Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 603/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1, art. 48 ust. .3, art. 48 ust. 4, art. 52,
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 3 par. 1, art. 145 par. 1, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Armański (spr.),, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2018r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce - Zachód w Kielcach delegowanej do Prokuratury Okręgowej w Kielcach sprawy ze skargi G.G. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach z dnia 24 lipca 2018r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (ŚWINB) w Kielcach decyzją z dnia 24 lipca 2018r., znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia 12 lutego 2018r., znak: [...] którą nakazano G.G., A.G. M.G. i C.G. rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku garażowego o wymiarach ok. 13,50 x 9,00 m, usytuowanego na działce przy ul. [...] w m. [...].

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W wyniku interwencji D.S. inspektorzy PINB przeprowadzili w dniu 28 lipca 2016r. kontrolę w sprawie budowy budynku garażowego, o którym mowa na wstępie. Ustalono, że budynek garażowy o wymiarach około 13,5 x 9,0 m usytuowany jest na działkach o nr ewid. [...]. Ustalono również, iż konstrukcja budynku jest mieszana - w części stalowo- szkieletowa, a w części murowana. Większa część elewacji budynku obłożona jest blachą trapezową. Dach jest dwuspadowy, niesymetryczny o konstrukcji stalowej, pokryty blachą trapezową. W budynku znajduje się posadzka betonowa, a w części zachodniej dwa równoległe kanały naprawcze do obsługi samochodów. Budynek wyposażony jest w instalację elektryczną.

Uczestnicząca w czynnościach kontrolnych D.S. oświadczyła m.in., że przedmiotowy garaż powstał bez zgody pozostałych spadkobierców, a jego użytkownikiem jest M.G. W związku z tym wniesiono o dokonanie rozbiórki garażu usytuowanego na działce o nr ewid. [...]. Natomiast pełnomocnik G.G. i M.G. oświadczyła, że garaż powstał w roku 1993, lecz nie w takiej postaci jak w chwili obecnej, pierwotnie stanowił drewnianą wiatę z przeznaczeniem na garażowanie samochodów. W 1994r. wiata została oblachowana. Dodała również, iż nie jest w posiadaniu dokumentacji związanej z budową obiektu ani też nie posiada w ogóle wiedzy, czy inwestor uzyskał wymagane przepisami dokumenty związane z realizacją obiektu.

W dniu 19 sierpnia 2016r. odbyła się rozprawa administracyjna z udziałem D.M., która przedłożyła dowody związane z budową garażu. Natomiast D.S., K.G. oraz M.S. zeznali, że budynek był budowany w latach 90-tych, jego inwestorem był T.G. (osoba już nieżyjąca), a obecnie obiekt użytkowany jest przez M.G.

W związku z powyższym organ I instancji przyjął, że sporny budynek garażowy został wybudowany w początku lat 90-tych przez T.G., bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustalono również, iż spadkobiercami zmarłego w 2012r. inwestora i jednocześnie obecnymi współwłaścicielami działki o nr ewid. [...] są G.G., A.G. M.G. i C.G.. Przedmiotowy obiekt jest użytkowany jako garaż związany z prowadzoną działalnością gospodarczą - transportem osobowym. Budynek zrealizowany został bez dokumentacji projektowej.

Wobec uzasadnionych wątpliwości co do jakości wykonanych robót, a także stanu technicznego obiektu oraz zgodności wykonania budynku z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi, organ I instancji postanowieniem z 29 sierpnia 2016r., znak: [...], nałożył na spadkobierców T.G. (jw.) obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej wraz z oceną techniczną robót budowlanych wykonanych przy budowie budynku garażowego. Przy piśmie z dnia 21 września 2016r. G.G. przedłożyła wymagane dokumenty.

Pismem z dnia 8 grudnia 2016r. organ I instancji uzupełnił krąg stron postępowania poprzez nadanie charakteru strony A.Ł. - samoistnemu posiadaczowi działki o nr ewid. [...] (ustalono bowiem, że fragment przedmiotowego obiektu budowlanego usytuowany jest na działce o nr ewid. [...]).

Następnie decyzją z dnia 20 stycznia 2017r., znak: [...], organ nałożył na G.G., A.G. M.G. i C.G. obowiązek wykonania określonych czynności mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z przepisami, zrealizowanego parterowego budynku garażowego, wskazując zakres robót budowlanych oraz termin ich wykonania. W/w decyzja organu I instancji stała się ostateczna - po terminie zostało wniesione odwołanie przez D.S., w wyniku czego organ odwoławczy postanowieniem z dnia 17 marca 2017r. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Pismem z dnia 5 maja 2017r. D.S. zwróciła się do organu I instancji z żądaniem rozbiórki przedmiotowego budynku z uwagi na fakt, że inwestor, jak również osoby obecnie użytkujące w/w obiekt, nie posiadają prawa do władania nieruchomością, na której garaż został usytuowany. Do w/w pisma dołączono kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku-Kamiennej I Wydziału Cywilnego z dnia 22 grudnia 2016r., sygn. akt I Ns 667/16, dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po A.S. i G.S., jak również akt własności ziemi z dnia 25 czerwca 1976r., znak: [...].

Pismem z dnia 20 czerwca 2017r. D.S. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem "o ponowne zbadanie sprawy w świetle nowych dowodów", tj. wobec ujawnienia zdjęć lotniczych z licencją Głównego Geodety Kraju wykonanych w dniu 25 września 1992r. oraz w dniu 11 lipca 1997r. dotyczących działek o nr ewid. [...] na których budynek będący przedmiotem postępowania nie widnieje. Powyższe dowodziło, że przedmiotowy budynek garażu został wykonany w czasie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i to właśnie przepisy tej ustawy będą miały zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy samowolnie wykonanego obiektu budowlanego.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z dnia 10 lipca 2017r., znak: [...], wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy przedmiotowego budynku garażowego, zakończone ostateczną decyzją tego organu z dnia 20 stycznia 2017r., znak: [...], z uwagi na fakt wyjścia na jaw nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 145 § 1 pkt 5 kpa).

Następnie na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 146 § 1 kpa organ I instancji wydał decyzję z dnia 21 lipca 2017r., znak: NB.5160.4.7.2016, którą wznowiono postępowanie administracyjne objęte postanowieniem z dnia 10 lipca 2017r., znak: [...], oraz uchylono ostateczną decyzję PINB z dnia 20 stycznia 2017r., znak: [...]. Jednocześnie na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego nakazano G.G., A.G. M.G. i C.G. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku garażowego z uwagi na brak wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożono na w/w obowiązek przedłożenia w siedzibie organu w terminie do dnia 30 października 2017r. dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowanego.

W/w decyzja organu I instancji była analizowana w trybie odwoławczym przez organ II instancji, który decyzją z dnia 26 września 2017r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wskazał nowy termin na dzień 27 grudnia 2017r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Następnie organ I instancji wydał decyzję z dnia 12 lutego 2018r., znak: [...], którą nakazano G.G., A.G. M.G. i C.G. rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku garażowego. U podstaw takiego rozstrzygnięcia legł fakt, iż pomimo upływu wskazanego w decyzji terminu na przedłożenie wymaganych dokumentów zobowiązani nie wypełnili nałożonego obowiązku, co skutkowało koniecznością bezwzględnego nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wykonanego w ramach samowoli budowlanej, o czym mowa w art. 48 ust. 4 Prawa budowanego.

W/w decyzja organu I instancji stała się przedmiotem postępowania odwoławczego. Wobec wskazania w treści odwołania, iż toczą się przed sądem powszechnym postępowania w sprawie zasiedzenia, organ odwoławczy pismem z dnia 27 marca 2018r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z prośbą o poinformowanie, jakich nieruchomości dotyczą postępowania prowadzone pod sygn. I Ns 257/17 i I Ns 106/17, z czyjego wniosku zostały wszczęte, kto jest ich uczestnikiem oraz na jakim etapie obecnie się znajdują. W odpowiedzi Sąd Rejonowy w Skarżysku - Kamiennej pismem z dnia 6 kwietnia 2018r. poinformował, iż sprawa prowadzona pod w/w sygnaturą dotyczy działki o nr ewid. [...] i nie została zakończona, a toczy się w sprawie o zasiedzenie z wniosku G.G.

W związku z tym, iż w piśmie Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej nie wskazano na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowe prowadzone pod sygnaturą I Ns 257/17, jak również w późniejszym terminie nie wyjaśniono tej kwestii, organ II instancji pismem z dnia 16 maja 2018r. ponownie zwrócił się do SR w Skarżysku - Kamiennej z zapytaniem o postępowanie prowadzone pod sygnaturą I Ns 257/17, które to zapytanie pozostało bez odpowiedzi.

Natomiast w dniu 25 czerwca 2018r. w siedzibie organu odwoławczego stawiły się D i K.S. które oświadczyły, że sprawa sądowa prowadzona przed Sądem Rejonowym w Skarżysku - Kamiennej pod sygn. I Ns 106/17 o zasiedzenie z wniosku G.G. zakończyła się wydaniem orzeczenia, na mocy którego własność działki o nr ewid. [...] została przyznana spadkobiercom po A i S.G., tj. D.S., K.G. i K.S. Ponadto wskazano, że sprawa sądowa prowadzona z wniosku A.Ł. przed Sądem Rejonowym w Skarżysku - Kamiennej pod sygnaturą I Ns 257/17 również została zakończona (przedłożono kserokopię w/w orzeczenia do akt sprawy). Analizując treść postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 27 kwietnia 2018r. sygn. akt I Ns 257/17 w odniesieniu do postępowania administracyjnego organ doszedł do wniosku, że istotną kwestią dla sprawy jest, iż G. i A. Ł. nabyli przez zasiedzenie działkę o nr ewid. [...]. Powyższe oznacza (wynika to m.in. z mapy do zasiedzenia wykonanej na potrzeby sądu przez geodetę Z.A. w dniu 12 września 2016r.), iż działka o nr ewid. [...], na której częściowo znajduje się obiekt budowlany przeznaczony do rozbiórki, została podzielona na działki o nr ewid. [...], w tym na działce o nr [...] usytuowany jest fragment budynku garażowego.

W aktach sprawy organu odwoławczego znajduje się również pismo Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 10 lipca 2018r., sygn. akt I Ns 628/17 (wcześniejsza sygnatura I Ns 106/17), wraz z którym przesłano kserokopię postanowienia SR w Skarżysku - Kamiennej z dnia 29 maja 2018r., sygn. akt I Ns 628/17 w sprawie z wniosku G.G. o zasiedzenie, który to wniosek został oddalony.

Dokonując ponownej oceny zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Analizując przedmiotową sprawę organ II instancji wskazał, że czynności kontrolne przeprowadzone w dniu 28 lipca 2016r. przez inspektorów powiatowego nadzoru budowlanego, jak również zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy w sprawie wykazały, iż budynek garażu o wym. 13,50 x 9,0 m (pow. zabudowy 121,5m2) znajdujący się przy ul. [...] został wykonany bez dopełnienia czynności formalno - prawnych przez inwestora. Przedmiotowy obiekt powstał pod rządami obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.

Organ wskazał, że z treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W związku z powyższym, z uwagi na charakter obiektu budowlanego będącego przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, jak również biorąc pod uwagę jego powierzchnię zabudowy, ŚWINB nie stwierdził, aby ustawodawca zwolnił inwestorów zamierzających zrealizować takie obiekty z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę.

W takiej sytuacji, wobec stwierdzenia wykonania obiektu budowlanego w warunkach samowoli budowlanej, postępowanie administracyjne prowadzone jest w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego. Zgodnie z treścią ust. 1 w/w artykułu organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust.

1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Natomiast treść art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego stanowi, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami planistycznymi oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w kierunku zalegalizowania samowoli budowlanej. W postanowieniu nakłada się obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W sytuacji nieprzedłożenia wymaganych dokumentów organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do zastosowania art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, tj. do nałożenia obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego.

Działania takie zostały podjęte w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji. Decyzją z dnia 21 lipca 2017r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 146 § 1 kpa, organ I instancji uchylił ostateczną decyzję z dnia 20 stycznia 2017r. (wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane), a jednocześnie nałożył na G.G., A.G. M.G. i C.G. (spadkobierców zmarłego w 2012r. inwestora T.G.) obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie dokumentów umożliwiających zalegalizowanie samowoli budowlanej, widząc ku temu podstawy. Stanowisko takie poparł organ odwoławczy w decyzji z dnia 26 września 2017r., uchylając jedynie decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu przedłożenia wymaganych dokumentów i wskazując nowy termin. Bezskuteczny upływ wyznaczonego terminu skutkuje bezwzględną koniecznością wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Nieprzystąpienie przez zobowiązanych do procedury legalizacyjnej skutkuje zatem wydaniem przez organ nadzoru budowlanego nakazu rozbiórki budynku garażu.

Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionej w treści odwołania, a dotyczącej toczących się postępowań przed sądem cywilnym o zasiedzenie organ odwoławczy wskazał, że sprawa prowadzona pod sygnaturą akt I Ns 257/17 dotyczyła m.in. działki o nr ewid. [...], którą to na podstawie zasiedzenia nabyli G i A. Ł. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 27 kwietnia 2018r., a także mapy wykonanej na potrzeby sądu przez geodetę Z.A. wynika, że działka o nr ewid. [...] (na której usytuowany jest fragment garażu) została podzielona na działki o nr ewid. [...], przy czym minimalny fragment przedmiotowego budynku garażu usytuowany jest na działce o nr ewid. [...].

Natomiast postępowanie sądowe prowadzone pierwotnie pod sygnaturą I Ns 106/17, zmienioną na sygnaturę l Ns 628/17, dotyczyło działki o nr ewid. [...]. Z treści nieprawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Skarżysku - Kamiennej z dnia 29 maja 2018r. wynika, że wniosek G.G. o zasiedzenie został oddalony. W związku z tym należy stwierdzić, że stan prawny nieruchomości o nr ewid. [...] nie uległ zmianie. Organ II instancji stwierdził, że nie ma podstaw do zwieszenia postępowania lub uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji.

Budynek garażu będący przedmiotem niniejszego postępowania odwoławczego znajduje się przy ul. [...], organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu jasno sprecyzował z jakim obiektem ma do czynienia i gdzie jest on usytuowany. Ujawniony w toku postępowania odwoławczego podział działki o nr ewid. [...] nie wpływa na nałożony zakres obowiązku, nie utrudnia skonkretyzowania obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki. Budynek garażu usytuowany jest na działkach o nr ewid. [...] (minimalny fragment), o nr ewid. [...] (stanowiącej własność - na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia 6 września 2017r. - K.G. i K.S., zmarłej w toku postępowania, oraz D.S.) i działki o nr ewid. [...] (będącą własnością zobowiązanych - na podstawie wypisu z rejestru gruntów z dnia 6 września G.G., A.G. M.G. i C.G.). Z uwagi na fakt, iż G.G. nie udało się uzyskać tytułu własności do działki o nr ewid. [...] przez zasiedzenie, zobowiązani nie mają możliwości przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomości na cele budowlane. Poza tym zobowiązani nie przedłożyli także innych dokumentów, o których była mowa w decyzji organu I instancji z dnia 21 lipca 2017r., a niezbędnych do zalegalizowania samowoli budowlanej. W związku z tym organ odwoławczy uznał, że należało wydać nakaz rozbiórki przedmiotowego garażu na podstawie art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 Prawa budowlanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła G.G., zaskarżając w całości w/w rozstrzygnięcie i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez przyjęcie, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania decyzji o rozbiórce oraz decyzji utrzymującej ją w mocy, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadzi do odmiennego wniosku,

2. naruszenie prawa procesowego, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i wydanie ostatecznej decyzji w sytuacji, gdy postępowanie sądowe z wniosku G.G. dotyczące zasiedzenia działki nr 260, na której między innymi usytuowany jest garaż, co do którego wydano nakaz rozbiórki, nie zakończyło się prawomocnym postanowieniem Sądu.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że zebrany w sprawie materiał dowodowy prowadzi do wniosku, że rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy na obecnym etapie jest przedwczesne, bowiem co do działki nr [...] toczy się postępowanie sądowe z jej wniosku i do chwili obecnej nie zapadło w tej sprawie prawomocne orzeczenie. Okoliczność ta zdaniem skarżącej ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, albowiem przekreśla szansę do zalegalizowania samowolnie wykonanego budynku garażowego. Skarżąca podniosła, że organ II instancji powinien zawiesić postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Sąd. Rozstrzygnięcie w przedmiocie nałożenia obowiązku rozbiórki pozbawia skarżącą możliwości legalizacji budowli.

W odpowiedzi na skargę Świętokrzyski Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego lub uchylenia decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę budynku garażowego, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym przypadku była decyzja ŚWINB w Kielcach utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanego budynku garażowego. Podstawą materialnoprawną wydania tej decyzji był przepis art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 1202 ze zm.), dalej jako "u.P.b.". Przepisy art. 48 ust. 1-5 tej ustawy brzmią następująco:

1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.

3. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.

4. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1.

5. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

W niniejszym przypadku wdrożona została procedura legalizacyjna w trybie powyższego przepisu i w związku z tym ostatecznym rozstrzygnięciem, które mogło podlegać odrębnemu zaskarżeniu, nałożono na G.G., A.G. M.G. i C.G. określone obowiązki, przewidziane w art. 48 ust. 3 u.P.b., a zatem obowiązek przedłożenia:

1. zaświadczenia Burmistrza Gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowego budynku garażowego, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami, wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnym na dzień opracowania projektu,

3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Termin na przedłożenie w/w dokumentów został ostatecznie wyznaczony do dnia 27 grudnia 2017r. Bezspornym jest, że w terminie tym zobowiązane osoby nie przedłożyły wymaganych dokumentów. Konsekwencją tego musiało być – zgodnie z art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 u.P.b. nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu. Niekwestionowanym był bowiem także fakt, że został on zrealizowany w czasie obowiązywania przepisów powołanej wyżej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., co potwierdziły zdjęcia lotnicze przedłożone przez D.S. z 1992r. i 1997r., na których nie widnieje przedmiotowy obiekt. Na wzniesienie garażu o powierzchni zabudowy 121,5 m² przez cały okres obowiązywania w/w ustawy było wymagane pozwolenie na budowę, którego – co także nie było kwestionowane – w tym przypadku nie uzyskano.

Podkreślić należy, że procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 u.P.b., nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 u.P.b., a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia zażądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki (por. m.in. wyrok WSA w Opolu z dnia 22 listopada 2012r., sygn. II SA/Op 271/12). Ponadto o spełnieniu wymogu przedłożenia wskazanych przez organ prowadzący postępowanie dokumentów można mówić w wypadku przedłożenia przez stronę ich kompletu, tj. wszystkich dokumentów wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 3 u.P.b. Brak któregoś ze wskazanych w w/w przepisie dokumentów stanowi - po upływie terminu do jego złożenia - podstawę do zastosowania art. 48 ust. 1 u.P.b., tj. nakazania rozbiórki (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 września 2010r., sygn. II SA/Sz 365/10).

W tym przypadku zobowiązani nie przedłożyli żadnego z dokumentów, które obejmował nałożony na nich obowiązek. W tej sytuacji zatem oparcie skargi wyłącznie na twierdzeniu, że obowiązek rozbiórki nałożono przedwcześnie – mimo toczącego się postepowania o zasiedzenie działki o nr [...] (gdzie zresztą wniosek skarżącej G.G. o stwierdzenie zasiedzenia został oddalony postanowieniem Sądu I instancji) – nie mogło okazać się skuteczne choćby z tego względu, że nie zostały przedłożone w wyznaczonym terminie także pozostałe dokumenty.

Poza tym, jak podnosi się w orzecznictwie, orzeczenie sądu powszechnego w sprawie o zasiedzenie nie jest dla postępowania o legalizację samowoli budowlanej, prowadzonego w oparciu o art. 48 ust. 2 u.P.b., rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Hipoteza określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie byłoby możliwe. O takiej ewentualności decydują przepisy materialnoprawne, tj. przede wszystkim art. 48 ust. 3 i 4 u.P.b. Wynika z nich, że nieprzedłożenie przez wnioskodawcę w wyznaczonym terminie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane powoduje zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 p.b. Brak orzeczenia sądu powszechnego w przedmiocie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zatem zagadnienia wstępnego. Sprawa samowoli budowlanej jest wówczas rozstrzygana w oparciu o stan faktyczny i prawny z chwili rozstrzygania (por. m.in. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2012r., sygn. II OSK 2274/10, wyrok NSA z dnia 23 lipca 2009r., sygn. II OSK 1234/08). Niezależnie od tego zauważyć wypada, że skarżąca nie posiada tytułu prawnego także do działki o obecnym numerze 259/1, na której – choć w niewielkim fragmencie – także posadowiony jest przedmiotowy garaż.

W powołanym wyżej wyroku z dnia 23 lipca 2009r. NSA stwierdził ponadto, że w pierwszej kolejności nakaz rozbiórki powinien być skierowany do inwestora, który jest sprawcą samowoli budowlanej (art. 52 u.P.b.). W pewnych okolicznościach nakaz rozbiórki może zostać skierowany również do inwestora, który nie jest właścicielem nieruchomości, na której zrealizowano obiekt budowlany. Uznać należy w szczególności, iż będzie to dopuszczalne w sytuacji, gdy inwestor wybudował samowolnie obiekt budowlany bez zgody właściciela nieruchomości. W niniejszym przypadku logicznym i zasadnym było skierowanie decyzji rozbiórkowej do spadkobierców inwestora (będących jednocześnie współwłaścicielami działki nr 261), nie zaś do właścicieli pozostałych działek, którzy nie realizowali inwestycji, podobnie jak ich poprzednicy prawni, którzy, jak wynika z oświadczeń m.in. D.S., w dodatku nie godzili się na nią.

W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę - Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.

-----------------------

II SA/Ke 603/18