Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 754/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: poz. 1.3, poz. 6.1.1., Ip 1.3  załącznika nr 3, art. 92a ust. 1, ust. 6, art. 92c ust. 1, art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 3 ust. 1pkt 2, art. 93 ust. 3,
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 8 art. 3 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 102 poz 1 art. 3, art. 16 ust. 1, art. 2 ust. 1 lit.a, art. 3 lit. h
law: Rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów  socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również  uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Tekst mający znaczenie dla EOG).
journal: Dz.U.UE.L 1985 nr 370 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Protokolant specjalista Ewa Bogulak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez spółkę działającą pod firmą "A" spółka z o.o. z siedzibą w P. ( dalej skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] lipca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w kwocie [...] zł i za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące w kwocie [...] zł według - poz. 1.3. i poz. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.).

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...].03.2014 r., funkcjonariusze celni Izby Celnej we W. przeprowadzili na drodze krajowej nr[...], w m. K. w powiecie s., kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki C. o nr rej. [...]i przyczepy o nr rej.[...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej [...] t, prowadzony przez T. M.. Podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz drogowy była firma "A" sp. z o.o w P.. Właścicielem pojazdu samochodowego była spółka leasingowa [...] sp. z o.o. Oddział w P., natomiast właścicielem przyczepy była spółka "A". Przesłuchiwany w trakcie kontroli w charakterze świadka kierowca zeznał m.in., że jechał z okolic M. do P. po papier toaletowy, a w spółce zatrudniony jest jako kierowca-magazynier. W wyniku kontroli, na okoliczność której sporządzono protokół, funkcjonariusze stwierdzili wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

W trakcie prowadzonego postępowania sprawdzającego, na podstawie informacji uzyskanej z Urzędu Miasta P. ustalono, że spółka nie posiada licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy. Posiada natomiast zaświadczenie na przewozy drogowe rzeczy na potrzeby własne wydane dnia [...].03.2014 r. po dokonaniu kontroli, która miała miejsce w dniu [...].03.2014 r., a wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do Urzędu Miasta w dniu [...].03.2014 r.

Postanowieniem z dnia [...].05.2014 r., Naczelnik Urzędu Celnego we W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie kontrolowanego przewozu drogowego. Wezwano stronę do przedłożenia wyjaśnień dotyczących okoliczności powstania stwierdzonych w trakcie kontroli naruszeń, a także dowodów potwierdzających prawo dysponowania przez spółkę pojazdem samochodowym oraz umowy o pracę zawartej z kierowcą. Strona odpowiedzi na pismo urzędu nie udzieliła. Postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. poinformowano stronę o przysługującym jej prawie do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów. Strona z przysługującego jej prawa nie skorzystała.

Na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] marca 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego decyzją nałożył karę pieniężną w wysokości: [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 4 pkt 6a ustawy o transporcie drogowym, przewozem drogowym jest transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3281/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006, str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem (WE) nr 561/2006." W myśl art. 4 lit. a tego rozporządzenia "przewóz drogowy" oznacza każdą podróż odbywaną w całości lub części po drogach publicznych przez pojazd, z ładunkiem lub bez, używanym do przewozu osób lub rzeczy. Organ dalej wywodził, że transport drogowy został zdefiniowany w art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym jako krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy; określenie to, zgodnie z art. 4 pkt 3 lit. a, obejmuje również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W punkcie tym (art. 4 pkt 4 ustawy) został zdefiniowany niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne, jako każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych, z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz rzeczy z przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d)nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Według organu, biorąc pod uwagę dokonane w trakcie kontroli i prowadzonego postępowania ustalenia, należy stwierdzić, że przesłanki uznania kontrolowanego przewozu za przewóz drogowy rzeczy na potrzeby własne zostały spełnione, albowiem: - przewóz drogowy wykonywany był przez spółkę pomocniczo w stosunku do jej działalności gospodarczej (jak ustalono na podstawie informacji zawartych na internetowej stronie spółki hurtowy handel środkami utrzymania czystości mieści się w zakresie podstawowej jej działalności gospodarczej, a według danych zawartych w bazie REGON, przeważającym rodzajem działalności spółki wg kodu [...] jest "sprzedaż hurtowa niewyspecjalizowana"), - pojazd samochodowy, jak wynika z zeznań kierowcy, prowadzony był przez pracownika spółki, - prawo dysponowania przez spółkę pojazdem samochodowym należącym do firmy leasingowej nie budzi zdaniem organu wątpliwości.

Dalej organ uzasadniał, że zgodnie z przepisem art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, natomiast przepis art. 33 ust. 8 stanowi, że "zaświadczenie na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy oraz wypis lub wypisy z zaświadczenia wydaje właściwy dla siedziby przedsiębiorcy starosta na czas nieokreślony". Obowiązek uzyskania zaświadczenia, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy przewozów drogowych wykonywanych przez przedsiębiorców posiadających uprawnienia do wykonywania transportu drogowego – licencję(art. 33 ust. 1 pkt 3 ustawy).

Spółka w dniu kontroli wymaganego zaświadczenia nie posiadała; nie była również zwolniona z posiadania zaświadczenia przez posiadanie licencji.

Kolejnym stwierdzonym podczas kontroli naruszeniem warunków wykonywania przewozu drogowego w ocenie organu było jego wykonywanie pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. art. Według przepisu art.3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. UE L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8 ze zm.), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 lit. a, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza 3,5 t. Dopuszczalna masa całkowita (dmc) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła [...] t ([...] t dmc pojazdu samochodowego + [...] t dmc przyczepy), a więc zaistniał, zdaniem organu, wymóg wyposażenia pojazdu samochodowego w tachograf. Organ zważył, że wprawdzie przepis art. 3 lit. h stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej [...] t używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy, to w niniejszej sprawie nie można było uznać, iż przedmiotowy przewóz był niehandlowy, albowiem będąc przewozem na potrzeby własne odbywał się w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej.

