Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SAB/Ke 32/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art 149 par. 1a ustawy PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 13 ust. 1 i 2, art. 16 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 1 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1330
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1 pkt 3 i par. 1a, art. 149 par. 2, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 200
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański, Asesor WSA Agnieszka Banach (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. sprawy ze skargi A.K. na bezczynność Prokuratora Rejonowego Kielce - Wschód w Kielcach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego Kielce – Wschód w Kielcach do rozpoznania wniosku A.K. z dnia 2 maja 2019 r. w zakresie punktu 3 – w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku; II. oddala skargę w części dotyczącej informacji odnośnie tego, kto i kiedy złożył zawiadomienie, na podstawie jakich dokumentów oraz kiedy zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające w sprawach o sygn. akt PR 2 Ds.1339.2018 i PR 2 Ds.1250.2018, czy i kiedy wszczęto dochodzenie w tych sprawach i w jakim charakterze występuje w nich A.K.; III. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałej części; IV. stwierdza, że Prokurator Rejonowy Kielce – Wschód dopuścił się bezczynności w zakresie, o którym mowa w punkcie I i III, z tym że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa; V. zasądza od Prokuratora Rejonowego Kielce – Wschód na rzecz A.K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 2 maja 2019 r., który wpłynął do Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach w dniu 6 maja 2019 r., A.K. zwróciła się do tego organu o udostępnienie informacji publicznej poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania: "1. kto złożył zawiadomienie, na podstawie jakich dokumentów oraz kiedy (podać dokładną datę oraz imię i nazwisko składającego zawiadomienie) zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające sygn. akt PR 2 Ds.1339.2018 o rzekomy stalking, czy i kiedy wszczęto dochodzenie sygnatura akt PR 2 Ds.1339.2018, w jakim charakterze występuje moja osoba w tej sprawie, który prokurator nadzoruje (proszę podać imię i nazwisko), która jednostka policji czy też wydział prowadzi sprawę, na jakim etapie jest sprawa?; 2. kto złożył zawiadomienie oraz kiedy (podać dokładną datę oraz imię i nazwisko składającego zawiadomienie) zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające sygn. akt PR 2 Ds.1250.2018 w sprawie rzekomego popełnienia przeze mnie przestępstwa oszustwa, czy i kiedy wszczęte dochodzenie w tej samej sprawie tj. sygnatura akt PR 2 Ds.1250.2018, w jakim charakterze występuje moja osoba w tej sprawie, który prokurator nadzoruje (proszę podać imię i nazwisko), która jednostka policji czy też wydział prowadzi sprawę na jakim etapie jest sprawa?" oraz, w pkt 3 wniosku, o przesłanie aktualnego wykazu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub pisemnej informacji o prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej Kielce-Wschód sprawach, w których została wskazana jako uczestnik w każdym charakterze. Jednocześnie A.K. wniosła o udostępnienie powyższej informacji poprzez jej przesłanie na wskazany we wniosku adres do korespondencji.

Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach, po rozpoznaniu ww. wniosku A.K. na podstawie art. 93 § 3 kpk i art. 156 § 5 k.p.k. zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2019 r. znak: PR 2 Ds. 1250.2019.D odmówił udostępnienia akt sprawy PR 2 Ds.1250.2019.D oraz udzielenia informacji z zakresu postępowania karnego dotyczących osoby, która złożyła zawiadomienie o przestępstwie, dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, informacji dotyczących biegu postępowania, daty wszczęcia postępowania, roli A.K. w postępowaniu, jednostki policji, która prowadzi postępowanie, etapu postępowania, wykazu innych postępowań karnych, których uczestnikiem jest A.K.

W uzasadnieniu zarządzenia Prokurator wskazał, że Prokuratura Rejonowa Kielce-Wschód w Kielcach nadzoruje postępowanie PR 2 Ds.1250.2018.D, które obejmuje swoim zakresem także materiał dowodowy postępowania PR 2 Ds.1339.2018 oraz stroną którego nie jest A.K., nie występuje ona również w tym postępowaniu w roli obrońcy, pełnomocnika, przedstawiciela ustawowego strony. Zdaniem Prokuratora, na tej podstawie nie mogą być jej udzielone wnioskowane przez nią informacje, ani udostępnione akta sprawy. Natomiast z uwagi na obecny etap postępowania nie zachodzą przesłanki do udostępnienia A.K.żądanych przez nią informacji i akt sprawy, jako innej osobie, o której mówi art. 156 § 5 k.p.k. Postępowanie PR 2 Ds. 1250.2018.D nie zostało zakończone prawomocnie i udostępnienie informacji oraz akt sprawy wnioskodawczyni mogłoby wpłynąć negatywnie na jego przebieg i możliwość gromadzenia dowodów.

