Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 582/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 30, art. 78 ust. 3, art. 221  ust. 3 i 4
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 Art. 181
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Barbara Pasternak Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A w J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 17 marca 2016 r. nr [...] z dnia 17 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skargi oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzjami z dnia 17 marca 2016 r. nr [....] oraz nr [.....] - utrzymał w mocy dwie decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [....] 2015 r. znak: [....] oraz znak: [....] , w których organ celny określił skarżącemu R. A. - prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Firma "A" , w J. kwotę długu celnego podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu w wysokości 18.636,00 zł - z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu 17 stycznia 2011r. do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD [....] oraz w wysokości 5.195,00 zł - z tytułu importu towaru zgłoszonego w dniu 19 stycznia 2011r. do procedury dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD [....].

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny ustalony przez organy:

Skarżący w dniu 17 stycznia 2011 r. za zgłoszeniem celnym SAD [....] zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do obrotu towar opisany w poz.2 dokumentu SAD jako "spodnie dziewczęce z bawełny, tkanina , poz.2 na fakturze 12420 , ilość sztuk PA 230 brak ; Kontenery: [.....].

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [....] z dnia 4 stycznia 2011 r. opiewającej na kwotę 10.420,38 USD wystawionej przez W. (Cypr) , dalej zwana W. , będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B. z Chin , dalej zwana B. Do zgłoszenia załączona został faktura nr [....] z dnia 26 listopada 2010 r. wystawiona przez firmę B. na W. z Nikozji z dnia 9 listopada 2010 r. opiewająca na kwotę 9.983,52 USD zawierająca w sobie koszty transportu. Przedstawiono ponadto świadectwa pochodzenia z dnia 27 grudnia 2010 r. nr [.....], [....], dokument Bill of Lading (konosament) nr [....] z dnia 28 listopada 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [.....], CMR oraz oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [.....] z dnia 4 stycznia 2011 r.

W dniu 17 stycznia 2011 r. towar objęty ww. zgłoszeniem celnym został zwolniony do deklarowanej procedury, bez rewizji celnej i bez weryfikacji zgłoszenia celnego.

Z kolei w dniu 19 stycznia 2011 r. za zgłoszeniem celnym SAD [.....] zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do obrotu towar opisany w poz.5 dokumentu SAD jako "spodnie dziewczęce z bawełny, tkanina 3351 NAR PA 24 brak ; Kontenery: [.....]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [....] z dnia 17 stycznia 2011 r. opiewającej na kwotę 11.090,46 USD wystawionej przez W. z Nikozji (Cypr) , dalej zwana W. , będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B. z Chin , dalej zwana B. Do zgłoszenia załączona został faktura nr [....] z dnia 14 grudnia 2010 r. wystawiona przez firmę B. na W. z Nikozji z dnia 9 listopada 2010 r. opiewająca na kwotę 10.920,86 USD zawierająca w sobie koszty transportu. Przedstawiono ponadto świadectwa pochodzenia z dnia 4 stycznia 2011 r. nr [....], [....], [....], dokument Bill of Lading (konosament) nr [....] z dnia 14 grudnia 2010 r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr [.....], CMR , fakturę pro forma nr [....] z dnia 19.01.2011r. na kwotę 5.687,72 oraz oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [.....] z dnia 17 stycznia 2011 r.

W dniu 19 stycznia 2011 r. towar objęty ww. zgłoszeniem celnym został zwolniony do deklarowanej procedury, bez rewizji celnej i bez weryfikacji zgłoszenia celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził w siedzibie skarżącego kontrolę w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów z okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., rozszerzonym w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej nr [.....] z dnia 19 października 2012 r. Kontrolą objęto m.in. przedmiotowe zgłoszenie celne.

Ustalenia kontroli zostały opisane w Protokole kontroli z dnia 20 listopada 2014 r. nr [.....]. Ustalenia te stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu w obu sprawach postępowania celnego zmierzającego do weryfikacji ww. zgłoszeń celnych , a następnie do wydania decyzji opisanych na wstępie.

Do zakwestionowania wartości celnej zadeklarowanej przez skarżącego , a następnie do ustalenia wartości celnej organ I instancji posłużył się danymi dotyczącymi towarów sprzedanych przez chińską firmę B. w celu wywozu do Wspólnoty , wytworzonych w tym samym kraju , tego samego rodzaju , posiadających ten sam skład surowcowy/ materiał , będących jednakowej jakości i o jednakowej renomie oraz sprzedanych na tym samym poziomie handlu. W ocenie Naczelnika Urzędu Celnego , powyższe okoliczności bezsprzecznie wskazują , że porównywane towary były towarami podobnymi w rozumieniu art.142 ust.1 lit. d Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy wykonawcze w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października1993r., dalej zwane RWKC.

