instrukcję prowadzenia przedmiotowego składowiska, której część "B" dotyczy kwatery podstawowej przeznaczonej do zamknięcia. Instrukcja ta nie określa jednak zasad wydobywania odpadów ze składowiska, wobec czego Strona nie była uprawniona do podejmowania takich działań. Bez znaczenia pozostaje przy tym argument Strony, iż w celu zmieszania osadów ściekowych z popiołami zmuszona była do zrobienia zagłębienia na terenie składowiska.

Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że Strona dopuściła się wydobycia odpadów.

Instrukcja prowadzenia przedmiotowego składowiska nie uwzględniała wydobycia odpadów, wobec czego Strona dopuściła się naruszenia w sposób kwalifikujący do wydania zaskarżonej decyzji, a zarzuty w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne.

W ocenie organu odwoławczego [...] WIOS w przedmiotowej sprawie podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz właściwie zebrał i ocenił cały materiał dowodowy. Odnosząc się przy tym do kwestii niepodpisania przez Stronę ww. protokołu wskazano, iż powyższe nie pozbawia tego dokumentu ważności i doniosłości (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 grudnia 2017 r" sygn. akt. VI SA/Wa 1175/17). Niepodpisanie protokołu przez kontrolowanego nie stanowi o tym, iż nie doszło do naruszenia przepisów prawa udokumentowanych w tym protokole. W ww. protokole organ I instancji szczegółowo opisał stan faktyczny i wykazał tym samym naruszenie. Przedmiotowy protokół kontroli został podpisany przez inspektora [...] WIOS, co jednocześnie potwierdziło tym samym treści w nim zawarte, stanowiąc dowód stwierdzonych naruszeń. GIOŚ podkreślił również, iż dla wyniku przedmiotowego postępowania nie ma znaczenia również fakt złożenia przez Stronę skargi na panią inspektor U. K., a także kwestia błędnego jej rozpatrzenia przez [...] WIOŚ w zaskarżonej decyzji, ponieważ nie stanowi to przedmiotu niniejszego postępowania.

W odniesieniu do wysokości wymierzonej kary pieniężnej GIOŚ stwierdził, iż sankcja wymieniona w art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach ma charakter obligatoryjny, należy stwierdzić, że kara w wysokości 5.000 zł jest adekwatna do popełnionego uchybienia. Taka wysokość kary, mimo że nie stanowi aktualnie najniższego możliwego wymiaru, jest uzasadniona ww. okolicznościami sprawy i odpowiednia, by skutecznie wyegzekwować od Strony przestrzeganie przepisów prawa. Ponadto wymierzona kara bliska jest dolnej granicy określonej w art. 194 ust. 3 ustawy o odpadach. Organ odwoławczy uznał, iż nie jest możliwe wymierzenie kary równej dolnej granicy (1 tys. zł) przede wszystkim z uwagi na całkowicie świadome dokonanie wydobycia odpadów - z zamkniętej kwatery składowiska. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska nie znajdują zastosowania również przepisy art. 189f § 2 oraz § 3 kpa umożliwiające fakultatywne odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Zaskarżając powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Spółka zarzuciła Głównemu Inspektorowi Ochrony Środowiska:

I. Naruszenie przepisów postępowania:

1. art. 234 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.), zwane dalej kpa poprzez pominięcie przez organ II instancji faktu włączenia przez organ I instancji do postępowania skargi wniesionej w dniu 5 czerwca 2019 r. przez skarżącego na działania Inspektor U. K. do niniejszego postępowania i błędne przyjęcie, że skarga została złożona w niniejszej sprawie, podczas gdy skarga została złożona w związku z działaniami Pani Inspektor w trakcie kontroli skarżącego prowadzonej w okresie od dnia [...] grudnia 2018 r. do dnia [...] lutego 2019 r. i zakończonej protokołem kontroli nr [...];

2. art. 7 i 8 kpa, poprzez zaniechanie pełnego i wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie skargi złożonej przez skarżącego na pracownika organu I instancji Panią U. K. i pominięcie faktu, że organ I instancji zaniechał przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego celem ustalenia przebiegu kontroli oraz zasadności zarzucanych Pani U. K. nieprawidłowości - w aktach sprawy nie ma nawet śladu tego, by organ I i II prowadził jakiejkolwiek ustalenia związane z wyjaśnieniem okoliczności podniesionych w skardze skarżącego;

