Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2160/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24 i art. 26 oraz art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Jacek Fronczyk (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, mając za podstawę art. 24 i art. 26 oraz art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) ze zm., po rozpatrzeniu zgłoszenia nr [...], dokonanego w dniu [...] lutego 2011 r. przez M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...], odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Sposób wytwarzania polietylenowej folii trójwarstwowej".

W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Urząd wyjaśnił, że rozpatrując przedmiotowe zgłoszenie, pismem z dnia [...] lutego 2014 r. zawiadomił zgłaszającego, że zgłoszenie nie nadaje się do opatentowania ponieważ nie posiada wymaganego poziomu wynalazczego.

Organ podał, że z polskiego zgłoszenia [...] z dnia [...].05.1992 roku) znany jest sposób wytwarzania folii wielowarstwowej metodą współwytłaczania strumieni stopu mieszanki odpowiedniego polimeru lub kopolimeru przez dyszę pierścieniową. Wytłoczoną folię rozdmuchuje się na gorąco. Ogrzewa się ją do temperatury wyższej od temperatury jej orientowania, następnie przepuszcza się ogrzaną folię przez zestaw walców ściskających. Ponownie nadmuchuje się rozdmuchaną na gorąco folię metodą rozdmuchiwania pęcherza i sprasowuje się ponownie rozdmuchaną folię, przepuszczając ją przez drugi zestaw walców ściskających.

Z polskiego zgłoszenia [...] znana jest wielowarstwowa folia polietylenowa i sposób jej wytwarzania. Folia ta utworzona jest z warstwy centralnej obejmującej liniowy polietylen o małej gęstości. Folia ta wytwarzana jest przez odlewanie-wytłaczanie. Wielowarstwowy materiał opuszczający głowicę powlekającą przenosi się na pierwszy wałek chłodzony wodą o temperaturze od 10-25°C. Następnie folię opuszczającą pierwszy wałek chłodzący przenosi się na drugi wałek chłodzony wodą o temperaturze niższej, niż ta dla pierwszego wałka, przy czym drugi wałek ma prędkość obwodową lub rotacji o 10-40% wyższą niż pierwszy wałek.

Z polskiego opisu patentowego [...] znany jest sposób wytwarzania rozciągliwej, sztywnej, o cennych właściwościach mechanicznych wielowarstwowej folii polietylenowej. Folię wytwarza się sposobem wylewania/wytłaczania stosując baterie wytłaczarek (dwie lub więcej wytłaczarek, zazwyczaj jednoślimakowych), które zasila się kolejno polietylenem o różnej gęstości).

Z polskiego opisu [...] znana jest pięciowarstwowa folia polietylenowa jak i znany jest sposób jej wytwarzania, polegający na tym, iż polietylen poddaje się topieniu w ekstrudenturze w odpowiedniej temperaturze, następnie wtłacza się do głowicy płaskiej gdzie formowana jest wstęga składająca się z pięciu warstw. Wstęga ta jest wylewana przez ustnik głowicy na walec chłodzący o odpowiedniej temperaturze, po czym otrzymaną wstęgę poddaje się procesowi orientacji sekwencyjnej (patrz zastrzeżenia nr 5-9 str. 4-5 opisu [...]).

Organ mając na względzie, że przedstawiony przez stronę [...] metodą współwytłaczania z rozdmuchem według zgłoszonego rozwiązania polega na tym, iż każda z warstw jest tworzona oddzielnie i "surowiec do tworzenia każdej warstwy jest dostarczany oddzielnym lejem zasypowym do strefy zasilania wytłaczarek", jest ogrzewany, uplastyczniany ujednorodniany i wprowadzany do strefy formowania, w której uplastycznione tworzywo czyli odpowiednio dobrany polietylen łączy się z zachowaniem układu trzech warstw po czym tworzy się rękaw foliowy, to można uznać, że znawca w oparciu o wskazane wyżej materiały zrealizowałby zgłoszony [...], która analogicznie jak folia według wskazanych wyżej zgłoszeń charakteryzuje się lepszymi parametrami mechanicznymi.

