Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2532/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 2019 poz 288
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2021r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego M.W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 listopada 2020r. sygn. akt I OSK 3244/19 oddalił skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej "Ministrem") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2019r. sygn. akt IISA/Wa1311/19 o uchyleniu, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), wydanej wobec M. W. (zwany dalej "Skarżącym") decyzji Ministra z [...] maja 2019r. nr [...], odmawiającej wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2020r., poz. 723 ze zm., zwanej dalej "u.z.e.f.").

NSA w uzasadnieniu ww. wyroku omówił istotę unormowania zawartego w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. i wskazał m.in., że ustawodawca w tym przepisie nie wyodrębnił trzech przesłanek określających treść tej normy materialnoprawnej w postaci: "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r.", "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r." oraz "szczególnie uzasadnionego przypadku". W istocie w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. podano wyłącznie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia.

Zdaniem NSA w procesie odkodowywania treści art. 8a ust. 1 u.z.e.f. należy brać pod uwagę to, że regulacja ta ma zastosowanie do osób, które pełniły służbę na rzecz totalitarnego państwa poprzez wykonywanie aktywności ograniczających się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a jedynie wykonywanej w okresie i aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Potwierdza to systemowa i celowościowa wykładnia przepisów u.z.e.f. Nie do zaakceptowania z punktu widzenia standardów demokratycznego państwa prawa jest bowiem przyjęcie, że zawarte w art. 13b w zw. z art. 13c u.z.e.f. określenie "służby na rzecz totalitarnego państwa" odwołuje się wyłącznie do ram czasowych i miejsc pełnienia służby i miałoby być kryterium stanowiącym wyłączną podstawę do stosowania tak restrykcyjnych unormowań zawartych w art. 15c, 22a i 24a u.z.e.f. Taką podstawą zastosowania wskazanych przepisów nie może być bowiem sam fakt pełnienia służby w określonym miejscu i czasie bez względu na to, czy służba ta charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej. Byłoby to sprzeczne z chronionymi przez demokratyczne państwo prawne standardami, wartościami i celami zasady równości wobec prawa, zgodnie z którą prawo w imię równości powinno indywidualizować sytuację obywateli ze względu na pewne cechy istotne, a więc relewantne (zob. E. Olejniczak-Szałowska, Zasada legalności, zasada równości wobec prawa i zasada sprawiedliwości społecznej, w: M. Stahl (red.): Prawo administracyjne. Pojęcia, instytucje, zasady w teorii i orzecznictwie, red. M. Stahl, Warszawa 2016, s. 129), a nie wprowadzać odpowiedzialność zbiorową. NSA wskazał w tym kontekście, że posługiwanie się przez ustawodawcę konstrukcją domniemania prawnego opartego na założeniu odpowiedzialności zbiorowej budzi co najmniej wątpliwości co do zgodności tego rodzaju konstrukcji ze standardami demokratycznego państwa prawnego, w ramach których ciężar dowodu okoliczności uzasadniających ingerencję w sferę praw obywateli, w tym ciężar dowodu, że prawa te zostały nabyte niesłusznie, spoczywa na "ingerującym", tj. na organach państwa, a nie na adresacie tego rodzaju działań.

Dlatego zdaniem NSA unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza. Umożliwia bowiem zweryfikowanie, czy funkcjonariusz objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji. Podkreślono przy tym dodatkowo, że unormowanie zawarte w treści art. 8a ust. 1 u.z.e.f. stanowi podstawę do wyłączania restrykcyjnych unormowań ustawy w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Okoliczność ta ugruntowuje "indywidualistyczną" wykładnię art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Potwierdza to, że istota zakodowanych w tym przepisie norm koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych indywidualnych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej.

NSA podkreślił, że powyższe rozważania determinują wykładnię przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". Należy uznać, że przesłanka ta jest zrealizowana wtedy gdy działalność danego funkcjonariusza nie charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Była natomiast aktywnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. W konsekwencji przesądza to o braku uzasadnionych podstaw wyłączania w stosunku do tej osoby ogólnych zasad ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego.

