Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1041/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi K. H. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 2 kwietnia 2019 r., znak: [...] [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego K. H. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wojewoda postanowieniem z dnia 3 lipca 2019 r. (znak: [...]) na podstawie:

- art. 123, art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) oraz

- art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.),

po rozpatrzeniu zażalenia K. H., reprezentowanego przez T. S., na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 2 kwietnia 2019 r. (znak: [...]), którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...].[...] z dnia 17 października 2018 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, w tym jednego 1-segmentowego, jednego z trzema segmentami połączonymi wspólnym garażem podziemnym wraz z nadziemnymi miejscami parkingowymi, infrastrukturą techniczną i wjazdem na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], a w zakresie infrastruktury i wjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. – Etap l – Obejmujący budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] składającego się z 4 segmentów naziemnych oraz garażu podziemnego i budynku nr [...] składającego się z 3 segmentów naziemnych oraz garażu podziemnego, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., wentylacją mechaniczną i oddymianiem garaży, elektryczną i teletechniczną, wjazdem oraz drogami wewnętrznymi i miejscami parkingowymi naziemnymi, wewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej w gruncie, przebudową kabla energetycznego sieci SN oraz likwidacją nieczynnych wewnętrznych instalacji na działkach [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]" (znak: [...]), wydaną na rzecz Firma A przy ul. [...],

utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Po przekazaniu zażalenia K. H., reprezentowanego przez T. S., wraz z aktami sprawy Wojewoda, na podstawie przesłanego materiału dowodowego ustalił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie, wskazując w pierwszej kolejności, że decyzją z dnia 17 października 2018 r., nr [...].[...] (znak: [...]) Prezydent Miasta K. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi – Firma A dla zamierzenia inwestycyjnego, pn.: "Budowa trzech budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami podziemnymi, w tym jednego 1-segmentowego, jednego z trzema segmentami połączonymi wspólnym garażem podziemnym wraz z nadziemnymi miejscami parkingowymi, infrastrukturą techniczną i wjazdem na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...], a w zakresie infrastruktury i wjazdu na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...] przy ul. [...] w K. – Etap l – Obejmujący budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] składającego się z 4 segmentów naziemnych oraz garażu podziemnego i budynku nr [...] składającego się z 3 segmentów naziemnych oraz garażu podziemnego, wraz z instalacjami wewnętrznymi: wod.-kan., c.o., wentylacją mechaniczną i oddymianiem garaży, elektryczną i teletechniczną, wjazdem oraz drogami wewnętrznymi i miejscami parkingowymi naziemnymi, wewnętrzną instalacją kanalizacji sanitarnej i deszczowej w gruncie, przebudową kabla energetycznego sieci SN oraz likwidacją nieczynnych wewnętrznych instalacji na działkach [...], [...], [...], [...], [...] obr. [...]".

Zaznaczono przy tym, że o wydaniu ww. decyzji strony zostały zawiadomione zgodnie z art. 49a k.p.a., tj. w formie publicznego obwieszczenia poprzez udostępnienie informacji w Biuletynie Informacji Publicznej, a wobec jej niezaskarżenia do organu odwoławczego decyzja ta stała się ostateczna.

W dalszej kolejności podano, że w dniu 12 lutego 2018 r. na dziennik podawczy organu l instancji wpłynął wniosek K. H., reprezentowanego przez T. S., o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 17 października 2018 r., nr [...] (znak: [...]). W treści wniosku wskazano, że zdaniem wnioskodawcy posiadał on, w tym także w momencie procedowania oraz wydania decyzji, interes prawny i powinien być uznany za stronę postępowania, gdyż działki, których był właścicielem znajdowały się w obszarze oddziaływania określonym w art. 28 ust. 2 u.p.b.

Mając na uwadze powyższe, postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2019 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K. odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu ww. postanowienia podniesiono, że wniosek o wznowienie postępowania z dnia 12 lutego 2019 r. został złożony z przekroczeniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., bowiem informacja o wydanej decyzji wraz z jej zanonimizowaną kopią została przekazana w trybie informacji publicznej na wskazany przez wnioskującego adres mailowy w dniu 21 grudnia 2018 r.

