Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 40/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 72 par. 1 pkt 1 i art. 73 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Przybysz, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. T. i T. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz J.T. i T. T. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 8 kwietnia 2014 r. J.T. oraz T.T. (dalej "Skarżący" lub "Strona") złożyli do Urzędu Skarbowego W. korektę zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2011 PIT-37, w którym skorygowali część zeznania dotyczącą przychodów z innych źródeł J.T.

W uzasadnieniu przyczyn korekty deklaracji wyjaśnili, iż Skarżąca w 2011 r. uzyskiwała z Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (WAM) świadczenie mieszkaniowe o którym mowa w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2010r., Nr 206, poz. 1367 ze zm.). Od otrzymanego świadczenia WAM jako płatnik odprowadził w 2011 r. zaliczki na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych w wysokości 1.944 zł. Skarżący uznając, iż pobranie przez płatnika zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych od świadczenia mieszkaniowego wypłaconego Skarżącej przez WAM w 2011 r. było niezasadne, złożyli wniosek z dnia 8 kwietnia 2014 r. o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego za rok 2011 w kwocie 2.214 zł. W treści uzasadnienia wniosku wskazali, że w pozycji 38 pierwotnego zeznania, w części dotyczącej dochodów Skarżącego, popełniono błąd pisarski polegający na tym, iż w miejsce kwoty 1.668,72 zł wynikającej z informacji PIT-11, wpisano kwotę 166,72 zł, co skutkowało błędnym obliczeniem podatku w dalszej części zeznania. Wobec powyższego łączna kwota dochodu Skarżącego podlegająca opodatkowaniu wynosi 75.236,54 zł, a nie 76.738,54 zł jak wskazano w pierwotnym zeznaniu. Odnośnie zaś Skarżącej, kwota dochodu podlegająca opodatkowaniu, wynosić winna 13.219,84 zł a nie 15.434 zł, jak wskazano w pierwotnym zeznaniu. Zdaniem Skarżących kwota świadczenia otrzymanego z WAM była zwolniona od podatku dochodowego. W miejsce nadpłaty w kwocie 568 zł winna być wskazana nadpłata w kwocie 2782 zł (różnica 2214 zł).

Naczelnik Urzędu Skarbowego W., po dokonaniu analizy złożonego wniosku, w oparciu o złożone dokumenty oraz ocenę stanu faktycznego sprawy i przedstawionego stanowiska Strony w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego stwierdził, że w sytuacji przedstawionej we wniosku z dnia 8 kwietnia 2014 r. nie znajdzie zastosowania uregulowanie art. 21 ust. 1 pkt 47c ustawy z dnia 26 lipca 1991r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.; dalej: "u.p.d.o.f."). W związku z powyższym postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe wobec Skarżących w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r.

Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania podatkowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił Skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 15.164 zł.

Po uwzględnieniu sumy należnych zaliczek pobranych przez płatników w wysokości 16.002 zł oraz kwoty dokonanego na rzecz Skarżących zwrotu nadpłaty wynikającej ze złożonego przez nich w dniu 22 lutego 2012 r. zeznania PIT-37 za 2011 r. w wysokości 568 zł, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. stwierdził, iż nadpłata należna Skarżącym wynosi 270 zł. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 w kwocie 1.944 zł oraz stwierdził nadpłatę podatku w kwocie 270 zł. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że świadczenie mieszkaniowe, które Skarżąca otrzymała z WAM nie jest objęte Zwoleniem od podatku ustanowionym przepisem art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f..

W odwołaniu z dnia 1 września 2014 r. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego i ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego za 2011r. na kwotę 13.220 zł oraz stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego za ten rok w kwocie 1944 zł. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 21 ust. 1 pkt 47c, art. 21 ust. 1 pkt 49, art. 35 ust. 1 pkt. 6 oraz art. 48d ust. 4 i 4 u.p.d.o.f, a także art. 24 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpoznania przez organ pierwszej instancji wniosku Skarżących z dnia 8 kwietnia 2014 r. o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. w kwocie 2214 zł w sytuacji, gdy wcześniej Naczelnik Urzędu Skarbowego W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił Skarżącym wysokość zobowiązania podatkowego w tym podatku za ten sam rok podatkowy. Niniejszą decyzję wymiarową, od której Strona wniosła odwołanie, utrzymał w mocy Dyrektor Izby Skarbowej w W., decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Organ zauważył, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja ostateczna określająca Stronie zobowiązanie podatkowe w przedmiotowym podatku za rok podatkowy, którego dotyczyła sprawa nadpłaty.

W przedmiotowej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej, która zgodnie z treścią art. 128 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r., poz. 749 ze zm.; dalej: "O.p."), wypełnia znamiona decyzji ostatecznej, organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstawy aby uznać, iż wypłacone przez Wojskową Agencję Mieszkaniową świadczenie mieszkaniowe korzystało ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. Przychylił się również do argumentacji prezentowanej przez organ pierwszej instancji, iż także wykładnia historyczna art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. wskazuje, że celem ustawodawcy nie było zwolnienie na podstawie tego przepisu świadczeń mieszkaniowych otrzymywanych przez żołnierzy, lecz ujednolicenie zasady opodatkowania pomocy publicznej w zakresie przychodów z działalności gospodarczej i przedsiębiorców realizujących cele ustawowe za pomocą kwot otrzymanych od agencji rządowej, budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. W konsekwencji uwzględniając przedmiotowe rozstrzygnięcie dotyczące zobowiązania podatkowego oraz mając na uwadze wniosek Skarżących o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia nadpłaty z powyższego tytułu.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. zwrócił uwagę, iż jak podkreśla się zarówno w doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dopóki istnieje w obrocie prawnym decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w innej wysokości niż wykazana w zeznaniu nie jest możliwe wydanie na żądanie podatnika decyzji stwierdzającej nadpłatę (zob. wyrok NSA z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II FSK 1259/05).

Organ wskazał, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. określił Skarżącym zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. w wysokości 15.164 zł. Powyższa decyzja po rozpatrzeniu odwołania Strony została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Ponadto od dochodów uzyskanych przez Skarżących w 2011 r. płatnicy pobrali zaliczki w łącznej kwocie 16.002 zł, natomiast w związku ze złożonym przez nich w dniu 22 lutego 2012 r. zeznaniem podatkowym PIT-37 za 2011 r. organ podatkowy w dniu w kwocie 22 marca 2012 r. zwrócił Skarżącym nadpłatę wynikającą z przedmiotowego zeznania w kwocie 568 zł. W kontekście powyższego, za prawidłowe Dyrektor Izby Skarbowej uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji odmawiające stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 rok w kwocie 1.944,00 oraz stwierdzające nadpłatę podatku w kwocie 270 zł.

Dyrektor Izby Skarbowej odnosząc się do zarzutów naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów u.p.d.o.f. zwrócił uwagę, iż rozstrzygnięcie w sprawie wniosku o stwierdzenie nadpłaty determinowane było sposobem rozstrzygnięcia zawartego w decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz że istotą rozstrzygnięcia w postępowaniu o stwierdzenie nadpłaty była wyłącznie kwestia ustalenia czy wystąpiła nadpłata podatku. Organ wyjaśnił, iż bez wpływu na wynik niniejszej sprawy pozostają zatem zarzuty Skarżącej co do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, tj. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odnoszących się do wymiaru podatku, w tym zarzut co do błędnej wykładni przepisu regulującego zwolnienie podatkowe z art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f, albowiem kwestia określenia wysokości należnego zobowiązania podatkowego, została rozstrzygnięta w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] sierpnia 2014 r. Wskazał, iż do zarzutów w zakresie wskazanym powyżej Dyrektor Izby Skarbowej w W. odniósł się w decyzji z dnia [...] listopada 2014 r.

W skardze na powyższą decyzję Skarżący wnieśli o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 47c, art. 21 ust. 1 pkt 49, art. 35 ust. 1 pkt. 6 oraz art. 48d ust. 4 i 4 u.p.d.o.f., a także art. 24 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu skargi wskazali, iż zwolnienie podatkowe określone w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. ma zastosowanie do opisanego we wniosku świadczenia mieszkaniowego wypłacanego żołnierzowi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Przedmiotem uregulowania art. 21 ust. 1 pkt 49 oraz art. 52c ust. 1 i 2 u.p.d.o.f. są świadczenia wypłacane na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - niemniej jednak, nie można na tej podstawie wyprowadzić wniosku, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych zawarto katalog zamknięty, tworzący odrębną kategorię zwolnień podatkowych, których adresatami byliby żołnierze, a przedmiotem środki wypłacane przez WAM.

Według Skarżących dokonując wykładni powołanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. należy wskazać, że stanowi on wyjątek od zasady powszechności opodatkowania wyrażonej zarówno na gruncie art. 84 Konstytucji RP, jak i w art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny i orzecznictwa sądów administracyjnych, przy stosowaniu ulg i zwolnień podatkowych nie jest dopuszczalne posługiwanie się wykładnią rozszerzającą ale odrzuca się także wykładnię, która prowadzi do nieuprawnionego, nie znajdującego uzasadnienia w treści przepisu, zawężenia zakresu zwolnienia czy ulgi. Punktem wyjścia dla dokonania wykładni tego przepisu winna być zatem wykładnia językowa, bazująca na poszukiwaniu treści normy prawnej w oparciu o reguły języka etnicznego. Dopiero niejednoznaczny lub niedający się zaakceptować na gruncie wartości konstytucyjnych rezultat tak przeprowadzonego procesu wykładni może być uzupełniony innymi metodami wykładni prawniczej, w szczególności wykładnią systemową czy celowościową.

Biorąc pod uwagę powyższe Skarżący wskazali, iż jak jednoznacznie wynika z treści przepisu, zwolnienie podatkowe znajdzie zastosowanie, gdy spełnione zostaną dwa warunki. Po pierwsze, podatnik otrzyma określoną kwotę od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, po drugie, agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa. W odniesieniu do stanu faktycznego warunki te zostały spełnione. Stwierdzili również, że będące przedmiotem sporu świadczenie mieszkaniowe jest wypłacane żołnierzom zawodowym, zgodnie z ich wyborem, w przypadku braku możliwości przydziału kwatery albo innego lokalu mieszkalnego. Świadczenie mieszkaniowe jest wówczas wypłacane przez dyrektora oddziału regionalnego właściwego miejscowo dla garnizonu, w którym żołnierz pełni służbę wojskową. Wypłacane świadczenie pokrywane jest z dotacji budżetowej (art. 48d ust. 3 i 4 ustawy o zakwaterowaniu). W opinii Skarżących przywołane uregulowania nie pozostawiają wątpliwości, że zarówno przed dniem 1 stycznia 2012 r. jak i po tej dacie, WAM stanowi agencję o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska Skarżący przywołali wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 2625/13 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Warszawie z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 486/14, w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 269/13 oraz w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 269/13.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako "p.p.s.a") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że narusza ona przepisy prawa materialnego w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Na wstępie podkreślić należy, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Kwestia sporna dotyczy oceny zasadności korekty zeznania podatkowego PIT-37 za 2011 r. wraz z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty.

W tym miejscu Sąd zauważa, że występujące w niniejszej sprawie zagadnienie prawne będące przedmiotem sporu pomiędzy Skarżącymi i organami podatkowymi było już przedmiotem rozstrzygnięć sądów administracyjnych, w których ukształtował się, choć niejednolicie, pogląd korzystny dla Skarżącej, wyrażony m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 2625/13 i II FSK 2626/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r. sygn. akt III SA/Wa 1827/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Bd 426/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 520/13; z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 487/13 i z 18 września 2013 r. sygn. akt I SA/Wr 617/13 oraz sygn. akt I SA/Wr 618/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 269/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt I SA/Go 389/13 i z dnia 18 września 2013 r. sygn. akt I SA/Go 351/13; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 269/13 i sygn. akt I SA/Sz 271/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 720/14, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Rz 1186/14, wszystkie dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w niniejszym składzie poglądy zaprezentowane w podanych wyrokach w pełni podziela i przyjmuje jako własne.

Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. wolne od podatku dochodowego są: "kwoty otrzymane od agencji rządowych lub agencji wykonawczych, jeżeli agencje te otrzymały środki na ten cel z budżetu państwa". Nowelizacja tego przepisu dokonana została z dniem 1 stycznia 2010 r. na podstawie art. 12 ust. 1 lit. a) tiret drugie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241).

Będące przedmiotem sporu świadczenie mieszkaniowe wprowadzono w art. 24 ust. 3 ustawy o zakwaterowaniu z dniem 1 lipca 2010 r. na podstawie art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 143). Jest ono wypłacane żołnierzom zawodowym, zgodnie z ich wyborem, w przypadku braku możliwości przydziału kwatery lub innego lokalu mieszkalnego. Świadczenie to, zgodnie z art. 48d ust. 4 ww. ustawy, wypłacone było Skarżącej w 2011 r. przez Wojskową Agencję Mieszkaniową - agencję rządową, a środki na ten cel pochodziły z dotacji budżetowej.

W ocenie Sądu przywołane przepisy nie pozostawiają wątpliwości, że zarówno przed 1 stycznia 2012 r. jak i po tej dacie Wojskowa Agencja Mieszkaniowa stanowi agencję, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. Przedmiotowe zwolnienie, ze względu na źródło finansowania (dotacja budżetowa), obejmuje wypłacone przez Agencję świadczenie mieszkaniowe. Mimo wyprowadzenia słusznych wniosków w zakresie statusu WAM (jako agencji rządowej), jak i źródła finansowania wypłacanego świadczenia mieszkaniowego (z dotacji budżetowych) - organy podatkowe bezpodstawnie próbowały uzasadnić stanowisko odmawiające zwolnienia z podatku dochodowego kwot wypłaconych z tego tytułu celem regulacji art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. i uzasadnieniem projektu zmian oraz systematyką zwolnień podatkowych dotyczących świadczeń otrzymywanych przez żołnierzy.

Przede wszystkim należy jednoznacznie stwierdzić, że uzasadnienie nowelizacji ustawy nie należy do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Polsce. W tej kwestii art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej określa, że źródłami tymi są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia (ust. 1), zaś na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego (ust. 2). Uzasadnienie ustawy nie może zatem stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu podatkowego, a tym bardziej przesądzać o prawach i obowiązkach obywateli określonych w ustawie. Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby bowiem, że prawa i obowiązki obywateli wynikają nie z przepisu ustawy ale z innych, nie będących źródłami prawa aktów. To zaś nie da się pogodzić z wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt I SA/Gd 269/13).

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Przywołany przepis wprowadził do polskiego systemu prawnego zasadę ustawowej regulacji elementów konstrukcyjnych obowiązku podatkowego, w tym ulg, co oznacza, że enumeratywnie wskazane w art. 217 Konstytucji RP elementy stosunku podatkowoprawnego, w tym ulgi podatkowe, nie mogą być wprowadzane ani kształtowane w drodze aktów prawnych innych niż ustawa. Zastrzeżenie to dotyczy również uznawania i kształtowania ulg podatkowych w drodze interpretacji przepisów ustawy w ramach sądowej kontroli działania organów administracji podatkowej. Dlatego w ramach interpretacji przepisów prawa podatkowego pierwszoplanowe i dominujące znaczenie ma wykładnia językowa (gramatyczna, literalna) dająca pierwszeństwo tekstowi prawa (ustawy).

Odnosząc się do argumentacji organu, uzasadniającego przede wszystkim systematyką ustawy odmowę zwolnienia z podatku dochodowego spornego świadczenia mieszkaniowego, podkreślić należy, że Sąd dostrzega i akceptuje, że w procesie wykładni przepisów prawa podatkowego dokonujący tej czynności podmiot nie powinien ograniczać się do jednej z kilku, bądź niektórych tylko metod wykładni. Proces ten powinien uwzględniać wszystkie dostępne dyrektywy wykładni, zaś treść normy prawnej powinna wynikać z dokonanej przez interpretatora oceny przydatności uzyskanych przy ich zastosowaniu rezultatów. Proces wykładni powinna jednak za każdym razem rozpoczynać wykładnia językowa a jej granice zawsze wyznaczać musi sens słów użytych w interpretowanym przepisie. Natomiast niejednoznaczny rezultat tej wykładni może być weryfikowany lub modyfikowany w drodze innych metod wykładni, w tym celowościowej, systemowej lub historycznej.

Przy czym w żadnym przypadku nie jest dopuszczalne w systemie prawa podatkowego stosowanie do stanu faktycznego wyniku wykładni celowościowej, systemowej lub historycznej przepisu prawa podatkowego, jeżeli (nawet przy prawidłowym ich przeprowadzeniu) ich wynik pozostawałby w opozycji do rezultatu wykładni językowej (gramatycznej). Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. jest na tyle czytelny, że już zastosowanie wykładni językowej pozwala odczytać treść wynikającej z niego normy prawnej. Wykładnia systemowa, uwzględniająca przytoczone wyżej przepisy ustawy o zakwaterowaniu (w tym art. 24 ust. 3) jedynie potwierdza, że przedmiotowe świadczenie mieszkaniowe, jako pochodzące z dotacji budżetowej i przyznane przez agencję rządową, powinno podlegać przedmiotowemu zwolnieniu. Cel zaś regulacji rekonstruowany zarówno w oparciu o treść ustawy podatkowej jak i ustawy nowelizującej, nie daje podstaw do przyjęcia, jak chce organ podatkowy, że zakres zwolnienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. obejmuje tylko świadczenia otrzymywane przez przedsiębiorców. Takie znaczenie analizowanego przepisu przyjęte przez organ podatkowy nie znajduje żadnego uzasadnienia w jego brzmieniu.

W ocenie Sądu już literalne (gramatyczne, językowe) odczytanie przedstawionego przepisu prowadzi do wniosku, że aby skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. podatnik musi otrzymać od agencji rządowej lub wykonawczej kwoty, których źródłem są środki otrzymane przez agencje na ten cel z budżetu państwa. W stanie faktycznym spornej sprawy, spełnione zostały wszystkie przesłanki tego przepisu warunkujące zwolnienie.

Sąd dostrzega, że omawiany przepis art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f., zawierający przedmiotowe zwolnienie, jest szeroki i mieszczą się w nim inne (wskazane przez organy) zwolnienia dotyczące ogólnie rozumianych świadczeń mieszkaniowych żołnierzy zawodowych. Jednakże wniosek, jakoby okoliczność ta była decydująca i przełamywała literalne brzmienie przepisu, jest nieuprawniony. Z porównania treści przepisu art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. z treścią przepisu art. 48d ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu wynika jednoznacznie, że świadczenie mieszkaniowe, o którym mowa w art. 24 ust. 3 drugiej z wymienionych ustaw, wypłacone żołnierzowi przez WAM z dotacji budżetowej, wypełnia normę art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. Należy zatem zgodzić się ze Skarżącymi, że wypłacone Skarżącej przez WAM - agencję rządową (obecnie wykonawczą), świadczenie mieszkaniowe, pochodzące z dotacji budżetowej przyznanej agencji na ten cel, podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Organy podatkowe, nie podzielając stanowiska Skarżących, uznały, że wykładnia językowa nie może mieć w tym przypadku decydującego znaczenia. Wskazały na inne zwolnienia o charakterze mieszkaniowym, enumeratywnie wymienione w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, m. in. w art. 21 ust. 1 pkt 49. Ponadto powołały się na uzasadnienie rządowego projektu do wprowadzenia omawianego przepisu wywodząc, że intencją ustawodawcy było objęcie tym zwolnieniem wyłącznie świadczeń otrzymywanych przez przedsiębiorców.

Sąd nie podziela tego poglądu zauważając, że gdyby ustawodawca chciał ograniczyć przedmiotowe zwolnienie do określonej rodzajowo kategorii podmiotów (do przedsiębiorców), to wprowadzenie takiego zastrzeżenia do przepisu nie stanowiłoby zbyt skomplikowanego zabiegu legislacyjnego. Jak trafnie argumentował WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 520/13, co Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela - nie można (jak czyni to organ), odwoływać się do niezrealizowanej intencji projektodawcy, który wprowadzając proponowane rozwiązanie, brał lub co najmniej powinien brać pod uwagę całokształt przepisów podatkowych, ich wzajemne ze sobą powiązania i wynikające z tego skutki. W przywołanym wyżej wyroku Sąd przypomniał, że uzasadnienie projektu ustawy nowelizującej nie należy do katalogu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, nie może zatem stanowić podstawy prawnej skierowanego do podatnika rozstrzygnięcia, a tym bardziej przesądzać o prawach i obowiązkach obywatela. Uzasadnienie projektu mogłoby pomóc w wyjaśnianiu wątpliwości w sytuacji, gdyby przepis był nieczytelny, ale nie można z niego wywodzić wniosków sprzecznych z literalną treścią przepisu.

W ocenie Sądu nie można też ograniczać zakresu zwolnienia argumentacją, że ustawa zawiera już wyliczenie innego rodzaju świadczeń mieszkaniowych dla żołnierzy podlegających zwolnieniu z opodatkowania. Skoro "świadczenie mieszkaniowe" (art. 24 ust. 3) zostało wprowadzone do ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP od 1 lipca 2010r., gdy przepis art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. funkcjonował już od 2002 r. w systemie podatkowym, a nie wprowadzono przy tym zastrzeżeń skutkujących wyłączeniem z zakresu jego działania "świadczeń mieszkaniowych", to należy uznać, że racjonalny ustawodawca celowo objął tym zwolnieniem również to sporne w sprawie świadczenie.

Należy podkreślić, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych adresowana jest do osób rozliczających się z budżetem państwa na zasadzie samoobliczenia, co zobowiązuje ustawodawcę do szczególnej dbałości o czytelność, jednoznaczność i przejrzystość przepisów. Niejednokrotnie podkreślano w orzecznictwie i literaturze przedmiotu, że przepisy muszą być tak skonstruowane, aby adresat normy prawnej mógł ją bez wielkich trudności odczytać i zastosować, a nie domyślać się, co ustawodawca chciał poprzez daną normę powiedzieć.

Należy jeszcze raz wskazać, że granice wykładni wyznacza zawsze sens słów użytych w interpretowanym przepisie. Kierując się tą dyrektywą Sąd stwierdza, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. jest na tyle czytelny, że treść jego można wyczytać już przez zastosowanie wykładni językowej, znajdującej potwierdzenie w wykładni systemowej, uwzględniającej też przytoczone wyżej przepisy ustawy o zakwaterowaniu. Wszechstronna analiza uregulowań odnoszących się do "świadczenia mieszkaniowego" prowadzi do uwzględnienia skargi i uznania racji Skarżących, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. objęte są świadczenia mieszkaniowe wypłacane żołnierzowi przez Wojskową Agencję Mieszkaniową jako agencję rządową (obecnie wykonawczą) a przeznaczone na to środki, pochodzą z dotacji otrzymanej na ten cel z budżetu państwa. Jednocześnie brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska organu podatkowego, zawężającego zakres analizowanego zwolnienia do świadczeń dla przedsiębiorców. Dlatego też Sąd nie może podzielić poglądu prawnego zaprezentowanego w wyroku NSA z dnia 1 lipca 2014r. (syg. akt II FSK 1066/14), na który – dla wsparcia swojego stanowiska – powołuje się Dyrektor Izby Skarbowej.

W konsekwencji uznania przez Sąd naruszenia prawa materialnego przy wykładni "spornego" przepisu art. 21 ust. 1 pkt 47c u.p.d.o.f. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 października 2015. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 39/15, uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2014r., określającej Skarżącym zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. w wysokości 15.164 zł.

W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że również zawarte w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. w łącznej wysokości 1944 zł naruszają prawo materialne, tj. art. 72 §1 pkt 1 i art.73 § 1 pkt 2 O.p.

Pierwszy z ww. przepisów stanowi, że za nadpłatę uważa się kwotę nienależnie zapłaconego lub nadpłaconego podatku. Drugi z tych przepisów przewiduje, że nadpłata taka może powstać poprzez pobranie przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy płatnik pobrał od podatnika podatek w wysokości wyżej od należnej.

Kwestia wysokości zobowiązania podatkowego, odnośnie którego zostaje złożony wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku wraz ze stosowną skorygowaną deklaracją podatkową musi być (zasadniczo) rozstrzygana w postępowaniu w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Kwestia ta została przesądzona w uchwale 7-miu sędziów NSA z dnia 27.01.2014 r. II FPS 5/13 (ONSAiWSA 2014/4/56), w uzasadnieniu której NSA stwierdził, że konieczność wszczynania postępowania w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty rozważana być musi każdorazowo z uwzględnieniem realiów konkretnej sprawy. W niektórych przypadkach, kiedy wniosek o stwierdzenie nadpłaty znajduje swoje uzasadnienie w okolicznościach które wątpliwości nie budzą, czy też w błędnym obliczeniu podatku lub błędnym wypełnieniu deklaracji, czy też w końcu podatnik powołuje się na okoliczności stanu faktycznego, które w rzeczywistości nie zaistniały, nie będzie konieczności wszczynania takiego postępowania. Organ podatkowy rozstrzygnie o trafności wniosku o stwierdzenie nadpłaty bez wszczynania takiego postępowania. Jeżeli jednak podatnik złoży deklarację, w której skoryguje wysokość należnego podatku, zaś przyczyną takiego stanu rzeczy będą okoliczności prawne, to wówczas wysokość należnego podatku powinna zostać określona w trakcie odrębnego postępowania. Dopiero jego określenie będzie umożliwiało wydanie rozstrzygnięcia w zakresie nadpłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny w powołanej już wyżej uchwale II FPS 5/13 dopuścił również możliwość orzeczenia przez organ podatkowy w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego i nadpłaty podatku w jednej decyzji podatkowej. Są to bowiem dwa wynikające z jednego stanu faktycznego i ściśle ze sobą powiązane elementy, które nadają się do rozpoznania w jednym postępowaniu podatkowym. Świadczy o tym treść art. 75 § 3 O.p., w którym złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty zostało powiązane z obowiązkiem złożenia skorygowanego zeznania. Niemniej, wydanie rozstrzygnięcia określającego zobowiązanie podatkowe będzie miało znaczenie prejudycjalne dla rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty. Stwierdzenie tejże bądź odmowa jej stwierdzenia będzie ściśle związana z wysokością zobowiązania podatkowego określoną w tym postępowaniu. Jej przyjęcie będzie polegało na porównaniu wysokości podatku należnego wynikającego z tej decyzji z wysokością podatku zapłaconego lub pobranego np.: przez płatnika. Jeżeli z tego porównania będzie wynikało, że podatek określony w decyzji jest równy lub wyższy od dotychczas zapłaconego, to wówczas nadpłata nie występuje.

W przedmiotowej sprawie, jak wyżej wskazano, organy podatkowe nieprawidłowo określiły wysokość zobowiązania podatkowego Skarżącym za 2011. To zaś oznacza, że wadliwe jest również rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nadpłaty ponieważ jego treść jest bezpośrednio związana z rozstrzygnięciem w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego. Brak akceptacji Sądu dla tych rozstrzygnięć w takim układzie procesowym, jak w sprawie niniejszej musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. O zwrocie kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.