NSA, odkodowując treść art. 8a ust. 1 u.z.e.f., wskazał, że należy przyjąć, że jednoczesne spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem mogącym uprawniać do przyjęcia, że spełniono przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Zdaniem NSA brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 u.z.e.f. nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków". W takiej sytuacji wymaga się zbadania, czy służba określonej osoby, mimo że nie była "krótkotrwałą służbą przed 31 lipca 1990r." bądź nie charakteryzowała się "rzetelnym wykonywaniem zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru. W tym drugim przypadku dopuszczalne jest przyjęcie, że wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

NSA, odnosząc się do kryterium "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r." wskazał, że z uwagi na konieczność uwzględniania indywidualnej sytuacji określonego funkcjonariusza, punktem odniesienia dla poczynienia ustaleń w tym zakresie powinien być cały okres służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 u.z.e.f. i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed 31 lipca 1990r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości".

Z kolei w odniesieniu do kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia", NSA stwierdził, że brak jest powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 u.z.e.f. zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia.

NSA zgodził się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, według którego okres pełnionej przez Skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa wynoszący [..] lata, [...] miesięcy i [...] dni, zarówno w ujęciu bezwzględnym, jak i w ujęciu proporcjonalnym w stosunku do całego okresu pełnienia służby, a więc [...] lat, [...] miesięcy i [...] dni, może być uznany za krótkotrwały okres pełnienia służby. Za prawidłowe uznał także stwierdzenie braku podstaw do kwestionowania rzetelnego wykonywaniem zadań i obowiązków po 12 września 1989r. przez Skarżącego wyłącznie z uwagi na to, że nie ma dowodów na to, że była ona pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

2. Minister - w związku z ww. wyrokami NSA i WSA w Warszawie - wydał [...] maja 2021r. decyzję nr [...], w której ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącego art. 15c, art. 22a, art. 24a u.z.e.f., w podstawie prawnej powołując art. 8a u.z.e.f.

Minister w uzasadnieniu wskazał, że Skarżący wnioskiem z [...] marca 2017r. (data wpływu do organu [...] marca 2017r.), wystąpił o zastosowanie art. 8a u.z.e.f., wskazując, że w Służbie Bezpieczeństwa wykonywał zadania wyłącznie w służbie przygotowawczej, na stanowisku referenta. Czas ten był dla niego okresem poświęconym szkoleniom: kurs w Ośrodku Doskonalenia Kadr Kierowniczych w [...], a realizacja merytorycznych czynności służbowych była na dalszym planie. Skarżący po pozytywnej weryfikacji kontynuował służbę w Policji w pionach kryminalnym i dochodzeniowo-śledczym. Obowiązki służbowe realizował rzetelnie i wzorowo, poświęcając własne zdrowie i narażając życie, świadcząc pracę na rzecz obywateli i ich bezpieczeństwa. Trudna i stresująca służba – pełniona także podczas całodobowych dyżurów – doprowadziła do utraty zdrowia. Potwierdza to orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] z 2005r. Orzeczono w nim zdolność Skarżącego do służby w Policji z ograniczeniem. W 2006r. orzeczono trwałą niezdolność Skarżącego do służby i zaliczono do II grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. O rzetelności wykonywania przez Skarżącego zadań i obowiązków służbowych świadczą opinie służbowe, liczne wyróżnienia i uhonorowanie Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Skarżącego nigdy nie karano dyscyplinarnie i nie upomniano.

Minister wskazał, że Skarżącego zwolniono ze służby w Policji [...] lutego 2006r. i ma on ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość określono z uwzględnieniem, odpowiednio art. 15c i art. 22a u.z.e.f., przy czym Skarżącemu wypłaca się emeryturę jako świadczenie korzystniejsze.