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł K. H., reprezentowany przez T. S., zarzucając, że organ błędnie uznał, iż żalący się dowiedział się o istnieniu decyzji będącej przedmiotem postępowania w dniu 21 grudnia 2018 r., a nie jak to miało faktycznie miejsce w dniu 17 stycznia 2019 r. Wyjaśniono bowiem, że żalący się złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, zaś po upływie dwóch tygodni i nieotrzymaniu odpowiedzi, ponownie złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej, na który to wniosek dopiero w dniu 17 stycznia 2019 r. w skrzynce mailowej żalącego się pojawiła się odpowiedź. Żalący się nie zakwestionował przy tym, iż odpowiedź z Urzędu Miasta K. została wysłana w dniu 21 grudnia 2018 r., niemniej jednak podkreślił, że nie dotarła ona do jego skrzynki mailowej.

Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wskazał na wstępie, że jako organ odwoławczy dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne i stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu l instancji było prawidłowe. Organ odwoławczy podniósł bowiem, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stanowi tzw. nadzwyczajny tryb postępowania, który daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, której przysługuje przymiot ostateczności, w myśl art. 16 § 1 k.p.a., którego treść następnie przytoczono. Organ II instancji podkreślił przy tym, że podstawą wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia jest kwalifikowana wadliwość postępowania jurysdykcyjnego, w którym zapadła decyzja ostateczna, przy czym w art. 145 § 1, 145a § 1 i 145b § 1 k.p.a. wymieniono w sposób enumeratywny przesłanki wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe podkreślono, że w stanie faktycznym sprawy przesłanką wznowienia postępowania wskazaną przez wnioskującego był art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., którego treść – obok art. 148 k.p.a. – następnie przytoczono. Wojewoda wyjaśnił również, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że organ administracji jest obowiązany z urzędu badać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Jednocześnie podniesiono, że pomimo, iż z treści art. 148 k.p.a. wynika, że to strona musi wykazać, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, iż jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia, organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. W tym zakresie wskazano natomiast, że we wniosku o wznowienie postępowania strona podniosła, iż o decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 17 października 2018 r. (znak: [...]) dowiedziała się w dniu 17 stycznia 2019 r. w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Tymczasem w ocenie organu odwoławczego, analiza zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym wykazała, iż wnioskodawca K. H., działający przez pełnomocnika T. S., o decyzji dowiedział się w dniu 21 grudnia 2018 r. Wojewoda zaznaczył bowiem, że w dniu 18 grudnia 2018 r. na dziennik podawczy Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek K. H., reprezentowanego przez T. S., w którym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniósł on o udostępnienie informacji, czy jest procedowane postępowanie lub została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, które obejmowałoby wskazane przez niego działki, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi zwrócił się z prośbą o przesłanie ich kopii na wskazany adres mailowy. Podniesiono przy tym, że w odpowiedzi na ww. wniosek Prezydent Miasta K. sporządził pismo z dnia 21 grudnia 2018 r., w załączeniu do którego dopiął m.in. zanonimizowaną decyzję z dnia 17 października 2018 r. (znak: [...]) i tego samego dnia, tj. 21 grudnia 2018 r. o godzinie 15:21 odpowiedź została wysłana na wskazany adres: [...]. W dalszej kolejności podano, że w dniu 16 stycznia 2019 r. na dziennik podawczy organu l instancji ponownie wpłynął wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie tożsamym z pismem z dnia 18 grudnia 2018 r., gdyż – jak twierdził wnioskodawca – do dnia złożenia przedmiotowego pisma nie otrzymał odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 18 grudnia 2018 r. W odpowiedzi na powyższe pismo, skierowanej za pośrednictwem wiadomości e-mail z dnia 17 stycznia 2019 r., organ l instancji poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na wniosek z dnia 18 grudnia 2018 r. została wysłana na wskazany adres e-mail w dniu 21 grudnia 2018 r. o godzinie 15:21 i w załączeniu tej wiadomości przekazano ponownie treść udzielonej odpowiedzi.

