Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3094/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 76 par. 1, art. 75 par. 1, art. 80, art. 107 par. 1 i par. 3, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, art. 140aa ust. 1, art. 64a, art. 64 ust. 2, art. 140 ab ust. 2, art. art. 140aa ust. 4, art. 140 aa ust. 3 pkt 2, art. 140 aa ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 41, art. 74, art. 50 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1996 nr 235 poz 59
law: Dyrektywa Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiająca dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty  maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu  międzynarodowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego, dalej "Główny Inspektor", decyzją z [...] września 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.", art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1 i 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1 i 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1137), dalej: "p.r.d.", art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 o drogach publicznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 460), dalej: "u.d.p.", po rozpatrzeniu odwołania B. Sp. z o.o. z siedzibą w K., dalej: "spółka" lub "skarżąca", od decyzji M. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, dalej "Wojewódzki Inspektor" z [...] czerwca 2015 r., nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń:

Dnia [...] marca 2015 r. w miejscowości T. na drodze krajowej nr [...] (dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej 10 t) zatrzymano do kontroli dwuosiowy pojazd marki V. o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki K. o nr rej. [...]. Pojazdem wykonywano w imieniu spółki przewóz drogowy rzeczy w postaci przesyłek kurierskich, drobnicowych (ładunek podzielny). W związku z podejrzeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów wagowych dokonano ważenia pojazdu na zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę stanowisku pomiarów. W wyniku ważenia ustalono, że nacisk pojedynczej osi napędowej po odjęciu błędu pomiarowego w wysokości 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) wynosi 12,75 t i o 2,75 t przekracza dopuszczalną wartość. Na podstawie uzyskanych wyników stwierdzono, że zatrzymany do kontroli pojazd był pojazdem nienormatywnym, na którego przejazd wymagane było zezwolenie kategorii VII, w pozostałych przypadkach. Kierowca w toku kontroli nie okazał wymaganego zezwolenia. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...].

W związku ze stwierdzonym naruszeniem Wojewódzki Inspektor decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, spółka pismem z [...] czerwca 2015 r. złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie ww. decyzji Wojewódzkiego Inspektora.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2015 r. Główny Inspektor utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ przedstawił zasady ruchu pojazdów nienormatywnych po drogach publicznych, w tym zasady uzyskiwania zezwoleń oraz konsekwencje wykonywania przejazdu bez wymaganego zezwolenia. Główny Inspektor wskazał, iż droga krajowa nr [...] na odcinkach K. (B.) - droga [...] – N. – droga [...] – B. – N. – K. – droga [...], została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Organ wskazał, że miejsce ważenia, na którym dokonano pomiarów, legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z [...] maja 2013 r. i zostało zatwierdzone przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C, które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K. z datą ważności do [...] października 2016 r. Organ przypomniał, że w wyniku kontroli, stwierdzono naruszenie dopuszczalnej normy: nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,75 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę) przekroczenie o 2,75 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5 %). Wobec powyższego, w ustalonym stanie faktycznym, należało nałożyć karę pieniężną jak za brak zezwolenia kategorii VII, które stosownie do lp. 7 załącznika nr 1 do p.r.d. jest wydawane na przejazd pojazdu:

a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większej od wymienionych w kategoriach I-VI,

b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Organ wyjaśnił bowiem, iż ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania kieruje się wymiarami, masą, naciskami osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz kategorią drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać. Warunki te zostały określone przez ustawodawca w załączniku nr 1 do p.r.d. Główny Inspektor zaznaczył, że przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do treści art. 140ab ust. 2 p.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII. Skoro kontrolowany pojazd nie spełnia warunków normatywnych lub warunków nienormatywnych, albo poruszał się po kategorii drogi, dla której nie przewidziano przekroczenia parametru ustalonego podczas kontroli dla kategorii zezwoleń od I do VI, to wówczas możliwa jest kwalifikacja prawna stwierdzonego naruszenia jedynie w oparciu o brak zezwolenia kategorii VII. Organ wskazał, że zezwolenie na tę kategorię wydaje się, gdy przekroczono wielkości dopuszczalnych odstępstw określonych w zezwoleniach kategorii I - VI.

