Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1165/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono rozkaz personalny I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 3 par 2, art. 134, art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 126 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi E. S. na rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia prawa do uposażenia uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Rozkazem personalnym z dnia [...] r., nr [...], wydanym

na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", Komendant Policji (dalej w skrócie: "KWP w S.") utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. (dalej w skrócie: "KMP w S.") z dnia [...] r., nr [...], pozbawiający starszego aspiranta E. S. uposażenia za nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie w dniu [...] r.

W uzasadnieniu ww. rozkazu personalnego organ odwoławczy wskazał,

że pismem z dnia 20 czerwca 2018 r. strona została poinformowana o wszczęciu postępowania administracyjnego w celu wykonania dyspozycji z art. 126 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r., poz. 2067 ze zm.).

Wyjaśnił, że w dniu 6 grudnia 2017 r. strona przedłożyła zwolnienie lekarskie za okres od [...] r. Zgodnie z grafikiem służby Wydziału [...] na miesiąc grudzień, w piątek [...] r., policjantka powinna być obecna w służbie. Na formularzu obecności w rubryce "podpis" brak było adnotacji świadczącej o podjęciu tego dnia służby przez stronę.

W związku z zaistniałą sytuacją przeprowadzone zostały czynności dążące

do wyjaśnienia okoliczności nieusprawiedliwionego niestawiennictwa w służbie funkcjonariusza. Naczelnik Wydziału [...] KMP w S. nie odnotowała wpływu raportu strony o udzielenie dnia wolnego na dzień [...] r. Organ zauważył, że powyższe stoi w sprzeczności z twierdzeniem strony, która w dniu 30 listopada 2017 r. rzekomo wystąpiła do przełożonej z ustną prośbą o udzielenie dnia wolnego w spornej dacie, na okoliczność czego następnie sporządziła stosowny wniosek. Niemniej jednak na poparcie swojego działania strona nie przedstawiła żadnych dowodów.

Rozkazem personalnym z dnia [...] r. organ I instancji orzekł

o utracie przez stronę prawa do 1/30 części uposażenia miesięcznego w związku

z nieusprawiedliwioną nieobecnością w służbie w dniu [...] r.

Organ uznał, że zachowanie policjantki, kategorycznie odmawiającej uregulowania wnioskiem nieobecności w służbie za dzień [...] r. i jej działanie zmierzające do odwrócenia istoty sprawy i żądania wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych i karnych w stosunku do innych funkcjonariuszy, wskazuje na brak chęci zrozumienia materii prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również ustawowego obowiązku organu do wyjaśnienia okoliczności zaistniałego stanu faktycznego, tj. nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie. Organ wskazał, że niestawienie się w miejscu służby w wyznaczonym czasie bez usprawiedliwienia, stanowi poważne i rażące naruszenie obowiązku wynikającego z nawiązanego stosunku administracyjnoprawnego ze strony policjanta.

Według organu, w sprawie bezsporne jest, że strona w dniu [...] r. nie stawiła się do służby, a dopiero w dniu 6 grudnia 2017 r. przedłożyła zwolnienie lekarskie za okres od dnia [...] r. Z uwagi na fakt omyłkowego wpisu na liście obecności o treści "R. " w miejscu nazwiska strony i kontynuację przez policjantkę zwolnienia lekarskiego, powyższa okoliczność ujawniona została z kilkunastodniowym opóźnieniem.

Strona w dniu 25 czerwca 2018 r. złożyła wniosek o wyłączenie organu

I instancji oraz o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wykonania dyspozycji z art. 126 ust. 1 ustawy o Policji. Uzasadniała, że występuje konieczność przeprowadzenia postępowania przygotowawczego w przedmiocie podejrzenia popełnienia przez piastuna organu przestępstw niedopełnienia obowiązków oraz przekroczenia uprawnień, które naraziły stronę na utratę życia lub zdrowia. Ponadto strona wskazywała na konieczność przeprowadzenia i prawomocnego zakończenia postępowania dyscyplinarnego, wszczętego w tym samym przedmiocie, tj. rzekomo nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie.

W piśmie z dnia 23 lipca 2018 r. strona zwróciła się z wnioskiem o przesłuchanie M. B. funkcjonariusza Wydziału [...] KMP w S. na okoliczność nakłaniania strony do napisania raportu z wnioskiem o udzielenie jednego dnia urlopu wypoczynkowego za dzień [...] r., w celu przeciwdziałania prowadzeniu obligatoryjnych czynności dyscyplinarnych i administracyjnych. Ponadto wnosiła o przesłuchanie kom. I. C. Naczelnika Wydziału [...] KMP w S. w charakterze świadka w związku z nieusprawiedliwionym niestawieniem się strony w dniu [...] r. do służby oraz towarzyszącym temu okolicznościom w celu uzyskania m.in. odpowiedzi na pytania czy świadek otrzymała raport o urlop za ww. dzień, czy na liście obecności strony ma wpisaną nieobecność w służbie "N", oraz dlaczego nie zweryfikowane zostało zwolnienie lekarskie po jego dostarczeniu, powodu późniejszego ujawnienia braku istnienia raportu na dzień [...] r.