Mając na uwadze powyższe Wojewoda podniósł, iż przepisy prawa nie wprowadzają wymogu złożenia wniosku o udzielenie informacji publicznej wyłącznie na platformie ePUAP, ale umożliwiają wniesienie takiego wniosku także za pośrednictwem poczty elektronicznej organu. Zwrócono przy tym uwagę, że w zażaleniu na postanowienie Prezydenta Miasta K., żalący się nie zakwestionował, iż odpowiedź z Urzędu Miasta K. została wysłana w dniu 21 grudnia 2018 r., ale zaznaczył, że nie dotarła ona do wskazanej przez żalącego się skrzynki mailowej.

Organ odwoławczy podkreślił jednak, że jeżeli wiadomość została prawidłowo nadana z oficjalnego adresu poczty elektronicznej organu, na adres e- mail wskazany przez adresata to znaczy, że dotarła ona do adresata. Tym samym w ocenie organu II instancji, skoro wnioskodawca wybrał taką drogę komunikacji z urzędem to na nim spoczywał obowiązek takiego skonfigurowania poczty elektronicznej, aby możliwy był odbiór kierowanej przez urząd do niego wiadomości e-mail w ramach oficjalnego systemu służącego do komunikowania się z tym organem, nawet jeśli będzie to wymagało także regularnej kontroli poczty znajdującej się, np. w systemie SPAM. Zdaniem Wojewody, ryzyko nieodebrania, czy nieodczytania wysłanej do wnioskodawcy odpowiedzi organu przy użyciu poczty elektronicznej skierowanej na adres podany we wniosku obciąża zatem wnioskodawcę, a nie organ.

Ponadto podniesiono, że wskutek zawarcia we wniosku z dnia 18 grudnia 2018 r. prośby o przekazanie kopii rozstrzygnięć na wskazany adres mailowy, organ administracji publicznej miał obowiązek uczynić zadość owej prośbie i wysłał na wskazany adres e-mail odpowiedź wraz z załącznikami. Jednocześnie podkreślono, że organ l instancji załączył do akt sprawy wydruk z poczty elektronicznej z treścią wysłanej do wnioskodawcy odpowiedzi z oficjalnego adresu e-mail organu na adres e-mail wskazany przez wnioskodawcę, który to – według organu odwoławczego – powinien czuć się zobowiązany do obsługi elektronicznej skrzynki pocztowej w sposób sprawny, umożliwiający przepływ informacji. Dodatkowo Wojewoda podał, że w jego ocenie, wydruk z oficjalnej poczty elektronicznej urzędu jako nadawcy stanowił dostateczny dowód, że widomość zawierająca odpowiedź na wniosek została wysłana w związku z czym nie było wymagane przedłożenie przez urząd potwierdzenia odbioru korespondencji wysłanej drogą elektroniczną na adres e-mail wnioskodawcy. Dlatego też zdaniem organu odwoławczego, skoro więc odpowiedź na wniosek została skierowana na adres poczty elektronicznej wskazany we wniosku z dnia 18 grudnia 2018 r. to ciężar dowodu, iż odpowiedź nie została doręczona spoczywał na wnioskodawcy.

Tym samym według organu II instancji, udowodnionym pozostawał fakt, iż K. H., działający przez pełnomocnika T. S., o decyzji dowiedział się w dniu 21 grudnia 2018 r. Wobec powyższego Wojewoda stwierdził, iż złożenie w dniu 12 lutego 2019 r. przez K. H., działającego przez pełnomocnika T. S., wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia 17 października 2018 r., nr [...] (znak: [...]) nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a.

Skargę na ww. postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skarżący - K. H., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 148 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował twierdzenia organu i zasadność wydanego przez ten organ rozstrzygnięcia, przytaczając argumentację mającą zdaniem skarżącego przemawiać za wadliwością zaskarżonego postanowienia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w tym zakresie stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Ponadto w piśmie z dnia 2 października 2019 r. (data wpływu – 7 października 2019 r.) skarżący rozszerzył żądanie skargi, wnosząc o zwrot kosztów według norm przepisanych.

Zarządzeniem z dnia 28 października 2019 r. Sąd zwrócił się pełnomocnika organu o udzielenie informacji, czy udzielając odpowiedzi w imieniu organu w dniu 21 grudnia 2018 r. na wniosek T. S. o udostępnienie informacji publicznej złożony w dniu 18 grudnia 2018 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej na wskazany w tym wniosku adres e-mail: "[...]" Dyrektor Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. J. W.-H. skorzystała z technicznych możliwości żądania potwierdzenia odbioru lub odczytu przesłanej do T. S. wiadomości, a jeżeli tak o udokumentowanie tego faktu odpowiednim wydrukiem z poczty elektronicznej organu.

W odpowiedzi bezpośrednio Z-ca Dyrektora Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK pismem z dnia 14 listopada 2019 r. (data wpływu do Sądu w dniu 20 listopada 2019 r.) poinformował, iż Dyrektor Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. J. nie żądała potwierdzenia odbioru lub odczytu przesianej do T. S. wiadomości tj. odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej złożony 18 grudnia 2018 r., zarejestrowany pod numerem identyfikacyjnym [...], dotyczący postępowań administracyjnych w toku oraz wydanych decyzji w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę i zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych obejmujących działki nr [...], [...], [...] obr. [...] (pismo z 21 grudnia 2018 r. znak: [...]).

Dodatkowo poinformowano, iż na skrzynkę e-mailową Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK, z której została wysłana wiadomość do T. S., nie wpłynęła żadna informacja generowana automatycznie, że wiadomości, o której mowa powyżej, nie udało się dostarczyć do adresata - pana T. S., co zwyczajowo ma miejsce w takich przypadkach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego wyżej przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn. zm. – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (zob. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04, LEX nr 173127).

Stosownie zaś do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd administracyjny stwierdza wydanie postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Należy również zaznaczyć, że zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w przywołanym trybie nie zostało uzależnione od stosownego wniosku strony w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe, na tej właśnie podstawie, Sąd rozpoznał przedmiotową skargę w trybie uproszczonym.

Skarga okazała się skuteczna w zakresie wskazanym poniżej.

Zgodnie z treścią art. 145 k.p.a.: § 1. W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;". W myśl art. 148 § k.p.a.: "§ 1. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. § 2. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.".

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody z dnia 3 lipca 2019 r., którym organ po rozpatrzeniu zażalenia K. H., reprezentowanego przez T. S., utrzymał w mocy na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 2 kwietnia 2019 r., którym odmówiono wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 17 października 2018 r. w sprawie pozwolenia na budowę jak wyżej.

W kontrolowanej sprawie jest bezsprzeczne, że w dniu 18 grudnia 2018 r. na dziennik podawczy Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. wpłynął wniosek T. S., w którym na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej wniósł on o udostępnienie informacji, czy jest procedowane postępowanie lub została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, które obejmowałoby wskazane przez niego działki, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi zwrócił się z prośbą o przesłanie ich kopii na wskazany adres mailowy. Jak wynika z treści ww. wniosku został on sporządzony w dniu 12 grudnia 2018 r. W tym miejscu trzeba zauważyć, że wniosek ten jak i następny został podpisany przez T. S. bez wskazania, że występuje w charakterze pełnomocnika K. H.. W administracyjnych aktach sprawy wznowieniowej znajduje się pełnomocnictwo K. H. dla T. S. z datą na dzień 13 grudnia 2018 r. Kontrolowane organy w żaden sposób nie ustosunkowały się do tej okoliczności i nie oceniły jak się ma treść tego pełnomocnictwa do ww. wniosku T. S.. Nie jest także kwestionowane, że w odpowiedzi na ww. wniosek Prezydent Miasta K. sporządził pismo z dnia 21 grudnia 2018 r., w załączeniu do którego dopiął m.in. zanonimizowaną decyzję z dnia 17 października 2018 r. (znak: [...]) i tego samego dnia, tj. 21 grudnia 2018 r. o godzinie 15:21 odpowiedź została wysłana na wskazany adres: [...].