Zgłaszający przy piśmie z dnia [...] maja 2014 roku nadesłał nowoopracowaną redakcję opisu i zastrzeżeń patentowych. Zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym [...] metodą współwytłaczania z rozdmuchem, gdzie każda warstwa tworzona jest oddzielnie, przy czym surowiec do tworzenia każdej warstwy jest dostarczany oddzielnym lejem zasypowym do strefy zasilania wytłaczarek, a następnie przesuwany jest w sposób ciągły wzdłuż cylindrów wytłaczarek, z jednoczesnym ogrzaniem, uplastycznieniem i ujednorodnieniem, a powstała stopiona i uplastyczniona masa jest oczyszczana i wprowadzana do strefy formowania, w której uplastycznione tworzywo łączy się z zachowaniem układu trzech warstw i tworzy się rękaw foliowy, który poprzez urządzenie kalibrujące przechodzi od odciągu folii, przy czym rękaw foliowy, za pomocą odpowiednich środków, jest wielostopniowo chłodzony, naciągany i nawijany charakteryzuje się tym, że warstwa środkowa, stanowiąca warstwę wewnętrzną folii, stanowi 50%-60% masy końcowego produktu, a surowcem do tworzenia warstwy wewnętrznej jest modyfikowany regranulat polietylenowy, natomiast każda z dwóch warstw zewnętrznych stanowi 20-25% masy produktu końcowego, a surowcem do tworzenia warstwy zewnętrznej jest polietylen małej gęstości.

Po szczegółowej analizie treści zastrzeżenia patentowego, Urząd Patentowy stwierdził, że zgłoszony sposób wynika w sposób oczywisty dla znawcy. Zgodnie z przykładem 1 udokumentowanym w opisie [...], przedstawia on sposób wytwarzania trójwarstwowej folii polietylenowej przez współwytłaczanie w baterii wytłaczarek, a więc analogicznie jak w przedmiotowym rozwiązaniu. Zgodnie z danymi udokumentowanymi w ww. przykładzie udział masowy stosowanego polietylenu o odpowiedniej gęstości stanowił 70%, 7% i 15%. Uzyskano folię rozciągliwą sztywną o cennych właściwościach mechanicznych. Folie te przydatne są zwłaszcza do pakowania palet, a więc analogicznie jak w zgłoszeniu [...]. W ocenie organu zgłaszający w opisie rozwiązania nie dokumentuje żadnych konkretnych danych fizycznych charakteryzujących folię wytworzoną sposobem według rozwiązania, które to dane wskazywałyby na nieoczywistość rozwiązania wynikającą z doboru masy końcowej poszczególnych warstw tworzących wytworzoną folię jak i z doboru odpowiedniego rodzaju polietylenu na poszczególne warstwy, a udział % masy poszczególnych warstw folii jak i odpowiedniego polietylenu stanowi dobór najkorzystniejszy dokonany na drodze doświadczalnej.

M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] powyższą decyzję Urzędu Patentowego RP uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o pozytywne rozpatrzenie zgłoszenia.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że poprawione zastrzeżenie niezależne zgłoszenia nr [...] wynalazku pt. "Sposób wytwarzania polietylenowej folii trójwarstwowej" pokazuje nowe cechy w stosunku do wszystkich 4 publikacji przedstawionych w zawiadomieniu organu. W ocenie zgłaszającego nieprawdziwe jest twierdzenie, że przedstawiony sposób wynika w sposób oczywisty dla znawcy, ponieważ opracowany sposób został niejako wymuszony przez konkretne, miejscowe warunki produkcyjne, występujących tylko u zgłaszającego. Żaden z przedstawionych przez Eksperta UP RP publikacji nie zawiera takiego sposobu, w którym wykorzystuje się modyfikowany regranulat, którego skład i wytwarzanie przedstawiono w zastrzeżeniach zależnych od nr 4 do nr 9 zgłoszenia nr [...].

Zastosowanie modyfikowanego regranulatu w wytwarzaniu folii wg zgłoszenia pozwala na bardzo dobre i stabilne własności przetwórcze z uwagi na wprowadzony do procesu polietylen małej gęstości i polietylen bimodalny HDPE. Wprowadzony do procesu polietylen bimodalny, dzięki efektowi bimodalnego rozkładu masy cząsteczkowej, daje odpowiednią sztywność folii oraz bardzo dobre własności mechaniczne takie jak udarność, odporność na rozdarcia, wysokie naprężenia zrywające. Modyfikowany regranulat polietylenowy może być stosowany do produkcji folii trójwarstwowej, do warstwy środkowej w ilości 100 %, co umożliwia otrzymywanie folii o wysokich parametrach wytrzymałościowych. Istotnym efektem zastosowania regranulatu modyfikowanego jest także aspekt ekonomiczny i ekologiczny, ponieważ koszt wytworzenia polietylenowej folii trójwarstwowej jest niższy o około 30 %, a ponadto sposób ten pozwala na skuteczne zagospodarowanie odpadków technologicznych. Ponadto Istotną nową cechą sposobu wg zgłoszenia [...] jest sposób chłodzenia folii, który został przedstawiony w zastrzeżeniach zależnych nr 2 i nr 3., a który pozwala na poprawę własności mechanicznych folii, a przede wszystkim zwiększenie wytrzymałości na pękanie i na uderzenia, a także na uzyskanie folii o doskonałych tolerancjach wymiarów, szczególnie w zakresie rozrzutu grubości na obwodzie rękawa foliowego. Zgłaszający wyjaśnił, że nie podaje konkretnych wartości fizycznych, ponieważ są one zmienne w każdym przypadku, zależne od wielu czynników, w trakcie procesu produkcyjnego. Przedstawiane w opisie pożądane cechy folii, uzyskiwane dzięki technologii objętej zgłoszeniem nr [...] należy odnosić do parametrów folii o tym samym przeznaczeniu, ale otrzymywanej przy zastosowaniu powszechnie dostępnych technologii, wyłącznie z użyciem surowców pierwotnych. Zgłaszający podkreślił, że wszystkie wynalazki, na całym świecie, powstają na drodze doświadczalnej i nie jest to uważane za brak oczywistości, czy brak poziomu wynalazczego.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 24, 27, 33.1, 33.3 oraz art. 245 ust. 1 ustawy Prawo własności przemysłowej, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując przesłanek do uwzględnienia wniosku.

