Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 852/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 4, art. 10 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO (del.) Ewa Partyka WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w 11 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. Ł. i J. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej projektu podziału nieruchomości I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...] opiniujące negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości oznaczonej w obrębie ewidencyjnym nr 5 miasta J. jako działki:

- nr 2184/4 stanowiącej współwłasność: H. Ł., A. i J. Ł.,

- nr 2185, której współwłaścicielami, jak podał organ I instancji, są: S. W., A. R., E. M., K. K., H. Ł., J. Ł., A. Ł., E. M., J. C., D. W., Z. S., E. K. i A. F.,

przedstawiony kolorem czerwonym na kopii mapy w skali 1 : 1000 stanowiącej załącznik do postanowienia, jako niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...].

W podstawie prawnej postanowienia organ powołał art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 93 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 – zwanej dalej w skrócie u.g.n.).

Z akt administracyjnych wynika, że H. Ł. w dniu 17 kwietnia 2003 r. wniosła do Burmistrza Miasta o "wstępną zgodę" na podział działek nr 2090 i 2185, w obrębie nr 5 w J. na działki budowlane. Po wezwaniu o przedłożenie wstępnego projektu podziału, wniosek został rozszerzony także o działkę nr 2184/4.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] Burmistrz Miasta negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału działek nr 2184/4 i 2185 oraz nr 2090, jako niezgodny z ustaleniami Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta, które zostało następnie w wyniku wniesienie zażalenia przez H. Ł., uchylone przez SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Na skutek skargi J. C. działającego jako pełnomocnik H. Ł. na bezczynność Burmistrza, Kolegium postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r., nr [...] uznało zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Burmistrzowi Miasta dodatkowy termin 30 dni, od dnia doręczenia tego postanowienia, do załatwienia sprawy wszczętej na wniosek H. Ł. w przedmiocie podziału działek, zarządzając jednocześnie wyjaśnienie przez Burmistrza przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie.

Kolejno postanowieniem z dnia [...] października 2004 r., nr [...] Burmistrz Miasta zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału działek nr 2184/4 i 2185, zawieszając jednocześnie postępowanie w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki nr 2090 do czasu zajęcia stanowiska przez SKO w sprawie zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez organ I instancji [...] z dnia [...] maja 2004 r., którą ustalono warunki zabudowy działki nr 2090 pod budownictwo mieszkalne jednorodzinne wraz z infrastrukturą.

Na skutek zażalenia A. Ł. i J. Ł., H. Ł. oraz J. C. SKO postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] uchyliło w całości postanowienie z dnia [...] października 2004 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Burmistrza.

Burmistrz Miasta po ponownym rozpoznaniu wniosku H. Ł. w sprawie wydania opinii dotyczącej projektu podziału nieruchomości, postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r., nr [...] zaopiniował negatywnie wstępny projekt podziału nieruchomości tj. działek nr 2184/4 i 2185, które w następstwie wniesionych zażaleń przez J. C., H. Ł., A. Ł. i J. Ł. zostało następnie uchylone przez SKO postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r., nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2007 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) w Rzeszowie, który po rozpoznaniu skargi złożonej przez J. C., prawomocnym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 604/07 uchylił je i poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta z [...] lipca 2005 r. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że prowadzone postępowanie podziałowe w przedmiotowej sprawie nastąpiło z naruszeniem art. 97 ust. 2 u.g.n. Zwrócił uwagę, że ustawa o gospodarce nieruchomościami została zmieniona w dniu 22 września 2004 r., poprzez dodanie wyrazu "wszystkich" doprecyzowując w ten sposób, że podziału nieruchomości można dokonać na wniosek wszystkich jej współwłaścicieli lub współużytkowników wieczystych. W szczególności Sąd podkreślił, że kwestia podziału nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności nie budziła wątpliwości, wskazując na poparcie wyrok z dnia 7 stycznia 2002 r., o sygn. akt I SA 1638/00, LEX Nr 81991, w którym NSA wskazał, że wystąpienie z wnioskiem o podział nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd, a każda czynność przekraczająca zwykły zarząd wymaga uprzedniej zgody, współwłaścicieli czy też współuczestników, a w przypadku braku takiej zgody, czynność jest nieważna. Podsumowując Sąd wskazał organowi, że w postępowaniu ponownym winien on poinformować H. Ł., zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 k.p.a., o treści art. 97 ust. 2 u.g.n., a także powinien ustalić aktualnych współwłaścicieli działki nr 2185 i w zależności od tego czy zostanie przez nich wszystkich złożony wniosek – prowadzić dalsze postępowanie.

