Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 345/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 109ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 r. sprawy ze skargi H. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] organ ustalił, że H. O. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą:

1) od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 sierpnia 2003 r. na podstawie wpisu nr 304 do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B.,

2) od dnia 1 września 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. na podstawie wpisu numer [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B. oraz

3) od dnia 1 lipca 2005 r. do dnia 3 listopada 2011 r. na podstawie wpisu numer [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B..

Od powyższej decyzji H. O. złożył odwołanie, w którym zakwestionował ustalenia organu co do faktycznego okresu prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej. Zarzucił, że organ poza wpisami do ewidencji nie ustalił, czy w wymienionych okresach skarżący faktycznie prowadził działalność gospodarczą.

Podniósł m.in., że co do zakresu ubezpieczenia i prowadzenia działalności gospodarczej pod poz. [...] to, zdaniem skarżącego, doszło do nieporozumienia gdyż składki na ubezpieczenie zdrowotne były uiszczane przez "A." Sp. z o.o. z uwagi na to, iż spółka ta uzyskiwała przychody z działalności. Natomiast skarżący, będący wspólnikiem spółki cywilnej nie uzyskiwał przychodu i nie prowadził aktywnie działalności gospodarczej.

H. O. wniósł także o przeprowadzenie wskazanych w odwołaniu dowodów w tym również przesłuchania skarżącego na okoliczność czy działalność gospodarczą przez niego była rzeczywiście prowadzona.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po rozpatrzeniu ww. odwołania, skarżącego od decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.

Po przytoczeniu przepisów art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązującej od dnia 1 października 2004 r. oraz od 20 września 2008 r. art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu w NFZ", obowiązującej do dnia 30 września 2004 r., art. 8 pkt 1 lit. c c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U. Nr 28, poz. 153, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniu" a także art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych", w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.

Organ wskazał, że czas objęcia obowiązkiem ubezpieczenia społecznego tych osób, a więc także ubezpieczeniem zdrowotnym, jest tożsamy z czasem prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o przepisy o działalności gospodarczej lub inne przepisy szczególne.

Według organu, podjęcie działalności gospodarczej przez H. O., zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działalności" mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Prezes NFZ stwierdził, że z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, w tym z pisma Urzędu Gminy B. z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] wynika, iż H. O. był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej pod poz. [...] w zakresie Usługi budowlano-montażowe, z datą rozpoczęcia działalności od [...] kwietnia 1998 r. Przedmiotowa działalność została wykreślona z dniem [...] sierpnia 2003 r. Ponadto w swoim piśmie Urząd Gminy B. poinformował, iż ww. osoba była wpisana do ewidencji tegoż urzędu pod poz. [...] pod nazwą Sklep spożywczo - przemysłowy "[...]" w miejscowości O.. Jako datę rozpoczęcia działalności wskazano datę [...] września 2003 r., natomiast jej wykreślenie nastąpiło z dniem [...] marca 2004 r. Dodatkowo z informacji przesłanych przez ww. urząd gminy wynika, iż H. O. był wpisany do ewidencji działalności gospodarczej również pod numerem [...], pod nazwą Firma Handlowo - Usługowa "[...]". Jako datę rozpoczęcia działalności wskazano [...] lipca 2005 r. Powyższa działalność została wykreślona z tejże ewidencji dnia [...] listopada 2011 r. Wpis ten został wykreślony w związku z pisemnym wezwaniem urzędu do uzupełnienia nieaktualnego wpisu. Brak informacji o zawieszaniu w organie ewidencyjnym prowadzonych działalności gospodarczych zarejestrowanych pod ww. numerami.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wskazał w swoim wniosku z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...], iż w bazie danych ZUS brak jest dokumentów potwierdzających prowadzenie działalności przez ww. osobę na podstawie wpisu o nr ewid. [...], jednakże zaewidencjonowano dokumenty ubezpieczeniowe potwierdzające obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej zarejestrowanej pod numerem [...] ([...]). Ponadto Prezes NFZ wskazał, że z danych zaewidencjonowanych w Centralnym Wykazie Ubezpieczonych prowadzonym przez Narodowy Fundusz Zdrowia tj. ewidencji osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego za pośrednictwem ZUS i KRUS wynika, iż H. O. był jednocześnie zatrudniony na podstawie umowy o pracę.

Organ podniósł, że w ww. okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o działalności", w art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności i w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie działalności". Dopuszczono w nich możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg pierwszej ustawy - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).

Zdaniem organu, przy określeniu znaczenia pojęć "rozpoczęcia" i "zakończenie" prowadzenia działalności gospodarczej zasadnicze znaczenie mają przepisy ustawy o działalności, ustawy prawo działalności oraz przepisy ustawy o swobodzie. Wyżej wymienione ustawy, określają zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności przedsiębiorca będący osobą fizyczną może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast stosownie do treści art. 7 e ust. 1 pkt 1 ustawy prawo działalności, który jest odpowiednikiem uchylonego z dniem 1 stycznia 2004 roku art. 88 e ww. ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.

Natomiast zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym albo do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczpospolitej Polskiej, zwanej dalej "ewidencją".

Jednocześnie w myśl art. 30 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, przedsiębiorca jest obowiązany złożyć wniosek o wykreślenie wpisu w terminie 7 dni od dnia trwałego zaprzestania wykonywania działalności gospodarczej.

Odwołując się do orzeczenia sądów administracyjnych Prezes NFZ wskazał, że zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi tylko podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Określenie przez samego przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej wpisywanej do ewidencji powodowało istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność gospodarcza została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji. Domniemanie faktyczne ma znaczenie dowodowe i może być obalone. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która wywodzi z niego skutki prawne. Nie chodzi więc o niedopuszczalność korygowania czasookresu prowadzenia działalności gospodarczej wynikającego z wpisu do ewidencji, lecz o powiązanie takiej czynności z wynikami postępowania dowodowego. Uprawdopodobnienie przez stronę faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej wymaga przedstawienia dowodów przeciwnych dla nieuwzględnienia twierdzeń strony. Tak więc ciężar przedstawienia dowodów na potwierdzenie swojego stanowiska spoczywa na ubezpieczonym.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ zauważył, że w toku postępowania [...] Oddział Wojewódzki NFZ pismem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz pismem znak: [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. poinformował Pana H. O. o toczącym się postępowaniu wyjaśniającym, oraz o możliwości złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących okresu prowadzenia działalności pozarolniczej a także wglądu do zgromadzonej dokumentacji zgodnie z art. 10 oraz art. 73 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na powyższe pisma Pan H. O. w dniu [...] grudnia 2011 r. złożył w Delegaturze w P. podanie o przedłużenie terminu do złożenia wyjaśnień w przedmiotowej sprawie do dnia [...] stycznia 2012 r. Powyższe podanie zostało rozpatrzone pozytywnie. Następnie pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. Odwołujący poinformował: "zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej, wydanym w dniu [...] czerwca 2005 r. przez Urząd Gminy w B., rozpocząłem działalność w Firmie Handlowo-Usługowej "[...]" s. c. z siedzibą w P. ul. [...] od dnia [...] lipca 2005 r. Firma uzyskała swój NIP [...] i Regon nr [...]. W miesiącu listopadzie 2005 r. firma "[...]" s. c. uzyskała Certyfikat Agencji Pracy Tymczasowej. W związku z tym w dniu [...] listopada 2005 r. na nasz wniosek Urząd Gminy B. wydał zaświadczenie o zmianie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej dopisując do "[...]" s. c. - Agencja Pracy Tymczasowej. H. O. poinformował w swoim piśmie, iż działalność ta była prowadzona do listopada 2011 r. i od początku była zgłoszona do U.S. i ZUS". Ponadto Odwołujący oświadczył: "w tym czasie nie prowadziłem żadnej działalności gospodarczej w oparciu o swój NIP. Ostatnią działalnością prywatną był sklep spożywczy "[...] " w O.. Działalność ta została wyrejestrowana w 2004 r."

