Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1184/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o dokonaniu zabezpieczenia na majątku podatnika przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2007r. i I, II, III, IV kwartał 2008r. wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w P., w związku z prowadzonym wobec E. K. postępowaniem kontrolnym, wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z wnioskiem o dokonanie zabezpieczenia na majątku podatnika zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2007 r. i 2008 r. We wniosku organ wskazał, że w toku postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług stwierdzono, iż podatnik ujmował w księgach podatkowych nierzetelne faktury, w rezultacie zaniżając zobowiązanie o łączną kwotę [...] zł wraz z odsetkami wyliczonymi na dzień sporządzenia wniosku w łącznej kwocie [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. decyzją z dnia [...], nr [...] orzekł o dokonaniu zabezpieczenia na majątku E. K. przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za okres od IV kwartału 2007 r. do IV kwartału 2008 r. do zapłaty wraz z odsetkami za zwłokę na łączną kwotę około [...] zł.

W motywach rozstrzygnięcia organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił uwagę na wysokość zaległości podatkowej oraz wskazał na brak majątku, który może być przedmiotem hipoteki przymusowej. Ustalono, że podatnik posiada jedynie 1 udział o wartości [...] zł w "X." Sp. z o.o. Dodatkowo E. K. posiada zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w łącznej wysokości wraz z odsetkami [...] zł oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. - Inspektorat w K., na kwotę [...] zł.

Wobec podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. dotyczące należności i odsetek w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2011 r. i za II kwartał 2012 r. oraz należności i odsetek w podatku dochodowym od osób fizycznych (PPL) za 2011 r. i (PIT-4) za 1,2,3,4/2012 r.

Organ podniósł, że Sąd Rejonowy w K. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...] dokonał podziału majątku wspólnego A. K. i E. K. w ten sposób, że wnioskodawczyni A. K. przyznał prawo własności nieruchomości położonej w A., gm. A., a uczestnikowi E. K. przyznał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. Przy czym prawo to zostało zbyte przez podatnika w dniu [...] na rzecz "X" Sp. z o.o. Spółka komandytowa, której komandytariuszem jest żona podatnika A. K. Powyższe okoliczności, w ocenie organu podatkowego pierwszej instancji, świadczą o uzasadnionej obawie, że przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie wykonane, co z kolei stanowi przesłankę do zastosowania art. 33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm. - dalej w skrócie: "O.p.").

Kwestionując powyższą decyzję w odwołaniu E. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej uchylenie, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego co do sytuacji majątkowej i osobistej strony. Sformułowano również zarzut naruszenia przepisów postępowania przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 33 § 1 O.p. i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do zabezpieczenia na majątku podatnika.

Argumentując odwołanie wskazano, że w okresie, kiedy podatnik sam prowadził księgi podatkowe mogły powstać jakieś nieścisłości czy przeoczenia, które wynikały ze stopnia skomplikowania systemu podatkowego, a nie celowego działania strony. W ocenie odwołującego się bezzasadne jest stwierdzenie organu podatkowego pierwszej instancji, opierające się na postanowieniu Sądu Rejonowego w K. w sprawie o podział majątku wspólnego, dotyczące rzekomego zbywania majątku. Strona zaakcentowała, że podział majątku w wyniku ustania wspólności majątkowej małżeńskiej powstał po przeprowadzeniu postępowania sądowego i wydanie przez sąd powszechny wspomnianego postanowienia nie świadczy o celowym zbywaniu majątku. Podatnik zwrócił uwagę, że posiadane zaległości podatkowe nie są wynikiem celowych działań, czy unikania zapłaty należności wobec państwa, ale są konsekwencją trudności z jakimi boryka się w prowadzonej działalności gospodarczej w niezwykle wymagającej branży budowlanej.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...], nr [...], utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzielając w pełni argumenty zawarte w zaskarżonym akcie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu E. K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o uchylenie powyższej decyzji w całości, zarzucając naruszenie:

- przepisów prawa materialnego, tj. art. 33 § 1 O.p. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że zachodzą podstawy do zabezpieczenia na majątku podatnika;

- przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") poprzez niezastosowanie zasady prawdy obiektywnej i wydanie decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niewyjaśnienia zasadności przesłanek, co doprowadziło do naruszenia art. 8 K.p.a., czyli zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ drugiej instancji nie podjął trudu własnej oceny materiału dowodowego, a jedynie przyjął ustalenia organu pierwszej instancji za własne. Nie zbadał również precyzyjnie stanu faktycznego sprawy i przez to wydał błędną decyzję. Zdaniem autora skargi stan faktyczny sprawy, nie wykazał żadnych realnych przesłanek do przyjęcia, że podatnik nie wykona ewentualnego zobowiązania podatkowego. Zaskarżona decyzja, w ocenie skarżącego, może spowodować znaczne dolegliwości i szkody.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w P., powołując się na motywy zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając wniesioną skargę, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej w skrócie: "P.p.s.a."), Sąd uznał, że jest ona nieuzasadniona.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie dotyczy kwestii czy w sprawie zaistniała uzasadniona obawa niewykonania zobowiązania, wynikająca z treści art. 33 § 1 O.p., jak twierdzi organ, czy też, jak uważa skarżący, taka obawa nie została wykazana.

Stosownie do art. 33 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika (...), jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. (...). W myśl art. 33 § 2 O.p. zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1 można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz określającej wysokość zwrotu podatku. W przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz kwotę odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2. Zgodnie z art. 33d § 1 O.p. zabezpieczenie wykonania decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub wykonanie decyzji o zabezpieczeniu, o którym mowa w art. 33, następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji albo w formie określonej w § 2.

Zdaniem Sądu w składzie orzekającym zawarte w art. 33 § 1 O.p. przesłanki wydania decyzji zabezpieczającej zostały w pełni wykazane przez organy w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że E. K. posiada zaległości z tytułu podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2011 i 2012 w łącznej wysokości wraz z odsetkami [...] zł oraz wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. - Inspektorat w K., na kwotę [...] zł. Nadto wobec podatnika prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych w latach 2012 i 2013 przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., dotyczące należności i odsetek w podatku od towarów i usług IV kwartał 2011 r. i za II kwartał 2012 r. oraz należności i odsetek w podatku dochodowym od osób fizycznych (PPL) za 2011 r. i (PIT-4) za 1,2,3,4/2012 r. Powyższe dwie okoliczności ponad wszelką wątpliwość wskazują, że spełniona jest przesłanka pierwsza z art. 33 § 1 O.p., a mianowicie, że podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym.

W analizowanej sprawie organy bezspornie ustaliły fakt posiadania przez skarżącego niewielkiego majątku w postaci jednego udziału o wartości [...] zł w Spółce z o.o. "X.".

Wbrew zarzutom skargi organy trafnie podniosły, że skarżący dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Przy czym nie chodzi tu, jak twierdzi skarżący, o sam fakt dokonania podziału majątku wspólnego A. K. i E. K. przez Sąd Rejonowy w K. I Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...]. Okolicznością potwierdzającą zbywanie majątku jest bowiem fakt, że po wspomnianym podziale w dniu [...] skarżący zbył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego na rzecz "X." Sp. z o.o. Spółka komandytowa, której co znamienne, komandytariuszem jest żona podatnika A. K. Z jednej strony rację ma autor skargi, że wydanie przez sąd powszechny wspomnianego postanowienia nie świadczy o celowym zbywaniu majątku, ale zdaniem Sądu, zbycie nieruchomości tuż po tym podziale i w toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych, potwierdza tę przesłankę niewątpliwie. W tym stanie rzeczy całokształt powyższych okoliczności, trafnie został uznany przez organy podatkowe za świadczący o uzasadnionej obawie, że przedmiotowe zobowiązanie nie zostanie w istocie wykonane.

Reasumując Sąd stwierdza prawidłowość stanowiska organów w kwestii uzasadnionej obawy, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, a tym samym potrzebę dokonania zabezpieczenia uzasadnia w badanej sprawie znaczna wysokość przewidywanego zobowiązania podatkowego, zestawiona z sytuacją majątkową skarżącego oraz wyzbycie się przez niego istotnego składnika majątku. Wobec powyższego rozstrzygnięcia organów podatkowych wydane w niniejszej sprawie są w pełni zasadne.

Dodatkowo należy wskazać, że w przypadku postępowania egzekucyjnego czy zabezpieczającego chodzi w istocie o wyegzekwowanie lub zabezpieczenie obowiązków, wynikających z decyzji podlegających wykonaniu. W postępowaniach tych, przy pewnej ochronie praw zobowiązanego, dominuje jednak interes wierzyciela. Celem jest bowiem zagwarantowanie wierzycielowi - Skarbowi Państwa, że obowiązek określony w decyzji zostanie przez podatnika zrealizowany. Ustawodawca preferuje zatem w tych rozwiązaniach interes Skarbu Państwa. Biorąc pod uwagę funkcje postępowania zabezpieczającego, nie można zatem oczekiwać, że organ podatkowy, zobowiązany do ochrony interesów wierzyciela - Skarbu Państwa, będzie uwzględniał argumenty skarżącego jak doszło do powstania zaległości (np. błędy w samodzielnym prowadzeniu księgowości, czy trudności w branży budowlanej).

Przechodząc do oceny prawidłowości przeprowadzonego przez organy obu instancji postępowania, Sąd stwierdza, że postępowanie to, wbrew twierdzeniom autora skargi, czyniło zadość zasadom procesowym przewidzianym w przepisach O.p., a nie jak błędnie wskazano w K.p.a., gdyż ta ostatnia ustawa nie była w ogóle w niniejszej sprawie stosowana. Zarzuty skargi koncentrujące się przede wszystkim wokół naruszenia przez organy przepisów procesowych, dotyczących zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych (czyli art. 120 i 121 § 1 O.p., a nie jak wadliwie wskazano art. 7, art. 8 i art. 11 K.p.a.) okazały się bezpodstawne. Organy działały bowiem na podstawie obowiązujących przepisów prawa, zapewniły stronie skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, a następnie dokonały wszechstronnej jego oceny, w ramach zasady dwuinstancyjności, a więc w sposób obiektywny, logiczny i przy wykorzystaniu wiedzy z zakresu prawa podatkowego. Konkluzja w zakresie ustaleń faktycznych, wywiedziona przez organy, znajduje pełne pokrycie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, który we wzajemnym powiązaniu treści poszczególnych dowodów pozwala na przyjęcie tych ustaleń w sposób jednoznaczny, zgodnych z logiką i doświadczeniem życiowym. Fakt, że dokonanie zabezpieczenia w niniejszej sprawie nie jest zgodne ze stanowiskiem strony skarżącej, nie świadczy o tym, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego czy zasad proceduralnych.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego podlegała oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.