Pismem z dnia 8 lipca 2019 r. A.K. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na bezczynność Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach w zakresie rozpoznania jej wniosku z dnia 2 maja 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1330 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Na tej podstawie skarżąca wniosła o:

1. zobowiązanie organu do rozpatrzenia ww. wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności;

2. stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa;

3. wymierzenie organowi w celu zdyscyplinowania grzywny w związku z bezczynnością organu, która nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i/lub wymierzenie organowi grzywny w przypadku nieterminowego przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletną dokumentacją/aktami sprawy;

4. zasądzenie od organu wszelkich kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autorka wskazała, że wnioskiem z dnia 2 maja 2019 r. zwróciła się do organu o udostępnienie informacji publicznej w opisanym na wstępie zakresie i podniosła, że wniosek ten dotyczy udostępnienia aktualnych danych z uwagi na fakt, że w dniu 29 stycznia 2019 r. w Prokuraturze Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach udostępniono jej wykaz spraw prowadzonych przez ten organ, w których na dzień 20 grudnia 2018 r. była uczestnikiem. Wykaz ten stanowił wydruk z ogólnopolskiego systemu informatycznego prokuratury SIP Libra, służącego do wspomagania prowadzenia postępowań oraz funkcjonowania sekretariatów w jednostkach prokuratury na terenie całego kraju.

A.K. podnosiła, że pomimo upływu terminu określonego w art. 13 ust. 1 ustawy zobowiązany organ nie udzielił wnioskowanej informacji publicznej w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, ani nie przedłużył terminu na jego rozpatrzenie zgodnie z art. 13 ust. 2 ww. ustawy. Wskazała, że w dniu 7 czerwca 2019 r., po upływie 14 dni Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach wystosował do skarżącej zarządzenie z dnia 6 czerwca 2019 r. o odmowie udostępnienia akt sprawy PR 2 Ds. 1250.2019.D. Zarządzenie to doręczono jej w dniu 11 czerwca 2019 r.

Skarżąca podkreśliła, że w sentencji ww. zarządzenia odmówiono jej udostępnienia akt sprawy PR 2 Ds. 1250.2019.D, co jest sprzeczne z sygnaturą akt znajdującą się w treści uzasadnienia, gdzie wskazano postępowanie o sygn. akt PR 2 Ds. 1250.2018.D oraz jest sprzeczne z żądaniem określonym we wniosku z dnia 2 maja 2019 r., tj. sygnaturami akt PR 2Ds. 1250.2018 i PR 2Ds. 1339.2018. Wskazała, że nie sposób stwierdzić z jakimi aktami zapoznał się Prokurator i czy informacje, o które wnioskuje dotyczą tej właśnie sprawy.

W ocenie strony, stanowisko Prokuratora dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego sprawy, bowiem zwróciła się do organu o udzielenie odpowiedzi na zadane pytania (pkt 1 i 2 ww. wniosku). Nie żądała wglądu w akta prowadzonych spraw o sygn. akt PR 2Ds. 1339.2018 i PR 2Ds. 1250.2018, a także nie żądała udostępnienia dokumentów znajdujących się w ww. aktach. Nadto, we wniosku zwróciła się do organu o przesłanie aktualnego wykazu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub pisemnej informacji o prowadzonych przez ten organ sprawach, w których jest wskazana jako uczestnik w każdym charakterze (pkt 3 wniosku).

W opinii skarżącej, w niniejszej sprawie organ postąpił arbitralnie, modyfikując treść jej żądania i dokonując wadliwej kwalifikacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca podniosła, że w przypadku wątpliwości co do treści żądania, organ winien zwrócić się o jego doprecyzowanie. Natomiast pomimo skierowania wniosku w trybie dostępu do informacji publicznej i jego przedmiotu organ uznał, że wniosek ten winien zostać rozpatrzony w trybie przepisów art. 156 § 5 k.p.k. i dotyczy udostępnienia akt spraw prowadzonych postępowań przygotowawczych.

Dalej skarżąca podniosła, że w istocie jej wniosek zawierał dwa żądania w trybie dostępu do informacji publicznej: udzielenia odpowiedzi na zadane pytania i przesłania aktualnego wykazu prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej Kielce-Wschód spraw, w których jest wskazana jako uczestnik w każdym charakterze i tak winien on zostać zakwalifikowany. Natomiast, jeśli organ uznał, że do rozpatrzenia tego wniosku ma zastosowanie odmienny tryb dostępu regulowany art. 156 § 5 k.p.k., to winien załatwić ten wniosek w drodze czynności materialno-technicznej i poinformować skarżącą o odmiennym trybie jego rozpoznania.

W opinii skarżącej bezzasadnym i niezrozumiałym jest wydanie przez Prokuratora w niniejszej sprawie zarządzenia o odmowie udostępnienia akt w oparciu o art. 93 § 3 k.p.k.

Reasumując, skarżąca wskazała, że żądane przez nią informacje dotyczą działań organów władzy publicznej w takim zakresie, że ich udzielenie w żaden sposób nie wpływa na toczące się postępowania przygotowawcze oraz nie ma powodów, aby wiązać charakter publiczny żądanych informacji ze stadium postępowania. Zadane przeze nią pytania i wnioskowany wykaz spraw dotyczy działalności organów władzy publicznej. Natomiast, jeżeli podlegają one ograniczeniom, o których mowa w art. 5 ustawy, to organ winien wydać decyzję odmowną zgodnie z art. 16 ustawy. Nadmieniła, że żądanie udzielenia informacji, na podstawie jakich dokumentów zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające, dotyczy żądania udzielenia pisemnej informacji, czy zostało ono podjęte na podstawie zawiadomienia osoby prywatnej, zawiadomienia instytucji państwowej lub samorządowej czy na podstawie faktów znanych organowi z urzędu, w tym uzyskanych w toku prowadzonych czynności przez organy ścigania.

Przytaczając orzecznictwo sądów administracyjnych, skarżąca podniosła, że wnioskowane przez nią informacje są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach ustawy o dostępie do informacji publicznej. Skoro organ nie podjął żadnych działań w przedmiocie rozpoznania jej wniosku z dnia 2 maja 2019 r. tj. nie zostały skarżącej udostępnione wnioskowane informacje, jak również nie wydano decyzji odmownej w zakresie udostępnienia tych informacji (z pouczeniem o możliwości wniesienia odwołania), organ dopuścił się rażącego naruszenia wskazanych w petitum skargi przepisów ustawy i bezczynności w tym zakresie. Skarżąca dodała, że organ nie przejawiał i nie przejawia dobrej woli co do załatwienia jej wniosku.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach wniósł o jej oddalenie oraz obciążenie skarżącej kosztami postępowania.

W uzasadnieniu powyższego stanowiska organ podniósł, że analiza złożonego wniosku wykazała, iż skarżąca po tym jak uczestniczyła w czynnościach organu w dniu 20 grudnia 2018 r., uzyskała dostęp do wykazu dotyczących jej spraw zarejestrowanych w systemie SIP Libra, zaś kierując wniosek o udostępnienie informacji publicznej wskazała, że żąda w trybie tej ustawy udzielenia informacji, kto złożył i na podstawie jakich dokumentów zawiadomienie w sprawach PR 2 Ds. 1339.2018 i PR 2 Ds. 1250.2018 o rzekomy stalking.

Organ podniósł, że z uwagi na ustalenie, iż wniosek skarżącej dotyczy sprawy pozostającej w biegu, nadesłane pisma potraktowano jako wniosek złożony w trybie art. 156 k.p.k., który w odniesieniu do dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 1 ust 2 ustawy, zatem ustawa ta nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Odrębnie bowiem traktuje się akta postępowania przygotowawczego, które nie jest prawomocnie zakończone i tego które jest prawomocnie zakończone. W związku z tym, że na dzień złożenia wniosku sprawa nie była prawomocnie zakończona i pozostaje nadal w biegu, zastosowanie znalazł art. 156 k.p.k.

W tych okolicznościach w dniu 6 czerwca 2019 r. prokurator wydał zarządzenie o odmowie udostępnienia akt sprawy, wskazując, że udostępnienie żądanych informacji mogłoby negatywnie wpłynąć na przebieg postępowania, zwłaszcza w zakresie możliwości gromadzenia materiału i realizacji czynności procesowych. Organ podkreślił, że art. 156 k.p.k. nie ogranicza w dostępie tylko strony, obrońców, pełnomocników i przedstawicieli ustawowych, zaś inne osoby (osoby trzecie) mają dostęp do akt na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, bowiem taka wykładnia naruszałaby zasadę równości wyrażoną w art. 32 ust 1 Konstytucji RP.

Na rozprawie w dniu 16 października 2019 r. skarżąca poparła skargę i dodała, że odnośnie wykazu z systemu Libra, jaki otrzymała 29 - 30 stycznia 2019 r., obrazuje on stan na 20 grudnia 2018 r., natomiast z wnioskiem o udostępnienie aktualnego wykazu wystąpiła w maju 2019 r. Oświadcza, że w postępowaniu o sygn. Ds.1250.2018 w marcu 2019 r. zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, natomiast w sierpniu 2019 r., czyli już po wniesieniu skargi, zostały jej przedstawione zarzuty w tej sprawie i do dziś czeka na uzasadnienie. Nadto, za to, że domagała się udzielenia informacji, została przez prokuraturę skierowana na badania psychiatryczne bez podania przyczyny. Po postawieniu zarzutów uzyskała dostęp do akt sprawy. Strona podtrzymała jednak w całości skargę i wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

Prokurator wniósł o oddalenie skargi i wyjaśnił, że informacja, kto jest prokuratorem nadzorującym, jest ujawniona w systemie Libra, w którym to systemie są także inne informacje wskazujące, kto jest podejrzanym, czego dotyczy postępowanie, zarzuty, adresy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., obejmuje orzekanie także w sprawach skarg na bezczynność organów administracji publicznej. Zakres badania przez sąd sprawy ze skargi na bezczynność organu administracji publicznej sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozważenia, czy w ustalonym stanie faktycznym na organie administracji publicznej spoczywał obowiązek wydania aktu lub dokonania czynności kończących postępowanie oraz wyjaśnienia, jakie terminy określa ustawodawca do załatwiania spraw określonego rodzaju.

Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej - czyli nie jest wymagane "wyczerpanie środków zaskarżenia" w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca skutecznie złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej do Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód w Kielcach w dniu 6 maja 2019 r. Informacje, o dostęp do których zawnioskowała, to:

1. kto złożył zawiadomienie (z podaniem dokładnej daty oraz imienia i nazwiska składającego zawiadomienie), na podstawie jakich dokumentów oraz kiedy zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające sygn. akt PR 2 Ds.1339.2018, czy i kiedy wszczęto dochodzenie sygnatura akt PR 2 Ds.1339.2018, w jakim charakterze występuje osoba wnioskodawczyni w tej sprawie, który prokurator nadzoruje (z podaniem jego imienia i nazwiska), która jednostka policji czy też wydział prowadzi sprawę oraz na jakim etapie jest sprawa;

2. kto złożył zawiadomienie (z podaniem dokładnej daty oraz imienia i nazwiska składającego zawiadomienie), na podstawie jakich dokumentów oraz kiedy zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające sygn. akt PR 2 Ds.1250.2018, czy i kiedy wszczęto dochodzenie sygnatura PR 2 Ds.1250.2018, w jakim charakterze występuje osoba wnioskodawczyni w tej sprawie, który prokurator nadzoruje (z podaniem jego imienia i nazwiska), która jednostka policji czy też wydział prowadzi sprawę oraz na jakim etapie jest sprawa;

3. aktualny wykaz prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej Kielce-Wschód spraw, w których została wskazana jako uczestnik w każdym charakterze.

Nie było sporu co do tego, że Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód – jako organ władzy publicznej – jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej "u.d.i.p."). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Odpowiednio do okoliczności faktycznych, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej powinno polegać na: udostępnieniu informacji publicznej będącej w dyspozycji organu w powyższych terminach - w drodze dokonania czynności materialno-technicznej, odmowie jej udzielenia w drodze decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy - w przypadku uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy (brak spełnienia warunku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy lub ograniczenie dostępu do informacji stosownie do art. 5 ustawy), wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania - w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy lub poinformowaniu wnioskodawcy, że jego wniosek nie znajduje podstaw w przepisach ustawy. Bezczynność organu w zakresie udostępnienia informacji publicznej wystąpi wówczas, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot, będący w jej posiadaniu, nie podejmuje powyższych działań w przewidzianym w ustawie trybie i terminie.

Istota rozstrzygnięcia niniejszej sprawy tkwi w odpowiedzi na pytanie, w jakim trybie następuje udostępnienie wnioskowanych przez skarżącą informacji, tj. czy w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, czy w trybie przepisów Kodeksu postępowania karnego. Jak bowiem wskazał prokurator, żądane przez A.K. informacje miały pochodzić z akt postępowania przygotowawczego, które nie zostało prawomocnie zakończone i to był zasadniczy powód odmowy ich udostępnienia na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego.

Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga w pierwszej kolejności dokonania wykładni art. 1 ust. 2 u.d.i.p. Zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi, pod warunkiem że nie ograniczają obowiązków przekazywania informacji publicznej do centralnego repozytorium informacji publicznej, o którym mowa w art. 9b ust. 1, zwanym dalej "centralnym repozytorium" (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).

Wynika stąd, że przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Oznacza to, że przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie stosuje się, gdy są one nie do pogodzenia z przepisami ustaw szczególnych, które w sposób odmienny regulują zasady i tryb dostępu do informacji publicznej. Inaczej mówiąc, stosowanie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej jest niedopuszczalne wówczas, gdy żądane informacje mające charakter informacji publicznych mogą być udostępnione w innym trybie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r., I OSK 1399/15, dost. na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisami takimi są np. art. 73-74 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej w skrócie k.p.a.), art. 156 i art. 321 Kodeksu postępowania karnego (dalej w skrócie k.p.k.), art. 525 Kodeksu postępowania cywilnego, czy też art. 12a § 2 p.p.s.a. Przepisy art. 156 § 5 i § 5a k.p.k. odnoszą się do postępowania przygotowawczego i w odniesieniu do tych dokumentów, które są informacją publiczną i znajdują się w aktach sądowych spraw karnych i aktach trwającego postępowania przygotowawczego, są przepisami szczególnymi, o których mowa w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w stosunku do wszystkich, a nie tylko wobec stron postępowania, i nie ma do nich zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej (tak też NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 7/13). Z treści art. 156 § 5 k.p.k. (w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonego wyroku) wynika, że

"Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie; prawo to przysługuje stronom także po zakończeniu postępowania przygotowawczego. W przedmiocie udostępnienia akt, sporządzenia odpisów lub kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów lub kopii prowadzący postępowanie przygotowawcze wydaje zarządzenie. W wypadku odmowy udostępnienia akt pokrzywdzonemu na jego wniosek należy poinformować go o możliwości udostępnienia mu akt w późniejszym terminie. Z chwilą powiadomienia podejrzanego lub obrońcy o terminie końcowego zaznajomienia z materiałami postępowania przygotowawczego pokrzywdzonemu, jego pełnomocnikowi lub przedstawicielowi ustawowemu nie można odmówić udostępnienia akt, umożliwienia sporządzania odpisów lub kopii oraz wydania odpisów lub kopii. Za zgodą prokuratora akta w toku postępowania przygotowawczego mogą być w wyjątkowych wypadkach udostępnione innym osobom. Prokurator może udostępnić akta w postaci elektronicznej."

Oznacza to, że przepisy Kodeksu postępowania karnego, które w sposób pełny regulują kwestie dostępu do akt w trakcie trwającego postępowania przygotowawczego, wyłączają w tym zakresie stosowanie trybu i formy z ustawy o dostępie do informacji publicznej. Kodeks postępowania karnego reguluje odmienne zasady i tryb dostępu do informacji znajdujących się w aktach postępowania przygotowawczego niż przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W uregulowaniu kodeksowym zauważalna jest przede wszystkim inna sytuacja stron postępowania przygotowawczego a inna podmiotów takimi stronami niebędącymi. Zatem przyjęcie, że strona postępowania karnego, której żywotnych interesów dotyczy sprawa, uzyskuje dostęp do akt na innych zasadach, bardziej sformalizowanych niż inne osoby działające w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, byłoby naruszeniem zasady równości zapisanej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2013 r., I OPS 7/13, publ. ONSAi WSA 2014/3/37). Przepisy u.d.i.p. nie mogą służyć obejściu zasad dostępu do określonych akt postępowań jurysdykcyjnych i znajdujących się w nich dokumentów mających znaczenie procesowe.

Z powyższych względów część z informacji publicznych żądanych przez skarżącą udostępniana być powinna na zasadach i w trybie określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego, mających pierwszeństwo przed regulacjami ustawy o dostępie do informacji publicznej jako przepisy ustawy szczególnej. Chodzi tu o informacje w zakresie tego, kto i kiedy złożył zawiadomienie, na podstawie jakich dokumentów oraz kiedy zostało podjęte postępowanie karne sprawdzające w sprawach o sygn. akt PR 2 Ds.1339.2018 i PR 2 Ds.1250.2018, czy i kiedy wszczęto dochodzenie w tych sprawach i w jakim charakterze występuje w nich A.K. W rezultacie wniosek skarżącej o udostępnienie tych informacji na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej nie mógł być uwzględniony. W tej sytuacji udzielenie pisemnej odpowiedzi należy uznać za dopuszczalną formę załatwienia sprawy w analizowanym zakresie. W niniejszej sprawie za taką pisemną – sformalizowaną w swej formie - odpowiedź należy uznać zarządzenie Prokuratora z dnia 6 czerwca 2019 r. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę w części opisanej w punkcie II wyroku, na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Dostęp do informacji publicznej bądź odmowa udostępnienia informacji publicznej, która wymaga wydania decyzji administracyjnej, zachodzi wtedy, gdy chodzi o informację publiczną, co do której istnieje tryb jej udostępnienia zgodny z ustawą z dnia 16 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. I z takim przypadkiem, w ocenie Sądu, w tej sprawie mamy do czynienia w zakresie informacji określonych we wniosku skarżącej z dnia 2 maja 2019 r. w punkcie 3, czyli co do udostępnienia aktualnego - na datę złożenia wniosku, ewentualnie na datę udzielanej w terminie wynikającym z u.d.i.p. informacji - wykazu prowadzonych w Prokuraturze Rejonowej Kielce - Wschód spraw, w których skarżąca została wskazana jako uczestnik - w każdym charakterze. Otóż informacje żądane w tym zakresie nie miały pochodzić wprost z akt trwającego postępowania przygotowawczego, dotyczą samej wnioskodawczyni i wcześniej taki wykaz został jej udostępniony – nawet bez zachowania formalnego trybu z ustawy o dostępie do informacji publicznej – pod koniec stycznia 2019 r. Wykaz ten był jednak aktualny na dzień 20 grudnia 2018 r. Sporządzony został w oparciu o system SIP Libra, z którego korzysta prokuratura, a wspomagający funkcjonowanie jej jednostek w realizacji ustawowych zadań publicznych. Wnioskowane informacje, które w tym wykazie miały się znaleźć, to sygnatury toczących się postępowań w Prokuraturze Rejonowej Kielce-Wschód z podaniem roli procesowej wnioskodawczyni w tych postępowaniach. Nie sposób nie dostrzec, że wcześniej taki wydruk nieformalnie strona uzyskała - aktualny na dzień 20 grudnia 2018 r. Zdaniem Sądu, prokurator błędnie uznał, że co do omawianych informacji zastosowanie znajduje również art. 156 § 5 i 5a k.p.a. w zw. z art. 1 ust. 2 u.d.i.p., skoro w zarządzeniu z dnia 6 czerwca 2019 r. odmówił udostępnienia informacji w tym zakresie. Zresztą odmowy tej w uzasadnieniu tego zarządzenia w żaden sposób nie uzasadnił. Powołał się w nim wyłącznie na toczące się postępowanie PR 2 Ds.1250.2018 (które obejmuje także materiał dowodowy postępowania PR 2 Ds. 1339.2018), podczas gdy wykaz miał dotyczyć wszystkich sygnatur spraw, w których uczestnikiem w jakiejkolwiek roli jest skarżąca. Zatem jako organ zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prokurator błędnie ocenił żądanie wniosku w tym zakresie, a skoro wniosek ten dotyczył udzielenia informacji publicznej w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej i nie mają w tej części zastosowania przepisy Kodeksu postępowania karnego, to powinien on zostać rozpoznany na zasadach i w trybie tej ustawy.

Z tej przyczyny Sąd w punkcie I wyroku, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał Prokuratora Rejonowego Kielce-Wschód do rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 2 maja 2019 r. w części dotyczącej punktu 3, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku.

Powyższa argumentacja odnosi się również do informacji zawartych w punktach 1 i 2 wniosku w zakresie wskazania imienia i nazwiska prokuratora nadzorującego postępowania PR 2 Ds. 1250.2018 i PR 2 Ds. 1339.2018 oraz jednostki (wydziału) policji prowadzącego te postępowania. Informacje te znajdują się poza aktami postępowania przygotowawczego. Istnieje możliwość ich ustalenia na podstawie systemu SIP Libra, czy na podstawie innych urządzeń ewidencyjnych, o których mowa w § 26 zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 marca 2016 r. w sprawie organizacji i zakresu działania sekretariatów oraz innych działów administracji w powszechnych jednostkach organizacyjnych prokuratury (Dz. Urz. MS z 2017 r., poz. 174). Dlatego argumentacja organu, że z uwagi na niezakończone prawomocnie postępowanie przygotowawcze nie mogły być one udostępnione stronie, nie zasługuje na uwzględnienie, zwłaszcza, że w zarządzeniu z dnia 6 czerwca 2019 r. w ogóle nie ma rozstrzygnięcia w zakresie udostępnienia informacji, który prokurator te postępowania nadzoruje. Ta odmowa dotyczy tylko jednostki policji, która prowadzi postępowanie. Jeśli ten nadzór sprawować miał prokurator, który wydał zarządzenie, to informacja ta nie wynika w sposób jednoznaczny z treści zarządzenia. Zatem wniosek skarżącej w zakresie analizowanych informacji powinien także zostać rozpoznany w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez udzielenie tych informacji (ewentualnie wydanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej – art. 16 u.d.i.p.). Ponieważ jednak, jak wynika z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie w dniu 16 października 2019 r., uzyskała ona już dostęp do tych informacji z uwagi na dostęp do akt postępowania PR 2 Ds. 1250.2018, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie sądowoadministracyjne w pozostałej części (pkt III wyroku). Organ pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącej w analizowanym zakresie co najmniej do dnia złożenia skargi i dopiero po tej dacie informacje powyższe zostały stronie udostępnione.

Sąd w punkcie IV wyroku, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a., orzekł, że Prokurator Rejonowy Kielce-Wschód dopuścił się bezczynności w zakresie, o którym mowa w punkcie I i III wyroku, ale nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Kryterium rażącego naruszenia prawa wskazuje na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom, bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (zob. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12; postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. II OSK 468/13 w wyroku WSA z Bydgoszczy z dnia 4 grudnia 2018 r., II SAB/Bd 93/18, dostępne na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie postępowanie organu nie przybrało charakteru postępowania opisanego wyżej. Organ bowiem, wydając zarządzenie z dnia 6 czerwca 2019 r., odpowiedział na wniosek skarżącej, choć jak wyżej wyjaśniono co do niektórych z żądanych informacji - w niewłaściwym trybie. Ta odpowiedź co do informacji udostępnianych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nastąpiła z nieznacznym przekroczeniem terminu 14-dniowego, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Trudno jednak nie dostrzec, że prokurator, dokonując wykładni przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej i Kodeksu postępowania karnego, pozostawał w przekonaniu, że co do żądanych we wniosku z dnia 2 maja 2019 r. informacji w ogóle nie ma zastosowania tryb przewidziany w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Zatem nie sposób zarzucić organowi złej woli lub rażącego lekceważenia swoich ustawowych obowiązków jako organu władzy publicznej, czy też podejmowania działań, które są zupełnie pozbawione racjonalnego uzasadnienia w kontekście obowiązujących przepisów prawa. Z tych samych przyczyn organ nie wymierzył organowi grzywny ani nie przyznał skarżącej sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono w punkcie V wyroku, zasądzając na rzecz skarżącej, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221 poz. 2193), kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyjaśnić przy tym należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest podstawy prawnej do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania. Dlatego, choć w części skarga została oddalona, żądanie obciążenia skarżącej kosztami postępowania nie mogło zostać uwzględnione w żadnej części.