Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1376/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg J.S., W.G., S.S. i E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargi


UZASADNIENIE

I SA/Wa 1376/04

UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa w związku z art. 28 tego kodeksu i art. 7 ust 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), po rozpoznaniu odwołania H.S. i J.S., W.G., Z.O. i E.G. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...] umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu podniesiono, co następuje:

Nieruchomość położona w W. przy ul. [...], objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r. nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art. 1 cytowanego dekretu przeszły na własność gminy W., a od 1950 r. na własność Skarbu Państwa.

Objęcie gruntu wyżej wymienionej nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] nastąpiło w dniu [...] kwietnia 1948 r. na podstawie rozporządzenia z dnia 27 stycznia 1948 r. w sprawie obejmowania gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

W dniu [...] października 1948 r. dawny właściciel hipoteczny – J.K. złożył w trybie art. 7 ust 1 cytowanego dekretu wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) do gruntu położonego w W. przy ul. [...], w granicach dawnej hipoteki nr [...].

Prezydium Rady Narodowej [...] orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1950 r., nr [...] odmówiło J.K. przyznania prawa własności czasowej do gruntu wymienionej nieruchomości [...] i stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, po rozpatrzeniu odwołania J.K. od wyżej wymienionego orzeczenia administracyjnego, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 1951 r.- utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie.

Z dniem 27 maja 1990 r. grunt przedmiotowej nieruchomości stał się własnością Dzielnicy Gminy [...] (decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1992 r. – działka ewidencyjna nr [..] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, zabudowana [...] [...] [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1991 r. – działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 oraz nr [...] z dnia [...] marca 1992 r. – działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]o powierzchni [...] m2, a następnie grunt przedmiotowej nieruchomości wraz z budynkiem [...] [...] stał się własnością Gminy [...]

W dniu [...] października 1994 r. E.S. (spadkobierca byłego właściciela) złożyła do Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionego orzeczenia administracyjnego i utrzymującej go w mocy decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej.

Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...], z dnia [...] maja 1997 r., stwierdził, że decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] maja 1951 r. w określonej w aktach notarialnych części dotyczącej lokali mieszkalnych nr [...], [...], [...] i [...] oraz udziałów przypadających właścicielom tych lokali w części budynku i jego urządzeniach, które służą do użytku ogółu mieszkańców, a także gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste nabywcom tych lokali, wydana została z naruszeniem prawa, zaś w pozostałej części stwierdził jej nieważność, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1997 r., po rozpoznaniu odwołania J.K., uchylił orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej [...] nr [...] z dnia [...] września 1950 r. w całości w zakresie dotyczącym nieruchomości nie objętej aktami notarialnymi i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Burmistrz Gminy [...] w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w pierwszej instancji wydał w dniu [...] września 2000 r. decyzję nr [...], którą uchylił za zgodą strony w całości decyzje Prezydenta [...]: z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] i z dnia [...] września 1999 r., nr [...] i orzekł o ustanowieniu na 99 lat, na rzecz E.S. użytkowania wieczystego do zabudowanego gruntu o łącznej powierzchni wynoszącej [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 położonego w W. przy ul. [...] ([...]), oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] ([...]) oraz oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, położonego w W. przy ul. [...] (zabudowanego budynkiem [...] [...] z [...] [...] [...]), ustaleniu "czynszu symbolicznego" z tytułu ustanowienia użytkowania wieczystego do wyżej wymienionego gruntu, przeniesieniu nieodpłatnie na rzecz E.S. własności budynku [...] [...] składającego się z [...] [...] [...] znajdujących się na działce ewidencyjnej [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2 oraz o zobowiązaniu E.S. do złożenia oświadczenia do umowy o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego gruntu i przeniesienia własności budynku [...] [...] składającego się z [...] [...] [...], że zaspokoi wszelkie roszczenia przysługujące osobom trzecim z tytułu poniesionych nakładów na budowę tych [...] [...].

Od tej decyzji odwołania złożyli najemcy [...] [...] wybudowanych na gruncie przy ul. [...]: H.S., J.S., W.G., Z.O. i E.G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zważyło, że w myśl art. 127 § 1 kpa odwołanie od decyzji organu administracji może złożyć tylko strona postępowania zakończonego tą decyzją. Natomiast zgodnie z art. 28 kpa "stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek".

Materialnoprawną podstawę przedmiotowego postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] września 2000 r., nr [...], stanowią przepisy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). W myśl treści art. 7 ust 1 powołanego dekretu stronami postępowania prowadzonego na wniosek byłego właściciela mogli być właściciele lub ich następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa ich reprezentujące.

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż najemcy [...] usytuowanych na przedmiotowym gruncie – nawet w sytuacji, gdy [...] te zostały wybudowane ze środków własnych ich użytkowników – nie są stroną postępowania mającego na celu ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gruncie nieruchomości warszawskiej przejętym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Art. 7 dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Do czasu rozstrzygnięcia o prawach wynikających z przepisu tego dekretu nieruchomość nie mogła być przedmiotem użytkowania wieczystego ustanowionego w oparciu o ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Pierwszeństwo dotychczasowego właściciela nieruchomości wynikające z dekretu warszawskiego ma charakter bezwzględnie obowiązujący, gdyż ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz innych osób, możliwe jest dopiero po negatywnym rozpoznaniu wniosku zgłoszonego na podstawie tego dekretu (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 1997 r., sygn. akt I Acr 86/97, publikacja wokanda 1998/8/36).

Na powyższą decyzję skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli J.S., W.G., S.S. i E.G.

Skarżący kwestionując tę decyzję podnieśli, że są najemcami wybudowanych z własnych środków [...] [...] co do których przysługują im roszczenia z art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zaś zwrot działki spadkobierczyni dawnego właściciela przekreśla możliwość realizacji tego prawa. Kwestionowali także przyjętą na użytek rozliczeń z E.S. wycenę [...] [...], zarzucali, że nie otrzymali propozycji miejsca zastępczego na budowę [...]. W dniu 4 maja 2002 r. zmarła skarżąca H.S., jej następca prawny S.S. poparł wniesioną skargę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargi wnosiło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania E.S. wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania wniesionych w sprawie niniejszej skarg zważył, co następuje:

Skargi jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję, stwierdza jej nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa w przypadku gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja narusza prawo w sposób wskazany w tym przepisie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sądy administracyjne sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 powołanej ustawy) i w takim tylko zakresie oceniać mogą zaskarżoną decyzję. W sprawie niniejszej nie stwierdzono, by występowały wskazane wyżej przesłanki uwzględnienia skargi.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., nr [..] jest zgodna z prawem. Umorzenie postępowania odwoławczego od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] wobec uznania, że odwołującym się nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa nie narusza art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Decyzja pierwszoinstancyjna zaskarżona przez najemców [...], którym jak twierdzą przysługują roszczenia z art. 211 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami o nabycie [...] na własność oraz użytkowania wieczystego gruntu niezbędnego do korzystania z tego [...], wydana została w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie przewidzianym w dekrecie z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Sąd orzekający w składzie niniejszym podziela przytoczone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowym o bezwzględnym pierwszeństwie roszczeń z art. 7 tego dekretu. Dopiero w przypadku negatywnego rozparzenia wniosku byłego właściciela możliwe jest rozpatrywanie wniosku innych podmiotów o ustanowienie użytkowania wieczystego do tej samej nieruchomości zgłoszonego w oparciu o przepisy powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Wobec powyższego stwierdzić należało, że prawidłowo najemcy [...] nie zostali uznani za strony postępowania dekretowego, czego konsekwencją było umorzenie postępowania odwoławczego. Roszczenia tych osób w stosunku do E.S. z tytułu nakładów poniesionych na budowę [...] dochodzone być mogą w trybie cywilnoprawnym.

Z podniesionych względów na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.