Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 950/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 243 ust. 1 i ust. 6; art. 252; art. 222 ust. 1; art. 223 - art. 227 indeks 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 286
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej.
article: art. 119 pkt 2;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 121 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 261 par 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 13 lipca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. z siedzibą w E. (Niemcy) na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia biegu terminu do wniesienia opłaty za ochronę patentu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej ( dalej Urząd Patentowy RP lub Urząd) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy R. GmbH z siedzibą w [...], ( obecnie [...]), Niemcy - dalej "Spółka", "Skarżąca", "Uprawniony", utrzymał w mocy swoje poprzednie postanowienie z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony patentu europejskiego [...].

Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 243 ust. 6 oraz art. 245 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 286; dalej: p.w.p.)

Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym.

I.

W dniu 8 listopada 2017 r. Uprawniony z przedmiotowego patentu europejskiego złożył w Urzędzie Patentowym RP tłumaczenie patentu na język polski, czym spełnił warunek określony w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2).

W dniu 28 czerwca 2018 r. Urząd Patentowy RP wezwał Uprawnionego do uiszczenia opłaty w wysokości 90,00 zł za publikację tłumaczenia w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia wezwania. Uprawniony uiścił powyższą płatność w dniu 5 lipca 2018 r.

W dniu 27 lutego 2020 r. (data stempla pocztowego) Uprawniony wystąpił z wnioskiem o: "uznanie, że termin na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego wynalazku został uchybiony z powodu nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 243 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz o wydanie postanowienia o wstrzymaniu biegu uchybionego terminu przez okres wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności obejmujący okres od dnia 10 stycznia 2018 r. do co najmniej dnia 27 września 2018 r.".

W uzasadnieniu powyższego wniosku podniesiono, że uchybienie płatności za 6 rok ochrony wynalazku nastąpiło w wyniku uszkodzenia w dniu 10 stycznia 2018 r. systemu komputerowego pod nazwą InnPat 2.48.1 stosowanego w kancelarii pełnomocnika przy dozorowaniu wszelkich terminów dotyczących prowadzonych przez kancelarię spraw. Awarii uległ "kontroler macierzy dyskowych RAID", co spowodowało bezpowrotne uszkodzenie i utratę danych wprowadzonych do systemu w dniach 7-10 stycznia 2018 r. Awaria była nagła i niemożliwa do przewidzenia, gdyż oprogramowanie nie wykazywało żadnych objawów uszkodzenia, natomiast została niezwłocznie zgłoszona do firmy serwisowej. Ponieważ opłata za 6 rok ochrony została wniesiona w dniu 27 września 2018 r., tj. zgodnie z harmonogramem wynikającym z odtworzonej bazy danych, natomiast opłata za 7 rok ochrony w dniu 24 stycznia 2019 r., to w niniejszej sprawie "stan nadzwyczajnych okoliczności" trwał od dnia 10 stycznia 2018 r. do dnia 27 września 2018 r.

II.

Postanowieniem z [...] czerwca 2020 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 243 ust. 6 p.w.p. odmówił stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony wynalazku, na który udzielono patentu europejskiego pod numerem [...].

Organ nie zgodził się, że w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności nadzwyczajne, uniemożliwiające dokonanie opłaty za ochronę w wymaganym terminie.

W ocenie Urzędu w sprawie nie wykazano, aby przez awarię systemu InnPat zostały utracone dane dotyczące patentu europejskiego o numerze EP.2631476. Ponadto, Urząd nie zgodził się z tezą, że awarie systemów komputerowych są zdarzeniami niemożliwymi do przewidzenia, i tym samym stanowią przykład okoliczności nadzwyczajnych, które powodują zawieszenie biegu terminów zgodnie z przepisem art. 243 ust. 6 p.w.p.. Zdaniem organu awarie systemów komputerowych i związana z tym utrata danych są zjawiskiem, które należy mieć na uwadze korzystając ze zinformatyzowanych systemów. Urząd zwrócił również uwagę, że zgodnie z protokołem wykonania czynności serwisowych, awaria systemu InnPat została usunięta do dnia 15 stycznia 2018 r., natomiast termin do uiszczenia opłaty mijał w dniu 25 sierpnia 2018 r. Był to stosunkowo długi czas, aby upewnić się czy opłata została wniesiona w przypisanym terminie i odpowiedniej wysokości. Z powyższych względów Urząd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności, które świadczyłyby, że istnieją podstawy do zawieszenia biegu terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego patentu europejskiego.

