Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2964/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Agnieszka Cudna, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ostatecznego stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Jak wynika ze stanu faktycznego opisanego przez organy wydające rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, M. S. (dalej jako "Strona" albo "Skarżąca"), w dniu 18 maja 2009r., złożyła zeznanie PIT-36 za 2008 r. W zeznaniu tym wykazała podatek w wysokości "0". W części N złożonego zeznania wykazała należną zaliczkę za 01/2008r. w kwocie 2.836,00zł. Zaliczki tej nie zapłaciła i utraciła ona byt prawny z końcem roku 2008, nie stając się również elementem podatku należnego za ten rok. Dlatego Strona zobowiązana była naliczyć odsetki od niezapłaconej zaliczki od terminu płatności do dnia złożenia zeznania podatkowego i wpłacić je bez wezwania organu podatkowego, co wynika z art. 55 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz.U. z 2012r. poz. 749, dalej jako "Ordynacja podatkowa"), a czego nie uczyniła.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. (dalej także jako "organ egzekucyjny" albo "Naczelnik Urzędu Skarbowego") wszczął postępowanie egzekucyjne wobec majątku M. S. na podstawie wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej także jako "Wierzyciel") tytułu wykonawczego z dnia [...] grudnia 2013r. nr [...] obejmującego zaległość z tytułu przywołanych odsetek od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2014r. nr [...] , dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną u dłużnika zajętej wierzytelności innego niż pracodawca, organ rentowy lub bank, które skierował do [...] w L..

Strona, pismem z dnia 23 lutego 2014 r., wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie. Powołała się na brak doręczenia upomnienia, braki w tytule wykonawczym oraz niezgodność informacji ze stanem faktycznym. Strona zakwestionowała nadto istnienie egzekwowanego obowiązku podatkowego.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego L. , pismem z dnia 12 marca 2014r., przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. pismo Strony z dnia 23 lutego 2014r., w celu zajęcia przez wierzyciela stanowiska w zakresie zgłoszonych zarzutów.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r., na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2012r. poz. 1015 z późn. zm., dalej jako "u.p.e.a."), uznał zarzuty podnoszone przez Skarżącą za niezasadne. Wskazał, że upomnienie nr [...] dotyczące spornych należnych odsetek od zaliczki doręczone zostało w dniu 11 października 2013r. w trybie art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm., dalej jako "kpa"). Wyjaśnił, że w dniu 6 stycznia 2010 r. do Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 z dnia 30 grudnia 2009r., w którym Strona wskazała m.in. adres zamieszkania oraz adres do korespondencji: [...] L., ul. [...] . W związku z faktem, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie posiadał wiedzy, iż Strona nie przebywa pod powyższym adresem, upomnienie nr [...] przesłane na ww. adres, uznał za doręczone prawidłowo. Zdaniem Wierzyciela zarzuty dotyczące braków w tytule wykonawczym oraz dotyczące niezgodności informacji ze stanem faktycznym są niezasadne. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, wierzyciel wskazał na art. 72 § 1 pkt 2 u.p.e.a., zgodnie z którym tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia i nazwiska firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. W związku z tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. nie posiadał informacji, o której mowa w poz. 16 tytułu wykonawczego, nie był zobowiązany do jej wypełnienia. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niezgodności informacji ze stanem faktycznym organ podatkowy wyjaśnił, że Strona nie zgłosiła rachunku bankowego do Urzędu Skarbowego W. , nie posiada również rachunku bankowego w Centralnym Rejestrze Podatników Krajowej Ewidencji Podatników.

W zażaleniu z dnia 24 kwietnia 2014r. Skarżąca zarzuciła, że nie można uznać, iż zostało jej prawidłowo doręczone upomnienie nr [...] , ponieważ z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że ww. upomnienie zostało przesłane na adres: L., ul. [...] , podczas gdy prawidłowy adres wskazany we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 to: L. , ul. [...] . Nadto, od dnia [...] listopada 2011r. jest osobą pozbawioną wolności i przebywa w [...] w L.. Wobec tego przesłanie upomnienia na adres wskazany we wniosku EDG-1, podczas gdy Strona przebywała już od ok. 2 lat w [...], nie mogło być skuteczne.

Skarżąca, wnioskiem z dnia 7 lipca 2014r., zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W., o przeprowadzenie w postępowaniu karnym skarbowym o sygnaturze [...] dowodów z dokumentów postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową W. z zawiadomienia z dnia 6 stycznia 2014r. Strona wyjaśniła, że powiadomiła organ ścigania o działaniu na jej szkodę przez obsługę księgową, wskutek czego doszło do zatajenia przed Skarbem Państwa znacznych kwot pieniędzy wypłacanych przez jej firmy pracownikom i współpracownikom. Strona wniosła o dokonanie przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. analizy dokumentacji postępowania karnego skarbowego o sygnaturze [...] .

Dyrektor Izby Skarbowej w W. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 18, art. 33 i art. 34 § 1 i § 2 u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 22 kwietnia 2014r., utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2014r.

Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że upomnienie nr [...] z dnia [...] września 2013r. o wezwaniu do zapłaty odsetek od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 01/2008r., zostało wysłane do na adres wynikający z wniosku Strony o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 z dnia 30 grudnia 2009r. Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. , w sytuacji, gdy organ podatkowy nie ma wiedzy na temat zaistnienia zdarzeń powodujących zmianę miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu strony lub jej adresu do korespondencji, skierowanie korespondencji na adres wynikający ze zgłoszeń dokonanych przez podatnika i uznanie, że nastąpiło skuteczne jej doręczenie w trybie art. 44 kpa, należy uznać za zgodne z prawem.

W odpowiedzi na zarzut zażalenia dotyczący przesłania upomnienia na niewłaściwy adres. tj. L. . ul. [...] , podczas gdy we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 Strona wskazała adres zamieszkania i do korespondencji: L. , ul. [...] Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że upomnienie nr [...] z dnia [...] września 2013r. zostało przesłane na właściwy adres wskazany przez Panią M. S. we wniosku EDG-1. Błąd w adresie zamieszkania oraz adresie do korespondencji Strony popełniony w zaskarżonym postanowieniu, polegający na podaniu niewłaściwego numeru ulicy ([...] zamiast [...] ), nie ma wpływu na wynik sprawy.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, informacje z pola 16 tytułu wykonawczego zamieszczane są jedynie, o ile organ podatkowy jest w ich posiadaniu i nie stanowią w związku z tym elementu koniecznego tytułu wykonawczego, natomiast zapis dotyczący braku rachunku bankowego odpowiadał stanowi rzeczywistemu znanemu przez organ I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej, odnosząc się do kwestii nieistnienia egzekwowanego obowiązku, uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wyjaśnił Stronie, w oparciu o jakie dowody co do powstania i wysokości tego obowiązku (zeznanie PIT-36 za 2008r.) stwierdził, że Skarżącą obciążają odsetki za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 01/2008r. w kwocie 465,00 zł. Nadto, kwestia postępowania prowadzonego przez organy ścigania na skutek zawiadomienia złożonego przez Stronę do organów ścigania, nie może być przedmiotem oceny w niniejszej sprawie, której granice rozpoznania wyznacza art. 33 u.p.e.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Strona nie zgodziła się ze stanowiskiem organów podatkowych w kwestii uznania za nieuzasadniony zarzutu niedoręczenia upomnienia z dnia [...] września 2013r. nr [...] .

W ocenie Strony, z posiadanej korespondencji prowadzonej z Urzędem Skarbowym W. oraz z Prokuraturą Rejonową W. wynika, iż Urząd Skarbowy W. w dacie nadania upomnienia posiadał wiedzę o tymczasowym aresztowaniu Skarżącej i pobycie w [...]. Dlatego upomnienie nie zostało skutecznie doręczone. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z pełnej wymiany korespondencji elektronicznej między Urzędem Skarbowym a Prokuraturą Rejonową. W ocenie Strony, w związku z niedoręczeniem wspomnianego upomnienia, nie miała możliwości wykazania i udowodnienia nieistnienia egzekwowanego obowiązku podatkowego. Skarżąca zgłosiła również zarzut dotyczący niewypełnienia w tytule wykonawczym wymogów z art. 27 § 1 pkt 3 oraz art. 27 § 3 u.p.e.a. i pokreśliła, iż do tytułu wykonawczego nie został dołączony dowód doręczenia upomnienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 124 i art. 187 Ordynacji podatkowej i naruszenie zasady legalizmu działania organów podatkowych, jako organów władzy publicznej, naruszenie norm proceduralnego prawa podatkowego oraz naruszenie zasady nakazującej organowi podatkowemu poszukiwanie prawdy materialnej poprzez zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie całego materiału dowodowego.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r, poz. 270, dalej jako "P.p.s.a."), stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 z późn. zm., zwana dalej "p.p.s.a.").

W świetle akt sprawy wyżej określone przesłanki nie zachodzą.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. , utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji – Naczelnika Urzędu Skarbowego W., w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym.

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Przedmiotem postępowania przed organami administracji oraz – obecnie – przed Sądem, jest stanowisko wierzyciela w zakresie zarzutów Strony, tj. w zakresie "braku doręczenia zobowiązanej upomnienia", nieistnienia obowiązku, braków w tytule wykonawczym i niezgodności informacji ze stanem faktycznym. Przywołane podstawy zarzutów zostały przewidziane przez ustawodawcę w art. 33 § 1 pkt 7, art. 33 § 1 pkt 2, art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Przy czym związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Rozpatrzenie zarzutów zobowiązanego w rozumieniu art. 34 § 1a u.p.e.a. to nic innego, jak rozważenie spornej kwestii co do meritum.

Sąd zauważa, że trafne jest stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej w W. (wierzyciela) wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym zarzuty są niezasadne.

W szczególności, nie jest trafny zarzut niedoręczenia M.S. upomnienia z dnia [...] września 2013 r. nr [...] , ponieważ argumenty Skarżącej na jego poparcie, podniesione zresztą dopiero na etapie skargi do Sądu Administracyjnego, nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione. Dlatego "gołosłowne" – jak wynika z akt sądowych, ale też z akt administracyjnych - powoływanie się na prowadzenie bliżej nieokreślonej korespondencji z Urzędem Skarbowym W. oraz z Prokuraturą Rejonową W. nie może być decydujące dla wyniku sprawy. Dlatego, skoro upomnienie z dnia [...] września 2013 r. o wezwaniu Skarżącej do zapłaty odsetek od nieuregulowanej zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych za 01/2008r., zostało wysłane do Strony w dniu 24 września 2013r. i to na adres wskazany organowi podatkowemu, wynikający z wniosku Strony o wpis do ewidencji działalności gospodarczej EDG-1 z dnia 30 grudnia 2009r., to doręczenie przesyłki Stronie w trybie art. 44 § 2 i § 3 kpa było skuteczne. Wobec faktu, iż niemożliwe było doręczenie tego upomnienia adresatowi, ani pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi czy dozorcy domu, który podjąłby się oddania pisma adresatowi, przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni w placówce pocztowej, zawiadamiając dwukrotnie adresata o jej pozostawieniu (w dniu 27 września 2013r. i powtórnie 7 października 2013 r.).

Sąd uznaje prawdziwość tezy, zgodnie z którą, w sytuacji, gdy wierzyciel nie ma wiedzy na temat zaistnienia zdarzeń powodujących zmianę miejsca zamieszkania lub faktycznego pobytu strony lub jej adresu do korespondencji, skierowanie korespondencji na adres wynikający ze zgłoszeń dokonanych przez podatnika i uznanie, że nastąpiło skuteczne jej doręczenie w trybie art. 44 kpa, należy uznać za nienaruszające prawa.

Sąd, odnosząc się do zarzutu Skarżącej dotyczącego nieistnienia obowiązku odnotowuje, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wskazał Skarżącej na jakiej podstawie uznał, że obciążają ją odsetki za zwłokę od nieuregulowanej w terminie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (za 01/2008r. w kwocie 465,00 zł). Sąd odnotowuje zarazem, że Skarżąca nie podważyła skutecznie tych ustaleń dokonanych przez organ podatkowy I instancji. Dlatego, trafny jest pogląd Dyrektora Izby Skarbowej w W. , zgodnie z którym, z uwagi na fakt posiadania oryginału zeznania PIT-36 za 2008r., złożonego i podpisanego przez Stronę, brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska wierzyciela w tym zakresie.

Podkreślenia również wymaga, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zestawienie zdania drugiego art. 29 § 1 u.p.e.a. przesądzającego, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. pozwalającym oprzeć zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego między innymi na nieistnieniu obowiązku, prowadzi do wniosku, że chodzi tu wyłącznie o sytuację, kiedy nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia tegoż art. 29 § 1 u.p.e.a. Istotą przywołanej normy prawnej jest by organ egzekucyjny nie wkraczał w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku i nie podejmował się rozpatrywania sprawy ostatecznie rozstrzygniętej. Organ egzekucyjny nie jest zatem uprawniony do badania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji (wyrok z dnia 21 stycznia 2015 r. , sygn. akt II FSK 3120/12, CBOSA. Podobnie w wyroku z dnia 21 lutego 2014 r., II FSK 315/12, CBOSA, NSA uznał, że zarzut nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym zobowiązany może podnosić jedynie wówczas, gdy nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które miały miejsce po wydaniu tytułu wykonawczego).

Poglądy te Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela i wskazuje zarazem, że ani z treści skargi, ani z treści akt administracyjnych nie wynikają okoliczności uzasadniające trafność podtrzymywanego przez Stronę poglądu o istnieniu obowiązku.

Zdaniem Sądu, trafnie Dyrektor Izby Skarbowej w W. powołał się na odrębność skutków prawnych postępowania karnego prowadzonego przez organy ścigania wskutek zawiadomienia Skarżącej oraz postępowania egzekucyjnego. Dlatego też ocena (prawomocnych) skutków przywołanego postępowania karnego, niewykazanych zresztą przez Stronę, nie jest przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowym.

W ocenie Sądu, nie może zostać uwzględniony zarzut naruszenia art. 27 § 3 u.p.e.a., (poprzez niedołączenie do tytułu wykonawczego dowodu doręczenia upomnienia), ponieważ przepis ten został uchylony przez art. 111 pkt 14 lit. b ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (Dz. U. z 2013r. poz. 1289) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 21 listopada 2013r. i nie obowiązywał w dniu wystawienia tytułu wykonawczego tj. [...] grudnia 2013 r.

Sąd wskazuje Skarżącej, że ani w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani w postępowaniu przed sądem administracyjnym, nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej. Do przepisów Ordynacji podatkowej, we wskazanym przez Stronę zakresie, nie odsyłają ani przepisy kpa, ani przepisy u.p.e.a. Dlatego zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 124 i art. 187 Ordynacji podatkowej, jako oczywiście nietrafny, należy oddalić.

Sąd zwraca uwagę Strony i akcentuje fakt, że nie można na organy administracji nakładać nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, potwierdzających stanowisko Strony, jeżeli argumentów w tym zakresie nie dostarczyła ona sama, a z ustaleń organów wynikają wnioski niezgodne z twierdzeniami podatnika.

Z tych powodów, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.