Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1568/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 45 ust. 1 pkt 1, par. 2 ust. 1 pkt 4, par. 78
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 24 ust. 2b
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I.B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 15 maja 2014 roku I. B. zwróciła się do Starosty [...] z wnioskiem o dokonanie aktualizacji operatu gruntów i budynków. Podając w podstawie prawnej swego wniosku przepis art. 22 ust. 2 i ust. 3 ustawy z 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 ze zm., dalej p.g.k.) w związku z § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm., dalej rozporządzenie) jako właścicielka nieruchomości nr 1 w L. wniosła o usunięcie z kartoteki budynków obiektu znajdującego się na jej działce, błędnie ujawnionego jako budynek handlowo-usługowych o powierzchni zabudowy 45 m² i oznaczonego numerem ewidencyjnym id 1. W uzasadnieniu wyjaśniła, że na działce usytuowany jest budynek mieszkalny o powierzchni zabudowy 94 m², budynki gospodarcze oraz przedmiotowy tymczasowy obiekt handlowy nietrwale związanych z gruntem, który nie jest budynkiem.

Powołując się na przepis § 2 rozporządzenia wskazała, że budynkiem jest obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz. U. nr 112, poz. 1316 oraz z 2002 r., nr 18, poz. 180, dalej PKOB). Klasyfikacja ta przez budynek rozumie zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Obiekty budowlane zaś to konstrukcje połączone z gruntem w sposób stały, wykonane z materiałów budowlanych, będące wynikiem prac budowlanych. Pojęcie tymczasowego obiektu budowlanego definiuje przepis art. 3 punkt 2 prawa budowlanego, zgodnie z którym przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Wnioskodawczyni podała że decyzją z [...] roku w uzyskała pozwolenie na budowę dotyczące ustawienia tymczasowego obiektu handlowego składającego się z 3 kontenerów typu melamina, nietrwale związanego z gruntem. Nie jest jej wiadome, dlaczego i kiedy doszło do wpisania tego obiektu do kartoteki budynków. Powołując się na przytoczone definicje wskazała, że ujawniony w kartotece budynków obiekt handlowo-usługowy nie spełnia ustawowych przesłanek definicji budynku, jest obiektem tymczasowym, nietrwale związanym z gruntem i nie powinien być ujawniony w ewidencji budynków. Okoliczność ta uzasadnia jego niezwłoczne wykreślenie z ewidencji. Nadto wnioskodawczyni zwróciła się o udzielenie informacji, kiedy i na jakiej podstawie obiekt został w ewidencji ujawniony.

W odpowiedzi na wniosek pismem z 27 maja 2014 roku wyjaśniono stronie, że kartoteka dla przedmiotowego budynku została sporządzona w 2005 roku przy założeniu ewidencji budynków dla gminy L. Po zakończeniu prac w terenie przez firmę wykonującą zlecenie założenia operatu, projekt opisowo-kartograficzny został wyłożony do wglądu osób zainteresowanych w okresie od [...] roku do [...] roku. Istniała wówczas możliwość zapoznania się z dokumentacją, zgłoszenia wyjaśnień i uwag oraz wniosków. O fakcie wyłożenia operatu do wglądu zawiadomiono osoby zainteresowane poprzez wywieszenie zawiadomień na tablicach ogłoszeń właściwego starostwa, urzędu gminy oraz ogłoszenie w prasie lokalnej. Po wyłożeniu projekt opisowo-kartograficzny stał się operatem ewidencji budynków dla obrębu L., co zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z [...] roku, nr [...]. W terminie 30 dni od daty ukazania się ogłoszenia można było zgłaszać zarzuty od danych ujawnionych w założonym operacie ewidencji budynków, zarzuty zgłoszone po tym terminie traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Art. 22 ust. 2 p.g.k. stanowi, że osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 p.g.k. są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian. Aby dokonać zmiany polegającej na wykreśleniu z operatu ewidencji przedmiotowego budynku handlowo-usługowego id 1, należy złożyć stosowną dokumentację geodezyjną zawierającą wykaz zmian danych ewidencyjnych dotyczących budynku, który będzie podstawą do wprowadzenia przedmiotowej zmiany.