Organ przywołał również treść przepisu art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ww. art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.

Jednakże stwierdził, że przesłanki wyłączające karanie przewidziane w powyższym przepisie, w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione. Dlatego w ocenie Naczelnika w świetle zgromadzonego materiału zostało udowodnione, że spółka naruszyła w dniu kontroli, warunki wykonywania przewozu drogowego poprzez wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Organ odwołał się do treści art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy), zgodnie z którym wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia podlega karze pieniężnej w wysokości 8.000 zł (poz. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy), natomiast wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące podlega karze pieniężnej w wysokości 3.000 zł (poz. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy).Według art. 92a ust. 2 ustawy, suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych.

Po myśli art. 93 ust. 1 ustawy, karę pieniężną o której mowa w art. 92a ust. 1, nakłada w drodze decyzji administracyjnej, właściwy ze względu na miejsce wykonywanej kontroli organ, którego pracownicy lub funkcjonariusze stwierdzili naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. W przedmiotowej sprawie kontroli dokonano w m. K. w powiecie s., w związku z czym właściwym miejscowo do nałożenia kary jest Naczelnik Urzędu Celnego we W. . Dlatego też na podstawie przywołanych przepisów Naczelnik postanowił jak w sentencji decyzji.

Od powyższej decyzji strona, złożyła odwołanie. Zarzuciła w nim naruszenie przepisów: - art. 7, 77, 78, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego;-art. 92a ust. 1 poprzez jego zastosowanie; - art. 92c ust. 1 poprzez jego niezastosowanie.

Podniosła, że organ celny nie ustalił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący. Dodała, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazano modelu samochodu marki C., który był przedmiotem kontroli. Wyjaśniła również, że nie wyrażała zgody na wykonywanie przewozu wraz z przyczepą i nie mogła przewidzieć, że kierowca użyje zespołu pojazdów. Tym samym nie miała wpływu na powstałe naruszenia, a wobec tego zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wyłączająca jej odpowiedzialność. Wskazała także, że w celu zapobieżenia w przyszłości powtarzaniu się podobnych sytuacji, niezwłocznie po zdarzeniu wystąpiła o wydanie zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne. Do odwołania dołączono oświadczenie kierowcy z [...] sierpnia 2014 r., z którego wynika, że wykonując przejazd w dniu [...] marca 2014 r., doczepił do samochodu przyczepę bez wiedzy i zgody zarówno pracodawcy, jak i osób przełożonych.

Na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 4 pkt 4, art. 33 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), lp. 1.3 i 6.1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UE L 370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 2 ust. 1 lit. a, art. 3, art. 13 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 15 marca 2006 r. (Dz. Urz. UE. L 2006 Nr 102.1 z 11 kwietnia 2006 r.), po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W jego ocenie jest ona prawnie uzasadniona i znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ podniósł w uzasadnieniu, że strona nie neguje faktu dokonania przedmiotowego przewozu, a jedynie stwierdza, że nie zlecała, by nastąpiło to przy użyciu dołączonej do pojazdu przyczepy.

W ocenie organu odwoławczego w świetle ogólnych zasad dotyczących wykonywania przewozów pojazdami / zespołami pojazdów / o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony przedmiotowy przejazd miał charakter przewozu na potrzeby własne, albowiem spełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z definiującego ów przewóz art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Przewozu dokonywano więc z naruszeniem art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane dopiero po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do jego podstawowej działalności gospodarczej. Takim dokumentem strona w chwili kontroli nie dysponowała. Późniejsze wystąpienie o zaświadczenie, zdaniem organu, nie ma wpływu na fakt zaistnienia naruszenia, za które ustawodawca przewidział karę pieniężną w kwocie 8000 zł według lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Odnośnie konieczności posiadania tachografu zdaniem organu należy przywołać art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Stosownie do jego postanowień urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Wskazany art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 obejmuje: a) pojazdy używane do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km; b) pojazdy o dopuszczalnej maksymalnej prędkości nie przekraczającej 40 km/h;c) pojazdy będące własnością sił zbrojnych, służb obrony cywilnej, straży pożarnej i sił odpowiedzialnych za utrzymanie porządku publicznego, lub wynajmowane przez nie bez kierowcy, gdy przewóz wykonywany jest w związku z zadaniami powierzonymi tym służbom i pozostaje pod ich kontrolą; d) pojazdy używane w razie wypadków lub do prowadzenia działań ratunkowych, w tym pojazdy używane w niehandlowym przewozie pomocy humanitarnej; e) pojazdy specjalistyczne używane do celów medycznych; f)pojazdy specjalistyczne pomocy drogowej poruszającymi się w promieniu 100 km od swej bazy; g) pojazdy poddawane próbom drogowym do celów rozwoju technicznego lub w ramach napraw albo konserwacji oraz pojazdy nowe lub przebudowane, które nie zostały jeszcze dopuszczone do ruchu; h) pojazdy lub zespoły pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 tony używane do niehandlowego przewozu rzeczy; i) pojazdy użytkowe o statusie pojazdów zabytkowych zgodnie z przepisami państwa członkowskiego, w którym są użytkowane, wykorzystywane do niehandlowych przewozów osób lub rzeczy.