Wobec powyższego kara pieniężna wymierzona w niniejszej sprawie wyniosła 15 000 zł zgodnie z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5%).

W ocenie organu, wagi SAW 10C mogą pracować samodzielnie lub w parach i grupach od 4 do 6 wag w celu pomiaru, nacisku koła, nacisku na oś, na grupę osi lub pomiaru ciężaru samochodów ciężarowych, co wynika z instrukcji wag. Główny Inspektor wskazał ponadto, że § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, w odniesieniu do osi wielokrotnych nie zawiera wskazania maksymalnej liczby osi, które mogą się na nią składać. Za chybioną uznał argumentację skarżącej dotyczącą przekroczenia maksymalnego obciążenia wag, wskazując, że ważenie wagami przenośnymi odbywa się zawsze na dwóch wagach przenośnych, maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wynosi 10000 kg, a na oś 20000 kg.

Odnosząc się do treści Dyrektywy nr 96/53 z dnia 25 lipca 1996 r. zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, organ stwierdził, że ustanawia ona dla pojazdów poruszających się w obrębie Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym. W ocenie Głównego Inspektora, brak jest sprzeczności polskiego prawodawstwa z wspólnotowym, gdyż każdy pojazd jest dopuszczony do ruchu, jednak ze względu na nienormatywne parametry, niektóre pojazdy wymagają dodatkowych zezwoleń na niektórych drogach.

Rozpoznając odwołanie, Główny Inspektor nie dopatrzył się przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie 140aa ust. 4 p.r.d. i stwierdził, że spółka nie dostarczyła dowodów, z których wynikałoby wyłączenie jej odpowiedzialności na podstawie ww. przepisu. Odnosząc się do pojęć "należyta staranność" oraz "brak wpływu" organ posiłkował się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym oraz wykładnią dokonywaną przez sądy administracyjne w zakresie art. 92a ust. 4 oraz 93 ust. 7 Ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414), dalej "u.t.d.", (wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 404/10).

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, 8 oraz 77 k.p.a. gromadząc w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuszczając jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem Głównego Inspektora, zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera również niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora, wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 75 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony oraz przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 140 ab ust. 2, art. 140aa ust. 3 pkt 2 oraz ust. 4 pkt 2 lit "a" i "b" p.r.d.; art. 50 pkt 2 u.t.d. poprzez zastosowanie regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym pomimo, iż organ zobowiązany jest do stosowania przepisów na gruncie procedury administracyjnej.

W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie winna być nałożona kara w wysokości 1500 zł jak za brak zezwolenia kategorii I (ładunek podzielny), gdyż kategoria II dotyczy pojazdu wolnobieżnego i ciągnika rolniczego, natomiast kategorie III-VII dotyczą ładunków niepodzielnych, a kontrolowany przewóz dotyczył ładunku podzielnego. Skarżąca zaznaczyła, że droga po której poruszał się pojazd powinna zostać dostosowana do dopuszczalnych nacisków na pojedynczą oś napędową do 11,5 t, co wynika z art. 7 dyrektywy 96/53/WE i wtedy kara byłaby niższa. Ponadto uznała za bezprzedmiotowe posiłkowanie się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym, w zakresie wyjaśnienia pojęć "należyta staranność", czy "brak wpływu". Wskazała, że Kodeks cywilny reguluje wyłącznie stosunki cywilnoprawne między osobami fizycznymi i osobami prawnymi (art. 1). Natomiast organ winien oceniając "należytą staranność" i "brak wpływu" odnieść się do spełnienia przez stronę jako przewoźnika przepisów u.t.d., p.r.d., ustawy prawo przewozowe, rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i innych aktów składających się na przepisy prawa transportowego.

