Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 316/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody Z. na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej budynku przy ul. [...] kwotę [...]zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowalny i udzielił A. S. pozwolenia na budowę obejmującego zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w D. na lokal usługowy – salon fryzjersko-kosmetyczny i dobudowę schodów zewnętrznych. W uzasadnieniu organ obszernie opisał przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem strony z dnia [...] r. W konkluzji wskazał, że projekt budowlany został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia i jest zgodny z decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r.

2. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił ww. decyzję i odmówił Wnioskodawczyni udzielenia pozwolenia na budowę uznając, że nie dysponowała ona prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SA/Sz 351/18) uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] wskazując, że do wniosku o pozwolenie na budowę Skarżąca dołączyła oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, powołując się na uchwałę Wspólnoty Mieszkaniowej którą podpisało sześciu z ośmiu właścicieli lokali mieszkalnych (posiadających 0,6617% udziału w nieruchomości wspólnej) położonych w D. przy ul. [...].

4. W piśmie z dnia [...] r. do Wojewody, Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w D. wskazała, że uchylona decyzja Wojewody z dnia [...] r. była prawidłowa i jedynie słuszna. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2018 (sygn. akt II SA/Sz 351/18) Wspólnota uważa za niesprawiedliwy. Zdaniem Wspólnoty jej uchwała nr [...] z dnia [...] r. nie wyrażająca zgody na zmianę charakteru użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] i przekształcenia go na lokal użytkowy z wykonaniem koniecznych prac adaptacyjnych, nadal obowiązuje. Wspólnota Mieszkaniowa nie zgadza się ze stwierdzeniem Sądu, że organ odwoławczy powinien uwzględnić uchwałę z 2014 roku (najnowszą z uchwał, które dotyczą sprawy), sporządzoną osobiście przez skarżącą, ponieważ uchwała ta została podjęta niezgodnie z prawem. Brakuje na niej daty jej podjęcia i numeru kolejnego uchwały w danym roku. Ponadto, nie bez znaczenia jest okoliczność, że w obiegu krążą obecnie dwie różne kopie tej samej uchwały. Na jednej kopii widnieje data podjęcia uchwały, na drugiej takiej daty nie ma. Wnioskować z tego można, że Inwestor posługiwał się dwoma różnymi dokumentami. Zbierał podpisy osobiście, wpływając na starsze osoby, które nie miały nawet świadomości, co podpisują. W załączeniu Wspólnota przedłożyła pismo K. D., wnuczki i spadkobierczyni A. B., która stwierdziła, że babcia była bardzo chora i nawet nie wiedziała, o co chodzi, a pani S. widząc w jakim stanie jest starsza osoba, wykorzystała ten fakt w celu uzyskania korzyści w postaci podpisu. W sytuacji gdyby to zarząd wspólnoty zbierał podpisy pod uchwałą, sytuacja taka nie miałaby miejsca. Zgodnie z wyrokami sądów, uchwały wspólnot mieszkaniowych nie mogą być dowolnie zmieniane. Podjęta przez Wspólnotę uchwała z 2013 roku stanowi podstawę nabycia przez członków wspólnoty konkretnych praw. Zmiana tych praw czy ich uchylanie jest niezgodne z konstytucyjną ochroną praw nabytych. Uchwały, od chwili ich podjęcia, wiążą wszystkich właścicieli lokali i są wykonalne. Podjęcie drugiej uchwały (sporządzonej osobiście przez skarżącą) narusza istotny interes współwłaścicieli nieruchomości, ponieważ neguje wcześniejsze ustalenia i pozbawia współwłaścicieli praw, które nabyli rok wcześniej. Uchwałę można zmienić, gdy narusza ona prawo. Uchwała Wspólnoty z 2013 roku prawa nie naruszała, była jedynie niezgodna z interesem A. S., która przepisała treść uchwały z 2013 roku i zebrała pod nią na nowo podpisy. W obu uchwałach wymieniony jest taki sam zakres robót, nie wystąpiły w tej sprawie żadne nowe okoliczności. Poza uzyskaniem korzyści przez A. S., nie było więc żadnych powodów, które uzasadniałyby podejmowanie kolejnej uchwały. Budynek przy ul. [...] w D. jest budynkiem mieszkalnym w 100%, nie jest w nim prowadzona żadna działalność usługowa ani handlowa. Mieszkańcy budynku są przeciwni prowadzeniu w nim takiej działalności. Mają bardzo negatywne doświadczenia w związku z prowadzoną działalnością w innych sąsiednich budynkach. Uważają też, że pobudowane w sąsiednich budynkach schody zewnętrzne do lokali użytkowych zeszpeciły budynki i zakryły okienka piwniczne mieszkańcom lokali mieszkalnych. Z ich obserwacji wynika również, że prowadzona w sąsiednich budynkach nieuciążliwa działalność z czasem przekształcała się zazwyczaj w uciążliwą (mieszkańcy sąsiednich budynków nie mogli z tym już niestety nic zrobić). Wspólnota Mieszkaniowa ma więc uzasadnione powody, by obawiać się, że w lokalu A. S. (wbrew obecnym deklaracjom) mógłby po pewnym czasie powstać lokal z alkoholem. Oznaczałoby to, że brama budynku, a także wszystkie korytarze, przejścia i zaułki podwórka zamieniłyby się w jeden wielki szalet i miejsca raczenia się trunkami. Dla A. S. nie byłby to z pewnością żaden problem, ponieważ w budynku tym nie mieszka. O tym, że może nie liczyć się z dobrem pozostałych właścicieli mieszkań świadczy to, że w lokalu którego jest właścicielką, wykonała bezprawnie centralne ogrzewanie gazowe i nielegalnie podłączyła się do cudzego przewodu spalinowego, powodując zagrożenie dla życia mieszkańców całego budynku. Do dnia dzisiejszego nie zrobiła tego, co ma to zagrożenie zlikwidować. Kolejna kwestia to to, iż Sąd nie uznał argumentu organu odwoławczego, że w sprawie lokalu którego dotyczy pozwolenie na budowę, prowadzone jest postępowanie przez organ nadzoru budowlanego w M., w stosunku do robót objętych projektem i wnioskiem o pozwolenie na budowę. Sąd powołał się przy tym na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) w M. z dnia [...] roku, w którym PINB stwierdził wykonanie decyzji z dnia [...] roku informując, że zakończone zostało postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego. Z tego oświadczenia wynika, że decyzja została wykonana zanim ją wydano. Tymczasem postępowanie przed organem nadzoru budowlanego w M. nie zostało zakończone. W sprawie zostały wydane kolejno następujące decyzje:

