Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2078/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6255 Pozwolenia i urządzenia radiowe
Hasła tematyczne: Radiofonia i telewizja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 139; art. art. 107 par 4
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant ref. staż. Robert Mirończyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia radiowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz P. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2019 r. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej "Prezes UKE") uchylił swoją decyzję z [...] maja 2018 r. w całości ( pkt I) i odmówił P. P. ( dalej "Wnioskodawca", "Skarżący", "Strona") wydania pozwolenia radiowego na używanie urządzeń radiowych nadawczo-odbiorczych pracujących w radiokomunikacji stałej w systemie łączności radiowej typu punkt-wiele punktów, w stacji bazowej działającej w zakresie 3400-3600 MHz, z szerokością kanału 10 MHz dla każdego sektora stacji bazowej, na obszarze miasta B., w lokalizacji B., ul. O. w województwie [...] ( pkt II).

Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., zwanej dalej "k.p.a."), w związku z art. 206 ust. 1 oraz art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz e, art. 148 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 123 ust. 7 pkt 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 1954 z późn. zm., zwanej dalej "p.t."),

I.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] września 2009 r. Prezes UKE dokonał na rzecz Wnioskodawcy rezerwacji częstotliwości, obejmującej sześć dupleksowych kanałów radiowych o numerach 3, 4, 15, 23, 24 i 25 o szerokości 3,5 MHz każdy, z zakresu 3400-3600 MHz do wykorzystywania w służbie radiokomunikacji stałej, dla systemów łączności radiowej punkt-wiele punktów na obszarze gminy miasto B. w województwie [...] (dalej "Rezerwacja") . Częstotliwości objęte Rezerwacją mogły być wykorzystywane do dnia 30 września 2019 r.

Pismem z dnia 27 lutego 2018 r. Strona złożyła wniosek o wydanie pozwolenia radiowego na używanie urządzeń radiowych nadawczo-odbiorczych pracujących w systemie łączności typu punkt-wiele punktów, w stacji bazowej działającej w zakresie 3400-3600 MHz, na kanały o szerokości 10 MHz dla każdego sektora stacji bazowej, na obszarze miasta B., w lokalizacji B., ul. O. w województwie [...] (dalej "Wniosek").

Prezes UKE decyzją z [...] maja 2018 r. udzielił Skarżącemu w oparciu o tą Rezerwację pozwolenia radiowego na używanie urządzeń radiowych nadawczo- odbiorczych pracujących w systemie łączności typu punkt-wiele punktów, w stacji bazowej działającej w zakresie 3400-3600 MHz na obszarze miasta B., w lokalizacji B., ul. . w województwie [...].

Pozwoleniem, zgodnie z Rezerwacją, zostały objęte kanały o numerach 3, 4, 15, 23, 24 i 25, o szerokości 3,5 MHz każdy kanał, tj. sektor 1 obejmujący kanały o numerach 23, 24 i 25 (łączna szerokość sektora 1 wynosi 10,5 MHz), sektor 2 obejmujący kanał numer 15 (łączna szerokość sektora 2 wynosi 3,5 MHz), sektor 3 obejmujący kanały o numerach 23, 24 i 25 (łączna szerokość sektora 3 wynosi 10,5 MHz), sektor 4 obejmujący kanały o numerach 3 i 4 (łączna szerokość sektora 4 wynosi 7 MHz).

II.

Wnioskiem z dnia 19 czerwca 2018 r. Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że: "wydane w dniu [...] maja 2018 r. pozwolenia radiowe: [...] oraz [...] nie uwzględniają w całości żądania Wnioskodawcy, ponieważ ograniczają szerokości kanałów nadawczo-odbiorczych dla poszczególnych sektorów stacji bazowych K1 i K2".