Akta administracyjne uzupełniono o wypis z ksiąg wieczystych dla działki nr 2184/4 oraz nr 2075, 2077, 2090 i 2185 (k. 160-166). Na wezwanie organu I instancji, aby współwłaściciele działki nr 2185 oraz 2184/4 przyłączyli się do żądania H. Ł. wyrażonego w źródłowym jej podaniu wpłynęło szereg oświadczeń, z których wynikać ma, że osoby składające je przyłączają się do wniosku o podział (k. 169-177 akt administracyjnych I instancji). Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., opisanym na wstępie, Burmistrz Miasta negatywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości jako działek nr 2184/4 i 2185, jako niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...]. W uzasadnieniu Burmistrz powołując się na art. 93 ust. 1 u.g.n wyjaśnił, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W przypadku zaś braku tego planu stosuje się art. 94 u.g.n., zgodnie bowiem z art. 94 ust. 1 u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego, podziału można dokonać, jeżeli nie jest on sprzeczny z przepisami odrębnymi, albo jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy. Burmistrz w szczególności zwrócił uwagę, że działki położone w J. oznaczone numerami 2184/4 i 2185 znajdują się na obszarze objętym obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego obszaru [...], który został zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2006 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia 10 listopada 2006 r. Nr [...], poz. [...]. Ponieważ uchwała weszła w życie po upływie 14 dni od jej ogłoszenia, stąd od tego terminu ustalenia tej uchwały są obowiązującym prawem miejscowym. W dalszej części uzasadnienia Burmistrz podniósł, że na podstawie zapisów MPZP obszaru [...], w/w działki znajdują się w konturach oznaczonym na planie symbolami: "KDG-01", "ZI-1" i "ZI-2", zaś stosunkowo niewielka część działki nr 2185 położona jest w obszarze oznaczonym na planie symbolem "KDL-02" – teren drogi publicznej klasy lokalnej. Burmistrz podkreślił, że uchwała zatwierdzająca MPZP obszaru [...] dopuszcza możliwości podziału działek 2184 i 2185 jedynie w ten sposób, że wydzieleniu będą podlegały obszary "KDG-01", ZI-1", "ZI-2" oraz "KDL-02" w taki sposób, jak zostało to przedstawione na załączniku rysunkowym, będącym jej integralną częścią. Porównując przedłożony wstępny projekt podziału z załącznikiem rysunkowym do uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] września 2006 r. burmistrz podkreślił, że zgodność proponowanego podziału zgodnie z art. 93 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. z ustaleniami planu miejscowego nie występuje. Odnosząc się następnie do oczekiwania wnioskodawców, aby przy orzekaniu w niniejszej sprawie stosować przepisy prawa obowiązujące w 2003 roku, stwierdził, że stoi ono w sprzeczności z obowiązującym stanem prawnym. Rozwijając tę kwestię wyjaśnił, że przepisy ustaw zmieniających u.g.n., ani też inne ustawy, w okresie od daty złożenia wniosku przez H. Ł. tj. od 17 kwietnia 2003 r., nie zawierały norm intertemporalnych i nie wprowadziły żadnych przepisów upoważniających organy administracji do orzekania w innym trybie, niż wynikający z treści przepisów obowiązujących w dacie wydania niniejszego postanowienia, konkludując, że wniosek w tym zakresie nie może zostać uwzględniony. Niejako na marginesie organ wyjaśnił, że kwestię doręczenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu do wniosku o podział nieruchomości ustawodawca uregulował w taki sposób, że w dacie złożenia wniosku o podział przez H. Ł. obowiązywał przepis § 3 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 25, poz. 130). Organ podał, że przepis ten enumeratywnie wymieniał wymagane załączniki do wniosku, a wśród nich decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadkach, o których mowa w art. 94 ust. 1 u.g.n. Podkreślił, że poczynając od dnia 22 września 2004 r. obowiązek dołączania do wniosku o podział decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadkach o których mowa w art. 94 ust. 1 u.g.n., jest uregulowany w art. 97 ust. 1a u.g.n.

