Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1587/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1785
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2019 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. G. i M. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 lutego 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 1324/16 w sprawie ze skargi I. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od I. G. i M. G. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1324/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I. G. i M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnieśli I. G. i M. G. zaskarżając to orzeczenie w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.l." poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że użyty w przytoczonym przepisie zwrot "mieszkalnych" dotyczy poszczególnych lokali, w sytuacji, gdy powyższy zwrot dotyczy rodzaju budynku, co do jego podstawowej funkcji użytkowej, to zaś oznacza, że wydzielony pod względem własności lokal nr [...], znajdujący się w budynku mieszkalnym, w którym m. in. mieszczą się miejsca postojowe, podlega opodatkowaniu stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) u.p.o.l.

Skarżący wnieśli o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie

2 uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze w odpowiedzi na skargę kasacyjną wiosło o jej oddalanie oraz o zasądzenie na rzecz organu od skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości położonych w [... ]przy ul. [...], [...] – miejsca postojowe nr [...] i nr [...] oraz [...]. Miejsca postojowe nr [...] i nr [...] są częścią wyodrębnianego prawnie lokalu niemieszkalnego nr [...] – garażu wielostanowiskowego usytuowanego w budynku wielorodzinnym przy ul. [...]. Z ewidencji gruntów i budynków, a także z księgi wieczystej nr [...] wynika, że lokal ten stanowi odrębną własność o funkcji niemieszkalnej. W ten sposób wyodrębnionym lokalu skarżący nabyli udział w związku z miejscami postojowymi nr [...] i nr [...] wynoszący po 440/10000.

W skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutów procesowych; skarżący nie podważają stanu faktycznego ustalonego przez organy podatkowe i przyjętego przez Sąd I instancji jako podstawa orzekania.

Sąd I instancji, powołując się m. in. na uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11 (dostępny, podobnie jak pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przytoczone w ramach niniejszego uzasadnienia na stronie: www.orzecznictwo.nsa.gov.pl), zaaprobował stanowisko organów, że dla opodatkowania ww. lokalu stanowiącego garaż wielostanowiskowy zastosowanie znajduje stawka podatkowa, wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l., przewidziana dla "budynków pozostałych".

Przeciwnego zdania są skarżący, których zdaniem stawka podatkowa dla tego typu pomieszczeń powinna zostać określona w wysokości przewidzianej dla budynków mieszkalnych lub ich części, ponieważ to rodzaj budynku determinuje wysokość stawki podatkowej określonej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a) i e) u.p.o.l.

W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. sporny garaż, jako część nieruchomości budynkowej (stanowiąc zarazem odrębną nieruchomość lokalową) jest objęty zakresem przedmiotowym podatku od nieruchomości. Nie jest w sprawie sporne, że garaż położony w budynku mieszkalnym stanowi odrębną nieruchomość od zlokalizowanych w budynku lokali mieszkalnych (ma własną księgę wieczystą). W nieruchomości tej skarżący posiadają udział.

Organ podatkowy ustalając wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. stwierdził m. in., mając na uwadze art. 5 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l., że wysokość stawek podatku od nieruchomości wynosi od budynków lub ich części:

1) mieszkalnych - 0,74 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

2) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – 22,06 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej,

3) pozostałych – 7,68 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej.

Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów, że w rozpatrywanej sprawie w odniesieniu do hali garażowej znajdują zastosowanie stawki podatkowe określone w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l., tj. w wyższej wysokości niż przewidziane dla budynków mieszkalnych, słusznie zauważając, że sporny problem rozstrzygnięty został w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11), a w której poszerzony siedmioosobowy skład wyeksponował tezę, że w świetle art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 z późn. zm.) garaż stanowiący przedmiot odrębnej własności, usytuowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki podatku przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) tej ustawy.

Z uzasadnienia tej uchwały wynika m. in., że możliwe jest uznanie garażu wielostanowiskowego jako elementu nieruchomości wspólnej w przypadku określenia korzystania z poszczególnych miejsc postojowych w ramach podziału quoad usum albo wyodrębnienia garażu na odrębną własność i sprzedaż udziału we współwłasności na rzecz właścicieli lokali korzystających z miejsc postojowych w ramach podziału quoad usum.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której nastąpiło wyodrębnienie garażu na odrębną własność i sprzedaż udziału we współwłasności na rzecz właścicieli lokali korzystających z miejsc postojowych w ramach podziału quoad usum. Dlatego też Sąd I instancji prawidłowo zaakceptował rozstrzygnięcie organów podatkowych, które przyjęły, że znajdujący się w bryle budynku mieszkalnego garaż stanowi przedmiot odrębnej własności lokalu o charakterze niemieszkalnym i stosownie do tego ustalenia zastosowały stawkę podatku od nieruchomości, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l.

Zauważyć w tym miejscu wypada, że treść art. 269 § 1 P.p.s.a. przesądza o ogólnej mocy wiążącej zarówno uchwał abstrakcyjnych, jak i uchwał konkretnych (taki właśnie charakter ma uchwała z dnia 27 lutego 2012 r.). Istota ogólnej mocy wiążącej uchwał sprowadza się do tego, że stanowisko zajęte w uchwale NSA wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych (A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 833).

Ogólna moc wiążąca uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego może zostać podważona wskutek uruchomienia procedury, o której mowa w art. 269 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Odpowiednie zastosowanie znajduje wtedy przepis art. 187 § 1 i 2 tej ustawy. Tym samym alternatywą dla zastosowania się do uchwały przez rozpoznający sprawę skład orzekający, jest uruchomienie procedury uregulowanej w art. 269 § 1 P.p.s.a., w celu przełamania wyrażonego w niej stanowiska. W rozpatrywanym przypadku procedura taka nie została zainicjowana przez WSA we Wrocławiu. Potrzeby takiej nie dostrzega również skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpatrujący niniejszą sprawę. Nie można też w tym zakresie przypisać błędu Sądowi pierwszej instancji, skoro w skardze kasacyjnej nie został podniesiony zarzut naruszenia art. 269 § 1 P.p.s.a.

Nie dopatrując się powodów do kwestionowania uchwały NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11, zauważyć należy, że na jej bazie ukształtowała się już cała linia orzecznicza (chociażby wyroki z dnia 7 października 2014 r., w sprawach o sygn. akt II FSK 2137/12, II FSK 3633/13, II FSK 2138/12, z dnia 8 marca 2017 r., sygn. akt II FSK 3165/16, z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt II FSK 29/13).

Niezależnie od rozważań zawartych w uzasadnieniu ww. uchwały składu siedmiu sędziów NSA, również skład orzekający w niniejszej sprawie jest zdania, że elementem decydującym o zastosowaniu do analizowanego przypadku regulacji art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e u.p.o.l. jest wyodrębnienie prawne lokalu stanowiącego garaż wielostanowiskowy. Oznacza to m. in., że udział w takim lokalu może być przedmiotem obrotu, niezależnie od własności lokalu mieszkalnego. Element ten różnicuje w zasadniczy sposób sytuację prawną powierzchni garażowej stanowiącej wraz z obiektem (budynkiem, lokalem) mieszkalnym jedną nieruchomość od będących odrębnymi nieruchomościami powierzchni garażowej i lokalu mieszkalnego.

Stwierdzić zatem należy, że trafne jest rozstrzygnięcie Sądu I instancji, zgodnie z którym lokale garażowe stanowiące odrębną własność, znajdujące się w wielorodzinnych budynkach mieszkalnych, powinny być opodatkowane stawkami właściwymi dla budynków lub ich części pozostałych, tj. stawkami, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e) u.p.o.l. Gdy dla spornej nieruchomości "garażowej" urządzono księgę wieczystą, zaś jej funkcję określono w ewidencji gruntów i budynków jako "niemieszkalną’, to zakwalifikowanie garażu stanowiącego odrębny lokal, w którym skarżący mają udział jako lokalu mieszkalnego, nie jest możliwe. Lokal garażowy powinien być opodatkowany według stawek jak od budynków pozostałych (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 1 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 1107/16). Przedstawionej wyżej oceny nie zmienia okoliczność, że w lokalu stanowiącym halę garażową usytuowana została kotłowania służąca do ogrzewania lokali w dwóch budynkach mieszkalnych, albowiem jest to okoliczność w świetle powyższych rozważań irrelewantna.

Obecny kształt regulacji prawnych nie pozwala na zastosowanie do tej kategorii przedmiotów opodatkowania stawek przewidzianych dla budynków mieszkalnych. Jedynie lokale garażowe niestanowiące odrębnej nieruchomości (wyodrębnione tylko fizycznie) mogą być objęte niższymi stawkami podatku. Stanowią one część składową lokalu mieszkalnego, a co za tym idzie - muszą być opodatkowane według tych samych stawek co lokal, do którego przynależą. Przyjęcie argumentacji strony skarżącej oznaczałoby w istocie prawotwórczą ingerencję w treść poddanych wykładni przepisów ustawy podatkowej, do czego sąd administracyjny nie jest uprawniony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 204 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 ww. ustawy.