W uzasadnieniu swej decyzji organ szczegółowo opisał dokumenty ( chińskie deklaracje wywozowe) , które stanowiły podstawę ustalenia wartości celnej towarów objętych zakwestionowanym w niniejszej sprawie zgłoszeniem celnym.

Naczelnik Urzędu Celnego wyjaśnił , że w rozpatrywanych sprawach dług celny powstał w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego tj. w dniu 17 i 19 stycznia 2011r. , natomiast przeprowadzone w sprawie postępowanie wykazało , że kwota należności wynikających z długu celnego została zaksięgowania w kwocie niższej od prawnie należnej. Ta okoliczność uzasadniała rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art.220 ust.1 WKC. Przepis ten stanowi , że jeżeli dokonano zaksięgowania kwoty należności wynikającej z długu celnego w niższej wysokości niż kwota prawnie należna , to zaksięgowania kwoty należności do pokrycia lub pozostającej do pokrycia należy dokonać w terminie dwóch dni od dnia , w którym organy celne dowiedziały się o takiej sytuacji i miały możliwość obliczyć kwotę prawnie należną , jak również określić dłużnika ( zaksięgowanie retrospektywne|). Niezwłocznie po dokonaniu zaksięgowania dłużnik powinien zostać w odpowiedni sposób powiadomiony w kwocie należności.

Ponadto organ celny wskazał na art.221 ust.4 WKC , który stanowi , że jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia , wszczęciu postepowania karnego , dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach , po upływie 3 lat , określonych w ust.3.

Zgodnie z art.56 Prawa celnego , w przypadku , o którym mowa w art.221 ust.4 WKC , powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat , licząc od dnia powstania długu celnego.

Naczelnik Urzędu Celnego podniósł , że wobec faktu , iż w dniu 20 września 2012r. Prokurator Prokuratury Rejonowej [.....] del. do Prokuratury Okręgowej , postanowieniem -sygn.akt [....] – wszczął śledztwo w sprawie wprowadzenia w okresie od 1 stycznia 2010r. do dnia 30 stycznia 2012r. funkcjonariuszy Izby Celnej w błąd co do rzeczywistej wartości importowanej – za pośrednictwem m.in. spółki W. z Cypru – odzieży tekstylnej , skutkiem czego doszło do uszczuplenia należności celnych , to jest o przestępstwo z art.87 § 1 kks w zw.z.art.37 § 1 pkt.1 kks w zw. z art.6 § 2 kks oraz w sprawie narażenia w okresie od dnia 1 stycznia 2010r. do dnia 30 stycznia 2012 r. Skarbu Państwa ma uszczuplenie podatku od towarów i usług ( ...) to jest o przestępstwo z art.56 § 1 kks i art.76 § 1 i art.55 § 1 kks w zw. z art.7 § 1 kks i art.6 § 2 kks – termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego uległ przedłużeniu odpowiednio do dnia 17 i 19 stycznia 2015r.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów mających istotne znaczenie dla treści przedmiotowej decyzji tj. :

- art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U.2013.727 , zwanej dalej Prawem celnym) w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 19992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.Urz. WE L 302 , zwane dalej WKC) , poprzez wydanie przedmiotowej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz dowolnym przyjęciu, że dług celny powstał w skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego bez wskazania opisu tego czynu, w wyniku którego dług celny miałby powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia, że ww. czyn stanowi przestępstwo, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego długu przez organ celny,

- art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 11 lipca 2013 r. dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym,

- art. 30 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego błędne zastosowanie polegające na ustaleniu wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym w oparciu o wartość celną , a nie wartość transakcyjną towarów podobnych oraz przyjęcie, że towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 11 lipca 2013 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości .

Dyrektor Izby Celnej rozpoznając odwołania od powyższych decyzji stwierdził, że zgodnie art. 29 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 181 a RWKC , jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej ( ... ).

Organ odwoławczy podkreślił , że przepis art. 181 a RWKC stanowi wyjątek od zasady, że wartość celna ustalana jest tzw. metodą wartości transakcyjnej i w oparciu o dokumenty związane ściśle z zakupem towaru.