1) PINB w M. decyzją z dnia [...] r. nakazał A. S. doprowadzenie obiektu (części wspólnych budynku) do stanu poprzedniego poprzez:

- zamurowanie otworu drzwiowego z przedsionka do pokoju z odtworzeniem przewodów kominowych i ich ciągłości z pomieszczeń piwnicznych,

- odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego z pokoju przy klatce schodowej do pokoju przejściowego.

2) Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. S. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję PINB w M. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji ze wskazaniem, że należy w tej sprawie wydać dwie odrębne decyzje, jedną dotyczącą odtworzenia kominów, drzwi wewnętrznych i drugą dotyczącą wykonanego samowolnie centralnego ogrzewania gazowego.

3) PINB w M. decyzją z dnia [...] roku nakazał doprowadzenie części wspólnych obiektu do stanu poprzedniego, poprzez

- zamurowanie otworu drzwiowego z przedsionka do pokoju z odtworzeniem przewodów kominowych i ich ciągłości z pomieszczeń piwnicznych,

- odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego z pokoju przy klatce schodowej do pokoju przejściowego.

W decyzji podano, że w sprawie instalacji gazowej w lokalu prowadzone jest odrębne postępowanie.

Wspólnota Mieszkaniowa złożyła do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. dwie skargi na opieszałość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M., pierwszą z dnia [...] r., a drugą z dnia [...] r. w sprawie braku działania, dotyczącego realizacji decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] roku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. pismem z dnia [...] roku zobowiązał PINB w M. do wykonania w całości decyzji z dnia [...] roku.

4) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] roku nakazał A. S. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez:

- dokończenie montażu instalacji gazowej wraz z montażem kotła gazowego w pomieszczeniu gospodarczym oraz zewnętrznego przewodu kominowego odprowadzającego spaliny ponad dach budynku od strony podwórza,

- wykonanie wentylacji w pomieszczeniu, gdzie zostanie zamontowany kocioł gazowy oraz zapewnienie wentylacji w pomieszczeniach na trasie przewodów gazowych.

Termin wykonania decyzji PINB w M. określono na [...] roku. Do dnia [...] r. decyzja PINB w M. z dnia [...] roku nie została wykonana. Nie został wykonany zewnętrzny komin do odprowadzania spalin ponad dach budynku z lokalu A. S.. Oczywistym jest, że w momencie wydawania pozwolenia na budowę, postępowanie administracyjne dotyczące samowoli budowlanej nie zostało zakończone. Decyzja PINB w M. została wydana miesiąc po wydaniu przez Starostę M. pozwolenia na budowę i postępowanie przed organem nadzoru budowlanego nie zakończyło się.

5. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. nr [...], po ponownym rozpoznaniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił, że wniosek o pozwolenie na przedmiotową przebudowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania Inwestor złożył w dniu [...] r. Projekt budowlany dołączony do wniosku został skorygowany w dniu [...] r. na podstawie decyzji Burmistrza Miasta D. z [...] r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Projekt budowlany zaopiniowano pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych oraz zgodności z przepisami bezpieczeństwa higieny pracy, ergonomii, oraz pod względem sanitarno- higienicznym. Do projektu budowlanego załączono informację BIOZ, załączono ekspertyzę techniczną wykonaną przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, który potwierdził przydatność istniejącego stanu technicznego budynku do potrzeb zamierzonej adaptacji. Projektant do projektu załączył zaświadczenie o przynależności do właściwej izby inżynierów budownictwa w myśl art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, oraz oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego.

Ponadto Z. Wojewódzki Konserwator Zabytków postanowieniem z [...] r. pozytywnie uzgodnił planowaną inwestycję. Zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołał się na zgodę Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w D. wyrażoną w uchwale z [...] r., która nie została zaskarżona do sądu powszechnego. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku o sygn. akt II SA/Sz 351/18, wydanym w niniejszej sprawie, inwestor składając wniosek z [...] r. o pozwolenie na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powołując się na dokument oznaczony jako uchwała, który został podpisany przez sześciu z ośmiu właścicieli lokali (posiadających 0,6617 % udziału w nieruchomości). Oznacza to, że większość właścicieli lokali położonych w nieruchomości przy ul. [...] w D., udzieliła zgody współwłaścicielom lokalu mieszkalnego nr [...] na zmianę charakteru użytkowania tego lokalu i przekształcenia go na lokal użytkowy, w którym prowadzony będzie salon fryzjersko-kosmetyczny oraz na budowę schodów zewnętrznych i wejścia do lokalu, a także zamurowanie istniejących drzwi z klatki. Z tego względu organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenie na budowę obejmującą zmianę sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal usługowy - salon fryzjersko-kosmetyczny i dobudowę schodów zewnętrznych.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na tę decyzję Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] w D. (dalej przywoływana jako: "Skarżąca") wniosła o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 8, 10 § 1, 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 K.p.a., co miało istotny wpływ na wydanie zaskarżonej decyzji. Wspólnota zarzuciła Organowi odwoławczemu nie uwzględnienie wniosków dowodowych w ponownie przeprowadzonym postępowaniu, nie zebranie materiałów w sposób wyczerpujący i nie uwzględnienie nowych okoliczności faktycznych w sprawie, na ustaleniu których powinno być oparte rozstrzygniecie.

Zarzuciła także nie wzięcie pod uwagę innego zakresu robót niż wymienione w decyzji Organu I instancji. Wniosek Inwestora o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę dotyczył zmiany sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego na lokal usługowy, salon fryzjersko-kosmetyczny i dobudowę schodów zewnętrznych. W załączonym do wniosku projekcie budowlanym został przedstawiony całkiem inny zakres robót, czego Organ administracji budowalnej nie dopatrzył się. Uzasadnia to uchylenie decyzji Organu I instancji. Na podstawie projektu mają być wyburzone dwie ściany nośne, wyburzone dwa kolejne przewody spalinowe w ścianie nośnej między przedpokojem a pokojem środkowym, wszystko bez wiedzy i zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. Zakres robót tak istotnych dla budynku, bo dotyczy ścian nośnych, powinien być uwzględniony w zakresie robót wymienionych w tytule pozwolenia. Przyjęty zakres robót zagraża użytkowaniu budynku i grozi jego zawaleniem. Przewody spalinowe przewidziane do wyburzenia nie są naniesione na projekt, bo projektant tego nie ustalił. Przedłożony projekt nie zapewnia spełnienia wymagań z art. 5 ust. 1 Prawa budowalnego, nie zapewnia bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania. Aspekty te nie zostały uwzględnione w dokumentacji projektowej.

Wskazano, że Wspólnota Mieszkaniowa przez kilka lat domagała się odtworzenia rozebranych wcześniej przez inwestorkę kominów, aby obecnie przez brak kompetencji projektanta realizującego jej zlecenie, pozbyć się kolejnych dwóch czynnych przewodów kominowych. W ocenie Skarżącej osoba, która sporządziła projekt, a także sprawdzająca, powinny ponieść odpowiedzialność zawodową i karną za rażące naruszenie przepisów Prawa budowalnego. Ponadto, Organ powiatowy w wydanej decyzji wymieniając uprawnienia nr [...] projektanta S. Ś. stwierdził, że jest on członkiem Z. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa w S. pod nr ewidencyjnym [...] na podstawie nieaktualnego zaświadczenia i bez podania terminu ważności zaświadczenia. Zakres robót wyburzeniowych nie został opisany w uchwale Wspólnoty Mieszkaniowej którą posługuje się Inwestorka, tym samym nie ma ona prawa dysponowania nieruchomością na cele budowalne. W ocenie Skarżącej oszukała ona Wspólnotę, że zmiany dotyczą wyłącznie zmiany przeznaczenia lokalu w takiej formie jak jest i dobudowy schodów, a okazuje się, że podstępem zamierza ona wyburzyć częściowo cztery ściany, w tym dwie nośne i dwa przewody spalinowe (kominy). Nie posiada przy tym zgody pozostałych właścicieli lokali mieszkalnych na wyburzanie ścian nośnych i kominów, a zagraża to konstrukcji budynku, a także życiu i zdrowiu jego mieszkańców. W projekcie nie określono rozwiązań dla instalacji kanalizacyjnej i wodnej dla salonu fryzjerskiego i kosmetycznego. W tej części budynku nie ma instalacji kanalizacyjnej.

W zaskarżonej decyzji Wojewoda powołał się na prawomocny wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 czerwca 2018 r. (sygn. akt II SA/Sz 351/18), którym jest związany i nie wykroczył poza wytyczne Sądu, mimo, że zostały ujawnione nowe fakty, iż Inwestorka bez wiedzy i zgody Wspólnoty rozszerzyła zakres robót budowlanych w lokalu. W czasie ponownego rozpoznania sprawy Wojewoda nie wziął pod uwagę dodatkowych wyjaśnień Wspólnoty w sprawie, które zostały złożone (pismo z dnia [...] r.). Organ odwoławczy oparł się tylko na wyroku Sądu i oświadczeniu PINB w M., potwierdzającym wykonanie decyzji. Tymczasem decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. została wydana pomimo, że toczyło się postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, które trwa nadal. Zakres robót opisany w projekcie budowalnym grozi naruszeniem stabilności budynku i jest inny niż w uchwale Wspólnoty. Ponadto wskazano, że projekt wykonany został niezgodnie ze sztuką budowlaną. Projektant naniósł na projekt tylko dwa przewody, nie naniósł w ścianie nośnej dwóch kolejnych kominów – czynnych przewodów spalinowych i zaprojektowano ich rozbiórkę, aby w tym miejscu osadzić drzwi wejściowe do pokoju, a istniejące zamurować. Organ administracji budowlanej proponowane zmiany zatwierdził. W ścianie nośnej pomiędzy przedpokojem, a pokojem środkowym i drugim przechodnim była ściana nośna z czterema przewodami spalinowymi. Dwa przewody spalinowe zostały rozebrane przed wydaniem pozwolenia na budowę i było prowadzone postępowanie administracyjne w tej sprawie. Dwa przewody kominowe które naniesione są w projekcie w ścianie nośnej, w dacie sporządzenia projektu w 2015 r. nie istniały, rzeczywiście ich nie było, odtworzone zostały dopiero w 2017 r. Kominów których nie było projektant nie mógł zobaczyć.

7. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśnił, że wniosek Inwestora z dnia [...] r. o wydanie pozwolenia na budowę wraz ze zmianą sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w D. na lokal usługowy salon fryzjersko-kosmetyczny obejmował roboty budowlane polegające na m. in. na wykonaniu odrębnego wejścia do lokalu od strony ul. [...] poprzez wykonanie schodów zewnętrznych, wykonanie otworu drzwiowego w istniejącym otworze okiennym i montaż drzwi zewnętrznych, wykonanie otworów drzwiowych i montaż drzwi wewnątrz lokalu, wykonanie przewodów i kratek wentylacyjnych w ścianach dla projektowanych pomieszczeń usługowych. Natomiast roboty budowlane objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę, wykonane przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę objęte zostały postępowaniem PINB w M..

Decyzją z dnia [...] r. Organ ten nakazał Inwestorowi doprowadzenie obiektu (części wspólnych budynku) do stanu poprzedniego przez zamurowanie otworu drzwiowego z przedsionka do pokoju z odtworzeniem przewodów kominowych i ich ciągłości z pomieszczeń piwnicznych, a także odtworzenie zamurowanego otworu drzwiowego do pokoju przy klatce schodowej z pokoju przejściowego. Decyzją z dnia [...] r. PINB, po czynnościach kontrolnych, stwierdził wykonanie tej decyzji. PINB w M. po kolejnych kontrolach lokalu nr [...] decyzją z dnia [...] r. zobowiązał współwłaścicielkę lokalu do doprowadzenia samowolnie wykonanych prac do stanu zgodnego z prawem i nakazał wykonanie robót budowlanych polegających na dokończeniu montażu instalacji gazowej i kotła gazowego oraz zewnętrznego przewodu kominowego odprowadzającego spaliny ponad dach budynku od strony podwórza, oraz wykonanie wentylacji w pomieszczeniu gospodarczym gdzie zainstalowany będzie kocioł, a także zapewnienie wentylacji w pomieszczeniach na trasie przewodów gazowych. PINB w M. po dokonanej w dniu [...] r. i [...] r. kontroli stwierdził wykonanie powyższych robót, o czym pismem z dnia [...] r. poinformował Wojewodę.

W dniu [...] r. projektant wykreślił z projektu budowlanego zakres robót które inwestor wykonał samowolnie, a które PINB w M. objął swoim postępowaniem. PINB w M. decyzją z dnia [...] r. stwierdził wykonanie nałożonego na Inwestora obowiązku decyzją z dnia [...] r. w przedmiocie doprowadzenia wykonanych robot budowlanych do stanu zgodnego z prawem, polegających na budowie wewnętrznej instalacji gazowej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Podnoszone w skardze wyburzenia ścian nośnych dotyczą wykonania i montażu drzwi wewnątrz lokalu. Zgodę na wykonanie tych robot obejmowała uchwała Wspólnoty z 2014 r. która zezwalała na zmianę przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na użytkowy.

Organ wskazał, że projekt budowlany i konstrukcyjny zostały wykonane przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi, należące do właściwej izby samorządu zawodowego w myśl art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnymi na dzień sporządzenia projektu budowlanego. Projektanci ci złożyli oświadczenie zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowalnego, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Do projektu dołączono ekspertyzę, której autor stwierdził przydatność istniejące stanu technicznego budynku dla potrzeb zamierzonej przebudowy. Ponadto, inwestycja została uzgodniona z rzeczoznawcą ds. bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ds. higieniczno-sanitarnych. Brak jest podstaw do kwestionowania bezpieczeństwa budynku.

Organ uwypuklił, że w okresie w którym projekt budowlany został wykonany, a więc w maju 2015 r., zaświadczenie o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego było aktualne. Ustawa Prawo budowalne w art. 33 ust. 2 pkt 1 wymaga bowiem, aby zaświadczenie o jakim mowa w art. 12 ust. 7 o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego było aktualne na dzień opracowania projektu budowlanego, a nie na dzień wydania pozwolenia na budowę. Natomiast wykreślenie z projektu budowalnego części robót budowalnych, przyjętych przez nadzór budowalny, nie wymaga posiadania aktualnego zaświadczenia o przynależności do właściwej izby inżynierów.

8. W piśmie procesowym z dnia [...] r. Wspólnota Mieszkaniowa ponownie zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, co miało wpływ na wynik sprawy, a także o uchylenie decyzji Organu I instancji.

Odnosząc się do odpowiedzi na skargę Skarżąca wyjaśniła, że projekt budowalny sporządził projektant S. Ś., który już jednak niczego w nim nie wykreślał, z uwagi na stan zdrowia. Projekt budowalny jest chroniony prawem autorskim. Wykreśleń w projekcie dokonał A. P. w styczniu 2019 r. nie będąc projektantem ani autorem projektu budowalnego. Ponadto decyzja PINB w M. z dnia [...] r. stwierdzająca wykonanie decyzji z dnia [...] r. dotyczącej samowolnie wykonanej instalacji gazowej nie jest prawomocna, ponieważ w lutym 2019 r. została zaskarżona, za pośrednictwem ZWINB w S. do WSA w Szczecinie.

9. Na rozprawie w dniu [...] r. członek zarządu Skarżącej R. D. oświadczył, że podtrzymuje wnioski i twierdzenia zawarte w skardze i wnosi o uchylenie decyzji obu instancji. Wnosi także o zwrot kosztów procesu. Członek zarządu strony skarżącej T. M. oświadczył, że podtrzymuje skargę, nie zgadza się na przebudowę lokalu inwestorki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć nie z powodów w niej wskazanych.

10. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej powoływanej jako "p.p.s.a." Sąd stwierdził, że decyzja organu II instancji podlegała uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 w zw. z § 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z zm.) - dalej powoływanej jako K.p.a., w zw. z art. 140 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

11. Na wstępie należy wskazać, iż ustawodawca w art. 138 K.p.a. zawarł zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego, w ramach którego wyszczególnił następujące rodzaje rozstrzygnięć: tj. decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie bądź orzekającą co do istoty sprawy bądź umarzającą postępowanie pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a), decyzję umarzającą postępowanie odwoławcze (art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a.) oraz decyzję uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia (art. 138 § 2 K.p.a).

W ramach wskazanych rozstrzygnięć organu odwoławczego można wyróżnić orzeczenia merytoryczne (art. 138 § 1 K.p.a.) i orzeczenia kasacyjne (art. 138 § 2 K.p.a.). Cechą charakterystyczną orzeczenia merytorycznego jest to, iż w orzeczeniu tym organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Cechą charakterystyczną orzeczenia kasacyjnego jest natomiast to, że organ odwoławczy w orzeczeniu nie rozstrzyga istoty sprawy, tylko uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Należy podkreślić, że model postępowania odwoławczego unormowany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oparty jest na zasadzie merytorycznego rozpatrywania sprawy zakończonej decyzją organu I instancji. Orzeczenie odwoławcze co do zasady przybiera więc charakter merytoryczny (art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.) lub merytoryczno-reformacyjny (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Decyzja o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, stanowiąca jeden z rodzajów rozstrzygnięć, które może podjąć organ odwoławczy w następstwie rozpatrzenia odwołania, wydawana jest przez organ odwoławczy w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja organu I instancji jest prawidłowa. Zwrot "utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję" oznacza, że nowe, powtórne rozstrzygnięcie organu odwoławczego jest identyczne (pokrywa się) z rozstrzygnięciem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Ten skrót myślowy oznacza zatem, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w sposób identyczny jak organ pierwszej instancji. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji oznacza przede wszystkim utrzymanie w mocy jej podstawowego, koniecznego elementu, jakim jest rozstrzygnięcie.

12. Skoro więc w sprawie Organ II instancji wydał decyzję o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji, to tym samym oznacza to, że uznał on rozstrzygnięcie Organu I instancji za prawidłowe i tym samym, że orzekł on tak jak Organ I instancji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę polegającą na przebudowie i zmianie sposobu użytkowania lokalu mieszkalnego nr [...] na lokal usługowy i dobudowę schodów zewnętrznych. Rozstrzygnięcie sprawy stanowi obligatoryjny element decyzji administracyjnej z art. 107 § 1 K.p.a. ale nie jedyny element decyzji. Decyzja organu odwoławczego powinna spełniać także pozostałe wymagania określone w art. 107 § 1 - 3 K.p.a., w tym te związane z prawidłowym sformułowaniem uzasadnienia decyzji.

Organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania zobligowany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w takim zakresie, w jakim została ona rozstrzygnięta przez Organ I instancji, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organu odwoławczego. W tym kontekście wskazać należy, że w sytuacji gdy odwołanie dotyczy całej decyzji, to nie budzi wątpliwości, że organ odwoławczy, wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, powinien ustosunkować się w uzasadnieniu decyzji do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu I instancji oraz wszystkich zarzutów odwołania. Decyzja organu drugoinstancyjnego, której immanentną częścią jest uzasadnienie, musi być zgodna z zakresem odwołania i przede wszystkim odnosić się do przedmiotu odwołania oraz całości sprawy objętej decyzją organu I instancji. Jeżeli zatem organ odwoławczy nie ustosunkował się do całości rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji organu pierwszej instancji oraz do zarzutów odwołania, to tym samym naruszył on nie tylko przepis art. 107 § 3 K.p.a. określający wymagania dotyczące prawidłowego uzasadnienia decyzji, ale również art. 11 K.p.a., który wymaga od organu aby wyjaśnił on stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Podjęcie rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej powoduje konieczność spełnienia przez to rozstrzygnięcie wszystkich wymogów formalnych jakie ustawodawca stawia decyzjom administracyjnym, w szczególności tych wynikających z przepisów art. 107 K.p.a., a określających obligatoryjne elementy decyzji, odnoszące się zarówno do komparacji i formuły rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnienia faktycznego i prawnego. Zgodnie z przepisem art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a. decyzja powinna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Wymogi uzasadnienia faktycznego i prawnego precyzuje art. 107 § 3 K.p.a.

13. Analiza akt sprawy i zapadłych w sprawie rozstrzygnięć prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że Organ II instancji dopuścił się naruszenia ww. przepisu art. 107 § 3 w zw. z § 1 oraz art. 11 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ II instancji bowiem nie odniósł się w ogóle do stanowiska Skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] r. W piśmie tym Wspólnota Mieszkaniowa podniosła szereg zarzutów, do których Organ odwoławczy nie ustosunkował się w uzasadnieniu wydanej decyzji. Zarzuty te dotyczyły m. in. prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a także postępowania prowadzonego przed organem nadzoru budowlanego dotyczącego samowolnie wykonanych przez współwłaścicielkę lokalu mieszkalnego nr [...] robot budowlanych. Wspólnota podniosła, że postępowanie to nie zakończyło się, ponieważ decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. nakazująca Inwestorowi dokończenie montażu instalacji gazowej wraz z montażem kotła gazowego oraz zewnętrznego przewodu kominowego odprowadzającego spaliny, nie została wykonana.

Organ odwoławczy nie wyjaśnił wpływu postępowania prowadzonego przed organem nadzoru budowalnego na zaskarżoną decyzję. Tymczasem decyzja utrzymująca w mocy decyzję zatwierdzającą projekt budowany i udzielającą pozwolenia na budowę została wydana po ponad roku od dnia wydania decyzji w pierwszej instancji, po rozpoznaniu skargi w tej sprawie przez WSA w Szczecinie, a także po przeprowadzonym postępowaniu legalizacyjnym dotyczącym samowolnie wykonanych robót. Sporne między stronami jest to, czy postępowanie legalizacyjne zostało zakończone.

14. Organ odwoławczy wydając decyzję o jakiej mowa w art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. nie rozpoznał sprawy ponownie w jej całokształcie, nie rozstrzygnął jej ponownie, ograniczył się do kontroli decyzji Organu I instancji. Przede wszystkim nie ustosunkował się do zarzutów Skarżącej podniesionych w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym. Stanowi to w ocenie Sądu naruszenie przepisu art. 107 § 3 w zw. z § 1 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 140 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniało to uchylnie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

15. Rozpoznając sprawę ponownie Organ odwoławczy rozpozna sprawę w jej całokształcie, a w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia odniesie się do wszystkich zarzutów Skarżącej zawartych w piśmie z dnia [...] r., a także tych zawartych w skardze do Sądu.

Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wydano na podstawie art. 200 p.p.s.a.