III.

W wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Uprawniony podniósł, że organ bezzasadnie utożsamił pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności" z pojęciem "siły wyższej". Zdaniem Uprawnionego celowym jest przyjęcie takiej wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności, aby uwzględniała ona realia rynku, w szczególności okoliczności szerokiego wykorzystywania systemów komputerowych przez użytkowników systemu własności przemysłowej. Poza tym awaria, względnie błąd systemu komputerowego może być uznany za nadzwyczajną okoliczność w sytuacji, gdy użytkownik przy doborze systemu komputerowego zachował należytą staranność wymaganą w danych okolicznościach.

IV.

Utrzymując w mocy swoje postanowienie Urząd Patentowy stwierdził, że zgodnie z treścią art. 243 ust. 6 p.w.p. do terminów, do których nie ma zastosowania przepis art. 243 ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. Ponieważ ani Prawo własności przemysłowej, ani również Kodeks postępowania administracyjnego, nie przewidują zawieszenia biegu terminu do dokonania określonej czynności przed organem administracji, dlatego też należy odwołać się do przepisu art. 121 pkt 4 k.c. Zgodnie z tym przepisem, bieg przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do wszelkich roszczeń, gdy z powodu siły wyższej uprawniony nie może ich dochodzić przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw danego rodzaju - przez czas trwania przeszkody.

Zdaniem organu nie ma racji strona, że Urząd błędnie utożsamił pojęcie "nadzwyczajnych okoliczności" z pojęciem "siły wyższej" wskazane w art. 243 ust. 6 p.w.p. gdyż odwołanie do odpowiedniego stosowania przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej zostało zapisane przez ustawodawcę wprost, bez nakazu uwzględniania różnic pomiędzy obydwoma pojęciami.

Urząd przy interpretacji pojęcia "siły wyższej" odwołał się do doktryny i orzecznictwa, z którego wynika, że za działania siły wyższej należy uznać zdarzenia zewnętrzne, nieuchronne, nadzwyczajne, niemożliwe do przewidzenia (por. m.in. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., sygn. akt: III CZP 100/07Za takie zdarzenia tradycyjnie uznaje się: klęski żywiołowe (m. in. powódź, uderzenie pioruna, huragan), akty władzy (np. akty normatywne zakazujące wwozu określonych towarów, orzeczenia sądu o konfiskacie ładunku) oraz działania zbrojne (m. in. działania sił zbrojnych wrogiego państwa, rozruchy, rebelie, wojny domowe, akty piractwa). Jak wskazuje się w doktrynie, za siłę wyższą uznaje się takie zdarzenia, jeżeli ze względu na tkwiącą w nich moc oddziaływania nie było przed nimi, a dokładniej - przed ich skutkami, żadnej obrony.

Zgodnie ze zdaniem drugim przepisu art. 243 ust. 6 p.w.p. oceny zdarzenia mającego wypełniać znamiona siły wyższej dokonuje organ po przedstawieniu przez stronę odpowiednich dowodów. W przedmiotowej sprawie do wniosku załączono potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię protokołu wykonania czynności serwisowych z dnia 10 stycznia 2018 r.

Urząd Patentowy uznał, że okoliczności, na które powołuje się strona nie mają znamion siły wyższej. Dane dotyczące patentu europejskiego o numerze [...] (w tym terminy płatności) zostały wprowadzone do systemu InnPat w dniu 8 listopada 2017 r. Natomiast w wyniku awarii systemu, która miała miejsce w dniu 10 stycznia 2018 r. bezpowrotnie utracone zostały dane wprowadzone w dniach 7-10 stycznia 2018 r. Jednocześnie z wyjaśnień strony nie wynika aby utracono dane dotyczące patentu europejskiego o numerze [...].