W dniu 31 lipca 2018 r., strona złożyła wniosek o przesłuchanie P. O. Naczelnika Wydziału [...] KMP w S. w charakterze świadka na okoliczność kontaktu jego podwładnej M. B. ze stroną, w tym celu tego kontaktu, jego dopuszczalności, sposobu i treści prowadzenia rozmowy przez ww. z przebywającą na zwolnieniu stroną, sporządzonej dokumentacji, a także ewentualności popełnienia przestępstwa lub naruszenia dyscypliny służbowej przez M. B.. Wniosła o zwrócenie się do Przychodni Rejonowej przy ul. [...] w S. celem ustalenia dnia rezerwacji terminu wizyty u lekarza rodzinnego, zaplanowanej na dzień [...] r. Wniosła o załączenie w poczet materiału dowodowego w sprawie kserokopii dokumentacji sporządzonej na okoliczność spotkania M. B. ze stroną.

Postanowieniem z dnia [...] r. KWP w S. odmówił wyłączenia organu I instancji od udziału w przedmiotowym postępowaniu, nie znajdując podstaw prawnych i uzasadnienia dla takiego działania.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania

w charakterze świadka wskazanych przez stronę osób, organ I instancji wskazał

na zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.). Podniósł, że przesłuchanie jest środkiem dowodowym stosowanym w ostateczności i możliwym do przeprowadzenia wówczas, gdy po przeprowadzeniu innych dowodów pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Przesłuchanie w charakterze świadka wskazanych wnioskiem funkcjonariuszy na okoliczności w nim wyszczególnione, nie rozstrzygnie istoty sprawy, albowiem kwestia odpowiedzialności za działanie lub zaniechanie wymienionych policjantów nie była przedmiotem niniejszego postępowania.

Organ uznał, że nie budzi wątpliwości fakt przekazania bezpośredniemu przełożonemu w dniu 30 listopada 2017 r. ustnej informacji o absencji strony, zaplanowanej na dzień [...] r. Kwestią zasadniczą natomiast jest brak wpływu stosownego raportu i sformalizowanie w prowadzonej ewidencji urlopów wskazanego dnia nieobecności. Nie istnieje żaden dowód na poparcie twierdzenia strony odnośnie rzekomego sporządzenia i przedłożenia takiego dokumentu.

W toku prowadzonego postępowania ustalono, że przed KMP w S. toczyło się postępowanie wyjaśniające w sprawie niestawiennictwa do służby strony

i braku reakcji przełożonej. Zgodnie z żądaniem strony, organ załączył w poczet materiału dowodowego kserokopie z akt wskazanego postępowania, tj.: notatki służbowej nadkom. M. B. z dnia [...] r. i z dnia [...] r. Ponadto z urzędu wykonano kserokopie listy obecności Wydziału [...] KMP w S. za grudzień 2017 r., grafiku służby za grudzień 2017 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E. S., która zarzuciła organowi działanie sprzeczne z procedurą administracyjną oraz naruszenie obowiązujących przepisów.

W uzasadnieniu odwołania, strona oświadczyła, że otrzymała w dniu [...] r. kwestionowaną decyzję administracyjną wraz z postanowieniem z dnia [...] r., rzekomo wydane w toku postępowania administracyjnego

w przedmiocie z art. 126 ust. 1 ustawy o Policji. Podniosła, że w dniu 8 sierpnia

2018 r. otrzymała już postanowienie wydane w tym przedmiocie, które zaskarżyła. Zauważyła, że co prawda postanowienie, które przywołuje zostało wydane w toku postępowania wszczętego w przedmiocie zwolnienia (jej) z zajmowanego stanowiska

i przeniesienia do dyspozycji przełożonego (jak wskazuje sentencja postanowienia) jednakże twierdzi, że wydano je w toku także/lub postępowania prowadzonego w celu wykonania dyspozycji art. 126 ust. 1 ustawy o Policji.

