Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 891/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art 3 ust. 2 pkt 2, pkt 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska / spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Jarosław Szaro Protokolant sekr. sąd. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 stycznia 2015r. spraw ze skarg J. M. na decyzje Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014r. - nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, - nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, - nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej - oddala skargi -


UZASADNIENIE

I SA/Rz 891/14

UZASADNIENIE

1.Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w U. /powoływany dalej jako organ I instancji/ przyznał J.M. /powoływanej dalej jako rolniczka lub skarżąca/ pomoc finansową z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych warunkach o niekorzystnych warunkach gospodarowania / powoływaną dalej jako ONW – górskie/ na 2013 rok w kwocie 17.055,05 zł / po pomniejszeniu o kwotę 6.023,57 zł/.

Decyzja powyższa utrzymana została w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa /powoływanego dalej jako organ II instancji/ z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] a w jej podstawie prawnej powołano art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz.U. z 2013r. poz. 267 z późn. zm. – powoływany dalej jako kpa/, art. 28b, art.21 ust.1, 2, 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich /Dz.U. z 2013r. poz. 173 z późn. zm. – powoływanej dalej jako ustawa z 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich/, § 2 pkt. 5, § 3 ust. 1, ust.2, § 5 ust.3 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ONW" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 /Dz.U. nr 40 poz. 329 z 2009r. z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie MR i RW z 11 marca 2009r./, § 4 ust. 1, ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm /Dz.U. nr 39 poz. 211 z 2010r. z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie MR i RW z 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm/, art. 10 ust. 2 i 3, art. 4 ust. 7, art. 7 ust.1, art. 16 ust. 5 Rozporządzenia Komisji /UE/ nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich /Dz.Urz. .UE L 25 z 28 stycznia 2011r. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie Komisji nr 65/2011/, art. 6 Rozporządzenia Rady /WE/ nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia /WE/ nr 1290/2005, /WE/ nr 247/2006, /WE/ nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie /WE/ nr 1782/2003 / Dz.Urz. UE L 30/16 z 31 stycznia 2009r. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie Rady nr 73/2009.

2. Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr 0167-2014-000000953 organ I instancji przyznał rolniczce płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2013 rok w łącznej wysokości 74.224,95 zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych i z tytułu płatności do krów – po pomniejszeniu jednolitej płatności obszarowej o kwotę 25.667,34 zł /24.178,344 zł + 1.489 zł/, płatności uzupełniającej o kwotę 6.077,89 zł i płatności do krów o 131,07 zł.

Decyzja powyższa utrzymana została w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] sierpnia 2014r.nr [...] a w jej podstawie prawnej powołano – między innymi – art. 7 ust.1, ust. 2 pkt. 2 ust.2b, ust.4 ustawy z dnia 26 stycznia 20007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. z 2012r. poz. 1164 z późn. zm. - powoływanej dalej jako ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego/, § 3 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. z 2010r. poz. 215 z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie MR i RW z 11 marca 2010r./, " art. 6, art. 17c" Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu ich przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. nr 40 poz. 326 z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie MR i RW z 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin/ w związku z art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego /Dz.U. z 2014r. poz. 240/, art. 12 ust.3, ust. 4, art. 26, art.. 57 ust.3, art. 58, art. 78, art. 79 ust.1, ust. 4 Rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady /WE/ nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady /WE/ nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina /Dz.Urz. UE L 316 z 2 lutego 2009r. z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie Komisji nr 1122/2009/, art. 6, art. 11 cyt. Rozporządzenia Rady nr 73/2009 w związku z art. 1 Rozporządzenia Rady /UE/ nr 1181/2013 z dnia 19 listopada 2013r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w Rozporządzeniu Rady /WE/ nr 73/20009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji /UE/ nr 964/2013 /Dz.Urz. UE L 313/13 z 22 listopada 20013r. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie Rady nr 1181/2013/, art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 24 lipca 2012r. zatwierdzającej przyznanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich w Polsce za 2012 rok, art. 3 Rozporządzenia Komisji /WE/ nr 1913/20006 z dnia 20 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzeni9a /Dz.Urz. UE L 365/52 z 21 grudnia 2006r. z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie Komisji nr 1913/2006/.

