Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 602/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 92c ust. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Bogusław Wolas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2021 r. w trybie uproszczonym przy udziale Prokuratora Rejonowego Kraków-Prądnik Biały w Krakowie Michała Przybycienia sprawy ze skargi A sp. j. w R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 5 lutego 2021 r., nr: [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 lutego 2021 r Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] 2020 r , którą nałożono na A Sp.J. w R karę pieniężną w wysokości 5 800 zł za przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut,, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut, oraz za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut.

Powyższe przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu stwierdzono w dniu 17 września 2020 r podczas przeprowadzonej w K kontroli drogowej pojazdu marki Mercedes-Benz o r rejestracyjnym [...] . Pojazdem kierował Pan R. K. Pojazdem tym wykonywany był krajowy transport drogowy osób. Przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu przedsiębiorstwa A Sp. J.

W tak ustalonym stanie faktycznym Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 5 października 2020 r nałożył na powyższą spółkę karę pieniężną w kwocie 5 800 zł

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z 5 lutego 2021 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 92 a ust l, 3, 7 ustawy o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 (u.t.d.), oraz art. 4 pkt 22, art. 92b ust l i art. 92c ust l tej ustawy. Następnie podkreślono, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło popełnienie naruszeń z Ip. 5.11.1,lp. 5.11.2 i Ip. 5.11.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Opierając się na analizie zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy a także z urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia ustalono, że kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 09:57 do godz. 18:58 dnia 28.08.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 8 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 38 minut.

Podczas kontroli kierowca okazał wydruk, który miał uzasadnić odstąpienie od norm czasu pracy. Na okazanym wydruku, jako przyczynę wskazano: "korki A, W, B, K". W ocenie organu odwoławczego powyższa okoliczność nie stanowiła podstawy do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, gdyż niewłaściwa organizacja pracy nie może być taką okolicznością. Organ odwoławczy zważył bowiem, iż z analizy wszystkich okazanych wydruków wynika, że przyczyna odstąpienia od norm czasu pracy jest taka sama w każdym z przypadków i dotyczy tej samej trasy. Powyższe dowodzi, że nie jest to okoliczność wyjątkowa, która może stanowić podstawę do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, a okoliczność regularnie powtarzająca się, którą przedsiębiorca powinien wziąć pod uwagę w trakcie planowania zadania przewozowego. Kara pieniężna wyniosła 1400 zł.

Ponadto analiza wykazała, iż kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 09:56 do godz. 19:03 dnia 31.08.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 18 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 48 minut. Także w tym przypadku kierowca podczas kontroli okazał wydruk, który miał uzasadnić odstąpienie od norm czasu pracy. Na okazanym wydruku, jako przyczynę wskazano: "korki A, B, W, K". W ocenie organu odwoławczego powyższa okoliczność nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, gdyż niewłaściwa organizacja pracy nie może być taką okolicznością z tych samych powodów co wyżej. Kara pieniężna wynosi 1400 zł. Ponadto analiza kolejnego protokołu kontroli wykazała, iż kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 09:55 do godz. 18:55 dnia 01.09.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 11 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 41 minut. Również w tym przypadku podczas kontroli kierowca okazał wydruk, który miał uzasadnić odstąpienie od norm czasu pracy. Na okazanym wydruku, jako przyczynę wskazano: "korki A, W, K". W ocenie organu odwoławczego także w tym przypadku powyższa okoliczność nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, z tych samych co powyżej przyczyn. Kara pieniężna wyniosła 1400 zł.

Także w kolejnym przypadku analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego wykazała, iż kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 09:58 do godz. 18:56 dnia 09.09.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 7 godzin i 7 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 godziny i 37 minut. Także w tym przypadku wydruk, który miał uzasadnić odstąpienie od norm czasu pracy, na którym wskazano "korki A, W, K" uznano za niewystarczający do zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006. Kara pieniężna wyniosła 1400 zł.

Kolejna analiza zapisów z protokołu kontroli wykazała, iż kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 13:16 do godz. 19:01 dnia 10.09.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 57 minut i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 27 minut. Także w tym przypadku okazany wydruk, który miał uzasadnić odstąpienie od norm czasu pracy zawierał zapis o "korkach A, W, K". Kara pieniężna wyniosła 100 zł.

Kolejna analiza zapisów z protokołu kontroli oraz danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego wykazała, iż kierowca Pan R. K. prowadził pojazd w okresie od godz. 14:00 do godz. 19:12 dnia 11.09.2020r. nie wykonując prawidłowej przerwy wjeździe. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 4 godziny i 32 minuty i w konsekwencji przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy o 2 minuty. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Kara pieniężna wyniosła 100 zł.

Dokonując wykładni art. art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 podkreślono, że przepis ten odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa, do którego należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa dotyczących transportu drogowego, a w szczególności norm dotyczących dziennego czasu odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika strony dotyczący niewyjaśnienia sposobu obliczania przerw, organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 4 lit. d rozporządzenia nr 561/2006 przerwa, oznacza okres, w którym kierowca nie może prowadzić pojazdu ani wykonywać żadnej innej pracy, wykorzystywany wyłącznie do wypoczynku. Ponadto, organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w uzasadnieniu organu l instancji przerwy zostały od siebie oddzielone, ponieważ z danych cyfrowych wynika, że w czasie pomiędzy nimi kierowca wykonywał inne czynności.

Zaznaczono również, że strona nie wskazała okoliczności których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw zastosowania art. 92c ust. l pkt l ustawy o transporcie drogowym ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia.

W skardze zarzucono naruszenie art. 92a (u.t.d.) poprzez bezzasadne nałożenie na skarżącą kar pieniężnych w łącznej kwocie 5.800 zł, i art. 92c u.t.d. poprzez jego niezastosowanie pomimo istnienia oczywistych przesłanek do umorzenia postępowania, bowiem okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć;

Ponadto zarzucono naruszenie art. 12 rozporządzenia 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i(WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (dalej rozporządzenie, 561/2006) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności;

Postawiono także zarzut naruszenia przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności oraz wadliwej ocenie materiału dowodowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów władzy publicznej, a

także art. 7, 77 § 1,80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem organ nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego oraz nie oceniły całego materiału dowodowego odnośnie naruszeń opisanych w decyzji, zaś zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom określonym w art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu l instancji, oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że z art. 12 rozporządzenia 561/2006 wynika, że w sytuacjach w nich określonych dopuszczalne są odstępstwa od obowiązku przestrzegania czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy oraz od obowiązku przestrzegania czasu dziennego odpoczynku. Kierowca jest wówczas zobowiązany wskazać powody takiego odstępstwa odręcznie na wydruku z tachografu cyfrowego najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój.

W niniejszej sprawie podczas kontroli okazano takie właśnie dokumenty w postaci wydruków uzasadniające odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków. Organ w sposób zupełnie nieuprawniony jednakże uznał, że wydruki nie wskazują uzasadnionej przyczyny odstępstwa. W ocenie organu występowanie okresów z zarejestrowaną aktywnością odpoczynek oznacza, że kierowca mógł wydłużyć wskazane okresy do wymiaru wymaganej przerwy. Organ nie zbadał w jakikolwiek sposób czy takie wydłużenie rzeczywiście było możliwe biorąc pod uwagę konieczność zastosowanie się kierowcy do obowiązującego przedsiębiorcę rozkładu jazdy. W związku z tym należało uznać, iż w zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono przyczyny, dla której uznano, że zostało naruszone prawo kierowcy do wypoczynku. Wskazywałoby to, że organ odwoławczy niedostatecznie wnikliwie podszedł do powyższej kwestii.

Ponadto organ powinien wyjaśnić, czy kierowca w każdym z 6 rozpatrywanych przypadków w istocie odebrał dwie przerwy minimum 15 minutowe, czy też była to jedna dłuższa przerwa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest rozważań w tym zakresie. Nie wiadomo zatem dlaczego przerwy zostały od siebie oddzielone. Nie wyjaśniono, w jaki sposób wyliczono długość przerw.

W odwołaniu niniejszym zarzucam niewyjaśnienie powodów dla których organ uznał, iż przerwy zarejestrowanej w dwóch częściach nie można traktować jako ciągłej, mimo iż części te nie są oddzielone inną czynnością. Brak rozważań organu co do powyższej kwestii oznacza, że nie wyjaśniono dokładnie stanu faktycznego oraz nie rozpatrzono całego materiału

dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Zwrócono także uwagę, że spór dotyczy także konsekwencji, jakie wywołują zapisy

kierowców na dokumentach z urządzeń rejestrujących tzn, czy wykluczają one

odpowiedzialność na naruszenie norm czasu pracy czy też nie. Oraz czy uzasadniają

zastosowanie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe

stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skarga jest nieuzasadniona

Zgodnie z art. 92a ust. li 2 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu d rogowego pod lega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 złotych do 2000 złotych za każde naruszenie.

Co stanowi "naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego" definiuje art. 4 pkt 22 u.t.d, stanowiący, iż są to obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz wskazanych w przepisie rozporządzeń, decyzji, ustaw i umów międzynarodowych. W myśl art. 92 ust. 5 pkt l u.t.d. suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz nie może przekroczyć 15.000 złotych dla podmiotu zatrudniającego kierowców w liczbie do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli.

Stosownie natomiast do art. 92a ust. 7 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. l, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku l do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa Ip. 1-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa Ip. 10 - załącznika nr 3 do ustawy.

Mając na uwadze treść skargi w tym miejscu trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Przepis ten może więc stanowić podstawę do odstąpienia od norm czasu pracy, jednak pod pewnymi warunkami, które muszą być interpretowane ściśle. Jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę do ustalenia odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego albo na planie pracy, uczyniona najpóźniej po przybyciu na miejsce postoju. Zgłoszenie późniejsze nie ma natomiast znaczenia. Niewątpliwe ogranicza to wskazany w k.p.a. zakres postępowania dowodowego. Niemniej ustawodawca w art. 12 rozporządzenia wyraźnie wskazuje, że określone okoliczności mogą być wykazane tylko przy pomocy ściśle określonych dowodów. Posłużenie się przez organ innymi dowodami naruszałoby więc prawo (w tym art. 75 k.p.a.). Regulacja ta została wprowadzona aby umożliwić kierowcom prawidłową reakcję w sytuacjach niemożliwych do spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie przejazdu. Przy czym chodzi o sytuacje nadzwyczajnych trudności niezależnych od woli kierowcy a także nieuniknionych i niedających się przewidzieć, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności (zob. wyrok NSA z dnia 7 marca 2017 r., II GSK 4972/16, CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca wywodzi możliwość zastosowania powyższego odstępstwa z faktu zamieszczania przez kierowcę na wydrukach z tachografów adnotacji o przyczynach przekroczenia norm czasu pracy kierowców, to znaczy o korkach na trasie A- W- K.

W ocenie Sądu brak jest usprawiedliwionych podstaw do uznania, iż tego rodzaju zdarzenia, powodujące przekroczenie czasu pracy kierowcy, mogą stanowić uzasadnienie dla zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006.

Słusznie bowiem podkreślił organ administracyjny, iż wszystkie objęte zaskarżoną decyzją przypadki dotyczyły przewozu na tej samej trasie. Chodzi zatem o regularne przewozy, w przypadku których korki są okolicznością łatwą do przewidzenia. Jest to tym bardzie istotne, że jak wynika z komentarza ETS do art. 12 rozporządzenia, przepis ten należy interpretować ścieśniające. Wprowadzenie tej normy ma na celu umożliwienie kierowcom prawidłowej reakcji w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, tj. w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i nie dających się przewidzieć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności. Odstępstwo to ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku oraz uwzględnienie w każdej sytuacji wymogu bezpieczeństwa drogowego. Obowiązkiem przedsiębiorstwa transportowego jest uważne planowanie przejazdu kierowcy tak, aby był on bezpieczny i uwzględniał np. regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów (zob. wyrok NSA z 30 listopada 2016 r., II GSK 1255/15, CBOSA). Tak więc art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 odnosi się do sytuacji nadzwyczajnych, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć, czyli wydarzeń losowych niezależnych od przedsiębiorcy, a nie zwykłej działalności przedsiębiorstwa, do którego należy planowanie przewozów w taki sposób by nie naruszać przepisów prawa dotyczących transportu drogowego, a w szczególności norm dotyczących dziennego czasu odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu. Jeżeli przedsiębiorca planując przewóz osób nie uwzględnia właściwego okresu niezbędnego do załadunku i rozładunku towaru, możliwości pokonania określonej odległości z jednoczesnym zapewnieniem odpowiednich miejsc postoju celem zapewnienia kierowcy możliwości przestrzegania norm dotyczących odpoczynku i czasu prowadzenia pojazdu oznacza to, że planowanie trasy przewozu było niewłaściwe (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia l grudnia 2016 r., II SA/Go 879/16, CBOSA). W orzecznictwie wskazuje się również, że przekroczenie czasu pracy kierowcy z tego powodu, iż kierowca poszukuje parkingu nie może być traktowane jako okoliczność niezależna od przedsiębiorcy, ponieważ obowiązek przedsiębiorcy wykonującego regularne przewozy obejmuje także wcześniejsze zapewnienie miejsc parkowania i jest to okoliczność, którą można przewidzieć (por. wyrok NSA z dnia 2 czerwca 2009 r., II GSK 989/90, wyrok NSA z 7 maja 2013 r., II GSK 187/12, wyrok NSA z 20 lipca 2016 r., II GSK 399/15, CBOSA). Nie są to bowiem okoliczności nadzwyczajne i wyjątkowe, nie dające się przewidzieć zdarzenia, lecz ogólne trudności, powszechnie występujące w transporcie drogowym, które przedsiębiorca planując przewóz powinien uwzględniać w ramach prawidłowej i rzetelnej organizacji transportu. Powyższe stanowisko zbieżne jest z wytyczną nr l Komisji Europejskiej dotyczącą art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wskazującą, iż przedsiębiorstwo transportowe powinno w sposób szczególnie staranny planować przejazd kierowcy, tak aby był on bezpieczny i uwzględniał w szczególności regularnie występujące na drogach korki, warunki atmosferyczne i dostęp do odpowiednich parkingów i miejsc postojowych. Przedsiębiorstwo transportowe jest zatem zobowiązane organizować pracę kierowcy, aby mógł on przestrzegać przepisów rozporządzenia.

Na ograniczone zastosowanie przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 do przypadków nagłych i wyjątkowych zwraca uwagę również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości (zob. wyrok z 9 listopada 1995 r. w sprawie C-235/94 Postępowanie karne v. Alan Geoffrey Bird, który zapadł co prawda na gruncie uchylonego art. 12 rozporządzenia nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lecz który miał analogiczne brzmienie jak art. 12 rozporządzenia nr 561/2006).

Mając powyższe na uwadze należy uznać za prawidłowe stanowisko organów inspekcji transportu drogowego dotyczące zasad stosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006, a w konsekwencji braku usprawiedliwionych podstaw do zastosowania przewidzianego nim wyjątku w okolicznościach niniejszej sprawy.

Z kolei art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wprowadza wymogi bardziej rygorystyczne niż art. 92b ust. 1 u.t.d. W orzecznictwie wskazuje się, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. - jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy także za działania swoich kierowców - nie tylko odnosi się do wyjątkowych sytuacji, w których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, ale i dotyczy okoliczności, istnienia których organ - bez wskazania strony – nie zna. Sprawą przedsiębiorcy (przewoźnika) jest natomiast wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i eliminować naruszenia (por. wyrok IMSA z dnia 13 stycznia 2015 r., II GSK 2098/13, CBOSA). Przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., dotyczy okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, co prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy. Podzielając przytoczoną argumentację, przyjąć należy, że to na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu (niezależnie od formy prawnej takiej relacji) dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz drogowy kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary. Skarżący nie wykazał wystąpienia okoliczności ujętych tych przepisem - nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, a których doświadczony i profesjonalny podmiot organizujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. W analizowanym przepisie chodzi bowiem w istocie o okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc o sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Ponadto skarżący miał wpływ na powstałe naruszenie poprzez właściwy dobór osób, przy pomocy których wykonuje transport drogowy.

Podobny pogląd został wyrażony w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2019 r. wydanego w sprawie II GSK 2128/17 w którym

podkreślono, że regulacja art. 92c ust. 1 u.t.d. odnosi się wyłącznie do sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych i nadzwyczajnych. Jedynie okoliczności i zdarzenia o takim charakterze, są tymi, których podmiot wykonujący przewóz nie może przewidzieć i nie ma na nie wpływu. Dopiero więc ich zaistnienie i wykazanie tego przez przedsiębiorcę oraz wpływu na wykonywanie transportu drogowego, wyłącza jego odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie skutkując umorzeniem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Ponadto, z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. wyraźnie wynika, że przesłanki uwalniające od odpowiedzialności organizatora transportu nie odnoszą się do zachowania przedsiębiorcy, jego działań lub działań osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, lecz do sytuacji wyjątkowych, których profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy dochowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć.

W sprawie tej, podobnie jak w omawianym przypadku skarżąca utrzymywała, że stwierdzone naruszenia spowodowane były okolicznościami od niej niezależnymi tj. warunkami drogowymi na trasie (...). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrudnienia w ruchu drogowym (tzw. korki) nie są zdarzeniami nagłymi, niespodziewanymi, trudnymi do przewidzenia, a co za tym idzie ich wystąpienie nie uzasadnia zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Dlatego też to nie trudne warunki w ruchu drogowym, na które powoływała się skarżąca, lecz nieprawidłowa organizacja pracy kierowców stanowiła źródło naruszeń stwierdzonych podczas kontroli.

Z tych też względów orzeczono jak w sentencji na podstawie wyżej powołanych przepisów oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.