W ocenie organu w rozpatrywanym przypadku nie występuje żadna z przywołanych wyżej sytuacji, a skoro tak, nie znajdują zastosowania wyłączenia przewidziane w ww. art. 3 rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. W szczególności w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organ celny ma prawo po myśli art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, mieści się ustalenie, że wobec niekwestionowanego przez stronę wyjazdu kierowcy po papier toaletowy, przy jednoczesnym uwzględnieniu profilu działalności spółki, wykonywany przewóz miał handlowy charakter.

Organ odwoławczy nie stwierdził również zaistnienia sytuacji, o której mowa w art. 13 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 (w związku z art. 3 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 3821/85 oraz art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - Dz. U. nr 92, poz. 879 ze zm.), wyłączającym stosowanie przepisów art. 5 - 9 tego rozporządzenia.

Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące przewidziano karę pieniężną w kwocie 3000 zł (lp. 6.1.1. ww. załącznika nr 3).

Zdaniem organu II instancji Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie skorzystał przy tym z przepisu art. 92a ust. 2 ustawy, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych.

Organ odwoławczy nie znalazł przy tym podstaw do zastosowania rozwiązań przewidzianych art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

Z przepisu art. 92c ust. 1 wynika, że przedsiębiorca miał wpływ na zachowanie kierowcy naruszającego prawo wówczas, gdy mógł je przewidzieć i temu nie zapobiegł. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ zważył, że strona powinna przedłożyć dowody na okoliczności objęte hipotezą omawianego przepisu, z których wynikałoby, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia prawa przez kierowcę pojazdu lub że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń czy okoliczności, których nie mogła przewidzieć.

Dyrektor Izby Celnej podzielił pogląd, że nie mogą zwolnić strony z odpowiedzialności takie okoliczności, jak brak bezpośredniego wpływu na kierowcę w trakcie wykonywania przewozu. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, co jednak nie może oznaczać zwolnienia go z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Dlatego też profesjonalny przewoźnik nie może skutecznie bronić się argumentem, że tego typu zdarzeń czy okoliczności nie mógł przewidzieć / skontrolować.

Strona nie wykazała, że dołożyła należytej staranności, to znaczy, że uczyniła wszystko czego można było od niej rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Brak jest w sprawie jakichkolwiek dowodów - na przykład z przeprowadzonych szkoleń, kontroli czy dyscyplinowania kierowcy, z dokumentów, które potwierdzą, że poszczególne zadania przewozowe były starannie zaplanowane i zorganizowane w taki sposób, aby realizujący je kierowca miał możliwość przestrzegać podczas pracy przepisów.

W ocenie organu strona dołączyła wprawdzie do odwołania oświadczenie kierowcy, że samowolnie (bez wiedzy przedsiębiorcy) podłączył on przyczepę, jednak świadczy to jedynie o braku nadzoru nad dysponowaniem ww. sprzętem ze strony spółki, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż w chwili kontroli kierowca oprócz przyczepy dysponował również jej dokumentem rejestracyjnym. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania kierowcy i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Powinnością przedsiębiorcy jest także kontrolowanie wykonania powierzonych kierowcy obowiązków. Strona godząc się na dokonanie przewozu drogowego zespołem pojazdów niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące oraz bez wymaganego zaświadczenia na przewozy własne uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje.

Ustosunkowując się do kwestii związanej z niewskazaniem w zaskarżonej decyzji przez organ pierwszej instancji modelu samochodu marki C. organ podniósł, że fakt ten nie ma wpływu na prawidłowość wymierzenia stronie kar pieniężnych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia określając markę przedmiotowego samochodu (C.) podano bowiem jednoznacznie go identyfikujący numer rejestracyjny. Ponadto w aktach sprawy znajduje się fotokopia dowodu rejestracyjnego oraz zdjęcia tego auta.

Organ zwrócił uwagę, że strona zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie w żaden sposób nie współdziałała z organem celnym pierwszej instancji przy jej wyjaśnianiu.

W sprawie zasadnie wymierzono spółce kary pieniężne za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego spółka zaskarżyła w całości decyzję organu odwoławczego, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania - art. 138 kpa w związku z art. 7, 8, 12, 77 § 1, 80 kpa mające wpływ na treść decyzji polegające na niedokładnym wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego, niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz jego dowolnej, niewszechstronnej ocenie, poprzez: - brak uwzględnienia, że kierowcy (pracownicy) skarżącej dysponują dowodami rejestracyjnymi pojazdów firmowych w celu transportu towarów, ale tylko w zakresie do 3,5 t i tylko za konkretnym upoważnieniem lub zgodą skarżącej, - brak uwzględnienia, że zarówno pojazd samochodowy, jak i przyczepa, którymi dokonywany był przejazd w dniu [...] marca 2014 roku miały poniżej [...] tony i ich łączne użycie przez T. M. pozostawało poza wiedzą i zgodą skarżącej, - niewłaściwe zinterpretowanie oświadczenia złożonego przez kierowcę pracownika skarżącej T. M., co doprowadziło do błędnego uznania, że skarżąca ponosi odpowiedzialność za dokonany przez T. M. przewóz drogowy rzeczy, - brak przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania w charakterze świadka kierowcy pracownika skarżącej T. M., podczas gdy właściwa ocena powyższych okoliczności i przeprowadzenie w.w. dowodu: - pozwoliłoby na wyjaśnienie przez organ okoliczności w jakich doszło do przeprowadzenia kontroli, przewozu dokonanego przez T. M. w dniu [...] marca 2014 roku wraz z użyciem przyczepy, a w konsekwencji spowodowałaby nieobciążenie skarżącej karą pieniężną; 2.mające wpływ na wynik sprawy obrazę przepisów prawa materialnego:- art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego zastosowanie i nałożenie kary pieniężnej na skarżącego, podczas gdy organ w okolicznościach niniejszej sprawy powinien zastosować art. 92 c ust. 1 pkt 1) tej ustawy i wszczęte postępowanie umorzyć, - art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędną wykładnię i brak zastosowania w niniejszej sprawie, podczas gdy właściwa wykładnia doprowadziłaby do jego zastosowania i uznania, że do przewozu drogowego objętego niniejszą sprawą nie ma zastosowania ta ustawa, co w konsekwencji doprowadziłoby do uznania, że kara pieniężna została nałożona na skarżącą nieprawidłowo. Wobec powyższego strona skarżąca wniosła:

