Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 529/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 54 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 45 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej P. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 roku Główny Inspektor Ochrony Środowiska na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., w związku z wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez "P." Sp. z o.o. z siedzibą w C. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 roku, znak: [...]:

1. uchylił w całości postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 roku, znak: [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...],

2. po rozpatrzeniu zażalenia utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 roku, znak: [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania nowo zbudowanego obiektu budowlanego.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przywołano poniższe okoliczności, które w ocenie organu przemawiały za wydaniem zaskarżonego orzeczenia:

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 roku, znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w [...] odmówił zawieszenia postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego. Organ I instancji wskazał, że w związku z wszczęciem z urzędu postępowania w sprawie wstrzymania użytkowania instalacji brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na wniosek strony w trybie art. 98 k.p.a. Organ I instancji wyjaśnił nadto, że powołana w piśmie skarżącej podstawa prawna, tj. art.97 § 1 pkt 4 kpa dotyczy zawieszenia z urzędu, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie przewiduje natomiast wniosku strony.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2012 roku, znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie organu I instancji. W wydanym postanowieniu z dnia [...] maja 2012 roku, znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska błędnie pouczył skarżącą, iż może ona wystąpić z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku z błędnym pouczeniem organu skarżąca w piśmie z dnia 12 czerwca 2012 roku wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W piśmie z dnia 13 listopada 2012 roku, znak [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił skarżącej, że postanowienie GIOŚ z dnia [...] maja 2012 roku, znak [...] zawierało błędne pouczenie odnośnie do przysługującego stronie środka zaskarżenia. Organ zwrócił się do skarżącej z pytaniem, czy jej pismo z dnia 12 czerwca 2012 roku zatytułowane "wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy" organ ma potraktować jako skargę złożoną do wojewódzkiego sądu administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 roku, znak [...].

W piśmie z dnia 26 listopada 2012 roku skarżąca wniosła o potraktowanie pisma z dnia 12 czerwca 2012 roku jako skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Organ administracji stwierdził, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Z akt sprawy wynika, iż postępowanie w sprawie rozszerzenia pozwolenia zintegrowanego toczyło się od 2009 roku. Nie było to zatem zagadnienie nowe. Zdaniem organu, nie sposób uznać postępowania w sprawie rozszerzenia istniejącego pozwolenia zintegrowanego za kwestię prawną. Było to odrębne postępowanie w sprawie wydania decyzji, wynikającej z przepisów prawa, którego obowiązek uzyskania spoczywał na prowadzącym instalację. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska rozstrzygnięcie w sprawie rozszerzenia pozwolenia zintegrowanego nie mogło być zagadnieniem wstępnym, gdyż umożliwiałoby to stosowanie wszelkich środków karnoadministracyjnych w przypadku braku pozwoleń środowiskowych. Postępowanie w przedmiocie rozszerzenia pozwolenia zintegrowanego stanowiło zagadnienie mające jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy oraz wydaniem decyzji i nie skutkowało powstaniem obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.

W skardze na powyższe postanowienie "P." Sp. z o.o. z siedzibą w C. zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. na skutek uznania przez organ, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania.

Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, niedopuszczalne jest złożenie przez stronę wniosku o zawieszenie postępowania.

Skarżąca podkreśliła, że nie ma racji organ twierdząc, że skoro art. 97 § 1 k.p.a. reguluje kwestię obligatoryjnego zawieszenia prowadzonego postępowania i nie wynika z niego możliwość zawieszenia postępowania na wniosek strony, to niedopuszczalny jest wniosek strony w tej kwestii. Fakt niedysponowania przez stronę własnym wnioskiem wcale nie pozbawia jej możliwości sygnalizowania organowi pojawienia się okoliczności uzasadniających w jej przekonaniu zastosowanie tego przepisu z urzędu.

Skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska jakoby w przedmiotowej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., tj., że w sprawie nie występowało zagadnienie wstępne uzasadniające zawieszenie postępowania.

Skarżący podniósł, że zagadnieniem wstępnym w przedmiotowej sprawie była sprawa udzielenia (rozszerzenia) pozwolenia zintegrowanego na nową linię technologiczną do przerobu odpadów, w której to sprawie postępowanie zostało wszczęte na wniosek strony jeszcze w październiku 2009 roku.

Kwestionując prawidłowość rozstrzygnięcia w sprawie, skarżąca wskazała ponadto, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2012 roku w sprawie o sygn. [...] udzielił skarżącej pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do unieszkodliwiania lub odzysku padłych lub ubitych zwierząt oraz odpadowej tkanki zwierzęcej o zdolności przetwarzania ponad 10 Mg na dobę.

Strona skarżąca wniosła o zmianę pkt 2 zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z przyczyn, które Wojewódzki Sąd Administracyjny wziął pod uwagę z urzędu.

Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że organ administracji, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględnienie skargi oznacza uchylenie lub zmianę zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji lub postanowienia zgodnie z żądaniem skarżącego. Organ administracji uwzględniając skargę w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. uznanie zasadne zarówno zarzuty jak i wnioski zawarte w tej skardze.

W przedmiotowej sprawie skarżąca Spółka wniosła skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Wprawdzie w skardze tej Spółka nie sprecyzowała dokładnie swoich żądań, niemniej jednak analiza treści tej skargi prowadzi do wniosku, że Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia, merytorycznego rozpoznania zażalenia oraz jego uwzględnienia poprzez uchylenie orzeczenia organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca Spółka podkreśliła bowiem w skardze, że rozstrzygnięcie organu I instancji w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania powinno przybrać formę postanowienia podczas gdy w przedmiotowej sprawie organ I instancji rozstrzygnął wniosek skarżącej Spółki pismem. Uwzględnienie skargi skarżącej Spółki mogłoby więc nastąpić wyłącznie poprzez uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji do ponownego rozpatrzenia, gdyż tylko wówczas możliwe byłoby wydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego polegające na uchyleniu postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia i utrzymaniu w mocy postanowienia organu I instancji o odmowie zawieszenia postępowania nie uwzględniało więc w całości skargi skarżącej Spółki. W konsekwencji uznać należy, że zostało ono wydane z naruszeniem art. 54 § 3 P.p.s.a. Uchybienie to, zdaniem Sądu miało istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe zastosowanie art. 54 § 3 P.p.s.a. oznaczałoby bowiem w realiach niniejszej sprawy niemożność wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania.

Uchylenie przez Sąd zaskarżonego postanowienia oznacza, że po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w niniejszej sprawie aktualne stanie się rozpoznanie skargi wniesionej przez skarżącą Spółkę na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 roku, znak: [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...]. Skarga na to postanowienie zarejestrowana jest pod sygn. IV SA/Wa 134/13, a postępowanie w tej sprawie jest obecnie zawieszone. Zdaniem Sądu, nie jest dopuszczalne wydanie przez organ odwoławczy, po uprawomocnieniu się wyroku wydanego w niniejszej sprawie, kolejnego rozstrzygnięcia w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. Uprawnienie organu administracji wynikające z tego przepisu jest wyjątkiem od zasady, że po wniesieniu skargi uprawnionym do oceny prawidłowości decyzji organu administracji jest sąd administracyjny i nie może być interpretowane rozszerzająco. Dopuszczenie możliwości wydania przez organ administracji kolejnego rozstrzygnięcia w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. byłoby, zdaniem Sądu, naruszeniem wynikającego z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do rozpatrzenia sprawy przez właściwy sąd bez nieuzasadnionej zwłoki.

Podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mógł być podstawą wniesienia skargi. W przypadku orzeczeń organów administracji wydawanych na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny bada przede wszystkim, czy ten właśnie przepis został prawidłowo zastosowany. Jeśli w wyniku tej kontroli okaże się, że orzeczenie organu administracji zapadło z naruszeniem tego przepisu, to jest ono eliminowane z obrotu prawnego niezależnie od tego, czy jest merytorycznie prawidłowe, czy też nieprawidłowe.

Nadto stwierdzić należy, że organ odwoławczy pierwotnie nie dokonywał oceny zasadności odmowy zawieszenia postępowania tylko stwierdził, że na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Również w tym przypadku sąd administracyjny mógłby dokonać jedynie oceny prawidłowości poglądu, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługuje zażalenie, nie zaś oceny zasadności samej odmowy zawieszenia postępowania.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 powołanej ustawy.