Skarżąca zakwestionowała procedurę ważenia pojazdu 5-osiowego za pomocą wag SAW 10C, powołując się w tym zakresie na pismo Biura Metrologii Prawnej GUM z dnia [...] sierpnia 2002 r., wystąpienia pokontrolne NIK, raport międzynarodowej organizacji metrologicznej WELMEC, świadectwo homologacji UC nr [...]. Zdaniem skarżącej wynik pomiaru pojazdu wieloosiowego uzyskany przy zastosowaniu wag SAW 10C jest niewiarygodny i budzi poważne wątpliwości co do jego prawidłowości, wobec czego nie może stanowić podstawy do nałożenia kary.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1414 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej "p.p.s.a.", Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd stwierdza, że postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 pkt 35a p.r.d. stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Kontrolowany pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki V. wraz z trzyosiową naczepą, poruszał się w dniu [...] marca 2015 r. po drodze krajowej nr [...]. W dniu kontroli na wskazanym odcinku drogi nie był dopuszczalny ruch pojazdów o nacisku osi większym niż 10 t. W toku kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej o 2,75 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5 %).

W myśl art. 64 ust. 1 p.r. d., ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy (pkt 1) oraz przestrzegania warunków przejazdu określonych w zezwoleniu, o którym mowa w pkt 1 (pkt 2).

Jak stanowi art. 41 u.d.p., po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Minister właściwy do spraw transportu ustala, w drodze rozporządzenia, wykaz:

1. dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t,

2. dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t - mając na uwadze potrzebę ochrony dróg oraz zapewnienia ruchu tranzytowego.

Droga krajowa nr [...] na odcinku, po którym poruszał się kontrolowany pojazd, została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl ust. 3 wspomnianego artykułu pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na: 1. podmiot wykonujący przejazd; 2. podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

W niniejszej sprawie należało zatem wyjaśnić czy postępowanie poprzedzające nałożenie kary pieniężnej zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy oraz czy organ prawidłowo zastosował przesłanki odpowiedzialności skarżącej.

Okoliczności i dowody muszą być jednoznaczne, a więc niewątpliwe. Tak więc podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli, w protokole kontroli. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów powołanej wyżej ustawy oraz na kwalifikację tego przekroczenia.

Sporządzenie protokołu z kontroli znajduje umocowanie w art. 74 u.t.d. W myśl powołanego przepisu z przeprowadzonych czynności kontrolnych inspektor sporządza protokół, a jego kopię doręcza się kontrolowanemu (ust. 1). Protokół podpisują inspektor i kontrolowany. Do protokołu kontroli, kontrolowany może wnieść zastrzeżenia (ust. 2). Odmowę podpisania protokołu przez kontrolowanego odnotowuje się w protokole (ust. 3). W niniejszej sprawie protokół został podpisany przez kierowcę kontrolowanego pojazdu. Kierowca nie zgłosił żadnych uwag do przeprowadzonej kontroli.

Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Orzecznictwo sądowe przywiązuje istotne znaczenie do funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej (m.in. wyrok WSA w Warszawie z 8 września 2005 r., VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475, wyrok WSA w Warszawie z 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA 4151/02, LEX nr 148941).

W niniejszej sprawie protokół kontroli potwierdza przekroczenie dopuszczalnych parametrów. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu, stwierdzono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosił 12,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,75 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 27,5 %). Podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd zauważa, że wiarygodnym i rzeczywistym obrazem parametrów zatrzymanego zespołu pojazdu może być wyłącznie pomiar dokonany w toku kontroli drogowej, na zalegalizowanych urządzeniach pomiarowych, w miejscu ważenia legitymującym się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów. Tylko taki tryb kontroli parametrów pozwala stwierdzić nienormatywność kontrolowanego pojazdu w chwili jego zatrzymania. Zatem Inspektorzy Transportu Drogowego weryfikują stan faktyczny zastany w chwili kontroli drogowej używając wyłącznie urządzeń o ważnej legalizacji.