W rozpatrywanej sprawie jedną z podstaw uzasadnionych wątpliwości co do zakwestionowanych towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym były informacje przekazane przez chińskie władze celne , uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, wskazujące na wielokrotne zaniżenie wartości celnych importowanych towarów przez skarżącego. Skala zaniżenia została przedstawiona w formie tabelarycznej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji (str.8 decyzji) . Dla celów poglądowych Naczelnik Urzędu Celnego dokonał analizy danych pochodzących z EUROSTATU , przyjmując jako kryterium wyszukiwania towar zadeklarowany do kodu CN takiego samego , jak zakwestionowane towary , sprowadzony z Chin w zbliżonym przedziale czasowym.

Z informacji tych na temat średniej ceny jednostkowej towarów o kodzie [.....] (poz. 2 zgłoszenia celnego SAD [.....] oraz poz.5 zgłoszenia celnego SAD [.....] ) sprowadzonych z Chin w okresie od października 2010 roku do kwietnia 2011 roku do państw członkowskich Unii Europejskiej wynika , że średnia cena wahała się od 3,78 do 4,5 EUR/szt. (tj. ok. od 15 do 18 zł), natomiast cena za sztukę towaru zgłoszonego przez skarżącego w rozpatrywanej sprawie kształtowała się na poziomie odpowiednio 0,26 USD (ok. 0,79 zł) oraz 0.11 USD ( ok.033 zł).

W zawiązku z przeprowadzoną kontrolą postimportową zwrócono się następnie do chińskich władz celnych z wnioskiem o weryfikację faktur załączonych do zgłoszenia celnego kontrolowanego w niniejszej sprawie. Przekazanie wniosku oraz uzyskanie informacje od władz chińskich nastąpiło w trybie przepisów Umowy zawartej między Wspólnotą Europejską a rządem Chińskiej Republiki Ludowej o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych (Dz.Urz. UE L 375 z 23 grudnia 2004r.).

Organ odwoławczy podniósł , że informacje uzyskane od władz chińskich posłużyły do ustalenia najbardziej wiarygodnych cen porównawczych.

W ocenie Dyrektora Izby Celnej , powyższe okoliczności jednoznacznie stwierdzają , iż wątpliwości Naczelnika Urzędu Celnego były uzasadnione, a więc zaistniały przesłanki określone w art. 181a RWKC, pozwalające nie ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Odnosząc się do zarzutu odwołania , że nieuprawnione jest zastosowanie metody ustalenia wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych w rozumieniu art. 30 ust.2 lit b) WKC , na podstawie wątpliwego dowodowo "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" , Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił , że organ I instancji ustalił wartość celną towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym jako wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnot i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Organ celny przyjął, że chińska deklaracja eksportowa nr [.....] jest odpowiednim materiałem porównawczym w stosunku do towarów dopuszczonych do obrotu na podstawie ww. zgłoszeń celnych .

W niniejszej sprawie ustalenie wartości celnej towaru objętego poz.2 SAD [....] i poz.5 zgłoszenia celnego SAD [....] nastąpiło w oparciu o wartość transakcyjną towarów objętych chińską deklaracją wywozową nr [....], która dotyczyła towarów podobnych, odprawionych następnie na podstawie SAD [.....] z dnia 16.03.2011 r. Przyjęto cenę 4,31 USD za jedną sztukę spodni na warunkach FOB , a następnie mnożąc przez ilość towaru objętego ww. zgłoszeniami celnymi tj.12.420 i odpowiednio 3.351 sztuk otrzymano odpowiednio kwoty 53.530,20 USD i 14.442,81 USD.

Naczelnik Urzędu Celnego do ww. kwot doliczył koszty transportu (odpowiednio: 202,79 USD i 915,40 USD). Organ uzasadnił to tym, że kwoty wykazane w materiale porównawczym odzwierciedlają transakcję realizowaną na warunkach dostawy FOB, a zakwestionowana wartość celna towaru obejmowała dostawę na warunkach CIF Hamburg. Przyjmując kurs z dnia dokonania zgłoszenia celnego w wysokości 1 USD=3,0322 PLN wyliczono podstawę wymiaru należności celnych:

- dla poz. 2 SAD [....] w wysokości: 165.090 zł. ; stawka celna dla kodu [.....] wynosi 12%, zatem prawnie należna kwota należności celnych dla tej pozycji zgłoszenia celnego wynosi 19.811 zł;

- dla poz. poz.5 zgłoszenia celnego SAD [....] w wysokości: 44.408 zł. ; stawka celna dla kodu [.....] wynosi 12%, zatem prawnie należna kwota należności celnych dla tej pozycji zgłoszenia celnego wynosi 5.329 zł.

