Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 70/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 39 ust. 1 - 2, art. 3, art. 12
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sikorska ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędzia WSA Wanda Wiatkowska- Ilków Protokolant Aleksandra Siwińska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy K., Specjalisty Pracy Socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podało, że w/w decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji odmówił J. N. przyznania pomocy, uznając, że w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 11 i 12 ustawy o pomocy społecznej. Wnioskodawca odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym. Organ ten ustalił, że wnioskodawca jest właścicielem samochodu, mieszkania, ½ części domu wolnostojącego wraz z przyległą działką oraz prowadzi działalność gospodarczą wymagającą posiadania pewnych środków finansowych, których źródła pochodzenia nie udokumentował. Zdaniem tego organu oświadczenie J. N. o braku jakichkolwiek dochodów jest niezgodne z jego rzeczywistym stanem majątkowym.

W odwołaniu od tej decyzji J. N. podniósł, że w trakcie postępowania wykazał, że od 16 czerwca 2008r. do 18 października 2008r. pozostawał bez środków do życia, a pobrany przez niego zasiłek dla bezrobotnych podlega zwrotowi. Dodał również, że od decyzji w sprawie zwrotu zasiłku dla bezrobotnych odwołał się do W. D.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że w dniu 22 września 2008r. J. N. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej w K. wniosek o pomoc finansową. W wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym w dniu 29 września 2008r. stwierdził, że ma potrzeby ogromne oraz jeszcze większe oczekiwania.

Organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że pomoc społeczna przyznawana jest w wyjątkowych sytuacjach, gdy osoba lub rodzina za pomocą własnych zasobów finansowych, sił oraz możliwości nie jest w stanie zaspokoić swych podstawowych potrzeb. W celu ustalenia sytuacji osób ubiegających się o przyznanie pomocy społecznej, organ pierwszej instancji powinien najpierw ustalić sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby lub rodziny. W tym celu przeprowadza wywiad środowiskowy.

Z oświadczenia o stanie majątkowym J. N. wynika, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 45 m2, ½ domu o pow. około 120 m2, działki wokół budynku o pow. 3 arów, samochodu marki Skoda Felicja z 1998r. wartości 3500 zł oraz szlifierki do szkła z oprzyrządowaniem. Odwołujący się jest zameldowany w K. przy ul. D. [...] , natomiast mieszka w O. K. przy ul. [...] razem z D.J.. Twierdzi, że jest współwłaścicielem połowy tego domu. W dniu 23 września 2008r. odwołujący się zobowiązał się do dostarczenia do organu pierwszej instancji dokumentu potwierdzającego, że jest właścicielem połowy domu. Dokumentu tego nie dostarczył. Z akt sprawy wynika, że odwołujący się nie mieszka w miejscu zameldowania. W trakcie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego odwołujący się odmówił okazania pracownikowi socjalnemu pomieszczeń, w których zamieszkuje. Organ ustalił również, że J. N. w dniu [...] zarejestrował w Urzędzie Miejskim w K prowadzenie działalności gospodarczej pod nazwą [...][...] w O. przy ul. [...] podając dzień [...] jako datę jej rozpoczęcia. Podczas wywiadu środowiskowego w dniu [...] podał, że pieniądze na paliwo do samochodu, którym transportuje szkło, pozyskuje z różnych źródeł. Nie podał jednak, z jakich źródeł. Jako przyczynę zgłoszenia się do organu o pomoc podał brak źródeł dochodu. W odwołaniu od decyzji podał, że w czerwcu 2008r. postanowił rozpocząć działalność gospodarczą. Z tego powodu rozwiązał dotychczasową umowę o pracę na podstawie art. 55 Kodeksu pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że po przeanalizowaniu akt sprawy stwierdza, że w sprawie zachodzi negatywna przesłanka uzasadniająca odmowę przyznania świadczeń z pomocy społecznej.