Mając to na uwadze Sąd uznał, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, że kontrola drogowa, w toku której dokonano pomiaru nacisków osi pojazdu, została przeprowadzona w sposób prawidłowy, miejsce ważenia legitymowało się dokumentem potwierdzającym spełnienie wszelkich warunków koniecznych do wykonywania pomiarów nacisków oraz masy pojazdów, wagi miały świadectwo legalizacji.

Nie ulega wątpliwości, że podmiot dokonujący przewozu pojazdem nienormatywnym nie miał stosownego zezwolenia. Powyższe jednoznacznie dowodzi, że skarżąca dopuścił do powstania naruszenia przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu mogącego poruszać się po drodze publicznej.

Sąd zgadza się z opinią organu, że w ten sposób przewoźnik miał pośrednio wkład w pogorszenie nie tylko stanu technicznego dróg, ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

W dalszej części należy wskazać, czy organ prawidłowo wymierzył karę 15 000 zł jak za brak zezwolenia kategorii VII. W ocenie skarżącej w niniejszej sprawie winna być wymierzona kara 1500 zł za brak zezwolenia kategorii I.

Zezwolenia kategorii I i II dotyczą tylko i wyłącznie ładunków podzielnych, jednakże zezwolenie kategorii I jest wydawane w celu umożliwienia dojazdu do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca (art. 64a p.r.d.) i dotyczy dróg gminnych, powiatowych, wojewódzkich wskazanych w zezwoleniu (załącznik nr 1 Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego do p.r.d.). W niniejszej sprawie kontroli dokonano na drodze krajowej, czyli takiej, której zezwolenie kategorii I nie dotyczy, tym samym nie ma racji skarżąca twierdząc, iż winna został nałożona kara 1500 zł za brak zezwolenia kategorii I. Drogi gminne i drogi powiatowe stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t, natomiast po drogach krajowych mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, jednakże w drodze rozporządzenia Minister właściwy do spraw transportu mógł i określił wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t oraz wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (art. 41u.d.p.). Zezwolenie kategorii I daje możliwość przejazdu pojazdu nienormatywnego, którego nacisk pojedynczej osi wynosi np. 10 t po drodze gminnej (np. dojazd do miejsca rozładunku), po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Jak już wcześniej zostało wspomniane zezwolenie kategorii I i II dotyczą ładunków podzielnych, natomiast kategorie III-VII ładunków niepodzielnych. Powyższe oznacza, że przewożąc ładunek podzielny (np. jak w niniejszej sprawie przesyłki kurierskie) skarżąca nie może uzyskać żadnego z zezwoleń od III do VII. Ładunek taki może zostać bowiem podzielony na dwa lub więcej mniejszych tak, aby nie powodować przekroczenia dopuszczalnych parametrów. Jednakże w przypadku przewożenia ładunku podzielnego w taki sposób, że pojazd staje się pojazdem nienormatywnym (np. przekracza dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej) kara nakładana jest jak za brak zezwolenia (art. 64 ust. 2 i art. 140ab ust. 2 p.r.d.). Wtedy to organ biorąc pod uwagę wymiary, masę, nacisk osi pojazdów nienormatywnych, rodzaj drogi – określa kategorię i nakłada karę jak za brak zezwolenia – tak jak w niniejszej sprawie kat. VII – mimo, iż skarżąca takiego zezwolenia nigdy by nie otrzymała. W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił właściwą kategorię. Z uwagi na nacisk pojedynczej osi napędowej wynoszący 12,75 t nie było możliwości zakwalifikowania niniejszego przejazdu do innej kategorii, kategoria II dotyczy pojazdów o naciskach osi nie większych od dopuszczalnej dla danej drogi (12,75 t większe od 10 t), kategoria III dotyczy pojazdów o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych (12,75 t większe od 10 t), kategoria IV dotyczy pojazdów o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (12,75 t przekracza 11,5 t), kategoria V dotyczy pojazdów o naciskach osi nie większych od dopuszczalnych dla danej drogi (12,75 t większe od 10 t), kategoria VI dotyczy pojazdów o naciskach nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t (12,75 t przekracza 11,5 t). Wobec wykluczenia kategorii od I do VI, prawidłowo ustaloną przez Głównego Inspektora jest kategoria VII dotycząca pojazdów o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. (12,75 t przekracza 11,5 t) – załącznik nr 1 do p.r.d.

