Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 705/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 240 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 705/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 listopada 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie: WSA Grzegorz Klimek WSA Michał Niedźwiedź Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2022 r. spraw ze skarg L.W. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/49/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/48/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2020 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/44/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2019 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/41/2022 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/37/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/36/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/35/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/34/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/33/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/32/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/31/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/30/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/28/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/27/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/23/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/26/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2018 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/25/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2019 r. - z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr: SKO.Pod./4140/24/2022 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego kwotę 1200 (tysiąc dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. nakazuje ściągnięcie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie) kwoty 2400 (dwa tysiące czterysta) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Obecnie zaskarżonymi do WSA w Krakowie decyzjami z 20 kwietnia 2022 r. o numerach szczegółowo opisanych w wyroku z 29 listopada 2022 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (SKO), utrzymało w zaskarżone decyzje Prezydenta Miasta Krakowa (PMK), którymi organ I instancji uchylił - po wznowieniu postępowania - poprzedzające je decyzje (decyzje wymiarowe ostateczne) ustalające L.W. (skarżący, podatnik) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za lata 2016, 2019-2021 oraz podatku od nieruchomości za lata 2016-2021 oraz ustalił skarżącemu wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego oraz podatku od nieruchomości za ww. okresy w znacznie wyższej wysokości (szczegółowy opis zapadłych w I instancji decyzji znajduje się w decyzjach SKO w aktach sprawy), uznając że wskazane nieruchomości powinny zostać opodatkowane wyższą stawką, przewidzianą dla nieruchomości zajętych na cel prowadzenia działalności gospodarczej.

Uzasadniając swoje decyzje, PMK podał, że zapadły one po wznowieniu postępowania z urzędu za poszczególne lata za nieruchomości stanowiące własność skarżącego w Krakowie oraz gospodarstwo rolne na trenie Miasta Krakowa oraz w gminie Mogilany (szczegółowy opis działek w decyzjach). Podstawę do wznowienia postępowania stanowił art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. póz. 800 z późn. zm., dalej: o.p.), gdyż w sprawach zakończonych decyzjami wymiarowymi ostatecznymi wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne oraz nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. W ocenie organu I instancji okolicznościami tymi były ustalenia organu dotyczące wpisów do ewidencji posiadanych przez skarżącego nieruchomości. Zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków Wydziału Geodezji Urzędu Miasta Krakowa w 2016-2021 r. L.W. figurował jako właściciel nieruchomości położonej w Krakowie przy ulicy [...] oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] o powierzchni łącznej 418,00 m2 zabudowanej budynkiem mieszkalnym o powierzchni 95 m2 (klasyfikacja geodezyjna). Ponadto 15 listopada 2017 r. skarżący nabył również działki [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna [...] (łączna powierzchnia 24 m2). Na podstawie wyjaśnień podatnika złożonych do protokołu ustalono, że budynek przy ul. [...] w Krakowie został podzielony faktycznie na cztery pomieszczenia od 19,80 m2 do ok. 29,46 m2. Trzy pomieszczenia są przedmiotem umów najmu zawieranych przez podatnika, a jedno jest wykorzystywane na własne cele mieszkaniowe podatnika. Organ podatkowy ustalił okresy obowiązywania zawieranych umów, które obowiązywały na okres nie krótszy niż rok z możliwością przedłużenia. Nieruchomości co do zasady wynajmowane były - według oświadczenia podatnika - w celu zapewniania potrzeb mieszkaniowych osób tam zamieszkujących. Podatnik we wrześniu 2019 r. formalnie rozpoczął działalność gospodarczą z kodem PKD 68.20.Z - wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Rozpoczęcie działalności nie wpłynęło na treść umów, częstotliwość ich zawierania oraz inne aspekty podpisywanych umów najmu. Budynek został wpisany do ewidencji środków trwałych prowadzonej działalności gospodarczej od września 2019 r., nie był budowany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Organ ustalił, że podatnik, poza nieruchomością przy ul. [...] , posiada jeszcze: nieruchomość przy ulicy [...] i [...] w Krakowie, ul. [...] oraz nieruchomość przy ul. [...] , które zostały podzielone na pomieszczenia stanowiące przedmiot umów najmu na okres co najmniej roku, a jeden lokal zajmuje skarżący dla działalności zawodowej, jak i lokal mieszkalny przy ul. [...] w Krakowie (najem).

W związku z powyższymi ustaleniami, PMK uznał, że podatnik faktycznie prowadził działalność gospodarczą, jeszcze przed jej rejestracją w 2019 r., a wskazane nieruchomości są jej przedmiotem. Dla ustalenia bowiem zobowiązania podatkowego od nieruchomości podstawowe znaczenie ma fakt zajęcia nieruchomości na cel prowadzenia działalności gospodarczej.

W wyniku rozpoznania odwołania podatnika, SKO utrzymało w całości w mocy zaskarżone decyzje PMK, decyzjami o których mowa na wstępie. SKO w szczególności podzieliło stanowisko PMK o spełnieniu w sprawie ustawowej przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. – tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych oraz nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję. Również zdaniem organu odwoławczego nową, nieznaną w dniu wydawania decyzji wymiarowych ostatecznych, okolicznością jest ustalenie organu, że skarżący jest właścicielem wielu nieruchomości "budynkowych" zlokalizowanych pod innym adresem, a zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej, o czym organ podatkowy nie wiedział, wydając odrębne decyzje w stosunku do każdej z nich. W związku z powyższym postała konieczność wznowienia tych postępowań od 2016 r. Wskazano przy tym na przedłużenie okresu przedawnienia w związku z brakiem ujawnienia przez podatnika w złożonych deklaracjach danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego zgodnie z art. 68 § 2 ust. 2 o.p.

W dalszej części uzasadnienia decyzji SKO szeroko przeanalizowało przesłanki, które doprowadziły organy podatkowe do ustalenia prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, jak: zorganizowanie, ciągłość i osiąganie zysku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucono naruszenie przepisów postępowania, poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postepowania oraz błędne ustalenie stanu faktycznego, a to nieuwzględnienie aktualnych wypisów za lata 2016 – 2021, nieuwzględnienie statusu nieruchomości, które są domami jednorodzinnymi (brak wydzielenia lokali), nieuwzględnienie materiału dowodowego dostarczonego przez skarżącego, błędne zakwalifikowanie nieruchomości jako zajętych na działalność gospodarczą. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 1a ust. 2a pkt 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 7 ust. 2 pkt 5a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (u.p.o.l.), art.3 ustawy - Prawo przedsiębiorców.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga okazała się uzasadniona, jednakże nie z powodu zgłoszonych zarzutów.

Najistotniejszą okolicznością w badanej sprawie jest okoliczność, że zaskarżone obecnie do WSA decyzje zostały wydane w trybie wznowienia postępowania, tj. postępowania nadzwyczajnego. Tryb ten – przewidziany w rozdziale 17 o.p. – charakteryzuje się cechami odmiennymi od zwykłego postępowania rozpoznawczego. Specyfika trybu wznowienia postępowania polega między innymi na tym, że co do zasady, postępowanie w tym przedmiocie składa się z dwóch etapów. Pierwszy z nich, zgodnie z art. 243 § 1 o.p., obejmuje badanie dopuszczalności wznowienia, a więc przesłanek formalnych zastosowania tej instytucji, tj. czy żądanie wznowienia postępowania pochodzi od uprawnionego podmiotu i dotyczy decyzji ostatecznej lub postanowienia, na które służy zażalenie i czy zachowany został termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania oraz czy strona wskazała jedną z podstaw wznowienia przewidzianych w art. 240 § 1 ww. ustawy. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek formalnych skutkuje odmową wznowienia postępowania. Jeżeli zaś wznowienie postępowania jest dopuszczalne, to stosownie do art. 243 § 1 organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz – jeżeli stwierdzone zostanie ich istnienie – co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 243 § 2). Innymi słowy, po wznowieniu postępowania organ podatkowy bada, czy postępowanie "zwykłe", w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte wadą wymienioną w art. 240 § 1, a jeżeli tak się stało, to przeprowadza także postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy podatkowej rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

W związku z powyższym zaakcentowania wymaga, że w postępowaniu nadzwyczajnym - wznowieniowym - granica badania sprawy jest zawężona do badania spełnienia przesłanek wznowieniowych, wskazanych w art. 240 § 1 o.p.

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organy podatkowe obu instancji błędnie uznały, że spełniła się przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., tj. wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Podstawę takiego uznania stanowiły ustalenia organu podatkowego I instancji dotyczące faktycznego prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, polegającej na wynajmowaniu lokali mieszkalnych w latach 2016-2021.

Nowymi faktami lub dowodami będą te z nich, które nie zostały uwzględnione przez organ podatkowy jako element faktyczny rozstrzygnięcia, przy czym muszą one istnieć w dniu wydania decyzji i nie być znane organowi. Natomiast pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał pierwotną decyzję rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. Ponadto, nowe dowody lub nowe okoliczności faktyczne mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, tj. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenia prawne, a więc wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

W badanej sprawie nie spełniła się wskazana przesłanka wznowienia postępowania, bowiem okoliczność, że organ podatkowy nie powiązał danych z ewidencji gruntów co do posiadanych przez skarżącego nieruchomości celem zorientowania się w skali prowadzonego wynajmu mieszkań oraz przeznaczenia ich na cele prowadzonej faktycznie działalności gospodarczej, nie stanowi ani nowej okoliczności faktycznej, ani nowego dowodu istniejących w dniu wydania decyzji i nieznanych organowi. Okoliczność ta była bowiem możliwa do ustalenia przez organ podatkowy w toku postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji ostatecznych (wymiarowych) za lata 2016-2021 w przedmiocie podatku od nieruchomości. Organ okoliczności tej nie dostrzegł, pomimo że dysponował pełnym materiałem dowodowym, a to danymi z ewidencji. Natomiast, jak już wyżej wyjaśniano, pod pojęciem dowodów lub okoliczności nieznanych organowi, który wydał pierwotną decyzję rozumieć trzeba tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały.

Podsumowując rozważania, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z błędną oceną stanu faktycznego pod względem prawnym dokonaną w postępowaniu zwyczajnym (wymiarowym), co nie może stanowić podstawy wznowienia. Niedopuszczalne jest bowiem sanowanie błędów postępowania zwyczajnego w postępowaniu nadzwyczajnym.

W konsekwencji Sąd nie mógł zbadać sprawy merytorycznie, w tym ocenić zarzutów naruszenia prawa materialnego sformułowanych w skardze, skoro stwierdził, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu prawa procesowego, a to art. 240 § 1 pkt 5 o.p.

W tym stanie sprawy, Sąd uchylił zaskarżone decyzje organu II i I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Ponownie rozpoznając sprawę organy podatkowe wezmą pod uwagę wskazania Sądu zawarte w treści uzasadnienia.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono zgodnie z art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a. Na koszty postępowania w kwocie 1200 złożyły się uiszczone wpisy od połączonych do wspólnego rozpoznania skarg.