Zażalenie na to postanowienie złożyli H. Ł., która podpisała oddzielne zażalenie oraz wspólne z A. Ł. i J. Ł. H. Ł., A. Ł. i J. Ł. wnieśli o uchylenie postanowienia jako niezgodnego z prawem i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. We wspólnym zażaleniu żalący się wywodzili, że wniosek o dokonanie podziału działki nr 2184/4 pochodził od uprawnionych współwłaścicieli. Natomiast H. Ł. we wniesionym samodzielnie zażaleniu wniosła o uchylenie postanowienia organu

I instancji domagając się jednocześnie zaopiniowania pozytywnie wstępnego projektu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2184/4, stanowiącą obecnie współwłasność H. Ł., A. Ł. i J. Ł. Powołała się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczące podziału nieruchomości. Zarzuciła, że jest nieprawdą, jak wskazano w postanowieniu dnia [...] grudnia 2008 r., że złożyła wniosek w dniu 17 kwietnia 2003 r. (określając, że chodzi o działkę 2184/4), gdyż postępowanie wszczęto w dniu 27 czerwca 2003 r. Nie zgodziła się z wydanym przez Burmistrza postanowieniem, wskazując, że powinien pozytywnie zaopiniować złożony przez nią wniosek na podział działki 2184/4.

Z akt administracyjnych organu I instancji (por. k. 271) wynika, że zażalenie na powyższe postanowienie wniósł także J. C. w dniu 11 grudnia 2008 r., który w kolejnym piśmie z 6 stycznia 2009 r. skierowanym do SKO (k. 5 akt SKO) stwierdził, że wysłał do Burmistrza zażalenie na postanowienie tego organu z [...] grudnia 2008 r. Dodatkowo poinformował, że zwrócił się ze skargą do WSA w Rzeszowie na bezczynność organu gminy. Skargę tę rozpoznał WSA w Rzeszowie, który postanowieniem z 8 kwietnia 2009 r. II SAB/Rz 45/08 umorzył postępowanie sądowe. Akta administracyjne I i II instancji nie zawierają zażalenia J. C., które datowane miało być na 11 grudnia 2008 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podając, że rozpoznaje zażalenia J. C., A. Ł., J. Ł. i H. Ł. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., opisanym na wstępie, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji z [...] grudnia 2008 r.

W uzasadnieniu swego orzeczenia, organ II instancji opisując złożone zażalenie J. C. podniósł, że wniosek o podział na działki budowlane został złożony w dniu 17 kwietnia 2003 r., a w dacie tej obowiązywał art. 94 pkt 1 u.g.n., który wyraźnie stanowił, że podział działki może nastąpić tylko poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Kolegium zwróciło uwagę, że w postanowieniu z dnia [...] listopada 2003 r. zobowiązało Burmistrza do ustalenia czy postępowanie to ma się toczyć w trybie art. 93, czy 94 pkt 1 u.g.n. Podkreśliło następnie, że Burmistrz wysyłając żądanie uzupełniania wniosku jako podstawę swojego żądania wyraźnie wskazał na art. 94 pkt 1 u.g.n., podając, że postępowanie toczyło się w sprawie podziału poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co jak zwróciło Kolegium, uznało w uzasadnieniu swojego postanowienia z [...] sierpnia 2004 r. Dalej Kolegium podało, że Burmistrz nie informował stron tego postępowania, że zmienił się tryb prowadzonego postępowania administracyjnego, ani też nigdy nie żądał od stron tego postępowania wyjaśnień, w jakim trybie ma prowadzić to postępowanie. Podano dalej, że H. Ł. nigdy nie wskazała, że chodzi jej o podział działki rolnej na mniejsze działki rolne, a w każdym piśmie składanym do tej sprawy, na każdym etapie jej prowadzenia, wyraźnie stwierdzała, że chodzi jej o podział działki rolnej na działki budowlane. Wyjaśniono, że takie działki można posiadać jedynie po otrzymaniu warunków zabudowy, bądź to indywidualnie dla danej działki, bądź w planie zagospodarowania przestrzennego, w którym taka działka jest ujęta. Takie zaś warunki zgodnie z prawem może wydać w tym przypadku tylko Burmistrz i muszą to być warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, "o czym mówi ustawa o planowania przestrzennym". Kolegium podkreśliło, że skarżący nie wie na jakiej podstawie prawnej Burmistrz wszczyna i prowadzi postępowanie administracyjne w innym trybie, a w innym trybie chce je zakończyć. Kolegium w części zważającej uzasadnienie podobnie jak organ I instancji wskazało na przepisy art. 93, art. 94, art. 95 u.g.n. dotyczące podziału nieruchomości. Kolegium odniosło się do źródłowego wniosku H. Ł. z dnia 15 kwietnia 2003 r. oraz do pisma z dnia 14 maja 2003 r. o podział działek nr 2090, 2184/4 i 2185 na działki budowlane. Kolegium powtórzyło, że w przypadku odmowy dokonania podziału działek H. Ł. wniosła o wykupienie tych działek przez Gminę zgodnie z art. 36 u.g.n. Kolegium podkreśliło, że H. Ł. ustanowiła do prowadzenia wszelkich negocjacji w sprawie pełnomocnika w osobie zięcia – J. C. Następnie wyjaśniło, że na żądanie organu przedłożył on dokumenty potwierdzające prawo własności przedmiotowych działek oraz wstępny projekt podziału nieruchomości na kopii mapy zasadniczej. Pełnomocnik wnioskodawczyni w dniu 2 października 2004 r. ograniczył zakres postępowania do działek nr 2184/4 i 2185. Następnie Kolegium, podobnie jak Burmistrz, stwierdziło, że działki nr 2184/4 i 2185 znajdują się w obszarze objętym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Obszaru [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta z dnia [...] września 2006 r. Kolegium szczegółowo opisało przedmiotowe działki wskazując ich położenie z oznaczeniem szczegółowymi symbolami podsumowując, że w obszarze tym możliwe jest wydzielenie działek wyłącznie po granicach poszczególnych "terenów elementarnych" zgodnie z rysunkiem planu, stanowiącym załącznik graficzny do planu. Dokonując porównania wnioskowanego wstępnego projektu podziału działek nr 2184/4 i 2185 z rysunkiem planu dla tego obszaru, Kolegium doszło do przekonania, że proponowany podział nie jest zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, dlatego stwierdziło, że zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta negatywnie opiniujące projekt podziału działek znajduje uzasadnienia faktyczne i prawne. W końcowej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło wnoszącym zażalenie, ze organ rozstrzyga sprawę indywidualną załatwianą w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia, orzeka według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji (postanowienia), chyba, że przepis szczególny (przejściowy) nakazuje organom rozstrzygnięcie sprawy w innym trybie, obowiązującym uprzednio. Odnosząc te rozważanie na grunt przedmiotowej sprawy organ odwoławczy podkreślił, że przepisy ustaw zmieniających ustawę o gospodarce nieruchomościami, ani też innych ustaw w okresie od dnia 17 kwietnia 2003 r., tj. od daty wszczęcia przedmiotowego postępowania w sprawie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości na wniosek H. Ł. do dnia wydania postanowienia organu I instancji nie wprowadzały żadnej normy prawnej (przejściowej) upoważniającej organy administracji publicznej do orzekania w tej sprawie w innym trybie niż wynikający z treści przepisów obowiązujących w dacie wydania niniejszego postanowienia. Dlatego nieuzasadnione jest w tych warunkach żądanie stron załatwienia wniosku z dnia 15 kwietnia 2003 r. (data wpływu 17 kwietnia 2003 r.) według stanu pranego obowiązującego w dacie złożenia wniosku.