Do swojego pisma H. O. załączył następujące dokumenty:

- zaświadczenie o numerze identyfikacji REGON z dnia [...] lipca 2005 r. wydane przez Główny Urząd Statystyczny w W., z którego wynika, iż jednostka organizacyjna o nazwie Firma Handlowo - Usługowa "[...]" S.C. otrzymała taki numer;

- VAT - 5 - potwierdzenie zarejestrowania podmiotu jako podatnika VAT wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lipca 2005 r. dla Firmy Handlowo - Usługowej "[...]" s. c;

- zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] czerwca 2005 r. (znak: Nr [...]) o wpisaniu do ewidencji działalności gospodarczej pod numerem [...] Pana H. O. pod nazwą Firma Handlowo - Usługowa "[...]" s. c.;

- zaświadczenie o zmianie we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] listopada 2005 r. (znak: [...]), z którego wynika, iż w nazwie podmiotu dopisano Agencja Pracy Tymczasowej.

Organ podkreślił, że obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 14a ustawy o swobodzie działalności usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników.

W okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonemu w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach.

Wobec powyższego na skutek zaistnienia domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na Ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.

Prezes NFZ zaakcentował, że w treści odwołania od decyzji nr [...] dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego H. O. zarzucił m. in. że: "NFZ wydał decyzją faktycznie na podstawie 1 dokumentu w postaci pisma z dnia [...] grudnia 2011 roku (znak: [...]) Urzędu Gminy B. w zakresie wpisów ubezpieczonego – H. O. do ewidencji działalności gospodarczej". Ponadto uznał, że "Organ w żaden sposób nie sprawdził, nie ustalił czy poza wpisami, działalność ta była faktycznie wykonywana przez ubezpieczonego i czy uzyskiwał z niej przychód". Ponadto uznał, iż "Narodowy Fundusz Zdrowia analizował działalność ubezpieczonego od 1999 roku. Z uwagi, iż od czasu tego upłynęło ponad 10 lat, H. O. nie posiada pełnej dokumentacji z tamtego okresu. Dlatego, w przypadku uznania, iż pomimo przedawnienia, należy wyjaśnić ten okres czasu, NFZ powinien zwrócić się do Urzędu Skarbowego w P. o przedstawienie rozliczeń rocznych ubezpieczonego i przeanalizowania czy działalność gospodarcza rzeczywiście/faktycznie była wykonywana i taki wniosek dowodowy zgłaszam ".

Biorąc powyższe pod uwagę Prezes NFZ stwierdził, że materiał dowodowy powinien zostać uzupełniony, w związku z czym pismem z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] wezwał Odwołującego do nadesłania w ciągu 14 dni od daty otrzymania niniejszego pisma dowodów, które poświadczyłyby twierdzenie, że w spornym okresie przedmiotowa działalność nie była prowadzona. Jednocześnie nadmienił, iż zgodnie z art. 299 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8 poz. 60 z późn. zm.) Narodowy Fundusz Zdrowia nie został wymieniony wśród instytucji, którym organy podatkowe udostępniają informacje zawarte w aktach spraw podatkowych, wobec czego wniosek o zwrócenie się przez NFZ do Urzędu Skarbowego w P. nie może zostać spełniony.

W odpowiedzi Pan H. O. pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wniósł prośbę o przedłużenie terminu do przedstawienia dokumentacji ze względu na upływ ponad 10 lat od okresów których dotyczy zaskarżona decyzje.

Uwzględniając prośbę Odwołującego Prezes NFZ, nie otrzymawszy od Skarżącego żadnej dokumentacji w sprawie, pismem z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] ostatecznie wezwał Odwołującego do nadesłania w ciągu 14 dni dowodów, które poświadczyłyby twierdzenie, że w spornym okresie przedmiotowa działalność nie była prowadzona. Jednocześnie nadmienił, iż w przypadku braku uzupełnienia akt sprawy o wymagane dokumenty i informacje, organ wyda decyzję w oparciu o dotychczas zebrany materiał. Przedmiotowe pismo odebrała w dniu [...] lipca 2012 r. córka Odwołującego. Do dnia wydania decyzji do Prezesa NFZ nie wpłynęła żadna informacja ani dokumentacja w przedmiotowej sprawie.