Wnioskodawca wyjaśnił, że " (...) wnosił o wydanie pozwoleń na pracę każdego z 8 sektorów z szerokością kanału 10 MHz, zaś wydane pozwolenia radiowe zezwalają na pracę jedynie 3 sektorów z szerokością kanału 10 MHz, pozostałych zaś 2 sektorów z szerokością 7 MHz i 3 sektorów z szerokością kanału 3,5 MHz. Takie warunki nie pozwalają na uzyskanie przez system Wnioskodawcy maksymalnej wydajności, gdyż najefektywniej pracuje on w kanałach o szerokości 10 MHz, zaś szerokość kanału 3,5 MHz jest w ogóle niemożliwa do wykorzystania przez urządzenia Wnioskodawcy. Ważność pozwoleń radiowych określona jest jedynie do dnia 30 września 2019 r., co nie pozwala na zawieranie umów abonenckich na okres powyżej 12 miesięcy".

III.

Na skutek wniosku strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UKE w dniu [...] lipca 2019 r. wydał decyzję, mocą której uchylił decyzję z [...] maja 2018 r. w całości i odmówił wydania pozwolenia radiowego.

Prezes UKE w uzasadnieniu decyzji uchylającej wyjaśnił, że - biorąc pod uwagę treść żądania zawartego we wniosku - rozstrzygnięcie wydane w l instancji jest nieprawidłowe.

Prezes UKE stwierdził, że w decyzji I instancji nie rozpoznano w całości żądania Wnioskodawcy. Strona wnosiła bowiem o wydanie pozwolenia na używanie urządzeń radiowych wykorzystujących kanały radiowe o szerokości 10 MHz dla każdego sektora stacji bazowej z zakresu 3400-3600 MHz. Natomiast organ w I instancji rozpoznał żądanie Strony o wydanie pozwolenia radiowego na pracę sektora z szerokością 10 MHz jedynie w części, tj. w zakresie dotyczącym sektorów 1 i 3 obejmujących kanały o numerach 23, 24 i 25. W pozostałym zakresie dotyczącym sektora 2 i 4 żądanie Strony nie zostało rozpoznane.

W ocenie Prezesa UKE udzielenie Stronie pozwolenia radiowego na używanie urządzeń wykorzystujących kanały radiowe o szerokości 10 MHz jedynie dla dwóch sektorów (sektory 1 i 3 obejmują kanały 23, 24 i 25) stacji bazowej, nie spełnia przesłanki efektywnego wykorzystywania częstotliwości (art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. e p.t.), nie jest zgodne z planem zagospodarowania częstotliwości (art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. b p.t).

Zdaniem Prezesa UKE rozstrzygnięcie uchylające decyzję w całości (a zatem również w części dotyczącej sektorów 1 i 3 obejmujących kanały 23, 24 i 25) zostało wydane z uwzględnieniem przepisu art. 139 k.p.a. Udzielenie Stronie pozwolenia radiowego na używanie urządzeń wykorzystujących kanały radiowe o szerokości 10 MHz jedynie dla dwóch sektorów (sektora 1 i 3 obejmujących kanały 23, 24 i 25) stacji bazowej nie spełnia przesłanki efektywnego wykorzystywania częstotliwości (art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. e P.t.) i nie jest zgodne z planem zagospodarowania częstotliwości (art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. b P.t.). Natomiast wydanie pozwolenia na używanie urządzeń radiowych wykorzystujących jedynie kanały nr 23, 24 i 25 z zakresu 3400-3600 MHz o szerokości 10,5 MHz w sektorach 1 i 3 byłoby niezgodne z Decyzją 2019/235 (art. 148 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 123 ust. 7 pkt 5 p.t.).

W ramach merytorycznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, Prezes UKE przywołując treść art. 148 ust. 1 p.t. wyjaśnił, że w jego ocenie pozwolenie radiowe nie może zostać wydane zgodnie z wnioskiem Strony, ponieważ nie została spełniona przesłanka określona w art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. e p.t., dotycząca efektywnego wykorzystywania częstotliwości, która warunkuje udzielenie pozwolenia radiowego. Przesłanka dotycząca zgodności z planem zagospodarowania częstotliwości określona w art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. b p.t. również nie została spełniona, bowiem plan zagospodarowania częstotliwości nie przewiduje zagospodarowania przedmiotowych częstotliwości w sposób określony we wniosku.

Organ wskazał, że częstotliwości z zakresu 3400-3800 MHz zostały zharmonizowane na poziomie europejskim. W doktrynie prawa telekomunikacyjnego podkreśla się, że harmonizacja wykorzystania częstotliwości ma trzy zasadnicze cele. Po pierwsze, ma zapewnić techniczną efektywność wykorzystania widma, co ma podstawowe znaczenie dla działalności telekomunikacyjnej prowadzonej w skali ogólnoeuropejskiej. Po drugie, ma poszerzać obszary jednolitego rynku usług telekomunikacyjnych, poprzez tworzenie sieci ogólnoeuropejskich i zapewnianie możliwości roamingu międzynarodowego. Po trzecie, ma zapewnić odpowiednio duży rynek urządzeń i wyposażenia służącego radiokomunikacji. Ponadto zaznacza się, że w działaniach wspólnotowych wyraźnie wyróżnia się warstwę koordynacyjną, która nie ma charakteru wiążącego oraz działania harmonizacyjne dotyczące wykorzystania częstotliwości, które wiążą państwa członkowskie. Harmonizacji warunków technicznych dotyczących wykorzystania widma w zakresie częstotliwości 3400-3800 MHz na potrzeby zapewnienia usług łączności elektronicznej we Wspólnocie drogą naziemną dokonano Decyzją Komisji [...], zmienioną Decyzją wykonawczą Komisji [...]. Decyzją [...] zmieniono Decyzję Komisji [...] w odniesieniu do aktualizacji odpowiednich warunków technicznych dotyczących zakresu częstotliwości 3400-3800 MHz.

Następnie organ omówił sytuację prawną w związku z siecią 5G.

W tym zakresie Prezes UKE wskazał, że Komisja, wydając Decyzję [...]miała na uwadze fakt, że Europejski kodeks łączności elektronicznej (dalej "EKŁE") nakłada na państwa członkowskie obowiązek umożliwienia wykorzystania zakresu częstotliwości 3400-3800 MHz na potrzeby systemów naziemnych umożliwiających świadczenie bezprzewodowych usług szerokopasmowej łączności elektronicznej nowej generacji (5G) do dnia 31 grudnia 2020 r. EKŁE zobowiązuje również państwa członkowskie do wprowadzenia wszelkich odpowiednich środków w celu ułatwienia wdrażania technologii 5G, w tym reorganizacji pasma 3400-3800 MHz tak, aby umożliwić wykorzystanie wystarczająco dużych bloków widma. EKŁE w motywie 135 wyraźnie podkreśla, że "W celu zapewnienia do 2020 r. większej skoordynowanej dostępności widma radiowego, aby uzyskać bardzo szybkie sieci stacjonarne i bezprzewodowe, w kontekście 5G, Zespół ds. Polityki Spektrum Radiowego wskazał zakresy częstotliwości 3,4-3,8 GHz i 24,25¬27,5 GHz za priorytetowe pasma odpowiednie do realizacji celów planu działania w zakresie sieci 5G do 2020 r. [...]. Konieczne jest zatem zapewnienie, by do dnia 31 grudnia 2020 r. całość lub część zakresów 3,4-3,8 GHz oraz 24,25-27,5 GHz była dostępna dla systemów naziemnych umożliwiających dostarczanie usług bezprzewodowej szerokopasmowej łączności elektronicznej zgodnie ze zharmonizowanymi warunkami ustanowionymi za pomocą technicznych środków wykonawczych przyjętych zgodnie z art. 4 decyzji nr [...], w uzupełnieniu decyzji (UE) [...] Parlamentu Europejskiego i Rady, z uwagi na to, że te zakresy mają szczególne właściwości pod względem zasięgu i przepustowości danych, dzięki którym można je odpowiednio połączyć, aby spełnić wymogi 5G".

W świetle powyższego, zdaniem Prezesa UKE, pozwolenie radiowe nie może zostać wydane zgodnie z wnioskiem, ponieważ spowodowałoby to brak możliwości realizacji zobowiązań wynikających z aktów prawnych Unii Europejskiej, dotyczących gospodarowania częstotliwościami. Akty prawne Unii Europejskiej to zgodnie z art. 288 TFUE dyrektywy, decyzje (w tym również decyzje Komisji), rozporządzenia, zalecenia i opinie. Zgodnie z art. 288 akapit 2 TFUE "Dyrektywa wiąże każde Państwo Członkowskie, do którego jest kierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawia jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków". Ponadto zarówno EKŁE, jak i Decyzja Komisji [...] zmieniająca Decyzję [...], są aktami prawnymi Unii Europejskiej zawierającymi regulacje dotyczące gospodarowania częstotliwościami, są skierowane do wszystkich państw członkowskich, w tym do Rzeczypospolitej Polskiej i mają charakter wiążący.

W tym stanie rzeczy wydanie pozwolenia radiowego zgodnie z wnioskiem Strony byłoby niezgodne z docelową aranżacją kanałów w zakresie 3400-3800 MHz określoną w Decyzji [...], w której wskazano, że w zakresie tym przydziela się bloki częstotliwości będące wielokrotnością 5 MHz, przy czym dolna granica częstotliwości przydzielonego bloku musi się pokrywać z dolną granicą zakresu częstotliwości wynoszącą 3400 MHz lub być od niej oddalona o wielokrotność 5 MHz. Udzielenie pozwolenia radiowego stałoby również w sprzeczności z zapisami EKŁE, który nakazuje państwom członkowskim, gdy jest to konieczne dla ułatwienia realizacji sieci 5G, podjęcie wszelkich odpowiednich środków, aby do dnia 31 grudnia 2020 r. zreorganizować i umożliwić użytkowanie wystarczająco dużych bloków zakresu częstotliwości 3400-3800 MHz (art. 54 ust. 1 EKŁE).

W konsekwencji, zdaniem Prezesa UKE w przedmiotowej sprawie nie zostanie spełniona przesłanka wskazana w art. 148 ust. 1 pkt 2 pkt. e p.t.

W opinii Prezesa UKE, w celu zapewnienia: efektywnego wykorzystywania częstotliwości, ładu w gospodarce częstotliwościami z zakresu 3400 - 3800 MHz, dostępności odpowiednich zasobów częstotliwości dla wdrożenia technologii 5G, konieczne jest gruntowne uporządkowanie tych zakresów częstotliwości tak, aby przydzielane uprawnienia obejmowały ciągłe bloki częstotliwości o wielokrotności 5 MHz i mogły być przeznaczone do wykorzystywania w trybie TDD.

Organ podkreślił, że 26 stycznia 2018 r. w Dzienniku Urzędowym UKE pod poz. 3 zostało opublikowane Zarządzenie Nr 3 Prezesa UKE z dnia 26 stycznia 2018 r. w sprawie planu zagospodarowania częstotliwości dla zakresu 3400 - 3600 MHz, zwane dalej "Zarządzeniem". Zgodnie z Zarządzeniem, dla zakresu 3400 - 3600 MHz w służbie stałej, dopuszcza się możliwość pracy systemów wykorzystujących kanały o szerokości 5 MHz z planu aranżacji 3,5C5 (pkt 2.1.1. ppk 3 lit. a Zarządzenia). Zgodnie z postanowieniem 2.1.1. Zarządzenia, częstotliwości we wnioskowanym zakresie przeznaczone są dla naziemnych systemów zapewniających usługi telekomunikacyjne, pracujących z dupleksem z podziałem czasowym (TDD). Zgodnie z pkt 2.1.2 Zarządzenia, działanie innych systemów, tzn. wykorzystujących kanały o innych szerokościach niż wyżej wymienione i pracujących z dupleksem z podziałem czasowym (TDD) lub z dupleksem z podziałem częstotliwościowym (FDD), możliwe będzie jedynie do czasu zmiany albo wygaśnięcia dotychczasowych decyzji w sprawie rezerwacji częstotliwości oraz pozwoleń radiowych, wydanych przed dniem wejścia w życie Zarządzenia. Treść Zarządzenia ma na celu zapewnienie efektywnego wykorzystywania częstotliwości i stanowi pierwszy krok do planowanego refarmingu pasma 3,5 GHz, a w dalszej kolejności przygotowania zasobów częstotliwości niezbędnych do wdrożenia nowoczesnych technologii w Polsce, w tym przede wszystkim systemów 5G. Natomiast możliwość działania innych systemów, aniżeli wskazanych wpkt. 2 Zarządzenia, tzn. wykorzystujących kanały o innych szerokościach i pracujących z dupleksem z podziałem czasowym (TDD) lub z dupleksem z podziałem częstotliwościowym (FDD), została ograniczona i jest możliwa jedynie do czasu wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień.

Dlatego też uwzględnienie wniosku prowadziłoby do wydania decyzji niezgodnej z planem zagospodarowania częstotliwościami, ponieważ prowadziłoby do utrzymania istotnie niższej efektywności wykorzystywania częstotliwości w porównaniu do planowanego rozdysponowania częstotliwości z zakresu 3400-3600 MHz (przyznanie ogólnopolskich rezerwacji częstotliwości w odpowiednio dużych i ciągłych blokach częstotliwości o wielokrotności 5 MHz, przeznaczonych do wykorzystywania w trybie TDD - tj. zgodnie ze zharmonizowanymi warunkami technicznymi użytkowania tego zakresu określonymi w Decyzji Komisji [...]). Jednocześnie znacznie utrudniałoby lub nawet uniemożliwiałoby wdrożenie w Polsce technologii 5G, dla wdrożenia której niezbędne jest rozdysponowanie częstotliwości z zakresu 3400-3600 MHz w opisany wyżej planowany sposób. Technologia 5G postrzegana jest jako czynnik rewolucyjnych zmian, umożliwiający dokonanie transformacji w przemyśle poprzez bezprzewodowe usługi szerokopasmowe o gigabitowych prędkościach, wsparcie nowych typów zastosowań, w których urządzenia i przedmioty będą połączone za pośrednictwem sieci (internet rzeczy) oraz wszechstronność dzięki wirtualizacji oprogramowania - co umożliwi wprowadzenie innowacyjnych modeli biznesowych w wielu sektorach (np. w transporcie, opiece zdrowotnej, produkcji, logistyce, energetyce, mediach i rozrywce).

W tej sytuacji przesłanka dotycząca zgodności z planem zagospodarowania częstotliwości określona w art. 148 ust. 1 pkt 2 lit. b p.t. również nie została spełniona, bowiem plan zagospodarowania częstotliwości nie przewiduje zagospodarowania przedmiotowych częstotliwości w sposób określony we Wniosku.

Wydanie decyzji uwzględniającej żądanie Strony uniemożliwiłoby także realizację postanowień Decyzji Komisji 2019/235 zmieniającej Decyzję [...], która stanowi akt prawny Unii Europejskiej dotyczący gospodarowania częstotliwościami, skierowany do wszystkich państw członkowskich, w tym do Rzeczypospolitej Polskiej i mający charakter wiążący (art. 148 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 123 ust. 7 pkt 5 p.t.). Udzielenie pozwolenia radiowego zgodnie z żądaniem Strony stałoby również w sprzeczności z zapisami EKŁE, który nakazuje państwom członkowskim, gdy jest to konieczne dla ułatwienia realizacji sieci 5G, podjęcie wszelkich odpowiednich środków, aby do dnia 31 grudnia 2020 r. zreorganizować i umożliwić użytkowanie wystarczająco dużych bloków zakresu częstotliwości 3400-3800 MHz (art. 54 ust. 1 EKŁE).

Z tych względów w wyniku ponownego rozpoznania sprawy Prezes UKE postanowił odmówić wydania pozwolenia radiowego na rzecz Strony.

IV.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o:

"1. Ustalenie niezgodności z prawem Decyzji [...];

2. Uznanie za rażące przedłużanie postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia radiowego;

3. Unieważnienie czynności zaskarżenia Decyzji w całości;

4. Obciążenie Prezesa UKE kosztami postępowania;

5. Nakazanie wydania Prezesowi UKE wydania pozwolenia radiowego zgodnie z wnioskami skarżącego w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku."

Przedmiotowej Decyzji zarzucił niezgodność z obowiązującym prawem oraz naruszenie szeregu przepisów, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 139 k.p.a., przepisów ustawy Prawo Telekomunikacyjne a także przepisów Decyzji Wykonawczej Komisji (UE) [...] z [...] stycznia 2019 r. i innych.

W uzasadnieniu skargi te zarzuty zostały rozwinięte, przy czym Skarżący zaakcentował, że uchylenie w całości przez Prezesa UKE pozwolenia radiowego stanowi naruszenie art. 139 k.p.a. tj. zakaz reformationis in peius (rozstrzygania na niekorzyść), albowiem to pozwolenie radiowe, chociaż zostało wydane wadliwie, to umożliwiało zgodne z prawem wykorzystanie istniejących urządzeń Skarżącego w ponad 50% ich wydajności. Natomiast skarżona decyzja poprzez uchylenie pozwolenia radiowego uniemożliwia jakiekolwiek zgodne z obowiązującymi przepisami funkcjonowanie istniejącego wykorzystania urządzeń Skarżącego, na szkodę zarówno Skarżącego, jak również jego Abonentów oraz na szkodę Skarbu Państwa.

Prezes UKE wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej.

W piśmie procesowym z dnia 3 lutego 2020 r. Skarżący podtrzymując swoje stanowisko w sprawie dodatkowo m.in. wniósł o wydanie pozwolenia radiowego na okres 10 lat albo o nakazanie Prezesowi UKE rezerwacji częstotliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądowa sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, skarga zasługuje na uwzględnienie bowiem wydając decyzję z [...] lipca 2019 r. Prezes UKE dopuścił się naruszenia art. 139 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny.

Istotą przepisu art. 139 k.p.a. jest stworzenie stronie gwarancji procesowych, że w wyniku złożenia odwołania jej sytuacja prawna nie ulegnie pogorszeniu. Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę może bowiem bądź utrzymać w mocy rozstrzygnięcie dotychczasowe, bądź też zmienić je i wydać rozstrzygnięcie bardziej korzystne dla strony, która składała odwołanie.

Zakaz reformationis in peius jest uznawany za jedną z fundamentalnych zasad prawa procesowego w demokratycznym państwie prawa, dlatego sąd administracyjny – rozpatrując skargę – musi zawsze dokonać wnikliwej kontroli zasadności odstąpienia od niego przez organ odwoławczy (teza pierwsza wyroku SN z 24 czerwca 1993 r., III ARN 33/93, PiP 1994, nr 9, s. 111).

Od zakazu reformationis in peius można odstąpić tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego.

Pierwszy z warunków odstąpienia od zakazu orzekania na niekorzyść strony – rażące naruszenia prawa – jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Przez termin "niekorzyść" należy rozumieć obiektywne pogorszenie sytuacji prawnej strony odwołującej się wskutek wydania decyzji przez organ odwoławczy. O tym, czy pogorszenie takie nastąpi, decyduje zestawienie sentencji decyzji organu pierwszej instancji z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Bez znaczenia jest natomiast treść żądania zawarta w odwołaniu, każda decyzja organu odwoławczego, która nie uwzględnia żądania strony, byłaby bowiem decyzją wydaną na niekorzyść strony odwołującej się, chociaż obiektywnie nie pogarszałaby jej sytuacji prawnej, np. decyzja utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję (por. wyrok WSA w Warszawie z 5.05.2008 r., IV SA/Wa 475/08, LEX nr 489245). Rozstrzygnięciem na niekorzyść strony jest więc np. rozstrzygnięcie organu odwoławczego nakładające na odwołującego obowiązek w większym wymiarze niż decyzja organu pierwszej instancji albo rozstrzygnięcie pozbawiające odwołującego uprawnienia przyznanego decyzją organu pierwszej instancji.(Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II,Opublikowano: WKP 2019).

W orzecznictwie jest również wypowiadany pogląd, że pogorszenie sytuacji odwołującego w stosunku do tej, jaką miał przed wniesieniem odwołania (zażalenia), może dotyczyć zarówno jego praw czy obowiązków wynikających z prawa materialnego, jak i uprawnień faktycznych czy procesowych powstałych w wyniku wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (zob. np. wyrok NSA z 13 lipca 2016 r., II OSK 649/16, LEX nr 2102283).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że na skutek wniosku Skarżącego z 27 lutego 2018 r. o wydanie pozwolenia radiowego Prezes UKE w dniu [...] maja 2018 r. wydał decyzję zatytułowaną: "Pozwolenie radiowe ważne do 30 września 2019 r." Ponadto na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstąpiono od uzasadnienia decyzji, uznając, że uwzględnia ona w całości żądanie strony.

Skarżący od tej decyzji złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy bowiem stwierdził, że wydane mu pozwolenie radiowe nie uwzględnia w całości jego żądania.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2019 r. Prezes UKE przyznał, że żądanie Strony nie zostało załatwione w całości gdyż organ I instancji rozpoznał żądanie Strony o wydanie pozwolenia radiowego na pracę sektora z szerokością 10 MHz jedynie w części, tj. w zakresie dotyczącym sektorów 1 i 3 obejmujących kanały o numerach 23, 24 i 25. W pozostałym zakresie dotyczącym sektora 2 i 4 żądanie Strony nie zostało rozpoznane.

W ocenie Sądu, trudno w takiej sytuacji odmówić racji Skarżącemu, że w istocie złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawiło go w całości pozwolenia radiowego przyznanego decyzją z [...] maja 2018 r. W uzasadnieniu skargi Skarżący podnosił, że pozwolenie to chociaż wydane wadliwie umożliwiało mu wykorzystanie urządzeń w 50%. Natomiast uchylenie przyznanego pozwolenia radiowego przez organ uniemożliwiło Stronie jakiekolwiek wykorzystanie posiadanego sprzętu. W związku z tym wydanie zaskarżonej decyzji niewątpliwie pogorszyło sytuację prawną Skarżącego.

Podzielając zatem stanowisko Skarżącego co do naruszenia przez organ art. 139 k.p.a. Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji trudno dopatrzyć się rozważań dotyczących wykazania, że odstąpienie od zakazu reformationis in peius nastąpiło z powodów rażącego naruszenia prawa bądź też naruszenia interesu społecznego. Przecież obowiązkiem organu, który odstępuje od tego zakazu jest szczegółowe wykazanie, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. W zaskarżonej decyzji takich rozważań zabrakło. W ocenie Sądu przeprowadzona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowa analiza potrzeb wynikających z wprowadzania technologii 5G dotyczy li tylko przesłanek związanych z odmową przyznania pozwolenia radiowego.

Organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę na niekorzyść strony odwołującej się, jest zobowiązany do wykazania w uzasadnieniu swej decyzji powodów, dla których przyjął, iż rozstrzygnięcie takie jest dopuszczalne w świetle komentowanego przepisu (wyrok NSA z 6 lutego 1989 r., IV SA 1101/88, ONSA 1989, nr 2, poz. 71; wyrok NSA z 11 stycznia 2018 r., II OSK 1159/17, LEX nr 2442873).

Uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa UKE z [...] lipca 2019 r. powoduje, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja z [...] maja 2018 r. oraz złożony przez Skarżącego wniosek o ponownie rozpatrzenie sprawy.

Należy przy tym wyjaśnić, że uwzględniając skargę Sąd ograniczył swoje rozważania do naruszenia art.139 k.p.a. Dlatego też Sąd nie wypowiada się w kwestii technologii 5G i jej wpływu na ostateczne załatwienie wniosku Skarżącego.

Ponadto, poruszane w skardze oraz uzupełniającym ją piśmie Skarżącego z 3 lutego 2020 r. kwestie związane z przewlekłością postępowania czy też wnioskiem o rezerwację częstotliwości na rzecz Skarżącego nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu w tej sprawie. Odpowiadając na te wnioski Sąd zaznacza, że sprawy dotyczące przewlekłości postępowania administracyjnego rozpoznawane są w innym trybie procesowym i wymagają złożenia oddzielnej skargi. Natomiast wnioski o rezerwację należy kierować do Prezesa UKE bowiem sądy administracyjne zajmują się wyłącznie kontrolą decyzji administracyjnych wydawanych przez organy administracji publicznej , same zaś Sądy tych decyzji nie wydają.( art. 3 p.p.s.a.)

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

W oparciu o art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 209 p.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz Skarżącego kwotę 200 zł, stanowiącą wartość uiszczonego wpisu od skargi.