W dniu 23 lipca 2014 roku wnioskodawczyni złożyła w organie wykaz zmian ewidencyjnych sporządzony przez geodetę M. K., podpisany przez geodetę uprawnionego L. G. W aktach sprawy znajduje się nadto decyzja z [...] roku, udzielająca pozwolenia na budowę dla ustawienia tymczasowego obiektu handlowego składającego się z 3 kontenerów typu melaminy, nietrwale związanego z gruntem na działce nr 1 w L. Znajduje się także zatwierdzony tą decyzją projekt adaptacji i przystosowania kiosku branży ogólnospożywczej ze [...]r., który w opisie technicznym przewiduje, że projektowany kiosk nie będzie trwale związany z gruntem. Jednocześnie w projekcie tym przewidziano, że pod kioskiem wykonane zostanie utwardzenie terenu płytami żelbetowymi o grubości 15 cm, a całość kiosku ustawiona zostanie na płycie i słupkach betonowych.

Po zawiadomieniu o zakończeniu postępowania administracyjnego i możliwości zapoznania się z zebranym materiałem, decyzją z [...] roku, nr [...] Starosta [...] orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków polegającej na usunięciu z kartoteki budynku handlowo-usługowego id 1, o powierzchni zabudowy 45 m², ujawnionego na działce nr 1 w L. W podstawie prawnej podano przepisy art. 22 ust. 1, art. 20 ust. 1 pkt 2, art. 24 ust. 2a pkt 2, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h, art. 24 ust. 2c p.g.k., a także przepisy § 2 ust. 1 pkt 4, § 45 ust. 1, § 47 ust. 3 rozporządzenia. W uzasadnieniu stwierdzono, że wniosek strony o usunięcie z kartoteki budynku ujawnionego na działce nie może zostać uwzględniony. Aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; wyeliminowania danych błędnych, co wyjaśnia § 45 ust. 1 rozporządzenia. Aktualizacji informacji zawartych w ewidencji dokonuje się zatem po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających przedmiot zmian. W przypadku, gdy aktualizacja operatu wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w tej sprawie postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 p.g.k. Na tej podstawie organ wezwał właścicielkę działki do przedłożenia dokumentacji geodezyjnej, powołując się na art. 22 ust. 3 ustawy w brzmieniu przed nowelizacją. Znowelizowany art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h p.g.k. wskazuje, że aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu i wskazanej w tym wniosku dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Dokumentacja dostarczona przez wnioskodawczynię nie została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego kartograficznego, co uniemożliwia wprowadzenie żądanej zmiany na jej podstawie. Organ wyjaśnił nadto, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia budynek będący treścią ewidencji to obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów PKOB. Zgodnie z tą klasyfikacją budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się również wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Natomiast określenie stałego związania z gruntem danego obiektu budzi wiele wątpliwości z uwagi na brak definicji legalnej. W związku z tym organ wskazał na konieczność sięgnięcia do orzecznictwa sądów administracyjnych w tym zakresie. Jakkolwiek decyzja Burmistrza miasta L. z [...] r. udzielała pozwolenia na budowę polegającego na ustawieniu tymczasowego obiektu handlowego nietrwale związanego z gruntem, to w świetle licznych orzeczeń sądów administracyjnych usunięcie przedmiotowego budynku z operatu tylko z tego powodu nie byłoby uzasadnione. Cecha trwałego związania z gruntem sprowadza się bowiem do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie w inne miejsce. Z dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez wnioskodawczynię wynika, że przedmiotowy budynek jest budynkiem stabilnym. Stanowi on sklep branży ogólnospożywczej, jest trwale posadowiony na gruncie, trwałe związanie z gruntem powoduje uniemożliwienie jego zniszczenia lub przesunięcia pod wpływem czynników zewnętrznych. Także opis techniczny przewiduje, że pod kioskiem wykonane zostanie utwardzenie terenu płytami żelbetowymi o grubości 15 cm, a całość kiosku zostanie ustalona na płycie i słupkach betonowych. Podłożem przedmiotowego kiosku są płyty zbrojone, a jego konstrukcja wymaga solidnego przytwierdzenia do podłoża. Całokształt zebranego materiału uzasadnia zatem przyjęcie, że usunięcie budynku z ewidencji byłoby bezpodstawne. Wprowadzona [...] roku zmiana w operacie ewidencji gruntów dotycząca ujawnienia budynku id 1 była dokonana na podstawie opracowania geodezyjnego, w skład którego wchodził wykaz zmian danych ewidencyjnych, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] roku i zarejestrowany pod numerem [...]. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków obrazują istniejący stan faktyczny na gruncie, a przedmiotowy kiosk posiada konstrukcję, która wymaga stabilnego, trwałego przytwierdzenia do podłoża.

W odwołaniu od decyzji wnioskodawczyni wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie zgodnie z jej wnioskiem. Powołując się na przepis art. 3 pkt 2 prawa budowlanego podkreśliła, że połączenie z gruntem w sposób trwały następuje przez posadowienie budynku na fundamencie. Prawo budowlane nie zawiera definicji fundamentów, należy zatem odwołać się do językowego znaczenia tego pojęcia. Zarzuciła, że organ pierwszej instancji odwołał się do opisu technicznego, zaś strona nie została wezwana do przedłożenia projektu budowlanego. Niezrozumiałym wobec tego dla strony jest opieranie się przez organ pierwszej instancji na nieznanych opisach technicznych, z których nie wynika ani specyfika obiektu, ani data budowy. Przedmiotowy obiekt nie spełnia ustawowej przesłanki posiadania fundamentów. Nadto, aby obiekt wypełniał wszystkie przesłanki definicji budynku nie może mieć charakteru tymczasowego, wszak budynki muszą być wykorzystywane dla potrzeb stałych. Tymczasowy obiekt budowlany to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w czasie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Skoro decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy tymczasowego obiektu handlowego, to nie ma podstaw aby uznać ten obiekt za budynek i oznaczyć go ewidencji jako budynek handlowo-usługowy.

Zaskarżoną decyzją z [...] roku [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że wprowadzenie przedmiotowego budynku do rejestru budynków odbyło się w trybie modernizacji operatu gruntów i budynków. Została zastosowana odpowiednia procedura wynikająca z art. 24a ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego mógł w okresie wyłożenia projektu zgłaszać uwagi do tych danych. Skarżąca z uprawnienia tego nie skorzystała, zarzuty zgłoszone po terminie określonym w art. 24a ust. 9 p.g.k. traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. Aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Aktualizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wniosku i odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Jeżeli organ nie może wprowadzać zmiany w drodze czynności materialno-technicznej wówczas na podstawie art. 24 ust. 2b pkt 2 prowadzi postępowanie zakończone decyzją. W postępowaniu administracyjnym organ dokonał oceny cech obiektu stwierdzając, że mieści się on w kategorii budynków podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków. Zwrócono uwagę, że złożony wykaz zmian ewidencyjnych stanowi część składową opracowania geodezyjnego, którego sporządzenie wymaga zgłoszenia, o jakim mowa w art. 12 p.g.k. Wykonawca obowiązku tego nie spełnił, wobec czego organ przekazał informację o naruszeniu prawa do właściwej komórki zajmującej się nadzorem i kontrolę zgodności wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy. Nie można wobec tego uznać złożonego dokumentu za podstawę do wprowadzenia żądanej zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków.

