Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 307/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz R. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. postanowieniem z dnia 5 czerwca 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 149 § 3 i art 150 § 1 w związku z art. 147 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.) po rozpoznaniu wniosku R. M. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Przebudowa i nadbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z rozbudową o zewnętrzną klatkę schodową na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.", wydaną na wniosek M. K..

W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z dnia 12 czerwca 2018 r. pełnomocnik R. M. - M. M., wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 18.04.2016 r. podając, że informację o toczącym się postępowaniu [...] powziął dnia 6 czerwca 2018 r., a ani on ani jego ojciec R. M. nie brali w nim udziału, ponieważ korespondencję wysyłano na błędny adres ([...] ul. [...]). Pismem z dnia 5 grudnia 2018 r. organ wezwał pełnomocnika wnioskodawcy o sprecyzowanie żądania, gdyż powołana przez niego decyzja Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. kończyła postępowanie o innej sygnaturze, niż wskazana we wniosku ([...]). W odpowiedzi pełnomocnik wyjaśnił, że jego żądanie dotyczy obu postępowań. Mając na uwadze powyższe, wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. (sygn. [...]) prowadzono pod sygn. [...], natomiast wniosek dotyczący postępowania zakończonego decyzją Nr [...] z dnia 9 sierpnia 2016 r. ([...]) rozpoznano w odrębnym postępowaniu pod sygn. [...]

Organ wyjaśnił, że postępowanie zakończone wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczyło niewielkiej przebudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budową zewnętrznych schodów wejściowych na dz. nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w K.. Organ ustalił, że wnioskujący o wznowienie jest współwłaścicielem nieruchomości położonych przy ul. [...] i [...] (dz. nr [...] i nr [...] obr. [...]). Są one położone w linii prostej w odległości ok. 2,3 km od ul. [...] w K. (pomiar orientacyjny z portalu miejskiego Obserwatorium), co wskazuje na oczywisty brak interesu prawnego wnioskującego o wznowienie w postępowaniu o sygnaturze [...] Dlatego też zasadne było wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z przyczyn formalnych (podmiotowych), tj. z powodu oczywistego braku legitymacji procesowej podmiotu wnioskującego o wznowienie, a co za tym idzie z powodu niedopuszczalności wznowienia postępowania na wniosek złożony przez podmiot niebędący stroną postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. M., żądając jego uchylenia. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie składał wniosku o wznowienie postępowania dla opisanego przez organ zamierzenia inwestycyjnego. Jego wniosek dotyczył inwestycji pn. "Budowa zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych (...) na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obr.[...], zlokalizowanej przy [...] w K.. Przedłożył również kopię postanowienia z dnia 6 kwietnia 2018 r., mającą świadczyć o tym, że decyzja Nr [...] z dnia 18 kwietnia 2016 r. dotyczyła tego właśnie zamierzenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 13 grudnia 2019 r., znak: [...], na podstawie art. 28 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 K.p.a. może być wyprowadzone tylko z prawa materialnego, tj. z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku podmiotów. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się zatem do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa.

Odwołując się do utrwalonej linii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych Kolegium wskazało, że w przypadku oparcia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (tzn. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania badana jest okoliczność, czy podanie (wniosek) w przedmiocie wznowienia postępowania pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny. W postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są właściciele i użytkownicy wieczyści działki, której dotyczy to postępowanie oraz działek sąsiednich. R. M., ani jego pełnomocnik M. M. takiego przymiotu nie posiadają, a więc nie doszło do sytuacji, żeby inwestycja naruszała ich uzasadnione prawem chronione interesy.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na postanowienie (mylnie nazwane decyzją) Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł M. M., domagając się jego uchylenia, jak i uchylenia poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji. W ocenie skarżącego postanowienie nie jest słuszne i narusza przepisy prawa.

W piśmie z dnia 28 lipca 2020 r. (k.21) M. M. wyjaśnił, że działa jako pełnomocnik R. M..

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że wydane ono zostało z rażącym naruszeniem przepisów prawa, skutkującym stwierdzeniem jego nieważności.

Jak wynika z karty 87 przedłożonych akt administracyjnych postanowienie organu I instancji z dnia 5 czerwca 2019 r. zostało doręczone M. M. w dniu 1 lipca 2019 r. Pismem nadanym w dniu 9 lipca 2019 r. (k.89) M. M. odesłał je organowi, informując, że nie dotyczy sprawy, w której uczestniczy. Prezydent Miasta K. przy piśmie wyjaśniającym z dnia 17 lipca 20019 r. ponownie przesłał M. M. postanowienie organu i instancji z dnia 5 czerwca 2019 r. Zostało ono doręczone w dniu 14 sierpnia 2019 r. (k.97).

W dniu 21 sierpnia 2019 r. (k.103) M. M. wniósł zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 5 czerwca 2019 r.

Z powyższego wynika więc, że skuteczne doręczenie postanowienia organu I instancji stronie nastąpiło w dniu 1 lipca 2019 r., a zażalenie na nie złożono dopiero w dniu 21 sierpnia 2019 r.

Tymczasem, jak wynika z art.141 § 2 k.p.a. zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Termin ten ma charakter zawity i z jego istoty wynika, że nie może być on przedłużony. Rozpoznanie przez organ odwoławczy zażalenia z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi naruszenie prawa, bowiem oznacza weryfikację w postępowaniu zażaleniowym postanowienia, które jest ostateczne. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań (art.144 k.p.a.). Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.

Dlatego też, gdy w postępowaniu zażaleniowym okaże się, że zażalenie zostało wniesione po terminie, organ administracji powinien wydać postanowienie o uchybieniu terminu do jego wniesienia. Użyte w przepisie art.134 k.p.a. kategoryczne sformułowanie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza bowiem obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy środek odwoławczy (zażalenie) został wniesiony po jego upływie. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej.

Rozpoznanie zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu zawitego z art. 141 § 2 k.p.a., który nie został przywrócony, stanowi zatem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu zażaleniowym rozstrzygnięcia ostatecznego, a zatem korzystającego z ochrony trwałości.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w zw. z art.156 § 1 pkt 2) k.p.a. należało orzec jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.