Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 497/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33(9) ust. 1, ust. 3,
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.
article: art. 76 par. 1 i par. 2, art. 106a
journal: Dz.U. 1997 nr 88 poz 553
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.
article: art. 199 par. 1 pkt 2, art. 355 par. 1, par. 2, art. 477(2) par. 1, art. 334 par. 4, art. 333 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 159 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.
article: art. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1361
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi N. B. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania N. B. (nazywanej dalej "skarżącą") od uchwały Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2010 r. Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W., zwana dalej “komisją egzaminacyjną", stwierdziła, że skarżąca otrzymawszy 97 punktów, uzyskała negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską. Zgodnie z art. 33 ust. 3 ustaw o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu wstępnego uzyskuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. skarżąca złożyła odwołanie od Uchwały z dnia [...] września 2010 r., wnosząc jej o zmianę i orzeczenie, że z egzaminu na aplikację radcowską uzyskała 101 punktów, osiągając tym samym pozytywny wynik z tego egzaminu.

Skarżąca podniosła, że pytania nr: 3, 64, 68, 77 nie spełniają kryteriów wynikających z art. 339 ust. 1a ustawy o radcach prawnych oraz kryteriów wypracowanych w orzecznictwie sądów administracyjnych, zaś komisja egzaminacyjna nieprawidłowo oceniła odpowiedzi jakich udzieliła skarżąca na powyższe pytania.

Zdaniem skarżącej odpowiedzi dotyczące pytań nr: 64, 68, 77 były sformułowane zbyt ogólnie, co uniemożliwiało wybór jednej z nich. Odpowiedzi skarżącej były prawidłowe.

Natomiast pytanie nr 3 według skarżącej nie posiadało żadnej odpowiedzi prawidłowej.

Minister Sprawiedliwości rozpatrując odwołanie skarżącej, wskazał na wstępie, że zgodnie z art 33 10 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, po przeprowadzeniu egzaminu wstępnego na aplikację radcowską komisja kwalifikacyjna ustala wynik kandydata w drodze uchwały i doręcza jej odpis kandydatowi i Ministrowi Sprawiedliwości.

W myśl art 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Stosownie do art. 33 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, wynik pozytywny z egzaminu otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Minister Sprawiedliwości, realizując zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 15 k.p.a. – ponownie merytorycznie rozpatrzył i rozstrzygnął całokształt sprawy i ponownie ocenił wszystkie zebrane dowody dotyczące egzaminu (w tym także zestaw pytań testowych), jak i przebieg samego egzaminu.

Działając w tym trybie, organ II instancji ustalił, że egzamin, którego skarżąca była uczestnikiem, przeprowadzony został zgodnie z wymogami cytowanej wyżej ustawy i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz przeprowadzania egzaminu wstępnego (Dz. U. Nr 91, poz. 749).

Z przebiegu egzaminu sporządzono protokół podpisany przez członków komisji kwalifikacyjnej. Protokół nie wskazuje, aby w trakcie egzaminu wystąpiły nieprawidłowości mogące mieć wpływ na wynik egzaminu skarżącej. Również wynik egzaminu wskazany w uchwale komisji kwalifikacyjnej został ustalony zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Minister Sprawiedliwości stwierdził, że wszystkie pytania egzaminacyjne były sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna prawidłowa odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzenia egzaminu. Organ uznał, że test egzaminacyjny spełniał kryteria z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Organ II instancji po ponownym przeliczeniu punktów ustalił, że skarżąca udzieliła prawidłowych odpowiedzi na 97 pytań, uzyskując 97 punktów, nie osiągnęła więc wymaganego ustawowo progu 100 punktów.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących pytania nr 64 które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

A. oddali powództwo,

B. umorzy postępowanie,

C. odrzuci pozew".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 199 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania cywilnego.

Skarżąca udzieliła odpowiedzi “B". W odwołaniu podniosła, że w obowiązującym stanie prawnym wszystkie odpowiedzi na pytanie nr 64 mogły być uznane za prawidłowe. W ocenie skarżacej, uściślenia wymagały trzy okoliczności: sąd jakiego państwa miał dokonać prawomocnego osądzenia, czy okoliczność uprzedniego prawomocnego osądzenia wynikała z pozwu lub czy sąd wiedział o zawisłości spraw oraz na jakim etapie okazało się, że sprawa została prawomocnie osądzona.

Zdaniem skarżącej, zakwestionowane pytanie nie precyzowało, czy w przedstawionym stanie faktycznym była sprawa poddana wyłącznie jurysdykcji krajowej. Skoro zdający nie miał prawa czynić jakichkolwiek dodatkowych założeń, za prawidłowa mogła być uznana również odpowiedź “A" jak i “B". Na takie założenie pozwalał, zdaniem skarżącej, art. 1098 k.p.c.