3. art. 75 kpa w zw. z art. 78 kpa, poprzez pominięcie, iż organ I instancji bezpodstawnie odmówił przeprowadzenia wnioskowanych w postępowaniu przed organem I instancji przez skarżącego dowodów z przesłuchania świadków obecnych na składowisku w czasie prowadzenia przez Panią Inspektor U. K. kontroli składowiska odpadów w W., która następnie prowadziła postępowanie w imieniu organu I instancji - szczególnie w sytuacji, gdy jedynym dowodem na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję jest subiektywnie sporządzony protokół kontroli, którego podpisania odmówił skarżący i złożył do niego obszerne wyjaśnienia, oraz poprzez uznanie za udowodnione okoliczności wskazane w dokumentach pochodzących wyłącznie od Organu, przy całkowitym pominięciu dokumentów i wniosków dowodowych skarżącego;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 194 ust. 1 pkt. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2019 r. poz. 701) poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za wydobycie odpadów niezgodnie z przepisami, było uzasadnione, bowiem doszło do wydobycia odpadów, podczas gdy skarżący nie dokonał wydobycia odpadów, ale przemieszczenia odpadów w ramach składowiska, a przemieszczone odpady, nigdy nie zostały usunięte z kwatery składowiska.

Spółka wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] i umorzenie postępowania,

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg. norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska uznał zarzuty skargi za niezasadne i podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd rozpoznał skargę na decyzję Organu z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U z 2019, poz. 2167). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2022 poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków, o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 194 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2021 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm., dalej zwana: "ustawą o odpadach"), według którego administracyjną karę pieniężną wymierza się za wydobywanie odpadów, niezgodnie z przepisami, o których mowa w art. 143 ust. 2 i art. 144 ustawy o odpadach. Administracyjna kara pieniężna za naruszenia, o których mowa wyżej, wynosi nie mniej niż 1.000 zł i nie może przekroczyć 1.000.000 zł.

W niniejszej sprawie organ, w wyniku ustaleń dokonanych w trakcie kontroli stwierdził, że Skarżąca dokonała wydobycia odpadów niezgodnie z przepisami, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy o odpadach. Z tego tytułu wymierzono Stronie administracyjną karę pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Na wstępie zauważyć należy, że ustawodawca generalnie dopuszcza wydobywanie odpadów ze składowiska, rozróżniając ich wydobywanie ze składowisk posiadających instrukcję prowadzenia składowiska i ze składowisk nieposiadających takiej instrukcji. Przepis art. 143 dotyczy jedynie tych pierwszych i wtedy wydobywanie odpadów ze składowiska może odbywać się tylko zgodnie z instrukcją, która musi zawierać dodatkowe elementy wskazane w art. 143 ust. 3 ustawy. Wydobywanie odpadów ze składowiska niezgodnie z instrukcją jest deliktem administracyjnym przewidzianym w art. 194 ust. 1 pkt 8 (por. Danecka Daria, Radecki Wojciech, Ustawa o odpadach. Komentarz, wyd. V, opubl.: WKP 2020).

Zgodnie z art. 143 ust. 3 ustawy o odpadach w przypadku wydobywania odpadów ze składowiska odpadów instrukcja prowadzenia składowiska odpadów dodatkowo określa: 1) rodzaj i ilość odpadów przewidzianych do wydobycia; 2) techniczny sposób wydobywania odpadów; 3) sposób zapobiegania negatywnemu oddziaływaniu wydobywania odpadów na życie lub zdrowie ludzi oraz na środowisko; 4) opis oddziaływania planowanego wydobywania odpadów na środowisko; 5) opis technicznego zabezpieczenia miejsca po wydobyciu odpadów, a w przypadku zamkniętego składowiska odpadów lub jego części także opis działań rekultywacyjnych.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem wydobycia odpadów oraz, w konsekwencji, czy doszło do wydobycia odpadów w tym znaczeniu.

Zdaniem Skarżącej nie dokonała ona wydobycia odpadów, ale przemieszczenia odpadów w ramach składowiska; przemieszczone odpady, nigdy nie zostały usunięte z kwatery składowiska; do wydobycia doszłoby wówczas, gdyby wydobyte na powierzchnię ze składowiska masy odpadów opuściły teren składowiska, a tak się nie stało. Według Skarżącej organ musi wykazać, że odpady zostały wydobyte ze składowiska i usunięte poza jego teren.

Organ tymczasem uważa, że za wydobycie odpadów należy uznać samo ich wydostanie z wnętrza składowiska na jego wierzch.

Sąd w niniejszej sprawie podzielił ww. stanowisko organu. Prawidłowo w tym względzie odwołano się w zaskarżonej decyzji do językowego znaczenia pojęcia "wydobycie", tj. wydostanie czegoś z wnętrza na wierzch.

Organ w zaskarżonej decyzji prawidłowo przywołał również dowody świadczące o tym, że Strona dokonała wydobycia odpadów w powyższym znaczeniu.

W tym zakresie wskazano na:

- ustalenia zawarte w protokole oględzin z dnia [...] grudnia 2018 r. podpisanym przez pana L. M. - ówczesnego prezesa zarządu,

- dokumentacja fotograficzna - zdjęcie nr 2 dołączone do protokołu oględzin z dnia [...] grudnia 2018 r.;

- informacje zawarte w protokole przesłuchania pana L. M. z dnia [...] lutego 2019 r., podpisanym przez przesłuchiwanego;

- treść pisma pana L. M. z dnia 15 marca 2019 r., gdzie wskazano, że "zrobiony też został jeden wykop na kwaterze podstawowej, do wykorzystania w przyszłości na osady do rekultywacji, ale odpady pozostały na tej kwaterze tuż obok wykopu i nie zostały z niej usunięte.

W odniesieniu do argumentów skargi wskazać należy, że rację ma również organ, iż bez znaczenia pozostaje to, w jakim celu odpady zostały wydobyte, a także że zostały zdeponowane w obrębie składowiska, gdyż ani obowiązujące przepisy, ani posiadana przez Skarżącą instrukcja prowadzenia składowiska nie pozwalały na prowadzenie takich działań na składowisku. Instrukcja ta nie określa zasad wydobywania odpadów ze składowiska wskazanych w przytoczonym wyżej art. 143 ust. 3 ustawy o odpadach, dlatego też Strona nie była uprawniona do wykonywania takich działań.

Na uwzględnienie nie zasługuje również stanowisko Skarżącej, że przedmiotowe wydobycie było dokonane w ramach rekultywacji, wyrównania terenu oraz, że wykop został dokonany w celu zmieszania osadów ściekowych z popiołami.

Takiemu stanowisku przeczy posiadana przez Skarżącą instrukcja prowadzenia składowiska. Wskazuje ona, na str. 21 i 24, rodzaje odpadów, z których powinna zostać wykonana warstwa wyrównawcza i przy realizacji tego etapu nie uwzględnia ona wydobycia odpadów ze składowiska. Rację ma w tym zakresie również organ, że nie sposób uznać, że stwierdzony w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] grudnia 2018 r. "wykop (dół) o wymiarach 21 m x 3 m i głębokości 3,5 m" powstał w trakcie wskazywanego przez Stronę wyrównywania terenu.

Wobec powyższych okoliczności Sąd nie znalazł podstaw również do uwzględnienia argumentów Strony dotyczących sposobu rozpoznania złożonej skargi na działania Inspektor przeprowadzającej kontrolę. Te okoliczności pozostają bez znaczenia dla przedmiotu niniejszego postępowania. Jak wyżej wskazano bezsporne w sprawie jest wydobycie odpadów na wierzch składowiska, a to ustalenie wystarczało do uznania, że zostały spełnione przesłanki do nałożenia kary administracyjnej wynikającej z art. 194 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 143 ust. 2 ustawy o odpadach.

Z podobnych względów bez znaczenia pozostaje również fakt nie podpisania protokołu kontroli przeprowadzonej na przedmiotowym składowisku. Strona nie podważyła podstawowych ustaleń w ww. zakresie wynikających z tego dokumentu urzędowego.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania zaskarżanej decyzji, a przyjęta w niej ocena zgromadzonych dowodów nie nosi cech dowolności i nie narusza art. 80 k.p.a. Nie jest zatem zasadny zarzut, że organ odwoławczy nie zebrał materiału dowodowego i nie zbadał w sposób wyczerpujący sprawy, jak również, że nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Przyjęta w zaskarżanej decyzji ocena zgromadzonych dowodów została dokonana zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zgromadzone w sprawie dowody zostały prawidłowo ocenione, chociaż co zrozumiałe Strona z oceną tą się nie zgadza.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że brak jest podstaw do postawienia organom rozstrzygającym w sprawie zarzutu naruszenia przepisów prawa (postępowania i materialnego) w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, czyli podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji. Z tego też względu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.