3. Decyzją z dnia [...] maja 2014r. nr [...] organ I instancji przyznał rolniczce na 2013 rok płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie 123.033,21 zł / po pomniejszeniu o kwoty 11.067,59 zł, 5.695 zł, 50.717 zł co do wymienionych pakietów i wariantów/ oraz odmówił rolniczce płatności w ramach wariantu – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2014r. nr [...] organ II instancji uchylił w całości tę decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji a jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 2 kpa, § 2, § 38 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania " Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 /Dz.U. z 2013r. poz. 361 z późn. zm. – powoływanego dalej jako Rozporządzenie MR i RW z 13 marca 2013r./, art. 10 ust.1, ust.2, art. 11 ust.1, ust. 2, ust. 4 cyt. Rozporządzenia Komisji nr 65/2011.

Według ustaleń przytoczonych w uzasadnieniach decyzji organu II instancji, rolniczka złożyła w dniu 19 kwietnia 2013r. w organie I instancji wnioski o przyznanie określonych płatności na 2013 rok.

We wniosku przyznanie płatności z tytułu ONW - górskie zadeklarowała działki rolne o powierzchni 126,13 ha – dołączyła załączniki graficzne z zaznaczeniem powierzchni użytkowanej rolniczo- a mianowicie działki o oznaczeniu literowym o powierzchni: A – 0,27 ha, B- 8,17 ha, C-43,69 ha, D-4,14 ha, e-59,49 ha, F-2,11 ha, G-6,98 ha, H-0,45 ha, I-0,32 ha, J-0,51 ha /działki te położone są w miejscowościach: C., B., U./.

Podczas kontroli na miejscu przeprowadzonej - z przerwami – w okresie od dnia 17 grudnia 2013r. - 15 stycznia 2014r. stwierdzono:

- co do działki B położonej na działce ewid. Nr 372 zadrzewienia i zakrzaczenia na powierzchni 0,94 ha oraz powierzchnię 0,34 ha położoną poza granicami tej działki ewidencyjnej,

- co do działki C położonej na działce ewid. Nr 144 zadrzewienia i zakrzaczenia na powierzchni 5,30 ha oraz powierzchnię 0,17 ha położoną poza granicami tej działki ewidencyjnej,

- co do działki D zadrzewienia i zakrzaczenia na powierzchni 2,84 ha,

- co do dzi9ałki e zakrzaczenia i zadrzewienia na powierzchni 5,59 ha,

- co do działki G stwierdzono, iż jej powierzchnia jest większa od zadeklarowanej o 0,62 ha - i w związku z tym zastosowano kompensatę z działką D w ten sposób, że powierzchnię 0,62 ha dodano do powierzchni działki D, na skutek czego powierzchnię zadrzewioną i zakrzaczoną na działce D przyjęto w wielkości 2,22 ha / 2,84 -0,62 ha/.

Po uwzględnieniu wyników tej kontroli do płatności w ramach ONW – górskie przyjęto powierzchnię 111,57 ha czyli od powierzchni deklarowanej "odjęto" powierzchnię 14,56 ha ze względu na stwierdzone wyżej zadrzewienia i zakrzaczenia oraz wykroczenie powierzchni deklarowanych działek rolnych poza granice działek ewidencyjnych. Przywołując treść przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji, organ II instancji stwierdził, że dla przyznania tej płatności grunty rolne nie mogą być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkami określonymi w § 4 pkt.1- 2 cyt. RMR i RW z 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm, które to wyjątki w niniejszej sprawie nie zachodzą, bo drzewa i krzewy tworzą skupiska na określonej powierzchni. Ta zadrzewiona i zakrzaczona powierzchnia nie była użytkowana rolniczo, co wynika z dokumentacji fotograficznej dołączonej do protokołu z kontroli, wskazuje także na to ślad pomiaru widoczny na dołączonych do tego protokołu szkicach. Okoliczność, że przedmiotowe działki były przez rolniczkę dzierżawione od Bieszczadzkiego Parku Narodowego, który nie zgadzał się na usunięcie tych zadrzewień i zakrzaczeń, nie ma znaczenia, bo to producent rolny składając wniosek o przyznanie płatności powinien wskazać tylko obszary uprawnione do przyznania środków finansowych, a więc wyłączyć obszary ze skupiskami drzew i krzewów. Dla przyznania płatności na 2013 rok nie ma też znaczenia okoliczność, że kontrole przeprowadzane w poprzednich latach potwierdzały /większą/ powierzchnię użytkowaną rolniczo, bo stan na działkach mógł ulec zmianie a decydujące znaczenie ma aktualna kontrolna, zaś rolnik składając wniosek o przyznanie płatności na dany rok musi wskazywać stan aktualny na gruncie na tenże rok. Ponadto wyłączeniu z uprawnienia do tej płatności podlega - według § 5 ust.2 pkt. 2 cyt. RMR i RW z 11 marca 2009r. – ten obszar, który znajduje się poza granicami działek ewidencyjnych, bo we wniosku rolnik powinien wpisać wszystkie działki ewidencyjne na których znajdują się posiadane przez niego działki rolne – także nieobjęte wnioskiem o płatność.

Ze względu na stwierdzoną różnicę między faktyczną a zadeklarowaną powierzchnią działek rolnych, uzasadnionym było , w ocenie organów obu instancji, zmniejszenie płatności zgodnie z art. 16 ust. 5 cyt. Rozporządzenia Komisji nr 65/2011, gdyż różnica ta przekraczała 3%; różnica ta wynosiła 13,05 ha a według powyższego przepisu, jeśli obszar zadeklarowany jest większy, niż zatwierdzony, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o stwierdzoną podwójną różnicę i jeśli ta różnica przekracza 3% albo 2 ha ale nie więc niż 20% zatwierdzonego obszaru.

Jeśli chodzi o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to rolniczka we wniosku złożonym w dniu 19 kwietnia 2013r. wnioskowała na 2013 rok przyznanie jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 126,13 ha, płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na pasze uprawianych na trwałych użytkach zielonych na powierzchni 124,02 ha oraz płatności do 10 sztuk krów.

Powołując się na wyniki kontroli – o której była mowa wyżej – w uzasadnieniu decyzji wskazano na różnice powierzchni co do działek B, C, D, E, G – opisane wyżej – na skutek czego jako powierzchnię uprawniającą do przyznania:

jednolitej płatności obszarowej przyjęto 111,57 ha,

płatności uzupełniającej przyjęto 109,46 ha / tj. w obu przypadkach o 14,56 ha mniej w stosunku do wniosku/.

W konsekwencji przyjęto jednolitą płatność obszarowa w kwocie 66.969,23 zł po pomniejszeniu jej: o 24.178,34 zł ze względu na zawyżeniu w deklaracji powierzchni oraz o kwotę 1.489 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego, a płatność uzupełniającą zmniejszono o 6.077,89 zł ze względu na zastosowanie zmniejszenia wynikającego z modulacji płatności; pomniejszono też płatność do krów o 131,07 zł ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego.

Wyłączenie wskazanych wyżej powierzchni nastąpiło ze względu na występujące w terenie zadrzewienia i zakrzaczenia oraz położenie części działek B, C poza granicami działek ewidencyjnych wskazanych we wnioskach – co przedstawiono wyżej w decyzji dotyczącej płatności ONW – górskie - również w zakresie braku podstaw do uwzględnienia okoliczności podnoszonych przez rolniczkę a dotyczących braku zgody Bieszczadzkiego Parku Narodowego na usuwanie drzew i krzewów z tych działek oraz co do powierzchni tych działek stwierdzonej w latach poprzednich. Jeśli chodzi o zmniejszenie płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej, to w uzasadnieniu decyzji powołano się na stwierdzoną różnicę w powierzchni wynoszącą 13,05 % i wskazano na art. 58 cyt. Rozporządzenia Komisji nr 1122/22. Według tego przepisu, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw, obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony, to wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub 2 ha, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Co do płatności uzupełniającej oraz płatności do krów, w uzasadnieniu decyzji wskazano na art. 11 cyt. Rozporządzenia Rady nr 1181/2013 i szczegółowo przedstawiono sposób wyliczenia poszczególnych kwot.

Jeśli chodzi o decyzję dotyczącą płatności rolnośrodowiskowej, to jak wskazano w uzasadnieniu decyzji, rolniczka we wniosku złożonym w dniu 19 kwietnia 2013r. zadeklarowała na 2013 rok we wskazanych pakietach i wariantach:

- trwałe użytki zielone na działkach A, B, C, D, E, G, H, I, J o łącznej powierzchni 124,02 ha,

- uprawy rolnicze na działce F o powierzchni 2,11 ha,

- ekstensywną gospodarkę na łąkach i pastwiskach na działkach A, D, G o łącznej powierzchni 11,39 ha,

- ochronę siedlisk lęgowych ptaków – Natura 2000 na działkach b, C, E, H, I, J o łącznej powierzchni 112,63 ha.

W toku kontroli /o której była mowa wyżej/ kontrolujący stwierdzili zaniżenie powierzchni – w stosunku do powierzchni deklarowanych - na działkach B, C, D, E i zawyżenie powierzchni na działce G odpowiednio o 0.94 ha, 5,30 ha, 2,84 ha, 5,59 ha, 0,62 ha i co do działek B, C zastosowano kod nieprawidłowości DR50 a co do działki D – kod DR50, DR6.

Uwzględniając ustalenia z kontroli, organ I instancji przyznał rolniczce płatność rolno środowiskową /pomniejszoną/ w łącznej wysokości 123.033,21 zł i odmówił płatności co do wariantu: ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000. Uchylając tę decyzję, z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał na konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Chodzi o działkę D zadeklarowaną do wariantu 2.3 – trwałe użytki zielone i do wariantu 3.1.2 – ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach, co do której organ I instancji zastosował kod DR6 skutkujący wykluczeniem tej działki z płatności- a mianowicie o ustalenie w jaki sposób ta działka była użytkowana w 2013r. Z protokołu kontroli wynika, że stwierdzono użytkowanie kośne – co mają potwierdzać fotografie działek, plan rolno środowiskowy i rejestr działalności rolnośrodowiskowej – ale skoro kontrola odbywała się w zimie, działki były pokryte śniegiem, to nie mógł być widoczny faktyczny sposób użytkowania tej działki. Jeśli zaś chodzi o plan rolnośrodowiskowy, to według oświadczenia pełnomocnika rolniczki, sporządzony był aneks do tego planu; nadto w planie tym są sprzeczności, bo wpisano dokonywanie na działce D równocześnie wypasu zwierząt i koszenia mechanicznego.

Również jeśli chodzi o działki A, G, to ze względu na zimowy czas przeprowadzenia kontroli, wątpliwości budzą ustalenia co do umiejscowienia i powierzchni niekoszonej na tych działkach i nie można jednoznacznie stwierdzić jakie wymagania naruszyła rolniczka co do tych działek.

W związku z tym organ II instancji zalecił, by organ I instancji wezwał rolniczkę o okazanie aneksu do planu rolnośrodowiskowego i do złożenia wyjaśnień co do informacji zawartych w rejestrze działalności rolno środowiskowej oraz by zwrócił się do Biura Kontroli na Miejscu o wyjaśnienie nieścisłości co do działek D, A, G i uwzględnił także inne dowody w sprawie.

J. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie jednobrzmiące skargi na każdą z wymienionych wyżej decyzji organu II instancji i w skargach tych zarzuciła, że co do płatności na 2013 rok deklarowała takie same działki, jak w poprzednich latach i kontrole dotyczące tych działek nie wykazywały nieprawidłowości. W toku kontroli w niniejszych sprawach kontrolujący wpisywali kody nieprawidłowości, których znaczenia nie wyjaśniali. Wskazała, że działki dzierżawi od Bieszczadzkiego Parku Narodowego i musi respektować wymogi stawiane plerez wydzierżawiającego. Kontrola została przeprowadzona w okresie, kiedy pola pokrywała warstwa śniegu i nie można było – bez wątpliwości – stwierdzić faktycznego sposobu użytkowania działek. Podniosła, że na działce D było pastwisko- było tam koszenie mechaniczne ale tylko " niedojadów", powierzchnia nieskoszona na działkach A, G wynosiła ponad 5 ha. Ponadto zarzuciła, że powierzchnia w procentach do działek deklarowanych do dopłaty została obliczona błędnie, bo procent powinien być obliczany z powierzchni działek 126,13 ha a nie z powierzchni 111,57 ha i wynosi 11,54 %.

Do skargi dołączyła umowę dzierżawy nr 22/DA zawartą w dniu 24 sierpnia 2011r. przez siebie z Bieszczadzkim Parkiem Narodowym – co do wskazanych działek - na okres od 8 sierpnia 2011r. do 7 listopada 2011r. wraz z załącznikiem stanowiącym szczegółowy opis warunków gospodarowania w obrębie gruntów przeznaczonych do wydzierżawienia.

W odpowiedziach na skargi organ II instancji wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

Rozpoznając wniesione skargi – po połączeniu spraw do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia – Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej i materiału dowodowego zebranego w sprawach, we wnioskach na 2013 rok co do działek położonych w C., U.i B.skarżąca zadeklarowała:

- co do pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania /ONW – górskie/ działki rolne o łącznej powierzchni 126,13 ha oznaczone jako A, B, C, D, E, F, G, H, I, J odpowiadające /w części/ między innymi działkom ewidencyjnym nr nr 372,144, 141/1,

- co do płatności w ramach wsparcia bezpośredniego działki rolne oznaczone jak wyżej w tym co do przyznania jednolitej płatności obszarowej o powierzchni 126,13 ha, zaś co do przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych o powierzchni 124,02 ha; złożyła także wniosek o przyznanie płatności do 10 szt. krów.

Zmniejszając płatność z tytułu ONW – górskie / o kwotę 6.023,37 zł/ organy przyjęły za podstawę powierzchnię ustaloną w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w okresie od 17 grudnia 2013r. do 15 stycznia 2014r. /z przerwami/ a mianowicie 111,57 ha czyli pomniejszoną o 14,56 ha ze względu na stwierdzone zadrzewienia i zakrzaczenia oraz położenie części wskazanych działek rolnych poza granicami wskazanych działek ewidencyjnych. Szczegółowe warunki uzyskania płatności z tytułu ONW—górskie określone były w cyt. Rozporządzeniu MR i RW z 11 marca 2009r. – wydanym z uwzględnieniem regulacji unijnych i ustawowych regulacji krajowych – a mianowicie działki muszą być położone na określonym terenie, posiadać określoną powierzchnię, w stosunku do tych działek muszą być spełnione określone wymogi i normy, wysokość pomocy obliczana jest w stosunku do powierzchni kwalifikującej się do tej pomocy / §2, § 3/. Te określone, szczególne wymogi zawarte były w cyt. Rozporządzeniu MR i RW z 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm i spełnienie tych wymogów co do części deklarowanych działek nie jest przez organy kwestionowane, jednakże w § 4 tegoż Rozporządzenia zamieszczony został warunek, by grunty /działki/ nie były porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkami określonymi w tym przepisie, a między innymi wyjątek ten obejmuje drzewa i krzewy niepodlegające wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody.

W toku kontroli na miejscu skarżąca reprezentowana była przez dwie upoważnione osoby, które nie wniosły zastrzeżeń co do przebiegu i ustaleń kontroli, natomiast skarżąca w zastrzeżeniach z dnia 10 kwietnia 2014r podniosła zarzut co do wielkości powierzchni nieskoszonej na działce G, natomiast nie kwestionowała istnienia powierzchni zakrzaczonych i zadrzewionych; z kolei w zastrzeżeniach z dnia 6 maja 2014r. podniosła zastrzeżenia co do sposobu użytkowania działek D, B oraz kodów nieprawidłowości zastosowanych przez kontrolujących / także co do innych działek/ a co do wielkości – powierzchni działek odwołała się ogólnie do wcześniejszych pomiarów – także co do zakrzaczeń i zadrzewień. Co do tej ostatniej kwestii skarżąca twierdzi, iż grunty dzierżawi od Bieszczadzkiego Parku Narodowego, który nie wyraża zgody na usuwanie drzew i krzewów, które to drzewa i krzewy zapewne się rozrosły ale – w jej ocenie- nie na aż tak dużą powierzchnię. W związku z tym zauważyć należy, ze dzierżawca gruntu związany jest umową dzierżawy a więc ma obowiązek przestrzegania określonych wymogów zastrzeżonych przez wydzierżawiającego co do gruntów objętych umową. Jeśli skarżąca dzierżawiła w 2013r. grunty od Bieszczadzkiego Parku Narodowego, to miała obowiązek przestrzegania ustalonych w umowie dzierżawy warunków, ale nie oznacza to wyłączenia w tym zakresie wymogów związanych z przyznawaniem płatności. Płatność ONW-górskie – jak wynika z cyt. Rozporządzenia MR i RW z 11 marca 2009r. przyznawana jest na wniosek rolnika składany na każdy rok i to rolnik wskazuje we wniosku te działki, które spełniają wymogi do przyznania płatności i jeśli w danym roku wystąpią zadrzewienia i zakrzaczenia wyłączające uzyskanie takiej płatności, to decydujące znaczenie mają regulacje unijne i krajowe dotyczące tychże płatności a nie ustalenia umowy dzierżawy tj. ustalenia umowne nie wyłączają zastosowania tychże przepisów. Ponadto – jak wynika z art. 21 cyt. ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, organ przed którym toczy się postępowanie ma obowiązek – między innymi – wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nie ma obowiązku jego zbierania, czyli aktywnego poszukiwania dowodów na stwierdzenie uprawnień wnioskodawcy do otrzymania płatności / ust.2 pkt.2/; niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków stron, organ udziela tym stronom tylko na ich żądanie, podobnie jak tylko na żądanie stron zapewnia im czynny udział w każdym stadium postępowania i w sprawach tych nie ma zastosowania art. 81 kpa / ust.2 pkt. 3 i 4/ - przy czym powołany art. 81 kpa uzależnia uznanie danej okoliczności za udowodnioną od umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do tego dowodu; obowiązek przedstawiania dowodów, udzielania wyjaśnień co do okoliczności sprawy obciąża strony a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie wywodzącej z tego faktu skutki prawne /ust.3/.

Jeśli chodzi o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, to organy dokonały jej pomniejszenia zarówno jeśli chodzi o jednolitą płatność obszarową, jak i płatność uzupełniającą odpowiednio o kwoty 25.667, 34 zł /24.178,34 + 1.489 zł/ i 6.077,89 zł ze względu na stwierdzone wadliwe określenie powierzchni przez skarżącą - co szczegółowo opisano wyżej co do poszczególnych działek

Płatności tego rodzaju przysługują producentowi rolnemu do powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego użytkowanych przez niego w celu rolniczym, będących w jego posiadaniu na dzień 31 maja roku złożenia wniosku, kwalifikujących się do tej płatności zgodnie z art. 124 ust.2 cyt. Rozporządzenia Rady nr 73/2009. Grunty te, przez cały rok kalendarzowy, w którym złożono wniosek, muszą być utrzymywane w dobrej kulturze rolnej i nie mogą przekraczać określonych powierzchni / art. 7 ust.1 pkt. 2 cyt. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego/; sposób obliczania tych płatności wskazano w art. 7 ust.4 tejże ustawy, co dotyczy także płatności do krów. W powołanym Rozporządzeniu nr 73/2009 przekazano ustawodawcy krajowemu uprawnienia do określenia wymogów minimalnych co do dobrej kultury rolnej /art. 6/ i – jak już wyżej wskazano - określone one zostały w cyt. Rozporządzeniu MR i RW z 11 marca 2010r. Według § 4 tegoż Rozporządzenia, grunty nie mogą być zakrzaczone i zadrzewione – z wyjątkami o których była już mowa wyżej. W przypadkach dotyczących obu tych płatności tj. ONW – górskie i w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podnoszona przez skarżąca okoliczność dotycząca stosowania się do wymogów Bieszczadzkiego Parku Narodowego, może być rozważana w ramach wyjątku nawiązującego do przepisów cyt. ustawy o ochronie przyrody. Zauważyć w związku z tym należy, że przepisy tej ustawy – w części dotyczącej nie tylko parków narodowych ale i innych form ochrony- zawierają generalne nakazy ochrony elementów przyrody /w tym różnego rodzaju roślin, grzybów, drzew, krzewów itd./ i zakazy ich niszczenia czy bezzasadnego usuwania, ale jeśli chodzi o niepodleganie wycięciu, to wskazano w niej wprost tylko drzewa będące pomnikami przyrody, a w okolicznościach niniejszej sprawy nie wskazano na występowanie takich drzew.

Jak już wyżej wskazano, takie stanowisko organów oparte zostało na wynikach kontroli przeprowadzonej na gruncie i co do tej kwestii oraz co do znaczenia zapisów umowy dzierżawy gruntów zawartej między skarżącą a Bieszczadzkim Parkiem Narodowym i w związku z tym Sąd w tym zakresie przyjmuje to stanowisko jako aktualne także co do tych płatności.

Należy przy tym także podnieść, że z mocy uregulowań zawartych w art. 3 ust.2 pkt.2, pkt. 3, pkt.4, ust. 3 cyt. ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zasady postępowania w sprawach dotyczących tych płatności, są takie same, jak w omówionym wyżej art. 21 cyt. ustawy z 7 marca 2007r.

Jeśli chodzi o wyłączenie powierzchni części działek B i C / 0,34 ha i 0,17 ha/ ze względu na położenie ich poza deklarowanymi działkami ewidencyjnymi nr 372 i 144, to – jak wskazał organ II instancji – wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego powinien /między innymi / zawierać oznaczenie działki rolnej i numer działki ewidencyjnej na której ta działka rolna jest położona oraz powierzchnię działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej / § 3 ust. 1, ust.2 pkt./2 lit. c,d.e cyt. Rozporządzenia MR i RW z 11 marca 2010r./. Stąd też wadliwe wskazania w tym zakresie we wniosku o płatność, w ocenie Sądu, zasadnie zostały uznane przez organy jako podstawa do wyłączenia tych powierzchni z uprawnienia do płatności. W konsekwencji obliczenia płatności z tytułu jednolitej płatności obszarowej i płatności uzupełniającej – z dokonaniem pomniejszenia – nie nasuwa zastrzeżeń przy uwzględnieniu treści powołanych przez organy przepisów. Dotyczy to także płatności do krów przyznanej skarżącej na podstawie art. 7 ust.2b pkt. 2 lit. a cyt. wyżej ustawy 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego pomniejszonej o kwotę 131,07 zł w oparciu o art. 11 cyt. Rozporządzenia Rady / UE/ nr 1181/2013 - ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego / zmniejszenie o 2,4536585 płatności przekraczających 2000 euro/.

Jeśli chodzi o zaskarżoną decyzję w przedmiocie płatności rolno środowiskowych, to organ I instancji dokonując pomniejszenia tych płatności w ramach pakietu 2 i 5 / rolnictwo ekologiczne, ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000/ powołał się na niezgodność powierzchni działek B, C, D, E, G tj. różnice między powierzchnią zadeklarowaną /głównie zawyżoną powyżej 3%/ a powierzchnią stwierdzoną w terenie ; ponadto odmówił przyznania płatności w ramach pakietu 3 – ekstensywne trwałe użytki zielone ze względu na zawyżenie w deklaracji powierzchni działek rolnych wynoszący więcej niż 20% tj. zadeklarowaniem działki D o powierzchni 4,14 ha na której nie stwierdzono deklarowanej uprawy.

Organ II instancji uchylając tę decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazał na konieczność ustalenia faktycznego sposobu użytkowania działki D "a także które ze szczegółowych wymogów programu rolnośrodowiskowego w ramach poszczególnych pakietów i wariantów zostały faktycznie przez wnioskodawcze naruszone". Wskazania organu II instancji co do działki D dotyczą także konieczności wyjaśnienia treści planu rolnośrodowiskowego zawierającego sprzeczne informacje co do jej użytkowania / wypas, koszenie/. Co do stanu działek A, G organ II instancji wskazał także na istotne wątpliwości co do sposobu ich użytkowania ze względu na poczynienie ustaleń na podstawie kontroli przeprowadzonej w warunkach zimowych; nadto wskazał na konieczność dokonania szczegółowych ustaleń co do należnej skarżącej płatności w ramach poszczególnych pakietów i wariantów – co oznacza poczynienie ponownej analizy wszystkich danych objętych wnioskiem skarżącej o przyznanie płatności.

Zgodnie z art. 138§ 2 kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; równocześnie organ II instancji zobowiązany jest wskazać jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W przedmiotowej sprawie /dotyczącej płatności rolnośrodowiskowej/ organ II instancji wskazał na naruszenie przez organ I instancji przepisów art. 7, art. 77 kpa skutkujące zebraniem niepełnego materiału dowodowego koniecznego do ustalenia stanu faktycznego niezbędnego do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia uwzględniającego obowiązujące uregulowania prawne. W ocenie Sądu, decyzja organu II instancji odpowiada przesłankom powołanego wyżej przepisu art. 138 p2 kpa, ponieważ niezależnie od tego, że uzasadnienie decyzji organu I instancji jest niejasne i nie wiadomo na jakiej podstawie podaje określone dane - np. odwołuje się do kontroli administracyjnej i do kontroli na miejscu, nie zawiera opisu oznaczeń kodowych- to podjęte przez tenże organ rozstrzygnięcie nie jest poparte konkretnymi i jasno wskazanymi ustaleniami.

W uwzględnieniu naprowadzonych wyżej okoliczności Sąd uznał, że wszystkie zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących regulacji prawnych i wobec tego skargi jako nieuzasadnione podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm./.