W motywach decyzji Urząd wyjaśnił, że pismami z dnia [...] lutego 2015 r a następnie z dnia [...] lipca 2015 r wezwał zgłaszającego do nadesłania wyjaśnień dotyczących rozpatrywanego zgłoszenia. Zgłaszający w odpowiedzi nadesłał kolejną wersję redakcyjną opisu i zastrzeżeń patentowych. Urząd wskazał, że po zapoznaniu się z nową redakcją zakresu ochrony wskazaną w zastrzeżeniach patentowych oraz z opisem wynalazku oraz po dokonaniu szczegółowej analizy przedmiotowego zgłoszenia należało stwierdzić, że:

1. przedmiotowy wynalazek nie został ujawniony w opisie wynalazku w sposób umożliwiający jego praktyczne odtworzenie, jak również przemysłowe stosowanie w rozumieniu art. 27 ustawy pwp,

2. zastrzeżenie patentowe niezależne (nr 1) nie zostało w całości poparte opisem wynalazku (art. 33. 3 ww. ustawy pwp),

3. opis wynalazku nie przedstawia w sposób szczegółowy całego zastrzeganego zakresu przedmiotowego rozwiązania, w tym brak jest prawidłowo opracowanego przykładu realizacji bądź zastosowania wynalazku (art. 33. 1 ww. ustawy pwp).

Urząd zaznaczył, że w nowej redakcji zastrzeżeń patentowych zgłaszający występuje o objęcie ochroną patentową na "[...] metodą współwytłaczania z rozdmuchem", znamienny tym, że "rękaw folii po wyjściu z głowicy jest chłodzony wewnętrznie i zewnętrznie powietrzem o regulowanej systemowo temperaturze, na dwóch różnych wysokościach". Z analizy przykładu realizacji wynalazku zamieszczonego na str. 4-5 opisu wynalazku (redakcja opisu z daty zgłoszenia) wynika, że operacja chłodzenia rękawa folii, w ogóle nie została wymieniona. Nie zostało przy tym wykazane, że można zastosować chłodzenie wewnętrzne i zewnętrzne oraz, że ww. chłodzenie należy zastosować na dwóch różnych (nieznane jakich strefach wysokości i uzyskać efekty podane w opisie wynalazku). Organ podkreślił, że informacje zamieszczone w zastrzeżeniu niezależnym jako część poznamienna, są dla rozwiązania obligatoryjne i stosowanie ich musi być wykazane w przykładzie wykonania w opisie wynalazku. Natomiast w przykładzie wykonania przedmiotowego opisu, brak jest konkretnych danych dotyczących zarówno "regulowanej systemowo temperatury", jak również "chłodzenia na dwóch różnych wysokościach". Na obecnym etapie postępowania, nie jest możliwe uzupełnienie opisu wynalazku (przykładu wykonania) o brakujące dane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję M. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Urząd Patentowy RP.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nieuwzględnienie wyjaśnień zgromadzonych w aktach sprawy, podawanych przez skarżącą, a mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy oraz błędnym i całkowicie arbitralnym rozstrzygnięciem o prawidłowości sporządzenia opisu wynalazku i zastrzeżeń patentowych, bez uargumentowania przyjmowanych kryteriów oceny;

- art. 24, art. 26 ust. 1, art. 27, art. 33 ust. 1 i art. 33 ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez błędną ocenę poziomu wynalazczego spornego wynalazku oraz błędną interpretację możliwości przemysłowego stosowania oraz błędną ocenę prawidłowości sformułowania zastrzeżeń patentowych.

W ocenie skarżącej wynalazek został prawidłowo ujawniony w opisie wynalazku i poparty konkretnym przykładem wykonania. Wszystkie zastrzeżenia formalne Urzędu, co do sporządzonego opisu wynalazku, mogły być usunięte z zachowaniem pierwotnego ujawnienia wynalazku, posiadaniem wymaganego poziomu wynalazczego i brakiem rozszerzenia pierwotnego zakresu ochrony. Wówczas wynalazek zasługiwałby na udzielenie patentu z uwagi na posiadaną nowość, poziom wynalazczy i możliwość przemysłowego stosowania. Jednakże z uwagi na ciężką chorobę poprzedniego pełnomocnika, jego zgon w 2015 r. ostatnia korespondencja nie została przekazana skarżącej w terminie przez co nie miała ona możliwości ustosunkowania się do pisma Urzędu z [...] lipca 2015 r. jak i zaskarżenia w terminie wydanej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w myśl § 2 ww. artykułu kontrola nie sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] czerwca 2014 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięć podjętych przez Urząd Patentowy RP stanowiły przepisy: art. 24, 27, 33.1, 33.3 Prawa własności przemysłowej.

Z art. 24 Prawa własności przemysłowej wynika, że patenty są udzielane - bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Z kolei art. 26 ust. 1 Prawa własności przemysłowej definiuje poziom wynalazczy stanowiąc, że ma on miejsce wtedy, gdy wynalazek nie wynika dla znawcy w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Zgodnie natomiast z art. 27 ustawy wynalazek jest uważany za nadający się do przemysłowego stosowania, jeżeli według wynalazku może być uzyskany wytwór lub wykorzystany sposób w rozumieniu technicznym w jakiejkolwiek działalności przemysłowej nie wykluczając rolnictwa.

W myśl art. 33.1 Prawa własności przemysłowej opis wynalazku powinien przedstawić wynalazek na tyle jasno i wyczerpująco aby znawca mógł ten wynalazek urzeczywistnić. W szczególności opis powinien zawierać tytuł odpowiadający przedmiotowi wynalazku, określać dziedzinę techniki, której wynalazek dotyczy a także znany zgłaszającemu stan techniki oraz przedstawiać w sposób szczegółowy przedmiot rozwiązania z objaśnieniami figur rysunków (jeżeli zawiera rysunki) i przykładem lub przykładami realizacji bądź stosowania wynalazku. Zastrzeżenia patentowe zgodnie z art. 33.3 Prawa własności przemysłowej powinny być w całości poparte opisem wynalazku i określać w sposób zwięzły lecz jednoznaczny przez podanie cech technicznych rozwiązania zastrzegany wynalazek oraz zakres żądanej ochrony patentowej.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd stwierdza, że nie jest on zasadny.

Zaskarżona decyzja została bowiem wydana na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału zaś Urząd Patentowy RP podejmował z urzędu czynności mające na celu wyjaśnienie niejasności w zgłoszeniu patentowym. Należy wskazać, że organ dwukrotnie pismami z dnia [...] lutego 2015 r. i dnia [...] lipca 2015 r. wzywał stronę do uzupełnienia stwierdzonych braków.

W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. Urząd Patentowy RP dokonał analizy zakresu żądanej ochrony objętej zastrzeżeniem nr 1 w odniesieniu do opisu a w szczególności w odniesieniu do przykładu wykonania wskazując, że "informacje zamieszczone w zastrzeżeniu nienależnym jako część poznamienna są dla rozwiązania obligatoryjne i stosowanie ich musi być wykazane w przykładzie wykonania w opisie wynalazku".

Strona skarżąca nie odpowiedziała na powyższe pismo dlatego też organ po ponownym rozpatrzeniu sprawy wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.

Odnosząc się zaś do proponowanej wersji zastrzeżenia zamieszczonej w skardze należy wskazać, że to działanie strony jest spóźnione albowiem Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonej decyzji według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania.

Ustosunkowując się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 27 Prawa własności przemysłowej należy wskazać, że zgodnie z tym przepisem wynalazek musi zawierać a zgłoszenie ujawniać wszystkie środki techniczne dla jego zastosowania, a więc urzeczywistnienie idei technicznej leżącej u jego podstaw oraz zapewnić powtarzalność rezultatu czyli osiągnięcie tych samych wyników przy wielokrotnym zastosowaniu wynalazku.

W piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. organ przedstawił swoje stanowisko odnośnie spełnienia przez zgłoszenie przesłanki z art. 27 Prawa własności przemysłowej. Strona nie ustosunkowała się do uwag organu, stąd też zasadnie Urząd Patentowy RP uznał, że wobec niespełnienie przesłanki stosowalności (art. 27 Prawa własności przemysłowej) zgłoszone rozwiązanie nie nadaje się do opatentowania.

W tym stanie rzeczy wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.