Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1136/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 1 pkt 1, art. 138 ust. 1 i ust. 2 , art. 139 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak: [...],[...], Starosta [...] działając na wniosek [A] S.A. z siedzibą we W. ograniczył wydane temu podmiotowi pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] r., znak: [...], na odprowadzanie oczyszczonych ścieków przemysłowych z terenu [...] w C. istniejących wylotem do [...] w km 11+133 i zezwolił tej Spółce na odprowadzanie opisanym wylotem do [...] tylko wód deszczowych z obiektów byłego zakładu [...]. W punkcie II.7 tej decyzji nałożono na [A] S.A. obowiązek przywrócenia do stanu pierwotnego gruntów, na których powstały stawy irygacyjne we F. i usunięcie z tego terenu urządzeń do przesyłu ścieków przemysłowych oraz ustalono termin wykonania tego obowiązku do końca 2010 r.

Dodać należy, że wcześniej pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków przemysłowych z terenu [...] C. do rzeki [...] zostało udzielone [B] S.A. Pozwolenie to z terminem ważności do 31 lipca 2011 r. podmiot ten uzyskał decyzją Starosty [...] z dnia [...]r. [...]. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...]znak: [...], Starosta [...] przeniósł zaś pozwolenie wodnoprawne udzielone [B] S.A. na [A] S.A.

We wrześniu 2008 r. do Starosty [...] wystąpiła Wójt Gminy C. domagając się cofnięcia pozwolenia wodnoprawnego udzielonego [A] S.A. W swoim piśmie wskazała, że 27 lutego 2008 r. Gmina C. nabyła tereny, na których znajdują się pola irygacyjne służące do oczyszczania ścieków przemysłowych odprowadzanych przez [...], a jako właściciel tych terenów Gmina nie może porozumieć się ze Spółką w sprawie unormowania zasad korzystania z tych urządzeń. W kolejnym piśmie z sierpnia 2009 r. Wójt Gminy C. domagała się ponadto, aby w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie bądź cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego nałożono na [A] S.A. obowiązek doprowadzenia terenu, na którym znajdują się pola irygacyjne do stanu pierwotnego przez wykonanie jego makroniwelacji i przystosowania go do użytkowania rolniczego. Ponadto Spółka powinna zostać zobowiązana także do usunięcia z tego terenu wszelkich elementów służących do przesyłu ścieków przemysłowych.

W odpowiedzi na te wnioski Gminy C. oraz w związku z zakończeniem produkcji [...] w zakładzie w C. [A] S.A. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem o ograniczenie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego jedynie na odprowadzanie wód opadowych z terenu byłej [...]. Organ ten wychodząc naprzeciw żądaniom Gminy C. ograniczył bez odszkodowania pozwolenie wodnoprawne udzielone [A] S.A. nakładając jednocześnie na ten podmiot wskazany wyżej obowiązek przywrócenia do stanu pierwotnego gruntów, na których powstały stawy irygacyjne oraz nakazał usunięcie z tego terenu urządzeń służących do przesyłu ścieków przemysłowych.

Wobec tego, że opisany obowiązek nie został wykonany w nakazanym terminie Wójt Gminy C. w maju 2011 r. skierował do Starosty [...] wniosek o jego wyegzekwowanie. Starosta po przeprowadzeniu oględzin terenu stawów we F., w których udział wzięli przedstawiciele Gminy C. oraz pracownicy Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w K. skierował do [A] S.A. wezwanie do wykonania nałożonego obowiązku i określił nowy termin jego realizacji na dzień 30 kwietnia 2012 r. pod rygorem cofnięcia udzielonego pozwolenia wraz z możliwością zastosowania art. 138 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne ( aktualnie j.t. Dz. U. z 2012r., poz. 145 ze zm.).

W odpowiedzi na to wezwanie [A] S.A. wniosła o cofnięcie udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 138 ust. 1 Prawa wodnego wskazując, że od października 2008 r. nie odprowadzała wód deszczowych z terenu byłej [...] w C. do rzeki [...]. Wody te były bowiem odprowadzane do zbiornika wód przemysłowych znajdującego się na terenie zakładu w C. Tym samym Spółka nie wykonywała, ani nie korzystała z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego jej decyzją z dnia [...] r. [A] S.A. stwierdziła również, że w sprawie brak jest także podstaw faktycznych i prawnych do zastosowania wobec niej przepisu art. 138 ust. 2 Prawa wodnego. Istniejące stawy irygacyjne oraz urządzenia do przesyłu ścieków nie powodują bowiem negatywnych skutków dla środowiska. Tereny we F. znajdują się bowiem w granicach Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 Dolina [...] i stanowią jedno z ważniejszych siedlisk ptaków w granicach tej ostoi. W ocenie Spółki nałożenie na nią decyzją z [...] r. obowiązku przywrócenia do stanu pierwotnego gruntów, na których zlokalizowane są stawy irygacyjne i usunięcia z tego terenu urządzeń do przesyłu ścieków przemysłowych było działaniem bezprawnym. Zauważyła też, że wykonanie obowiązku nałożonego zmienionym pozwoleniem wodnoprawnym byłoby niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy C. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy C. nr [...] z dnia [...] r.

Do stanowiska Spółki odniosła się Wójt Gminy C. stwierdzając, że nie wnosi ono nic nowego do sprawy. [A] S.A. brała bowiem czynny udział w postępowaniu w przedmiocie ograniczenia udzielonego jej pozwolenia wodnoprawnego oraz nie odwołała się od decyzji z dnia [...] r., którą kwestionowany obowiązek nałożono. Wobec tego zdaniem Gminy wniosek Spółki o cofnięcie zmienionego pozwolenia wodnoprawnego bez nakładania na nią obowiązków wynikających z punktu II.7 decyzji jest całkowicie nieadekwatny do stanu sprawy.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...], cofnął z urzędu pozwolenie wodnoprawne udzielone [A] S.A. jego decyzją z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, że wobec niewywiązania się Spółki z obowiązku nałożonego na nią w punkcie II.7 decyzji z dnia [...] r. zaistniała przesłanka do cofnięcia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego w trybie art. 136 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne.

Od tej decyzji odwołanie do Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. ( dalej zwanego Dyrektorem RZGW) wniosła Wójt Gminy C. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy Staroście [...] do ponownego rozpatrzenia. W przekonaniu wnoszącej odwołanie organ cofając udzielone pozwolenie wodnoprawne winien bowiem w oparciu o art. 139 ust. 1 Prawa wodnego nałożyć na [A] S.A. obowiązek usunięcia wykonanych urządzeń służących do oczyszczania ścieków.

Decyzją z dnia [...]r., znak: [...], Dyrektor RZGW w G. uchylił w całości decyzję Starosty [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. bowiem stan faktyczny sprawy nie został należycie wyjaśniony, a także nie został rozpatrzony cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Organ I instancji nie odniósł się bowiem do stanowiska [A] S.A. oraz Wójta Gminy C. Ponadto Starosta [...] nie wyjaśnił, jakim okolicznościami się kierował nie nakładając na zakład żadnych obowiązków i uznał, że spory między stronami dotyczące usunięcia instalacji do oczyszczania ścieków winny zostać rozstrzygnięte w drodze postępowania cywilnego. W związku z tym Dyrektor RZGW nakazał aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji uzasadnił dlaczego nie zastosował w sprawie przepisów art. 138 ust. 2 oraz art. 139 ust. 1 Prawa wodnego.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., znak: [...], po raz drugi cofnął [A] S.A. pozwolenie wodnoprawne udzielone decyzją z dnia [...] r. W podstawie prawnej organ wskazał art. 104 k.p.a. oraz przepisy art. 136 ust. 1 pkt 1, art. 138 ust. 1 w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 140 ust. 1 Prawa wodnego. W uzasadnieniu opisał zaś dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, stwierdzając dodatkowo, że z dniem 1 marca 2011 r. właścicielem budynków byłej [...] C. został [C] Sp. z o.o. z siedzibą w G.. Odnosząc się do twierdzeń [A] S.A., że nie korzystała ona z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego Starosta stwierdził, iż twierdzenia te mijają się z prawdą, bowiem co prawda Spółka zmieniła sposób odprowadzania wód deszczowych z terenu zakładu rozdzielając je od ścieków przemysłowych lecz w dalszym ciągu odprowadzała wody opadowe z terenu byłego zakładu do [...], aczkolwiek robiła to z pominięciem pól irygacyjnych we F. .

Uzasadniając niezastosowanie w sprawie art. 138 ust. 2 Prawa wodnego Starosta [...] stwierdził, że przepis ten umożliwia nałożenie obowiązku usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia, jednakowoż brak jest dowodów wskazujących, że stawy irygacyjne we F. mogą powodować tego rodzaju skutki w środowisku. Skutki takie powinny także wynikać z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...] r. i nie mogły dotyczyć działań nie mieszczących się w tym pozwoleniu. Stawów irygacyjnych w przekonaniu organu nie można bowiem zaliczyć do urządzeń wodnych wskazanych w art. 9 pkt 19 Prawa wodnego, a ich eksploatacja bądź rozbiórka nie wymagała pozwolenia wodnoprawnego. Z tego też powodu w pozwoleniu wodnoprawnym udzielonym decyzją z [...] r. nie było mowy o pozwoleniu na wykonanie czy eksploatację oczyszczalni ścieków. Zdaniem Starosty w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania także przepis art. 139 ust. 1 Prawa wodnego bowiem nie rozstrzygano w niej o kształtowaniu zasobów wodnych. Organ zgodził się wreszcie ze stanowiskiem [A] S.A., że wykonanie makroniwelacji gruntu, na którym znajdują się stawy irygacyjne naruszałoby ustalenia planu miejscowego. Tereny we F. (jednostka B NO) zostały w tym planie przeznaczone pod urządzenia oczyszczania ścieków. Dodał też, że Rada Gminy C. uchwałą z dnia [...] r. Nr [...] uchwaliła co prawda nowy plan miejscowy lecz planem tym nie objęła obszaru dawnych pól irygacyjnych we F..

W odwołaniu od tej decyzji Wójt Gminy C. ponownie domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powtórzyła ona praktycznie wszystkie zarzuty podniesione w jej poprzednim odwołaniu ponownie wskazując na wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 oraz art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- niewykonanie wytycznych zamieszczonych w kasacyjnej decyzji Dyrektora RZGW co do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu wyjaśnienia możliwości zastosowania przepisów art. 138 i art. 139 Prawa wodnego,

- nieprzeprowadzenie dodatkowego postępowania dot. oddziaływania stawów irygacyjnych we F. wraz z urządzeniami do przesyłu ścieków na środowisko naturalne,

- brak zapewnienia Gminie C. czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji,

- wydanie decyzji w oparciu o niekompletny materiał dowodowy (bez przeprowadzenia dodatkowego postepowania wyjaśniającego oraz bez zapoznania się ze stanowiskiem strony),

- sporządzenie uzasadnienia decyzji nie odpowiadającego wymogom wynikającym z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia stanowiska w związku z niezastosowaniem w sprawie art. 138 ust. 2 i art. 139 ust. 1 Prawa wodnego.

W ocenie Wójta Gminy C. decyzja organu I instancji wydana została również z naruszeniem art. 139 ust. 1 Prawa wodnego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 marca 2013 r. Dyrektor RZGW w G. działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

W uzasadnieniu organ zanalizował stan faktyczny sprawy oraz zastosowane w niej przepisy Prawa wodnego. Uznał następnie, że zasadne było cofnięcie bez odszkodowania udzielonego [A] S.A. pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzenia wód deszczowych do rzeki [...], gdyż Spółka nie wywiązała się z obowiązku nałożonego na nią punktem II.7 pozwolenia wodnoprawnego. Dyrektor RZGW podzielił jednocześnie pogląd Starosty [...], że w sprawie nie zachodził przypadek prowadzenia działalności niezgodnie z warunkami określonymi w cofniętym pozwoleniu. Jedyną zaś przesłanką nałożenia na Spółkę obowiązków wnioskowanych przez Gminę C. mogłyby stanowić negatywne skutki w środowisku wynikające z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód deszczowych z obiektów byłej [...] istniejącym wylotem do [...]. W sprawie brak też jest dowodów, że stawy irygacyjne we F. wraz z urządzeniami do przesyłu ścieków przemysłowych, powodują negatywne skutki w środowisku na skutek wykonywania cofniętego pozwolenia wodnoprawnego. Dowodów takich nie przedstawiła również strona wnosząca odwołanie. Zdaniem Dyrektora RZGW należało również stwierdzić brak podstaw do przyjęcia, że miały miejsce negatywne skutki dla środowiska spowodowane wykonywaniem pozwolenia wodnoprawnego z [...] r., a to dlatego, że od października 2008 r. w związku z zaprzestaniem produkcji nie odprowadzano ścieków przemysłowych do przedmiotowych stawów oraz zaprzestano także odprowadzania za ich pośrednictwem wód deszczowych z terenu zakładu. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko Starosty, że ewentualne negatywne skutki w środowisku , o których mowa w art. 138 ust. 2 Prawa wodnego winny wynikać z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód deszczowych. Dyrektor RZGW zgodził się także ze stanowiskiem organu I instancji, że pola irygacyjne wraz z urządzeniami do przesyłu ścieków przemysłowych nie stanowią urządzeń wodnych w rozumieniu art. 9 pkt 19 Prawa wodnego, co powoduje, że nie było wymagane pozwolenie wodnoprawne na ich wykonanie oraz rozbiórkę. W konsekwencji nie był także zasadny podniesiony w odwołaniu zarzut naruszenia art. 139 ust. 1 Prawa wodnego. W przepisie tym jest bowiem mowa o możliwości wydania nakazu usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane i były użytkowane na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. Dodał, że stawy irygacyjne wraz z urządzeniami służącymi do przesyłu ścieków przemysłowych nie służą także do kształtowania zasobów wodnych. Dyrektor RZGW uznał również za niezasadne podniesione przez Gminę C. zarzuty naruszenia prawa procesowego. Stwierdził, że wbrew stanowisku strony skarżącej w swojej decyzji kasacyjnej nie nakazał organowi I instancji przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego celem wyjaśnienia czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 138 ust. 2 i art. 139 ust. 1 Prawa wodnego lecz jedynie nakazał temu organowi rozważanie możliwości zastosowania w sprawie tych przepisów. Z obowiązku tego Starosta [...] wywiązał się zaś w sposób należyty.

W przekonaniu organu II instancji brak było także podstaw prawnych do rozważania ewentualnych skutków następstwa prawnego z uwagi na to, że właścicielem budynków byłej [...] została [C] Sp. z o.o. Podmiot ten nie był bowiem zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do istniejącej instalacji. W ocenie Dyrektora RZGW niezasadny był wreszcie zarzut pozbawienia Gminy C. prawa do czynnego udziału w postepowaniu. Organ I instancji informował bowiem strony o przebiegu postępowania, a także pismem z dnia 8 listopada 2012 r. zawiadomił je o przewidywanym terminie wydania swojej decyzji.

W skardze wniesionej przez Gminę C., reprezentowaną przez Wójta tej Gminy, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucono wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1 art. 80 i art. 1-7 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. Gminna zarzuciła także naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów art. 138 ust. 2 oraz art. 139 ust. 1 Prawa wodnego. W uzasadnieniu powtórzono większość argumentów podniesionych już w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W szczególności skarżąca Gmina stwierdziła, że organ I instancji nie zastosował się do wskazań zawartych w decyzji kasacyjnej Dyrektora RZGW z dnia [...] r., a organ odwoławczy "bezzasadnie toleruje" takie postępowanie organu I instancji. Organ II instancji nie zauważył także, że uzasadniając odmowę zastosowania w sprawie art. 138 ust. 2 Prawa wodnego Starosta ograniczył się tylko do zacytowania tego przepisu i lakonicznego stwierdzenia, że brak jest dowodów wskazujących na oddziaływanie tych urządzeń na środowisko. Tymczasem w oparciu o wcześniejszą decyzję kasacyjną Gmina miała prawo spodziewać się przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie oddziaływania na środowisko stawów irygacyjnych wraz z urządzeniami do przesyłu ścieków.

Gmina powtórzyła także zarzut pominięcia w decyzji organu I instancji skutków, jakie dla załatwienia sprawy mogła pociągać za sobą kwestia nabycia zakładu c[...] przez [C] Sp. z o.o. W ocenie gminy zawiadomienia z dnia 8 listopada 2012 r. informującego o nowym terminie załatwienia sprawy nie można także traktować jako zawiadomienia opartego na przepisie art. 10 § 1 k.p.a. Skarżąca nie zgodziła się wreszcie ze stanowiskiem organu odwoławczego dotyczącym braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 139 ust. 1 Prawa wodnego. W ocenie Gminy z przepisu tego wynika bowiem w sposób oczywisty obowiązek zakładu do przywrócenia gruntów do stanu pierwotnego oraz usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Działanie takie stanowi także "przykładowy sposób kształtowania zasobów wodnych". Potrzebę zastosowania tego przepisu organ dostrzegał już na etapie wydania decyzji z [...] r. ograniczającej wydane wcześniej pozwolenie wodnoprawne i nakładającej obowiązek wskazany w punkcie II.7 tej decyzji. W związku z tym zdaniem Gminy C. niezrozumiała i nieuzasadniona jest zasadnicza zmiana stanowiska prezentowanego wcześniej przez Starostę [...]. Gmina stwierdziła także, że błędny jest pogląd organów, iż stawy irygacyjne i urządzenia służące do przesyłu ścieków przemysłowych nie stanowią urządzeń wodnych. Wyliczenie zawarte w art. 9 pkt 19 jest bowiem tylko przykładowe, a ponadto pod lit c tego przepisu jest wprost mowa o stawach służących do oczyszczania ścieków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor RZGW wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podtrzymał w całości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzając, że w skardze podniesione zostały te same zarzuty co w odwołaniu. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez niego art. 10 § 1 k.p.a. organ ten wskazał, że pismem z dnia 28 lutego 2013 r. poinformował strony, w tym także stronę skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów. W kwestii kwalifikacji pól irygacyjnych oraz urządzeń służących do przesyłania ścieków przemysłowych organ wskazał, że instalacja ta wchodziła w skład byłej oczyszczalni ścieków [B] C., a zatem nie służyła kształtowaniu zasobów wodnych, ani nie służyła do korzystania z tych zasobów. Samo zaś nazwanie pól irygacyjnych stawami nie przesądza, iż stanowią one urządzenia wodne. Odnosząc się do kwestii następstwa prawnego firmy [C] Sp. z o.o. organ powołał się na art. 134 ust. 2 Prawa wodnego stwierdzając, że Spółka ta nie ubiegała się o przejęcie instalacji byłej [...] służącej do przesyłu ścieków przemysłowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej właściwości sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Uwzględniając skargę na decyzję, sąd administracyjny uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy sąd stwierdza także nieważność całości lub części decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach bądź też stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Rozpoznając wniesioną skargę w ramach powołanych przepisów Sąd uznał, że wbrew zawartym w niej twierdzeniom Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. nie naruszył wskazanych w niej przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a także nie naruszył przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Z urzędu Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie narusza także innych nie wymienionych w skardze Gminy C. przepisów postępowania administracyjnego, a także przepisów prawa materialnego w stopniu pozwalającym na jej wzruszenie.

Analizę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozpocząć należy od zastosowanego w sprawie przepisu art. 136 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć bez odszkodowania, jeżeli zakład zmienia cel i zakres korzystania z wód lub warunki wykonywania uprawnień ustalonych w pozwoleniu. Decyzję w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia, cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia wodnoprawnego organ wydaje z urzędu lub na wniosek strony (art. 138 ust. 1 ustawy). Wskazać należy, że w kontrolowanej sprawie Starosta [...] uznał brak podstaw do zastosowania przepisu art. 135 pkt 2 Prawa wodnego i wygaszenia pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie wód opadowych do rzeki [...] udzielonego decyzją z dnia [...] r. mimo stosownego wniosku złożonego przez [A] S.A., na której rzecz wydano przedmiotowe pozwolenie. Organ ten uznał bowiem, że w sprawie zaistniała podstawa do cofnięcia z urzędu i bez odszkodowania udzielone pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] r. w związku z niewykonaniem ustalonego w nim warunku przywrócenia do stanu pierwotnego gruntów, na których powstały stawy irygacyjne we F. i usunięcia z nich urządzeń do przesyłu ścieków przemysłowych.

Zastosowanie w sprawie przepisu art. 136 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego nie było kwestionowane przez strony postępowania. Spornymi były natomiast kwestie związane z przywróceniem do stanu pierwotnego gruntów gminnych we F. , na których zostały zlokalizowane stawy irygacyjne oraz usunięcia urządzeń do przesyłania ścieków przemysłowych. Bezsporne jest, że przedmiotowe stawy irygacyjne oraz urządzenia przesyłowe zostały zrealizowane w 2000 roku przez poprzedniczkę prawną [A] S.A., a mianowicie [B] w C.. Podmiot ten uzyskał także 12 października 2000 r. pozwolenie wodnoprawne na eksploatację oczyszczalni ścieków, w skład której weszły przedmiotowe pola irygacyjne we F. oraz związane z nimi urządzenia do przesyłu ścieków ( decyzja [...] – ważna do 31 października 2005r.). Dodać należy, że z dniem 1 stycznia 2002 r. w związku z wejściem w życie aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie wydaje się już pozwoleń wodnoprawnych na eksploatację oczyszczalni ścieków, a jedynie pozwolenia wodnoprawne na wykonanie wylotów służących do odbierania ścieków oraz pozwoleń na wprowadzanie ścieków do wód, do ziemi czy do urządzeń kanalizacyjnych w przypadkach , o jakich mowa w art. 122 ust. 1 pkt 10 Prawa wodnego.

Rozważając kwestię związaną z nałożeniem na [A] S.A., obowiązku wskazanego w punkcie II.7 decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. stwierdzić trzeba, że z treści tej decyzji nie wynika w oparciu o jaki przepis prawa organ nałożył ten obowiązek. Wskazać jednakowoż przyjdzie, że ustawodawca w art. 122 ust. 4 Prawa wodnego nakazał w sprawie wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi albo do urządzeń kanalizacyjnych stosowanie postanowień rozdziałów 1-4 w dziale IV tytułu III ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Stosownie zaś do art. 188 ust. 3 pkt 1 tej ustawy organ ochrony środowiska udzielający m.in. pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (zgodnie z kompetencją wskazaną w art. 181 ust. 1 pkt 3 Prawa ochrony środowiska) może określić, o ile przemawiają za tym szczególne względy ochrony środowiska sposób postępowania w razie zakończenia eksploatacji instalacji. Stwierdzić też trzeba, że wody opadowe pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności m.in. z terenów przemysłowych, których dotyczyło pozwolenie wodnoprawne z 9 lipca 2010 r. zaliczane są do ścieków ( art. 9 pkt 14ust. 1 lit c Prawa wodnego). W sprawie pojawić się musi jednakowoż wątpliwość czy za likwidacją pól irygacyjnych we F. stanowiących część systemu oczyszczania ścieków byłej [...] C. przemawiały względy ochrony środowiska. Jak wynika z ustaleń zawartych w znajdującym się w aktach sprawy raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia "Rewitalizacji terenów poprzemysłowych w rejonie ulic [...] i [...] w C." tereny nieużytkowanych pól irygacyjnych oraz ich otuliny tworzą ekosystem, w którym zatrzymują się i żerują ptaki przelotne. Tereny te w oparciu o dyrektywę Rady nr 79/409/EWG) z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (aktualnie Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE - tekst ujednolicony Dz. U. UE. L. 2010r. Nr 20 s. 1) zostały zaliczone do obszaru szczególnej ochrony Natura 2000 o nazwie Dolina [...]. Dodać należy, że zaniepokojenie skutkami, jakie może spowodować dla środowiska przyrodniczego wykonanie obowiązku nałożonego punktem II.7 pozwolenia wodnoprawnego z [...] r. wyraził Zastępca Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. Regionalny Konserwator Przyrody. Organ ten w piśmie z dnia 31 sierpnia 2010 r. domagał się aby Dyrektor RZGW rozważył z urzędu stwierdzenie nieważności tego punktu pozwolenia wodnoprawnego. We wniosku tym Regionalny Konserwator Przyrody powołał się na przepis art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) zakazujący podejmowania działań mogących pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000. W niniejszym postępowaniu nie mogła zostać skontrolowana legalność decyzji Dyrektora RZGW z dnia [...]r. [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności punktu II.7 decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., gdyż decyzja ta nie mieściła się w granicach kontrolowanej sprawy, o jakich jest mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a.

W konsekwencji ustaleń dotyczących stanu prawnego terenów położonych we F. stwierdzić jednak należy, że cofając pozwolenie prawne udzielone decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] nie mógł zastosować w sprawie unormowania zawartego w art. 138 ust. 2 Prawa wodnego. Przepis ten odnieść należy bowiem do obowiązku usunięcia negatywnych skutków w środowisku wynikających z wykonywania pozwolenia wodnoprawnego lub powstałych w wyniku działalności prowadzonej niezgodnie z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym, a tego rodzaju negatywne skutki , jak wyżej wskazano nie miały miejsca w kontrolowanej sprawie. Zasadnie orzekające w sprawie organy doszły także do przekonania, że przepis art. 138 ust. 2 Prawa wodnego nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie z uwagi na to, iż pola irygacyjne we F. oraz urządzenia do przesyłania ścieków przemysłowych nie pozostawały w związku z cofniętym pozwoleniem wodnoprawnym, bowiem pozwolenie to nie obejmowało odprowadzania wód opadowych za pośrednictwem tych urządzeń.

Zgodzić się należy także z organami, że w sprawie nałożenia na [A] S.A nakazu doprowadzenia do stanu pierwotnego gruntów, na których powstały stawy irygacyjne oraz usunięcia urządzeń do przesyłania ścieków przemysłowych nie mógł znaleźć zastosowania również przepis art. 139 ust. 1 Prawa wodnego. Stosownie do tego przepisu w decyzji stwierdzającej wygaśnięcie lub cofnięcie pozwolenia wodnoprawnego można określić obowiązki zakładu niezbędne do kształtowania zasobów wodnych, a w szczególności zobowiązać zakład do usunięcia urządzeń wodnych i innych obiektów, które zostały wykonane lub były użytkowane na podstawie tego pozwolenia. W pierwszym rzędzie zauważyć należy, że w oparciu o cofnięte pozwolenie wodnoprawne nie wykonano obiektów ani urządzeń wodnych niezbędnych do kształtowania zasobów wodnych. Dodać przyjdzie, że w przedmiotowej decyzji cofającej udzielone pozwolenie wodnoprawne organ mógł zamieścić nakaz usunięcia wylotu urządzenia wprowadzającego do rzeki [...] wody opadowe pochodzące z terenu zakładu, bowiem tylko to urządzenie wodne było użytkowane przez [A] S.A w oparciu o pozwolenie z dnia [...] r. Sąd nie podzielił jednakowoż stanowiska obu organów, że wykonanych przez poprzednika prawnego [A] S.A. stawów irygacyjnych nie można zaliczyć do urządzeń wodnych. W tej kwestii zgodzić się należy ze skarżącą Gminą C., że brzmienie przepisu art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. c Prawa wodnego, w którym jest mowa m.in. o stawach służących do oczyszczania ścieków nie pozostawia wątpliwości, że stawy irygacyjne służące do oczyszczania ścieków stanowią urządzenia wodne. Błędna wykładnia przepisu art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego przeprowadzona przez organy obu instancji nie miała jednak w świetle przeprowadzonych wyżej rozważań wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.

Za chybione i nie znajdujące oparcia w materiałach kontrolowanej sprawy uznać należy wreszcie w zdecydowanej większości zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego przez organy obu instancji. W szczególności stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy cofnięcia wydanego pozwolenia wodnoprawnego, a zaskarżona decyzja została w sposób należyty uzasadniona, aczkolwiek w jej uzasadnieniu posłużono się częściowo błędną argumentacją. Za zasadny uznać należy natomiast zarzut naruszenia przez Starostę [...] przepisu art. 10 § 1 k.p.a. organ ten bowiem nie zawiadomił stron postępowania o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodzić się należy także ze stroną skarżącą, że zawiadomienia, o jakim jest mowa w art. 36 § 1 k.p.a. nie można utożsamiać z zawiadomieniem wskazanym w art. 10 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu opisane naruszenie procedury administracyjnej pozostało jednak bez istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wreszcie na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut nieuwzględnienia w wydawanej decyzji następstwa prawnego firmy [C] Sp. z o.o. nabywcy terenów po byłej [...]. Podmiot ten jak zasadnie wskazał Dyrektor RZGW nie wystąpił bowiem o przeniesienie na niego praw do instalacji służącej do odprowadzania ścieków z terenów [...]. Nie ubiegał się on także o przeniesienie na niego pozwolenia wodnoprawnego. Dodać należy, że Spółka ta brała także udział w kontrolowanym postępowaniu w charakterze jego strony.

W tym stanie rzeczy skarga Gminy C. jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.