Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1172/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Rischka (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 6 lipca 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do sądu postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: Dyrektor IAS lub organ odwoławczy), po rozpatrzeniu zażalenia A.M. (dalej: strona lub skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelnik US) z dnia 07.05.2021r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 25.10.2017 r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Podstawą prawną powyższego rozstrzygnięcia był art. 56 § 4 oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) - dalej u.p.e.a., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070 ze zm.).

W uzasadnieniu Dyrektor IAS podał, że organ egzekucyjny - Naczelnik US, będący w sprawie jednocześnie wierzycielem, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku Skarżącej na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 25.10.2017 r., obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r., w kwocie należności głównej 128.308,00 zł.

W celu wyegzekwowania należności objętej ww. tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny sporządził zawiadomienia z dnia 06.11.2017 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w Bank1 S.A. i w Bank2 S.A.

Odpisy ww. zawiadomień wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Stronie w dniu 27.11.2017 r.

Pismem z dnia 30.11.2017 r. Strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji, wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz uchylenie zastosowanych środków egzekucyjnych.

Zarzuty zostały uznane przez organ egzekucyjny za niezasadne postanowieniem z dnia 26.01.2018 r. Postanowienie to zostało zaskarżone, na skutek czego Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 10.04.2018 r. uchylił je, przekazując sprawę organowi egzekucyjnemu do ponownego rozpoznania.

W wyniku powyższego Naczelnik US wydał postanowienie z dnia 31.07.2018 r., którym ponownie orzekł o niezasadności zgłoszonych zarzutów.

Pismem z dnia 20.08.2018 r. Strona zaskarżyła ww. rozstrzygnięcie, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie zarzutów za zasadne i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Kolejnym postanowieniem z dnia 09.10.2018 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W dniu 23.08.2019 r. organ egzekucyjny zawiadomieniem dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej w ZUS. Zawiadomienie Skarżąca otrzymała w dniu 11.09.2019 r. W odpowiedzi ZUS pismem z dnia 06.09.2019 r. zawiadomił, że Strona ma przyznane prawo do świadczenia rehabilitacyjnego i w związku z tym przyjmuje zajęcie do realizacji. Pismem z dnia 02.10.2019 r. ZUS poinformował, iż w dniu 23.09.2019 r. dokonał potrącenia ze świadczenia w kwocie 431,70 zł. Następnie pismem z dnia 09.10.2019 r. poinformował o zakończeniu wypłaty świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, wobec czego brak jest możliwości dokonywania dalszych potrąceń.

Referat Spraw Wierzycielskich, działając na podstawie art. 56 § 1 pkt. 4 u.p.e.a., pismem z dnia 14.05.2020 r. złożył do organu egzekucyjnego wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego do majątku Skarżącej na podstawie ww. tytułu wykonawczego.

W odpowiedzi na powyższe pismo Naczelnik US wydał postanowienie z dnia 14.05.2020 r.; którym - w oparciu o art. 56 § 3 w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 u.p.e.a. - zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia - na wniosek wierzyciela z dnia 05.03.2021 r. - organ egzekucyjny postanowieniem z dnia 10.03.2021 r. podjął zawieszone uprzednio postępowanie egzekucyjne.

Nie zgadzając się z ww. rozstrzygnięciem, pismem z dnia 06.04.2021 r. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie i zaskarżając je w całości, wniosła o jego uchylenie.

Dyrektor IAS, po zbadaniu akt sprawy, wydał postanowienie z dnia 13.05.2021 r., stwierdzając niedopuszczalność zażalenia.

Pismem z dnia 06.04.2021 r., Skarżąca złożyła wniosek o ponowne zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 25.10.2017 r. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, iż brak jest prawomocnej decyzji, określającej zobowiązanie podatkowe objęte ww. tytułem wykonawczym oraz brak jest prawomocnego orzeczenia w kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Wskazała ponadto, iż odrębnym pismem wniosła zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 10.03.2021 r., wydanego w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia.

Postanowieniem z dnia 07.05.2021 r. organ egzekucyjny odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy.

Pismem z dnia 01.06.2021 r., Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów art. 35 § 1, art. 56 § 1 pkt 4 i 5 oraz § 3 u.p.e.a., w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw poprzez bezzasadną odmowę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, jak również wskazała na naruszenie art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu Strona podniosła, iż przedmiotowe postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przedwcześnie, ponieważ odrębnym pismem złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika US z dnia 20.03.2021 r. (w aktach sprawy znajduje się postanowienie datowane na dzień 10.03.2021 r.), w przedmiocie podjęcia uprzednio zawieszonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia. Wskazała jednocześnie, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 35 § 1, w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 i 5 i § 3 u.p.e.a., ponieważ brak jest prawomocnej decyzji, określającej zobowiązanie podatkowe objęte ww. tytułem wykonawczym oraz brak jest prawomocnego orzeczenia w kwestii wniesionych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Skarżąca powołała szereg toczących się postępowań przed NSA, w tym w sprawie wniesionych odrębnymi pismami z dnia 30.11.2017 r. zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Po rozpatrzeniu powyższego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 06.07.2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W ocenie Dyrektora IAS, zażalenie z dnia 01.06.2021 r. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Naczelnik US w zaskarżonym postanowieniu trafnie ocenił, iż nie wystąpiła w sprawie przesłanka pozwalająca na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy z dnia 25.10.2017 r.

Dyrektor IAS wskazał, że przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały enumeratywnie w art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części wyłącznie:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego

przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Dyrektor IAS podkreślił, że zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje (zobowiązuje) organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia (stwierdzenia), czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie nie wy stąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. Przy czym, co istotne użyty przez ustawodawcę w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zwrot "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" odnosi się takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie zarzucono naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 177 K.p.a., w związku z art. 18 u.p.e.a., w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw,

- art. 35 § 1 i § 2 K.p.a., art. 56 § 1 pkt 1, 4 i 5, § 3 u.p.e.a., w zw. z art. 13 ust. 1 ww. ustawy z dnia 11 września 2019 r.,

- art. 124 § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez niewłaściwe zastosowanie.

Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Dyrektora IAS z dnia 06.07.2021 r. oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji, jak również o zasądzenie od Dyrektora IAS na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu Strona wskazała, iż postanowienie organu pierwszej instancji zostało wydane przedwcześnie, ponieważ odrębnym pismem złożyła zażalenie na postanowienie Naczelnika US z dnia 20.03.2021 r. w przedmiocie podjęcia uprzednio zawieszonego postępowania egzekucyjnego z uwagi na ustanie przyczyny zawieszenia, a Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 13.05.2021 r. stwierdził niedopuszczalność zażalenia na to postanowienie. Wskazała ponadto, iż postanowienia organów obu instancji naruszają przepisy art. 35 § 1, w zw. z art. 56 § 1 pkt 4 i 5 i § 3 u.p.e.a., ponieważ brak jest prawomocnej decyzji, określającej zobowiązanie podatkowe objęte ww. tytułem wykonawczym oraz brak jest prawomocnego orzeczenia w kwestii zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego. Skarżąca powołała szereg postępowań toczących się przed NSA, w tym w przedmiocie wniesionych pismami z dnia 30.11.2017 r. zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wskazano również, iż skarżone postanowienie Dyrektora IAS z dnia 06.07.2021 r. narusza przepisy art. 124 § 1 i § 2 K.p.a., w zw. z art. 18 u.p.e.a., albowiem zawiera błędne uzasadnienie faktyczne i prawne, poprzez przyjęcie w uzasadnieniu, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, albowiem zaskarżone do sądu postanowienie odpowiada prawu.

Przesłanki zawieszenia postępowania egzekucyjnego wymienione zostały enumeratywnie w art. 56 u.p.e.a. Zgodnie z art. 56 § 1 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części wyłącznie:

1) w razie wstrzymania wykonania, odroczenia terminu wykonania obowiązku albo

rozłożenia na raty spłat należności pieniężnej;

2) w razie śmierci zobowiązanego, jeżeli obowiązek nie jest ściśle związany z osobą zmarłego;

3) w razie utraty przez zobowiązanego zdolności do czynności prawnych i braku jego przedstawiciela ustawowego;

4) na żądanie wierzyciela;

5) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Jak trafnie podkreślono w zaskarżonym postanowieniu, zaistnienie jednej z powyższych przesłanek obliguje (zobowiązuje) organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, natomiast żadne inne przyczyny nie mogą skutkować jego zawieszeniem. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie zależy zatem od uznania organu egzekucyjnego, lecz od ustalenia (stwierdzenia), czy wystąpiła obligatoryjna przyczyna zawieszenia postępowania egzekucyjnego przewidziana przez ustawodawcę w wyżej przytoczonym przepisie art. 56 § 1 u.p.e.a. Jeżeli zatem zachodzi którakolwiek ze wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to organ egzekucyjny ma obowiązek zawieszenia postępowania. Z drugiej zaś strony w razie niewystąpienia żadnej z przyczyn zawieszenia postępowania egzekucyjnego, wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może zawiesić postępowania. Przy czym, co istotne użyty przez ustawodawcę w art. 56 § 1 pkt 5 u.p.e.a. zwrot "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" odnosi się takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1-4 u.p.e.a. podstawy zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny nie znajdując uzasadnienia do zawieszenia postępowania egzekucyjnego w obowiązujących przepisach prawa prawidłowo zatem odmówił jego zawieszenia.

W przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek wymienionych w art. 56 § 1 u.p.e.a., stanowiących podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego z dnia 25.10.2017 r.

Odnosząc się do argumentacji skargi dotyczącej zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego, należy zaznaczyć, że zarzuty stanowiły odrębny środek zaskarżenia i rozpoznawane były w osobnym trybie. Zarzuty zostały uznane przez organ egzekucyjny za niezasadne. Na skutek wniesionego przez Stronę zażalenia - Dyrektor IAS postanowieniem z dnia 09.10.2018 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W wyniku zaskarżenia ww. postanowienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wydał w dniu 10.03.2020 r. wyrok o sygn. akt I SA/Gd 20/20, którym skargę Strony oddalił. Aktualnie sprawa toczy się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia przepisów art. 124 K.p.a. –- zarówno postanowienie organu pierwszej instancji, jak i zaskarżone do sądu postanowienie organu odwoławczego nie naruszają przepisów art. 124 K.p.a. Stosownie do treści art. 124 § 1 K.p.a. oba postanowienia zawierają: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony biorącej udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie, czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego, oraz podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do jego wydania. Zgodnie z przepisem art. 124 § 2 K.p.a. oba zaskarżone postanowienia zawierają również uzasadnienie faktyczne i prawne.

Odnosząc się do twierdzenia Skarżącej, iż wniesienie skargi kasacyjnej wstrzymuje wykonanie aktu lub czynności, zauważyć należy, iż fakt wniesienia skarg kasacyjnych od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które zapadły w związku z wnoszonymi przez Stronę - zarówno w postępowaniu podatkowym, jak i egzekucyjnym - środkami zaskarżenia, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Za okoliczność dopuszczającą zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie można zatem uznać brak prawomocnej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, jak również brak prawomocnego orzeczenia w kwestii zgłoszonych przez Stronę zarzutów.

W świetle powyższego, skoro podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) orzeczono jak w wyroku.