Doręczając przesyłkę zawierająca postanowienie SKO H. Ł. Urząd Pocztowy zwrócił ją z adnotacją, że adresatka zmarła.

A. Ł. I J. Ł. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na to postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i postanowienia poprzedzającego organu I instancji, "zmiany orzekania w innym trybie, obowiązującym uprzednio", wystąpienia do Sądu Najwyższego z zapytaniem, czy w tej sprawie powinno orzekać w innym trybie, obowiązującym uprzednio. Skarżący w uzasadnieniu wyrazili swoje niezadowolenie ze sposobu załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej, zarzucając, że organy te nie prowadzą postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów. Skarżący zwrócili uwagę, że H. Ł. spełniała wszystkie wymogi u.g.n. dla dokonania podziału nieruchomości. Nawiązali jak wcześniej, że prowadzone postępowanie jest niezgodne z prawem, co podnosili w 2005 r., a plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] zatwierdzony został 15 września 2006 r. Zarzucili, że kolegium w postępowaniu ustaliło, że pełnomocnik wnioskodawczyni J. C. w dniu 12 października 2004 r. ograniczył zakres postępowania do działek nr 2184/4 i 2185. W ich ocenie nie mógł on składać wniosku w ich imieniu, gdyż nie był ich pełnomocnikiem. Nadto zarzucili, że organowi I instancji winno być wiadome, że pełnomocnictwo dla J. C. H. Ł. wycofała. Zwrócili także uwagę, że jako współwłaściciele ponowili wniosek o podział działek w dniu 27 lipca 2006 r. jeszcze przed zatwierdzeniem planu zwanego [...] a także iż SKO dopuściło się omyłek pisarskich w swoim postanowieniu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jego oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium odniosło się do wniosku skarżących w skardze o wystąpienie do Sądu Najwyższego z zapytaniem, wskazując, że jest on nieuzasadniony, gdyż tryb orzekania określony został w powołanych wyżej przepisach. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżących w zakresie pełnomocnictwa J. C., wskazując, że zarzut ten jest również nieuzasadniony, gdyż organ w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że J. C. był pełnomocnikiem wnioskodawczyni H. Ł., a nie pełnomocnikiem skarżących.

Z akt sądowych (k. 57) wynika, że H. Ł. zmarła w dniu 26 lutego 2009 r., tj. przed wydaniem postanowienia organu II instancji. Z nadesłanego przez skarżących pisma (k. 64 akt sądowych) oraz kopii postanowień spadkowych, wynika, że po zmarłej H. Ł. dziedziczą jej mąż J. C., oraz dzieci: H. J., K. R., W. C., J. Ł. J. Ł. Wynika z tych dokumentów ponadto, że J. Ł. zmarł 4 lipca 2009 r., a dziedziczy po nim wyłącznie J. Ł.

WSA w Rzeszowie pismem z 2 lutego 2010 r. zwrócił się do SKO o nadesłanie zażalenia J. C., które miało zostać rozpoznane przez SKO w ramach zaskarżonego do Sądu postanowienia. SKO pomimo doręczenia tego wezwania nie nadesłało żądanego dokumentu, ani nie ustosunkowało się do treści wezwania.

W trakcie rozprawy Sąd postanowił dopuścić z urzędu dowód z akt sądowych II SA/Rz 45/08, w których zalega zażalenie J. C. na postanowienie Burmistrza z [...] grudnia 2008 r. Na rozprawie skarżący J. Ł. poparł wniesioną skargę dodatkowo zarzucił, że w księdze wieczystej nr [...] nieprawidłowo wpisano jako współwłaścicielkę D. W. i Z. S. jako współwłaścicieli działki nr 2185. Uczestnik postepowania – J. C. wyjaśnił, że uczestniczące w postępowaniu administracyjnym A. F. oraz E. K. to spadkobiercy po W. K., który zmarł w 18 września 2007 r.

Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej Ppsa), zaś podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu, z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd stwierdza ponadto nieważność decyzji (postanowienia) lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą odpowiednie przesłanki, przewidziane w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.

Jedną z przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego także ostatecznym postanowieniem zaskarżalnym zażaleniowo (vide art. 126 k.p.a.) jest sytuacja, w której "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu" (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Niesporne jest, że organ winien zapewnić stronie prawo do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, obowiązek ten jest szczególny w aspekcie umożliwienia zapoznania się z materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do zebranych dowodów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.). SKO rozpoznając w dniu [...] sierpnia 2009 r. zażalenia na postanowienie Burmistrza Miasta z [...] grudnia 2008 r. nie umożliwiło stronom wypowiedzenie się co do zebranych materiałów, a tym samym pominęło fakt śmierci w trakcie postępowania zażaleniowego strony – H. Ł. O śmierci tej strony SKO powzięło wiadomość dopiero na etapie doręczania swojego postanowienia, albowiem koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru została zwrócona przez pocztę z adnotacją "adresat zmarł" (k. 40 akt II instancji). Nawet ta informacja nie spowodowała w organie zażaleniowym żadnej refleksji odnośnie konsekwencji, jakie w razie śmierci strony toku postępowania ten fakt powoduje, skoro odpowiedź na skargę nadal SKO doręczać chce zmarłej H. Ł. (vide: rozdzielnik do odpowiedzi na skargę, k. 10 akt sądowych). Z mocy art. 30 § 4 k.p.a. w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. Z kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w J. z 19 sierpnia 2009 r. (k. 65 akt sądowych) wynika, że spadek po zmarłej H. Ł. dziedziczą J. Ł., H. J., K. R., W. C., J. Ł. i J. Ł., których adresy wskazał w piśmie sądowym J. Ł. (k. 64 akt sądowych), wyjaśniając jednocześnie, że on sam jest jedynym spadkobiercą po zmarłym następnie J. Ł. Część z tych osób nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym, zatem zachodzi przesłanka pozwalająca uznać, że organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów o postępowaniu dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa), to zaś uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Prowadząc postępowanie SKO uzupełni ponadto akta sprawy o dowody wskazujące na to, że istotnie A. F. oraz E. K. to spadkobiercy po W. K. Nakaz uwzględnienia udziału następców prawnych po zmarłych współwłaścicielach działek objętych przedmiotem postępowania był już eksponowany w wyroku II SA/Rz 604/07, jaki zapadł w granicach tej sprawy.

Sąd zastosował klauzulę ochrony tymczasowej w myśl art. 152 Ppsa, o kosztach zaś nie orzekał wobec braku wniosku skarżących w tym zakresie, którzy zostali skutecznie poinformowani o treści art. 210 Ppsa.