Jeżeli orzeczenie sądu zagranicznego może być w Polsce uznane, sąd polski po podjęciu postępowania i merytorycznym rozpoznaniu sprawy może powództwo oddalić. Oznacza to, że prawidłową mogła być również odpowiedź “A".

W ocenie Ministra Sprawiedliwości jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 64 była odpowiedź “C". Organ zauważył, że w pytaniu dosłownie przytoczono część art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c., co jednoznacznie wskazuje na poprawność odpowiedzi “C", która jest dokończeniem cytowanego w pytaniu przepisu. Skarżąca zaś w odwołaniu wprowadziła założenia, o których w ogóle nie było mowy w pytaniu.

Organ II instancji odniósł się negatywnie do argumentu skarżącej uzasadniającego prawidłowość odpowiedzi “B", w którym skarżąca powołała się na fragment komentarza dotyczący art. 355 k.p.c. Organ zauważył, że przesłanki zawarte w pytaniu nr 64 są zupełnie inne od tych, które w myśl art. 355 k.p.c. prowadzą do umorzenia postępowania. Podany przepis dotyczy innej sytuacji procesowej i wystąpienia innych, kodeksowo określonych przesłanek, o których nie było mowy w pytaniu.

Minister Sprawiedliwości zauważył, że przesłanka z art. 199 § 1, powtórzona w pytaniu egzaminacyjnym jednoznacznie wskazała na pierwotny charakter negatywnej przesłanki procesowej, czyli jej istnienie już w dacie wytoczenia powództwa.

Minister Sprawiedliwości uznał za bezpodstawne odwoływanie się przez skarżącą do podobnego pytania z egzaminu na aplikację ogólną z 2009 r.

Minister Sprawiedliwości za niezasadne uznał zarzuty skarżącej dotyczące pytania nr 68, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności."

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 335 § 2 k.p.c, który stanowi, że: "Natychmiastowa, wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa".

Skarżąca udzieliła na to pytanie odpowiedzi "A". W odwołaniu skarżąca powołała się na art. 4772 § 1 k.p.c. w myśl, którego sąd nadaje rygor natychmiastowej wykonalności wyrokowi w sprawach z zakresu prawa pracy, zasądzając należność pracownika w części nie przekraczającej jego pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia, również gdy pracodawcą jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa. Skarżąca podniosła, że treść pytania nr 68 nie wyłączyła stanów faktycznych objętych przez wyżej wymieniony artykuł w związku z czym wśród zaproponowanych odpowiedzi znajdowały się dwie odpowiedzi prawidłowe: “A" i “C", co z kolei jest sprzeczne z art. 339 § 1 ustawy o radcach prawnych. Skoro w pytaniu nie wprowadzono dodatkowego założenia, np. “co do zasady", to odpowiedź “C" była błędna.

Minister Sprawiedliwości odrzucił podniesiony przez skarżącą zarzut i podkreślił, że w rzeczonym pytaniu egzaminacyjnym jednoznacznie wskazano na sytuację uznania roszczenia przez pozwanego. W tych okolicznościach jest zasadą, że sąd z urzędu nadaje wówczas wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.). Wyjątek od tej reguły stanowi art. 335 § 2 k.p.c. w myśl, którego sąd nie nadaje wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa. Organ uznał, że okoliczność z art. 4772 § 1 k.p.c. dotyczy sytuacji postępowania szczególnego, jakim jest postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i to tylko wówczas gdy powodem jest pracownik, która to okoliczność nie jest w ogóle objęta treścią pytania.

Co więcej, organ II instancji zauważył, że nawet gdyby art. 4772 § 1 k.p.c. był objęty treścią spornego pytania odpowiedź “A" nie byłaby w pełni trafna, jako że, rygor natychmiastowej wykonalności nadawany na jego podstawie jest nadawany tylko w części nie przekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika.

Minister Sprawiedliwości powołał się także na wyrok Wojewódzkiwego Sądu Administarcyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie VISA/Wa 751/09, w którym skład orzekający wskazał, że jeśli “pytanie postawione jest w sposób ogólny, nie odnosi się do sytuacji szczególnej regulowanej danym aktem prawnym, to odpowiedź musi być dostosowana do pytania i odnosić się do takiej sytuacji ogólnej, bez czynienia dodatkowych założeń."

W tym stanie rzeczy, w opinii organu II instancji, nie można było przyznać skarżącej punktu za odpowiedź na pytanie nr 68.

Minister Sprawiedliwości za niezasadne uznał zarzuty dotyczące pytania nr 77, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką przy czynności prawnej:

A. między tą osobą a rodzeństwem opiekuna, jeżeli czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką,

B. między tą osobą a małżonkiem opiekuna, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką,

C. między tą osobą a opiekunem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna".

Prawidłową odpowiedzią na powyższe pytanie była odpowiedź "B", której podstawę prawną stanowił art. 159 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej nazywany “k.r. i o."), który stanowi: "Opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką:

(...)

przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem albo jego małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi lub rodzeństwem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką".

Skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". W odwołaniu zarzuciła, że prawidłową odpowiedzą na to pytanie była, oprócz odpowiedzi "B", była także odpowiedź "C".

Skarżąca powołała się na art. 159 § 1 pkt 2 k.r. i o. w części, w której zakazuje on reprezentowania osoby pozostającej pod jego opieką przy czynnościach prawnych między tą osobą a samym opiekunem. Zakaz ten oznacza również, że opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką, z samym sobą, również a nawet tym bardziej w sytuacji, gdy czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna.

Minister Sprawiedliwości uznał zarzuty skarżącej za chybione. Organ podkreślił, że pytanie nie dotyczyło czynności pomiędzy osobami pozostającymi pod opieką, co wykluczało możliwość zastosowania punktu 1 wskazanego przepisu. W punkcie 2 omawianego artykułu wyłączono zakaz w odniesieniu do bezpłatnego przysporzenia na rzecz osoby pozostającej pod opieką. Wynika to z frazy: "chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką". W wypadku bowiem bezpłatnego przysporzenia na rzecz osoby pozostającej pod opieką, interes takiej osoby nie jest zagrożony.

Wobec powyższego, prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 77 była jedynie odpowiedź "B", gdyż opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod opieką przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a małżonkiem opiekuna, z wyjątkiem przypadku, gdy czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką. Odpowiedzi "A" i "C" były nieprawdziwe.

Minister Sprawiedliwości uznał za bezpodstawny wniosek o przyznanie skarżącej punktu za odpowiedź za pytanie nr 77.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów skarżącej dotyczących pytania nr 3, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15:

A. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

B. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

C. nie podlega zatarciu".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "A" oparta na art. 76 § 1 k. k., który stanowi: "Skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby".

Skarżąca udzieliła odpowiedzi "C". W odwołaniu zarzuciła pytaniu nr 3 błąd w przytoczonym fragmencie art. 76 § 2 k.k., który był podstawą spornego pytania. Wymieniony wyżej paragraf stanowi, że: "Jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę lub środek karny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem ich wykonania; nie dotyczy to środka karnego wymienionego w art. 39 pkt 5".

Skarżąca podniosła, że zastosowanie w pytaniu znaku koniunkcji "i" w miejsce użytej w ustawie alternatywy "lub" wprowadziło niejasność i przeszkodziło w prawidłowej jego interpretacji. Użycie w pytaniu koniunkcji "i" sugerowało, że dotyczy ono sytuacji, w której nie orzeczono ani grzywny ani środka karnego. Zatem obie przesłanki musiałyby zajść łącznie. Pytanie nie wykluczało sytuacji, gdy tylko orzeczono grzywnę albo tylko środek karny. W przypadku orzeczenia jednego z powyższych środków, zatarcie następuje według innych reguł, nie ujętych w odpowiedzi. Udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi na to pytanie uzależnione było od przyjęcia dodatkowych założeń.

Skarżąca podkreśliła, że opisany powyżej błąd uczynił pytanie nr 3 niezgodnym z dyrektywą jasności, precyzyjności i jednoznaczności wypracowanej w stosownym orzecznictwie.

Według Ministra Sprawiedliwości treść pytania nr 3 była oczywista, a jedyną odpowiedzią prawidłową na nie była odpowiedź "A" odzwierciedlające normę z art. 76 § 1 k.k.

Organ odwoławczy wyraził przypuszczenie, że skarżąca udzieliła błędnej odpowiedzi biorąc pod uwagę art. 106a k.k., który stanowi, że: "nie podlega zatarciu skazanie na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajności, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej lat 15". Tymczasem dla udzielenia poprawnej odpowiedzi na pytanie nr 3 niezbędne było wzięcie pod uwagę, jednoznacznie podanej w treści pytania okoliczności, że kara pozbawienia wolności została wymierzona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.

Minister Sprawiedliwości ocenił, że to właśnie okoliczność warunkowego zawieszenia była dla spornego pytania kluczową, a kwestia, na którą powołuje się skarżąca nie miała żadnego znaczenia dla udzielenia poprawnej odpowiedzi. Organ zauważył, że nawet całkowite pominięcie fragmentu umieszczonego w nawiasie, w którym to fragmencie skarżąca dopatrzyła się błędu, nie wpłynęłoby negatywnie na możliwość prawidłowej odpowiedzi na pytanie. Mimo to organ po przeprowadzeniu analizy zastosowanej w pytaniu konstrukcji logicznej stwierdził, że jest ona precyzyjna i nie zgodził się z rozumieniem zasad stosowania spójników "i" oraz "lub przedstawionym przez skarżącą. Organ dodał, że tylko sformułowanie zastosowane w teście egzaminacyjnym gwarantowało poprawne przytoczenie normy kodeksowej.

W związku z powyższym Minister Sprawiedliwości uznał udzieloną przez skarżącą odpowiedź za błędną i odmówił przyznania za nią punktu.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...]grudnia 2010 r., wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Sprawiedliwości.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła:

a. naruszenie art. 339 ust. 1 i 1a ustawy o radcach prawnych, poprzez uznanie, iż skarżąca udzieliła prawidłowych odpowiedzi na 97 pytań, w sytuacji gdy udzieliła prawidłowej odpowiedzi na 102 pytania;

b. naruszenie art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, poprzez przyjęcie iż egzamin konkursowy na aplikację radcowską stanowi sprawdzenie wiedzy kandydata ze znajomości literalnej treści przepisów ustawy, a nie wiedzy kandydata z zakresu norm prawnych zawartych w: materialnym i procesowym prawie karnym, materialnym i procesowym prawie wykroczeń, prawie karnym skarbowym, materialnym i procesowym prawie cywilnym, prawie rodzinnym i opiekuńczym, prawie gospodarczym, spółek prawa handlowego, prawie pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnym i procesowym prawie administracyjnym, postępowaniu sądowoadministracyjnym, prawie Unii Europejskiej, prawie konstytucyjnym oraz prawie o ustroju sądów i prokuratur, samorządu adwokackiego, radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej.

c. naruszenie art. 7 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie całego zebranego materiału dowodowego i stwierdzenie, iż pytania nr 64, 68, 77, 87 oraz 3 zostały sformułowane prawidłowo, były jasne dla zdających i pozwalały na wskazanie tylko jednej poprawnej odpowiedzi oraz przez uznanie, iż moja mocodawczym udzieliła błędnych odpowiedzi na pytania nr 64, 68, 77, 87 oraz 3.

d. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, iż w stosunku do pytania nr 87 w kluczu odpowiedzi zawarta była odpowiedź prawidłowa, tj. uznanie, iż prawidłowa jest odpowiedź C, a nic odpowiedź B,

a w konsekwencji

e. naruszenie art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych poprzez uznanie, iż skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu konkursowego chociaż udzieliła poprawnych odpowiedzi na 102 pytania i powinna uzyskać 102 punkty.

W związku z zarzutem naruszenia przepisów postępowania, skarżąca wskazała na naruszenie przez Ministra Sprawiedliwości obowiązków jakie nakładają na niego art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przedstawionego materiału dowodowego. Skarżąca podniosła, że do organu należało ponowne rozpatrzenie całej sprawy w sposób niezwiązany zarzutami odwołania. Tymczasem Minister Sprawiedliwości nie pominął faktu, że w kluczu podana była nieprawidłowa odpowiedź na pytanie nr 87 a skarżąca udzieliła na nie odpowiedzi poprawnej.

Skarżąca podkreśliła, że naruszenie tych przepisów prawa procesowego miało wpływ na wynik sprawy i jest podstawą do uchylenia skarżonej decyzji.

Odnośnie zarzutów naruszenia przez Ministra Sprawiedliwości prawa materialnego skarżąca w całości podtrzymała obszerną argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] września 2010 r

Kwestionując stanowisko Ministra Sprawiedliwości zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, skarżąca – w odniesieniu do poszczególnych pytań testowych – podniosła dodatkowe zarzuty.

Skarżąca zarzuciła Ministrowi Sprawiedliwości nieprzyznanie jej punktu za odpowiedź na pytanie nr 87, które Minister był zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu w świetle art. 7 i 77 k.p.a. i stwierdzić nieprawidłowość w nieprzyznaniu skarżącej punktu za odpowiedź na to pytanie.

Pytanie nr 87 brzmiało:

"Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", skarżąca udzieliła natomiast odpowiedzi “B".

W odwołaniu skarżąca zauważyła, że skoro treść pytania nie zawęziła zakresu odpowiedzi do konkretnego postępowania, odpowiedź powinna być udzielona w oparciu o wszystkie postępowania przewidziane w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, zwanej dalej p.u.n.

Uzasadniając poprawność swojej odpowiedzi skarżąca powołała następujące argumenty.

Zgodnie z art. 36 p.u.n.: "Jeżeli wniosek o ogłoszenie upadłości złożył dłużnik, sąd z urzędu dokonuje zabezpieczenia majątku dłużnika. Jeżeli z wnioskiem o ogłoszenie upadłości wystąpił wierzyciel lub inny uprawniony zabezpieczenia dokonuje się na jego żądanie. W przedmiocie zabezpieczenia sąd orzeka niezwłocznie." Skarżąca zauważyła, że z tego przepisu jednoznacznie wynika, iż postępowanie zabezpieczającego sąd wszczyna z urzędu.

W świetle art. 395 ust. 2 p.u.n. ust. 2. : "Postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiany orzeczenia o uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego może być wszczęte na wniosek każdego, kogo uznanie może dotyczyć, a także z urzędu". Skarżąca podniosła, że postępowanie w przedmiocie uchylenia lub zmiany orzeczenia o uznaniu zagranicznego postępowania upadłościowego może być wszczęte przez sąd z urzędu.

Skarżąca powołała także art. 407 ust. 2 p.u.n. w brzmieniu: "Wtórne postępowanie upadłościowe może być wszczęte z urzędu, jeżeli wymaga tego ochrona interesów zamieszkałych w Rzeczypospolitej Polskiej wierzycieli ze stosunków pracy oraz wierzycieli, którym przysługuje należność z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci, jak również wierzycieli alimentacyjnych." Skarżąca stwierdziła, że w związku z powyższym także wtórne postępowanie upadłościowe może być wszczęte z urzędu.

Skarżąca podniosła, że odpowiedź uznana za prawidłową w kluczu odpowiedzi opierała się tylko i wyłącznie na regulacji artykułu 3 p.u.n., mimo, że przedmiotowa materia jest uregulowana także w art. 36, 397 ust. 2 oraz 407 ust 2 tej ustawy.

Skarżąca zarzuciła, że: "Układanie pytania na podstawie treści jednego przepisu ustawy jest zasadniczo błędne, jeśli pytanie dotyczy treści całej ustawy, a w ustawie tej istnieją wyjątki negujące regułę zawartą w jednym z przepisów."

Skarżąca powołała się także na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2010 r. sygn. akt III CZP 115/09, zgodnie z którą: “Krąg podmiotów uprawnionych do wszczęcia wtórnego postępowania upadłościowego zakreśla art. 407 p.u.n." Skarżąca zauważyła, że art. 407 p.u.n. wymienia wśród tych podmiotów także sąd.

Skarżąca nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego odnośnie odpowiedzi na pytanie nr 68, z którego wynikało, że skoro w pytaniu nie było odniesienia do postępowań szczególnych, to było oczywiste, że pytanie dotyczyło postępowania ogólnego. Skarżąca podkreśliła, że z treści pytania wynikało jedynie, że odpowiedź ma być udzielona na podstawie całości przepisów postępowania cywilnego. Skarżąca zauważyła, że w decyzji Minister Sprawiedliwości posłużył się pozakodeksową nomenklaturą, nazywając postępowania odrębne mianem postępowań szczególnych i dodała, że znajomość tych postępowań także obowiązuje kandydatów na aplikację. Skoro w treści pytanie nie wyłączono stanu faktycznego wynikającego z art. 477 § 1, w świetle, którego odpowiedź skarżącej ( odpowiedź “A") trzeba uznać za poprawną, za rzeczone pytanie powinien być jej przyznany punkt.

Skarżąca w pełni podtrzymała swoje stanowisko względem odpowiedzi na pytanie nr 77. Podkreśliła, że wybrana przez nią propozycja odpowiedzi zawiera poszukiwaną pytaniem sytuację niedopuszczalną, w której mamy do czynienia z zakazem reprezentacji: “z zacytowanego przepisu (art. 159 § 1 k.r. i o.) wynika jednoznacznie, iż opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką przy czynności prawnej między tą osobą, a opiekunem, chyba że (nawet jeśli) czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna." Skarżąca dodała, że znajdujący się w propozycji “C" podany po przecinku warunek nie zmienia faktu, że reprezentowanie przez opiekuna osoby pozostającej pod jego opieką przy czynnościach prawnych, w których drugą stroną byłby sam opiekun jest niedopuszczalne.

Odnośnie pytań nr: 64, 68, 87 skarżąca uznała, że nie wzięcie pod uwagę wyjątków i przepisów szczególnych znajdujących się w ustawach, do których te pytania się odnosiły wskazuje na niechlujność i brak znajomości przepisów autorów.

Skarżąca podtrzymała również zarzuty wobec pytania nr 3. Skarżąca dodała w skardze, że niejednoznaczne sformułowanie “bez orzeczenia grzywny i środka karnego" zastosowane w pytaniu, odmienne od zwrotu przyjętego w ustawie, nastręczyło trudności interpretacyjnych, które nie mogły być rozwiane bez poczynienia dodatkowych założeń. Ten stan rzeczy został uznany przez skarżącą za naruszenie dyrektywy jednoznaczności i precyzyjności pytań egzaminacyjnych, a przede wszystkim zakazu formułowania pytań, na których odpowiedź może być udzielona wyłącznie po przyjęciu dodatkowych założeń.

Skarżąca zarzuciła Ministrowi Sprawiedliwości naruszenie art. 331 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, w myśl którego: "Egzamin wstępny polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta radcowskiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu: materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego (...). " Według niej organ II instancji założył, że kandydat na aplikację powinien przy odpowiedzi na wskazane pytania domyślić się o jaki konkretnie przepis w nich chodzi i wykazać się jego pamięciową znajomością.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że nie zasługuje ona na uwzględnienie i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej nazywanej "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych powyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Minister Sprawiedliwości, rozpoznając odwołanie od uchwały komisji egzaminacyjnej ocenia kwestię wyniku przeprowadzonego egzaminu i bada, czy wynik ten został ustalony prawidłowo. Prawidłowe zaś ustalenie wyniku egzaminu zależy od prawidłowości sformułowania pytań egzaminacyjnych i odpowiedzi w kluczu, prawidłowości odpowiedzi wskazanych przez kandydata oraz prawidłowości zastosowanych procedur egzaminacyjnych. Kwestia oceny merytorycznej poprawności pytań i odpowiedzi wskazanych jako prawidłowe w kluczu testowym jest istotnym zadaniem tego organu na tym etapie postępowania. Od tej oceny zależy rzetelność ustalenia wyniku egzaminu kandydata i zgodność z prawem decyzji w tym względzie (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 marca 2008 r. sygn. akt II GSK 473/07).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy podnieść, że zaskarżona decyzja czyni zadość wszystkim z wymienionych warunków prawidłowego ustalenia wyniku egzaminu, a w konsekwencji odpowiada obowiązującemu prawu.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy zebrał i rozważył wszelkie istotne w sprawie okoliczności, a uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Sądu, postępowanie przed organami I jak i II instancji zostało w niniejszej sprawie przeprowadzone zgodnie z wymaganiami ustawowymi (ustawy o radcach prawnych), a także w zgodzie z wymaganiami kodeksu postępowania administracyjnego.

Minister Sprawiedliwości w sposób drobiazgowy wyjaśnił również dlaczego nie uwzględnił stanowiska skarżącej, a przytoczona argumentacja nie nasuwa zastrzeżeń Sądu.

Zgodnie z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa.

Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast art. 339 ust. 3 ustawy stanowi, że pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów, stosownie zaś do art. 33 ust. 2 ustawy, aplikantem radcowskim może być osoba, która uzyskała pozytywny wynik z egzaminu wstępnego.

Skarżąca uzyskała 97 punktów, co skutkowało koniecznością stwierdzenia negatywnego wyniku egzaminu.

Zdaniem Sądu, zakwestionowane przez skarżącą pytania nr: 3, 64, 68, 77 i 87 spełniały wymogi określone w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Pytanie nr 3 w brzmieniu: "Zgodnie z Kodeksem karnym, skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania (bez orzeczenia grzywny i środka karnego) za przestępstwo przeciwko wolności seksualnej i obyczajowości, jeżeli pokrzywdzony był małoletnim poniżej 15 lat:

A. ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby,

B. ulega zatarciu dopiero z upływem 10 lat od uprawomocnienia się wyroku,

C. nie podlega zatarciu"

wymagało udzielenia jako poprawnej odpowiedzi wskazanej w pkt A (skarżąca zakreśliła odpowiedź C). Odpowiedź na to pytanie zawierała się w art. 76 § 1 k.k. - skazanie ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby.

Co do tego pytania Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej o konieczności poczynienia przez zdającą dodatkowych założeń by udzielić odpowiedzi poprawnej. Na zestawach pytań testowych możliwość taka została wykluczona, a w związku z tym należało zwrócić uwagę na szczegóły samego pytania. Zawierało ono ważne dwa założenia: wykonanie kary pozbawienia wolności sąd warunkowo oskarżonemu zawiesił nie orzekając jednocześnie grzywny i środka karnego. W związku z tym nie mógł mieć zastosowania do tego pytania art. 106a k.k., gdyż przepis ten odnosił się do sytuacji skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania.

Nie mógł także mieć zastosowania przepis art. 76 § 2 k.k., gdyż w pytaniu wyraźnie wskazano, że nie orzeczono grzywny i środka karnego.

Nietrafny jest wywód skarżącej sprowadzający wadliwość pytania do użycia przez komisję egzaminacyjna spójnika "i" (koniunkcji) zamiast spójnika "lub" (alternatywy nierozłącznej), jak to wynika z literalnego brzmienia § 2 art. 76 k.k. Należy zwrócić uwagę na fakt, że użycie spójnika "i" w zdaniu wtrąconym ("bez orzeczenia grzywny i środka karnego") i warunkowym ("jeżeli") było redakcyjnie konieczne i uzasadnione, ponieważ tylko takie sformułowanie gwarantowało całkowite wyeliminowanie wyjątku zawartego w art. 76 § 2 k.k. Zapis "bez orzeczenia grzywny i środka karnego" oznacza, że nie orzeczono ani grzywny, ani środka karnego. Dodatkowo podnieść należy, że skarżąca niepotrzebne, a w świetle stosownego pouczenia, także niedopuszczalnie, poczyniła dodatkowe założenia do omawianego pytania.

Nie mogąc zatem czynić dodatkowych założeń do tego pytania i propozycji odpowiedzi należało wykluczyć odpowiedź "C" oraz odpowiedź "B" - gdyż karę pozbawienia wolności orzeczono z dobrodziejstwem jej warunkowego zawieszenia wykonania. Pozostawała w związku z tym jako jedynie poprawna odpowiedź "A", która odpowiadała warunkom z art. 76 § 1 k.k., po wykluczeniu dwóch odpowiedzi nieprawdziwych sprowadzało się do treści wskazanego powyżej przepisu.

Odnosząc się do poglądu skarżącej o wadliwości pytania nr 64 o treści: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona, sąd:

A. oddali powództwo,

B. umorzy postępowanie,

C. odrzuci pozew"

należy wskazać, iż niewątpliwie jedyną prawidłową odpowiedzią była odpowiedź "C", wynikająca wprost z art. 199 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296 ze zm.- dalej k.p.c.), który brzmi: "Sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona".

Tymczasem skarżąca udzielił odpowiedzi "A".

Stanowisko skarżącej, jakoby pytanie nr 64 zostało sformułowane w sposób umożliwiający udzielenie dwóch prawidłowych odpowiedzi jest chybione. Z analizy zarzutu na tę okoliczność, zdaniem Sądu, wynika bowiem, iż (podobnie jak w poprzednim pytaniu) skarżąca poczyniła dodatkowe i niedopuszczalne założenia, iż sprawa, która została prawomocnie zakończona toczyła się przed sądem polskim, pozew został wniesiony po prawomocnym zakończeniu innego postępowania. Przywołać należy w tym miejscu pogląd WSA w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r. VI SA/Wa 751/09, zgodnie z którym "jeżeli pytanie postawione zostało w sposób ogólny i nie odnosi się do sytuacji szczególnej, to odpowiedź musi być dostosowana do treści pytania i odnosić się do takiej sytuacji ogólnej, bez czynienia dodatkowych założeń", a taka właśnie sytuacja wystąpiła w pytaniu nr 64.

Dlatego też skarżąca w sposób nieuprawniony oparła swoją argumentację na przepisie art. 355 § 1 k.p.c stanowiącym, iż sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli powód cofnął ze skutkiem prawnym pozew lub jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Treść bowiem zacytowanego powyżej przepisu wyraźnie wskazuje przesłanki, po spełnieniu których sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, a tej czynności sądowej dotyczy wadliwa odpowiedź "B". Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego umorzenie postępowania może mieć miejsce, po pierwsze, w przypadku kiedy powód cofnął pozew ze skutkiem prawnym i po wtóre, jeżeli wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne. Natomiast pytanie nr 64 przytacza zupełnie inną przesłankę: "kiedy o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona". Pytanie nr 64 stanowi zatem dosłowne powtórzenie treści art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. i bez czynienia dodatkowych założeń możliwe było udzielenie jedynie odpowiedzi "C", jako prawidłowej. Inaczej mówiąc, z treści sformułowanego pytania: jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa została już prawomocnie osądzona oznacza to, że w momencie wniesienia pozwu okoliczność zaistnienia res iudicata była obiektywnym faktem, niezależnie od tego, czy była już w tym momencie sądowi wiadoma. Stwierdzenie tego faktu przez sąd zawsze obligować będzie do odrzucenia pozwu, zgodnie z treścią art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

Skarżąca zakwestionowała również pytanie nr 68, które brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem postępowania cywilnego, w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa, zasądzając roszczenie uznane przez pozwanego:

A. sąd z urzędu nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności,

B. sąd nada wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności na wniosek powoda za zabezpieczeniem,

C. sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności".

Prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "C", oparta na art. 335 § 2 k.p.c., który stanowi: "Natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa."

Skarżąca udzieliła odpowiedzi "A", podkreślając w uzasadnieniu skargi, że w pytaniu zabrakło zastrzeżenia, czy pytanie dotyczy reguły ogólnej określonej w Kodeksie postępowania cywilnego, czy też dotyczy któregoś z postępowań odrębnych. Ogólne powołanie się na przepisy kodeksu postępowania cywilnego okazało się zbyt nieprecyzyjne, uzasadniając odwołanie do art. 4772 § 1 k.p.c., które zakreśloną odpowiedź czyniło prawdziwą.

Zgodnie z art. 4772 § 1 k.p.c., zasądzając należność pracownika w sprawach z zakresu prawa pracy, sąd z urzędu nada wyrokowi przy jego wydawaniu rygor natychmiastowej wykonalności w części nieprzekraczającej pełnego jednomiesięcznego wynagrodzenia pracownika. Przepis art. 334 § 4 i art. 335 § 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio, nie stosuje się przepisu art. 335 § 2.

W ocenie Sądu, zarzut podniesiony w skardze nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż z treści pytania wynikało w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że chodziło o sytuację, gdy w sprawie cywilnej nastąpiło uznanie roszczenia przez pozwanego. W tego rodzaju sytuacji procesowej zasadą jest, że sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 333 § 1 pkt 2 k.p.c.).

Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, gdy pozwanym jest jednostka organizacyjna Skarbu Państwa (art. 335 § 2 k.p.c.), gdyż wówczas sąd nie nada wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie bowiem z przepisem art. 335 § 1 k.p.c., natychmiastowa wykonalność nie będzie orzeczona nawet za zabezpieczeniem, jeżeli wskutek wykonania wyroku mogłaby wyniknąć dla pozwanego niepowetowana szkoda. Przepisu tego nie stosuje są do wyroków zasądzających alimenty w granicach, w jakich sąd nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności z urzędu, a w myśl § 2 natychmiastowa wykonalność nie będzie również orzeczona nawet za zabezpieczeniem w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa.

Należy podkreślić, że art. 4772 k.p.c., do którego odwołała się skarżąca normuje sytuację w ogóle nie objętą treścią pytania, gdyż odnosi się on do postępowań w sprawach z zakresu prawa pracy, gdy pracownik jest powodem.

Uznając prawidłowość zakwestionowanego pytania raz jeszcze należało podkreślić, ze skarżąca bezpodstawnie poczyniła dodatkowe założenia.

Dokonując analizy zarzutów podniesionych w stosunku do pytania nr 77, które brzmiało: "Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką przy czynności prawnej:

A. między tą osobą a rodzeństwem opiekuna, jeżeli czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką,

B. między tą osobą a małżonkiem opiekuna, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką,

C. między tą osobą a opiekunem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna",

Sąd uznał je za bezpodstawne, stwierdzając, iż prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "B", której podstawę prawna stanowił art. 159 § 1 pkt 2 k.r. i o. Podany przepis stanowi, że opiekun nie może reprezentować osób pozostających pod jego opieką (...) przy czynnościach prawnych między jedną z tych osób a opiekunem albo jego małżonkiem, zstępnymi, wstępnymi lub rodzeństwem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką".

Skarżąca udzieliła na pytanie nr 77 odpowiedzi "C", wskazując w uzasadnieniu skargi, iż opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką przy czynności prawnej między tą osobą a opiekunem, chyba że czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką. Zakaz ten wynika z art. 159 § 1 pkt 2 k.r. i o. Zakaz ten oznacza również, że opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką, z samym sobą, również w sytuacji, gdy czynność prawna polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna. Opiekun mógłby reprezentować osobę pozostającą pod jego opieką przy czynności prawnej między tą osobą a opiekunem tylko, gdyby czynność prawna polegała na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz osoby pozostającej pod opieką.

Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącej była błędna, gdyż w sytuacji, gdy czynność polega na bezpłatnym przysporzeniu na rzecz opiekuna, to opiekun nie może reprezentować osoby pozostającej pod jego opieką. Prawidłowość odpowiedzi "C" oznaczałaby, że opiekun może reprezentować osobę pozostającą pod jego opieką, jeżeli czynność polegałaby na transferze majątkowym na rzecz opiekuna kosztem podopiecznego. Takie rozwiązanie stałoby w opozycji do art. 159 § 1 pkt 2 k.r. i o.

W odniesieniu do pytania nr 87, które brzmiało: "Zgodnie z ustawą - Prawo upadłościowe i naprawcze, postępowanie uregulowane tą ustawą może być wszczęte:

A. na wniosek każdej osoby mającej w tym interes prawny, a w wypadkach określonych w ustawie również z urzędu,

B. z urzędu lub na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie,

C. tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie".

Prawidłową odpowiedzią na pytanie była odpowiedź "C", której podstawę prawną stanowił art. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361 ze. zm.).

Skarżąca udzieliła odpowiedzi "B".

Zdaniem Sądu, kwestionowane pytanie zostało sformułowane w sposób prawidłowy. Odpowiedź na nie wynikała wprost z art. 3 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, który stanowi, że "postępowanie uregulowane ustawą może być wszczęte tylko na wniosek złożony przez podmioty określone w ustawie". Przepis więc jest jednoznaczny, zaś ustawa nie wprowadza od tej zasady żadnych wyjątków.

Reasumując należy stwierdzić, że Sąd nie dostrzegł błędnej konstrukcji zakwestionowanych pytań. Zawierają one bowiem wyłącznie jedną poprawną odpowiedź, odpowiadając tym samym kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.