Wskazując na powyższe strona uważa, że wydane postanowienia są sprzeczne i wadliwe, a to uniemożliwia merytoryczne i rzeczowe odniesienie się do treści ich uzasadnienia oraz jednoznaczne zidentyfikowanie w ramach jakiego postępowania je wydano, z drugiej zaś uniemożliwia stwierdzenie, które z postanowień mam moc wiążącą. Powyższe stanowi dla strony przeszkodę do podjęcia decyzji, które z nich (postanowień) powinna zaskarżyć. Następnie strona podniosła wadliwość ww. postanowień i wskazała na istnienie niespotykanego przypadku w praktyce administracyjnoprawnej, tj. istnienia "bubli prawnych". Wskazała na przedwczesność wydania decyzji administracyjnej.

Zdaniem strony, przedstawione okoliczności stanowią podstawę zarzutu,

że pouczenie jakie zawarto w postanowieniu wprowadziło stronę w błąd, jakoby

od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługiwał środek odwoławczy. Takie stanowisko organu jest: "rażącym naruszeniem procedury administracyjnej, którego nie można kwalifikować inaczej niźli przekroczenie uprawnień, tj. o czyn inkryminowany, stypizowany w art. 231 § 1 ustawy kodeks karny".

Strona, powołując się na treść art. 101 § 1 k.p.a., podniosła, że służy jej zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, a ponieważ organ prezentuje inny pogląd wniosła o jego ściganie karne. Zażądała jednocześnie wyłączenia piastuna organu z uwagi na wcześniejsze zawiadomienia strony o popełnieniu przez niego przestępstwa. Zdaniem strony, kwestionowana decyzja stanowi jawny akt pogwałcenia prawa i nieposiadania przez organ walorów uprawniających do piastowania takiej funkcji.

Podsumowując strona oświadczyła, że jej wystąpienie należy traktować jako odwołanie, zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz wniosek o wyłączenie organu oraz zawieszenie na ten czas postępowania administracyjnego. Nadto, jako wnioski o uzupełnienie oraz wyjaśnienie treści decyzji, a w razie zaistnienia potrzeby o sprostowanie jego treści.

Organ odwoławczy badający sprawę zauważył, że art. 126 ust. 1 ustawy

o Policji, wymieniając przesłanki zawieszenia funkcjonariuszowi prawa do uposażenia, wyraźnie wskazuje na związek pomiędzy prawem do jego otrzymywania, a wykonywaniem obowiązków służbowych. O wspomnianym związku świadczy również art. 121 ust. 1 ustawy o Policji, wedle którego w razie choroby, urlopu, zwolnienia od zajęć służbowych oraz w okresie pozostawania bez przydziału służbowego, funkcjonariusz otrzymuje uposażenie. Jedynie bowiem w takich przypadkach, pomimo niepodejmowania i niewykonywania obowiązków służbowych, prawo do otrzymywania uposażenia przysługuje.

Organ odwoławczy wskazując na brzmienie art. 101 § 3 k.p.a. oraz wspierając się stanowiskiem orzecznictwa sądowoadministracyjnego uznał, za chybiony zarzut strony o wadliwym pouczeniu zawartym w treści postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego z dnia [...]., na które zdaniem strony służy zażalenie.

Organ odniósł się również do drugiego zarzutu odwołania, w którym strona

podnosiła, że "organ kłamliwie" wskazał, iż jej nieobecność została ujawniona

z kilkunastodniowym opóźnieniem, na podstawie treści notatki przełożonej strony

z dnia 16 kwietnia 2018 r. Wyjaśnił, iż opisując zwolnienie lekarskie za okres od dnia

[...] r., dostarczone przez stronę, przełożona błędnie przyjęła, że jest ono wystawione również za okres od dnia [...] r. Powyższe przełożona zweryfikowała dopiero kilkanaście dni później, wprowadzając dane do systemu informatycznego SWOP. Przełożona nie kwestionowała omyłki

co do okresu zwolnienia lekarskiego strony i jest to jej niedopatrzenie. Zdaniem organu, z treści wskazanej notatki można wnioskować, że od chwili przedłożenia zwolnienia lekarskiego do jego wprowadzenia, mógł upłynąć okres kilkunastodniowy, co ujęto w treści notatki służbowej słowami: "po jakimś czasie". Z uwagi na brak precyzyjnych dat, organ I instancji przyjął i zastosował w kwestionowanej decyzji sformułowanie kilkanaście dni.

Zdaniem organu odwoławczego, bez znaczenia dla wyniku postępowania jest kwestia terminu i odpowiadającej mu doprecyzowanej liczby dni. Ponad wszelką wątpliwość wiedzę o powyższym przełożona posiadała przed dniem 28 lutego 2018 r. Abstrahując od użytej terminologii, która w żaden sposób nie wprowadza w błąd strony, nadal pozostawała aktualna sprawa wyjaśnienia okoliczności nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie w dniu [...] r., co zostało rozstrzygnięte kwestionowaną decyzją administracyjną.

Następnie organ odniósł się do trzeciego zarzutu odwołania, dotyczącego stwierdzenia organu w spornym rozkazie personalnym, braku przedstawienia przez stronę dowodu pozwalającego wyjaśnić kwestię nieusprawiedliwionej nieobecności

i powołanie się skarżącej na obowiązujące domniemanie niewinności. Wyjaśnił,

że przedmiotem niniejszego procedowania administracyjnego nie było uznanie strony za winną bądź niewinną nieusprawiedliwionej nieobecności, a jedynie dążenie

do wyjaśnienia okoliczności tej nieobecności w służbie, w celu wykonania dyspozycji

art. 126 ust. 1 ustawy o Policji. Brak dokumentów na usprawiedliwienie tejże nieobecności, w tym wyraźne wskazanie w grafiku służb Wydziału [...] KMP w S. za okres [...] r. tej służby, zaplanowanej

na dzień [...] r. i faktu do niej wyznaczenia strony, nie pozwalają na inne od przyjętego, uznanie organu.

Odnośnie zarzutu poinformowania Naczelnik Wydziału [...] przez stronę o nieobecności zaplanowanej na dzień [...] r.,

co stanowić miałoby jednocześnie jej usprawiedliwienie, organ podniósł, że nie do przyjęcia jest skrajnie subiektywna argumentacja strony. Organ wszczął i prowadził postępowanie administracyjne nie w kwestii braku powiadomienia bezpośredniego przełożonego o nieobecności, ale o niedopełnienie obowiązku formalnego usprawiedliwienia tej nieobecności. W konsekwencji wobec braku stosownej dokumentacji, organ uznał tę nieobecność za nieusprawiedliwioną.

Jak argumentował organ odwoławczy, jeżeli strona twierdzi, że złożyła

na przedmiotowy dzień raport, to powinna otrzymać zgodę przełożonego na dzień wolny, czego nie uzyskała, a tym samym dała podstawę organowi, do uznania jej nieobecności za nieusprawiedliwioną.

Według organu odwoławczego, ustalono i wyjaśniono wszelkie okoliczności związane z przedmiotem postępowania. Strona miała również zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się co do przedmiotu sprawy. Czyniła to m.in. w kolejnych składanych wnioskach. Podstawy prawne i faktyczne okoliczności, leżące u podstaw działania organu zostały szczegółowo wyjaśnione w kwestionowanej decyzji administracyjnej.

Z powyższych przyczyn, organ nie podzielił zaprezentowanego przez stronę stanowiska i stwierdził, że należy je uznać za niemającego miejsca. Wskazał, że oceną prawnokarną działań organu zajmują się odpowiednie instytucje i kwestia ta pozostaje obecnie nierozstrzygnięta. Na podstawie art. 304 § 2 k.p.k. i zgodnie z żądaniem strony jej pisma stanowiące zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia czynu zabronionego znajdują się w prokuraturze.

Zdaniem organu odwoławczego, fakt składania przez stronę, po dniu wydania decyzji przez organ I instancji, kolejnych wniosków o wyłączenie tego organu, opartych na tych samych okolicznościach i dotyczących tego samego postępowania, stanowi próbę nieuzasadnionego przedłużenia postępowania administracyjnego.

Wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy odmówił wyłączenia organu I instancji od prowadzenia przedmiotowego postępowania, więc na tym etapie organ odwoławczy nie widział konieczności ponownego wyłączenia KMP w S., kiedy zostało zakończone postępowanie administracyjne w I instancji. Według organu odwoławczego, uwzględniając regulacje prawne dotyczące wyłączenia organu, nie można uznać, iż (piastun) KMP w S. mł. insp. P. M. jest osobą pozostającą ze stroną w stosunkach określonych w art. 24 § 1 k.p.a. Pomiędzy tymi osobami nie zachodzą też relacje, o których mowa w art. 24 § 2 k.p.a., a także nie występują okoliczności, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do bezstronności w rozumieniu art. 24 § 3 k.p.a. Brak było również podstaw faktycznych do zastosowania instytucji wyłączenia organu I instancji, w oparciu o art. 25 § 1 k.p.a. Dodał, że trudno zgodzić się z argumentacją strony, gdyż nie koresponduje ona z istotą instytucji wyłączenia pracownika i organu, ani przesłankami ich stosowania.

Zdaniem organu odwoławczego, zawiniona niemożność pełnienia służby przez stronę została wystarczająco wykazana przez organ I instancji.

E. S. wystąpiła ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. na rozkaz personalny KWP w S. z dnia [...] r., wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego rozkazu personalnego organu

I instancji z dnia [...] r.

Organom wydającym kwestionowane rozkazy personalne skarżąca zarzuciła działania sprzeczne z procedurą administracyjną oraz naruszenie obowiązujących przepisów, a winnych wniosła o ściganie na zasadzie art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, okoliczność wydania decyzji administracyjnej oraz dwóch postanowień (z dnia [...] r. oraz z dnia

[...] r.) w tym samym przedmiocie, rodzącą uzasadnione wątpliwości co do zdolności piastuna organu do wydawania decyzji zgodnych z prawem. Okoliczność tego rodzaju, jak wciąż nierozstrzygnięte zagadnienie ewentualnego zawieszenia postępowania, a także informacje zawarte w treści zaskarżonej decyzji oraz wadliwe pouczenie, jakim opatrzono ww. postanowienie powoduje, że wydanie zaskarżonej decyzji było co najmniej mocno przedwczesne.

Skarżąca podniosła, że o ww. świadczy pouczenie, jakie zwarto we wskazanym postanowieniu, wprowadzające ją błąd (jakoby od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania nie przysługiwał środek odwoławczy), co jest rażącym naruszeniem procedury administracyjnej, którego nie można kwalifikować inaczej, niźli przekroczenie uprawnień, tj. czyn inkryminowany, stypizowany w art. 231 § 1 Kodeksu karnego. Skarżąca przywołała brzmienie art. 101 § 1 k.p.a.

Posiłkując się zawiadomieniem o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia umyślnego przestępstwa, skarżąca wniosła o wyłączenie piastuna organu I instancji,

a co za tym idzie i organu I instancji od prowadzenia przedmiotowego postępowania.

Skarżąca podkreśliła, że Kodeks karny przewiduje karanie za przestępstwo przekroczenia uprawnień popełniane również nieumyślnie. Na marginesie powyższego wskazała, że zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, urzędnik publiczny, a zwłaszcza piastun organu nie ma prawa osłaniać się nieświadomością w dzianiu publicznym. Na wypadek, gdyby okazało się jednak, że piastun organu dopuścił się ww. czynu nieumyślnie, to zdaniem skarżącej, tym bardziej nie ma on prawa prowadzić w jej sprawie (jako osoba niekompetentna) postępowania administracyjnego.

Wskazała, iż w treści decyzji stwierdzono, że rzekomo nieusprawiedliwioną nieobecność skarżącej w służbie ujawniono, cyt.: "...z kilkunastodniowym opóźnieniem". Skarżąca uważa, że kłamliwość tego stwierdzenia wynika z okoliczności sprawy i dowodów zgromadzonych w aktach postępowania. Zwróciła uwagę, że gdyby rzeczywiście ujawnienie nastąpiło z kilkunastodniowym opóźnieniem i jeśliby nastąpiło to bez udziału podmiotu zewnętrznego (kontrolującego KMP w S. pod kątem denuncjacji skarżącej o mobbingu stosowanym wobec niej przez przełożoną), rozmowa jaką przeprowadziła ze skarżącą M. B. (podczas której nakłaniała stronę imieniem piastuna organu do popełnienia przestępstwa), miałaby miejsce w styczniu,

a nie w maju 2018 r. Okoliczność tego rodzaju ma, według skarżącej, znaczenie dla przedmiotu sprawy albowiem okres braku kompletnej reakcji bezpośredniej przełożonej, w tym wypadku jest wprost proporcjonalny do zawinionej przez nią utraty dokumentu – raportu, jaki na jej ręce skarżąca złożyła i odwrotnie proporcjonalny do winy skarżącej w rzekomo nieusprawiedliwionym niestawiennictwie w służbie.

Jak wskazała skarżąca, organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził,

że na poparcie swojej niewinności skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów,

a ponadto, że zachowanie strony kategorycznie odmawiające, cyt.: "uregulowania stosownym wnioskiem nieobecności w służbie za dzień 01 grudnia 2017 r. (...) wskazuje na brak chęci zrozumienia materii prowadzonego postępowania administracyjnego". Według skarżącej, wynika z ww., że w Rzeczpospolitej Polskiej (przynajmniej w łonie Policji) nie obowiązuje zasada domniemania niewinności. Wynika także wprost, że nakłanianie do popełnienia przestępstwa (fałszerstwa i antydatowania dokumentów) w celu ukrycia innego przestępstwa (zagubienia lub zniszczenia dokumentu), to standard, za którego nieprzestrzeganie wszczyna się, przeciwko policjantom kategorycznie odmawiającym inkryminowanej współpracy, postępowania dyscyplinarne oraz administracyjne, zmierzające do egzekucji skutków kary jeszcze nieustalonej i niewymierzonej.

Skarżąca zwróciła ponadto uwagę, na stwierdzenie organu II instancji, który ustalił (najprawdopodobniej w toku przesłuchania przełożonej skarżącej), cyt.: "Nie budzi wątpliwości fakt przekazania bezpośredniemu przełożonemu w dniu 30 listopada 2017 roku (pani naczelnik Wydziału [...] KMP w S.) ustnej informacji o absencji zaplanowanej na dzień [...] r.".

Skarżąca podniosła, szczególne znaczenie ww. informacji. Wynika z niej bowiem, że przełożona posiadała od dnia 30 listopada 2017 r. wiedzę o planowanej przez skarżącą nieobecności w służbie, a to oznacza, że musiała wyrazić na nią zgodę. Trudno wyobrazić sobie inny przebieg takiej rozmowy. Zatem, jeśli nie było skarżącej w służbie dnia [...] r., to tylko za zgodą bezpośredniej przełożonej. Jeśli za zgodą to – zdaniem skarżącej – nieobecność była usprawiedliwiona.

Jak podniosła skarżąca, wskazany organ nie przywołał w treści zaskarżonej decyzji jakichkolwiek norm prawnych, z których wynikałby obowiązek (po stronie skarżącej) sporządzania oraz przyjmowania (po stronie bezpośredniej przełożonej) pisemnego raportu w sprawie jednego dnia urlopu lub wolnego za wypracowane nadgodziny. Stosunek służbowy policjanta jest stosunkiem administracyjnoprawnym

i podlega przede wszystkim uregulowaniom k.p.a. Skarżąca przedstawiła brzmienie

art. 14 § 2 k.p.a. Podsumowując skarżąca oświadczyła, że niniejsze wystąpienie należy traktować jako odwołanie, zawiadomienie o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz wniosek o wyłączenie organu oraz zawieszenie na ten czas postępowania administracyjnego. Nadto, należy traktować wystąpienie skarżącej, jako wnioski o uzupełnienie oraz wyjaśnienie treści decyzji, a także jeśli zajdzie taka potrzeba wniosek o sprostowanie jego treści.

Według skarżącej, przedstawione wyżej okoliczności powodują, że wydanie zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy nie można uznać za działanie zgodne

z obowiązującym porządkiem prawnym.

Następnie w punktach skarżąca rozwinęła argumentację ww. zarzutów skargi. Podkreślała m.in., że organ II instancji, przed wydaniem swej decyzji, nie rozpoznał wniosku o wyłączenie organu. Nie rozpoznał również wniosku o zawieszenie na ten czas postępowania prowadzonego w II instancji. Organ I instancji, przed przekazaniem odwołania organowi II instancji, nie dopełnił obowiązku rozpoznania wniosków skarżącej o uzupełnienie oraz wyjaśnienie treści decyzji, a także wniosku o sprostowanie jego treści, wynikających z art. 111 § 1b, art. 113 § 1 i 2 k.p.a. Nadto organ nie zastosował się do dyspozycji art. 113 § 3 k.p.a. Skarżąca wniosła o wnikliwą ocenę Sądu zasadności jej wniosków o wyłączenie organów, kierowanych w ramach tego postępowania.

Według skarżącej, w omawianym przypadku, nie tylko pracownik, ale piastun organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu

w sprawie, w której pozostaje ze skarżącą w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy (także karnej) może mieć wpływ na jego prawa lub obowiązki.

Wnosząca skargę, zakwestionowała spójność ustaleń faktycznych dokonanych przez organy Policji, z wydanymi przez nie rozstrzygnięciami. Wskazała na stronniczość działania organu II instancji, podczas rozpoznawania odwołania oraz istoty przedmiotowej sprawy, wobec braku przywołania przez ten organ jakiejkolwiek podstawy prawnej, która obligowałaby skarżącą do dopełnienia obowiązku formalnego usprawiedliwienia nieobecności. W oparciu o art. 7 Konstytucji RP, skarżąca wskazała na obowiązek organu wydającego rozstrzygnięcie, określenia z jakich przepisów prawa ów obowiązek wynika. Kierując się tym, że w obowiązującym porządku prawnym, nieobligującym policjantów do pisania raportów o urlopy oraz stwierdzonym przez organy Policji wcześniejszym poinformowaniem przez skarżącą przełożonej o nieobecności ustnej informacji o absencji zaplanowanej na dzień [...] r., skarżąca uważa, że jej działanie jako pracownika było zgodne z obowiązującymi przepisami. Ciążył na skarżącej obowiązek poinformowania pracodawcy (bezpośredniej przełożonej) o planowanej nieobecności. Obowiązku tego dochowała. Nie ma tu większego znaczenia czy w postaci papierowej (raportu który zaginął, a teraz twierdzi się, że skarżąca go nie złożyła) czy ustnej. Pracodawca wiedział o nieobecności skarżącej i to on miał prawo zadecydować jak zakwalifikować nieobecność skarżącej, czy jako urlop okolicznościowy czy wypoczynkowy.

Skarżąca zanegowała wadliwe pouczenie zawarte w zaskarżonej decyzji, jakoby skarga niniejsza podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200 zł. Wskazała na wynikający z art. 239 § 1 pkt 1 ppkt ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, brak obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawach skarg, których przedmiot dotyczy stosunków pracy i stosunków służbowych. Skarżąca wniosła o nałożenie na piastuna organu kary porządkowej. Wniosła, aby treści zawarte w jej pismach kierowanych w związku z prowadzeniem przedmiotowego postępowania administracyjnego, traktować jako zarzuty krytyczne w ramach niniejszej skargi.

Komendant Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2019 r. skarżąca podtrzymała skargę oraz wniosła i wywiodła jak w skardze. Podała, że w dniu [...] r. korzystała z urlopu, albowiem jako sprawująca stanowisko kierownicze nie ma wypracowanych nadgodzin i z tego powodu nie przysługuje jej wolne za nadgodziny. Raport w sprawie urlopu na dzień [...] r. złożyła w teczce Naczelnika Wydziału w sekretariacie, po uprzednim uzgodnieniu terminu urlopu z Naczelnikiem i jego akceptacji. Za dzień [...] r. otrzymała 100% uposażenia, natomiast od 4 grudnia 2017 r. – 80%. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że nie wie kto dokonał adnotacji na liście obecności przy nazwisku skarżącej w dniu [...] r., poprzez wpisanie litery "W".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonego rozkazu personalnego oraz rozkazu go poprzedzającego, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała,

iż naruszają one prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Przedmiotem kontroli jest rozkaz personalny, którym pozbawiono skarżącą prawa do 1/30 części uposażenia miesięcznego w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością w służbie w dniu [...] r.

Organ jako podstawę pozbawienia 1/30 uposażenia wskazał art. 126 ust. 1 i 2 ustawy o Policji uznając, że skarżąca w dniu [...] r. nie stawiła się w służbie i nie dopełniła formalnie obowiązku usprawiedliwienia tej nieobecności.

Przepis art. 126 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że policjantowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli policjant pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

Dokonując oceny prawidłowości zastosowania przez organ tego przepisu wskazać należy, że statuuje on trzy niezależne przesłanki zawieszenia policjantowi uposażenia od najbliższego terminu płatności:

1) samowolne opuszczenie miejsca pełnienia służby,

2) pozostawanie poza miejscem pełnienia służby,

3) niepodjęcie służby.

Każda ze wskazanych wyżej przesłanek stanowi, w ocenie sądu, samodzielną

i odrębną podstawę do potrącenia policjantowi uposażenia, a zatem dokonując potrącenia uposażenia na tej podstawie organ powinien wskazać, która z wymienionych w art. 126 ust. 1 ustawy o Policji przesłanek w danej sprawie zachodzi. Nie ulega również wątpliwości, że podjęte rozstrzygnięcie powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie w tym zakresie.

Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego wskazał, że prowadził postępowanie o niedopełnienie obowiązku formalnego usprawiedliwienia nieobecności skarżącej w służbie w dniu [...] r. uznając ją za nieusprawiedliwioną wobec braku stosownej dokumentacji.

W ocenie sądu, argumenty przedstawione w zaskarżonym rozkazie personalnym nie uzasadniają przyjęcia, że skarżąca w dniu [...] r. nie usprawiedliwiła swojej nieobecności na służbie.

Rozkaz personalny o pozbawieniu policjanta uposażenia lub jego części powinno poprzedzić postępowanie wyjaśniające, w którym organ ustali stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrane w sprawie dowody a następnie podporządkuje go pod określoną normę prawną.

W niniejszej sprawie jedyną okolicznością w sprawie bezsporną i nie kwestionowaną przez strony jest nieobecność skarżącej w służbie od dnia [...] r., potwierdzona zwolnieniem lekarskim.

Z treści rozkazu nie wynika natomiast, w oparciu o które dowody organ bezspornie ustalił, że nieobecność skarżącej w służbie w dniu [...] r. była nieusprawiedliwiona oraz, że faktycznie nie złożyła rozkazu dotyczącego udzielania urlopu oraz że nie wyrażono zgody na ten urlop.

W aktach sprawy znajduje się lista obecności funkcjonariuszy Wydziału [...] KMP S. na grudzień 2017 r., grafik służby tego Wydziału na grudzień 2017 r. oraz notatki służbowe nadkomisarz M. B.

i komisarz I. C.. W aktach sprawy brak jest natomiast raportu skarżącej, dotyczącego udzielenia urlopu w dniu [...] r.

Rzeczą organu w niniejszej sprawie była ocena, czy skoro rzeczony raport zaginął czy nie został sporządzony, to istnieje możliwość ustalenia - w oparciu zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz dokonane ustalenia, że w dniu [...] r. rzeczywiście miała miejsce nieusprawiedliwiona nieobecność skarżącej w służbie, skutkująca pozbawieniem policjantki prawa do uposażenia za ten dzień.

Organ, co wynika z treści zaskarżonego rozkazu personalnego, oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na wyjaśnieniach komisarz I. C., zawartych w notatce służbowej z dnia 16 kwietnia 2018 r. i dał wiarę jedynie tym wyjaśnieniom. Nie wskazał natomiast z jakiego powodu nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącej, które są spójne i logiczne. Pozostałe dowody bądź to jedynie wymienił lub całkowicie je pominął.

W ocenie sądu, ustalenie stanu faktycznego sprawy wyłącznie w oparciu o notatkę służbową, której treść nie wskazuje, czy skarżąca dopełniła formalności związanych z urlopem w dniu [...] r. i złożyła raport o udzielenie urlopu, lecz zawiera wyjaśnienia dotyczące korygowania nieprawidłowości popełnionych przez autorkę notatki przy odnotowywaniu danych dotyczących nieobecności policjantów w służbie, jest niewystarczające do wydania rozkazu personalnego o pozbawieniu policjanta prawa do uposażenia.

Znamienne w treści notatki jest wyjaśnienie, że komisarz I. C. w liście obecności za miesiąc grudzień 2017 r. przy nazwisku skarżącej wpisała symbol "W" jako odebrane nadgodziny "nie zdając sobie sprawy, że będzie to przedmiotem odrębnego postępowania". W świetle treści notatki istotną dla rozstrzygnięcia sprawy lecz nie wyjaśniona przez organ stała się kwestia zamiennego stosowania pojęć: tzw. wolnego za nadgodziny i urlopu.

Skarżąca na rozprawie wyjaśniła, że sprawując funkcję kierowniczą nie miała prawa do nadgodzin, tymczasem organ tego nie wyjaśnił przyjmując wyjaśnienia komisarz C. o dniu wolnym za nadgodziny.

Skoro organ oparł swoje rozważania wyłącznie na notatce komisarz C. z dnia

16 kwietnia 2018 r. to w istocie nie wiadomo, czy przedmiotem postępowania była nieusprawiedliwiona nieobecność skarżącej w służbie, skutkująca pozbawieniem jej 1/30 uposażenia, czy wyjaśnienia odnośnie wykonywania obowiązków służbowych przez jej autorkę.

Organ nie pochylił się również nad treścią notatek nadkomisarz M. B. z dnia [...] r. Z treści pierwszej z nich wynika, że skarżąca była nakłaniana do ponownego sporządzenia raportu dotyczącego urlopu na dzień [...] r. W toku postępowania nie wyjaśniono jednak, czy raport ten miał zostać sporządzony w miejsce utraconego (zaginionego), czy też w innym, bliżej nie wyjaśnionym celu. Treść drugiej notatki zawiera zaprzeczenie komisarz C. , że skarżąca rozmawiała z nią o dniu wolnym od służby. Okoliczność ta również wymaga wyjaśnienia.

Pozbawienia policjanta uposażenia w oparciu o przepis art. 126

ust. 1 i 2 ustawy o Policji jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy organ prawidłowo ustali stan faktyczny sprawy w oparciu o zebrane dowody.

Zdaniem sądu, ustalenia organu są niewystarczające do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ nie wyjaśnił bowiem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności powodu wpisania przez komisarz C. w liście obecności, że skarżąca w tym dniu korzystała z dnia wolnego, powodów nakłaniania skarżącej przez nadkomisarz B. w maju 2018 r. do sporządzenia nowego raportu dotyczącego urlopu na dzień [...] r., oraz zasad obiegu dokumentów, skoro twierdził, że skarżąca nie otrzymała potwierdzenia złożenia raportu o udzielenie urlopu.

O ile dokonanie niepodważalnych ustaleń na okoliczność nieusprawiedliwionej nieobecności policjantki w służbie będzie niemożliwe, organ powinien rozważyć umorzenie postępowania.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w S., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w S. albowiem rozstrzygniecie organu I instancji obarczone jest tymi samymi wadami co rozstrzygniecie organu odwoławczego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy wezmą pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu, którą są związane na podstawie art. 153 p.p.s.a.