Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1027/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 2, art. 4 pkt 1, 11, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 39m, art. 92a ust. 2, ust. 8, ust. 10, art. 92b, art. 92c, załącznik nr 4 lp. 4.2., lp. 4.3.
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 138 § 1 pkt 1, art.189a § 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. Inspektor Transportu Drogowego (dalej jako "organ", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania P. S. (dalej jako "strona", "skarżący") utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej jako "organ I instancji") z [...] sierpnia 2019 r. o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 26 czerwca 2019 r., na P. D. w L. przeprowadzona została kontrola drogowa pojazdu marki S., o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował P. S.. Podczas kontroli ustalono, że kierujący wykonywał okazjonalny przewóz osób. W chwili zatrzymania do kontroli kierowca przewoził odpłatnie dwóch pasażerów z Al. [...] na PI. D. w L.. Podczas kontroli skarżący okazał dowód osobisty, prawo jazdy. Nie posiadał i nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła 11,79 zł i została pobrana z konta pasażera. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...]/2019 z dnia 26 czerwca 2019 r. Przesłuchanym w charakterze świadka pasażer zeznał, że nie wnosił żadnej opłaty za przejazd przed rozpoczęciem tego powozu. Nie otrzymał od kierowcy żadnego paragonu, ani faktury, a na jego koncie pojawiła się informacja, iż sprzedawcą usługi jest [...].eu w T.. Pasażer wskazał również, iż nie zawierał żadnej umowy na przejazd w formie pisemnej z kierowcą ani innym przedsiębiorstwem w siedzibie tego przedsiębiorstwa, tylko wszystko odbyło się za pomocą aplikacji [...]. Przesłuchany w charakterze strony postępowania P. S., wyjaśnił m.in, że za wykonane przewozy otrzymuje wynagrodzenie od firmy T. Sp. z o o., przez którą jest zatrudniony. Nie wie jeszcze w jaki sposób i w jakiej kwocie otrzyma wynagrodzenie, ponieważ nie przepracował miesiąca. Kierowca dodał także, iż nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, a pojazd, którym wykonuje przewóz drogowy należy do firmy [...]. W pojeździe nie posiada zainstalowanego taksometru, ani kasy fiskalnej, jak również nie posiada oznaczeń charakterystycznych dla taksówek. Nie posiada badań lekarskich i psychologicznych o braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, jak również wypisu z licencji uprawniającej go do wykonywania transportu drogowego osób.

W tych okolicznościach organ I instancji po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] sierpnia 2019 r., działając na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 4-5 w związku z art. 92a ust.2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z ze zm.) – dalej jako "u.t.d." lub "ustawa o transporcie drogowym", nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenia określone w:

- l.p. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d., to jest wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);

- l.p. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d., to jest wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł).

Skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji.

Na etapie postępowania odwoławczego organ II instancji pismem z 4 maja 2020 r. doręczonym pełnomocnikowi strony 7 maja 2020 r., wezwał stronę do złożenia wyjaśnień i dokumentów, według stanu na dzień kontroli drogowej potwierdzających charakter, współpracy skarżącego z firmą [...] sp. z o.o. (np. umowa współpracy, zlecenie, rachunek, faktura VAT etc.). Do dnia wydania zaskarżonej decyzji skarżący odpowiedzi na wezwanie nie udzielił.

Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji organ odwoławczy ustalił, że P. S. w dniu 26 czerwca 2019 r. wykonywał przewóz okazjonalny we własnym imieniu. Organ podnosił, że brak wskazania przez skarżącego jakichkolwiek dowodów na potwierdzenie, że wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu powoduje przypisanie mu odpowiedzialności za wykonanie usługi. Wskazał, że [...] to aplikacja służąca wyłącznie do zamawiania usług przewozu osób i inkasowania bezgotówkowo opłaty za przejazd. Korzystający z aplikacji [...] kierowcy, realizując zamówione za jej pośrednictwem zlecenia na przewozy osób, pełnią rolę wykonawców przewozu. Organ odwoławczy podkreślił również, że wbrew przekonaniu skarżącego częstotliwość realizacji przewozów okazjonalnych nie ma wpływu na uznanie, że przewóz spełnia przesłanki przewozu okazjonalnego, oraz że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia jest okoliczność, czy strona na dzień kontroli posiadała status przedsiębiorcy (choć fakt nieprowadzenia przez stronę działalności gospodarczej został ustalony na podstawie jej zeznań). Organ podkreślił, że wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, a skarżący jako osoba, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d. był zobowiązany do posiadania dokumentów wymaganych przepisami art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d., to jest orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. W myśl bowiem art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-391, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Bezspornym jest, że na dzień kontroli, skarżący wyżej wymienionych orzeczeń nie posiadał.

Organ odwoławczy wskazał również, że wina i stopień ewentualnego zawinienia nie są przesłankami odpowiedzialności administracyjnej. Przesłanką odpowiedzialności jest stwierdzenie nieprzestrzegania przez określony podmiot nałożonych prawem obowiązków. Wyjaśnił, że skarżący nie przedłożył też żadnych dowodów na potwierdzenie, iż w sprawie zaistniały okoliczności wyłączające jego odpowiedzialność za popełnienie naruszeń, ograniczając się wyłącznie do przedstawienia tez kwestionujących własną odpowiedzialność. Podkreślił, że skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazał dowodów, z których wynikałoby, że przewóz wykonuje w imieniu innego podmiotu i zauważył, że choć inicjatywa dowodowa spoczywa na organie administracyjnym, to strona postępowania nie jest zwolniona z uczestnictwa w postępowaniu, w szczególności ze składania wniosków dowodowych na okoliczność wyłączającą jej odpowiedzialność za popełnione uchybienia.

Organ odwoławczy ocenił, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ I instancji jest wystarczający do uznania, iż skarżący ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.2 i 4.3 załącznika nr 4 do u.t.d.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie P. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, zarzucając:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli oraz zaniechanie ustalenia czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego, a także poprzez pominięcie zeznań złożonych przez skarżącego w zakresie współpracy z firmą [...], co doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. i w zw. z l.p. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d. polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wymienionymi orzeczeniami;

3) naruszenie przepisów postępowania, art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...];

4) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W uzasadnieniu zarzutów pełnomocnik skarżącej podnosił również, że organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego sformułowanych w odwołaniu, a odnoszących się do konieczności zweryfikowania czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy czy też konieczności wyjaśnienia zasad działalności aplikacji [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna albowiem zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, która przewiduje odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Ustawa ta przewiduje sztywną wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów transportu drogowego i nie ma możliwości ich miarkowania. W art. 92b i 92c u.t.d. przewiduje się także możliwość odstąpienia od nałożenia kary. Z uwagi na to, że kwestie te zostały uregulowane w odrębnych przepisach (tzn. w ustawie o transporcie drogowym) to ze względu na treść art.189a § 2 k.p.a. nie mają tutaj zastosowania przepisy działu IVa Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, a zatem także wymogi braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d., zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy także skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).

W sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący w dniu 26 czerwca 2019 r. przewoził pojazdem marki S. o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym dwóch pasażerów z Al. [...] na P. D. w L.. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezsprzecznie skarżący ani w czasie kontroli, ani w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.

Skarżący zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i sądowego nie kwestionował ustalenia przez organy braku wymienionych orzeczeń. Spór sprowadza się do oceny, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy w jego ocenie, w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie były dokonywane we własnym imieniu skarżącego i nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Skarżący podnosił, że nawet jeśli uznać, że wykonywał przewóz drogowy, to podmiotem na rzecz którego transport był wykonywany, była firma [...].

Wbrew zarzutom skargi organy prawidłowo ustaliły zarówno podmiot wykonujący przewóz, jak i charakter tego przewozu. Trafna jest ocena organów, że skarżący wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z art. 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok w sprawie sygn. akt III SA/Łd 560/20 i sygn. akt I OSK 1361/06,CBOSA).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że wykonany w dniu 26 czerwca 2019 r. przewóz był przewozem okazjonalnym w rozumieniu art.4 pkt 11 u.t.d., bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa.

W ocenie Sądu, ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi wątpliwości. Z protokołu kontroli i zeznań pasażera jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażerów z Al. [...] na Plac [...] w L.. Kurs został zamówiony za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs pasażer musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Opłata za przewóz została pobrana z karty kredytowej pasażera. Nie przy tym ma znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio od pasażera. Skarżący bowiem, korzystając z aplikacji [...], miał uzyskać wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty kredytowej pasażera, w szczególności jaki podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji [...] wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, czego skarżący nie kwestionuje.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, odwołującym się do dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C-434/15, LEX nr 2431422) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...]. Mianowicie odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (por. też wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych sprawach sygn. akt: III SA/Gd 501/19, II SA/Bk 716/19 i II SA/Bk 151/20, CBOSA).

Zatem korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji [...] skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. W kontekście zarzutów skargi wyjaśnić należy, że wprawdzie organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie analizuje zasad działania aplikacji "[...]" (w aktach sprawy znajdują się jednak ogólne warunki dla kierowców i warunki dla pasażerów tej aplikacji) jednakże zasady działania tej aplikacji są możliwe do poznania dla każdego potencjalnego korzystającego z niej, w szczególności osób korzystających z dostępnych obecnie usług telekomunikacyjnych przy użyciu nowoczesnych "inteligentnych" telefonów ("smartfonów"). Nie ma więc przeszkód, aby zasady jej działania uznać za fakt powszechnie znany i niewymagający szczególnego dowodzenia (zob. też wyroki w sprawach sygn. akt II SA/Go 507/20 i II SA/Sz 1193/19, CBOSA). Tym samym nie jest to uchybienie, które mogłoby wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew zarzutom skargi nie zachodzą podstawy do uznania, że skarżący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz innego podmiotu – firmy [...].

Na tą okoliczność skarżący nie przedłożył żadnych dowodów, chociażby umowy świadczącej o istnieniu takiej współpracy, bądź innego dokumentu. Oznacza to, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz drogowy we własnym imieniu. Skarżący w niniejszym postępowaniu został poinformowany o możliwości wypowiedzenia się w sprawie i przedstawienia wszelkich dokumentów dotyczących niniejszej sprawy oraz o możliwości zgłaszania żądań. Na etapie postępowania odwoławczego skarżący został wprost wezwany (pismo z dnia 4 maja 2020 r.) do złożenia wyjaśnień i dokumentów potwierdzających charakter współpracy z przedmiotową spółką (np. umowa współpracy, zlecenie, rachunek, faktura, itp.). Ani skarżący, ani jego pełnomocnik na żadnym etapie postępowania nie przedstawili żadnych dowodów na podnoszone okoliczności i nie zgłosili żadnych wniosków dowodowych. Tym samym twierdzenia o rzekomej współpracy skarżącego z firmą [...] nie mają żadnego potwierdzenia, nie zostały w jakikolwiek sposób udowodnione, ani nawet uprawdopodobnione. Zauważyć przy tym wypada, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem, jeżeli zgromadzony i wystarczający do wydania rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przemawia za przyjęciem okoliczności przeciwnych, a co więcej - strona kwestionująca owe ustalenia, nie dysponuje materiałem dowodowym potwierdzającym jej twierdzenia.

Wobec powyższego za prawidłowe uznać należało ustalenie organu, że skarżący wykonywał przewóz drogowy nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym.

Wobec stwierdzenia, że czynności wykonywane przez skarżącego nosiły znamiona przewozu okazjonalnego, bezzasadny jest zarzut dotyczący wyłączenia stosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym. Ustalone okoliczności faktyczne sprawy jednoznacznie potwierdzają, że skarżący wykonywał przewóz okazjonalny.

Skoro zaś skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu, tym samym ponosi odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – zarówno od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, jak również od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zasadnie organ nałożył karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, bowiem skarżący wykonywał przewóz bez ważnych badań lekarskiego oraz psychologicznego. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i art. 92 ust. 6 w związku z lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy. Podstawę nałożenia kary w niniejszej sprawie stanowiły bowiem przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym.

Trafna również pozostaje ocena organów, iż bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest okoliczność, że nie prowadził on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Podkreślenia jednak wymaga, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17,CBOSA). Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.

Nie zasługuje na podzielenie zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d., przez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, zgodnie z decyzją z zgodnie z decyzją z [...] sierpnia 2019 r. nr [...]

Wyżej wymieniona decyzja, co sądowi wiadome jest z urzędu, dotyczyła nałożenia na skarżącego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w dniu 26 czerwca 2019 r., a określone w:

- lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

- lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

Przedmiotowa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Inspektor Transportu Drogowego z dnia 14 sierpnia 2020 r., nr [...] i podlegała kontroli sądowoadministracyjnej. Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Lu 1063/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargę strony na przedmiotową decyzję oddalił.

Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. wysokość nałożonej kary pieniężnej ograniczono do kwoty 12.000 zł.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza, w ocenie Sądu, możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się do załącznika nr 3 oraz załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji.

Zdaniem Sądu, organ prawidłowo stwierdził brak podstaw do zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 92a ust. 10 u.t.d. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie są jednak tożsame ze stwierdzonymi w toku tej samej kontroli naruszeniami z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, które stały się podstawą nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł na mocy ww. decyzji.

W przypadku skarżącego naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. Zdaniem Sądu przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy sytuacji, gdy jeden czyn stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i nr 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników. Jeden czyn musi zatem stanowić jednocześnie naruszenie z dwóch załączników w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d.. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej oraz w sprawie, w której skarżącego ukarano karą 12.000 zł.

W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzenie skarżącemu kary w wysokości 2.000 zł było uzasadnione i zgodne z prawem.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam, osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażerów, nie posiadając przy tym wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Brak wiedzy co do wymogów wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz nieuzasadnione przekonanie skarżącego o braku jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie mogą być uznane za okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. i podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie takiego stanowiska znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji obu instancji. Niezadowolenie natomiast strony postępowania z wydanego przez organ administracji rozstrzygnięcia nie może być utożsamiane z naruszeniem wynikającego z art. 8 k.p.a. obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Zapewniono również skarżącemu udział w postępowaniu. Skarga zaś, poza polemiką z ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonujących argumentów uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Jeszcze raz podnieść należy, że skarżący nie przedstawił żadnego dowodu skutecznie kwestionującego ustalenia organów. O ile bowiem na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów o transporcie drogowym, to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważać ustalenia organu, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 756/16,CBOSA).

W sytuacji zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 2.000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zachodziły podstawy do zastosowania przez organ II instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 15 marca 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.