Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1740/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, ust. 4 pkt 3 i ust. 6, art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 par. 1, art 80, art. 107 par. 3, art. 76 par. 1 i 2, art. 75, art. 8
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr Sp. [...], Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1410 ze zm. - dalej także: "p.w.p.") oraz 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - stwierdził z dniem 31 stycznia 2013 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SOGO o nr [...] dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31 (pkt 1 decyzji) oraz przyznał T. z siedzibą w C. (dalej także "uczestnik postępowania" lub "wnioskodawca") od Z. S. (dalej także: "skarżąca", "strona skarżąca" lub "uprawniona ze spornego prawa ochronnego") kwotę w wysokości 1.900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 147 i art. 150 p.w.p. - udzielił na rzecz skarżącej Z. S. prawo ochronne na znak towarowy SOGO - nr zgłoszenia [...], przeznaczony do oznaczania towarów i usług w klasach: 31, 36 i 37.

W dniu 31 października 2014 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek T. z siedzibą w C. o stwierdzenie wygaśnięcia w części prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...], udzielonego na rzecz skarżącej, z powodu nieużywania znaku. Wnioskodawca ograniczył żądanie stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego do towarów sklasyfikowanych w klasie 31, tj.: żyto, pszenica, jęczmień, owies oraz inne zboża w ziarnach nieprzetworzone z tej klasy, buraki, ziemniaki, chmiel, rzepak, winogrona, kukurydza oraz inne płody rolne dla przemysłu rolno - spożywczego z tej klasy, warzywa świeże, zioła ogrodowe, owoce świeże, rośliny, sadzonki, kwiaty naturalne.

W uzasadnieniu wnioskodawca, uzasadniając swój interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia spornego prawa ochronnego - podniósł, iż znak towarowy SOGO nr [...] został wskazany przez Urząd Patentowy RP, jako przeszkoda w udzieleniu praw ochronnych na zgłoszony przez niego w dniu [...] października 2013 r. znak towarowy SOGO nr [...], który także przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 31.

Wnioskodawca, jako podstawę prawną swojego żądania, wskazał art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., podnosząc w uzasadnieniu, że uprawniony nie używał spornego znaku towarowego SOGO nr [...], w okresie pięciu lat, tj. od dnia [...] stycznia 2008 r. do dnia [...] stycznia 2013 r.

Ustosunkowując się do powyższego wniosku, strona uprawniona ze spornego prawa ochronnego udzielonego na znak towarowy SOGO nr [...] w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wniosła o oddalenie przedmiotowego wniosku.

W uzasadnieniu swojego stanowiska strona uprawniona przedłożyła na okoliczność używania spornego znaku towarowego nr [...] przez jej męża – R. J., następujące dowody: umowę licencyjną z dnia [...] października 2008 r., wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP z dnia [...] kwietnia 2015 r., osiem faktur z 2011 i 2012 r., oświadczenie R. J. z dnia [...] kwietnia 2015 r. oraz odpis z rejestru przedsiębiorców spółki S. z siedzibą w W., a także umowę licencyjną dotyczącą używania spornego znaku towarowego z dnia [...] października 2008 r. Ponadto, uprawniona ze spornego prawa ochronnego wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków w osobach: R. J., M. W. oraz samej uprawnionej - na potwierdzenie używania spornego znaku towarowego.

W toku postępowania spornego, podczas rozprawy przeprowadzonej przed Urzędem Patentowym RP w dniu [...] maja 2015 r., wnioskodawca - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie - sprecyzował, że żąda stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego nr [...] z możliwie najwcześniejsza datą. Ponadto, w przedłożonym piśmie procesowym przedstawił swoją ocenę materiału dowodowego i złożonych przez stronę skarżącą wniosków dowodowych zawartych w odpowiedzi na wniosek (akta przedmiotowej sprawy, k. 64 - 61). Wnioskodawca stwierdził, że materiały przedłożone przez stronę uprawnioną do spornego prawa ochronnego nie potwierdzają rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO nr [...], ponieważ w przedłożonych fakturach nie figuruje oznaczenie SOGO nawet jako element firmy sprzedawcy. Zdaniem wnioskodawcy, używania znaku towarowego nie potwierdzą także zeznania wnioskowanych świadków oraz samej strony uprawnionej.

Z kolei uprawniona ze spornego prawa ochronnego, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - wniosła o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia znaku towarowego nr [...]. Strona uprawniona wyjaśniła, że z przedłożonych faktur - pomimo, iż brak jest na nich oznaczenia SOGO, stanowiącego sporny znak towarowy nr [...] - wynika jednak, że z całą pewnością towary oznaczane spornym znakiem były w rzeczywistej sprzedaży (akta przedmiotowej sprawy, k. 67). Zdaniem uprawnionej, przedmiotowe faktury potwierdzają obrót towarem, a świadkowie i strona uprawniona mogą wskazać, czy były zbywane zgodnie z treścią oświadczenia R. J. Ponadto, w toku rozprawy uprawniona wniosła - w trybie art. 75 § 1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. - o zobowiązanie spółki S. z siedzibą w W. o przedłożenie dokumentacji księgowej potwierdzającej obrót towarów oznaczanych spornym znakiem towarowym SOGO, uzasadniając ten wniosek dowodowy bezskutecznymi próbami uzyskania wnioskowanych dowodów.

W związku z powyższym żądaniem strony uprawnionej, wnioskodawca zaoponował i stwierdził, że brak jest podstaw prawnych, które umożliwiłyby wykazanie używania spornego znaku towarowego przez osoby trzecie.

W wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz stanowiska obu strony postępowania spornego, Urząd Patentowy RP - działając na podstawie przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2 i ust. 6 p.w.p. oraz 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. - decyzją z dnia 3 czerwca 2015 r., nr [...] stwierdził z dniem [...] stycznia 2013 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...] dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31 (pkt 1 decyzji) oraz przyznał wnioskodawcy od strony uprawnionej ze spornego prawa ochronnego kwotę w wysokości 1.900 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

W uzasadnieniu wydanej decyzji Urząd Patentowy RP wskazał na wstępie, iż celem postępowania o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy jest eliminacja znaków faktycznie nieużywanych w obrocie. Organ zauważył bowiem, iż przyznanie prawa wyłącznego na znak towarowy odnośnie do określonych towarów i usług niesie za sobą obowiązek używania tego znaku w zakresie wskazanych w wykazie towarów i usług.

Powołując się na brzmienie przepisu art. 169 ust. 2 p.w.p., Urząd Patentowy RP stwierdził, iż z dotychczasowego orzecznictwa sądowego wynika, iż źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (por. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 218/2001, OSNP z 2004 r. nr 2, poz. 23; podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2003 r., sygn. akt II SA 81/2002, nie publik.). Według organu, czyni się jednak założenie, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, mogą być źródłem interesu prawnego tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu owej działalności gospodarczej (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. Organ uznał, że z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie, albowiem wnioskodawca ubiega się o udzielenie prawa ochronnego na słowno-graficzny znak towarowy SOGO o nr [...], przeznaczony m.in. do oznaczania towarów z klasy 31, któremu Urząd Patentowy RP przeciwstawił sporny znak towarowy. Zdaniem organu, w obecnej sytuacji należało uznać, że sporne prawo ochronne udzielone na znak towarowy SOGO nr [...] ogranicza swobodę działalności gospodarczej wnioskodawcy, a zatem podmiot ten ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy nr [...]

Przechodząc do oceny przesłanek stwierdzenia wygaśnięcia spornego prawa ochronnego, organ stwierdził, że w świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., zdarzeniem prawnym, z którym ustawa wiąże skutek wygaśnięcia prawa jest nieużywanie znaku towarowego w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat. Organ zauważył, że zgodnie z treścią art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. termin, od którego liczy się okres pięciu lat nieużywania znaku towarowego, rozpoczyna się po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego.

Urząd Patentowy RP, powołując się na dotychczasowe orzecznictwo - stwierdził, że znak towarowy jest "rzeczywiście używany" wówczas, gdy korzysta się z niego zgodnie z jego podstawową funkcją, jaką jest zagwarantowanie, że towary i usługi, dla których został zarejestrowany, pochodzą z określonego przedsiębiorstwa, w celu wykreowania lub zachowania rynku zbytu dla tych towarów i usług, z wyłączeniem przypadków używania o charakterze symbolicznym, mającym na celu jedynie utrzymanie praw do znaku towarowego. Zdaniem organu, ocena rzeczywistego używania znaku towarowego musi opierać się na wszystkich aspektach stanu faktycznego i okolicznościach właściwych dla ustalenia jego faktycznego wykorzystania handlowego w obrocie, a w szczególności używania uznawanego w danym sektorze gospodarczym za uzasadnione dla utrzymania lub tworzenia udziałów w rynku dla towarów lub usług chronionych znakiem towarowym, charakteru tych towarów lub usług, cech rynku, skali i częstotliwości używania znaku towarowego (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości WE w sprawie C-149/11 i powołane tam orzeczenia ETS w sprawie Ansul, pkt 43, w sprawie Sunrider vs OHIM, pkt 70, a także w sprawie La Mer Technology, pkt 27).

Powołując się na dotychczasowe piśmiennictwo i stanowisko judykatury, organ wskazał, że badając charakter dowodów potwierdzających rzeczywiste używanie znaku towarowego, należy zwrócić uwagę na dokumenty, zwłaszcza: zamówienia, faktury, potwierdzenia dostawy lub sprzedaży, a także etykiety, opakowania i podobne dowody rzeczowe świadczące o rzeczywistym występowaniu towarów lub usług w obrocie, które powinny mieć podstawowe znaczenie dowodowe. Organ zauważył, że decydujące znaczenie mają przy tym faktury, gdyż same etykiety, przywieszki, wieszaki, torebki, czy też plomby do odzieży oraz zdjęcia sklepów nie dowodzą rzeczywistej sprzedaży towarów ze znakiem, ani nie obrazują jej rozmiarów. Według organu, bez faktur same materiały reklamowe, np. kalendarzyki lub wizytówki, czy też zdjęcia z logo, mogą odgrywać jedynie rolę pomocniczą (por. M. Trzebiatowski /w:/ M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007 r., s. 472; tak również /w:/ m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 października 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1425/10). Organ stwierdził, że wykazanie używania przez uprawnionego musi być rzeczywiste i poważne oraz powinno dotyczyć zarejestrowanego znaku dla towarów, dla których ów znak został zarejestrowany. Ponadto, jak stwierdził organ, używanie musi mieć miejsce na obszarze Polski i musi mieć niedwuznaczny charakter. Zdaniem organu, rzeczywiste używanie z reguły polega na nakładaniu znaku na towar i wprowadzaniu tak oznaczonego towaru do obrotu.

Urząd Patentowy RP, oceniając przedłożone przez uprawnioną materiały świadczące - w jej ocenie - o używaniu spornego znaku towarowego SOGO dla towarów z klasy 31, zauważył, iż w rozpatrywanej sprawie uprawniona poinformowała, że na mocy umów licencyjnych znak towarowy SOGO jest używany przez jej męża R. J. Organ podniósł, iż z wyjaśnień strony skarżącej wynika ponadto, iż przedsiębiorstwo licencjobiorcy prowadzi działalność gospodarczą, co potwierdza wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP, a produkowane przez przedsiębiorstwo licencjobiorcy towary były zbywane na terenie Polski, co potwierdzać mają przedłożone przez uprawnioną faktury z lat 2011 i 2012.

Mając powyższe na względzie, organ stwierdził, że przedłożone przez uprawnioną dowody nie potwierdziły rzeczywistego używania spornego znaku towarowego SOGO nr [...]

Urząd Patentowy RP zauważył na wstępie, że zgodnie z przepisem art. 169 ust. 6 p.w.p., to wyłącznie uprawniony obowiązany jest do wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego w postępowaniu o stwierdzenie jego wygaśnięcia. Zdaniem organu, zgoda uprawnionego na używanie znaku towarowego przez licencjobiorcę, nie zdejmuje z uprawnionego obowiązku wykazania używania spornego znaku towarowego. W tym kontekście, organ uznał za prawidłowe oddalenie wniosku uprawnionej o zobowiązanie licencjobiorcy do przedłożenia dowodów (dokumentacji księgowej) świadczących o wprowadzeniu do obrotu towaru z oznaczeniem SOGO.

Ponadto, Urząd Patentowy RP podkreślił, że dla wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego, najistotniejszymi dowodami są te, które potwierdzają, że oznaczony spornym znakiem towar został wprowadzony do obrotu.

Mając powyższe na względzie, organ uznał, że przedłożone w toku postępowania przez uprawnioną faktury z lat 2011 i 2012 nie potwierdzają, aby towar, tj. pszenica, był wprowadzany do obrotu z oznaczeniem SOGO. Organ zauważył ponadto, że brak jest na wspomnianych wyżej fakturach tego oznaczenia w jakimkolwiek kontekście. Organ uznał, że samo zapewnienie uprawnionej, złożone podczas rozprawy w dniu [...] maja 2015 r., iż mimo braku na fakturach znaku SOGO, z całą pewnością dotyczą one rzeczywistej sprzedaży - nie świadczy o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego SOGO nr [...]. Zdaniem organu, przy braku na fakturach oznaczenia SOGO, dalsza ocena ich treści, w szczególności okres, z jakiego pochodzą (względem żądania wnioskodawcy) i ilości towaru - była zbędna.

Urząd Patentowy RP uznał ponadto, że również pozostałe, przedłożone przez stronę skarżącą dowody, tj. umowy licencyjne z dnia 14 października 2008 r. (k. 44-43 akt administracyjnych) oraz z dnia 16 października 2008 r. (k. 32-31 akt administracyjnych), wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP dotyczący osoby R. J. działającego pod firmą "Sogo" Rl Jl z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k. 42 akt administracyjnych), oświadczenie R. J. z dnia [...] kwietnia 2015 r. (k. 37 akt administracyjnych), a także odpis z KRS dotyczący spółki S. z siedzibą w W. (k. 436-33 akt administracyjnych) - nie mają w istocie znaczenia dla ustalenia rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO nr [...].

Zdaniem organu, umowy licencyjne potwierdzają podjęcie przez ich strony zobowiązań cywilnoprawnych, zatem nie mają wpływu na ustalenia dotyczące używania znaku towarowego (pomijając kwestię braku wpisu tych licencji do rejestru znaku towarowego ze względów dowodowych). Z kolei, przedłożone oświadczenie Romana Jędrzejczyka, według organu, nie potwierdza, że towary z klasy 31 były oznaczane spornym znakiem towarowym SOGO i wprowadzane do obrotu, mimo, że Roman Jędrzejczyk twierdzi, że wykorzystuje ten znak, umieszczając go na torbach, opakowaniach, a także w reklamie. Organ uznał, że oświadczenie tej osoby nie może potwierdzać stanowiska skarżącej, albowiem o rzeczywistym używaniu znaku towarowego świadczą przede wszystkim faktury, rachunki, paragony, na których umieszczony jest znak towarowy, towar, dla którego znak został zarejestrowany, ilość oraz wartość towaru wprowadzona na rynek.

Ustosunkowując się do wniosków dowodowych zawartych w piśmie uprawnionej z dnia z dnia 7 kwietnia 2015 r. (vide: wniosek o przesłuchanie w charakterze świadków osób: R. J., M. W. oraz samej uprawnionej), Urząd Patentowy RP stwierdził, że o rzeczywistym używaniu znaku towarowego nie mogą świadczyć dowody osobowe w postaci zeznań uprawnionej lub osób bezpośrednio lub pośrednio z nią związanych.

Organ, oddalając wspomniane wyżej wnioski dowodowe skarżącej, dodatkowo stwierdził, że bez znaczenia dla sprawy pozostają również przedłożone przez uprawnioną decyzje Powiatowej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (k. 30-24 akt administracyjnych), ponieważ dokumenty te potwierdzają wyłącznie przyznane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zaś kwestia prowadzenia działalności rolniczej przez uprawnioną i jej relacji z organami rządowymi pozostaje bez związku ze sprawą.

Wobec powyższego, organ - działając na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. - stwierdził z dniem [...] stycznia 2013 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...], dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31.

Uzasadniając wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Urząd Patentowy RP wskazał, iż ustalił owe koszty w oparciu o przepisy art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. i § 10 pkt 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 490).

W piśmie z dnia 26 lipca 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, strona skarżąca zarzuciła organowi:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym:

1. naruszenie art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie, a przez to wadliwe przyjęcie, że przedłożone przez uprawnioną dowody nie potwierdziły rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO objętego spornym prawem ochronnym nr [...], gdy tymczasem, zgodnie z powołanym przepisem, używaniem znaku towarowego jest również używanie przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego, zaś w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż znak SOGO faktycznie używał i używa - na zasadzie umowy licencji - mąż uprawnionej, R. J., a produkowane przez jego przedsiębiorstwo towary były zbywane na terenie Polski, co potwierdzają przedłożone przez uprawnioną dokumenty wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., w tym umowa licencyjna z [...] października 2008 r. i dnia [...] października 2008 r., a także faktury z lat 2011 i 2012;

2. naruszenie art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 i ust. 6 p.w.p. - poprzez stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...], dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31, podczas gdy uprawniona przedstawiła adekwatny materiał dowodowy i wnioski dowodowe, które potwierdzają, że faktycznie używa znaku towarowego w obrocie;

II. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym: art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, zaniechanie ustalenia stanu faktycznego, mimo złożonych przez uprawnioną wniosków dowodowych, jak również naruszenie obowiązku wpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (przedwczesne oddalenie wniosku uprawnionej o zobowiązanie licencjobiorcy do przedłożenia dokumentacji księgowej, a także uzupełniających dowodów z zeznań świadków i uprawnionej), a w konsekwencji - przyjęcie w sposób dowolny, że przedłożone przez uprawnioną dowody nie potwierdziły rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO nr [...], pomimo, iż materiał dowodowy nie dawał do tego podstaw, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca uznała, iż błędne jest stanowisko organu, jakoby bez znaczenia była kwestia używania spornego znaku przez licencjobiorcę. W ocenie strony skarżącej z powołanego przez organ przepisu art. 169 ust. 6 p.w.p. wynika jedynie szczególna zasada kontradyktoryjności postępowania spornego, nakładająca na uprawnionego, a nie na licencjobiorcę, obowiązek wykazania rzeczywistego używania znaku. Zdaniem strony skarżącej, przepis ten nie odnosi się jednak do samej kwestii używania znaku, albowiem kwestie tą rozstrzyga wprost art. 169 ust. 4 pkt. 3 p.w.p., stanowiący, że używaniem znaku towarowego jest również używanie przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego. Strona skarżąca zarzuciła, iż organ w istocie nie zastosował powyższego przepisu, poprzestając na wtórnych założeniach dowodowych art. 169 ust. 6 p.w.p. Strona skarżąca uznała, że zważywszy na treść przepisu art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p., wobec przedłożonego przez uprawnioną materiału dowodowego, w pierwszej kolejności rolą organu było rozstrzygnięcie, czy na mocy mów licencyjnych sporny znak towarowy SOGO jest i był rzeczywiście używany w obrocie towarowym, w klasie 31, albowiem używanie znaku towarowego przez licencjobiorcę będzie wypełniało przesłanki używania przez uprawnionego, kreując rzeczywiste używanie znaku, z uwagi na fakt, iż uprawnionemu do znaku należy przypisywać zachowania licencjobiorcy (vide: T. Demendecki, Prawo własności przemysłowej. Komentarz, LEX 2015).

Niezależnie od powyższych uchybień, strona skarżąca zarzuciła jednocześnie, że organ nie dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Strona skarżąca zauważył, że w toku postępowania spornego powoływała się nie tylko na fakt zawarcia umów licencyjnych, ale przedstawiła również stosowne faktury wskazujące, że na posiadanych przez jej małżonka gruntach rolnych, w ramach powadzonej przez niego działalności, rzeczywiście realizował on zawarte umowy, tj. produkował towary zakwalifikowane do klasy 31 i zbywał je na terenie Polski. Zdaniem strony skarżącej, sam fakt, iż na fakturach nie widniał znak SOGO, nie dawał podstaw do pominięcia pozostałych dowodów (w tym dowodów z dokumentów, czy też oświadczeń osobowych ), a także nie dawał podstaw do uznania owych dowodów za niewiarygodne. Zdaniem strony skarżącej, o ile rzeczywiście faktury pozostają pierwszoplanowym materiałem, o tyle wskazać należy, iż nie są one wyłącznym dowodem w sprawie. Strona skarżąca uznała bowiem, że równie istotnym dowodem, jak faktury, pozostaje pełna nazwa firmy małżonka, widniejąca w oficjalnej ewidencji (S. R. J.), jak i spółki S., ujawniona w rejestrze przedsiębiorców KRS.

Strona skarżąca podniosła ponadto, że art. 169 ust. 6 p.w.p. wzmacniający aktywność uprawnionego w postępowaniu spornym, nie zwalnia w całości organu od obowiązków ustalenia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnego wyjaśnienia, zgodnie z przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanymi w petitum skargi. Strona skarżąca wskazała, że Urząd Patentowy RP nie jest wprawdzie zobligowany poszukiwać we własnym zakresie materiału dowodowego, tym niemniej, jeśli strona uprawniona wywiązuje się z własnej inicjatywy dowodowej, wskazuje i załącza dowody, podaje okoliczności istotne dla sprawy, czyniąc je urzędowi wiadomymi, nie może on uchylać się od ich oceny, a także odstępować od przeprowadzenia stosownych dowodów (zwłaszcza w zakresie objętym żądaniem uprawionej o przedstawienie dokumentacji księgowej) i w konsekwencji - poprzestać na dowolnych wnioskach w zakresie ustaleń faktycznych sprawy.

Zdaniem strony skarżącej, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego takie, jak art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., z uwagi na treść art. 169 ust. 6 p.w.p. i art. 256 ust. 1 p.w.p., podlegają odpowiedniej modyfikacji, nie zaś wyłączeniu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1351/08).

Strona skarżąca zauważyła, że w piśmie z dnia[...]kwietnia 2015 r. powołała i przedstawiła szczegółowo dowody, w tym umowy licencyjne, faktury VAT dokumentujące rzeczywisty obrót gospodarczy, a także sformułowała dopuszczalne wnioski o przesłuchanie świadków i samej strony uprawnionej, faktycznie potwierdzające zbywanie towarów w klasie 31 z użyciem spornego znaku towarowego SOGO. Ponadto, jak wskazała skarżąca, uprawniona odwołała się do treści oficjalnych rejestrów i ewidencji, w tym wskazała, że jest jednym ze wspólników spółki S., której przedmiotem działalności pozostaje m.in. rolnictwo i łowiectwo realizowane na szeregu nieruchomościach - gruntach rolnych, których jest właścicielem. Dodatkowo, strona skarżąca zauważyła, że dla uwiarygodnienia twierdzeń odwołała się do decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

Strona skarżąca zarzuciła, iż pomimo wskazania powyższych dowodów, zostały one wadliwie zdyskwalifikowane przez organ w istocie wyłącznie z uwagi na formę licencyjnego używania znaku. Ponadto, strona zarzuciła, iż dowody te zostały fragmentarycznie ocenione, poprzez odniesienie się wyłącznie do treści faktur.

W konsekwencji, skarżąca zarzuciła, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki pozwalające na uwzględnienie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia jej prawa ochronnego, albowiem sporny znak towarowy jest używany dla zastrzeżonej klasy towarów.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2017 r. uczestnik postępowania - spółka T. z siedzibą w C., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi, jako bezzasadnej.

W uzasadnieniu pisma procesowego uczestnik postępowania wskazał, że niezasadny jest zarzut naruszenia art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p., albowiem nie ulega wątpliwości, że to na uprawnionym spoczywa obowiązek wykazania używania spornego znaku towarowego, a jeśli znak ten jest używany przez osobę trzecią, to na uprawnionym ciąży obowiązek przedstawienia dowodów potwierdzających ten fakt.

Uczestnik postępowania nie zgodził się również z zarzutem strony skarżącej dotyczącym rzekomego naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. oraz art. 169 ust. 2 i ust. 6 p.w.p. Zdaniem uczestnika postępowania, uprawniona nie przedstawiła w toku postępowania spornego żadnych dowodów potwierdzających fakt stosowania oznaczenia SOGO dla towarów z klasy 31.

Ponadto, uczestnik zauważył, że sam fakt zawarcia umowy licencyjnej nie dowodzi używania znaku towarowego przez licencjobiorcę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1315/05).

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów naruszenia przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., uczestnik postępowania stwierdził, że w świetle obowiązujących przepisów k.p.a. organ nie był władny zobowiązać licencjobiorcy do przedłożenia stosownej dokumentacji księgowej, o co wnioskowała strona skarżąca. Jednocześnie, odnosząc się do kwestii oddalenia wniosków dowodowych skarżącej dotyczących zeznań świadków i samej uprawnionej, uczestnik postępowania stwierdził, że zeznania świadków mogą stanowić jedynie dowód uzupełniający w postępowaniach mających za przedmiot stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego (por. M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007 r., s. 471). Zdaniem uczestnika postępowania, z uwagi na fakt, iż skarżąca nie przedstawiła dowodów potwierdzających używanie spornego znaku towarowego, brak było podstaw przemawiających za przesłuchaniem świadków oraz samej strony uprawnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej także: "p.p.s.a.").

Należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, zobowiązany był wziąć pod uwagę również jej zgodność z przepisami europejskimi, w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi w Pierwszej Dyrektywie Rady nr 89/104/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz. Urz. UE L z dnia 11 lutego 1989 r., 40.1 - Dz. Urz. UE-sp.17-1-92 ze zm.) oraz regulacjami zastępującej ją Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana) (Dz. Urz. UE L z dnia 8 listopada 2008 r.).

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że analizowana pod tym kątem skarga Z. S. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]stwierdzającą z dniem [...] stycznia 2013 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SOGO o nr [...] dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31 - nie naruszył obowiązujących przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, uznać trzeba, iż Urząd Patentowy RP, wydając sporną decyzję, nie dopuścił się przede wszystkim naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2, ust. 4 pkt 3 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.

Sąd uznał bowiem, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., prawidłowo przyjął, że w analizowanej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia w części prawa ochronnego na sporny znak towarowy

Ponadto, w wyniku przeprowadzenia analizy stanowiska organu administracji publicznej, zaprezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy RP - co do zasady - nie dopuścił się błędnej oceny kwestii używania znaku towarowego SOGO o nr [...] dla wszystkich towarów sklasyfikowanych w klasie 31, dokonując owej oceny w świetle właściwie zaprezentowanej wykładni przepisu art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.

Uznać należy również, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2015 r., nie dopuścił się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., albowiem wyjaśnił wszystkie okoliczności istotne dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także dokonał właściwej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności w zakresie przesłanki używania znaku towarowego w sposób rzeczywisty, jako zasadniczej podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w oparciu o przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

W działaniu organu administracji publicznej, wydającego wskazaną powyżej decyzję, Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek istotnych nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Ponadto, Sąd uznał, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP wyjaśnione zostały w sposób dostatecznie jasny i przekonywujący motywy jej podjęcia, zaś przytoczona w tym zakresie argumentacja jest wyczerpująca i w pełni odnosząca się do stanowiska strony skarżącej.

Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji, należy na wstępie wyraźnie wskazać, że spór w dużej części sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia przez organ decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...], czy też - jak sugeruje strona skarżąca - organ był zobowiązany do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w postaci przesłuchania uprawnionej do spornego znaku, a także świadka R. J. - działającego pod firmą S., a także M. W.

Zgodnie z brzmieniem art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, prawo ochronne na znak towarowy wygasa na skutek nieużywania zarejestrowanego znaku towarowego w sposób rzeczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym w ciągu nieprzerwanego okresu pięciu lat, po dniu wydania decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba, że istnieją ważne powody jego nieużywania.

W art. 169 ust. 1 p.w.p. określony został przez ustawodawcę obowiązek używania znaku towarowego. W przypadku nieużywania znaku towarowego przez nieprzerwalny okres 5 lat w sposób oczywisty dla towarów objętych prawem ochronnym prawo do znaku wygasa. Do wygaśnięcia prawa ochronnego może dopiero na skutek wydania przez Urząd Patentowy RP decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa (z wyjątkiem upływu okresu ochrony znaku).

Zarówno w judykaturze, jak i dotychczasowym piśmiennictwie przyjmuje się, że przyczyną wprowadzenia obowiązku używania znaku towarowego jest przede wszystkim zapobieżenie pozorowanemu wykonywaniu prawa do znaku towarowego i wyeliminowanie w ten sposób nieuczciwych praktyk polegających na ubieganiu się o rejestrację jedynie w celu uniemożliwienia nabycia prawa do znaku towarowego przez innych przedsiębiorców, zazwyczaj oferujących konkurencyjne produkty (tak m.in. WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/WA 1749/05). Ponadto, regulacja ta znajduje uzasadnienie także w zapobieżeniu zbędnemu obciążaniu rejestru znaków towarowych znakami, które nie spełniają swojej roli, skutkującemu wydłużeniem postępowania rejestracyjnego i utrudniającemu wybór marki podmiotom pragnącym zarejestrować znak towarowy (por. m.in. dr Jasińska /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz, pod red. P. Kostańskiego, wyd. 2, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2014 i powołana tam literatura).

Wprawdzie ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej nie definiuje pojęcia używania znaku towarowego, a tylko wskazuje postaci, jakie może przybrać wykonywanie prawa wyłącznego, to jednak wyraźnie wskazuje jedną cechę, która jest niezbędna do tego, aby mogła być mowa o używaniu znaku towarowego, rozumianym jako wykonywanie prawa ochronnego. Używanie to musi być bowiem używaniem rzeczywistym.

W świetle dotychczasowej literatury i orzecznictwa przyjmuje się, iż używanie można uznać za rzeczywiste, gdy znak używany jest w obrocie gospodarczym względem towarów i w taki sposób, aby możliwe było powstanie i dalsze istnienie asocjacji pomiędzy nim a towarem (por. U. Promińska /w:/ Prawo własności przemysłowej, pod red. U. Promińskiej, s. 246). Ponadto, używanie musi mieć na celu odróżnianie towarów uprawnionego (musi być niedwuznaczne) oraz dotyczyć towarów wskazanych w rejestrze, a więc być zgodne z zasadą specjalizacji (por. U. Promińska /w:/ E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, Wydawnictwo LexisNexis, s. 380).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 lutego 2007 r., wydanym w sprawie sygn. akt VI SA/WA 1166/06, wyraził pogląd, że "używanie znaku polega na jego stosowaniu w celu odróżnienia w obrocie oznaczonych nim towarów lub usług jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów lub usług innego przedsiębiorstwa. Obowiązkowi używania znaku czyni zadość jedynie jego używanie w związku z towarem lub usługą, albowiem znak towarowy to odbity w świadomości odbiorcy związek oznaczenia i towaru lub usługi. Używanie to musi być rzeczywiste i poważne oraz odbywać się w okresie wskazanym w ust. 1 art. 169 p.w.p. Przez używanie znaku, w znaczeniu wynikającym z art. 169 ust. 1 p.w.p., rozumie się również używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego". W podobnym tonie wypowiedział się także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/WA 1749/05, w którym stwierdził, że "obowiązkowi rzeczywistego używania znaku towarowego czyni zadość jedynie takie używanie, które pozostaje w związku fizycznym lub pojęciowym z towarem lub usługą. Oznacza to nakładanie zarejestrowanego oznaczenia na towar i jego wprowadzanie do obrotu" (tak również Naczelny Sąd Administracyjny /w:/ wyrok z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt II GSK 70/06, Legalis).

Należy zauważyć ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2006 r., wydanym w sprawie sygn. akt II GSK 173/06, zwrócił uwagę, że "używanie znaku towarowego powinno pozostawać w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa, zaś obowiązkowi rzeczywistego używania czyni zadość jedynie używanie znaku w obrocie gospodarczym". Na konieczność używania znaku towarowego w obrocie gospodarczym oraz w zgodzie z działalnością przedsiębiorstwa zwrócił uwagę także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt VI SA/WA 1749/05.

W niniejszej sprawie strona skarżąca zarzuciła, iż Urząd Patentowy RP dopuścił się istotnej obrazy przepisu art. 169 ust. 4 pkt 3 p.w.p. - poprzez jego niezastosowanie, a przez to wadliwe przyjęcie, że przedłożone przez uprawnioną dowody nie potwierdziły rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO objętego spornym prawem ochronnym nr [...], gdy tymczasem - jak podniosła skarżąca - zgodnie z powołanym wyżej przepisem, używaniem znaku towarowego jest również używanie przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego, zaś w okolicznościach niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sporny znak towarowy SOGO faktycznie używał i używa - na zasadzie umowy licencji - mąż uprawnionej – przedsiębiorca R. J., a produkowane przez jego przedsiębiorstwo towary były zbywane na terenie Polski, co potwierdzać mają przedłożone przez uprawnioną dokumenty wraz z pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r., w tym umowa licencyjna z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] października 2008 r., a także stosowne faktury Vat z lat 2011 i 2012.

Otóż, ustosunkowując się do powyższego stanowiska strony skarżącej, należy na wstępie bardzo wyraźnie zauważyć po pierwsze, iż za faktyczne używanie znaku towarowego przez uprawnionego z rejestracji nie może zostać uznany sam fakt zawarcia umowy licencyjnej (tak m.in. WSA w Warszawie /w:/ wyrok z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/WA 1315/05, Legalis).

Ponadto, rzeczywiście wskazać należy, że przez używanie znaku należy także rozumieć używanie znaku przez osobę trzecią za zgodą uprawnionego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lutego 2006, sygn. akt VI SA/Wa 1749/05). W literaturze ugruntował się jednocześnie pogląd, że nie jest dostatecznym usprawiedliwienie nieużywania znaku sam fakt zezwolenia na używanie go przez osobę trzecią, jeśli ta osoba nie używa znaku. Dzieje się tak dlatego, ponieważ uprawnionemu ze znaku należy przypisać działania licencjobiorcy (podobnie: R. Skubisz, Prawo znaków towarowych, Wydawnictwa Prawnicze, s. 214). W praktyce uprawniony udziela zgody na używanie znaku poprzez zawarcie umowy licencyjnej na używanie znaku towarowego. Zazwyczaj w treści umowy licencyjnej warte są zapisy dotyczące sposobu używania znaku (np. zmiany w strukturze, itd.), a także zapisy regulujące kwestię związane z przedłożeniem dowodów na używanie znaku przez licencjobiorcę tak, aby na żądanie uprawnionego licencjobiorca przedłożył stosowne dowody na potrzeby postępowania spornego. Nadmienić również należy, że z używaniem rzeczywistym znaku towarowego mamy do czynienia, wówczas, gdy znak jest używany poważnie, a nie tylko jednorazowo, pozornie.

Istotną kwestią jest także stosowanie znaku towarowego, który pokrywa się z nazwą firmy przedsiębiorcy. Należy przyjąć za Naczelnym Sądem Administracyjnym (vide: wyrok NSA z dnia 8 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 375/12), że używanie znaku w firmie nie jest jednoznaczne z używaniem znaku towarowego. Idąc dalej, NSA stwierdził, że ze względu na fakt, że wymóg rzeczywistego używania znaku towarowego spełnia używanie pozostające w związku fizycznym lub pojęciowym w towarem lub usługą, należy zwrócić uwagę, czy oznaczenie na dokumencie (przykładowo na fakturze) istotnie odnosi się do towaru, czy też stanowi oznaczenie firmy. Jeśli znak towarowy użyty został tylko w funkcji nazwy firmy, dokument taki może nie stanowić dowodu, który potwierdza rzeczywiste używanie znaku towarowego.

Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej, należy jednak przede wszystkim stanowczo stwierdzić, iż zarówno w dotychczasowej literaturze, jak i judykaturze zaprezentowano pogląd, że w przypadku konieczności wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego należy przedstawić konkretne dowody potwierdzające używanie znaku w obrocie gospodarczym dla towarów objętych rejestracją. Do dowodów na rzeczywiste używanie znaku zaliczyć należy: katalogi, informacje handlowe, reklamy produktu opatrzonego znakiem, faktury i inne dowody sprzedaży towaru opatrzonego znakiem, archiwalne wydruki ze stron internetowych, orzeczenia sądów i zeznania świadków (ale jedynie uzupełniająco, a nie zamiast dowodu z dokumentów), badanie opinii publicznej (por. dr Joanna Sitko /w:/ T. Demendecki, A. Niewęgłowski, J. Sitko, J. Szczotka, G. Tylec, Prawo własności przemysłowej, LEX 2015).

Należy ponadto zwrócić uwagę na to, że wszystkie dokumenty przedstawiane w sprawie w charakterze materiału dowodowego muszą zawierać informacje pozwalające na ustalenie daty użycia znaku, formy, w jakiej znak został użyty, rodzaju towarów, dla jakich użyto znaku, oraz zakresu terytorialnego jego użycia (zob. szerzej na temat postępowania dowodowego w odniesieniu do rzeczywistego używania znaku: M. Trzebiatowski /w:/ Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007, s. 471-472 oraz s. 476-488).

W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca, jako uprawniona ze spornego prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...], podniosła w toku postępowania spornego, że na mocy umów licencyjnych wspomniany znak towarowy SOGO był używany w spornym okresie przez jej męża - przedsiębiorcę R. J., który - jako licencjobiorca - produkować miał towary oznaczane spornym znakiem i zbywał je na terenie Polski, co potwierdzać miały rzekomo przedłożone przez skarżącą faktury Vat z lat 2011 i 2012.

Wymaga podkreślenia, że jeśli zostanie złożony wniosek o wygaszenie znaku, obowiązek wykazania używania znaku (lub ważnych powodów nieużywania), zgodnie z art. 169 ust. 6 p.w.p., spoczywa na uprawnionym do znaku.

Jednocześnie, należy wyraźnie podkreślić, że skoro - zgodnie z przepisem art. 169 ust. 6 p.w.p. - wyłącznie uprawniony obowiązany jest do wykazania rzeczywistego używania znaku towarowego w postępowaniu spornym o stwierdzenie wygaśnięcia, to w przypadku udzielenia licencji przez uprawnionego do znaku, jego zgoda na używanie znaku towarowego przez licencjobiorcę w żaden sposób nie zdejmuje z niego obowiązku wykazania używania znaku towarowego przez uprawnionego do tego znaku.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w przedmiotowej sprawie przedłożone przez uprawnioną dowody nie potwierdziły rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO objętego spornym prawem ochronnym nr [...].

Nie ulega wątpliwości, że dla wykazania rzeczywistego używania spornego znaku towarowego, jak wskazano wyżej, najistotniejszymi dowodami są te, które potwierdzają, że oznaczony spornym znakiem towar został rzeczywiście wprowadzony do obrotu handlowego.

Zdaniem Sądu, przedłożone przez stronę skarżąca faktury Vat z lat 2011 i 2012 nie potwierdzają, aby towar, tj. pszenica był wprowadzany do obrotu z oznaczeniem SOGO, albowiem brak jest na przedłożonych do akt sprawy fakturach tego oznaczenia w jakimkolwiek kontekście.

W ocenie Sądu, samo zapewnienie strony uprawnionej, złożone podczas rozprawy przed Urzędem Patentowym RP w dniu [...] maja 2015 r. (vide: k. 67 akt administracyjnych sprawy), w którym strona skarżąca oświadczyć miała, iż - mimo braku na wspomnianych fakturach znaku SOGO - z całą pewnością dotyczą one rzeczywistej sprzedaży, nie może w żaden sposób skutecznie świadczyć o rzeczywistym używaniu spornego znaku towarowego SOGO nr [...].

W tej sytuacji, należy podzielić stanowisko organu, iż z uwagi na brak występowania na fakturach oznaczenia SOGO, dalsza ocena treści owych faktur, w szczególności odnośnie okresu z jakiego pochodzą i ilości towaru - była zupełnie zbędne.

Zdaniem Sądu, również pozostałe przedłożone przez stronę skarżącą dowody, tj. umowy licencyjne z dnia [...] października 2008 r. oraz z dnia [...] października 2008 r., a także wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP dotyczące osoby R. J. - jako przedsiębiorcy działającego pod firmą "S." R. J. z dnia [...] kwietnia 2015 r., czy też oświadczenie tego przedsiębiorcy z dnia [...] kwietnia 2015 r., a także odpis z rejestru przedsiębiorców KRS dotyczący spółki S. z siedzibą w W. - nie mogły mieć jakiegokolwiek istotnego znaczenia dla oceny rzeczywistego używania znaku towarowego SOGO nr [...].

Otóż, odnosząc się do poszczególnych dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, Sąd doszedł do przekonania, że - jeśli chodzi zarówno o wydruk z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczący przedsiębiorcy R. J. oraz informację wynikającą z odpisu z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia [...] kwietnia 2015 r. dotyczącego spółki S. - dowody te w żaden sposób nie świadczą o tym, iż podmioty te faktycznie podjęły działalność we wskazanym zakresie. Ponadto, powyższe dokumenty wskazują co najwyżej, że obydwa wskazane powyżej podmioty gospodarcze zamierzały używać oznaczenie SOGO jedynie w charakterze firmy, a nie znaku towarowego.

Z kolei, jeśli chodzi o faktury Vat, w których przedsiębiorca R. J. figuruje, jako sprzedawca, uznać należy, że faktury te w żaden sposób nie odnoszą się do towarów sygnowanych spornym znakiem towarowym SOGO.

Odnosząc się do przedłożonych przez stronę skarżąca decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, również należy uznać, iż brak jest w owych dokumentach jakiegokolwiek odwołania do spornego znaku towarowego.

Jeśli chodzi o oświadczenie licencjobiorcy - przedsiębiorcy R. J., Sąd zgodził się z organem, że brak jest podstaw do uznania przedmiotowego oświadczenia za wiarygodne, skoro obok wskazanego oświadczenia nie przedstawiono jednocześnie jakichkolwiek dodatkowych materiałów potwierdzających wprowadzanie do obrotu towarów oznaczanych spornym znakiem towarowym.

Sąd uznał jednocześnie, iż organ prawidłowo przyjął w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że poza umową licencyjną dotyczącą używania znaku towarowego zawartą z R. J. oraz umową licencyjną zawartą ze spółką S. z siedzibą w W., nie zostały przedstawione jakiekolwiek inne dowody potwierdzające fakt wprowadzania do obrotu towarów opatrzonych spornym znakiem towarowym SOGO.

Tymczasem, jak słusznie wskazał organ, sam fakt zawarcia umowy licencyjnej nie dowodzi używania spornego znaku towarowego przez licencjobiorcę (podobnie m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. VI SA/Wa 1315/05).

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w tym m.in. art. 7 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., czy też art. 80 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p., należy stwierdzić, że są one bezpodstawne, albowiem Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję, w sposób kompleksowy i szczegółowych odniósł się do wszystkich dokumentów i argumentów przedstawionych w toku postępowania przez stronę skarżącą.

Jednocześnie, wbrew sugestiom strony skarżącej, wyraźnie należy zauważyć, iż w świetle obecnie obowiązujących przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organ nie był władny w toku postępowania spornego do zobowiązania do przedstawienia dowodów prywatnego przedsiębiorcy (licencjobiorcy), jako podmiotu niebędącego innym organem lub podmiotem, o którym mowa w art. 76 § 1 i § 2 k.p.a. Nie ulega najmniejszej wątpliwości, iż w związku z "odwróconym ciężarem dowodu", obowiązującym w toku kontradyktoryjnego postepowania spornego przed Urzędem Patentowym RP, to wyłącznie na stronie skarżącej, jako uprawnionej ze spornego prawa ochronnego, ciążył obowiązek przedstawienia dowodów na rzeczywiste używanie przez nią lub licencjobiorcę określonego znaku towarowego.

W tej sytuacji, przechodząc do zarzutu dotyczącego rzekomo nieprawidłowego oddalenia przez organ dowodów z zeznań świadków i samej strony uprawnionej, należy podkreślić, że zgodnie z poglądami prezentowanymi zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie, zeznania świadków mogą stanowić wyłącznie dowód uzupełniający, ale nie główny w postępowaniach mających za przedmiot stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego (por. m.in. M. Trzebiatowski, Obowiązek używania znaku towarowego. Studium z prawa polskiego na tle prawnoporównawczym, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007 r., s. 471). W tej sytuacji, wbrew zarzutom strony skarżącej, uznać trzeba zatem, iż na organie nie ciążył obowiązek przeprowadzenia tego dowodu uzupełniającego.

Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących obrazy pozostałych przepisów postępowania, należy - według Sądu - stanowczo podkreślić, że Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy.

Przepis art. 256 ust. 1 p.w.p. stanowi, że do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.). Zdaniem Sądu, organ uwzględniając powyższą zasadę zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, konkretnie ustosunkować się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnić w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] czerwca 2015 r., Urząd Patentowy RP nie dopuścił się w toku postępowania spornego jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej treści Urząd Patentowy RP wyraźnie wskazał, dlaczego - pomimo przedłożonych przez stronę skarżąca materiałów dowodowych - stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy SOGO nr [...]), kierując się przesłankami zawartymi w przepisach art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz art. 169 ust. 2 i ust. 6 p.w.p.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.