Z pisma IPN z [...] marca 2017r. - informacja o przebiegu służby - wynika, że Skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b u.z.e.f. od [...] listopada 1986r. do [...] czerwca 1989r. – [...] lata, [...] miesięcy i [...] dni. Całkowity okres służby wynosi zaś [...] lat, [...] miesiące i [...] dni. Do wysługi emerytalnej zaliczono również okres zasadniczej służby wojskowej: rok, [...] miesięcy i [...] dni.

Z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...] – przekazanych przez IPN pismem z [...] marca 2021r. – nie wynika, aby Skarżący nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po 12 września 1989r.

W piśmie Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2018r., zawierającym informację o przebiegu służby, także wskazano, że z dokumentów wynika, że Skarżący po 12 września 1989r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wielokrotnie przyznawano mu zwiększony dodatek służbowy do uposażenia i nagrody finansowe. Odznaczono go także Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. W materiałach nie odnaleziono informacji o wymierzonych stronie karach dyscyplinarnych. Jednocześnie poinformowano, że w aktach nie ma dokumentów potwierdzających wprost udział Skarżącego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia, ale charakter zadań wykonywanych w jednostkach organizacyjnych Policji może wskazywać z dużym prawdopodobieństwem na możliwość zaistnienia takich sytuacji.

Minister podkreślił, że na podstawie art. 8a u.z.e.f., w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego.

Minister, po przedstawieniu teoretycznych rozważań związanych z wykładnią art. 8a u.z.e.f., wskazał, że w świetle wyroku WSA w Warszawie z 2 października 2019r. sygn. akt IISA/Wa1311/19, zobowiązującego go do ponownego rozpatrzenia sprawy Skarżącego, uwzględniając ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu tego wyroku, winien był dokonać analizy czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 8a u.z.e.f. Minister odstąpił od ponownej analizy sprawy w obszarze krótkotrwałości pełnienia przez Skarżącego służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelnego wykonywania przez niego zadań i obowiązków po 12 września 1989r. Ocena prawna WSA w Warszawie wyrażona w tym zakresie jest bowiem dla organu wiążąca, a sformułowanie sprzecznej z nią konstatacji stanowiłoby naruszenie prawa oraz nie uwzględniałoby szeroko rozumianej ekonomiki procesowej. Dlatego Minister przed wydaniem decyzji dokonał przede wszystkim analizy wszystkich aspektów, które miały lub ewentualnie mogły mieć wpływ na ocenę wystąpienia w sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwiającego zastosowanie wobec Skarżącego art. 8a u.z.e.f.

Z zebranej dokumentacji wynika, że Skarżący w toku służby w Policji otrzymywał pozytywne opinie służbowe, a także wielokrotnie podwyższano mu dodatek służbowy do uposażenia i nagradzano pieniężnie. Skarżącego odznaczono ponadto Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności każdego funkcjonariusza służb mundurowych, więc wyjątkowej sytuacji nie stanowi otrzymywanie przez Skarżącego w czasie pełnienia służby nagród i innych gratyfikacji z tego tytułu. Nie pozostawało to zatem bez znaczenia w kontekście oceny zakwalifikowania sprawy Skarżącego do "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwiającego zastosowanie art. 8a u.z.e.f.

