Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2307/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6349 Inne o symbolu podstawowym 634
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.),, sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Protokolant sekr. sąd. Robert Dudek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia spełnienia warunków do ubiegania się o status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2307/16

UZASADNIENIE

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z [...] czerwca 2016 r. o odmowie potwierdzenia, że L. M. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 z późn. zm.).

Powyższa decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej.

Wnioskiem z dnia 26 lutego 2016 r. L. M. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 693 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o działaczach opozycji.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wydał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. o odmowie potwierdzenia, że L. M. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji.

Pismem z dnia 1 lipca 2016 r. L. M. zwrócił się do Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nr [...]. Wnioskodawca wskazał między innymi, że był od początku zakładania [...], które rozpoczęło się w [...]. Od początku zajmował się prowadzeniem Komisji Interwencyjnej w regionie [...] i był jej Szefem po jakimś czasie przeszedł na etat jako kierownik Komisji Interwencyjnej (...). Świadomie żadnej współpracy nie podpisał, o nazwie ,,[...]" usłyszał pierwszy raz z odpowiedzi od IPN. Opisał również represje, którym był poddawany przez ówczesną Służbę Bezpieczeństwa w związku z prowadzoną przez niego działalnością niepodległościową oraz konsekwencje jakie w wyniku tego poniósł.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej po rozpatrzeniu wniosku ustalił, co następuje:

W myśl art. 4 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:

1) która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

2) co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.

W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej odnaleziono m.in. następujące dokumenty dotyczące Pana L. M.:

- IPN [...] — SOR "[...]", nr ewidencyjny [...], dot. L. M. s. [...] ur. [...].06.1953 r. Sprawa założona ze względu na utrzymywanie bliskich kontaktów z [...] oraz małżeństwem R.. Sprawę zakończono po przeprowadzeniu rozmowy ostrzegawczej z p. M. W teczce znajdują się informacje dotyczące zamierzeń pozyskania p. L. M. jako TW.

- IPN [...] - teczka personalna oraz teczka pracy TW "[...]", nr ewidencyjny [...], dot. p. L. M. s. [...] ur. [...].06.1953 r., pozyskanego w dniu [...].10.1981 r. Z treści dokumentów wynika, że ww. zobowiązał się przekazywać informacje dot. [...] oraz małżeństwa R., [...]". Wyeliminowany w 1985 r., ponieważ wyjechał na stałe do [...] w połowie 1984 r. W teczkach znajdują się m.in. dokumenty: sprawozdania ze spotkań, doniesienia TW, podsumowanie współpracy.

- IPN [...] - dokumenty odnoszą się do SO "[...]" - dot. Tymczasowego Zarządu Regionu [...]. Pan L. M. ur. [...].06.1953 r. widnieje jako figurant SO.

- IPN [...] — akta paszportowe dot. p. L. M. s. [...] ur. [...].06.1953 r.

- IPN [...] akta paszportowe dot. p. L. M. s. [...] ur. [...].06.1953 r. Teczka poza dokumentacją dotyczącą wydania paszportu zawiera informacje o opozycyjnej działalności Wnioskodawcy.

- IPN [...] - mikrofilm z akt o sygn. IPN [...]

- IPN [...] mikrofilm z akt o sygn. IPN [...]

- IPN [...] - meldunek z dnia [...].11.1980 r. dotyczący zatrzymania Wnioskodawcy przez funkcjonariuszy służby patrolowej KMMO w [...] podczas rozwieszania plakatów "poprawiajcie gospodarkę a nie statut".

- 3 karty [...] - zawierające zapisy z dnia:

• [...].10.1981 r.: figurant SOR "[...]" nr rej [...] prowadzonego przez Wydz. [...] w okresie 1981 r. na fakt wykorzystywania organizacji społeczno - politycznych do prowadzenia negatywnej działalności politycznej. Zakończono rozmową ostrzegawczą,

• [...].08.1985 r. — rejestrowany przez Wydz. [...] do nr [...]. Zdjęto z ewidencji 16.08.1985 z powodu wyjazdu za granice.

• [...].05.1982 r. — zatrzymany [...].05.1982 r. na [...] za udział w akcji protestacyjnej.

- 3 karty [...] z [...]":

• zapis z dnia [...].12.1980 r. - rejestrowany przez Wydz. [...] do nr [...] na fakt wykorzystywania organizacji społeczno-politycznych do prowadzenia negatywnej działalności politycznej.

• zapis z dnia [...].08.1981 r. - rejestrowany przez Wydz. [...] do nr [...] SOR "[...]".

• zapis z dnia [...].08.1981 r. rejestrowany przez Wydz. [...] do nr [...] SOR "[...]". W dniu [...].10.1981 r. rozmowa ostrzegawcza.

- Karta [...] z kartoteki paszportowej Biura Paszportów MSW - dotyczy wyjazdu czasowego do [...] [...].06.1981 r.

- Karta [...] z Kartoteki Paszportowej SUSW - dotyczy stałego wyjazdu do [...] – [...].03.1983 r.

- Karta [...] z Kartoteki Odtworzeniowej b. Biura "[...]" zapis z [...].10.1981 r. nr rej. [...] Wydz. [...]. TW "[...]" pozyskany przez J. S. na zasadzie dobrowolności w dniu [...].10.1981 r. do SOR "[...] nr rej [...]. Wyeliminowany w dniu [...].08.1985 r. z powodu wyjazdu za granice.

• 2 karty [...] z Kartoteki Odtworzeniowej b. Biura "[...]"

• - materiały archiwalne [...], [...] niszczone w 1985 r.

• - zapis z dnia [...].11.1996 r. - materiały archiwalne [...] filmowano do nr [...]

- Karta [...] z Kartoteki Odtworzeniowej b. Biura ,.[...]" - zawiera informację, że TW "[...]" wykorzystany w był 3 SOR. TW pozyskany przez J. S. w dniu [...].10.1981 r.

- Karta [...] z Kartoteki Odtworzeniowej b. Biura "[...]" - zawiera zapis z dnia [...].02.1984 r. - zatrudniony od [...].01.1981 r. na stanowisku kierownika Biura interwencji Zarządu [...].

- Karta [...] z Kartoteki Pomocniczej [...] - zawiera zapis zatrzymany dnia [...].05.1982 r. na [...] za udział w akcji protestacyjnej, przekazany SB.

- Karta [...] z Kartoteki Pomocniczej b. Biura "[...]" MSW - zawiera zapis z dnia [...].02.1984 r. - figurant [...], nr archiwalny [...].

Analiza materiałów odnalezionych w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej wykazała, że wśród ww. dokumentów znajdują się dokumenty spełniające kryteria opisane w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji.

Organ wskazał, że mikrofilm akt o sygn. [...]- zawiera teczkę personalną i teczkę pracy tajnego współpracownika ps. "[...]" nr rejestracyjny [...], w których znajdują się dokumenty potwierdzające, że wnioskodawca, w okresie od dnia [...] października 1981 r. do dnia [...] listopada 1981 r. odbywał spotkania z funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa, któremu przekazywał informacje. W ww. dokumentach znajdują się również dokumenty wytworzone przy udziale L. M. tj. kwestionariusz osobowy, z którego wynika, że L. M. zobowiązał się do współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa i przyjął pseudonim "[...]" oraz notatki służbowe sporządzone z rozmów z TW "[...]" odbywających się w lokalu gastronomicznym i hotelu w dniach: 28 i 30 października 1981 r. oraz 6 i 16 listopada 1981 r. W aktach sprawy znajdują się również dokumenty wytworzone przy udziale wnioskodawcy w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa, a mianowicie opis rezultatu pozyskania, postanowienie o rozwiązaniu współpracy z tajnym współpracownikiem oraz informacja operacyjna dotycząca rozwiązania współpracy. Ponadto z zapisów na karcie [...] z [...] b. Biura "[...]" MSW wynika również, że L. M. rejestrowany był przez Wydz. [...] do nr [...] oraz, że w dniu 16 sierpnia 1985 r., z powodu wyjazdu ww. do [...] zdjęto z ewidencji. Powyższe potwierdzają również zapisy karty [...] z kartoteki odtworzeniowej b. Biura "[...]" MSW zawierające dane pełne wnioskodawcy oraz informację o dacie rozpoczęcia i zakończenia współpracy TW "[...]" ze Służbą Bezpieczeństwa. Tym samym zdaniem organu wskazane dokumenty spełniają kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, tj. były wytworzone przy udziale wnioskodawcy w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa.

Odnosząc się do treści odwołania L. M. organ wyjaśnił, że Prezes Instytutu Pamięci Narodowej w wydanych decyzjach nie rozstrzyga o współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie informuje o treści dokumentów znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy-o działaczach opozycji. Organ nie prowadzi też postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach.

Z obowiązujących przepisów prawa wynika jednoznacznie, że Prezes Instytutu Pamięci ma ustalić w toku postępowania administracyjnego w pierwszej kolejności - okoliczności wskazane w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji, po drugie zaś - czy w archiwum Instytutu Pamięci znajdują się dokumenty o cechach określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, a nie ustalać przebieg ewentualnej tajnej współpracy. W postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, przedmiotem postępowania nie jest bowiem ocena prawdziwości faktów opisanych w dokumentach organów bezpieczeństwa państwa, a jedynie stwierdzenie, że w zasobach Instytutu Pamięci Narodowej istnieją określone dokumenty spełniające konkretne cechy.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej ma obowiązek działania tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa i nie ocenia, czy zastosowane przez ustawodawcę kryteria nie są zbyt surowe, lub czy nie eliminują z kręgu beneficjentów ustawy mniej albo bardziej licznego grona osób.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. M. Wskazał w niej, że w odwołaniu opisał że załatwiał paszport i jako szef Komisji Interwencyjnej [...] próbował zdobyć informacje na użytek organizacji. W uzupełnieniu skargi wniesionym przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzucono:

I. Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie:

1) naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie materiału dowodowego w całości, w szczególności nieuwzględnienie pism skarżącego i przedstawianych przez niego dokumentów, w których wyjaśniał on okoliczności, w jakich kontaktował się z funkcjonariuszami służb PRL,

2) naruszenie przepisu art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne uzasadnienie dlaczego organ administracji uznał za udowodniony fakt wykonywania przez skarżącego czynności w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, poprzez błędne zakwalifikowanie niektórych dokumentów IPN jako "wytworzonych przez skarżącego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora".

Wniesiono o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ ma obowiązek weryfikacji czy zgromadzone dokumenty są dokumentami o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji. Przedstawione przez skarżącego wyjaśnienia dotyczące okoliczności spotkań z funkcjonariuszem SB zostały pominięte i stały się jedną z podstaw udzielenia decyzji odmownej. Aby dokonać rzetelnej oceny jaki charakter mają zgromadzone w archiwum dokumenty, organ powinien brać pod uwagę inne czynniki, w tym wyjaśnienia samego zainteresowanego. Uzasadnienie decyzji jest niewystarczające i nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 kpa. Organ nie kwestionował prawdziwości przytaczanych przez skarżącego wyjaśnień, a mimo to oparł rozstrzygnięcie jedynie na tym, że w archiwach IPN znajdują się określone dokumenty. W przypadku części z nich istnieją uzasadnione wątpliwości co do możliwości zakwalifikowania ich jako dokumentów o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji. Można zdaniem skarżącego mieć wątpliwości co do uznania za takie dokumenty notatek służbowych z października i listopada 1981 r. L. M. nie miał świadomości z kim się spotyka. Trudno w tej sytuacji uznać, że pozostawały w związku z czynnościami tajnego współpracownika. Skarżący nie mógł mieć wpływu na treść notatki służbowej, nie znał jej treści, a więc nie można twierdzić, że taki dokument został wytworzony przy jego udziale.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W ocenie sądu Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem decyzja prezesa IPN nie narusza przepisów prawa w stopniu, który uzasadniałby konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego. Zdaniem sądu organ naruszył przepisy postępowania dotyczące czynnego udziału strony w tym postępowaniu oraz wymóg prawidłowego uzasadnienia stanowiska organu, a więc zasad wynikających z art. 10 i 107 § 3 kpa. Naruszenie nie miało jednak wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Przede wszystkim skarżący z naruszenia jego czynnego udziału w tym postępowaniu w wyniku nie udostępnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w celu zajęcia stanowiska nie wywodzi żadnych skutków. Z kolei argumentacja organu przemawiająca za prawidłowością stanowiska, choć lakoniczna i zawierająca niejasności, znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Dlatego brak rzetelności organu w tym zakresie nie może prowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Stosownie do treści art. 4 ustawy o działaczach i opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015r., poz. 693, z późn. zm.) status działacza opozycji lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje między innymi (pkt 2) osobie co do której w archiwum IPN nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Według art. 5 ust 1 w/w ustawy status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych potwierdza w drodze decyzji administracyjnej szef urzędu ds. Kombatantów i osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez prezesa IPN, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacze opozycji lub osoby represjonowanej spełnia warunki o których mowa w art. 4 tej ustawy .

Niewątpliwie rację ma Prezes IPN twierdząc, że w wydawanej decyzji nie rozstrzyga ani o statusie działacza lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, dlatego nie ocenia działalności skarżącego. Słusznie też organ twierdzi, że jego rolą jest wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum IPN według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy.

W sprawie nie jest sporne odnalezienie w wyniku kwerendy zasobów archiwalnych IPN m.in. mikrofilmu akt o sygn. [...] t. 1 i t. 2 zawierającego teczkę personalną i teczkę pracy tajnego współpracownika ps. "[...]" nr rej. [...], w których znajdują się notatki potwierdzające, że w okresie od [...] października 1981 r. do dnia [...] listopada 1981 r. odbywał spotkania z funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa, któremu przekazywał informacje. W tych materiałach znajdują się również dokumenty, z których wynika że L. M. zobowiązał się do współpracy ze służbą bezpieczeństwa i przyjął pseudonim "[...]". W aktach sprawy znajdują się również notatki służbowe sporządzone z rozmów z TW "[...]" odbywających się w lokalu gastronomicznym i hotelu w dniach [...] i [...] października 1981 r. oraz [...] i [...] listopada 1981 r. W odnalezionych materiałach znajdują się także tego rodzaju dokumenty jak: opis rezultatu pozyskania, postanowienie o rozwiązaniu współpracy z tajnym współpracownikiem oraz informacja operacyjna dotycząca rozwiązania współpracy, a także karta [...] z [...] b. Biura "[...]" MSW z której wynika, że L. M. był rejestrowany przez Wydz. [...] do nr [...] oraz że w dniu [...] sierpnia 1985 r. z powodu wyjazdu do [...] zdjęto go z ewidencji.

Skarżący neguje swój udział w powstaniu dokumentów, świadomość współpracy w zakresie przekazywania danych służbom bezpieczeństwa, wybiórczą, a tym samym nieuprawnioną, bo pomijającą wyjaśnienia skarżącego i jego ówczesną motywację, ocenę organu wskazującą na jego współpracę ze służbami bezpieczeństwa.

Zarzuty i twierdzenia skarżącego nie są zasadne.

Zestawienie odnalezionych dokumentów opisanych w uzasadnieniu decyzji wykazało związek pomiędzy wytworzeniem dokumentów, udziałem skarżącego w ich wytworzeniu i kwalifikacją tych czynności jako wykonywanych w ramach jego działania w charakterze tajnego informatora, a wcześniej pomocnika. Wynikająca z dokumentów rola tajnego współpracownika odpowiada charakterowi działań tajnego informatora dlatego też nie ma znaczenia, że w przepisie (art. 4 pkt 2 w/w ustawy) nie użyto identycznego pojęcia jak występujące w dokumentach służb bezpieczeństwa. Wyszczególnione dokumenty wskazują niewątpliwie, że skarżący był traktowany przez służbę bezpieczeństwa jako tajny współpracownik, a przed formalnym rozpoczęciem współpracy potwierdzonym rejestracją i nadaniem pseudonimu, jako pomocnik (figurant) przy operacyjnym zdobywaniu informacji. Część notatek opisujących spotkania ze skarżącym i przekazane przez niego treści (informacje) jak notatki ze spotkań w dniach [...] i [...] października 1981 r. dotyczą rozmów i przekazywanych informacji tuż przed podjęciem formalnej współpracy jako TW "[...]".

Istotą postępowania prowadzonego przez Prezesa IPN w przedmiocie stwierdzenia czy dana osoba spełnia warunki określone w art. 4 w/w ustawy jest wyłącznie ustalenie czy w zasobach IPN znajdują się dokumenty dotyczące tej osoby spełniające kryteria określone w art. 4 pkt 2 ustawy.

Obowiązkiem organu w tego rodzaju postępowaniu było więc wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych wg skonkretyzowanych w przepisie kryteriów i sformułowanie oceny czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę skarżącego ze służbami bezpieczeństwa i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Organ relacjonuje zatem, a nie ocenia co w odniesieniu do zagadnienia współpracy i jednocześnie, co najmniej udziału danej osoby w ich wytworzeniu, przedstawiają dokumenty znajdujące się w zasobach IPN. Nie przedstawia więc relacji i wniosków wynikających ze wszystkich dokumentów znajdujących się w zasobach archiwalnych, ani ze stanowiska skarżącego. Nie konfrontuje tych dowodów. Rolą organu wyznaczoną przez wskazany przepis ustawy nie jest więc ani ocena prawdziwości dokumentów, ani prawdziwości opisanych w nich zdarzeń, ani wiarygodności osób wytwarzających dokumenty, ani też ustalanie czy wynikająca z dokumentów współpraca miała w rzeczywistości miejsce.

Dlatego też wbrew oczekiwaniom skarżącego organ prowadzący przedmiotowe postepowanie nie jest uprawniony do oceny w oparciu o całokształt dokumentów znajdujących się w jego zasobach czy skarżący współpracował świadomie, a więc czy w tamtej rzeczywistości, działania jego bądź zaniechania odpowiadały pojęciu współpracy ze służbami bezpieczeństwa. Organ nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie. Ustawa upoważnia organ wyłącznie do przedstawienia zawartości zasobów archiwalnych według ściśle określonych kryteriów.

W ocenie sądu organ prawidłowo ocenił, że kluczowe w tym postępowaniu dokumenty – notatki sporządzone przez funkcjonariusza ze spotkań i prowadzonych rozmów ze skarżącym, późniejszym TW "[...]" w dniach [...] i [...] października 1981 r. oraz [...] i [...] listopada 1981 r. zostały wytworzone przy udziale skarżącego, a zestawienie ich treści z pozostałymi informacjami wynikającymi z zasobów IPN (przede wszystkim z teczki personalnej i teczki pracy TW "[...]") wskazuje na wytworzenie dokumentów w ramach działań operacyjnych związanych ze zdobywaniem informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Sporządzone notatki z tych spotkań nazwane informacjami operacyjnymi wskazują, że w trakcie spotkania w dniu [...] października 1981 r. TW [...] zrelacjonował sytuację w regionie oraz opinie na temat aktualnych wydarzeń, a były to m.in. strajk ostrzegawczy, konflikt w składzie prezydium, podczas spotkania w dniu [...] października 1981 r. zdał m.in. relację z posiedzenia Komisji Rewizyjnej, na spotkaniu w dniu [...] listopada 1981 r. zrelacjonował przebieg zebrania Komisji Interwencyjnej oraz omówił działalność osób pozostających w operacyjnym zainteresowaniu, a w trakcie spotkania w dniu [...] listopada 1981 r. przekazał informację o sytuacji w Komisji Interwencyjnej. Także notatki sporządzone w dniach [...] i [...] października 1981 r. zdaniem sądu zostały wytworzone przy udziale skarżącego. Notatka ze spotkania z dnia [...] października 1981 r. opisuje, że L. M. przekazał wówczas informacje dotyczące składu osobowego Komisji Interwencyjnej, zebrań komisji, regulaminu, struktury organizacyjnej, sposobu przyjmowania interwencji. Z notatki dotyczącej spotkania w dniu [...] października 1981 r. wynika z kolei, że L. M. przekazał podczas spotkania informacje o sytuacji na ostatnim posiedzeniu zarządu regionu i zawieszeniu działalności przez niektórych jego członków (m.in. Z. R., H. W.). W konsekwencji ocena, iż dokumenty te spełniają przesłanki określone w art. 4 pkt 2 ustawy jest zasadna.

Zdaniem sądu udział w wytworzeniu dokumentu należy definiować nie tylko jako bezpośredni wkład skarżącego w powstanie dokumentu. Definiować tak można i należy także chociażby pośrednie, jednak dostatecznie sprecyzowane oddziaływanie, rolę, wpływ w jego wytworzenie. Biorąc bowiem pod uwagę okoliczności w jakich funkcjonowała ewentualna tajna współpraca nie można zakładać, że udział w wytworzeniu dokumentu zawsze polegać musiał na osobistym uczestnictwie w jego opracowaniu i podpisaniu.

Udział w wytworzeniu dokumentu może polegać więc, jak w przypadku części dokumentów ujawnionych w ramach tego postępowania tj. wskazanych notatek, na wykorzystaniu w dokumencie informacji pochodzących od skarżącego. Informacje zawarte we wskazanych notatkach są przykładem pośredniego udziału w wytworzeniu dokumentu stanowiącego rezultat czynności operacyjnych, gdyż zawierają dokładny opis przekazywanych przez skarżącego danych, dotyczących konkretnych osób i zdarzeń, nawet struktury organizacyjnej, które mają znaczenie dla działalności operacyjnej służb, poszerzania wiedzy o funkcjonowaniu środowiska i stanowią nawet podstawę do ingerencji służb w środowisko opozycyjne.

Sąd nie podziela stanowiska organu, że także taki dokument jak postanowienie o rozwiązaniu współpracy należy traktować jako dokument powstały przy udziale skarżącego, gdyż nie ma do tego żadnych przesłanek. Dokument ten stanowi całkowicie samodzielny wytwór osoby go sporządzającej. Jednak za taki dokument należy uznać dokument o nazwie rezultat pozyskania, bowiem wynika z niego, że skarżący potwierdził negatywny wpływ Z.Z. R. na działalność [...] (a więc przekazał taką informację).

Krytycznie sąd ocenia niedostateczny poziom uzasadnienia w zakresie istotnej dla sprawy argumentacji dotyczącej oceny przesłanki wytworzenia odnalezionych dokumentów przy udziale skarżącego do czego organ był niewątpliwie zobowiązany, jednak to naruszenie nie miało wpływu na wynik sprawy wobec oczywistego materiału dowodowego.

Przedmiotowe postępowanie służy więc wyłącznie przedstawieniu materiałów znajdujących się w zasobach IPN i tylko w określonym przez ustawodawcę wąskim zakresie. Nie jest więc postępowaniem lustracyjnym prowadzonym w przedmiocie wyjaśnienia sytuacji danej osoby w związku z istniejącym całokształtem materiałów dowodowych potwierdzających bądź przeczących współpracy z organami bezpieczeństwa. Sposób postępowania skarżącego i charakter kontaktów z przedstawicielami służb z punktu widzenia intencji, jak też oceny czy spełniają przesłanki współpracy mógłby być oceniany w postępowaniu lustracyjnym prowadzonym przez sąd.

Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem organu, że szczególny tryb udostępniania dokumentów na podstawie przepisów ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej wyłącza konieczność zapoznania strony z materiałami zakończonego postępowania, jednak naruszenie zasad postępowania administracyjnego dotyczącego udziału stron w postępowaniu nie miało w tym przypadku znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.