Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 261/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 46
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane.
article: par. 12 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędzia WSA Jolanta Górska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 16 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 marca 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą skarżącej zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku położonego w S. przy ulicy [...] usytuowanej na granicy z działką nr [...].

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Z inicjatywy J. i M. L. - właścicieli działki nr [...] położonej w S. przy ulicy [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności istnienia otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku usytuowanego na granicy z ich nieruchomością w S. przy ulicy [...], stanowiącego jednocześnie okno w pomieszczeniu kuchennym lokalu nr 2a należącego do skarżącej. W trakcie przeprowadzonych w dniu 27 września 2012 r. oględzin lokalu skarżąca oświadczyła, że otwór okienny powstał ok. 50 lat temu i został wykonany przez poprzedniego właściciela lokalu tj. Gminę Miasta i na jej koszt "w okresie kiedy wyodrębniona została kuchnia". Skarżąca wyjaśniła też wówczas, że w budynku przy ulicy [...] mieszka od 1945 roku, a lokal nabyła od Gminy na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 października 1994 r. (protokół oględzin k. 19-20 akt organu I instancji)

W związku z wnioskiem organu skierowanym do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta o nadesłanie dokumentacji dotyczącej lokalu skarżącej do akt sprawy wpłynęła decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 6 lipca 1963 r. podjęta po rozpoznaniu wniosku Wojewódzkiej Komisji Lokalowej i J. N. zezwalająca na wykonanie robót budowlanych w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ulicy [...] według zatwierdzonego w tym dniu projektu. Jak wynika z decyzji i załączonego do niej projektu pozwolenie na wykonanie robót budowlanych obejmowało: 1/ przebudowę pokoju o powierzchni 29, 5 m2, 2/ wykonanie ścianki działowej w pokoju o powierzchni 23 m2, 3/ wzniesienie ścianki działowej na przyległej do tegoż pokoju werandzie. Z zatwierdzonej dokumentacji projektowej wynika, że zakres robót objętych pozwoleniem nie obejmował wykonania otworu okiennego w ścianie szczytowej budynku ( dokumentacja projektowa k.20-25 akt organu I instancji).

Pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. zażądał dołączenia do akt sprawy dokumentacji związanej z wykupem lokalu od Gminy wskazując, że wynika z niej, iż przedmiotowe okno istniało co najmniej od 1994 r i było przedmiotem postępowania administracyjnego w toku którego nastąpił wykup lokalu. Wyjaśnił, że w części graficznej wyceny mieszkania sporządzonej na potrzeby sprzedaży lokalu uwidoczniona jest wnęka okienna, a to dowodzi, że "dokument ten stał się urzędowym przez fakt wykorzystania go w sprawie wykupu mieszkania, co ma ten skutek, że nie można obecnie ustalać faktów przeciwnych dokumentowi urzędowemu".

Z otrzymanej przez organ dokumentacji związanej ze sprzedażą lokalu nr 2a wynika, że skarżąca w dniu 28 sierpnia 1964 r. uzyskała decyzję o przydziale części lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. W wycenie szacunkowej sporządzonej dla potrzeb ustalenia ceny sprzedaży znajduje się opis mieszkania skarżącej nr [...] wyodrębnionego z lokalu nr [...]. Na szkicu lokalu załączonym do wyceny w pomieszczeniu kuchennym naniesione jest przedmiotowe okno. Wobec tego, że wartość mieszkania była pomniejszana o nakłady najemców związane z dotychczasowymi remontami lokalu w wycenie ujęto także opis przeprowadzanych do tego okresu remontów. Wskazano: "Użytkowniczka oświadczyła, że w 1962 r. lokal nr [...] został wydzielony z dużego mieszkania Nr [...] – decyzja PMRN Wydz. Urb. i Arch. Z dn. 8.V.64 r. Użytk. na własny koszt z dużego pokoju przepierzeniami z płyt pilśniowych wydzielili i urządzili kuchnię, łazienkę i przedpokój, pismo MZBM S. z dn. 26.02.1962 r. W P-1 ściany i parkiet były zalewane od dachu, co roku użytk. musieli pokój odnawiać, widoczny ślad dużego zacieku w narożniku budynku – przy koszu dachowym. Dopiero w 1993 r. dach został naprawiony (...)". (dokumentacja dotycząca sprzedaży lokalu k. 40-46 akt organu I instancji).

W toku sprawy skarżąca przedłożyła organowi następujące dokumenty:

1/wniosek skarżącej i L. M. z 25 kwietnia 1964 r. "o stwierdzenie przebudowy" i decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 8 maja 1964 r. o udzieleniu skarżącej i L. M. (zajmującemu pozostałą część mieszkania nr [...]) pozwolenia na użytkowanie lokali. W decyzji tej stwierdzono, że roboty zostały wykonane "zgodnie z protokołem odbioru- podział pokoju na dwa samodzielne Ob. L. M. oraz przebudowa pokoju o pow. 29,5 m2 na samodzielne mieszkania".

2/ decyzję z 15 lipca 2004 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności części działki nr 86/1 na rzecz skarżącej,

3/ decyzję Prezydenta Miasta z 8 lipca 2004 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na przebudowę łazienki w lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] wydaną M. R. wraz z projektem budowlanym w którym na szkicach elewacji wschodniej budynku jako stan istniejący naniesiono okno w kuchni skarżącej,

W związku z wnioskiem pełnomocnika skarżącej organ nadzoru budowlanego zwrócił się do Urzędu Miasta o nadesłanie dokumentów (szkiców, rysunków) złożonych przy zawiadomieniu z 25.04.1964 r. o zakończeniu budowy, protokołu odbioru z dnia 06.05.1964 r. stanowiącego podstawę do wydania decyzji z dnia 8.05.1964 r. o pozwoleniu na użytkowanie.

W odpowiedzi poinformowano, że w archiwum Wydziału Urbanistyki i Architektury nie ma żadnych innych dokumentów oprócz tych, które już zostały udostępnione.

Ponadto skarżąca złożyła do akt postępowania administracyjnego spis zdawczo- odbiorczy akt Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej uzyskany z Archiwum Urzędu Miejskiego z którego wynika, że dokumentacja techniczna tzw. różna odnosząca się do budynku przy ul. [...] kategorii B-10 z lat 1977-1985 wraz z dokumentacją innych nieruchomości z tego okresu uległa kasacji w 2002 roku.

W takim stanie sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu decyzją z dnia 16 stycznia 2013 r. podjętą na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2010 r., Nr 243, poz. 1623) nakazał J. N. doprowadzenie mieszkania nr [...], zlokalizowanego w wielorodzinnym budynku mieszkalnym przy ul. [...] w S., do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego (o wymiarach w świetle ok. 1,75m wysokości i 0,75m szerokości) w pomieszczeniu kuchennym w ścianie usytuowanej na granicy z działką budowlaną nr [...] a.m. [...] przy ul. [...] w S.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że z wyjaśnień J. N. wynika, że zarówno otwór okienny i otwór wentylacyjny (w kuchni jest kocioł gazowy) zostały wykonane przez poprzedniego właściciela lokalu mieszkalnego, tj. Gminę Miasta, około 50 lat temu. Skarżącej przydzielono część lokalu mieszkalnego nr [...] o powierzchni 20 m2 w budynku przy ul. [...] w S. na podstawie decyzji z dnia 28 sierpnia 1964r. W dniu 28 października 1994r. J. N. nabyła od Gminy Miasta lokal mieszkalny nr [...], w skład którego wchodzą dwa pokoje, kuchnia, łazienka, przedpokój o łącznej powierzchni 42,12m2, przejmując tym samym, zgodnie z art.548 Kodeksu cywilnego, wynikające z tego faktu pożytki i ciężary.

W dalszej kolejności organ wyjaśnił, że na szkicu do wyceny szacunkowej mieszkania, sporządzonej w kwietniu 1994r., uwidoczniono istnienie w kuchni otworu okiennego. Nie przewidywał go jednak, w przeciwieństwie do otworu wentylacyjnego, projekt budowlany zatwierdzony decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 6 lipca 1963 r., obejmujący wykonanie w mieszkaniu przy ul. [...] w S. przebudowy pokoju o pow.29,5m2; wykonanie ścianki działowej w pokoju o pow.23m2; wzniesienie ścianki działowej na przyległej do tego pokoju werandzie.

Z analizy akt organu architektoniczno-budowlanego i dokumentów dostarczonych przez skarżącą wynika, że przedmiotowy otwór okienny został wykonany bez zgody właściwego organu w formie decyzji o pozwoleniu na budowę, która jest wymagana w przypadku prowadzenia robót budowlanych polegających na przebudowie obiektu budowlanego lub jego części, a do zakresu tego pojęcia zalicza się wykonanie otworu w ścianie zewnętrznej. Wykonany otwór okienny w ścianie usytuowanej przy granicy działek budowlanych jest sprzeczny z przepisami techniczno-budowlanymi, w szczególności z:

• rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz.U.Nr 23 poz.22), obowiązującym do 1961r.;

• rozporządzeniem z dnia 29 czerwca 1966r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budownictwa powszechnego (Dz.U.Nr 26 poz.157), obowiązującym do 1 stycznia 1980r.;

• aktualnie obowiązującym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz.690).

Organ nie podzielił stanowiska skarżącej, aby za zgodę na wykonanie okna w kuchni uznać decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej z dnia 8 maja 1964r. udzielającą pozwolenia na użytkowanie mieszkania, w której to decyzji stwierdzono, że "wspomniana część obiektu została wykonana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i z obowiązującymi przepisami, a jej stan nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia (...)". W odpowiedzi na podnoszone w toku postępowania twierdzenia strony organ wyjaśnił również, że biegnąca po stronie północno-wschodniej granica działki nr [...], stanowiąca część uprzednio istniejącej granicy działki nr [...] (następnie podzielonej), nie uległa zmianie, tj. nie powstała w wyniku wtórnego podziału działki nr [...]. Z kolei wskazywany przez skarżącą rysunek elewacji wschodniej z uwidocznionym otworem okiennym w lokalu nr [...], wchodzący w skład dokumentacji projektowej dotyczącej przebudowy lokalu nr[...] nie może dowodzić legalizacji przedmiotowego okna i nie może być interpretowany jako zgoda organu architektoniczno-budowlanego na jego wykonanie.

Organ wyjaśnił także, że dokumenty Urzędu Miejskiego, które uległy kasacji w 2002r., dotyczyły lat 1977-1985, a nie okresu wykonania otworu okiennego, czyli lat sześćdziesiątych XX wieku, tak więc podnoszona przez stronę procedura dematerializacji akt nie przeszkodziła w ustaleniu stanu faktycznego w sprawie.

W odwołaniu od powyższej decyzji wniesiono o jej uchylenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 10 kpa, art. 7 w zw. z art. 75 kpa, art. 8 w zw. z art. 77 kpa, art. 11 kpa.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 marca 2013 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, że przepisy techniczno- budowlane obowiązujące zarówno w okresie wykonania otworu okiennego, jak i obecnie nie dopuszczają wykonania otworu okiennego w ścianie budynku usytuowanej na granicy z sąsiednią działką lub w odległości mniejszej niż 4 m od tej granicy.

Podstawową przesłankę do wydania, w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 50 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego w ścianie budynku, usytuowanej przy granicy działek, stanowi stwierdzony w niniejszym postępowaniu fakt zrealizowania robót budowlanych, polegających na wykonaniu tego otworu bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko dotyczące wyjątków od rygorystycznych norm dla ściany budynku z otworami przy granicy działek lub w odległości mniejszej niż 4m od tej granicy: jeżeli ściana ta "znalazła się" w takim miejscu w następstwie wtórnego podziału terenu lub gdy właściwy organ wyraził na to zgodę, w uznanej przez prawo formie, w sposób bezpośredni i jednoznaczny (nie może to być zgoda dorozumiana czy poszlakowa). W przedmiotowej sprawie żaden ze wskazanych przypadków nie zachodzi, w związku z powyższym rozstrzygnięcie organu I instancji było zasadne.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej legalność przedmiotowego otworu okiennego wskazywane przez stronę w odwołaniu pismo z dnia 25 kwietnia 1964 r. o potwierdzenie i zaświadczenie nowo powstałego stanu faktycznego, do którego załączono odpisy pozwolenia na wykonanie robót i rysunki przedstawiające nowy stan faktyczny. Dowodem potwierdzającym brak takiej możliwości jest bowiem jednoznaczny zapis w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, wydanej w odpowiedzi na powyższy wniosek: "wspomniana część obiektu została wykonana zgodnie z warunkami pozwolenia na budowę i z obowiązującymi przepisami, jej stan nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i imienia (...)". Użyty we wniosku zwrot "nowy stan faktyczny" oznacza stan mieszkania po przebudowie, wykonanej zgodnie z zakresem pozwolenia na budowę, a nie z naruszeniem jego warunków, polegającym na wykuciu nieujętego w nim i niedopuszczalnego przepisami otworu okiennego w ścianie przy granicy działek budowlanych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. N. wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 76 K.p.a. Stwierdziła, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie prowadzone było w sposób wadliwy, wybiórczy i krzywdzący dla niej. Zgromadzony sprawie materiał dowodowy nie jest wyczerpujący i uniemożliwia ustalenie tzw. stanu poprzedniego, do przywrócenia którego strona została zobowiązana. Skarżąca wskazała, że organy w sposób nieuzasadniony pominęły jej wnioski dowodowe, jak i udowodniony fakt zniszczenia dokumentów urzędowych przez Gminę Miasta dotyczących budynku i lokalu skarżącej. Skarżąca podkreśliła, że dokumentacja z 1963 r. nigdy nie była jedyną dokumentacją w aktach Wydziału Urbanistyki i Architektury Miasta, jednak w chwili obecnej tylko ta dokumentacja się w nich znajduje.

Zarzucono również naruszenie art. 11 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ nie przeprowadzając pełnego postępowania dowodowego oraz odmawiając mocy dowodowej dokumentom urzędowym zaoferowanym przez skarżącą. W ocenie skarżącej wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy kierowały się domniemaniami, a nie ustalonym stanem faktycznym. Skarżąca podniosła, że udowodniła, iż lokal 2a w obecnym kształcie uzyskał co najmniej dwukrotnie akceptację właściwych wydziałów architektoniczno-budowlanych Urzędu Miasta na swój aktualny kształt, co znajduje a potwierdzenie w dokumentacji urzędowej. Organy jednak tę okoliczność pominęły wskazując na przepisy prawa, które uniemożliwiałyby jego powstanie. Skarżąca zakwestionowała jednocześnie rzetelność informacji uzyskanej z Wydziału Urbanistyki i Architektury Miasta o braku posiadania dokumentów innych niż te, które zostały przedstawione wskazując, że Wydział nie informował na żadnym etapie postępowania, iż w przeszłości był w posiadaniu dokumentacji budowlanej dla budynku nr [...] przy ul. [...] w S. lecz w chwili obecnej jej nie ma, albowiem dokumentacja ta została zniszczona, zgubiona lub skasowana w taki sposób, że nie można poznać jej treści. W opinii skarżącej okoliczność ta ma istotne znaczenie, gdyż informacja stanowiąca dla organów jedną z przyczyn nakazania przywrócenia skarżącej stanu poprzedniego i przyjęcia, że właściwym stanem poprzednim jest ten z 1963r. jest obarczona taką wadą, która dyskwalifikuje w ogóle stanowisko Wydziału Urbanistyki i Architektury Miasta jako wiążącego w sprawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisów art. 7, art. 8 i art. 75 § 1 K.p.a. poprzez niedopuszczenie w sprawie dowodu z właściwych archiwów państwowych, o których poszukiwanie wniosła skarżąca, jak również pominięcie jako dowodu dokumentów urzędowych zaoferowanych przez skarżącą w postaci operatu z 1994r. sporządzonego dla potrzeb wyceny lokalu nr [...] oraz pozwolenia na budowę z 2004 r. dotyczącego przebudowy lokalu nr [...].

Skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisu art. 76 § 3 K.p.a. poprzez brak jego zastosowania pomimo, że organom został przedstawiony materiał dowodowy, który pozwala wykazać, iż uzyskane od organu architektoniczno-budowlanego Miasta akta budynku oraz usytuowanego w nim lokalu nr [...] stanowią jedynie niewielką część tego, co faktycznie powstało w latach 1963 - 1994 w zakresie dokumentacji wykonawczej, powykonawczej i innej budowlanej dla budynku i lokalu.

Następnie, zarzucając naruszenie przepisu art. 7 i art. 78 § 1 K.p.a., skarżąca wskazała, że wykazała się większą niż organy aktywnością dowodową i udowodniła organom niszczenie przez Gminę Miasta dokumentów urzędowych dotyczących bezpośrednio budynku przy ul. [...] w S. oraz istnienia pomiędzy 1963 a 1994 rokiem co najmniej jeszcze jednej decyzji pozwolenia na budowę. W związku z powyższym bezpodstawne jest twierdzenie organów, że dysponowały pełnym materiałem dowodowym obrazującym sytuację prawną i faktyczną budynku przy ul. [...] w S. i lokalu [...]. Skarżąca podniosła, że w toku postępowania przedstawiła bezpośredni dowód na niszczenie dokumentów (wyciąg z akt kasacji dokumentów Urzędu Miasta), jak również złożyła do akt materiał dowodowy, który mimo, że był w posiadaniu Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta w zasobach tego Wydziału już nie pozostaje.

W dalszej kolejności skarżąca podniosła, że organy zaniechały wszechstronnej, wnikliwej i logicznej oceny znajdującego się w aktach sprawy materiału dowodowego czym naruszyły art. 80 K.p.a. W szczególności organy zignorowały przedłożony przez skarżącą operat wykonany na zlecenie Urzędu Miasta przez inż. H. K. dla lokalu [...] oraz zatwierdzone decyzją pozwolenie na budowę właściwego organu architektoniczno-budowlanego i stanowiący jej integralną część projekt budowlany autorstwa mgr inż. E. P. potwierdzające, że przedmiotowe okno zostało wybudowane legalnie, albowiem w innym przypadku nie mogłoby stanowić przedmiotu sprzedaży w 1994 r., jak również nie mogłoby zostać zaakceptowane w 2004 r. w projekcie budowlanym dla innego lokalu w tym samym budynku. W ocenie strony skarżącej brak fizycznego odnalezienia pozwolenia na budowę bądź innych dokumentów wykonawczych lub powykonawczych świadczących o legalności wybudowania spornego okna, nie świadczy bynajmniej o jego powstaniu w warunkach samowoli budowlanej, albowiem na podstawie innych dokumentów urzędowych można udowodnić, że wykonanie okna musiało legitymować się stosowną zgodą - pozwoleniem, ale tylko z przyczyn "losowych" nie można tej zgody/decyzji w chwili obecnej odnaleźć. Przedmiotowe okno zostało wykonane, sfinansowane i zaakceptowane przez poprzedniego właściciela budynku przy ul. [...] w S. tj. Gminę Miasta, co wynika wprost z operatu, w treści którego odzwierciedlono jakie nakłady na lokal poniosła do 1994 roku skarżąca. W ramach tych nakładów nie wskazano przedmiotowego okna.

Zaskarżonej decyzji zarzucono również naruszenie przepisu art. 78 K.p.a. poprzez pozorne przeprowadzenie dowodów w sprawie w postaci zwrócenia się do właściwych archiwów celem zgromadzenia materiału dowodowego, ograniczając się do wniosku z dnia 5 grudnia 2012r. skierowanego do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta o przekazanie dokumentów (szkiców, rysunków) złożonych wraz z zawiadomieniem z dnia 25 kwietnia 1964r. O piśmie powyższym, jak również o odpowiedzi organu skarżąca dowiedziała się dopiero po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Końcowo zarzucono naruszenie art. 89 § 2 K.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy z udziałem świadków, autorów dokumentów oraz innych osób, które mogą mieć wiedzę na temat historii i okoliczności powstania okna a także naruszenie przepisu art. 10 § 1 K.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie odniesienia się do wyjaśnień złożonych przez Wydział Urbanistyki i Architektury w odpowiedzi na pismo organu z dnia 5 grudnia 2012r.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 8 października 2013 r. uczestnicy postępowania, J. i M. L., wnieśli o oddalenie skargi podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja pomimo pewnych nieistotnych uchybień organów, ostatecznie odpowiada prawu.

Organy nadzoru budowlanego rozpatrując sprawę ustaliły, że przedmiotowe okno w lokalu skarżącej zostało wykonane w latach 60-tych XX wieku bez uzyskania wymaganej zgody właściwego organu. Ustalenie to znajduje dostateczne potwierdzenie w materiale sprawy. W szczególności, jeżeli chodzi o czas powstania otworu okiennego, to niewątpliwie miało to miejsce ok. 50 lat temu ( w trakcie kiedy "wyodrębniana" była kuchnia w lokalu), tak jak wyjaśniła skarżąca do protokołu oględzin. Prawidłowość tego ustalenia potwierdzają również przedłożone przez skarżącą dokumenty pochodzące z późniejszego okresu tj. pozwolenie na przebudowę lokalu nr [...] z 2004 roku i wycena lokalu sporządzona dla potrzeb jego sprzedaży z 1994 r. w których na rysunkach uwidocznione jest okno w lokalu skarżącej. Oświadczenie skarżącej zawarte w protokole oględzin jednoznacznie wskazuje, że otwór okienny powstał albo w okresie przebudowy lokalu nr [...] na dwa samodzielne lokale albo w okresie bardzo zbliżonym do tej inwestycji. Podkreślenia wymaga, że w zakresie tych ustaleń skarżąca jest najlepszym źródłem dowodowym, albowiem zamieszkuje w lokalu od 1945 roku. Nie zachodziła zatem w sprawie potrzeba "przeprowadzania rozprawy administracyjnej z udziałem świadków, autorów dokumentów, innych osób, które mogłyby mieć wiedzę na temat historii i okoliczności powstania okna", jak zarzuca się w skardze. Pojawiające się w pismach strony skarżącej twierdzenie, że w okresie pomiędzy 1964 r. a 1994 r. musiała być w lokalu nr [...] przeprowadzona jeszcze jakaś inna inwestycja związana z blisko dwukrotnym powiększeniem zajmowanego przez skarżącą lokalu w ramach której mogło być zrealizowane przedmiotowe okno jest przypuszczeniem nie mającym żadnego potwierdzenia w materiale sprawy. W szczególności twierdzenie to pozostaje w sprzeczności z wcześniejszym oświadczeniem samej skarżącej, że okno powstało ok. 50 lat temu w czasie kiedy wyodrębniana była kuchnia. Dodatkowo w dokumencie dotyczącym wyceny mieszkania sporządzonym dla potrzeb jego sprzedaży skarżąca wskazywała jakie przebudowy i remonty do 1994 roku przeprowadzane były w lokalu. Z pewnością fakt realizacji większej inwestycji i to takiej w ramach której zwiększeniu miałaby ulec powierzchnia wyodrębnionego lokalu [...] byłby w tym dokumencie odnotowany i to niezależnie od osoby inwestora. Tylko dodatkowo można wskazać, że wątpliwe jest w ogóle twierdzenie skarżącej, że otwór okienny został wykonany przez Gminę i na jej koszt. Mając na uwadze, że był on wykonywany w okresie "wyodrębniania" kuchni, a jak wynika z wyceny lokalu nr [...] z 1994 r. koszty tej inwestycji w całości ponosili "użytkownicy" mieszkania, to trudno przyjąć, że ówczesny właściciel mieszkania z własnej inicjatywy realizowałby w lokalu zajmowanym przez skarżącą jakąś inną inwestycję (wykonanie okna), jedyną zresztą w tym lokalu oprócz tej jaka dotyczyła jego przebudowy na dwa samodzielne lokale. Okoliczność jednak kto w istocie zrealizował sporne okno nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia. Podnoszone przez stronę skarżącą zwiększenie powierzchni lokalu od 1964 roku do 1994 r. (wskazywane jako dowód realizacji innej legalnej inwestycji w lokalu w ramach której powstało okno, a której dokumentacja uległa w 2002 r. kasacji) związane było tylko i wyłącznie z przebudową lokalu nr [...] realizowaną na podstawie pozwolenia i projektu zatwierdzonego decyzją z 1963 r. i było spowodowane włączeniem do wydzielanego lokalu nr [...] werandy, co jednoznacznie wynika z porównania rzutu parteru lokalu nr [...] znajdującego się w dokumentacji projektowej z 1963 r. (k. 24) i rzutu lokalu nr [...] załączonego do wyceny z 1994 r. (k. 40). Dodatkowo zawarte w wycenie z 1994 roku zapisy dotyczące przeprowadzonych w lokalu remontów jednoznacznie potwierdzają, że w podanym okresie oprócz robót objętych decyzją z 1963 r. były wykonywane tylko prace związane z odnawianiem jednego pokoju zalewanego wskutek nieszczelnego dachu. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w ocenie Sądu, oprócz tego że potwierdza prawidłowość ustalenia organów co do okresu wykonania otworu okiennego w latach 60- tych, to dodatkowo jeszcze wskazuje, że wbrew stanowisku strony skarżącej w lokalu nr [...] od momentu przebudowy mieszkania nr [...] w 1963 r. do momentu wykupu lokalu w 1994 roku nie były przeprowadzane żadne inne legalne inwestycje w ramach których mogłoby powstać przedmiotowe okno.

Weryfikując z kolei poprawność ustalenia organu, że przedmiotowy otwór okienny został wykonany bez wymaganej zgody właściwego organu należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że istotnie, tak jak wskazuje organ, wykonanie otworu okiennego w ścianie budynku wymagało i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, niemniej jednak organ w tym zakresie powinien odwołać się do konkretnych przepisów obowiązujących w dacie zrealizowania inwestycji. W tym przypadku konieczność uzyskania pozwolenia na budowę przewidywał art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) oraz § 3 pkt 2 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 197 ze zm.). Zdaniem Sądu ustalenie organu, że wykonanie otworu okiennego nastąpiło bez uzyskania pozwolenia na budowę jest również prawidłowe. W szczególności należy wskazać, że organ zwrócił się dwukrotnie do właściwego Wydziału celem uzyskania informacji na temat posiadanej w tym zakresie dokumentacji. W odpowiedzi Urząd Miasta udostępnił dokumentację związaną z pozwoleniem na budowę z 1963 r., a następnie potwierdził, że jest to cała dokumentacja jaką organ ten posiada. (k. 17 i 78 akt organu I instancji). Podkreślenia wymaga, że w sytuacji gdyby decyzja o pozwoleniu na wykonanie otworu okiennego była wydana to po pierwsze byłaby ona również tak jak decyzja z 6 lipca 1963 r. skierowana do skarżącej jako użytkowniczki, a od 1964 r. najemczyni lokalu, a po drugie decyzja ta jeżeli już gdzieś miałaby się znajdować to właśnie w archiwum Urzędu Miejskiego, a nie w jakimś innym "właściwym archiwum" czy "archiwum państwowym" jak wskazywała skarżąca. Prawidłowości ustalenia organu nie podważa przedstawiony przez skarżącą dokument tj. spis zdawczo- odbiorczy (k. 75 akt organu I instancji) z adnotacją o dokonanej w tym archiwum kasacji dokumentacji technicznej z lat 1977-85 kategorii archiwalnej B-10, albowiem jak wykazano wcześniej otwór okienny w tym okresie był już wykonany, w latach 1963 – 1994 r. nie były realizowane w lokalu skarżącej inne inwestycje, a ponadto decyzja o pozwoleniu na budowę nie należy do "dokumentacji technicznej różnej" kategorii archiwalnej B-10. Dodatkowo należy wyjaśnić, że brakowanie i niszczenie dokumentacji gromadzonej przez organy administracji publicznej jest uregulowane prawnie, a zatem twierdzenia pełnomocnika skarżącej będącego radcą prawnym o bezprawnym niszczeniu dokumentacji w Urzędzie Miasta wydają się być pewnym nadużyciem. Nie było zatem podstaw do zwracania się do "innych archiwów i jednostek pomocniczych np. dawne MZBM w S.", o co wnosiła skarżąca, tym bardziej ze tym stosownym archiwum było właśnie archiwum Urzędu Miasta, a strona skarżąca ani nie sprecyzowała, o jakie konkretnie archiwa jej chodzi, ani nie uprawdopodobniła możliwości istnienia w nich pozwolenia właściwego organu na wykonanie okna.

Zdaniem Sądu, nie jest natomiast uprawniony wniosek organów o braku wydania pozwolenia na budowę dla przedmiotowego okna wyprowadzany z niezgodności realizacji takiej inwestycji z przepisami techniczno- budowlanymi obowiązującymi w przeszłości i obecnie. Teoretycznie bowiem nie można wykluczać wydania takiej decyzji przez właściwy organ dla inwestycji niezgodnej z tymi przepisami. Fakt niezgodności zrealizowanej inwestycji z przepisami techniczno-budowlanymi może co najwyżej tylko dodatkowo uprawdopodabniać brak zgody właściwego organu.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo ustaliły okoliczność istotną dla właściwego jej rozpatrzenia. Pozostałe kwestie w istocie nie mogły mieć znaczenia. Akcentowanie przez skarżącą, że okno zostało wykonane przez Gminę Miasta i na jej koszt, czego dowodem jest wycena lokalu z 1994 r. w której w ramach nakładów skarżącej na lokal nie uwzględniono okna nie ma znaczenia. Poza tym w ocenie Sądu dokument ten, wbrew stanowisku skarżącej, nie dowodzi że samowolnikiem była Gmina. Mowa w nim bowiem generalnie o stanie lokalu i przeprowadzanych w nich remontach, a nie tylko tych realizowanych na koszt użytkowników, a następnie najemców. Okoliczność, że istnienie otworu okiennego odnotowane jest w innych dokumentach, a mianowicie na szkicu do wyceny z 1994 r. i w dokumentacji projektowej z 2004 r. dla przebudowy lokalu nr [...] nie dowodzi istnienia pozwolenia na budowę na jego wykonanie. Żaden z tych dokumentów nie uprawdopodabnia nawet jego wydania. Zgody właściwego organu nadzoru budowlanego - wówczas Prezydium Miejskiej Rady Narodowej - na wykonanie okna nie zastępuje również decyzja tego organu z 8 maja 1964 roku o pozwoleniu na użytkowanie mieszkania. Jak prawidłowo ocenił w sprawie organ odwoławczy decyzja ta potwierdzała zgodność wykonania robót budowlanych z prawem, ale tylko tych które objęte były pozwoleniem na budowę. Obejmowany one postawienie trzech ścian działowych z drzwiami oraz zmiany w instalacjach. Jeżeli inwestor wykonał poza zakresem pozwolenia na budowę jakieś jeszcze inne roboty budowlane czy to w ramach tej samej inwestycji, czy wcześniejszej, to wydane pozwolenie na użytkowanie ich nie legalizuje. Jeżeli już, to mogłoby ono co najwyżej legalizować zmiany dokonane w instalacjach czy w rozmieszczeniu ścian działowych, czyli w zakresie robót objętych pozwoleniem.

Weryfikując z kolei poprawność zastosowanych przez organy przepisów prawa materialnego należy wyjaśnić, że wobec tego, iż przepisy prawa nie dopuszczają wykonania otworu okiennego w ścianie budynku usytuowanej na granicy z inną nieruchomością organ nadzoru budowlanego nie miał możliwości jego legalizacji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Niezgodność z § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) obligowała organy do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego i wydania nakazu zamurowania otworu okiennego.

Wszystkie pozostałe zawarte w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania w kontekście powyższych rozważań są albo niezasadne, albo nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny tylko wówczas uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzone naruszenia miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy (por. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 w/w ustawy, orzeczono o jej oddaleniu.