1.na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ppsa oraz art. 135 ppsa o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji (poprzedzającej jej),

2.na podstawie art. 106 § 3 ppsa o dopuszczenie nowych dowodów w postaci oświadczenia pracownika, zarządzenia pracodawcy na okoliczność ustalenia okoliczności w jakich doszło do przewozu przez T. M. w dniu [...] marca 2014 roku, organizacji pracy w siedzibie skarżącej i zasad tam ustanowionych, w zakresie użycia przez kierowców pojazdów służbowych,3.na podstawie art. 200 ppsa o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego - według norm przepisanych,4.na podstawie art. 61 § 3 ppsa o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy administracji ustaliły stan faktyczny niezgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie dokonały niewłaściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Mając to na uwadze, zasadne, zdaniem skarżącej, jest dopuszczenie wnioskowanego dowodu w postaci oświadczenia pracownika i zarządzenia pracodawcy. Oświadczenie pracownika-kierowcy T. M. potwierdza przebieg wydarzeń w dniu [...] marca 2014 roku, a więc fakt, że użycie przyczepy nastąpiło bez wiedzy, a także zgody skarżącej. Powyższe znajduje oparcie w dołączonym zarządzeniu pracodawcy z dnia [...] marca 2012 roku i pokazuje, że T. M.i zdawał sobie sprawę z funkcjonujących u swojego pracodawcy zasad użycia pojazdów służbowych, co z kolei wskazuje, że skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za jego świadome działania sprzeczne tym zasadom. Przedłożone dokumenty nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie, a są istotne do wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dalej skarżąca podnosiła w skardze, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nałożenie kary pieniężnej wysokości [...] zł. Skarżąca nie zgadza się z nałożeniem na nią kary pieniężnej. Z uwagi na fakt, że w budżecie skarżącej kwota [...] zł jest kwotą znaczną (stanowi [...] część kapitału zakładowego, zysk spółki za ostatni rok obrotowy wyniósł [...] zł), to wyegzekwowanie zapłaty kwoty lub jej egzekwowania w drodze przymusowej groziłoby spowodowaniem dla skarżącej trudnych do odwrócenia skutków i naruszenia jej płynności finansowej. Dlatego, zdaniem skarżącej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadniony.

Dalej w skardze skarżąca wskazała, że organ przeprowadził postępowanie dowodowe w sposób niepełny, niewszechstronny, z naruszeniem 7, 8, 12, 77 § 1, 80 kpa, co doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego.

Każde użycie pojazdów należących do skarżącej odbywa się na wyraźny wniosek lub za jej upoważnieniem (zgodą), w sytuacji, gdy inicjatywa co do tego pochodzi od kierowcy- pracownika. Przy czym za każdym razem przewozy (z towarem lub bez) dokonywane są przez pojazdy o masie nieprzekraczajacej 3,5 ton. Jeżeli chodzi o procedurę wykonywania tych transportów, to dowody rejestracyjne pojazdów nie są przechowywane osobiście przez pracodawcę, gdyż nie zawsze jest on w siedzibie firmy, w związku z czym, w przypadku potrzeby użycia pojazdu lub pojazdów, podczas nieobecności pracodawcy, taki przewóz byłby niemożliwy. Samą zgodę lub upoważnienie pracodawcy pracownik-kierowca uzyskuje w formie telefonicznej lub mailowej, jeżeli pracodawcy nie ma na miejscu. Po zakupie przez skarżącą przyczepy, w dniu [...] marca 2012 roku pracodawca wprowadził instrukcję dotyczącą wykonywania przewozów przy użyciu pojazdów skarżącej.

Dlatego fakt, że kierowca-pracownik dysponował podczas przewozu w dniu [...] marca 2014 roku dowodem rejestracyjnym obu pojazdów (samochodu i przyczepy), nie można uznać, wbrew twierdzeniom i mylnej interpretacji organu, za dowód odpowiedzialności skarżącej za kierowcę, a także za właściwy dobór osób współpracujących. Kierowca samowolnie zabrał przyczepę do wykonania przewozu w dniu [...] marca 2014 roku. Nie zmienia tego fakt, że miało to miejsce w województwie d.. Co więcej, należy zaznaczyć, że zarówno samochód, jak i przyczepa pojedynczo nie przekraczały masy 3,5 ton.

Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 roku, sygn. akt III ARN 55/94 (LexPolonica nr 298366, OSNAPiUS 1995, nr 7, poz. 83 oraz wyrokiem NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99, Lex nr 54171) Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kp.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kp.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 kp.a.)". Powyższe ma niezmiernie istotną wymowę, wobec faktu, że organ otrzymując oświadczenie kierowcy nie próbował wyjaśnić okoliczności tej sprawy, a tylko arbitralnie stwierdził i uznał, że przewóz miał charakter handlowy i był dokonany przez skarżącą na potrzeby własne. Takie zachowanie organu nie może zasługiwać na aprobatę i winno zostać potraktowanie jako naruszenie procedury administracyjnej skutkującej uchyleniem decyzji.