W świetle wyroku NSA z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19 kluczowe znaczenie w kontekście badania "szczególnie uzasadnionego przypadku" powinno stanowić ustalenie czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego. W tym kontekście Minister podkreślił, że rozpoczęcie przez Skarżącego służby w Służbie Bezpieczeństwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, a wynikało z jego inicjatywy i chęci jej podjęcia. Na potwierdzenie tego Minister przywołał treść pisma Skarżącego do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z [...] października 1986r.: "(...) Zwracam się z uprzejmą prośbą o przyjęcie mnie do pracy w organach Służby Bezpieczeństwa. Zainteresowanie swoje miałem możność stwierdzić praktycznie będąc podczas służby wojskowej w WSW, gdzie kontakt z funkcjonariuszami MO i SB potwierdził moją słuszność decyzji. Praca w organach SB, w których chciałbym pracować winna być pracą dla dobra Socjalistycznej Polski. Proszę o pozytywne ustosunkowanie się do mojej prośby". W wyniku złożenia tego podania sporządzono wniosek personalny dotyczący przyjęcia Skarżącego do służby w organach Milicji Obywatelskiej z [...] października 1986r., w którym wskazano: "(...) Wobec powyższego proponuję: Ob. W. M. s. Z. przyjąć do służby w organach MO i mianować na stanowisko [...] Referatu "W" w [...] Wydziału "W" SB WSUS [...] (...)". Skarżący był także uczestnikiem szkoleń i kursów zawodowych w trakcie wykonywania obowiązków służbowych na stanowisku w Służbie Bezpieczeństwa. Świadczy to, że przełożeni byli zadowoleni z uzyskiwanych przez Skarżącego wyników w pracy. Inwestowali w jego rozwój zawodowy, mianując go na wyższy stopień służbowy. We wniosku o nadanie mu stopnia Milicji Obywatelskiej z [...] lutego 1989r. wskazano, że jest zdyscyplinowanym i pracowitym funkcjonariuszem, posiada odpowiednie predyspozycje do pracy w Służbie Bezpieczeństwa, zdał [...] listopada 1988r. egzamin na stopień [...] z wynikiem ogólnym dobrym. Skarżący nie podjął też działań mających na celu usunięcie go z etatu w Służbie Bezpieczeństwa i kontynuował karierę zawodową jako funkcjonariusz, pozostając na tym etacie. Był zatem częścią ww. formacji i czerpał z tego określone wymierne korzyści.

Minister wskazał, że z dokumentacji przekazanej przez IPN wynika, że Skarżący przynależał do PZPR, co świadczy o zindywidualizowanym zaangażowaniu w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Skoro Skarżący przystąpił do PZPR, niewątpliwie identyfikował się z realizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego.

Minister w związku z tym uznał, że postawy Skarżącego jako zindywidualizowanego zaangażowania się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego nie sposób zakwalifikować jedynie jako służbę pełnioną w danym czasie i miejscu, bo cechowała ją podejmowana konkretna działalność ukierunkowana na rzecz tego ustroju. Operacyjny charakter wykonywanych przez Skarżącego czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji uniemożliwia zakwalifikowanie jego sprawy jako "szczególnie uzasadnionego przypadku", pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a u.z.e.f., skutkującego wyłączeniem stosowania względem Skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a u.z.e.f.

3. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zażądał uchylenia ww. decyzji Ministra z [...] maja 2021r., rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu, na posiedzeniu niejawnym oraz zasądzenie od organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, z uwagi na naruszenie:

a) art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") w zw. z art. 170 P.p.s.a. - przez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA, w którym jednoznacznie wskazano, że o istnieniu analizowanego szczególnie uzasadnionego przypadku przesądza krótkotrwałe pełnienie służby przed 31 lipca 1990r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r.; organ ponownie rozpoznając sprawę – wbrew wskazaniom WSA – dokonał nieuprawnionej analizy, czy wobec Skarżącego zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek"; Minister nie uwzględnił także oceny prawnej wyrażonej przez NSA, w którym jednoznacznie stwierdzono, że ustawodawca nie wskazał trzech odrębnych przesłanek określających treść normy materialnoprawnej podlegającej zastosowaniu, lecz jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", którą należało rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia; tymczasem mimo stwierdzenia krótkotrwałości służby przed 31 lipca 1990r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., organ wydał rozstrzygnięcie, zgodnie z którym wobec Skarżącego nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" w rozumieniu art. 8a ust. 1 u.z.e.f.;

b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 ustawy z 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej "k.p.a.") - przez dokonanie całkowicie błędnych, dowolnych i opartych na nieuprawnionych domniemaniach nowych ustaleń faktycznych, sprowadzających się do przyjęcia, że Skarżący angażował się w działania bezpośrednio ukierunkowane na realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego; gdy nie wynika to z materiału dowodowego sprawy;

c) art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. - przez sporządzenie uzasadnienia decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.; nie wskazano bowiem, które z faktów Minister uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, okoliczności, które uznał za nieudowodnione i podstaw, dla których tak uznał, jakim dowodom odmówił wiarygodności i dlaczego, a także bez wyjaśnienia dlaczego pominął w ustaleniach stanu faktycznego sprawy okoliczność, że Skarżącemu przyznano II grupę inwalidztwa w związku ze służbą; Minister pominął także, że Skarżący pełnił służbę nawet po wystąpieniu zdarzenia [...], które skutkowało utratą zdrowia, a także nie odniósł się do powołanych przez Skarżącego okoliczności uzasadniających wystąpienie "szczególnie uzasadnionych przypadków" w rozumieniu art. 8a ust. 1 u.z.e.f.;

d) art. 7 w zw. z art. 6 k.p.a. - przez przekroczenie granic uznania administracyjnego i w konsekwencji nieodpowiednie i nieproporcjonalne wyważenie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela; w efekcie przyjęto nadrzędności interesu społecznego nad interesem indywidualnym, bez wskazania w zaskarżonej decyzji, o jaki interes ogólny chodzi; jednocześnie nie udowodniono jego wagi i znaczenia; dodatkowo w sprawie nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie podjęto wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

e) art. 8a ust. 1 u.z.e.f. - przez jego błędną wykładnię, polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że jednym z kryteriów wymaganych przez ustawodawcę do zastosowania art. 8a u.z.e.f. jest "szczególnie uzasadnionych przypadków"; tymczasem kryteriami wymaganymi przez ustawodawcę do wyłączenia względem Skarżącego art. 15c u.z.e.f. jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek: krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r. i rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia, co przesądza o wystąpieniu "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 8a u.z.e.f.;

f) art. 8a ust. 1 u.z.e.f. w zw. z art. 7 k.p.a. - przez jego niezastosowanie i niewydanie wobec Skarżącego decyzji wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c u.z.e.f. pomimo bezsprzecznego i łącznego spełnienia wszelkich przesłanek określonych w jego treści.

Skarżący w uzasadnieniu skargi, odpowiadając na argumenty Ministra, wskazał, że w sprawie nie zastosowano się do wyrażonej przez WSA w Warszawie oceny prawnej. Minister wykroczył poza granicę związania ww. oceną, uznając, że spełnienie przesłanek z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. nie oznacza, że w sprawie zachodzi również "szczególnie uzasadniony przypadek". Tym samym naruszył art. 153 P.p.s.a., co stanowi wystarczającą podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skarżący podniósł również, że nie można podzielić stanowiska organu co do tego, że złożenie podania o przyjęcie do służby ma świadczyć o bezpośrednim zaangażowaniu Skarżącego w realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego. Było to bowiem standardowe postępowanie każdego, kto ubiegał się o zajęcie zarobkowe. Skarżący w roku złożenia podania miał na utrzymaniu żonę oraz dwójkę małych dzieci, a zatem ubiegał się o zajęcia zarobkowe w celu utrzymania rodziny, co nie może być negatywnie oceniane. Ponadto, argumentacja Ministra jest bezpodstawna, gdyż każdy funkcjonariusz, któremu przysługuje prawo do złożenia wniosku w trybie art. 8a u.z.e.f. musiał złożyć kiedyś także podanie o przyjęcie do służby. Jeśli więc złożenie takiego podania wyłącza możliwość uznania danego przypadku za "szczególnie uzasadniony" – nikt nie mógłby podlegać wyłączeniu stosowania wskazywanych przepisów u.z.e.f.

Skarżący podniósł też, że w trakcie pełnienia służby przygotowawczej nie wykonywał żadnych istotnych zadań. Jego opinie służbowe w ww. okresie potwierdzają jednoznacznie, że nie był on przygotowany do służby, osiągał przeciętne wyniki i nie wykazywał inicjatywy, czy zaangażowania. Skarżącego mianowano funkcjonariuszem służby stałej dopiero [...] listopada 1989r., a więc po 12 września 1989r. Skarżący, odnosząc się do czerpania korzyści z pełnionej służby, wskazał, że było dokładnie odwrotnie, gdyż w czasie służby przygotowawczej nie mógł korzystać z przywilejów przysługującym funkcjonariuszom służby stałej. Skarżący, odnosząc się do zarzutu, że nie podjął działań mających na celu usunięcie go ze Służby Bezpieczeństwa, podniósł, że brak działań mających prowadzić do pozbawienia siebie samego zajęcia zarobkowego nie może oznaczać przejawu szczególnego zaangażowania w realizację działań charakterystycznych dla ustroju totalitarnego. Skarżący był osobą bezpartyjną, co wynika z wniosku personalnego skierowanego do Milicji Obywatelskiej i ankiety personalnej. Skarżący nie przypomina sobie, aby kiedykolwiek kandydował do PZPR, więc nie może zgodzić się z wyrażoną przez Ministra opinią o przynależności do partii. Nawet, gdyby należał do PZPR to nie może mieć to żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie określono bowiem jego ewentualnej funkcji w strukturach partii, nie wskazano także czy brał czynny udział w jej działalności.

Skarżący, biorąc powyższe pod uwagę uznał, że podnoszone przez Ministra okoliczności mające świadczyć o jego zaangażowaniu w realizację zadań charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego nie są przekonywujące. Organ, wydając zaskarżona decyzję, rażąco przekroczył granice uznania administracyjnego, gdyż nie określił dlaczego w sprawie należy przyznać prymat abstrakcyjnie rozumianemu interesowi ogólnemu, a nie interesowi indywidualnemu Skarżącego.

4. Minister w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skarga ma usprawiedliwione podstawy.

2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym, z uwagi na art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a."), gdyż Skarżący w skardze zgłosił wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Minister nie sprzeciwił się temu wnioskowi w odpowiedzi na skargę i nie wniósł o przeprowadzenie rozprawy.

Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).

Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż organ administracyjny wydał w sprawie decyzję administracyjną, którą zaskarżyła Skarżąca, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.

3. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję Ministra w świetle wskazanych wyżej kryteriów, stwierdził, że naruszała ona przede wszystkim przepisy art. 153 P.p.s.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. w związku z art. 8a u.z.e.f.

Zaskarżoną decyzję wydano bowiem w następstwie prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2020r. sygn. akt I OSK 3244/19, na mocy którego oddalono skargę kasacyjną Ministra od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 października 2019r. sygn. akt IISA/Wa1311/19, w którym uchylono wydaną wobec Skarżącego decyzji Ministra z [...] maja 2019r. Tym samym niemożliwe było pominięcie przez Ministra przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, wskazań i ocen prawnych wyrażonych w obu ww. orzeczeniach.

Zgodnie bowiem z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego, która zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2013r., sygn. akt II GSK 2101/11, dostępne na www.nsa.gov.pl).

Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej i zaleceń zawartych w prawomocnym wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 września 2010r. sygn. akt I OSK 920/10, publ. LEX 745376).

Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa czyniącej pogląd Sądu nieaktualnym, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Powyższe przesłanki nie zaistniały po wydaniu przez NSA ww., prawomocnego wyroku o sygn. akt [...].

W sprawie zastosowanie miał również art. 170 P.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Oba wiążące w sprawie orzeczenia były bowiem prawomocne, a Naczelny Sąd Administracyjny, w wydanym w sprawie rozpoznawanej wyroku o sygn. akt I OSK 3244/19, wskazał w sposób wyraźny, czego zdaje się nie zauważać Skarżący w skardze, że w istocie w art. 8a ust. 1 u.z.e.f. podano wyłącznie jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. NSA zauważył również, że unormowanie zawarte w treści art. 8a ust. 1 u.z.e.f. stanowi podstawę do wyłączania restrykcyjnych unormowań ustawy w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, tj. decyzji administracyjnej rozstrzygającej konkretną sprawę indywidualnego podmiotu. Okoliczność ta ugruntowuje "indywidualistyczną" wykładnię art. 8a ust. 1 u.z.e.f. Potwierdza to, że istota zakodowanych w tym przepisie norm koncentruje się na potrzebie badania konkretnych spraw określonych indywidualnych osób ze świadomością, że restrykcyjne ustawowe domniemanie "służby na rzecz totalitarnego państwa" zrównuje osoby, które bezpośrednio angażowały się w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego z takimi osobami, których aktywność wprawdzie nie pozostawała w bezpośredniej opozycji do zadań i funkcji państwa totalitarnego, jednakże ograniczała się wyłącznie do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej.

Dodatkowo z uzasadnienia wiążącego na mocy art. 170 P.p.s.a. wyroku NSA wynika, że przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" jest zrealizowana wtedy gdy działalność danego funkcjonariusza nie charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Była natomiast aktywnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. W konsekwencji przesądza to o braku uzasadnionych podstaw wyłączania w stosunku do tej osoby ogólnych zasad ustalania wysokości świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego. NSA, odkodowując treść art. 8a ust. 1 u.z.e.f., wskazał, że należy przyjąć, że jednoczesne spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" jest istotnym argumentem mogącym uprawniać do przyjęcia, że spełniono przesłankę "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia powyższych kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Zdaniem Sądu, jakkolwiek Minister, wydając zaskarżoną decyzję, de facto, mając na względzie prawomocne orzeczenia Sądów administracyjnych, wydane w rozpoznawanej sprawie, słusznie uznał, że kryterium "krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990r." oraz kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" zostały spełnione, tym niemniej z naruszeniem art. 170 P.p.s.a., jak również art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Minister dokonał ocen "szczególnie uzasadnionego przypadku".

W ocenie Sądu rozważania zawarte w zaskarżonej decyzji, a odnoszące się do rozpoczęcia przez Skarżącego służby w Służbie Bezpieczeństwa z jego inicjatywy i chęci jej podjęcia, jak również ogólnikowe odwoływanie się przez Ministra do podnoszenia przez Skarżącego kwalifikacji nie stanowi o prawidłowym zrealizowaniu wytycznych wyrażonych w wiążącym w sprawie wyroku NSA, szczególnie w kontekście potrzeby zbadania czy "działalność danego funkcjonariusza nie charakteryzowała się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu".

Rację ma zatem Skarżący, że to, że ktoś wyraził w podaniu o przyjęcie do określonej formacji chęć pełnienia w niej służby i miał w trakcie służby dobrą opinię wśród przełożonych nie przesądza w sposób jednoznaczny, że angażował się w sposób bezpośredni w ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a nie jedynie wykonywał czynności ograniczające się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej. Minister powinien bowiem na podstawie okoliczności wynikających z akt administracyjnych i własnych ustaleń wskazać, jakie konkretne czynności wykonywane przez Skarżącego były nakierowane w sposób bezpośredni na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu.

Zdaniem Sądu sama chęć wstąpienia do służby bezpieczeństwa i dobra opinia o funkcjonariuszu, który podkreślał już we wniosku o zastosowanie ww. przepisów u.z.e.f., że w okresie zaliczanym do służby na rzecz totalitarnego państwa pełnił jedynie służbę przygotowawczą, nie stanowiła wypełnienia przesłanki bezpośredniego zaangażowania w realizację zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, o czym mowa w wiążącym w sprawie wyroku NSA o sygn. akt I OSK 3244/19, tym bardziej, że Minister, badając okoliczności wynikające z akt administracyjnych, pominął argumentację Skarżącego, że w okresie służby zaliczanej przez ustawodawcą, jako służby na rzecz totalitarnego państwa Skarżący pełnił służbę przygotowawczą.

Minister, wydając zaskarżoną decyzję nie ocenił również, czy podczas pełnienia przez Skarżącego służby przygotowawczej możliwe było i czy w ogóle wystąpiło zaangażowanie Skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, a było to konieczne w związku z wiążącym w sprawie ww., prawomocnym orzeczeniem NSA, wydanym wobec Skarżącego w sprawie o sygn. akt I OSK 3244/19. Powołanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji innego wyroku NSA z 13 grudnia 2019r. sygn. akt I OSK 1895/19 miało drugorzędne znaczenie w sytuacji, gdy organ zobowiązany był na mocy art. 170 P.p.s.a. brać pod uwagę przede wszystkim wyrok sprawie o sygn. akt I OSK 3244/19.

Powyższe wskazuje na naruszenie przez Ministra przy wykładni art. 8a ust. 1 u.z.e.f. ww. przepisów procesowych, a w szczególności art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. w związku z art. 170 P.p.s.a. Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji cechuje się bowiem ogólnością i wybiórczą analizą stanu fatycznego sprawy. Po pierwsze organ nie wskazał, jakie konkretne działania podejmował Skarżący, które mogłyby świadczyć o wykonywaniu czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji. Minister poprzestał jedynie na wskazaniu komórki organizacyjnej, w której służył Skarżący, bez podania, jakie czynności i zadania operacyjne wykonywał Skarżący na powierzonych mu w tym okresie stanowiskach.

Sąd podnosi również, że w orzecznictwie Sądów administracyjnych podkreślano wielokrotnie, że samo uczestnictwo w organizacjach typowych dla systemu totalitarnego, tj. PZPR czy ZSMP, nie może prowadzić do wniosku, że funkcjonariusz angażował się w umacnianie reżimu (por. np. wyroki WSA w Warszawie o sygn. akt II SA/Wa 2469/21, II SA/Wa 1948/21). Minister, wydając zaskarżoną decyzję powinien zatem w celu wykazania czy dany funkcjonariusz – w rozpoznawanej sprawie Skarżący - angażował się w sposób bezpośredni w realizację zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego - wskazać konkretne działania podjęte przez Skarżącego, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczynił. Organ nie wskazał czy w aktach sprawy zgromadzono jakikolwiek dowód wskazujący na bezpośrednie zaangażowanie Skarżącego w realizację zadań "państwa totalitarnego". Natomiast trudno przyjąć, że przekonania polityczne i światopoglądowe Skarżącego mogą być zrównywane czy utożsamiane z działaniem sprzecznym z ideami państwa praworządnego gdy organ nie przedstawił wiarygodnych dokumentów dowodzących, aby w ramach wykonywanych obowiązków Skarżący dopuszczał się czynów niedozwolonych względem innych obywateli, popełniał przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu.

4. Sąd, mając powyższe na uwadze, stwierdza, że zaskarżona decyzja, przez wybiórczą ocenę materiału dowodowego, przyjętego za podstawę jej wydania wykracza poza ramy uznania administracyjnego. Oznacza to, iż zarzuty zawarte w skardze, dotyczące naruszenia ww. przepisów procesowych, w stopniu mogącym mieć wpływ na końcowy wynik sprawy, należy uznać za zasadne.

Minister, rozpatrując ponownie sprawę uwzględni wykładnię dokonaną przez Sądy administracyjne obu instancji (NSA w wyroku z 6 listopada 2020r. sygn. akt I OSK 3244/19, oddalającym skargę kasacyjną Ministra od wyroku WSA w Warszawie z 2 października 2019r. sygn. akt IISA/Wa1311/19) oraz wiążącą ocenę prawną, na mocy art. 170 i art. 153 P.p.s.a. i w szczególności weźmie pod uwagę, że przy spełnieniu warunków z art. 8 ust. 1 pkt 1 i 2 u.z.e.f. to na organie administracyjnym spoczywa obowiązek wykazania zaangażowania Skarżącego w sposób w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Jeżeli analiza materiału aktowego, ewentualnie uzupełniona o dodatkowy materiał dowodowy, nie wykaże okoliczności uzasadniających twierdzenie, że Skarżący był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, nie będzie przeszkód, aby załatwić sprawę w sposób zgodny z wnioskiem strony.

5. Sąd z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a P.p.s.a., orzek,ł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800, ze zm.). Do kosztów tych zaliczono wynagrodzenie adwokata w wysokości 480 zł.