Bezsprzeczne jest także, iż w dniu 16 stycznia 2019 r. na dziennik podawczy organu l instancji ponownie wpłynął wniosek o udzielenie informacji publicznej w zakresie tożsamym z pismem z dnia 18 grudnia 2018 r., gdyż – jak twierdził wnioskodawca T. S. – do dnia złożenia przedmiotowego pisma nie otrzymał odpowiedzi na wniosek złożony w dniu 18 grudnia 2018 r. W odpowiedzi na powyższe pismo, skierowanej za pośrednictwem wiadomości e-mail z dnia 17 stycznia 2019 r., organ l instancji poinformował wnioskodawcę, że odpowiedź na wniosek z dnia 18 grudnia 2018 r. została wysłana na wskazany adres e-mail w dniu 21 grudnia 2018 r. o godzinie 15:21 i w załączeniu tej wiadomości przekazano ponownie treść udzielonej odpowiedzi.

W kontrolowanej sprawie trzeba zatem jednoznacznie wyjaśnić, czy w trybie wniosku o dostęp do informacji publicznej T. S. działał jako pełnomocnik K. H., czemu skarżący nie zaprzecza a jeżeli tak, to kiedy K. H., działający przez pełnomocnika T. S. dowiedział się w o decyzji, czy w dniu dnia 17 stycznia 2019 r., czy w dniu 21 grudnia 2018 r., gdyż w kontrolowanej sprawie Wojewoda stwierdził, iż złożenie w dniu 12 lutego 2019 r. przez K. H., działającego przez pełnomocnika T. S., wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta K. z dnia 17 października 2018 r., nr [...] (znak: [...]) nastąpiło z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Niezależnie od wyniku wyjaśnienia powyższej kwestii bezsprzeczne jest, że T. S. jest pełnomocnikiem skarżącego w sprawie o wznowienie postępowania zatem bez względu na to, czy wystąpił z wnioskiem o dostęp do przedmiotowej informacji w imieniu skarżącego czy własnym istotny/relewantny jest termin pozyskania tej informacji przez T. S., gdyż te informacje obiektywnie pozyskuje się w czasie/określonym terminie ze skutkiem w zakresie stanu wiedzy dla innych potencjalnych ról procesowych w innych postępowaniach. Zatem pozyskana informacja publiczna i termin jej pozyskania przez T. S. ma znaczenie zarówno dla T. S. działającego w imieniu własnym jak i działającego w imieniu skarżącego. Sąd zauważa w tym miejscu, że powyższe wyjaśnienie może mieć znaczenie dla ew. ustalenia, czy organ będzie dowodził, że wiadomość została doręczona T. S. jako pełnomocnikowi skarżącego, czy jako osobie fizycznej.

W ocenie Sądu kontrolowane organy naruszyły art. 8, art. 7 w zw. z art. 77, w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy w konsekwencji czego treść kontrolowanego postanowienia należy uznać za co najmniej przedwczesną.