W niniejszej sprawie, na podstawie danych zadeklarowanych przez skarżącego w zgłoszeniu celnym SAD [.....] została zaksięgowana kwota należności celnych 3.792 zł, tj. kwota niższa od prawnie należnej o kwotę 18.636,00 zł. , natomiast na podstawie danych zadeklarowanych przez skarżącego w zgłoszeniu celnym SAD [....] została zaksięgowana kwota należności celnych 4.032 zł , tj. kwota niższa od prawnie należnej o kwotę 5.195,00 zł. Zgodnie z art. 220 ust. 1 WKC organ celny dokonał w dniu odpowiednio 23 i 29 grudnia 2015 r. retrospektywnego zaksięgowania kwoty należności celnych przywozowych w wysokości 18.636,00 zł. i odpowiednio 5.195,00, tj. w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w której również określił skarżącego jako dłużnika i powiadomił o kwocie należności zgodnie z odpowiednią procedurą ( art. 221 WKC) oraz o terminie uiszczenia tej należności zgodnie z art. 222 ust. 1 lit. a) WKC.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, iż organ celny nie nadał takiego samego waloru dokumentom urzędowym przedłożonym przez skarżącego , jak dokumentom otrzymanym od chińskich organów celnych, w szczególności świadectwu pochodzenia wystawionemu przez Ministerstwo Handlu Chińskiej Republiki Ludowej, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, iż w załączonych do zgłoszenia celnego świadectwach pochodzenia (Certificate of origin ) potwierdzających niepreferencyjne pochodzenie towarów z Chin, w polu 10 wpisano numer faktury dołączonej do kontrolowanego w niniejszej sprawie zgłoszenia celnego. Zapisy w świadectwie mają za zadanie identyfikację importowanego towaru, dla potrzeb udokumentowania niepreferencyjnego pochodzenia towaru i taką rolę pełni załączony do zgłoszenia dokument (Certificate of origin). Organ podkreślił , że świadectwo nie jest jednak dokumentem stanowiącym źródło informacji o wartości towaru. Brak podania informacji na świadectwie pochodzenia o wartości towaru, co do zasady, nie pozbawia tego dokumentu wartości dowodowej w zakresie niepreferencyjnego pochodzenia towaru . Rolą tego dokumentu jest udokumentowanie niepreferencyjnego pochodzenia towarów , a nie potwierdzenie wartości celnej.

Z kolei odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 56 Prawa celnego w zw. z art.221 ust.3 oraz 4 WKC , dotyczącego określenia terminu , w którym organy celne mogą powiadomić dłużnika o kwocie zaksięgowanych należności celnych , organ odwoławczy wyjaśnił , że powiadomienie dłużnika – co do zasady - nie może nastąpić po upływie trzech lat licząc od dnia powstania długu celnego, jednak jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego, dłużnika można powiadomić o kwocie długu celnego na warunkach przewidzianych w obowiązujących przepisach, po upływie terminu trzech lat określonych w ust. 3 (art. 221 ust. 4 WKC). Termin ten jest ograniczony przepisem art. 56 Prawa celnego, zgodnie z którym w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Art. 221 ust. 3 zdanie drugie WKC stosuje się odpowiednio.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że przepisy prawa celnego nie definiują pojęcia czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego. W ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwie zarówno Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, krajowych sądów administracyjnych, jak również wykładnia językowa przepisu art. 221 ust. 4 WKC, wskazują, że do zastosowania tego przepisu nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. W ocenie organu odwoławczego , już stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego wywiera skutek w postaci możliwości powiadomienia dłużnika o retrospektywnym zaksięgowaniu należności celnych po upływie trzech lat od daty powstania długu celnego. Kwalifikacji danego czynu organy celne dokonują we własnym zakresie oceniając, czy miał miejsce czyn podlegający w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego. Dokonywana przez organy celne kwalifikacja danego czynu jako "czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" jest realizowana wyłącznie na użytek postępowania celnego zmierzającego do ustalenia prawidłowej kwoty należności celnych przywozowych. Wystarczającą przesłanką do zastosowania przepisu art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego , był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. Fakt postawienia lub niepostawienia zarzutów, nie ma znaczenia dla stosowania art. 221 ust. 4 WKC.

Jak wynika z akt sprawy , Prokurator Prokuratury Rejonowej [....] del. do Prokuratury Okręgowej w dniu 20 września 2012r., postanowieniem sygn. akt [.....]- na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art.37 § 1 kks - wszczął śledztwo w sprawie dotyczącej uszczuplenia należności celnych i podatku od towarów i usług od towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym , na którą to okoliczność wskazał organ I instancji w zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym zarzut skarżącego , że "wskazana decyzja ogranicza się jedynie do niejasnego i gołosłownego wskazania, iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" , organ odwoławczy uznał za nieuzasadniony. Dyrektor Izby Celnej podniósł , że w uzasadnieniu postanowienia o wszczęciu śledztwa prokurator wyjaśnił m.in., że w dniu 18 września 2012 r. do Wydziału [....] Prokuratury Okręgowej wpłynęły materiały z zawiadomienia Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dotyczące nieprawidłowości w zakresie rozliczania należności celnych dużej wartości przez skarżącego w związku z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą , a polegających na zaniżaniu wartości importowanych z Chin ubrań tekstylnych w ilościach hurtowych, za pośrednictwem firmantów- spółek W. z Cypru i L. z Belgii - które to działania miało wpływ również na określenie podatku VAT należnego Skarbowi Państwa.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji , iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną.

Na powyższe decyzje wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi .

Decyzji w przedmiocie określenia kwoty długu celnego skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 WKC poprzez wydanie zaskarżonej decyzji po upływie trzech lat od powstania długu celnego oraz całkowicie dowolnym i gołosłownym przyjęciu , iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego w chwili popełnienia wszczęciu postępowania karnego", bez wskazania opisu rzekomego czynu zabronionego w wyniku którego dług celny miał powstać, subsumcji prowadzącej do przyjęcia , iż wymieniony wyżej czyn stanowi przestępstwo, kwalifikacji prawnej wymienionego wyżej czynu – przestępstwa, jego związku z powstaniem i wysokością domniemanego przez organ długu celnego, wskazania, czy toczy się postępowanie przygotowawcze w tejże sprawie – względnie, czy organ złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa;

2. art. 29. ust. 1. WKC oraz art. 23. ust. 3. Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem w oparciu o nieprawomocną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w N. z dnia 20 listopada 2014 r., dotyczącą innych towarów, podczas gdy skarżący przedłożył dokumenty właściwe dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym;

3. art. 30. ust. 2 lit b) WKC poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:

a) ustaleniu wartości celnej towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem w oparciu

o wartość celną , a nie wartość transakcyjną towarów podobnych;

b) przyjęcie, iż towary objęte nieprawomocną decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w

N. z dnia 20 listopada 2014 r. są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit d) RWKC ;

4. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73. ust. 1. Prawa celnego poprzez

przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonej decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej , bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności , jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a dokumentami przesłanymi przez chińskie władze celne ;

5. art. 86 ust. 1. Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I

instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru.

W skargach odnoszących się do decyzji w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług skarżący podniósł zarzut naruszenia :

1.art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z artykułu 56

Prawa celnego w zw. z art. 221. ust. 3 oraz 4. WKC poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą, nieostateczną i zaskarżoną decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w z dnia [....] 2015 r. ;

2.art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z

art. 29 ust. 1, art. 30 - 32 WKC , art. 181a RWKC oraz art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na nieprawidłowym ustaleniu wysokości długu celnego.

Ponadto skarżący powtórzył zarzuty naruszenia art. art. 56 Prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4. , art. 29. ust. 1. WKC oraz art. 23 ust. 3. Prawa celnego , art. 30 ust. 2 lit b) WKC , art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1. oraz art. 86 ust. 1 Prawa celnego – zawarte w skardze dotyczącej " decyzji celnej".

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonych decyzji i przekazania spraw do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji .

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem .

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji w płaszczyźnie ich zgodności z prawem Sąd nie stwierdził , aby organy administracji publicznej naruszyły prawo , jak również wydane przez te organy decyzje – wbrew zarzutom skarg – nie naruszają obowiązujących przepisów.