W tym miejscu należy wskazać, że Ubezpieczony kwestionuje podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 sierpnia 2003 r. na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B., od dnia [...] września 2003 r. do dnia [...] marca 2004 r. na podstawie wpisu numer [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B. jedynie w bliżej niedookreślonych okresach, oświadczając jednocześnie, iż prowadził sklep spożywczy "[...]" w O.. W treści odwołania stwierdza natomiast, iż "co do zakresu ubezpieczenia i prowadzenia działalności gospodarczej pod poz. [...] - Firma Handlowo-Usługowa "[...]" od dnia [...] lipca 2005 roku do dnia [...] listopada 2011 roku ubezpieczony podnosi, iż doszło do nieporozumienia, albowiem składki na ubezpieczenie zdrowotne były uiszczane przez "A." Sp. z o.o. z uwagi, iż to spółka z o.o. uzyskiwała przychód z działalności. Ubezpieczony jako wspólnik spółki cywilnej nie uzyskiwał z tego tytułu przychodu i nie prowadził aktywnie działalności". Odwołujący stwierdza również, iż jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie powinien podlegać obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Organ wskazał, że skarżący nie został objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Organ podkreślił, że skarżący nie przedstawił dowodów, że w spornym okresie faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej.

Z powyższych względów Prezes NFZ uznał, że stanowisko organu I instancji było prawidłowe zatem nie było podstaw do zmiany lub uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Prezesa NFZ, wnosząc o jej uchylenie H. O. zarzucił naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego,

- art. 12 k.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy i nie podjęcie wszystkich niezbędnych czynności,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.

W uzasadnieniu skargi ponowiono dotychczasowe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga H. O. nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją organ ustalił, że H. O. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu:

1) od dnia 1 stycznia 1999 r. do dnia 28 sierpnia 2003 r. na podstawie wpisu nr [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B.. Usługi budowlano-montażowe, wykreślenie z ewidencji z dniem [...] sierpnia 2003 r.

2) od dnia 1 września 2003 r. do dnia 30 marca 2004 r. na podstawie wpisu numer [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B.. Sklep spożywczo-przemysłowy [...] w miejscowości O., wykreślenie z ewidencji z dniem [...] marca 2004 r.

3) od dnia 1 lipca 2005 r. do dnia 3 listopada 2011 r. na podstawie wpisu numer [...] do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B.. Firma Handlowo-Usługowa "[...]", wykreślenie z ewidencji z dniem [...] listopada 2011 r.

Należy dodać, że obowiązujący od 20 września 2008 r. art. 14a) ustawy o swobodzie działalności gospodarczej usankcjonował możliwość formalnego zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy przez przedsiębiorcę niezatrudniającego pracowników. W okresie zawieszenia działalności gospodarczej, osoba która dokonała jej zawieszenia przestaje podlegać obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, określonemu w art. 66 ust. 1 pkt i lit. c ustawy o świadczeniach.

Sąd stoi na stanowisku, że podstawowe znaczenie dla objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym ma fakt rzeczywistego wykonywania lub niewykonywania działalności.

Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22 lutego 2010 r. sygn. akt I UK 240/09, zawieszenie działalności ma znaczenie jedynie jako domniemanie faktyczne. Zakłada się, że skoro czynności tego rodzaju dokonano, to działalność uległa zawieszeniu.

Podobne stanowisko Sąd Najwyższy prezentuje w wyroku z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt I UK 156/11.

Powyższe poglądy Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, wywodzenie daleko idących konsekwencji dla prowadzących działalność gospodarczą z faktu nieskorzystania przez nich z możliwości zawieszenia postępowania po dniu [...] września 2008 r. nie jest uprawnione. Podobnie okres prowadzenia działalności wynikający z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej może być korygowany ze względu na dowody przedstawione przez osobę, która zaprzecza, iż faktycznie prowadziła działalność w całym okresie objętym wpisem do ewidencji. Dotyczy to okresu zarówno przed jak i po [...] września 2008 r.

W orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego kwestia sezonowości prowadzonej działalności gospodarczej, przerw w jej wykonywaniu z różnych względów a także rozpoczęcia i zakończenia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej była już niejednokrotnie wyjaśniana.

Naczelny Sąd Administracyjny w szeregu swoich wyrokach (m.in. wyrok z 15 listopada 2006 r. sygn. akt II GSK 191/06) wskazywał, że jest dopuszczalne przeprowadzenie dowodu na okoliczność faktyczną, że pomimo istnienia wpisu do ewidencji, działalność gospodarcza w rzeczywistości nie jest czy nie była wykonywana. Podobnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 22/10 stwierdzając m. in., że: możliwe jest wpisanie do ewidencji działalności gospodarczej podmiotu, który z różnych powodów nie będzie prowadził tej działalności w ogóle. Ustawodawca kreując zakres podmiotowy obowiązków uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne w sposób konsekwentny posługuje się pojęciem "prowadzenia pozarolniczej działalności" odnoszącej się do osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.

Tym samym w zakresie ustalenia podmiotów objętych ubezpieczeniem zdrowotnym nie ma znaczenia, czy i od kiedy dany podmiot stał się przedsiębiorcą lecz wyłącznie to, czy faktycznie prowadzi działalność gospodarczą.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nadawanie takiego znaczenia wykazanemu w ewidencji działalności gospodarczej okresowi bez możliwości jego skorygowania na podstawie ustaleń faktycznych co do prowadzenia działalności, nie jest zasadne. Zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej stanowi jedynie podstawę rozpoczęcia działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji i nie jest czynnością tożsamą z podjęciem takiej działalności.

Dokonując oceny czy dany podmiot prowadzi, czy też nie prowadzi działalności gospodarczej, będącej przesłanką stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, należy uwzględnić wszystkie zgromadzone w sprawie dowody. Wpis do ewidencji działalności gospodarczej może być traktowany w danej sprawie jako okoliczność o istotnym znaczeniu, lecz nie może być okolicznością decydującą o prowadzeniu przez daną osobę działalności gospodarczej. Czynność organu administracji publicznej, jaką stanowi wpis do ewidencji, tworzy prawną możliwość wykonywania działalności gospodarczej, stanowiąc przesłankę do jej podjęcia. Zatem okoliczność wpisania danej osoby do ewidencji warunkuje, a przez to uprawdopodabnia następcze prowadzenie tej działalności, choć nie może być gwarantem takiej okoliczności.

Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku nie podzielił stanowiska organu, że skoro instytucja zawieszenia prowadzenia działalności gospodarczej została wprowadzona ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie gospodarczej (...) Dz. U. z 2008 r. Nr 141 poz. 888 to przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą od daty wpisu do ewidencji aż do jej wykreślenia.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowaną w przywołanych rozstrzygnięciach.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, że skarżący nie składał do organu ewidencyjnego wniosku o zawieszenie prowadzonej działalności gospodarczej. Jednakże gdyby H. O. wykazał w toku postępowania administracyjnego, iż w okresach objętych zaskarżoną decyzją faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej nie byłoby podstaw do ustalenia, że podlegał w tym czasie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Tymczasem skarżący dowodów takich nie przedstawił.

Należy przy tym zaakcentować, że organ wielokrotnie, na wniosek skarżącego, przedłużał zakreślony H. O. termin na dostarczenie stosownych dokumentów mających obalić domniemanie faktyczne wynikające z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Zdaniem Sądu, organ dokonał oceny czy skarżący prowadził działalność gospodarczą przy uwzględnieniu wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, które szczegółowo opisał w zaskarżonej decyzji. Ponieważ H. O. nie obalił domniemania faktycznego wynikającego z wpisów do ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Wójta Gminy B. pod numerami [...], [...] i [...] skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a. albowiem nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.