Powołując się na "art. 12 ust. 2" ustawy o pomocy społecznej wskazało, że w przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego po uwzględnieniu faktu, że J. N posiada znaczny majątek składający się z dwóch nieruchomości, a mianowicie: połowy domu, w którym siedzibę ma prowadzona przez odwołującego się działalność gospodarcza oraz mieszkania własnościowego położonego w K. o pow. 45 m2, w którym nie mieszka, nadto samochodu wartości 3500 zł, szlifierki do szkła z oprzyrządowaniem, a ponadto posiada pieniądze na zakup benzyny ze źródeł, których nie chciał podać podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego, należy uznać, że skarżący powinien w pierwszej kolejności wykorzystać własne zasoby finansowe, np. poprzez sprzedaż mieszkania, w którym nie zamieszkuje w K., lub powinien przeznaczyć na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych środki pieniężne, które jak twierdzi pozyskuje z różnych źródeł.

Mając powyższe na uwadze Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że J. N. jest w stanie przy wykorzystaniu własnych zasobów majątkowych zaspokoić swoje niezbędne potrzeby. Ponadto dodało, że w myśl art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, odmowa złożenia oświadczenia o dochodach (strona nie chciała wskazać skąd posiada środki pieniężne na paliwo) stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczeń. Mając powyższe na uwadze orzekło jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na tę decyzję J. N. domagał się jej uchylenia. Podniósł, że decyzja ta została podjęta na podstawie nieprawidłowych danych oraz zawiera szereg błędów i narusza procedurę administracyjną.

Domagał się przywrócenia terminu wglądu do akt sprawy z uwagi na to, że w zawiadomieniu o niezałatwieniu sprawy w terminie wyznaczono mu siedmiodniowy termin do zapoznania się z treścią materiałów, a dwa dni później w kolejnym piśmie uniemożliwiono mu dokonanie tej czynności. Ponadto do chwili obecnej brak odpowiedzi na jego zażalenie z dnia [...].Zaprzeczył, aby odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym. Domagał się wskazania, w jakim zakresie odmówił współpracy z pracownikiem socjalnym i wniósł o przeprowadzenie konfrontacji z pracownikiem socjalnym. Zaprzeczył też, by zobowiązał się do dostarczenia dokumentów wyszczególnionych w notatce służbowej z dnia 23.09.2009r. Podał, że pracownik socjalny, który przybył do O. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego po powzięciu wiadomości o braku zameldowania skarżącego w O. K. odstąpił od dalszych czynności i na zebrane dokumenty nawet nie spojrzał, w związku z czym stawiane skarżącemu zarzuty niewywiązania się z deklaracji udostępnienia dokumentów są nieprawdziwe. W tej sytuacji skarżący domaga się przeprowadzenia konfrontacji z pracownikiem socjalnym w celu udowodnienia poświadczenia nieprawdy. Skarżący zaprzeczył również, że od [...] . prowadzi działalność gospodarczą. Zaprzeczył też, by posiadał duże zasoby finansowe. Podniósł, że zarzut braku udostępnienia pracownikowi socjalnemu pomieszczeń mieszkalnych nie do końca jest prawdziwy. Wyjaśnił, że niewyrażenie przez niego zgody na oględziny całego domu podyktowane było zachowaniem prywatności. Niewskazanie źródeł środków finansowych na paliwo nie było zamierzone, lecz było "szczerą odpowiedzią", ponieważ imiona, czy nazwiska osób, od których zmuszony był pożyczać pieniądze podlegają ochronie ustawowej. Wyjaśnił też, że nie mógł uzyskać jakiejkolwiek pożyczki z powodu braku dochodów. Szybkie zbycie nieruchomości nie było możliwe z uwagi na to, że są one zajęte przez lokatorów. Dodał, że przy rozpatrywaniu jego wniosku o pomoc wszczęto postępowanie wyjaśniające w stosunku do osoby trzeciej, D. J, bez jej zgody i wiedzy. W toku tego postępowania ustalono, że D. J. pobiera zaliczkę alimentacyjną na dzieci i na tej podstawie w wydanej decyzji podaje się, że skarżący podaje nieprawdziwe dane. Skarżący zarzucił, że organ naraził go na koszty, wysyłając po zaświadczenia, których nie był w stanie uzyskać. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do jego argumentów i dowodów oraz żądania zwrotu kosztów.

