Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 185/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-09-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 137 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świstak Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2018 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda, decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 , dalej: "K.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r., nr [...], w przedmiocie: zwrotu na rzecz L. K. w [...] części, P. O. w [...] części nieruchomości stanowiącej własność M. P., zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy P. - Stare M. w P., położonej w P., przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...] projektowana działka nr [...] (533 m2) (pkt 1 decyzji); zobowiązaniu osób wymienionych powyżej do zwrotu na rzecz M. P. określonych kwot stanowiących odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość (pkt 2 decyzji); zatwierdzeniu podziału działki położonej w P., [...], arkusz mapy 27, działka nr [...] o powierzchni 1 046 m2, na działkę nr [...] o powierzchni 513 m2 i [...] o powierzchni 533 m2 zgodnie z mapą projektu podziału stanowiącego załącznik do decyzji (pkt 3 decyzji); odmowy zwrotu na rzecz L. K. i P. O. nieruchomości położonej w P., stanowiącej projektowaną działkę nr [...] o powierzchni 513 m2 (pkt 4 decyzji).

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie przytoczono w pierwszej kolejności treść rozstrzygnięcia decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2017 r. oraz wskazano, że od decyzji powyższej odwołanie wniosło M. P. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 2147 z późn. zm. zwana dalej "u.g.n.") oraz przepisów prawa procesowego, tj. art 7, art 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Następnie Wojewoda wskazał, że na podstawie umowy sprzedaży – aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 1975 r. rep. [...] - zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1974 r., Nr 10, poz. 64) Skarb Państwa - Zarząd Dróg i Mostów w P. nabył, z przeznaczeniem pod komunikację, od F. O. i T. O. nieruchomość, oznaczoną jako działka nr [...], ark. [...], pow. 1046 m2, KW [...] położoną w P. w rejonie [...]. W piśmie z dnia [...] października 2014 r. Urząd M. P. Wydział Urbanistyki i Architektury wskazał, iż wymieniona działka znajdowała się na terenie, dla którego w latach 1975-1985 obowiązywał plan ogólny zagospodarowania przestrzennego M. P. zatwierdzony przez Wojewodę w dniu [...] sierpnia 1975 r., stanowiący integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...]. z dnia [...] października 1977 r. (Dz. U. W.R.N. Nr 14, poz. 110). Zgodnie z rysunkiem powyższego planu przedmiotowa nieruchomość oznaczona była jako tereny otwarte – tereny ogrodów działkowych.

Dla terenu przedmiotowej działki obowiązywał plan szczegółowy [...]. 1979 r. Plan ten został zatwierdzony Zarządzeniem nr [...] Prezydenta M. P. z dnia [...] sierpnia 1979 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Woj. Nr [...] poz. 126 z 1979 r. W przedmiotowym planie działka objęta wnioskiem o zwrot znajdowała się prawdopodobnie w jednostce B na terenie oznaczonym symbolem: 1 ZP – stan istniejący użytkowania terenu 1977 r.: istniejący zakład przem., ogrody oraz dom jednorodz., przeznaczenie terenu w planie perspektywicznym: zieleń przydrożna urządzona trasy E8, ustalenia realizacyjne: zakaz zabudowy i rozbudowy bud. istn. zadrzewienie terenu; 2 ZP - stan istniejący użytkowania terenu 1977r.: istniejące ogrody i pola uprawne, przeznaczenie terenu w planie zieleń przydrożna trasy K8, ustalenia realizacyjne: zakaz zabudowy. Urządzona zieleń przydrożna; 17 KN IV - stan użytkowania terenu 1977 r.: istniejąca droga klasy N IV /cz. ul. [...]/, przeznaczenie terenu w planie perspektywicznym: rozbudowa i przebudowa drogi na ulicę, ustalenia realizacyjne: szer. pasa jezdni 7,0 m, normatywnie linie rozgraniczające.

Dla terenu wnioskowanej działki zostały wydane następujące decyzje o pozwoleniu na budowę: decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r. dla inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji deszczowej z rur PVC-U 0300 mm o długości ok. 91 m przy [...] w P. przewidzianej do realizacji na terenie działki nr [...], ark. [...], obr. [...] decyzja nr [...] r. z dnia [...] lipca 2013 r. dla inwestycji polegającej na budowie łącznicy zjazdowej z ul. [...] w ul. [...] w P. wraz z niezbędną infrastrukturą oraz usunięcie kolizji z istniejącą infrastrukturą przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], ark.[...], obr. [...].

W toku postępowania o zwrot nieruchomości ustalono, na podstawie informacji Zarządu Dróg Miejskich z dnia 09 marca 2015 r., iż działka nr [...] z arkusza mapy [...], obręb K. w części zajęta jest pod układ drogowy [...]. Realizacja inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] prowadzona była w latach 1974 -1975, pod nazwą Wylot Zachodni Trasa E8. Inwestycja realizowana była ze środków budżetu M. P.. Na części przedmiotowej działki znajduje się infrastruktura techniczna podziemna i naziemna. Część działki znajduje się w układzie drogowym ulicy [...] i [...] i stanowi w części w rozumieniu ustawy o drogach publicznych drogę publiczną.

W toku prowadzonego postępowania otrzymano również informację Okręgowego Zarządu [...] Związku Działkowców, która stwierdzała, iż wskazana działka nie była w zasobie PZD i nie były realizowane żadne zadania inwestycyjne w latach 1975-1985. Poszukiwania w Archiwum Państwowym uchwały Prezydium Rady N. M. P. nr [...] z dnia [...] września 1966 r. przyniosły wynik negatywny.

Wojewoda wskazał następnie, że zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, że uprawnionymi do zwrotu nieruchomości są L. K. w udziale [...] części i P. O. w udziale [...]. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. Starosta P. wyznaczył uprawnionego geodetę jako biegłego do sporządzenia podziału przedmiotowej nieruchomości w celu sporządzenia projektu podziału wskazanej nieruchomości. W dniu [...] lutego 2016 r. Starosta P. zawiadomił, iż w dniu [...] marca 2016 r. zostaną przeprowadzone oględziny nieruchomości w związku z projektowanym jej podziałem z działki nr [...] na projektowane działki [...] i [...].

Na mocy postanowienie z dnia [...] marca 2016 r., w dniu [...] kwietnia 2016 r. sporządzony został operat szacunkowy, autorstwa rzeczoznawcy majątkowego B. W. określający wartość nieruchomości będącej przedmiotem niniejszego postępowania. Wartość nieruchomości wg stanu z dnia wywłaszczenia i cen na dzień wyceny została określona na łączną kwotę [...]zł. Wartość nieruchomości wg stanu z dnia zwrotu i cen na dzień wyceny została określona na kwotę [...]zł. Natomiast aktualna wartość nieruchomości wynosi [...] zł. W dniu [...] czerwca 2016 r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem rzeczoznawcy majątkowego.

W dalszej kolejności organ II instancji scharakteryzował przepisy regulujące instytucje zwrotu wywłaszczonej nieruchomości podnosząc, że w sprawie bezspornym pozostaje, że na podstawie umowy sprzedaży z [...] kwietnia 1975 r., zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zbyto na rzecz Skarbu Państwa - Zarząd Dróg i Mostów w P., z przeznaczeniem pod komunikację, niezabudowaną nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...], ark. 27, o powierzchni 1,0758 ha. Jak wynika z opinii Urzędu Dzielnicowego [...], Wydziału Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 1974 r., [...], przedłożonej do przedmiotowego aktu notarialnego, nieruchomość położona w P. przy ul. [...], zgodnie z ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego M. P., zaktualizowanym uchwałą Prezydium Rady N. M. P. nr [...] z dnia [...] grudnia 1968 r., była przeznaczona pod komunikację. Urząd Dzielnicowy [...], Wydział Rolnictwa, L. i Skupu [...] marca 1975 r. zezwoleniem znak: [...], przedłożonym do przedmiotowego aktu notarialnego, wyraził zgodę na przeznaczenie gruntów rolnych w tym również gruntu F. małżonków O. o powierzchni 1,0758 ha, na cele nierolnicze i nieleśne w związku z budową trasy E8, odcinek zachodni w P., przy ul. [...]. Z analizy porównawczej opisu i mapy z księgi wieczystej KW [...] przesłanej pismem z dnia [...] marca 2015 r. przez Sąd Rejonowy w P. sporządzonej dla dawnej działki nr [...] z arkusza mapy 27, obrębu [...] oraz aktualnej dacie oszacowania w operacie szacunkowym z dnia [...] kwietnia 2016 r. (poświadczonym dnia [...] sierpnia 2017 r.) ustalono, że dawnej działce [...] dziś odpowiadają działki nr [...], [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy [...], obrębu [...].

Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu M. P. pismem z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] poinformował, że w latach 1975-1985 obowiązywał plan ogólny zagospodarowania M. P. zatwierdzony przez Wojewodę [...] w dniu [...] sierpnia 1975 r. stanowiący integralną część planu zagospodarowania przestrzennego Województwa Poznańskiego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] W.R.N. z dnia [...] października 1977 r. zgodnie z rysunkiem ww. planu przedmiotowa nieruchomość oznaczona była jako tereny otwarte - tereny ogródków działkowych. Dla tego terenu obowiązywał plan szczegółowy [...] 1979 r. Plan ten został zatwierdzony Zarządzeniem nr [...] Prezydenta M. P. z dnia [...].08.1979 r. ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Woj. Nr [...] poz. 126 z 1979 r. W ww. planie przedmiotowa działka

Dokonane w dniu [...] marca 2015 r. oględziny nieruchomości wskazały, że działka nr [...] od strony północnej jest porośnięta roślinnością spontaniczną (chwasty). Od strony południowej, część ulicy [...], na której również znajdują się drzewa i część trawnika przy ul. [...]. Powyższy fragment ul. [...] stanowi zjazd z ul. [...]. W części północnej teren jest natomiast niezagospodarowany. Odpowiada to pismu Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] maja 2015 r., gdzie wskazano, że działka nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu [...] w części zajęta jest pod układ drogowy [...]. Realizacja inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] prowadzona była w latach 1974-1975 pod nazwą Wylot Zachodni Trasa E8. Inwestycja realizowana była ze środków budżetu M. P.. Na części przedmiotowej działki znajduje się infrastruktura techniczna podziemna i naziemna. Część przedmiotowej działki znajduje się w układzie drogowym ulicy [...] i Gorajskiej i stanowi ona w części drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

Mając powyższe na względzie Wojewoda uznał, że cel wywłaszczenia został częściowo zrealizowany, co uzasadniało dokonanie przez biegłego podziału przedmiotowej nieruchomości. Stąd, w stosunku do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] po podziale działka nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...] spełnione zostały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. bowiem w terminach przewidzianych w powyższym, przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu komunikacji tj. budowy ulicy ani celu tego nie zrealizowano. W stosunku do projektowanej działki nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany według art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie rozpoczęto prace związane z realizacją celu komunikacji tj. budowy ul. [...] i cel ten zrealizowano.

W dalszej kolejności organ II instancji ocenił przedłożony w toku prowadzonego postępowania operat szacunkowy, konkludując, że jest on w swojej treści spójny w zakresie doboru nieruchomości podobnych, ustalonych cech rynkowych wycenianych nieruchomości i przypisanych im wag.

Konkludując Wojewoda podzielił argumentację zawartą w decyzji organu I instancji, że wywłaszczona w 1975 r. na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, której właścicielami byli poprzednicy prawni wnioskujących o zwrot tej nieruchomości, nie została w całości zagospodarowana zgodnie z celem, na jaki wywłaszczenie nastąpiło (przeznaczenie pod komunikację). Tym samym, w takim zakresie, w jakim nie nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia, uzasadniony był zwrot tej części nieruchomości na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli. Natomiast w zakresie, w jakim nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa trasy E8, odcinek zachodni w P. przy ul. [...]), uzasadniona była odmowa zwrotu tej części wywłaszczonej nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. P. podnosząc zarzut naruszenia skarżonej decyzji naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. oraz naruszenie art. 7, oraz art. 77 i art. 80 K.p.a. Na podstawie tak wywiedzionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W ocenie Miasta okolicznością bezsporną pozostaje, że celem wywłaszczenia był związany z budową trasy E-8, odcinek zachodni w P. przy ul. [...] Zgromadzony przez organy materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia 09 czerwca 2015 r., poinformował, że realizacja inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] prowadzona była w latach 1974 – 1975 r. pod nazwą Wylot Zachodni Trasa E-8. Na części przedmiotowej działki znajduje się infrastruktura techniczna podziemna i naziemna część działki znajduje się w układzie drogowym ulicy [...] i [...] i stanowi ona część drogi publicznej w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Z powyższego wynika, że budowa ulicy [...] i Gorajskiej została zrealizowana, a modernizacja i rozbudowa trwa nadal. Przedmiotowa nieruchomość stanowi część ulicy [...], a część podlegająca zwrotowi stanowi pas zieleni ochronnej znajdujący się pomiędzy ulicą W. a ulicą [...]. Na postawie danych informacji przestrzennej ustalono, że nieruchomość stanowiąca działkę [...], figuruje w tych danych jako droga. Tym samym Wojewoda wadliwe uznał, że spełnione zostały przesłanki zbędności określone w przepisie art. 137 ust. 1 u.g.n. stosunku do części wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie skarżącej materiał dowodowy zebrany w toku postępowania wykazał, że cel nabycia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa został zrealizowany w postaci wybudowania ulicy [...] - budowa trasy E-8 odcinek zachodni.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wyjaśniono, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że działka o nr [...] (stanowiącą część drogi publicznej) nie podlega zwrotowi, gdyż zrealizowano na niej cel wywłaszczenia, poprzez budowę ulicy [...] natomiast działka [...] (przeznaczoną do zwrotu) podlega zwrotowi ze względu na to, że nie zrealizowano tutaj celu wywłaszczenia określonego w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 1975 r. Podnoszone na etapie skargi argumenty, że decyzje dotyczące działki nr [...] podjęte w 2013 r. (decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji deszczowej z rur PVC-U oraz decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. dla inwestycji polegającej na budowie łącznicy zjazdowej z ul. [...] w ul. [...] w P. wraz z niezbędną infrastrukturą oraz usunięcie kolizji z istniejącą infrastrukturą) nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem organu II instancji budowa sieci kanalizacyjnej nie mieści się w ramach celu określonego w akcie notarialnym w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej działki.

Jak wynika z oględzin teren zwracanej nieruchomości w dalszym ciągu jest porośnięty roślinnością spontaniczną niekoszoną, na działce znajdują się 2 drzewa (od strony północnej i od strony południowej - drzewa wieloletnie). Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych wskazano, że dla stwierdzenia celu wywłaszczania, jakim jest realizacje infrastruktury, konieczne jest stwierdzenie, że infrastruktura ta jest urządzona, a co najmniej musi być widoczna pewna koncepcja zagospodarowania. Tego w sprawie niniejszej, wbrew przekonaniu skarżącej, nie da się zauważyć. Dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu oględzin oraz zawarta w opinii biegłego złożona do akt sprawy świadczą o zupełnym niezagospodarowaniu spornej nieruchomości i o ciągłości takiego stanu od lat. Skarżąca nie wykazała, by istniała jakaś koncepcja zagospodarowania spornej działki dla potrzeb celu wywłaszczenia, która jest w trakcie realizacji. Skarżąca nie wykazała, by zagospodarowanie w części wywłaszczonej spornej nieruchomości jako ulicy zostało zaplanowane i jest realizowane lub ma być realnie wykonane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia prawidłowości decyzji Wojewody, który utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] w przedmiocie zwrotu części nieruchomości stanowiącej własność M. P., oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb K., arkusz mapy [...], działka nr [...] projektowana działka nr [...] (533 m2) oraz o odmowie zwrotu na rzecz nieruchomości położonej w P., stanowiącej projektowaną działkę nr [...] o powierzchni 513 m2.

Stosownie do treści art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Równocześnie, stosownie do treści art. 137 ust. 2 powołanej powyżej ustawy, jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część.

W tym miejscu Sąd zauważa, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r., sygn. P 38/11 orzekł, iż art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia. Jeśli zaś w dniu złożenia wniosku o zwrot, cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu, które im przysługiwało przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z 2003 r. tj. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Trybunał nie stwierdził w takiej sytuacji naruszenia art. 2 Konstytucji ani konieczności ochrony zasady samodzielności jednostek samorządu terytorialnego (art. 165 ust. 1 Konstytucji). Z wyroku tego wynika, że organ rozpoznając sprawę o zwrot nieruchomości wywłaszczonej przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (co ma miejsce w niniejszej sprawie), po jednoznacznym ustaleniu celu wywłaszczenia, bada czy cel ten został zrealizowany na dzień złożenia wniosku o zwrot. Tylko bowiem w razie ustalenia, że w tej dacie nie został on zrealizowany, możliwe jest orzeczenie zwrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2908/15, Baza NSA).

Analiza akt sprawy oraz wniesionych skarg wskazuje, że zasadniczy spór w niniejszej sprawie sprowadza się do problemu, czy na całej wywłaszczonej działce został zrealizowany cel publiczny określony w akcie notarialnym, a więc czy przedmiotowa działka stała się zbędna na ten cel zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. Okolicznością bezsporną, nie kwestionowaną przez Miasto pozostaje bowiem, że celem wywłaszczenia , zgodnie z treścią umowy sprzedaży z [...] kwietnia 1975 r., zawartej w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, zbyto na rzecz Skarbu Państwa – Zarząd Dróg i Mostów w P., z przeznaczeniem pod komunikację.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym dokonane w dniu [...] marca 2015 r. oględziny nieruchomości wskazują, że działka nr [...] od strony północnej jest porośnięta roślinnością spontaniczną (chwasty). Od strony południowej, część ulicy [...], na której również znajdują się drzewa i część trawnika przy ul. [...]. Powyższy fragment ul. [...] stanowi zjazd z ul. [...]. W części północnej teren jest natomiast niezagospodarowany. Ten stan zagospodarowania odpowiada pismu Zarządu Dróg Miejskich w P. z dnia [...] maja 2015 r., gdzie wskazano, że działka nr [...] z arkusza mapy [...], obrębu [...] w części zajęta jest pod układ drogowy [...]. Realizacja inwestycji polegającej na budowie ulicy [...] prowadzona była w latach 1974 – 1975 pod nazwą Wylot Zachodni Trasa E8. Inwestycja realizowana była ze środków budżetu M. P.. Na części przedmiotowej działki znajduje się infrastruktura techniczna podziemna i naziemna. A więc niewątpliwie część działki objętej wnioskiem o zwrot znajduje się w układzie drogowym ulicy [...] i [...] i stanowiąc w części drogę publiczną w rozumieniu ustawy o drogach publicznych.

Mając powyższe na względzie Wojewoda zasadnie uznał, że cel wywłaszczenia został częściowo zrealizowany, co uzasadniało dokonanie przez biegłego podziału przedmiotowej nieruchomości. Stąd, w stosunku do nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] po podziale działka nr [...] z arkusza mapy [...] obrębu [...] spełnione zostały przesłanki zbędności określone w art. 137 ust. 1 u.g.n. bowiem w terminach przewidzianych w powyższym, przepisie nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu komunikacji tj. budowy ulicy ani celu tego nie zrealizowano. W stosunku do projektowanej działki nr [...] cel wywłaszczenia został zrealizowany według art. 137 ust. 1 u.g.n., bowiem w terminach przewidzianych w ww. przepisie rozpoczęto prace związane z realizacją celu komunikacji tj. budowy ul. [...] i cel ten zrealizowano.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że jak zasadnie wywiedziono w treści odpowiedzi na skargę decyzje dotyczące działki nr [...] podjęte w 2013 r. (decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie inwestycji polegającej na budowie sieci kanalizacji deszczowej z rur PVC-U oraz decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. dla inwestycji polegającej na budowie łącznicy zjazdowej z ul. [...] w ul. [...] w P. wraz z niezbędną infrastrukturą oraz usunięcie kolizji z istniejącą infrastrukturą) nie zasługują na uwzględnienie. Po pierwsze, budowa sieci kanalizacyjnej nie mieści się w ramach celu określonego w akcie notarialnym w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej działki, a po drugie decyzje powyższe zostały wydane po wejściu w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami (co ma miejsce w niniejszej sprawie) oraz po złożeniu wniosku o zwrot (co miało miejsce w dniu 10 września 2012 r.).

Mając powyższe na względzie przyjąć należało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a wniesiona skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.