Po drugie, zdaniem Urzędu pokładanie bezkrytycznego zaufania w prawidłowość działania informatycznych systemów, wszelkiego rodzaju aplikacji czy oprogramowania może doprowadzić do negatywnych konsekwencji, które ostatecznie uderzają w mocodawców. Dlatego pozostawienie kwestii terminowości opłat za ochronę praw wyłącznych jedynie systemom komputerowym jest w ocenie Urzędu ryzykowne i może być przyczyną uchybień terminom płatności za ochronę. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem ryzyko wystąpienia awarii, błędu czy utraty danych jest nierozerwalnie związane z korzystaniem ze zinformatyzowanych systemów i stanowi błąd, który można przewidzieć - por. np. Wyrok Sądu (dawniej: Sądu Pierwszej Instancji) z dnia 19 września 2012 r. sygn. T-267/11. Pełnomocnik jako osoba odpowiedzialna za wnoszenie opłat, w imieniu uprawnionego, korzystając z obsługi komputerowej, powinien kontrolować i zakładać możliwość, że zarówno systemy jak i różnego rodzaju oprogramowania mogą ulec awarii i w konsekwencji dane widniejące w nich będą nieprawidłowe. Zdaniem organu pełnomocnik dysponował stosunkowo długim okresem czasu na sprawdzenie czy odtworzona przez bazę danych data (27 września 2018 r.) jest poprawnym terminem płatności na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego patentu europejskiego.

Odnosząc się do zarzutu, że organ pominął m.in. takie fakty jak: zamieszczenie w bazie Urzędu wzmianki o wygaśnięciu przedmiotowego patentu, a następnie jej wykreśleniu na podstawie postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r. oraz doręczeniu decyzji o wygaśnięciu patentu europejskiego [...] (z dnia 24 stycznia 2019 r.) w dniu 2 stycznia 2020 r. Urząd wskazał, że powyższe zdarzenia nie mają znaczenia dla oceny czy w przedmiotowej sprawie doszło do wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego patentu. Urząd rozpatrując wniosek o wydanie postanowienia w trybie art. 243 ust. 6 p.w.p. bada czy w niniejszej sprawie wskazane przez pełnomocnika okoliczności, tj. nagła awaria systemu odpowiedzialnego za dozorowanie opłat i związana z tym utrata danych wprowadzonych do systemu w dniach 7-10 stycznia mieszczą się w kategorii zdarzeń mających charakter nadzwyczajny uniemożliwiający dokonanie opłaty za ochronę w wymaganym terminie. W przedmiotowej sprawie Uprawniony dysponował dwoma terminami na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony: podstawowym do 25 lutego 2018 r. oraz dodatkowym do 25 sierpnia 2018 r. Żaden z powyższych terminów nie został przez Uprawnionego dochowany. Natomiast w/w działania organu miały miejsce już po uchybieniu terminu na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego patentu. W związku z powyższym te działania organu nie miały wpływu na bieg terminu na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony.

V.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła:

1.naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 243 ust. 6 p.w.p. poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na utożsamieniu "nadzwyczajnych okoliczności" z "siłą wyższą" oraz poprzez niewłaściwą odmowę jego zastosowania pomimo spełnienia warunków określonych w ww. przepisie prawa;

2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a., art.9 k.p.a. i art. 77 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań mających na celu dokładne i wyczerpujące wyjaśnienie okoliczności dotyczących awarii systemu dozorowania terminów uiszczania opłat w kancelarii pełnomocnika Skarżącego;

3. naruszenie przepisu postępowania, a mianowicie art. 124 § 2 k.p.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutu naruszenia art. 261 § 1 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. oraz art. 8 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. z 2016 t. poz. 2).

W uzasadnieniu skargi stawiane zarzuty zostały szczegółowo omówione.

W szczególności w skardze akcentuje się wadliwość utożsamiania dwóch różnych pojęć - "nadzwyczajne okoliczności" oraz "siła wyższa" i podziela się stanowisko doktryny, zgodnie z którym - "pojęcie to nie jest ograniczone tylko do zdarzeń mających postać siły wyższej, ponieważ w przeciwnym razie należałoby uznać, że ustawodawca dla określenia tego samego zdarzenia używa w tej samej jednostce redakcyjnej ustawy różnych terminów." (Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, Wydawnictwo C. H. BECK, Warszawa 2014 r, str. 1204 - 120).

Skarżąca wywodzi, że Konwencja monachijska o patencie europejskim w art. 122 reguluje instytucję "przywrócenia praw". Instytucja "przywrócenia praw" dotyczy wszelkich terminów, których niedotrzymanie wywołuje ujemne skutki określone w art. 122 ust. 1 Konwencji za wyjątkiem terminów wyraźne wskazanych w Konwencji względnie w Regulaminie wykonawczym do Konwencji. Ani Konwencja, ani Regulamin wykonawczy nie wykluczają "przywrócenia praw" w odniesieniu do opłat za utrzymywanie w mocy europejskiego zgłoszenia patentowego (art. 122 ust. 4 Konwencji; zasada 136 Regulaminu wykonawczego do Konwencji).

Instytucję "przywrócenia praw" zna również Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 104 ust. 1 ww. Rozporządzenia - "Zgłaszający unijny znak towarowy lub jego właściciel, lub każda inna strona w postępowaniu przed Urzędem, która mimo zachowania należytej staranności wymaganej przez okoliczności nie była w stanie dotrzymać terminu względem Urzędu może, na wniosek, mieć przywrócone swoje prawa, jeżeli dane uchybienie miało bezpośredni wpływ, na mocy niniejszego rozporządzenia, na utratę prawa lub środków odwoławczych".

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Odpowiadając na zarzuty skargi organ uznał za całkowicie bezzasadne odwoływanie się przez Skarżącą do regulacji zawartych w innych systemach prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, a Skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie Urzędu Patentowego RP, którym ostatecznie odmówiono stwierdzenia wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności zawieszających bieg terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony patentu europejskiego EP.2631476.

W ocenie Skarżącej Urząd Patentowy RP błędnie i w sposób nieuprawniony zrównał ze sobą pojęcia "siły wyższej" oraz "okoliczności nadzwyczajnych", a także pominął możliwość interpretacji tej kwestii z uwzględnieniem instytucji "przywrócenia praw" z Konwencji Monachijskiej czy też Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej.

Stosownie do art. 243 ust. 1 p.w.p. jeżeli w toku rozpatrywania sprawy uchybiono terminowi do dokonania czynności warunkującej, zgodnie z ustawą, bieg postępowania, Urząd Patentowy może na wniosek strony, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, przywrócić termin, o ile strona uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu wnioskodawca dokonuje czynności, dla której termin został wyznaczony. Natomiast w myśl ust. 6 art. 243 p.w.p. do terminów, do których nie ma zastosowania przepis ust. 1, uchybionych z powodu nadzwyczajnych okoliczności, stosuje się odpowiednio przepisy o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej. W sprawach tych Urząd Patentowy wydaje, po przedstawieniu przez zainteresowanego odpowiednich dowodów, postanowienia.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca w dniu 27 lutego 2020 r. wystąpiła do Urzędu Patentowego z wnioskiem o: "uznanie, że termin na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego wynalazku został uchybiony z powodu nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 243 ust. 6 ustawy Prawo własności przemysłowej oraz o wydanie postanowienia o wstrzymaniu biegu uchybionego terminu przez okres wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności obejmujący okres od dnia 10 stycznia 2018 r. do co najmniej dnia 27 września 2018 r.". Skarżącej zatem chodziło o to, aby Urząd uznał, że awarię systemu komputerowego, która miała miejsce w dniach 7- 10 stycznia 2018 r. można zaliczyć do nadzwyczajnych okoliczności uzasadniających zawieszenie biegu terminu do wniesienia opłaty za 6 rok ochrony patentowej.

Odnosząc się do powyższego, Sąd w pełni podziela stanowisko prezentowane w doktrynie i orzecznictwie, zgodnie z którym "odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie odnośnych przepisów bez żadnych zmian do innego zakresu odniesienia (wprost), bądź stosowanie ich z pewnymi zmianami, bądź też niestosowanie tych przepisów do innego zakresu odniesienia". Zatem gdy ustawodawca przewidział w przepisach "odpowiednie stosowanie" organ rozpatrujący sprawę może zastosować przepisy wprost, z pewnymi modyfikacjami, lub nie zastosować ich w danej sprawie w ogóle. Mając na względzie okoliczności zaistniałe na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy, że organ, po dokonaniu należytej analizy stanu faktycznego, słusznie stwierdził, że w sprawie tej nie wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, a dokonując tej oceny, zastosował przepisy o sile wyższej odpowiednio, zgodnie z wykładnią tego pojęcia wyrażoną m.in. w orzeczeniach Sądu Najwyższego, a także w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Należy zatem podkreślić, że kwestia wykładni art. 243 ust. 6 p.w.p. była już przedmiotem orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, który np. w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. sygn. II GSK 1018/20 wskazał, że "wykładnia przepisu art. 243 pkt 6 p.w.p. dokonana przez organ i następnie rozwinięta przez Sąd I instancji nie jest dotknięta błędem, gdyż uznano, że w nadzwyczajnych okolicznościach mieści się pojęcie siły wyższej, jest rozumowaniem prawidłowym i zgodnym z treścią przepisu art. 243 pkt 6 p.w.p.". W wyroku tym NSA stwierdził też, że omawiany przepis odsyłając do procedury zawieszenia przedawnienia odnosi się również do przesłanek siły wyższej, które stanowią między innymi o zawieszeniu przedawnienia z art. 121 pkt 4 k.c., zaś przy wykładni pojęcia nadzwyczajnych okoliczności z art. 243 ust. 6 p.w.p. niewątpliwie należy stosować pojęcie z procedury zawieszenia przedawnienia, tj. klauzulę siły wyższej.

Natomiast w doktrynie w odniesieniu do art. 243 ust. 6 p.w.p. wskazuje się, że nadzwyczajne okoliczności mające charakter siły wyższej (vis maior), to zdarzenia nie do uniknięcia, nad którym człowiek nie panuje i których nie mógł przewidzieć przy zachowaniu należytej staranności. Pojęcie siły wyższej nie obejmuje z kolei sytuacji, która jest znana wnioskodawcy, jak również sytuacji, które można z łatwością przewidzieć i podjąć stosowne środki zaradcze (zob. A. Michalak, Prawo własności przemysłowej. komentarz, art. 243, Warszawa 2016 i powoływane tam orzecznictwo).

Nie można zatem podzielić zarzutów skargi, że przepis art. 243 ust. 6 p.w.p. nakazuje stosować jedynie regulacje dotyczące procedury zawieszenia przedawnienia bez odniesienia do przesłanek siły wyższej. Ustawodawca zawarł bowiem w tym przepisie odesłanie do przepisów o zawieszeniu biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, zgodnie z którym należy odwołać się do art. 121 pkt 4 k.c., który tę kwestię normuje jednoznacznie. Takie działanie ustawodawcy świadczy o zamiarze uzupełnienia pewnego rodzaju "braku" ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez wskazanie przepisu, który należy stosować każdorazowo w przypadkach wniosków o zawieszenia biegu terminu do dokonania czynności. ( por. wyrok NSA o sygn. akt II GSK 249/18).

Idąc tym tokiem rozumowania trafnie organ, oceniając stan faktyczny niniejszej sprawy, wziął pod uwagę wszelkie okoliczności, które dostosował do przesłanek siły wyższej na mocy odesłania zawartego w art. 243 ust. 6 p.w.p. Organ nie oceniał zdarzeń powszechnie uznawanych za siłę wyższą, jak powódź, czy pożar, a jedynie – właściwie, dokonał analizy zdarzenia przedstawionego przez Skarżącą jako awarię systemu komputerowego, pod kątem przesłanek przewidzianych dla siły wyższej, które znajdują zastosowanie na podstawie obowiązujących przepisów.

Zdaniem Sądu, twierdzenia Skarżącej dotyczące zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności w związku z wystąpieniem ww. nieprzewidzianego ryzyka błędu systemu komputerowego nie zasługują na uwzględnienie. W zaskarżonym postanowieniu organ jednoznacznie zwrócił uwagę, że uchybienia terminu na dokonanie przedmiotowej opłaty można było uniknąć, wspierając ów system np. "czynnikiem ludzkim". Zgodzić się należy z organem, że awarie systemów, czy programów komputerowych nie stanowią zdarzeń o nikłym stopniu prawdopodobieństwa występowania, stąd jako takie nie są ze swej istoty zdarzeniami nadzwyczajnymi, niedającymi się przewidzieć. Dokonywanie płatności tak istotnych opłat wyłącznie przy użyciu ww. systemów, czy programów, których awaryjność jest w dzisiejszych czasach powszechna i dlatego należy się z nią liczyć, nie może stanowić okoliczności nadzwyczajnej, której nie dało się przewidzieć. Skarżąca należycie dbając o swoje interesy powinna była przedsięwziąć dodatkowe środki, które pozwoliły by upewnić się, że dokonana płatność nastąpiła prawidłowo i skutecznie. Ze sprawy nie wynika, aby tego rodzaju środki zostały podjęte, co stanowiło bezpośrednią przyczynę uchybienia terminu na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony patentu.

Dlatego też zasadnie Urząd Patentowy zwrócił uwagę na fakt, że zgodnie z przesłanym przez Skarżącą "Protokołem wykonania czynności serwisowych", awaria systemu InnPat została usunięta do dnia 15 stycznia 2018 r., natomiast termin na uiszczenie uchybionej opłaty mijał w dniu 25 sierpnia 2018 r. Tym samym, Skarżąca (jej pełnomocnik) dysponował dużym okresem czasu, aby upewnić się czy odtworzona po awarii data została wskazana przez system prawidłowo. Wystarczyło w takiej sytuacji chociażby ustalić tę kwestię telefonicznie lub mailowo z biurem obsługi klienta Urzędu Patentowego.

W zaskarżonym postanowieniu organ odniósł się do podnoszonych przez Skarżącą okoliczności wskazując, że pozostawienie kwestii terminowości opłat za ochronę praw wyłącznych jedynie systemom komputerowym jest ryzykowne i może być przyczyną uchybień terminom płatności za tę ochronę. Awarie systemów, czy programów komputerowych, nie stanowią zdarzeń o nikłym stopniu prawdopodobieństwa wystąpienia. Ryzyko wystąpienia awarii, błędu, czy utraty danych jest nierozerwalnie związane z korzystaniem ze zinformatyzowanych systemów i stanowi błąd, który można przewidzieć.

Dlatego też Sąd zaakceptował ocenę organu uznając, że nie narusza ona zasad logiki i doświadczenia życiowego bowiem awaria komputerowa nie miała charakteru okoliczności nadzwyczajnej.

Zbieżny pogląd Naczelny Sąd Administracyjny prezentował m.in. w wyroku z 4 kwietnia 2019 r. sygn. II GSK 1018/17 wskazując, że "awarie systemów czy programów komputerowych nie stanowią zdarzeń o nikłym stopniu prawdopodobieństwa, stąd jako takie nie są ze swej istoty zdarzeniami nadzwyczajnymi, niedającymi się przewidzieć".

W tej sytuacji zarzutów skargi nie można było uznać za usprawiedliwione.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego Sąd stwierdza, że w przedmiotowej sprawie została przeprowadzona prawidłowa analiza i ocena okoliczności faktycznych i prawnych oraz argumentów Skarżącej podnoszonych w toku postępowania administracyjnego, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Także stanowisko Skarżącej, dotyczące pominięcia przez Urząd Patentowy instytucji "przywrócenia praw" wynikającej - w ocenie Skarżącej z przepisów Konwencji monachijskiej o patencie europejskim czy też Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej - nie poddaje się merytorycznej weryfikacji w świetle prawidłowo zastosowanych w sprawie przez Urząd przepisów ustawy p.w.p., a mianowicie art. 243 ust. 6 p.w.p.

Niezrozumiały jest zarzut skargi co do naruszenia art. 261 § 1 k.p.a. w związku z art. 252 p.w.p. oraz art. 8 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o dokonywaniu europejskich zgłoszeń patentowych oraz skutkach patentu europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej bowiem przepisy p.w.p. w Tytule V Dziale I "Opłaty" zawierają odrębne od k.p.a. regulacje dotyczące wnoszenia opłat od udzielonych praw. Art. 222 ust. 1 p.w.p. stanowi, że Urząd Patentowy pobiera opłaty jednorazowe oraz opłaty okresowe w związku z ochroną wynalazków, produktów leczniczych, produktów ochrony roślin, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych. W dalszych przepisach tego działu tj. art. 223 do art. 2271 przewidziano szczegółowy tryb postępowania w tym zakresie, odmienny od regulacji przewidzianej w art. 261 § 1 k.p.a.

Wbrew zarzutom skargi działania organu w kwestii wygaśnięcia patentu miały miejsce w 2019 r. i w 2020 r. czyli już po bezskutecznym upływie terminu na uiszczenie opłaty za 6 rok ochrony przedmiotowego patentu, a zatem pozostają bez wpływu na wynik sprawy niniejszej.

Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.