Natomiast zgodnie z PKOB przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych. Przez budynek rozumie się zadaszony obiekt budowlany wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywany dla potrzeb stałych, przystosowany do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Z kolei tymczasowy obiekt budowlany to obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy prawo budowlane. Podobnie wymóg posiadania fundamentów zawarty jest wyłącznie w definicji budynku przyjętej na gruncie prawa budowlanego. Cechami budynku niezbędnymi do jego ujawnienia w ewidencji są: posiadanie dachu, trwałość połączenia z gruntem oraz wykorzystanie na cele stałe. "Tymczasowość" oraz posiadanie fundamentów na gruncie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie są kryterium uznania obiektu za budynek. Argument, że budynek nie posiada fundamentów i że jest tymczasowy, wobec czego nie może służyć na cele stałe, zgłoszony przez skarżącą, nie może zatem odnieść skutku. Posiadanie fundamentów nie jest jedyną przesłanką do stwierdzenia, że obiekt jest trwale związany z gruntem. O tym, że obiekt jest trwale związany z gruntem nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Mimo, że pozwolenie na budowę dotyczyło ustawienia obiektu tymczasowego, nie ulega wątpliwości, że stoi on już 20 lat i jest wykorzystywany jako obiekt handlowy. Długotrwałe wykorzystywanie na cele handlowe należy uznać za stałe. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji właściwie ocenił posiadane materiały dowodowe i zasadnie odmówił dokonania żądanej zmiany. Nie nastąpiły okoliczności, wobec których organ mógł wprowadzić zmiany do ewidencji gruntów budynków przez wykreślenie budynku z kartoteki budynków. Działając w zakresie swoich kompetencji organ nie mógł ustalić, że obiekt nie spełnia definicji wynikającej z Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, natomiast posiadana dokumentacja (wykaz zmian danych ewidencyjnych, projekt adaptacji oraz decyzja o pozwoleniu na budowę) nie świadczą, że przedmiotowy obiekt nie jest trwale związany z gruntem lub nie służy na cele stałe.

W skardze do sądu administracyjnego I. B. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z 30 grudnia 1999 roku w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w zakresie, w jakim tymczasowy obiekt handlowy składający się z 3 kontenerów nietrwale związany z gruntem zakwalifikowano jako budynek, a tym samym wpisano go do ewidencji gruntów i budynków jako budynek handlowo-usługowy. W uzasadnieniu przytoczyła definicje obiektu budowlanego oraz budynku zawarte w PKOB, a także definicję budynku z prawa budowalnego. Zwróciła uwagę, że definicja budynku zawarta w artykule 3 pkt 2 prawa budowlanego zawęża kryterium trwałego związania z gruntem do konieczności posiadania przez obiekt fundamentów. Na gruncie tej ustawy połączenie z gruntem w sposób trwały następuje przez posadowienie budynku na fundamencie. Zgodnie z językowym rozumieniem terminu "fundament" należy przez niego rozumieć osadzoną w gruncie dolną część budowli lub podstawę konstrukcji. Przedmiotowy obiekt nie spełnia ustawowej przesłanki posiadania fundamentów. Nie jest także uzasadnione odwołanie się przez organ do opisu technicznego projektu adaptacji trzech melamin, albowiem skarżąca nie była wzywana do przedłożenia projektu budowlanego. Aby dany obiekt mógł wypełniać wszystkie przesłanki definicji budynku, nie może również mieć charakteru tymczasowego, skoro budynki muszą być wykorzystywane dla potrzeb stałych. Nie można zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że tymczasowość nie jest przeszkodą w ujawnienia budynków w ewidencji. Skoro budynek musi być wykorzystywany dla potrzeb stałych, to nie może on mieć charakteru tymczasowego. Pozwolenie na budowę zostało wydane na tymczasowy obiekt handlowy nietrwale związany z gruntem i brak jest podstaw do wpisywania go do ewidencji. Starosta zaś zgodnie zaś § 54 rozporządzenia zapewnia przeprowadzenie okresowej weryfikacji danych ewidencyjnych w zakresie zgodności tych danych z treścią dokumentów źródłowych stanowiących podstawę wpisu do ewidencji. Argument, że obiekt stoi już od 20 lat nie może mieć znaczenia w sprawie, albowiem okoliczność ta nie stanowi kryterium rozstrzygającego o trwałości bądź tymczasowości obiektu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga nie mogła odnieść skutku, albowiem wydane decyzje nie naruszają prawa. Organy prawidłowo przedstawiły i uzasadniły zastosowany tryb rozpoznania wniosku strony o dokonanie aktualizacji operatu ewidencji budynków. Do rozpoznania wniosku zastosowanie znajdował stan prawny obowiązujący od dnia 12 lipca 2014 r., wprowadzony ustawą z 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 897), co wynika z art. 16 ustawy zmieniającej, która w zakresie dotyczącym wniosku nie wprowadza ani vacatio legis, ani też reguł intertemporalnych, co oznacza konieczność stosowania przez organy stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a p.g.k., informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji, zarówno z urzędu, jak i na wniosek. Forma aktualizacji jest zróżnicowana. Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, a także zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. W sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 24 ust. 2b p.g.k., albowiem złożone wraz z wnioskiem opracowanie nie zostało przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, co jest bezsporne i było nawet powodem do podjęcia wobec wykonawcy dokumentacji kroków dyscyplinarnych.

Prawidłowo wobec powyższego, zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k. organy przeprowadziły w sprawie postępowanie administracyjne i wydały decyzję, rozstrzygającą o zasadności wniosku i zasadności dokonania aktualizacji danych zawartych w ewidencji. Wnioski przyjęte w oparciu o zabrany materiał dowodowy są w przekonaniu Sądu prawidłowe i uzasadniają udzieloną odmowę.

Bezsporne jest, że na działce skarżącej istnieje obiekt wykorzystywany do prowadzenia działalności handlowej, jest to obiekt funkcjonujący od dłuższego czasu, jednocześnie nie jest to barakowóz czy kontener, obiekt powstał w wyniku robót budowlanych opisanych w projekcie adaptacji i przystosowania kiosku branży ogólnospożywczej, stanowiącego załącznik do decyzji z [...] r., nr [...]. Fakt, że skarżąca nie została wezwana do złożenia tego dokumentu nie ma znaczenia dla prawidłowości przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, skoro strona powołuje się na złożoną wraz z wnioskiem decyzję o pozwoleniu na budowę z [...] r., a projekt stanowi załącznik do tej decyzji, co nie zostało skutecznie zakwestionowane. Projekt ten przewiduje wykonanie kiosku z gotowych elementów poprzez ich zmontowanie, w konsekwencji powstać miał (i powstał) obiekt mający ściany, dach i podłogę, okna, drzwi i instalację elektryczną, wodociągową i kanalizacyjną, o powierzchni zabudowy 45,26 m2. Całość ustawiona została na płycie betonowej utwardzającej podłoże oraz słupkach betonowych.

Ponieważ strona kwestionowała ujawnienie obiektu w ewidencji budynków, przedmiotem badania było, czy istniejący obiekt stanowi budynek w rozumieniu przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego oaz przepisów wykonawczych do ustawy. W tym zakresie znaczenie mają przepisy rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, regulującego sposób zakładania ewidencji, jej prowadzenia i wymiany danych ewidencyjnych, szczegółowy zakres ujawnianych informacji objętych ewidencją, a także określające rodzaje budynków nie wykazywanych w ewidencji. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, budynkiem na gruncie tych przepisów jest obiekt budowlany, który jest budynkiem w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB). Jest to definicja legalna budynku na gruncie przepisów dotyczących ewidencji i zasadnie organy zwróciły uwagę, że nie może być ona modyfikowana czy zastępowana poprzez odwołanie się do innych aktów prawnych, w tym prawa budowlanego.

Jak wynika załącznika do rozporządzenia, Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych, rozumianych jako produkty finalne działalności budowlanej i różni się znacznie od Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. Różnice te dotyczą m. in. zakresu pojęcia "budynek" ( według PKOB pojęcie "budynek" obejmuje również samodzielne podziemne obiekty budowlane, takie jak: centra handlowe, warsztaty, garaże podziemne) i odmiennego klasyfikowania obiektów. W szczególności PKOB nie wyróżnia obiektów budowlanych tymczasowych, a niektóre budowle zalicza do budynków (np. silosy, zbiorniki). Na gruncie PKOB przez obiekty budowlane rozumie się konstrukcje połączone z gruntem w sposób trwały, wykonane z materiałów budowlanych i elementów składowych, będące wynikiem prac budowlanych. Natomiast budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych. Przystosowane są do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Budynki obejmują również samodzielne podziemne obiekty budowlane przystosowane do ochrony ludzi, zwierząt lub przedmiotów (np. podziemne: schrony, szpitale, centra handlowe oraz warsztaty i garaże).

Ocena, że istniejący na działce skarżącej obiekt jest obiektem budowlanym w rozumieniu PKOB, jest prawidłowa. Jest on wynikiem prac budowlanych, powstał z wykorzystaniem materiałów budowlanych, jakimi były elementy gotowe, z których złożono kiosk. Kryterium stałego połączenia z gruntem również jest spełnione, albowiem obiektu nie da się w całości, bez naruszenia jego konstrukcji przesunąć bądź usunąć. Ta cecha jest wystarczająca do przyjęcia, że obiekt został z gruntem połączony trwale, przez co stanowi element zagospodarowania przestrzeni. Nie znajduje podstaw próba wprowadzenia dodatkowego warunku, aby obiekt posiadał fundamenty, jak to stanowi w przypadku budynków prawo budowlane. PKOB nie określa bowiem sposobu trwałego związania z gruntem. Trzeba też zauważyć, że kryterium fundamentu nie jest bezdyskusyjne, skoro termin ten nie został zdefiniowany legalnie. Zasadniczo fundament stanowi ten element konstrukcyjny który jest położony najbliżej gruntu i przenosi obciążenia budynku na podłoże. Można wobec tego stwierdzić, że taką podstawą obiektu budowanego mogą być różne elementy konstrukcyjne i nie jest konieczne, by doszło do zagłębienia ścian w gruncie. Istnieją zatem podstawy, aby przedmiotowy obiekt zakwalifikować jako obiekt budowlany w rozumieniu PKOB. Prawidłowo także uznano go za budynek, jest bowiem zadaszony, ma instalacje i jest stale wykorzystywany dla prowadzenia działalności handlowej, przebywania ludzi i ochrony przedmiotów. Jak wskazano wyżej, PKOB nie zna kategorii obiektu tymczasowego. Natomiast rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków w § 78 wymienia budynki, których nie wykazuje się w ewidencji, należą do nich: altany i budynki gospodarcze na działkach w rodzinnych ogrodach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m2 w miastach i do 35 m2 poza granicami miast oraz wysokości do 5 m przy dachach stromych i do 4 m przy dachach płaskich, budynki przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych, położone na terenie budowy i tymczasowe budynki stanowiące wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniące jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowane na terenach przeznaczonych na ten cel. Przedmiotowy obiekt nie zalicza się do żadnej w tych grup i nie ma w konsekwencji znaczenia określenie w pozwoleniu na budowę, że dotyczy ono obiektu tymczasowego. Po pierwsze, nie określono jaki wzgląd decyduje o takiej klasyfikacji obiektu i na jaki okres przewidziane jest jego istnienie. Skoro obiekt ten wciąż istnieje i jest wykorzystywany, to prawidłowo organy uznały, że jest wykorzystywany dla potrzeb stałych. O stałości wykorzystania decydują bowiem względy faktyczne i nominalne określenie obiektu jako tymczasowego (bez określania czasu dopuszczonego istnienia) nie może wpłynąć na odmowę uznania go za budynek na gruncie przepisów o ewidencji gruntów i budynków.

Mając na względzie podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi.