Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 391/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.4,6
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska / spr./ Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Renata Czeluśniak Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi P.G. – redaktora naczelnego dziennika "[....] " na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [....] w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej skargę oddala


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Pismem z dnia 8 września 2014 r. (data wpływu 15 września 2014 r K.M. , wskazując na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. z 1984 r., nr 5, poz. 24 ze zm.) zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [....] w K. o udzielenie informacji publicznej dotyczącej ostatniego przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowowstępujących do PZŁ poprzez wskazanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników oraz kwoty, którą zobowiązany był pokryć każdy z uczestników.

W razie negatywnego stanowiska organu, wnioskujący, powołując się na pełnomocnictwo redaktora naczelnego dziennika "[....] ", zwrócił się z prośbą o "złożenie" odmowy w terminie 3 dni trybie art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe.

Wniosek został sporządzony na papierze oznakowanym jak druk firmowy: nazwą i logo [....] .

W odpowiedzi na powyższe przewodniczący Zarządu Okręgowego PZŁ

w K. - T.C. pismem z dnia 15 września 2014 r. wystąpił do Redakcji Dziennika [....] z prośbą o informację, czy wnioskujący K.M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika [....] albo zajmuje się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowaniem materiałów prasowych na rzecz i z upoważnienia redakcji - wraz z nadesłaniem stosownego upoważnienia.

W dniu 17 października 2014 r. P.G. – redaktor naczelny dziennika [....] złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku [....] w K. polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2014 r. Skarżący wniósł o udzielenie informacji publicznej zgodnie z ww. wnioskiem.

Podał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy prawo prasowe przedsiębiorcy

i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą, lub nie narusza prawa do prywatności.

W świetle art. 3a ustawy prawo prasowe udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Wskazał nadto skarżący, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Polski Związek [....] jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, a przez to objętym regulacją powyższego unormowania. Nadto z art. 34 prawa łowieckiego wynika, że organ ten wykonuje szereg zadań z zakresu administracji publicznej, w tym zachowania i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Polski Związek [....] realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na Związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny, dlatego informacja o działalności jego organów, określonych w ustawie, winna być udzielana na wniosek tak prasy, jak i każdego obywatela RP na podstawie przepisów u.d.i.p. (por. I OSK 89/13). Z kolei z art. 42 ust. 9 ustawy prawo łowieckie wynika, że działalność Polskiego Związku [....] obejmuje ustalanie wysokości opłat za szkolenie i egzaminowanie na uprawnienia do wykonywania polowania, zaś Związek uwzględnia przy tym poniesione koszty.

Wyjaśnił skarżący, że we wniosku domagał się wskazania przez organ wysokości poszczególnych kosztów szkolenia i egzaminu uprawniającego do wykonywania polowania, a zatem jego wniosek dotyczył informacji na temat zadań mieszczących się w ramach działalności wykonywanej przez Polski Związek [....] w imieniu państwa. PZŁ wydaje państwowe uprawnienia do polowania, które musi zostać poprzedzone ukończeniem szkolenia i zdaniem egzaminu, organizowanych przez Związek, więc informacja o tym jest informacją publiczną (por. II SA/Lu 148/13).

Przedmiotowy wniosek, pomimo, że pochodził od przedstawiciela prasy podlegał rozpatrzeniu przez organ w trybie przewidzianym w ustawie o dostępie do informacji publicznej, a nie w trybie ustawy prawo prasowe. W świetle powyższego, wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest uzasadnione.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku [....] w K. wniósł o odrzucenie, ewentualnie oddalenie skargi.

Podał, że K.M. podający się za dziennikarza dziennika [....], jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 prawo prasowe. W związku z powyższym, na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy prawo prasowe zwrócono się do ww. o nadesłanie stosownego upoważnienia od redaktora naczelnego pisma, jednak nie zostało ono nadesłane.

Organ administracji podniósł, że na gruncie ustawy prawo prasowe pojęcie bezczynności nie istnieje, a skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dopuszczalna jest wyłącznie w przypadku określonym w art. 4 ust t. 4 tej ustawy. Droga sądowa "otwiera się" po uprzednim żądaniu redaktora naczelnego do sporządzenia odmowy na piśmie - zgodnie z art. 4 ust. 3 prawa prasowego. Skoro w niniejszej sprawie takiego żądania nie było, skarga winna ulec odrzuceniu. Nadto wnioskodawca – jako podmiot profesjonalnie pozyskujący informację jasno sprecyzował podstawę prawną żądania jako art. 11 ust. 1 prawa prasowego. Gdyby wnioskodawca domagał się dostępu do informacji publicznej, złożyłby wniosek w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi wskazał organ, że zgodnie z ustawą Prawo prasowe to dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji, o której mowa w art. 4 ustawy. Do momentu potwierdzenia przez dziennik "[....] ", informacji , że K.M. jest uprawniony do pozyskiwania informacji , nie było podstaw do jej udostępnienia. Powyższego nie zmieniałoby także zastosowanie art. 3a prawa prasowego.

Dodał, że stosownie do ustawy o dostępie do informacji publicznej każdemu przysługuje prawo do informacji publicznej - każdemu tj. zarówno osobie fizycznej jak i osobie prawnej. Autor pisma z dnia 8 września 2014 r. nie występował we własnym imieniu, a powoływał się na upoważnienie redaktora naczelnego dziennika [....] ". Gdyby autor wniosku nie podał podstawy prawnej oraz informacji, że jest dziennikarzem, jego wniosek byłby rozpoznany w trybie dostępu do informacji publicznej. Użycie papieru z logo dziennika [....] nie może przesądzić o upoważnieniu do działania w imieniu dziennika [....], dlatego koniecznym było przedstawienie przez występującego z wnioskiem stosownego upoważnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

W art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej został określony podstawowy, otwarty katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej. Wedle tych przepisów zobowiązane do udostępniania informacji władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zgodnie z art. art. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz.U. 2013. 1226 ) łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, oznacza ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Zwierzęta łowne w stanie wolnym, jako dobro ogólnonarodowe, stanowią własność Skarbu Państwa. Celem łowiectwa jest ochrona, zachowanie różnorodności i gospodarowanie populacjami zwierząt łownych, ochrona i kształtowanie środowiska na rzecz poprawy warunków bytowania zwierzyny, uzyskiwanie możliwie wysokiej kondycji osobniczej i jakości trofeów oraz właściwej liczebności populacji poszczególnych gatunków zwierzyny przy zachowaniu równowagi środowiska przyrodniczego, a także spełnianie potrzeb społecznych w zakresie uprawiania myślistwa i kultywowania tradycji oraz krzewienia etyki i kultury łowieckiej.

Niewątpliwe jest, że opisane cele mają charakter celów publicznych, publiczny charakter też mają działania służące ich realizacji. Zadania te w znacznej mierze przekazane zaś zostały do kompetencji Polskiego Związku [....] . Stosownie do art. 34 Prawa łowieckiego do zadań Polskiego Związku [....] należy między innymi: prowadzenie gospodarki łowieckiej, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych zwierząt dziko żyjących, pielęgnowanie historycznych wartości kultury materialnej i duchowej łowiectwa, ustalanie kierunków i zasad rozwoju łowiectwa, zasad selekcji populacyjnej i osobniczej zwierząt łownych, czuwanie nad przestrzeganiem przez członków Polskiego Związku [....] prawa, zasad etyki, obyczajów i tradycji łowieckich, organizowanie szkolenia w zakresie prawidłowego łowiectwa i strzelectwa myśliwskiego, prowadzenie i popieranie działalności wydawniczej i wystawienniczej o tematyce łowieckie, wspieranie i prowadzenie prac naukowych w zakresie gospodarowania zwierzyną.

Polski Związek [....] jest zatem organizacją wykonującą zadania publiczne i jako taki należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej wymienionego w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej .

Zgodnie z art. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych ta ustawą. W art. 6 wymieniono przykładowy katalog informacji i dokumentów stanowiących informację publiczną. Wymieniono tam informację "o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1". Nie ulega wątpliwości, że żądane informacje dotyczyły publicznego zakresu działalności Polskiego Związku [....]. Ustawą z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie temu bowiem podmiotowi powierzono zadanie organizacji szkoleń i przeprowadzenia egzaminów uprawniających do wykonywania polowań (art. 42 ust. 6, 7, 9 ), a zadanie to realizuje opisane powyżej publiczne cele ustawy.

Stwierdzić więc należy, że wniosek został skierowany do podmiotu zobowiązanego w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a żądana informacja jest informacją publiczną (tak również w wyroku WSA w Lublinie II SA/Lu 148/13). Sprawa zatem podlega rozpoznaniu przez Sąd.

Przedmiotem skargi P.G. jest bezczynność Polskiego Związku [....] w realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej złożonego przez K.M. Nie ma zatem tożsamości pomiędzy osobą, która wniosek złożyła, a osobą, która domaga się sądowej interwencji. Okoliczność ta ma decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sądowego.

Stosownie do art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o informacji publicznej. Zgodnie zaś z art. 2 ust. 1 prawo do informacja publicznej co do zasady przysługuje "każdemu". W rozpoznawanej sprawie owym "każdym" był K.M. i faktu tego nie zmienia to, że wniosek został sporządzony na firmowym papierze z nadrukiem [....] , [....] Sp. z o.o. Sam wniosek został złożony przez K.M. we własnym imieniu. Na pełnomocnictwo udzielone przez redaktora naczelnego K.M. powołał się jedynie w zakresie żądania sporządzenia ewentualnej odmowy na piśmie w trybie art. 4 ust. 3 Prawa prasowego. Tak więc jedyną osobą legitymującą się interesem prawnym w zwalczaniu bezczynności w załatwieniu wniosku jest jego autor – K.M. , a nie redaktor naczelny, który może być co najwyżej zainteresowanym faktycznie. Interes faktyczny jednak nie uprawnia do poddania sądowej kontroli działania lub zaniechania organu. Stosownie bowiem do art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. skargę do sądu administracyjnego może skutecznie wnieść każdy, kto ma w tym interes prawny.

Źródła interesu prawnego P.G. nie można poszukiwać w innych przepisach ustawy Prawo prasowe, skoro zwłaszcza on sam określił przedmiot skargi jako bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej i dla załatwienia wniosku K.M. jako właściwy wskazał tryb przewidziany ustawą o dostępie do informacji publicznej.

Przepis art. 4 Prawa prasowego, w ramach którego przewidziano specyficzne uprawnienie dla redaktora naczelnego, dotyczy odrębnej instytucji prawnej. Zgodnie z nim przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W przypadku odmowy udzielenia informacji, na żądanie redaktora naczelnego, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej, w terminie trzech dni. Odmowę lub niezachowanie wymogów określonych ustawą, można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni; w postępowaniu przed sądem stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu decyzji administracyjnych. W cytowanym przepisie chodzi o więc o inny, niż w rozpatrywanej sprawie, tryb i przedmiot procedowania.

Ustawa Prawo prasowe posługuje się zbiorczym określeniem "prasy" rozumiejąc przez nie "publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską" (art. 7 ust. 1 pkt 1). "Prasą" jest zatem zarówno dziennikarz K.M. , jak i Redaktor Naczelny P.G. , ale ta okoliczność nie ma wpływu na status P.G. w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sama "przynależność do prasy" i pełniona funkcja nie wyposażają P.G. w interes prawny w zaskarżeniu bezczynności w sprawie inicjowanej wnioskiem innego przedstawiciela tejże "prasy".

Wobec powyższego, skarga, jako pochodząca od osoby nielegitymującej się interesem prawnym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podlega oddaleniu.