Trzeba zacząć od tego, że Sąd nie podziela tezy kontrolowanego organu, że z faktu polegającego na tym, iż - na skrzynkę e-mailową Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK, z której została wysłana wiadomość do T. S., nie wpłynęła żadna informacja generowana automatycznie, że przedmiotowej wiadomości nie udało się dostarczyć do adresata T. S., co zdaniem organu zwyczajowo ma miejsce w takich przypadkach – wynika, że informacja została doręczona wnioskodawcy. Co najwyżej można uznać, że informacja została gdzieś doręczona ale nie ma pewności, że wnioskującemu. W ocenie Sądu wydruk z oficjalnej poczty elektronicznej urzędu jako nadawcy nie stanowi dostatecznego dowodu, że wiadomość zawierająca odpowiedź na wniosek została wysłana jeżeli organ pominął funkcję żądania potwierdzenia dostarczenia wiadomości. A zatem nie jest prawidłowe stanowisko kontrolowanego organu, że nie było wymagane przedłożenie przez urząd potwierdzenia odbioru korespondencji wysłanej drogą elektroniczną na adres e-mail wnioskodawcy. W realiach kontrolowanej sprawy z uwagi na kwestie dowodowe na tle zasady praworządności działania w związku z udzielaniem przez organ na wniosek informacji publicznych niezrozumiałe jest, że organ udostępniający informację publiczną nie korzysta z funkcji żądania potwierdzenia dostarczenia wiadomości. Takie działanie organu, które wynika z pominięcia standardów działania dobrej e-administracji spowodowało, że organ bezpodstawnie korzysta z domniemania legalności działania w zakresie doręczenia informacji publicznej w dniu 21 grudnia 2018 r. - co w efekcie potencjalnie przerzuciło w całości na skarżącego ciężar dowodu, gdyż w ustaleniach stanu faktycznego kontrolowany organ opiera się na domniemaniu doręczenia informacji publicznej a nie na dowodzie jednoznacznie wskazującym, że doręczenie wiadomości nastąpiło, którym organ potencjalnie i realnie powinien dysponować. Tymczasem zdaniem Sądu z uwagi na znaczenie prawne m.in. terminowego doręczania informacji publicznych organy udostępniające te informacje publiczne powinny tak działać, aby móc bezsprzecznie udokumentować fakt/datę doręczenia wiadomości mailowej z informację publiczną na adres wnioskującego. Nawet gdyby organ taką funkcją nie dysponował to nie powinny być na skarżącego przerzucane wszystkie uciążliwości związane z domniemaniem doręczenia informacji w dniu 21 grudnia 2018 r. W tej sytuacji zdaniem Sądu kwestia sporna co do terminu powzięcia informacji o decyzji jak wyżej powinna być ponownie wyjaśniona zgodnie z zasadami k.p.a., przy czym obie strony zarówno skarżący jak i organ powinny podjąć działania zmierzające do wyjaśnienia spornej okoliczności, tym bardziej, że skarżący w skardze podnosi, że Wojewoda nie wezwał skarżącego do przedstawienia jakichkolwiek dowodów, że wiadomość wysłana pocztą elektroniczną dotarła na wskazane konto mailowe. Z powyższego wynika, że skarżący deklaruje aktywność w postępowaniu wyjaśniającym. W ocenie Sądu w tym zakresie skarżący lub odpowiednio jego pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym nie jest zwolniony z obowiązku wykazywania kiedy dowiedział się o przedmiotowej decyzji, ale zarazem organ nie jest zwolniony z uwagi na powyższe stwierdzenia Sądu z obowiązku dowodzenia, w jakich okolicznościach i kiedy informację publiczną doręczył wnioskującemu (bezpośrednio jego pełnomocnikowi, czy T. S. posiadającego jednocześnie atrybuty pełnomocnika skarżącego) nie poprzestając jednak jedynie na wydruku o jakim mowa w kontrolowanych postanowieniach. Sąd podziela stanowisko kontrolowanego organu, że to wnioskujący o wznowienie postępowania wskazuje kiedy dowiedział się o decyzji i to na nim co do zasady spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie, przy czym organ ma prawo i obowiązek przeprowadzić w tymże zakresie postępowanie wyjaśniające – jednak w realiach kontrolowanej sprawy, kiedy organ powinien mieć udokumentowany bezsprzecznie fakt doręczenia wiadomości mailowej przy pomocy np. standardowych funkcji żądania potwierdzenia dostarczenia informacji, kwestia ta wymaga jednak odpowiedniej aktywności z obu stron. Sąd podziela dla potrzeb kontrolowanej sprawy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w wyroku z dnia 16 października 2019 r., sygn. akt III SAB/Gl 269/19, w myśl którego "Prawidłowo doręczona korespondencja za pośrednictwem poczty elektronicznej powinna zostać doręczona w taki sposób, aby organ mógł wykazać, że dotarła do wnioskodawcy a nie jedynie, że została wysłana". Kontrolowane organy powinny bowiem dążyć do zabezpieczenia możliwości identyfikacji czasu rzeczywistego udostępnienia informacji publicznej (por. odpowiednio art. 8 ust. 6 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien kierować się powyższą oceną Sądu. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę, że zgodnie z art. 7 k.p.a.: "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Obecnie orzekający skład podziela stanowisko zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 października 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 534/19, zgodnie z którym: "w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy". Zdaniem obecnie orzekającego składu w realiach kontrolowanej sprawy nawet przyjęcie, że to strona ma wykazać w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kiedy dowiedziała się o kwestionowanej decyzji nie zwalnia kontrolowanego organu ze stosowania zasady oficjalności z przyczyn, o których jest mowa powyżej.

Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 p.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego jak w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.