Powołując się na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, bądź jej odrzucenie z powodu podjęcia jej z naruszeniem prawa i sprzeczności z konstytucyjnym prawem do sprawiedliwego procesu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy zauważyć, że stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi poprzez uchylenie decyzji lub postanowienia następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia[...] . nr[...], którą to decyzją wydaną z powołaniem się na przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. N. od decyzji działającego z upoważnienia Wójta Gminy K., Specjalisty Pracy Socjalnej Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego - Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią zatem przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tejże ustawy pomoc społeczna może mieć formę zasiłku celowego. Według powyższego przepisu prawa w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarte w powyższym przepisie prawa wyliczenie nie ma charakteru zamkniętego.

Kryteria natomiast uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 omawianej ustawy. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Pomoc społeczna nie została tym samym oparta na zasadzie powszechności. Przepis art. 2 ust. 1 omawianej ustawy jednocześnie stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. W art. 3 owej ustawy ustawodawca wskazał, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Z przepisu tego wynika kolejne ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej – mają one jedynie pomagać w działaniu osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować źródła utrzymania. W art. 3 ust. 4 owej ustawy ustawodawca wskazał, że: "Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej." Z powyższego wynika, że możliwe do spełnienia jest tylko to, na co pozwalają środki w chwili załatwiania sprawy. Oczywiście nie wyklucza to wniesienia ponownego wniosku o zasiłek, jeśli tylko zostaną spełnione przez wnioskodawcę ustawowe przesłanki do jej otrzymania, a ośrodek pomocy społecznej będzie dysponował środkami, o jakich traktuje przytoczona norma prawna. Jak już zaznaczono pomoc społeczna udzielana jest ze względu na trudne sytuacje życiowe. Ustawa nie konkretyzuje tych sytuacji, jedynie w art. 7 wymienia najczęstsze powody ich powstawania. Okolicznościami generującymi trudności życiowe są w pierwszej kolejności: ubóstwo, bezrobocie i bezdomność.

Należy przy tym zwrócić uwagę, że decyzja oparta na przepisie art. 39 ust. 1 ustawy jest decyzją uznaniową. Organ orzekający nie jest w takim przypadku związany normą prawa materialnego z tym, że argumentacja organu co do odmowy lub rozmiaru udzielonej pomocy musi odpowiadać regule art. 7 kpa. W myśl tego przepisu prawa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stanowisko organu orzekającego w tym zakresie powinno znaleźć – stosownie do art. 107 kpa – wyraz w uzasadnieniu decyzji administracyjnej.

Utrzymując w mocy wydaną w sprawie przez organ pierwszej instancji decyzję z dnia 29 października 2008r. o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w zaskarżonej decyzji z dnia 9 grudnia 2008r. powołało się na przepis 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Zgodnie w owym przepisem prawa: "W przypadku stwierdzonych przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości, można odmówić przyznania świadczenia." W przepisie tym ustawodawca po raz kolejny zwraca uwagę na subsydiarną funkcję pomocy społecznej. Pomoc ta nie powinna być udzielana, jeżeli osoba lub rodzina jest w stanie samodzielnie przezwyciężyć trudną sytuację życiową. Możliwość samodzielnego pokonania sytuacji kryzysowych zależy zwykle od posiadania odpowiednich środków finansowych, a ich brak skłania do zwracania się o pomoc do instytucji publicznych. Jak już zaznaczono, przyznanie pomocy społecznej w zdecydowanej większości przypadków uzależnione jest od sytuacji majątkowej potencjalnego świadczeniobiorcy, w szczególności zaś od jego dochodów. Starając się o przyznanie wsparcia, należy złożyć stosowne oświadczenia i zaświadczenia dokumentujące stan dochodów (art. 8). Dochody dokumentowane przez osoby ubiegające się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, jak podkreśla się w literaturze przedmiotu, w rzeczywistości mogą być niskie, jednakże nie muszą się one przekładać na sytuację majątkową. Osoby ubiegające się o pomoc mogą np. otrzymywać wsparcie od różnych osób lub uzyskiwać środki finansowe z różnych źródeł dochodu, mogą również nie ujawniać korzyści osiąganych z czynności prawnych (spadków darowizn, umów, itp.). Mając na względzie możliwość wystąpienia dysproporcji pomiędzy deklarowanymi dochodami a rzeczywistą sytuacją majątkową, ustawodawca w art. 12 zastrzega prawo odmowy pomocy. Nie wskazuje przy tym, co należy rozumieć pod pojęciem "dysproporcji" pozostawiając to ocenie podmiotu zajmującego się przyznawaniem wsparcia. Najbardziej wiarygodnym sposobem ustalenia różnicy w sytuacji dochodowej i majątkowej jest rodzinny wywiad środowiskowy. (por. Iwona Sierpowska, Komentarz do art. 12 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, Dz.U.04.64.593, [w:] I. Sierpowska, Ustawa o pomocy społecznej. Komentarz.).

Odmawiając przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy organ pierwszej instancji jako przyczynę odmowy podał, z powołaniem się na art. 11 ust. 2 i art. 12 ustawy o pomocy społecznej, brak współdziałania wnioskodawcy z pracownikiem socjalnym wyrażającego się uniemożliwieniem przeprowadzenia wiarygodnego wywiadu przez nie udostępnienie wymaganych dokumentów oraz nie wyrażenie zgody na ocenę sytuacji mieszkaniowej – brak zgody na obejrzenie pomieszczeń, nadto brak jakichkolwiek przesłanek określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej do wystąpienia z wnioskiem o pomoc oraz znaczną dysproporcję między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową skarżącego. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji organ odwoławczy powołał się na przepis 12 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, to jest dysproporcję między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe.

Z prawidłowych i niekwestionowanych okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżący J. N. jest właścicielem mieszkania o powierzchni 45 m2, ½ domu o pow. około 120 m2, działki wokół budynku o pow. 3 arów, samochodu marki Skoda Felicja z 1998r. wartości 3500 zł oraz szlifierki do szkła z oprzyrządowaniem. Jest zameldowany w K. przy ul.[...] , natomiast mieszka w O. K. przy ul. [...] z D. J.. Jak twierdzi, jest współwłaścicielem połowy tego domu. W trakcie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego odmówił okazania pracownikowi socjalnemu pomieszczeń, w których zamieszkuje. Organ ustalił również, że J. N. w dniu [...] zarejestrował w Urzędzie Miejskim w K. działalność gospodarczą pod nazwą [...][...] w O. przy ul. [...]i dzień 1 lipca 2008r. podał jako datę rozpoczęcia owej działalności. Podczas wywiadu środowiskowego w dniu 29 września 2008r. podał, że pieniądze na paliwo do samochodu, którym transportuje szkło pozyskuje z różnych źródeł. Źródeł tych jednak nie ujawnił. Jako przyczynę zgłoszenia się do organu o pomoc podał brak źródeł dochodu. W odwołaniu od decyzji podał, że w czerwcu 2008r. postanowił rozpocząć działalność gospodarczą i z tego powodu rozwiązał dotychczasową umowę o pracę na podstawie art. 55 Kodeksu pracy.

Mając powyższe ustalenia a względzie trafnie zdaniem Sądu organy rozpoznające sprawę uznały, że brak jest w sprawie podstaw do przyznania skarżącemu pomocy ze środków z pomocy społecznej z uwagi na dysproporcję między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, jak stanowi art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Trafnie organy uznały, że w swojej sytuacji majątkowej skarżący jest w stanie sam przezwyciężyć trudną sytuację życiową, w jakiej się znalazł i zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe, wykorzystując własne zasoby majątkowe.

Marginalnie już tylko zauważyć należy, że skarżący odmówił podania skąd ma pieniądze na paliwo do samochodu, którym transportuje szkło, odmówił także okazania pomieszczeń mieszkalnych w domu, którego według jego oświadczenia jest współwłaścicielem. Tymczasem z powołanych na wstępie niniejszych rozważań przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika, że celem pomocy społecznej nie jest utrzymywanie osób lub rodzin, które same winny podjąć trud wyjścia z trudnej sytuacji materialnej, w jakiej się znalazły, w związku z tym osoby takie, wnosząc o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, mają obowiązek współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji (art. 4). Nie mogą zatem odmówić żądanych w trakcie wywiadu środowiskowego informacji, zasłaniając się np. prawem do prywatności.

W wyroku z dnia 7 września 2007r. sygn. akt I OSK 1851/06 (LEX nr 467103) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że: "Osoby i rodziny powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność samodzielnego ich pokonania stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa. Pomoc społeczna ma bowiem charakter uzupełniający. Z kolei zakres tej pomocy uzależniony jest od możliwości organu administracyjnego i osobistej aktywności zainteresowanego. (...) Ustawa z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest ukierunkowana na udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym. Nie dopuszcza wykorzystywania środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych z własnych środków, nie czynią tego jednak z własnej woli i wyboru."

W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. Trafnie bowiem organy te uznały, że skarżący jest w stanie sam przy wykorzystaniu własnych środków i możliwości zaspokoić swoje potrzeby życiowe.

Podniesione zaś przez skarżącego w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzuty nie mogą odnieść zamierzonego skutku. Zarzuty te w większości dotyczą okoliczności nie mających wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do powyższych zarzutów wskazać należy, że wyznaczony pismem organu pierwszej instancji z dnia 16.10.2008r. 7- dniowy termin do zapoznania się z aktami sprawy upływał w dniu 28.10.2008r., a decyzja w sprawie wydana została przez organ pierwszej instancji w dniu 29.10.2008r., w związku z czym omyłka organu dotycząca upływu terminu popełniona w kolejnym piśmie z dnia z dnia 22.10.2008r. nie miała wpływu na wynik sprawy i nie stanowiła przeszkody w zapoznaniu się przez skarżącego z materiałem sprawy.

Wbrew odmiennemu w tym względzie twierdzeniu skarżącego, uzyskał on odpowiedź organu pierwszej instancji (k. 45 akt administracyjnych, dowód doręczenia przy w/w piśmie) na pismo z dnia 23.10.2008r. nazwane zażaleniem.

Wbrew także twierdzeniom skarżącego, ze złożonego pod notatką organu z dnia 23.09.2008r. (k. 15v.) oświadczenia skarżącego i przez niego podpisanego wynika, że skarżący zobowiązał się dostarczyć dokumenty, o jakich mowa w w/w notatce. Niezłożenie przez skarżącego wszystkich wymaganych przez organ dokumentów nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Oceniając bowiem zasadność założonego w sprawie wniosku organy miały przede wszystkim na względzie sytuację majątkową skarżącego ustaloną w toku wywiadu środowiskowego oraz w oparciu o złożone przez skarżącego oświadczenia o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o przeprowadzenie w toku postępowania prowadzonego przed tym Sądem dowodu z konfrontacji skarżącego z pracownikiem socjalnym organu pierwszej instancji na podane okoliczności, z uwagi na treść art. 106 p.p.s.a., z którego wynika, że sąd administracyjny prowadzi postępowanie dowodowe w ograniczonym zakresie. Zgodnie z owym przepisem prawa sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powyższego wynika, że rozpoznając sprawę sąd administracyjny nie przeprowadza dowodu z zeznań świadków, jak również z przesłuchania stron. Sąd ten może, uznając że organy rozpoznające sprawę z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a. nie wyjaśniły istoty sprawy, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na jej wynik, wydać wyrok w oparciu o wspomniany na wstępie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie występuje.

Wbrew także odmiennemu w tym względzie przekonaniu skarżącego, sytuacja życiowa D. J. oraz ewentualne pobieranie przez nią, bądź niepobieranie przez nią zaliczki alimentacyjnej pozostawała bez wpływu na wynik sprawy.

Skoro zatem wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

.