Odnosząc się natomiast do podanego przez organ wyroku NSA z 28.01.2011 r., sygn. akt II GSK 118/10,zdaniem skarżącej należy zaznaczyć, że w tym orzeczeniu NSA stwierdził, iż: " (...) nie można generalnie uznać za okoliczność wyłączającą odpowiedzialność podmiotu wykonującego transport drogowy brak możliwości kontroli kierowcy w czasie gdy wykonuje on transport drogowy. Stosownie bowiem do art. 93 ust. 7 u.t.d. przepisów o nałożeniu kary pieniężnej nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W powołanym przepisie chodzi więc o takie zdarzenia lub okoliczności, które nie są typowe i których przy dołożeniu należytej staranności przy organizacji pracy przedsiębiorstwa nie sposób przewidzieć. Przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie transportu drogowego ma możliwość i obowiązek przyjmowania optymalnych rozwiązań organizacyjnych, które zapewnią przestrzeganie przez osoby kierujące pojazdem przepisów o transporcie drogowym, w tym dotyczących czasu pracy kierowców. (...) Przedsiębiorca ma możliwość reagowania na działania osób, którymi posługuje się przy wykonywania transportu drogowego między innymi poprzez bieżącą kontrolę dokumentacji obrazującej czas pracy kierowcy i stosowanie, w przypadku stwierdzenia, naruszeń właściwych środków dyscyplinujących. Nie można przy tym wykluczyć, że w konkretnych przypadkach mimo dochowania przez przedsiębiorcę wszelkich aktów staranności dojdzie do naruszenia przepisów o transporcie drogowym. W takiej sytuacji podmiot wykonujący transport drogowy będzie mógł uwolnić się od odpowiedzialności, o ile zaistnieją przesłanki wymienione w art. 93 ust. 7 u.t.d. (...)"

Wobec powyższego, mając na uwadze podjęte przez skarżącą jako pracodawcę środki organizacyjne mające na celu wykonywanie przewozów zgodnie z przepisami, w szczególności ustawy o transporcie drogowym, należy uznać, że nie można przypisać skarżącej odpowiedzialności za naruszenie przez kierowcę przepisów ustawy o transporcie drogowym, a w związku z tym, że nałożenie kary pieniężnej na skarżącą było słuszne.

Naruszenie przepisów procedury spowodowało w ocenie skarżącej błędne ustalenie stanu faktycznego, to z kolei doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

Na podstawie art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym " Nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć ".

W niniejszej sprawie w dniu [...] marca 2014 roku kierowca wykonywał przewóz samochodem służbowym, do którego użył również przyczepy, czego dokonał bez zgody i wiedzy pracodawcy. Żadna z osób przełożonych pracownika nie wyraziła zgody i nie widziała, a tym bardziej nie zleciła wykonywania przewozu wraz z przyczepą w dniu [...] marca 2014 roku. Co więcej, pracodawca miał na uwadze funkcjonującą u niego instrukcję regulującą sposób użycia pojazdów służbowych, w której m. in. zabroniono dokonywać przewozów pojazdami o masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony.

Dlatego pracodawca - spółka zlecając wykonanie czynności (przewozu) pozostawała w uzasadnionym przekonaniu i przeświadczeniu, że zadanie to pracownik wykona tylko z użyciem samochodu ("w ramach masy 3,5 ton"). Pracownik użył przyczepy bez wiedzy i zgody pracodawcy - spółki, która nie miała wpływu na powstałe naruszenia, a także nie mogła ich przewidzieć. Powyższe przesłanki powodują również, że nie tylko kara za wykonywanie przewozu bez wymaganego zaświadczenia, ale i kara za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące jest nieuzasadniona i została nałożona niezgodnie przepisami.

Jest tak, bowiem do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, który jest podstawą zastosowania przez organ nałożonych kar pieniężnych, odnosi się art. 92 a ust. 6 tej ustawy, który z kolei wskazuje, że wykaz naruszeń tych obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Co więcej, niezależnie od powyższego należy zaznaczyć, że w przypadku przewozu samochodem (poniżej 3,5 ton) wraz z przyczepą (pustą), nie ma wymogu wyposażenia pojazdu w urządzenie rejestrujące.

Z tych względów, mając również na uwadze wcześniejsze (w zarzutach proceduralnych) rozważania dotyczące odpowiedzialności pracodawcy za użycie przez kierowcę przyczepy w niniejszej sprawie, do obu nałożonych kar pieniężnych zastosowanie winien znaleźć art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, dlatego wszczęte postępowanie należy umorzyć.

Przyjęcie zatem zgodnie ze stanem faktycznym, że pracownik-kierowca wykonywał przewóz za zgodą i wiedzą pracodawcy-skarżącej przy użyciu pojazdu do 3,5 tony, a przy użyciu przyczepy (której masa wraz z samochodem przewyższała 3,5 tony) bez zgody i wiedzy pracodawcy-skarżącej, powinno doprowadzić do stwierdzenia, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym i uznanie, że do przewozu drogowego dokonanego w dniu [...] marca 2014 roku przez T. M. ustawa o transporcie drogowym nie ma zastosowania. To z kolei prowadzi do wniosku, ze kara pieniężna nałożona na skarżącą jest nieuzasadniona.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej P.p.s.a. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W przypadku braku podstaw do jej uwzględnienia skarga podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

W ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzje wydane w tej, konkretnej sprawie przez organy obu instancji nie naruszają prawa procesowego ani materialnego.

Przedmiot postępowania w sprawie stanowiła decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] września 2014 r., którą utrzymano w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego we W. z dnia [...] lipca 2014 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł, za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia w kwocie [...] zł i za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące w kwocie [...] zł według - poz. 1.3. i poz. 6.1.1. załącznika nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1414 z późn. zm.).

Zaskarżona decyzja zapadła w trybie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej K.p.a. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły zaś m.in. przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j: Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zaznaczyć należy w pierwszym rzędzie, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednoznacznie przyjmuje się, iż finansowa odpowiedzialność administracyjnokarna ma – co do zasady – charakter obiektywny i opiera się na samym fakcie naruszenia (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 5 września 1995 r., III AZP 16/95, a także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 1994 r., SA/Lu 49/94; z dnia 14 października 1998 r., IV SA 1792/96 i z dnia 5 czerwca 2001 r., III SA 2661/00). Z uwagi na dolegliwość finansową, kary orzekane przez sądy wykazują podobieństwo do kar pieniężnych nakładanych przez organy administracji. Istota tkwi jednakże w odmiennych funkcjach, które spełniają obie formy represji państwa. Kara administracyjna nie jest bowiem odpłatą za popełniony czyn, lecz stanowi środek przymusu, służący zapewnieniu realizacji wykonawczo zarządzających zadań administracji. W konsekwencji przyjąć należy, że istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar pieniężnych należy zatem rozstrzygać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Dlatego też – co do zasady – bez znaczenia są okoliczności, skutkiem których podmiot wykonujący transport drogowy dopuścił się nieprawidłowości, albowiem organy administracji nie są upoważnione do ustalania i oceny przyczyn powstałych naruszeń prawa, lecz mają za zadanie jedynie stwierdzenie zaistniałych skutków.

Podkreślić również należy, że decyzje administracyjne nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów prawnych regulujących sprawy transportu drogowego mają charakter szczególny, gdyż są wydawane w ramach tzw. uznania związanego, nie stwarzającego właściwym organom administracji praktycznie żadnych luzów interpretacyjnych. Odpowiedzialność administracyjna za dopuszczenie do konkretnego naruszenia, określonego zarówno w ustawie o transporcie drogowym, innych przepisach krajowych oraz przepisach unijnych, jest – co do zasady – oderwana od kwestii winy. Organ orzekający ma obowiązek stwierdzenia, czy nastąpiło naruszenie przepisów, bez wnikania, jakie były jego przyczyny i kto ponosi za to winę. Stwierdzenie określonego ustawą wykroczenia musi spowodować jego odpowiednią, zgodną z przepisami ustawy kwalifikację, a następnie – nałożenie kary w wymaganej tą ustawą wysokości.

Przechodząc do oceny legalności zakwestionowanej decyzji wskazać zatem należy, iż – zgodnie z przepisem art. 92a ust. 1 ustawy – podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust.1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik Nr 3 do cytowanej ustawy (art. 92a ust. 6).

Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywanego przewozu drogowego ponosi przedsiębiorca - podmiot faktycznie wykonujący ten przewóz, bez względu na to, czy ma zarejestrowaną działalność transportową.

W ocenie Sądu z akt sprawy jednoznacznie wynika, że stronie zasadnie wymierzono wskazane w decyzji kary pieniężne za popełnione uchybienia.

Zarzuty spółki, że organ celny nie ustalił stanu faktycznego w sposób wyczerpujący, że nie wyrażała zgody na wykonywanie przewozu wraz z przyczepą i nie mogła przewidzieć, że kierowca użyje zespołu pojazdów, a tym samym nie miała wpływu na powstałe naruszenia, wobec tego zaistniała sytuacja, o której mowa w art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wyłączająca jej odpowiedzialność nie zasługują na uwzględnienie.

Strona skarżąca nie neguje faktu dokonania przedmiotowego przewozu, a jedynie twierdzi, że nie zlecała, by nastąpiło to przy użyciu dołączonej do pojazdu przyczepy.

W ocenie Sądu z zebranego w sprawie materiału dowodowego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że dniu [...].03.2014 r., funkcjonariusze celni przeprowadzili na drodze krajowej nr [...], w m. K. w powiecie s., kontrolę dokumentów zespołu pojazdów składającego się z samochodu ciężarowego marki C. o nr rej. [...]i przyczepy o nr rej.[...], o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej wynoszącej [...] t.( [...]t dmc pojazdu samochodowego i [...] t dcm przyczepy), prowadzonego przez T. M.. Podmiotem wykonującym kontrolowany przewóz drogowy była firma "A" sp. z o.o w P. . Właścicielem pojazdu samochodowego była spółka leasingowa [...] sp. z o.o. Oddział w P., natomiast właścicielem przyczepy była spółka"A". Przesłuchiwany w trakcie kontroli w charakterze świadka kierowca zeznał m.in., że jechał z okolic M. do P. po papier toaletowy, a w spółce zatrudniony jest jako kierowca-magazynier. W wyniku kontroli, funkcjonariusze stwierdzili wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia oraz wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w świetle ogólnych zasad dotyczących wykonywania przewozów pojazdami / zespołami pojazdów / o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 tony przedmiotowy przejazd miał charakter przewozu na potrzeby własne, albowiem spełnione zostały wszystkie wymogi wynikające z definiującego ów przewóz art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym- niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Przewozu dokonywano więc z naruszeniem art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane dopiero po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej do jego podstawowej działalności gospodarczej. Takim dokumentem strona w chwili kontroli nie dysponowała, a późniejsze otrzymanie zaświadczenia, nie ma wpływu na fakt zaistnienia naruszenia, za które ustawodawca przewidział karę pieniężną w kwocie [...] zł według lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Wbrew twierdzeniom skargi art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Przewóz drogowy był wykonywany zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej 4,25t.

Zdaniem Sądu trafnie również organy ustaliły podczas kontroli naruszenie warunków wykonywania przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące. Według przepisu art.3 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. UE L nr 370 z dnia 31 grudnia 1985 r., str. 8 ze zm.), urządzenie rejestrujące jest instalowane i użytkowane w tych pojazdach zarejestrowanych w Państwie Członkowskim, które są wykorzystywane do przewozu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Pojazdy o których mowa w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz pojazdy, które wyłączono z zakresu stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85, ale które nie są już wyłączone z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 561/2006, muszą spełniać ten wymóg do dnia 31 grudnia 2007 r. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 lit. a, rozporządzenia (WE) nr 561/2006, rozporządzenie to ma zastosowanie do przewozu drogowego rzeczy, gdy dopuszczalna masa całkowita pojazdów łącznie z przyczepą lub naczepą przekracza [...] t. Dopuszczalna masa całkowita (dmc) kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła [...] t ([...] t dmc pojazdu samochodowego + [...] t dmc przyczepy), a więc zaistniał wymóg wyposażenia pojazdu samochodowego w tachograf. Słusznie organ zważył, że wprawdzie przepis art. 3 lit. h stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 561/2006 nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami lub zespołami pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 7,5 t używanymi do niehandlowego przewozu rzeczy, to w niniejszej sprawie nie można było uznać, iż przedmiotowy przewóz był niehandlowy, albowiem będąc przewozem na potrzeby własne odbywał się w ramach prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej. Za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące przewidziano karę pieniężną w kwocie [...] zł (lp. 6.1.1. ww. załącznika nr 3).

Zasadnie więc zastosowano przepis art. 92a ust. 2 ustawy, zgodnie z którym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...] złotych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organy administracji ustaliły stan faktyczny niezgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie dokonały niewłaściwej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Zdaniem skarżącej z wnioskowanego dowodu w postaci oświadczenia pracownika - kierowcy i zarządzenia pracodawcy wynika, że w dniu [...] marca 2014 roku użycie przyczepy nastąpiło bez wiedzy, a także zgody skarżącej. Powyższe znajduje oparcie w dołączonym zarządzeniu pracodawcy z dnia [...] marca 2012 roku i pokazuje, że kierowca zdawał sobie sprawę z funkcjonujących u swojego pracodawcy zasad użycia pojazdów służbowych, co z kolei wskazuje, że skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za jego świadome działania sprzeczne tym zasadom.

Istota sporu sprowadzała się więc do oceny czy podnoszone przez skarżącego okoliczności uzasadniały zastosowanie przepisu art. 92c ust. 1 ustawy.

Zdaniem skarżącej, podnoszone przez nią okoliczności i złożone dowody przemawiały za zastosowaniem art. 92c ustawy. Art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W ocenie Sądu organy dokonały właściwej subsumcji przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i unijnych rozporządzeń do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Odpowiedzialność pracodawcy wynikająca z art. 92a ustawy ma charakter administracyjny, nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zaprezentowane przez WSA w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 lipca 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/GL 104/13 (por. Lex 1355033).

Obowiązkiem pracodawcy jest nie tylko organizowanie pracy kierowców w taki sposób, aby ci mogli przestrzegać obowiązujących przepisów, ale również skuteczne kontrolowanie wykonywanych obowiązków. Zdaniem Sądu obecne zdobycze techniki pozwalają nie tylko na śledzenie trasy przejazdu, ale także kontrolę parametrów jazdy. Odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, co oznacza, iż pracodawca ponosi konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Wpływ przedsiębiorcy na pracę zatrudnionych przezeń kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu oświadczeń od kierowców o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło. Nie bez znaczenia są również środki dyscyplinujące. Przewoźnik winien zastosować takie rozwiązania organizacyjne w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na jego rzecz usługi kierowania pojazdem, aby pracownicy nie naruszali przepisów dotyczących przewozów drogowych. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia nr 3821/85 oraz przepisów rozporządzenia nr 561/2006, ustawy o transporcie drogowym. Rzeczą przedsiębiorcy jest zatem właściwy dobór osób współpracujących, zachowanie należytej staranności, właściwego systemu motywacyjnego, szkoleniowego, czy innego rodzaju środków dyscyplinujących (por. powołany wyżej wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 lipca 2013 r.).

Przepis art. 92c ust. 1 ustawy wskazuje na okoliczności o charakterze wyjątkowym i nadzwyczajnym, a więc na sytuacje powstałe w warunkach niezależnych od przedsiębiorcy, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Tych wyjątkowych sytuacji doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie może przewidzieć (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 1237/13 – http:www.nsa.orzeczenia gov.pl). Taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła i skarżąca nie udowodniła, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów ustawy, tj. wykonywania przewozu drogowego na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i pojazdem niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące.

Funkcjonowanie wewnętrznej organizacji pracy, stosunki panujące w przedsiębiorstwie i postępowanie kierowców w zakresie czasu pracy, czy właściwego używania urządzenia rejestrującego nie są, co do zasady, przesłankami egzoneracyjnymi w rozumieniu art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy i obciążają przedsiębiorcę (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1105/13 – Lex nr 1458349; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11- powołana wyżej strona internetowa.).

W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie zatem przyjęły, że to na podmiocie wykonującym przewozy drogowe ciąży obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wskazane w art. 92c ustawy przesłanki egzoneracyjne odnoszą się bowiem do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach podmiot nie mógł i nie był w stanie przewidzieć.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż z odpowiedzialności nie mogą zwolnić podmiotu prowadzącego przewóz rzeczy takie okoliczności, jak brak bezpośredniego wpływu na kierowcę w trakcie wykonywania przewozu, czy fakt, że posiada on odpowiednie kwalifikacje i przeszkolenie. Wykonywanie przewozu przez kierowcę najczęściej odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez podmiot, co nie może oznaczać zwolnienia go z odpowiedzialności za naruszenia, których dopuszcza się kierowca. Przepis art. 92c ust. 1 ustawy dla uwolnienia się od odpowiedzialności wymaga nie wykazania braku zawinienia po stronie przedsiębiorcy, ale udowodnienia podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia naruszeniom prawa przez kierowcę.