Odnosząc się do wysokości kary tzn. 15 000 zł, należy stwierdzić, iż została prawidłowo ustalona, gdyż kara w wysokości 500 zł jest nakładana, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10 %, kara w wysokości 2 000 zł jest nakładana, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalnej wartości o więcej niż 10 % i nie więcej niż 20 %, natomiast w pozostałych przypadkach 15000 zł. Jak już wcześniej wspomniano nacisk na pojedynczej osi napędowej kontrolowanego pojazdu wyniósł 12,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), a przekroczenie 2,75 t. Droga krajowa nr [...], na której doszło do zatrzymania pojazdu, na odcinku B.-N. została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Wobec powyższego przekroczenie określone w procentach wyniosło 27,5 i prawidłowo zastało zakwalifikowane przez organ jako lit. c pkt 3) ust. 1 art. 140ab.

Sąd uznał za bezzasadny zarzut strony dotyczący niezastosowania art. 64 ust. 2 w zw. z art. 140 ab ust. 2, art. 140aa ust. 4 pkt 2 lit "a" i "b" p.r.d. albowiem wymienione przepisy były podstawą prawną zaskarżonej decyzji, treść niniejszych artykułów została zacytowana w uzasadnieniu decyzji, jak również zostały szczegółowo omówione przez Głównego Inspektora przesłanki ich zastosowania.

Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 140 aa ust. 3 pkt 2 p.r.d., Sąd stwierdza, iż wspomniany przepis dotyczy pojazdu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym – organizatora transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy, spedytora – natomiast skarżąca w niniejszej sprawie nie dokonywała innych czynności związanych z przewozem, była bowiem wykonującym przejazd (art. 140 aa ust. 3 pkt 1).

Sąd również nie znalazł podstaw do uznania zarzutu naruszenia art. 50 pkt 2 u.t.d., w myśl bowiem wspomnianego przepisu do zadań Inspekcji należy prowadzenie postępowań administracyjnych, w tym wydawanie decyzji administracyjnych na zasadach określonych w ustawie, a także podejmowania innych czynności (...) natomiast możliwość wydawania decyzji administracyjnych o nałożeniu kary za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia przez Inspekcję Transportu Drogowego wynika z art. 140 aa ust. 2 p.r.d.

Sąd stwierdza, że zastosowane przez organ w toku czynności kontrolnych wagi typu SAW 10C mogły służyć do pomiarów nacisków osi skontrolowanego pojazdu jak też określenia jego masy całkowitej. Ważenie wagami przenośnymi odbywało się na dwóch wagach przenośnych, co oznacza, że maksymalne obciążenie wagi na jedno koło wyniosło 10 000 kg, a na oś 20 000 kg.

W wyrokach z dnia 7 marca 2013 r. (sygn. akt II GSK 2280/11 i II GSK 2281/11) Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że użyte w sprawie wagi nieautomatyczne, posiadające deklaracje zgodności - stosownie do wymagań dyrektywy WE nr 90/384/EWG, umożliwiały określenie nacisku na osi będącej podstawą obliczenia kary. Również, zdaniem tego Sądu, pomiar dopuszczalnej masy całkowitej przy użyciu jednej pary wag mógł zostać wykonany w sposób technicznie prawidłowy, zaś algebraiczne zsumowanie wyników poszczególnych pomiarów, przy uwzględnieniu pomniejszeń, jest działaniem prawidłowym.

Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. zmienionej Dyrektywą 2002/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 lutego 2002 r., zgodnie z art. 7 ww. dyrektywy "Niniejsza dyrektywa nie stanowi przeszkody dla stosowania obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdów na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państwa rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów.".

W polskim prawodawstwie kwestia ta uregulowana została w przepisie art. 41 u.d.p. Sąd podziela w tej kwestii pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 7 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1027/05: "Podkreślić także należy, iż polskie przepisy regulują zasady korzystania z dróg publicznych, wyodrębniając drogi, po których bez zezwolenia mogą się poruszać pojazdy o określonych parametrach. Wskazywany również w skardze kasacyjnej art. 7 Dyrektywy Rady 96/53/WE wyraźnie zezwala na stosowanie obowiązujących przepisów drogowych w każdym Państwie Członkowskim i ograniczających ciężar i/lub wymiary pojazdu na niektórych drogach lub obiektach inżynieryjnych - niezależnie od państw rejestracji lub dopuszczenia do ruchu takich pojazdów. (...) Jako przykład implementacji art. 7 omawianej Dyrektywy należy potraktować art. 41 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 204 z 2004 r. poz. 2086), który stanowi, że minister właściwy do spraw transportu, w drodze rozporządzenia, ustali wykaz dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 11, 5 t. i mając na uwadze stan techniczny dróg oraz ochronę dróg przed zanieczyszczeniem. (...) Takie brzmienie polskiego przepisu w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zgodne z uregulowaniami wspólnotowymi. Wprowadzenie więc dodatkowego elementu w prawie krajowym w postaci rozróżnienia dróg nie stanowi naruszenia przepisów wskazanej Dyrektywy". W związku z powyższym zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Dyrektywy Rady 96/53/WE nie znajdują uzasadnienia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt VI SA/Wa 2056/14).

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 75 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym uwzględnienia wyjaśnień strony. Wobec powyższego podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca od dnia otrzymania zawiadomienia o wszczęciu postępowania do dnia wydania decyzji w I instancji, nie zajęła stanowiska w sprawie, nie przedstawiła jakiegokolwiek dokumentu (dowodu) wskazującego na wyłączenie jej odpowiedzialności w oparciu o art. 140 aa ust. 4 p.r.d.. Jak również na etapie postępowania odwoławczego, po wniesieniu odwołania (wpływ do organu [...] lipca 2015 r.) do dnia [...] września 2015 r. (data wydania decyzji przez Głównego Inspektora), nie przedstawiła dodatkowych wyjaśnień, nie wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania (np. przesłuchania w charakterze świadka). Natomiast organ odwoławczy w swej decyzji szczegółowo odniósł się do wszystkich zarzutów sformułowanych w odwołaniu. W tej sytuacji argumentacja strony skarżącej o spełnieniu wymagań określonych w ustawie o transporcie drogowym (spełnienie przez pojazd wymagań technicznych, posiadanie przez kierowcę stosowanych uprawnień – orzeczenia lekarskiego, zaświadczenia psychologicznego, prawa jazdy) nie oznacza, iż skarżąca nie miała wpływu na przekroczenie parametrów obciążenia pojazdu. Nie można bowiem uznać, że skarżący jako profesjonalny przewoźnik uczynił wszystko, czego należałoby od niego wymagać, aby uniknąć naruszenia prawa.

Ponadto Sąd stoi na stanowisku, iż wyjaśnienia, instrukcje lub pisma resortowe, nie wydane na podstawie delegacji ustawowej, nie mogą stanowić podstawy prawnej rozstrzygnięcia organów administracyjnych ( por. wyrok NSA z dnia 17 lipca 1998 r. sygn. akt III SA 396/97).

Reasumując, w ocenie Sądu organy administracji (I i II instancji) nie naruszyły przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęły niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne obu zaskarżonych decyzji organy nie naruszyły też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku