Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1983/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 135
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia ... maja 2016 r. nr ... w przedmiocie umorzenia należności pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia P. w Z. (dalej Stowarzyszenie lub strona) jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: Minister, organ odwoławczy lub II instancji) z ... maja 2016 r., nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON lub organ I instancji) z ... sierpnia 2015 r., nr ... umarzającą stronie należności w kwocie ... zł wraz z odsetkami oraz odmawiająca umorzenia należności pieniężnej w kwocie ... zł wraz z odsetkami. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Strona zawarła z PFRON w ... kwietnia 2012 r. umowę nr ... na realizację projektu pn. "...". Projekt został dofinansowany kwotą ... zł.

W wyniku rozliczenia do zwrotu została przypisana kwota środków w wysokości ... zł, na którą składały się: ... zł (zobowiązanie strony do wniesienia wkładu własnego do realizacji projektu objętego umową) oraz ... zł (weryfikacja wartości osiągniętych wskaźników nakładu, produktu oraz rezultatu z wartościami tych wskaźników określonymi w § ... ust. ... ww. umowy), ... zł (odsetki).

W dniu ... stycznia 2014 r. ze Stowarzyszeniem zawarto ugodę pozasądowa w przedmiocie warunków spłaty zobowiązania wynikającego z umowy z ... kwietnia 2012r., która przewidziała spłatę należności w 24 ratach miesięcznych. Pierwsza rata w kwocie ... zł została wpłacona przez stronę w dniu ... stycznia 2014r. Jednocześnie pismem z ... stycznia 2014 r. strona wystąpiła o umorzenie kwoty ... zł.

Decyzją z ... czerwca 2014 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił umorzenia wnioskowanych należności. W wyniku rozpoznania odwołania Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z ... listopada 2014r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Prezes Zarządu PFRON decyzją z ... grudnia 2014r. umorzył: 1) stronie kwotę ... zł, 2) jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w części dotyczącej umorzenia kwoty ... zł w związku z wygaśnięciem tej należności, 3) jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne wszczęte na podstawie wniosku strony w części dotyczącej "uznania za kwalifikowalne poniesionych kosztów". Decyzją z ... kwietnia 2015r. organ odwoławczy uchylił decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Wskazał, że mimo, iż strona spłaciła kwotę ... zł w wyniku realizacji ugody pozasądowej, to wniosek Stowarzyszenia o ich umorzenie złożony przed dokonaniem wpłaty powinien zostać rozpatrzony. W takim przypadku nie było zasadne umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Decyzją z ... sierpnia 2015r. Prezes Zarządu PFRON: 1) umorzył Stowarzyszeniu należność pieniężną mającą charakter cywilnoprawny wynikającą z umowy nr ... z ... kwietnia 2012 r. w kwocie ... zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi zgodnie z zawartą ugodą pozasądową z ... stycznia 2014 r., 2) odmówił stronie umorzenia należności pieniężnej, mającej charakter cywilnoprawny, wynikającej z umowy z ... kwietnia 2012 r. w kwocie ... zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi zgodnie z zawartą ugodą pozasądową z ... stycznia 2014 r.

Organ I instancji ustalił, że na dzień przygotowania decyzji, zobowiązania strony wynikające z zawartej ugody pozasądowej obejmującej kwotę należności w wysokości ... zł wyglądają następująco: 1) ... zł (w tym: ... zł należność główna, ... zł odsetki) - kwota 1 raty zapłacona przed złożeniem wniosku o umorzenie należności, 2) ... zł (w tym: ... zł należność główna, ... zł odsetki) - kwota obejmująca 9 rat zapłacona po złożeniu wniosku, 3) ... zł - zapłacona kwota odsetek naliczona od należności głównej wynikającej z ugody, 4) ... zł (w tym: ... zł należność główna, ... zł odsetki) - kwota niezapłaconych 14 rat ugody.

Wskazał, że z przedstawionych dokumentów finansowych wynika, że w roku 2014 r. strona wypracowała zysk na poziomie ... zł stanowiący 21% wartości zysku wypracowanego w 2013 r. W okresie od 2011 r. do 2014 r. wynik finansowy z działalności strony zamykał się zyskiem z wyjątkiem roku 2012 r. (strata na poziomie ... zł). Posiadane środki trwałe strony sukcesywnie wzrastają we wskazanym okresie od wartości ... zł do kwoty ... zł. Analogicznie wzrasta wartość aktywów, a zadłużenie z tytułu pożyczki maleje. Wskazano także, że prowadzona przez stronę działalność prowadzona jest w części odpłatnie. Dlatego też Prezes Zarządu PFRON nie stwierdził całkowitej nieściągalności, o której mowa w art. 49 ust. 5b w zw. z art. 49f ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2046 ze zm., dalej ustawa o rehabilitacji), a która uzasadniałaby całkowite umorzenie należności.

Organ I instancji wziął pod uwagę działania prowadzone przez stronę na rzecz osób niepełnosprawnych ...i uznał, że wystąpiły przesłanki z art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji w postaci względów społecznych oraz interesu publicznego pozwalające na częściowe umorzenie kwoty w wysokości ... zł wraz z odsetkami.

Uzasadniając odmowę umorzenia należności organ I instancji wyjaśnił, że ze względu na nienależyte wykonanie umowy z ... kwietnia 2012 r. nie uznał za zasadne umorzenie całej wnioskowanej kwoty, gdyż umorzenie całej kwoty stanowiłoby wyraz przyzwolenia na niedotrzymanie warunków umowy i brak konsekwencji z tego tytułu, w szczególności w sytuacji, gdy nastąpiło rażące naruszenie warunków umowy poprzez niewniesienie całego wymaganego wkładu własnego. Dodatkowo wskazano, że strona zostałaby potraktowana w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych organizacji pozarządowych znajdujących się w podobnej sytuacji. Umorzenie całej kwoty byłoby niezasadne również ze względu na dobrą sytuację finansową Stowarzyszenia.

Strona od decyzji w części odmawiającej umorzenia należności złożyła odwołanie. Minister decyzją z ... maja 2016r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przytoczył podstawy prawne mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i w całości podzielił stanowisko organu I instancji. Wyjaśnił, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności mają charakter decyzji uznaniowych, co oznacza, że organ może, a nie musi umorzyć należności. Zaznaczył również, że organ może również umorzyć należność jedynie w części i nie jest zobowiązany w przypadku stwierdzenia, że wystąpiła którakolwiek okoliczność o której mowa w tym przepisie tj. ważny interes dłużnika, interes publiczny, względy gospodarcze lub społeczne, lub inne przyczyny zasługujące na uwzględnienie, do jej całkowitego umorzenia.

Organ odwoławczy potwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia pozostałej części zadłużenia, gdyż nie zachodzi m.in. żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności. Z dowodów zgromadzonych wynika, że strona znajduje się w dobrej sytuacji finansowej umożliwiającej spłatę pozostałej kwoty należności.

Przychylił się również do stanowiska organu I instancji, że ze względu na nienależyte wykonanie umowy nie uznano za zasadne umorzenie całej wnioskowanej kwoty, gdyż umorzenie całej kwoty stanowiłoby wyraz przyzwolenia na niedotrzymanie warunków umowy i brak konsekwencji z tego tytułu, w szczególności w sytuacji, gdy nastąpiło rażące naruszenie warunków umowy.

Pismem z ... lipca 2016r. Stowarzyszenie złożyło skargę wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z ... maja 2016r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania, a także przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, poprzez dopuszczenie dowodu z informacji o źródłach finansowania działalności prowadzonego przez stronę Niepublicznego Przedszkola ... z ... lipca 2016r. Zaskarżonej decyzji zarzuciło rażące naruszenie art. 6 i 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 11 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 1 i 3 k.p.a. oraz naruszenie prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 49f ust. 1 pkt 1 ustawy o rehabilitacji.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organ II instancji pominął przesłankę uzasadnionego ważnego interesu dłużnika, przesłankę interesu publicznego, przesłankę względów gospodarczych lub społecznych i przesłankę innych jeszcze przyczyn zasługujących na uwzględnienie, nie odnosząc się i nie analizując zaistnienia żadnej z tych przesłanek. Powyższe jest tym bardziej istotnym, że przecież organ I instancji umorzył stronie część należności, gdyż uznał, że w przypadku Stowarzyszenia spełnione zostały przesłanki w postaci względów społecznych oraz interesu społecznego. Nie wiedzieć jednak czemu potwierdzone przez organ I instancji zaistnienie przesłanek umorzenia przedmiotowych należności dotyczyć miałoby wyłącznie ich części, pomimo że charakter ustalonych przez organ przesłanek jest immanentnie związany z całą należnością, która została objęta przez Stowarzyszenie wnioskiem o umorzenie.

Zdaniem strony w sprawie istniej sprzeczność polegająca tym, że z jednej strony uznaje organ, że spełnione zostały co najmniej dwie z przesłanek umorzenia w postaci względów społecznych oraz interesu publicznego i na tej podstawie umarza należność w kwocie ... zł, a z drugiej odmawia umorzenia pozostałej objętej wnioskiem kwoty, a organ II instancji takie rozstrzygnięcie sanuje.

Strona zakwestionowała również ustalenia w zakresie jej sytuacji majątkowej. Jej zdaniem organ odwoławczy nie pochylił się nad tym, że zasadniczy przychód Stowarzyszenia związany jest z działalnością Niepublicznego Przedszkola ... i pochodzi z dotacji oświatowej, ukierunkowanej wyłącznie na cele oświatowe i związanej tym samym wyłącznie z działalnością oświatową Przedszkola, a nie z całą działalnością Stowarzyszenia. Nie pochylił się również nad kwestią źródła wysokości i wzrostu wartości majątku trwałego Stowarzyszenia, który w przeważającej części związany jest z wartością budynku Stowarzyszenia, położonego w Z., a który z uwagi na prowadzenie przez Stowarzyszenie tak ważnej społecznie działalności został sprzedany stronie w dniu ... grudnia 2014r. przez Miasto Z. z 99% bonifikatą w kwocie ... zł i zakazem jej zbycia przed upływem 10 lat pod rygorem zwrotu na rzecz Miasta Z. otrzymanej bonifikaty, zabezpieczonego ustanowioną na nieruchomości hipoteką do kwoty ... zł.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066). Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Rozważając argumenty przedstawione w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że nie są one trafne, a w konsekwencji skarga nie jest zasadna, co skutkowało jej oddaleniem.

Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania danego aktu, a wynikającego z akt sprawy.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w granicach kompetencji mu przysługujących i badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności z przepisami ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w przepisach ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz w oparciu o akta sprawy zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 49f ust. 1 ustawy o rehabilitacji na wniosek dłużnika lub strony umowy, której przedmiot obejmuje dokonanie wydatków ze środków Funduszu, organy i podmioty powołane do zawierania takich umów mogą:

1) umorzyć w części lub w całości należności pieniężne mające charakter cywilnoprawny, w drodze decyzji, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, lub

2) rozłożyć na raty spłatę tych należności lub odroczyć termin ich płatności, w drodze umowy

- w przypadku uzasadnionym ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie, w szczególności w razie całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 49 ust. 5b.

W myśl art. 49f ust. 2 ustawy o rehabilitacji w przypadku umarzania należności wynikających z umów określonych w ust. 1, do których zawierania został powołany Fundusz decyzję w sprawie umorzenia wydaje Prezes Zarządu Funduszu. Przepisy art. 67b i art. 67d § 1 i 2 Ordynacji podatkowej stosuje się odpowiednio (art. 49f ust. 4 ustawy o rehabilitacji).

Zgodnie z art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji do którego odwołuje się art. 49f ust. 1 ww. ustawy całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie, w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 oraz w art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361, z późn.);

3) nastąpiło trwałe zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

5) wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

6) stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

7) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

W myśl art. 67d § 1 Ordynacji podatkowej do którego odpowiedniego stosowania odsyła art. 49f ust. 4 ustawy o rehabilitacji organ podatkowy może z urzędu udzielać ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 67a § 1 pkt 3, jeżeli:

1) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;

2) kwota zaległości podatkowej nie przekracza pięciokrotnej wartości kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

3) kwota zaległości podatkowej nie została zaspokojona w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym;

4) podatnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty 5000 zł, i jednocześnie brak jest spadkobierców innych niż Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego oraz nie ma możliwości orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej.

Brzmienie wskazanych przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcie co do umorzenia ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że nawet zaistnienie przewidzianych w cytowanych przepisach przesłanek nie zobowiązuje organu do zastosowania wnioskowanej ulgi i daje jedynie potencjalną możliwość umorzenia należności. Prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje organowi, który może, ale nie musi umorzyć należności.

Trzeba dodać przy tym, że ulga taka jest przywilejem, który może być wnioskodawcy przyznany decyzją, a sądowa kontrola w takich przypadkach nie odnosi się do zasadności przyznania lub odmowy przyznania ulgi, lecz do zbadania, czy organ wydał decyzję z zachowaniem przepisów postępowania administracyjnego. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzone postępowanie pozwala na wyczerpujące i pełne wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a w konsekwencji na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego.

W szczególności Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.) oraz zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniony został stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione (art. 107 § 3 k.p.a.).

Organ – zdaniem Sądu – zasadnie wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał wskazuje, że w sytuacji strony nie zaistniały przesłanki dotyczące całkowitej nieściągalności określone w art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji i 67d § 1 Ordynacji podatkowej.

W szczególności nie ulega żadnych wątpliwości, że nie wystąpiły przesłanka z art. 49 ust. 5b pkt 1, 2 i 4 ustawy o rehabilitacji i 67d § 1 pkt 3 i 4 Ordynacji podatkowej. Przesłanki te odnoszą się bądź do śmierci dłużnika, bądź do upadłości lub likwidacji dłużnika. Stowarzyszenie nie jest osobą fizyczną (przesłanka dotycząca śmierci dłużnika), a z akt sprawy nie wynika aby jakiekolwiek postępowanie upadłościowe lub likwidacyjne toczyło się w stosunku do Stowarzyszenia. A więc te przesłanki nie zaistniały. Kolejna przesłanka związana z trwałym zaprzestanie prowadzenia działalności (art. 49 ust. 5 pkt 3 ustawy o rehabilitacji) także nie zaistniała, gdyż strona nadal działalność prowadzi.

Także przesłanka określona w pkt 5 art. 49 ust. 5b ustawy o rehabilitacji i art. 67d § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (wysokość zaległej wpłaty nie przekracza pięciokrotnej kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym) nie wystąpiła, gdyż wysokość kosztów upomnienia na dzień wydania decyzji wynosiła 11,60 zł. Zgodnie bowiem z § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 września 2015 r. w sprawie wysokości kosztów upomnienia skierowanego przez wierzyciela do zobowiązanego przed wszczęciem egzekucji administracyjnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1526) koszty upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wynoszą 11,60 zł. Tym samym pięciokrotność tych kosztów to kwota 58 zł. Natomiast nie umorzona zaległość to kwota ponad ... zł.

Z akt sprawy nie wynika aby w stosunku do nieumorzonej należności prowadzone było postępowanie egzekucyjnego i dopóki postępowanie to nie zostanie przeprowadzone nie można definitywnie stwierdzić bezskuteczności egzekucji. Tym samym nie występuje przesłanka dotyczące stwierdzenia brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję oraz, że jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Co więcej organy obydwu instancji przeanalizowały sytuację finansową Stowarzyszenia i jednoznacznie stwierdziły, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności. Dokonały analizy przedstawionych przez stronę dokumentów finansowych, a także twierdzeń związanych z nabytym od Miasta ... budynkiem. Zwrócono uwagę zarówno na uzyskiwany zysk, jak także sukcesywne obniżanie się zadłużenia związanego z uzyskaną pożyczką, co jak słusznie wskazano powoduje, że sytuacja finansowa strony jest stabilna, a długi (pożyczka) są sukcesywnie regulowane. Zasadnie także zauważono, że prowadzona przez stronę działalność prowadzona jest w części nieodpłatnie i w części odpłatnie.

Organ odwoławczy także dokonał badania bilansów i wyjaśnił, że wskaźnik bieżącej płynności finansowej na koniec 2014 r. wyniósł ..., na koniec października 2015 r. - .... Za normę wartości wskaźnika przyjmuje się przedział od 1,2 do 2,0. Wartość ww. wskaźnika świadczy o dobrej sytuacji finansowej strony i zdolności do terminowego wywiązywania się z krótkoterminowych zobowiązań. Zbadał również wskaźnik ogólnego zadłużenia strony, który na 2014 r. wynosił ..., a na koniec października 2015 r. - .... Za normę wartości ww. wskaźnika uważa się przedział od 0,57 - 0,67. Jednakże prawidłowo wywiódł, że strona posiada zdolność do wywiązywania się z krótkoterminowych zobowiązań. Organy powyższe skonkludowały, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka "całkowitej nieściągalności.

W ocenie sądu mając na uwadze powyżej cytowane przepisy trudno jest odmówić organom zasadności takiej konkluzji. Nie zmienia tego w żaden sposób fakt, że część dochodów Stowarzyszenie, a konkretnie prowadzone przez niego przedszkole uzyskuje z dotacji oświatowej. Nie zmienia tego również fakt, że posiadany budynek został nabyty z 99% bonifikatą oraz że strona nie może go zbyć w terminie 10 lat, a na samej nieruchomości ciąży hipoteka do kwoty ... zł. Skarżąca bowiem w ogóle nie uwzględnia faktu, że na datę wydania decyzji, nieumorzone należności już uregulowała, nadal reguluje swoje zobowiązania związane z zaciągniętą pożyczką, a także część prowadzonej działalności prowadzona jest odpłatnie. Tym samym brak jest jakichkolwiek przesłanek aby twierdzić, że strona jest całkowicie niewypłacalna, a w szczególności w zakresie, o którym mowa w art. 49 ust. 5b pkt 6 i 7 ustawy o rehabilitacji i art. 67d § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Trzeba też wskazać – dokonując oceny zaskarżonej decyzji na podstawie art. 49f ust 1 ustawy o rehabilitacji, że sama możliwość umorzenia należności na podstawie tego przepisów podyktowana jest także ważnym interesem dłużnika, interesem publicznym, względami gospodarczymi lub społecznymi, lub innymi przyczynami zasługującymi na uwzględnienie.

Zatem w sprawie chodzi o należności PFRON, które są uzasadnione, wymagalne i ściągalne, jednak z woli ustawodawcy wyjątkowo, z uwagi na szczególną sytuację strony organ może należności te umorzyć. Jest przy tym oczywiste, że z punktu widzenia zobowiązanego zawsze jest zasadne umorzenie jego należności, zaś z punktu widzenia interesów PFRON umorzenie należności jest niekorzystne. W tym kontekście należy podkreślić, że to na stronie spoczywa ciężar dowodu wykazania okoliczności uzasadniających umorzenie składek (patrz: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1501/13, LEX nr 1657956).

Zdaniem Sądu umorzenie należności w części na podstawie zaistnienia w sprawie względów społecznych oraz interesu publicznego (patrz uzasadnienie decyzji organu I instancji), jednocześnie nie powoduje konieczności umorzenia w całości należności. Wbrew twierdzeniom bowiem strony brak jest tutaj jakiejkolwiek sprzeczności.

Strona bowiem zdaje się nie rozumie instytucji uznania administracyjnego, która w sprawie ma zasadnicze znaczenie. Charakter uznaniowy decyzji powoduje, że nawet stwierdzenie istnienia przesłanek do umorzenia nie powoduje konieczności umorzenia takich należności. Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, podzielany również przez skład orzekający w niniejszej sprawie, że decyzja o umorzeniu należności opiera się na uznaniu administracyjnym, co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, organ może odmówić ich umorzenia (patrz: wyrok NSA z 29 sierpnia 2007 r., sygn. akt II GSK 141/07, LEX nr 368197 , wyrok NSA z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1761/13, LEX nr 1643718).

Uznanie administracyjne charakteryzuje się tym, że ustawodawca określając w hipotezie normy prawnej przesłanki (okoliczności) podjęcia przez organ administracji publicznej działania, jednocześnie formułuje dyspozycję tego przepisu w sposób, który pozwala organowi na swobodę wyboru w zakresie tego, czy organ podejmie w ogóle określone działanie, lub w zakresie tego, który spośród dopuszczonych przez ustawodawcę sposobów zachowania (rozstrzygnięcia sprawy) wybierze. Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście dowolności organu. Innymi słowy organ ma wybór dokonanego rozstrzygnięcia. Trzeba zwrócić uwagę, że postępowanie w przedmiocie umorzenia ma charakter dwuetapowy. W pierwszym etapie organ bada, czy w sprawie występują przesłanki warunkujące umorzenie. W wypadku, gdy stwierdzi, że przesłanki nie występują to organ nie ma wyboru rozstrzygnięcia i ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie odmawiające umorzenia należności. Natomiast w wypadku stwierdzenia istnienia przesłanek do umorzenia organ przystępuje do drugiego etapu, a więc w tym etapie ma uprawnienie, a nie obowiązek podjąć swobodnie wybrane przez siebie rozstrzygnięcie. Wybór tego rozstrzygnięcia jest wyłączną prerogatywą organu i Sąd nie może w żaden sposób w to rozstrzygnięcie ingerować. W sprawie organy stwierdziły, że występują przesłanki umorzenia należności i dlatego też częściowo te należności umorzono, w pozostałej części jednakże organy odmówiły umorzenia należności, do czego miały uprawnienie, a Sąd nie ma kompetencji do zmiany tego rozstrzygnięcia, czy też nakazania zmiany tego rozstrzygnięcia.

Oczywiście decyzje administracyjne oparte na uznaniu administracyjnym nie są wyłączone spod kontroli sprawowanej przez sąd administracyjny, jednakże kontrola ta jest pod pewnymi względami ograniczona. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sąd administracyjny opiera się wyłącznie na kryterium legalności, czyli zgodności z prawem (art. 1 § 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola decyzji uznaniowych obejmuje przede wszystkim to, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Jeżeli jednak sąd stwierdzi, że działanie organu mieści się w granicach określonych konstrukcją uznania oraz że organ dochował wymogów proceduralnych, nie może objąć kontrolą prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, jakie daje mu uznanie administracyjne. Wybór rozstrzygnięcia wymyka się bowiem kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach odnoszących się do celowości, rzetelności, gospodarności i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Pozaprawne kryteria wyboru rozstrzygnięcia zastosowane w sprawie administracyjnej przez organ nie mogą być przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, sprawowanej - jak wyżej wskazano - wyłącznie pod kątem zgodności z prawem.

Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych.

W ocenie Sądu rozstrzygnięcie organu administracyjnego, wbrew twierdzeniom strony, opiera się na prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Organ w sposób wyczerpujący zgromadził i rozważył cały materiał dowodowy, ustalając stan faktyczny sprawy zgodnie z prawdą. Całość tych rozważań została wyczerpująco przedstawiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zatem organ spełnił stawiany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wymóg szczególnej dbałości o prawidłowe uzasadnienie decyzji administracyjnej opartej na uznaniu administracyjnym (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Nadto wnioski, jakie organ wyprowadził z treści materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie są zgodne z logiką i doświadczeniem życiowym, nie wykraczają zatem poza swobodną ocenę dowodów jaką dysponuje organ w postępowaniu administracyjnym (art. 80 k.p.a.). Tym samym Sąd nie zgadza się z twierdzeniami, że w sprawie naruszono przepisy postępowania wskazane w pkt 1 skargi, gdyż w sprawie zebrano w sposób właściwy materiał dowodowy i organ działając na podstawie przepisów wybrał jedno z dwóch możliwych rozstrzygnięć. Sąd stwierdza, że organy administracji publicznej odmawiając w części umorzenia należności, nie wykroczyły poza zakres uznania administracyjnego przyznanego im przepisem art. 49f ustawy o rehabilitacji, nie uchybiły też przepisom postępowania administracyjnego. Tym samym wskazanie przez organ I instancji przyczyn odmowy umorzenia części należności jako nienależytego wykonania umowy z ... kwietnia 2012 r. trzeba uznać za zasadne. Zasadnie bowiem organ podkreślił, że umorzenie całej kwoty stanowiłoby wyraz przyzwolenia na niedotrzymanie warunków umowy i brak konsekwencji z tego tytułu. Strona, jak prawidłowo zauważono, w takiej sytuacji zostałaby potraktowana w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych organizacji pozarządowych będących beneficjentami PFRON. Także w miarę dobra sytuacja finansowa Stowarzyszenia także się przeciwstawia umorzeniu należności w całości. Strona bowiem zapłaciła już te kwoty i zapłata ich nie spowodowała niekorzystnych zjawisk. Oczywistym jest, że zapłata tej kwoty odbyła się określonym wysiłkiem Stowarzyszenia i zapewne Stowarzyszenie nie zrealizowało w całości innych szczytnych celów. Jednakże powyższe w kontekście wyjątkowości tej ulgi, nie może stanowić powodu dla umorzenia całości zadłużenia. Udzielenie pomocy w części niezaskarżonej mogło zostać uznane przez Ministra za udzielenie wystarczającej ulgi w spłacie należności wobec PFRON. Takiemu uzasadnieniu nie można zarzucić przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Inne rozumienie instytucji umorzenia należności (zaproponowane przez stronę) musiałoby zawsze prowadzić do wniosku, że w wypadku wnioskodawców prowadzących działalność pozytywnie wpływającą na społeczeństwo, którzy naruszają warunki zawartej umowy i zobowiązani są do zwrotu należności, zawsze wypełniliby przesłankę do umorzenia należności, a organ rozpoznający sprawę miałby obowiązek wydania pozytywnej decyzji. W takim wypadku, niejako z góry należałoby przyjąć, że każdej organizacji z urzędu przysługuje umorzenie należności, gdyż realizuje ona zadania służące zaspokajaniu potrzeb społecznych. Przyjęcie z góry takiego założenia wypaczałoby sens instytucji umorzenia, która jest uregulowana jednolicie dla każdego z dłużników. Ustawodawca bowiem w żadnym z przepisów dotyczących umorzenia nie faworyzuje takich jednostek. Gdyby prawodawca chciał wprowadzić określone ułatwienia, czy też wyłączenia, to zawarłby je w przepisach. Natomiast odnośnie umorzenia takich ułatwień nie przewidziano.

Tym samym - mając na uwadze zarzuty skargi - Sąd uznał, że organy wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń strony. Spowodowało to – zdaniem Sądu - brak podstaw do uznania, że doszło do naruszenia zasad ogólnych k.p.a., w tym przede wszystkim akcentowanej w skardze zasady legalności działania (art. 6 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) jak również zasad dotyczących zgromadzenia i oceny materiału dowodowego w sposób, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia sprawy.

Należy bowiem podkreślić, że stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. podstawą do uwzględnienia skargi może być naruszenie przepisów postępowania tylko wtedy, gdy uchybienie to wywarło istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia przepisów, które winny prowadzić do uwzględnienia skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 p.p.s.a.