Reasumując, w dyspozycji powołanego przepisu nie mieszczą się sytuacje, które są wynikiem zachowania kierowcy, ale które bezpośrednio wynikają z braku właściwych rozwiązań organizacyjnych w zakresie dyscyplinowania osób wykonujących na rzecz przedsiębiorcy usługi kierowania pojazdem. Także kwestie właściwego doboru pracowników (ryzyko osobowe) nie mieści się w zakresie regulacji zacytowanych przepisów. Rzeczą przedsiębiorcy jest właściwy dobór osób współpracujących, tym bardziej, że to on odpowiada za dokonane przez kierowców naruszenia odnoszące się do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym.

W tym stanie rzeczy stanie rzeczy, organy orzekające w sprawie słusznie uznały, że skarżąca nie udowodniła zaistnienia przesłanek, o których stanowi art. 92c ust. 1 ustawy. Należy podzielić ocenę organu, że strona dołączyła do odwołania oświadczenie kierowcy, że samowolnie (bez wiedzy przedsiębiorcy) podłączył on przyczepę, jednak świadczy to jedynie o braku nadzoru nad dysponowaniem sprzętem ze strony spółki, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, iż w chwili kontroli kierowca oprócz przyczepy dysponował również jej dokumentem rejestracyjnym. Przedsiębiorca jest odpowiedzialny za działania kierowcy i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Powinnością przedsiębiorcy jest także kontrolowanie wykonania powierzonych kierowcy obowiązków. Strona godząc się na dokonanie przewozu drogowego zespołem pojazdów niewyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące oraz bez wymaganego zaświadczenia na przewozy własne uczyniła to na własne ryzyko, bezpośrednio przyczyniając się do powstania stwierdzonych naruszeń. Mogła bowiem i powinna przewidzieć, że poddana kontroli drogowej poniesie określone, negatywne konsekwencje.

Organy, wbrew zarzutom skargi wyjaśniły sprawę w zakresie pozwalającym na właściwe jej rozstrzygnięcie i w trakcie przeprowadzonego postępowania nie naruszyły przepisów postępowania. Powtórzyć należy, że ciężar wykazania zaistnienia przesłanek egzoneracyjnych, o których stanowi art. 92 c ust. 1 ustawy obciąża przewoźnika, a nie organ administracji. To bowiem w interesie przewoźnika i na jego rzecz ustawodawca ustanowił okoliczności zwalniające go z odpowiedzialności w ww. przepisie. Obarczenie organu obowiązkiem zebrania dowodów na okoliczności wskazane w przepisie art. 92c ust. 1 ustawy prowadziłoby także do nieuzasadnionej liberalizacji odpowiedzialności przewoźnika, zagrażając interesowi publicznemu, a w szczególności bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zgodzić należy się z organem, że jeżeli strona sama nie dostarczy dowodów uwalniających ją od odpowiedzialności i okoliczności zaistniałe w trakcie kontroli i przeprowadzonego postępowania na takowe nie wskazują, to organy orzekające w sprawie nie mają obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności wynikające z przepisu art. 92c ust. 1. Podkreślić trzeba również, że strona reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, nie nadesłała innych dowodów oraz nie wnosiła o przesłuchania konkretnych osób i na jaką okoliczność. Słusznie organ zwrócił uwagę, że strona zawiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie w żaden sposób nie współdziałała z organem celnym pierwszej instancji przy jej wyjaśnianiu. Natomiast zarzuty, dowody zgłoszone w skardze są spóźnione. Sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu lub podjęcia zaskarżonej czynności, a wynikającego z akt sprawy (art.133 p.p.s.a.)

Zdaniem Sądu okoliczności istotne dla sprawy zostały udowodnione na podstawie dowodów przeprowadzonych w toku kontroli drogowej, uzupełnionych o dowody zebrane w postępowaniu przed organem pierwszej i drugiej instancji. Dostrzec bowiem należy, że celem przepisów o transporcie drogowym jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego. Stąd też rejestrowanie rzeczywistej aktywności kierowcy, prędkości jazdy oraz innych parametrów przejazdu ma istotne znaczenie dla pozostałych uczestników ruchu drogowego. Z powyższych przyczyn niemożliwe jest przyjęcie stanowiska, że przedsiębiorca transportowy nie może odpowiadać za naruszenia przepisów o transporcie drogowym z tego powodu, że to pracownik dopuścił się naruszeń, na powstanie których nie miał wpływu. Skarżąca, działająca na rynku jako spółka z o.o., a więc profesjonalny przedsiębiorca, jest odpowiedzialna za działania pracownika i ponosi z tego tytułu ryzyko w ramach prowadzonej działalności gospodarczej i wykonywanych handlowych przewozów drogowych towarów, produktów. Na niej spoczywa również obowiązek sprawowania pieczy nad dokumentami, zezwoleniami, licencjami na przewozy, obowiązku posiadania tachografów, urządzeń rejestrujących, aktualizacji urządzeń rejestrujących w posiadanych przez przedsiębiorstwo pojazdach.

Podnieść również należy, że w myśl art.93 ust.3 ustawy o transporcie drogowym decyzja o nałożeniu kary pieniężnej staje się wykonalna z chwilą wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia o oddaleniu skargi.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.