W pierwszej kolejności należy podkreślić , że organy celne , działając w ramach posiadanych uprawnień , które w niniejszej sprawie nie są kwestionowane , uprawnione były do przeprowadzenia kontroli postimportowej. Uprawnienie to obejmuje m.in. badanie wiarygodności dokumentów zarówno pod względem formalnym , jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towarów obejmuje nie tylko ich autentyczność , ale również wiarygodność w zakresie wskazanej w nich ceny transakcyjnej .

Uprawnienia organów celnych do przeprowadzenia kontroli postimportowej i zakresu tej kontroli nie były kwestionowane przez skarżącego .

W rozpatrywanej sprawie kontrola postimportową została przeprowadzona w firmie skarżącego , której wyniki zostały opisane w Protokole kontroli z dnia 20 listopada 2014r. nr [....] . Kontrola ustaliła , że dostawcą towarów objętych ww. zgłoszeniem celnym była cypryjska spółka W. , w której jedynym udziałowcem była inna cypryjska spółka R. kierowana przez skarżącego i w której skarżący posiadał 1000 udziałów. W okresie objętym kontrola tj. w okresie od dnia 1 stycznia 2010r do dnia 31 stycznia 20012r. w skład zarządu spółki W. wchodziła pracownica skarżącego .

Kontrola stwierdziła , że istniały powiązania personalne pomiędzy kupującym i sprzedającym , co było sprzeczne z oświadczeniem skarżącego zawartym w Deklaracji elementów dotyczących wartości celnej , który to dokument stanowił załącznik do zgłoszenia celnego będącego przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie. Ujawniona okoliczność mogła mieć wpływ na cenę towaru i uzasadniała wątpliwości organu co do rzetelności zadeklarowanej www. zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów . Te wątpliwości były uzasadnione dodatkowo tym , że organ był już w posiadaniu informacji uzyskanych od chińskich władz celnych , że wartości wyeksportowanych z Chin towarów , które następnie były zgłaszane do procedury dopuszczenia do obrotu w Oddziale Celnym w C. , były wielokrotnie wyższe od wartości transakcyjnych zadeklarowanych przed polskimi organami celnymi.

Ponadto organ był także w posiadaniu informacji przekazanych przez Prokuraturę oraz Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego wskazujące na wprowadzenie polskich organów celnych w błąd w zakresie wartości celnej towarów deklarowanej przed tymi organami.

W ustalonych przez organ okolicznościach sprawy uzasadnione zatem było wszczęcie z urzędu postępowania w niniejszej sprawie , którego celem była kontrola m.in. przedmiotowego zgłoszenia celnego pod kątem prawidłowości danych dotyczących wartości celnej towarów. Obowiązek wszczęcia takiego postepowania wynika z art.78 ust.3 WKC , zgodnie z którym jeżeli z kontroli zgłoszenia celnego lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika , że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane , organy celne podejmują , zgodnie z wydanymi przepisami , niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji , biorąc pod uwagę nowe dane , którymi dysponują .

Postępowanie w sprawie kontroli postimportowej zgłoszenia celnego obejmuje dwa etapy : pierwszy etap dotyczy weryfikacji wartości celnej towaru zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym , a w przypadku skutecznego jej zakwestionowania następuje drugi etap – ustalenie tej wartości w oparciu o jedną z metod określonych w art.30 i następne WKC.

Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził postępowanie szczegółowo opisując w uzasadnieniu wydanej decyzji każdy z tych dwóch etapów.

Organ celny stwierdził , że już wstępna analiza danych zadeklarowanych w kontrolowanych zgłoszeniach celnych wykazała , iż wartość celna towarów objętych ww. zgłoszeniami w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej. W wydanej decyzji organ przedstawił zestawienia zgłoszeń celnych obrazujące wartości celne towarów zadeklarowane w tych dokumentach z danymi zawartymi w fakturach dotyczących sprzedaży tych towarów. Dodatkowo organ dokonał porównania cen towarów dostępnych w EUROSTACIE , objętych poszczególnymi kodami Taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w zbliżonym okresie do daty zgłoszenia celnego w niniejszej sprawie i w ten sposób organ ustalił średnią cenę spodni damskich z bawełny , spodni damskich z dzianiny oraz kurtek damskich z włókien chemicznych , z tkaniny.

Porównanie tych cen jednoznacznie wskazuje , że ceny towarów zadeklarowane w kontrolowanym w niniejszej sprawie zgłoszeniu celnym są znacznie zaniżone.

W celu uzyskania najbardziej obiektywnej oceny wartości towarów będących przedmiotem analiz, organ celny uwzględnił dokumentację uzyskaną w ramach współpracy celnej między Wspólnotą Europejską a Chińską Republiką Ludową na podstawie Umowy o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych . Przedmiotem analizy były dokumenty dotyczące spodni damskich i kurtek damskich sprzedanych w zbliżonym czasie przez chińską firmę B., która następnie przez pośrednika firmę W. towar ten sprzedała skarżącemu.

Decyzja organu I instancji szczegółowo opisuje dokumenty , które były przedmiotem analizy i twierdzenie organu , że deklarowana wartość celna zakwestionowanych towarów została znacznie zaniżona znajduje potwierdzenie również w tych dokumentach.

Nadmienić należy , że analiza to obejmowała wartość towaru także w części dotyczącej kosztów transportu.

W ustalonych i udokumentowanych okolicznościach niniejszej sprawy organ celny – w ocenie Sądu - skutecznie zakwestionował cenę towarów zadeklarowanych w zgłoszeniu celnym , a zatem spełniona została przesłanka uzasadnionych wątpliwości , o której mowa w art.181 a RWKC dająca podstawę do odmowy przyjęcia zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym jako ceny transakcyjnej .

W drugim etapie postępowania dotyczącym ustalenia wartości celnej przedmiotowych towarów organ celny prawidłowo ustalił tę wartość z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej towarów podobnych określonej w art.30 ust.2 b WKC mimo , iż dysponował dokumentami dotyczącymi transakcji dotyczących spodni damskich i kurtek damskich , a więc towarami tego samego typu , posiadającymi ten sam skład surowcowy i klasyfikowanymi do tej samej pozycji Taryfy celnej , sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i dotyczących handlu na tym samym poziomie. Sąd podzielił stanowisko organu , że mimo tych podobieństw , nie można jednoznacznie stwierdzić , że towary opisane w dokumentach porównawczych są identyczne z towarami objętymi kontrolowanym zgłoszeniem celnym. Opisane cechy pozwalają natomiast stwierdzić , że mamy do czynienia z towarami podobnymi.

W zakresie ustalenia wartości celnej zakwestionowanych towarów metodą określoną w art.30 ust.2 lit.b WKC Sąd nie dopatrzył się w postępowaniu organów naruszenia zasad ustalania tej wartości. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji odniósł się do konkretnych dokumentów , które stanowiły podstawę ustalenia tej wartości w odniesieniu do każdego z zakwestionowanych towarów oddzielnie. W każdym z tych przypadków dokumenty te dotyczyły towarów sprzedanych przez chińską firmę B. , a więc firmę , która była również sprzedawcą towarów zakwestionowanych. Sprzedaż towarów podobnych była w celu ich wywozu do Wspólnoty , towary te miały pochodzenie chińskie , były tego samego rodzaju, posiadały ten sam skład surowcowy, były jednakowej jakości i posiadały taką samą renomę, a poziom handlu tymi towarami był na tym samym poziomie.

Wskazane okoliczności uzasadniają twierdzenie organów obu instancji , że porównywane towary były towarami podobnymi do towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym.

Organy celne w uzasadnieniu swych decyzji wskazały dokumenty , w oparciu o które ustalono wartość celną zakwestionowanych towarów i w ocenie Sądu , dokumenty te nie budzą zastrzeżeń.

Nadmienić należy , że przy ustalaniu wartości celnej przedmiotowych towarów organy zasadnie doliczyły koszty transportu w wysokości proporcjonalnej do wagi netto towaru wskazanej w polu 38 dokumentu SAD.

W związku z powyższym należy stwierdzić , że argumentacja skargi dotycząca zaskarżonych decyzji w zakresie zarzutów odnoszących się do naruszenia art.29 ust.1 i art.30 ust.2 WKC jest nieuzasadniona. Oceny tej nie mogła zmienić argumentacja skargi zawarta w pkt.4 i 5 , bowiem postępowanie w części opartej na Umowie zawartej między Wspólnotą Europejską a Chińską Republiką Ludową o współpracy i wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych z dnia 8 grudnia 2004r. jest postępowaniem , które toczy się bez udziału stron, ma ono charakter postępowania sprawdzającego , a uzyskane w ten sposób dokumenty są dokumentami urzędowymi. Podkreślić należy , że postępowanie weryfikacyjne nie kończy się wydaniem żadnego rozstrzygnięcia . Uzyskane w tym postępowaniu dowody i ich ocena mogą być kwestionowane jedynie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym wedle zasad określonych w Ordynacji podatkowej. W rozpatrywanej sprawie organ od momentu wszczęcia postępowania celnego , czy podatkowego zapewnił skarżącemu udział w tych postępowaniach i skarżący czynnie w nich uczestniczył , o czym świadczą składane przez niego pisma i środki zaskarżenia.

Zarzut , że dokumenty przekazane przez chińską administracje celną zostały przyjęte przez polskie organy celne orzekające w niniejszej sprawie " bezkrytycznie" – jest oczywiście bezzasadny , skoro organy te w sposób szczegółowy opisały wszystkie podejmowane w sprawie czynności weryfikujące zadeklarowaną wartość celną i przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji analizę informacji uzyskanych z różnych źródeł .

Skarżący nie podjął polemiki z tymi ustaleniami i analizami , a zarzuty skargi w tym zakresie stoją w oczywistej sprzeczności z materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy.

Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty skargi w części dotyczącej świadectwa pochodzenia towaru jako dowodów na okoliczność wartości celnej towaru wymienionego w tym dokumencie. Sąd w całości podzielił w tym zakresie stanowisko organów , że świadectwo pochodzenia stanowi dowód jedynie w zakresie stwierdzenia pochodzenia towaru, którego dotyczy świadectwo ( niepreferencyjne lub preferencyjne), a nie jego wartości celnej. Jest to dokument określający , z jakiego kraju pochodzi towar i wystawiany jest w celu zastosowania właściwych stawek celnych lub środków pozataryfowych , których stosowanie zależy od pochodzenia towaru. W żądnym przypadku dokument ten tj. świadectwo pochodzenia towaru nie jest i ze swej istoty nie może być dokumentem stwierdzającym wartość celną. Argumentacja skargi w tym zakresie stoi w oczywistej sprzeczności z przepisami dotyczącymi ustalania pochodzenia towarów i sposobów jego dokumentowania.

Odnosząc się z kolei do zarzutu zawartego w pkt.1 skargi tj. powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego po upływie trzech lat od daty jego powstania , Sąd w całości podziela stanowisko organów , że w rozpatrywanej sprawie miał zastosowanie art.221 ust.4 WKC w związku z art.56 Prawa celnego.

Materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje na fakt , że Prokurator Prokuratury Rejonowej [...] del. do Prokuratury Okręgowej w dniu 20 września 2012r., postanowieniem sygn. akt [.....]- na podstawie art. 151 a § 1 wz. z art.37 § 1 kks - wszczął śledztwo w sprawie dotyczącej uszczuplenia należności celnych i podatku od towarów i usług od towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym . W związku z powyższym zarzut skarżącego , że dowolne i gołosłowne jest twierdzenie , iż "dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, wszczęciu postępowania karnego" , jest oczywiście nieuzasadniony. Zgodzić należy się z oceną organów orzekających , iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki z art. 221 ust. 4 WKC, tj. w sprawie istnieje bowiem wyraźny związek pomiędzy powstaniem długu celnego, a czynem polegającym na wprowadzeniu w błąd organu celnego oraz czyn, który spowodował powstanie długu celnego, był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną. Zauważyć należy , że skarżący w żaden sposób nie odniósł się do powyższej okoliczności . W okolicznościach rozpatrywanej sprawy , wbrew zarzutom skargi , nie doszło do naruszenia art.221 ust.3 i 4 WKC w zw. z art.56 Prawa celnego.

Reasumując należy stwierdzić , że materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy potwierdza stanowisko organów wynikające z zaskarżonych decyzji. Materiał ten został zebrany w sposób rzetelny , był kompletny i wystarczający dla podjęcia decyzji w przedmiocie długu celnego , a w konsekwencji również w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych kontrolowanym zgłoszeniem celnym . Ocena tego materiału była spójna , logiczna i wszechstronna , bowiem ocenie tej poddano wszystkie dowody zgromadzone w aktach sprawy. Obszerność w gromadzeniu materiału dowodowego i wnikliwość jego oceny nie pozostawią wątpliwości co do zasadności stanowiska organów orzekających wyrażonego w zaskarżonych decyzjach. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić , że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem , gdyż ani argumentacja skargi , ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju , które mogły mieć wpływ na wynik sprawy , dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718) , orzekł jak w sentencji.