Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E. C. i K. O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. C. i K. O. solidarnie kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku nakazał E. C. i K. O. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce ewidencyjnej numer [...] położonej w miejscowości K., gmina L. Termin rozpoczęcia rozbiórki wyznaczył na dzień następny przypadający po upływie 8 tygodni licząc od dnia doręczenia decyzji, zaś termin zakończenia rozbiórki wraz z terminem uporządkowania terenu wyznaczył na dzień 31 grudnia 2011 roku.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją tegoż organu z dnia [...] marca 2011 roku, znak: [...], wydaną na podstawie art. 68 punkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, nakazano wyłączenie w całości z użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce ew. nr [...] położonej w miejscowości K., gmina L., a także zarządzono wykonanie doraźnych zabezpieczeń elementów budynku oraz umieszczenie zawiadomienia o stanie zagrożenia i zakazie jego użytkowania.

Powyższą decyzję podjęto w związku z nieodpowiednim stanem technicznym budynku oraz groźbą jego zawalenia, spowodowaną działaniem aktywnego osuwiska terenu, na którym usytuowany został budynek.

W dniu 25 marca 2011 roku przeprowadzono kontrolę na działce ew. nr [...] w miejscowości K., gmina L., mającą na celu ustalenie stanu faktycznego związanego z istniejącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Czynności kontrolne przeprowadzono w związku z ciągle czynnym osuwiskiem, jakie uaktywniło się na tym terenie w okresie powodzi z 2010 roku. Kontrola wykazała, że przedmiotowy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, o czym świadczą liczne rysy i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych na zewnątrz obiektu. Ponadto nad budynkiem można stwierdzić skarpy osuwiskowe, powstałe w wyniku działania osuwiska. Z obserwacji terenu w pobliżu obiektu wynika zaś, że osuwisko w tym rejonie jest nadal czynne, o czym świadczy ciągły zsuw czoła osuwiska na przebiegającą nieopodal drogę powiatową.

Uczestniczący w kontroli Geolog Powiatowy P. W. potwierdził, iż ciągle postępujące osuwisko, w razie jego zsuwu, będzie bezpośrednio zagrażało przedmiotowemu budynkowi mieszkalnemu.

Potwierdzeniem istniejącego na ww. terenie aktywnego osuwiska są przedstawione przez Urząd Gminy w L. karty dokumentacyjne osuwiska, które opracował Państwowy Instytut Geologiczny oraz opinia geologiczna terenu, sporządzona przez geologa A. S.. Zgodnie z ich treścią przedmiotowe osuwisko jest ciągle aktywne i nie jest możliwe do zabezpieczenia, natomiast przedmiotowy budynek leży na terenie zagrożonym przez osuwisko. W związku z powyższymi ustaleniami oraz decyzją o wyłączeniu budynku z użytkowania, zawiadomieniem z dnia 29 marca 2011 roku podjęto nowe postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego.

Następnie w dniu 4 kwietnia 2011 roku przeprowadzono rozprawę administracyjną w trakcie której współwłaściciele budynku E. C., oraz działający w imieniu K. O. A. C., zgodnie oświadczyli do protokołu: "przedmiotowy, budynek usytuowany jest w rejonie osuwiska, które z posiadanej przez nas wiedzy nadal jest czynne. Na dzień dzisiejszy przedmiotowy budynek został wyłączony z użytkowania przez nadzór budowlany i nie jest użytkowany. Przedmiotowy budynek mieszkalny uszkodzeniu uległ po wiosennych roztopach tego roku, które spowodowały dalsze przemieszczanie osuwiska. Ciągły zsuw ziemi spowodował i nadal powoduje naruszenie stateczności konstrukcji fundamentów oraz ścian budynku, co objawia się licznymi rysami i pęknięciami na jego elementach. Obecnie nie jesteśmy w stanie powiedzieć, czy przedmiotowy budynek będziemy remontować czy odbudowywać w tym miejscu, ponieważ nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy jest to ekonomiczne. W pierwszej kolejności należałoby bowiem ustabilizować osuwisko, a następnie usuwać uszkodzenia budynku".

Organ ustalił, że przedmiotowy obiekt nie jest wpisany do rejestru zabytków, jak również nie jest objęty ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy L. Dodatkowo ustalono, że zgodnie z uchwałą Rady Gminy L. nr [...] z dnia [...] marca 2011 roku, przedmiotowa działka znajduje się w wykazie obszarów, na którym nastąpiło zniszczenie lub uszkodzenie obiektów budowlanych w wyniku osunięcia ziemi.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. stwierdził, że przedmiotowy obiekt budowlany należy traktować jako nieużytkowany. Znajduje się on w złym stanie technicznym oraz nie nadaje się do remontu i odbudowy. Nieodpowiedni stan techniczny budynku wynika przede wszystkim z ustaleń przeprowadzonej kontroli (oględzin), które wykazały uszkodzenia na elementach konstrukcyjnych obiektu. Natomiast brak możliwości remontu czy odbudowy można wywieść na podstawie kart dokumentacyjnych osuwiska oraz opinii geologicznych określających osuwisko jako niemożliwe do stabilizacji ze względu na bardzo duże koszty jej wykonania przekraczające wielokrotnie wartości chronionych obiektów. W ocenie organu ciągła aktywność osuwiska objawiająca się stałym zsuwem czoła osuwiska przekreśla możliwość remontu przedmiotowego budynku.

Organ stwierdził, iż zaistniały stan faktyczny w pełni wyczerpuje hipotezę normy prawnej określonej w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Wykładnia tego przepisu wskazuje, aby rozumieć go jako podstawę prawną wydania decyzji, mającej na celu wyeliminowanie obiektów budowlanych, których stan uniemożliwia doprowadzenie ich do prawidłowego stanu technicznego i niezależne to jest od tego czy są to przeszkody prawne czy techniczne. Organ zaznaczył, że kwestią zasadniczą wymagającą wytłumaczenia jest użyty przez ustawodawcę zwrot ,,nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia''. W ocenie organu, zastosowany zwrot nie odnosi się tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, gdyż taka sytuacja w świetle współczesnych środków technicznych występuje niezmiernie rzadko, ale przede wszystkim do braku zamiaru usunięcia istniejącego stanu naruszenia porządku prawnego w budownictwie przez zobowiązanie do podjęcia stosownych kroków osoby, czyli właściciela lub zarządcy danego obiektu budowlanego. To ostanie może wynikać głównie z negatywnej oceny ekonomiczności (opłacalności) podjęcia odbudowy, prac remontowych lub wykończeniowych. Organ wskazał, że omawianą kwestię szczegółowo reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu podejmowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. z 2004 roku nr 198, poz. 2043). Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane, właściwy organ ustala przyczyny niewykonania przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu budowlanego (pkt 1), dokonuje oględzin i oceny stanu technicznego a w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego nakazuje właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy technicznej tego obiektu (pkt 2), przeprowadza rozprawę (pkt 3).

Podsumowując, organ stwierdził, że zostały spełnione przesłanki z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego i przy zastosowaniu § 6 i 7 ww. rozporządzenia wydał decyzję o nakazie rozbiórki określając termin przystąpienia do rozbiórki, termin jej zakończenia oraz uporządkowania terenu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. po przeprowadzeniu na wniosek E. C. i K. O. z dnia 8 stycznia 2014 r. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. znak [...], którą nakazano E. C. i K. O. rozbiórkę budynku mieszkalnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że weryfikowana decyzja została wydana na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi ,,Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia."

Organ podniósł, że przepis art. 67 ust. 1 wyróżnia dwie samodzielne przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego, a mianowicie:

1. obiekt budowlany jest nieużytkowany lub niewykończony,

2. obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia.

Organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że budynek na działce nr [...] w K. nie był użytkowany w dacie wydania weryfikowanej decyzji.

Odnośnie drugiej przesłanki organ zaznaczył, że w orzecznictwie sądowo administracyjnym wskazuje się, że zwrot nie ,,nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia'' odnosi się nie tylko do obiektywnej niemożności przeprowadzenia remontu, odbudowy lub wykończenia, ale również do braku zamiaru właściciela doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem.

W sprawie zakończonej weryfikowaną decyzją ustalono w wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 25 marca 2011 r., że budynek na działce nr [...] w K. jest w nieodpowiednim stanie technicznym, o czym świadczyły liczne rysy i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych na zewnątrz budynku. Ponadto na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu stwierdzono, że przedmiotowy budynek leży na terenie zagrożonym przez ciągle aktywne osuwisko, które nie jest możliwe do zabezpieczenia.

Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 4 kwietnia 2011 r. E. C. i działający w imieniu K. O. A. C. oświadczyli ,,obecnie nie jesteśmy w stanie powiedzieć, czy przedmiotowy budynek będziemy remontować, czy odbudowywać w tym miejscu, ponieważ nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy jest to ekonomiczne. W pierwszej kolejności należałoby bowiem ustabilizować osuwisko, a następnie usuwać uszkodzenia budynku."

Zdaniem organu brak wyrażenia, wyraźnego zamiaru remontu budynku wyłączała możliwość wydania przez PINB decyzji nakazującej, na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, a w konsekwencji zobowiązywała organ powiatowy do wydania decyzji, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wobec powyższego organ stwierdził, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia przepisu art. 67 ust. 1 Prawo budowlane, a także przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawie rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów, ani art. 7 i 77 § 1 Kpa, które mogłyby mieć charakter rażącego naruszenia.

W ocenie organu decyzja nie jest także obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].02.2015 r. po rozpatrzeniu odwołania E. C. i K. O. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podzielił ocenę prawną organu pierwszej instancji w szczególności stwierdzając, że jak wynika z protokołu rozprawy właściciele przedmiotowego budynku nie zamierzali usunąć stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku. Okoliczność ta obligowała powiatowy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego przy zastosowaniu par. 6 i 7 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r., Nr 198, poz. 2043).

Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 roku [...] złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. C. i K. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej kpa) w związku z art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (zwanego dalej pb) oraz w związku z art. 67 ustawy z dnia 7 lipa 1994 roku Prawo budowlane (zwanej dalej pb) oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa- poprzez uznanie, że wspomniany budynek nie nadaje się do remontu lub odbudowy, zaś decyzja Powiatowego Inspektora nie jest obarczona wadliwością skutkującą stwierdzeniem nieważności,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z § 2, § 3, § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postepowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 roku, nr 198, poz. 2043) oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa- poprzez nieodniesienie się do postawionego zarzutu i tym samym uznanie, że Powiatowy Inspektor nie naruszył rażąco procedury postępowania; W ocenie skarżących opis stanu technicznego obiektu nie pozwalał na wydanie nakazu rozbiórki, natomiast w przypadku wątpliwości należało bezwzględnie nałożyć obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej, co bezpośrednio wynika z ww. rozporządzenia,

- naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 7 i art. 77 kpa oraz w związku z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 kpa- poprzez nieodniesienie się do postawionego zarzutu, a tym samym uznanie, że Powiatowy Inspektor prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny oraz w pełni wyczerpał możliwe do realizacji źródła i środki dowodowe.

Skarżący podnosili, że opis stanu technicznego budynku nie uzasadniał wydania nakazu rozbiórki. Taka sytuacja uzasadniała wykonanie ekspertyzy technicznej, która rozwiązałaby wątpliwości. Zdaniem skarżących obowiązek taki wynika w sposób oczywisty z § 2, § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. z 2004 r. nr 198 poz. 2043). Skarżący podnosili ponadto, że na rozprawie nie deklarowali zamiaru rozbiórki lub braku chęci do dalszego wyjaśniania sprawy. Ich wypowiedź była niedokończona niewyjaśniona pytaniami ze trony osoby przesłuchującej co wzięło się z niepoprawnego przeprowadzenia rozprawy i stwierdzając tak skarżący podnosili, że w sprawie powinno się przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe w postaci zlecenia ekspertyzy technicznej, która odpowiedziałyby na pytanie czy z technicznego i ekonomicznego punktu widzenia istnieje możliwość i sens dokonania remontu budynku. W ocenie skarżących organ nie wytłumaczył, z jakiego powodu remont lub odbudowanie są nieekonomiczne, ani dlaczego stan techniczny obiektu przemawia za rozbiórką. Skarżący wskazali, że oględziny, na których oparto decyzje były przeprowadzone w poprzednim postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją o wyłączeniu budynku z użytkowania. Skarżący podkreślili, że stan faktyczny sprawy nie wypełniał dyspozycji art. 67 ust 1 Prawa budowlanego, a tym samym przepis został wadliwie zastosowany przez organ.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, umożliwiającym wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozpatrzenie sprawy, jak w postępowaniu zwykłym, a wyłącznie ocena, czy kontrolowana decyzja zawiera wady enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 Kpa. Podkreślić należy, ze organ administracji publicznej orzekający w tym nadzwyczajnym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia przesłanek z art. 156 § 1 Kpa. Organ nadzoru, dokonując oceny czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 Kpa, uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania kontrolowanej decyzji.

Postępowanie nadzwyczajne nie jest trzecia instancją odwoławczą. W postępowaniu tym organ nie zbiera nowych dowodów i nie rozstrzyga o nowych okolicznościach ponad materiał zgromadzony już aktach sprawy.

Dokonując kontroli decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku nakazującej E. C. i K.O. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego organy obu instancji stwierdziły brak rażącego naruszenia przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego będącego podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia. Organy stwierdziły także, że nie doszło do rażącego naruszenia przepisów postępowania określonych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.

Przedmiotem kontroli sądu jest więc decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak [...] z dnia [...] lutego 2015 roku utrzymująca w mocy decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 roku znak [...] nakazującej E. C. i K. O. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] położonej w miejscowości K., gmina L.

W ocenie sadu kontrolowana decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów art. 7,77 i 107 § 3 Kpa bez należytego wyjaśnienia sprawy.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak wyrażenia przez inwestorów zamiaru remontu budynku wyłączała możliwość wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji nakazującej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, a w konsekwencji zobowiązała organ do wydania decyzji, o której mowa w art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności była decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego organy powinny się więc koncentrować na ustaleniu, czy decyzja ta została wydana przy spełnieniu wszystkich przesłanek z art. 67 ust 1 Prawa budowlanego przy zachowaniu procedury określonej rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postepowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.

Bezspornie w stanie faktycznym sprawy została spełniona przesłanka z art. 67 ust. 1 dotycząca nieużytkowania obiektu, jak i przyczyna wyłączenia z użytkowania tj. naruszenie statyczności budynku, powodujące rysy i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych spowodowane czynnym osuwiskiem w związku z powodzią z 2010 roku. Okoliczności te stały się podstawą wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji znak [...] z dnia [...] mara 2011 roku na podstawie art. 68 pkt 1 i 3 Prawa Budowlanego nakazującej wyłączenie przedmiotowego obiektu z użytkowania. Natomiast w postępowaniu prowadzonym z art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego przez powiatowy organ nadzoru budowlanego konieczne było ustalenie, czy obiekt nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Odnosi się to przede wszystkim do sytuacji, gdy stan obiektu uniemożliwia doprowadzenia do właściwego stanu technicznego lub obiekt nie spełnia wymagań umożliwiających jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, albo też właściciel lub zarządca nie ma zamiaru albo możliwości przeprowadzenia robót budowlanych mających na celu remont, odbudowę lub wykończenie nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu. Brzmienie przepisu art. 67 ust 1 Prawa budowlanego "nie nadaje się " odnoszę się w pierwszej kolejności do możliwości technicznych, które są kategorią obiektywną, w następnej zaś kolejności konieczne jest ustalenie zamiarów inwestora.

Decyzja o nakazie rozbiórki może być zatem wydana dopiero w sytuacji, gdy pomimo tego, że obiekt nieużytkowany nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia właściciel lub zarządca nie zamierza podjąć powyższych robót pomimo istnienia technicznych możliwości w tym zakresie.

Dlatego też organy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności zobowiązane są do skontrolowania, czy została zrealizowana procedura przewidziana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 20 sierpnia 2004 roku w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych.

Przepisy te przewidują tryb postępowania w szczególności czynności właściwego organu prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Przepis § 2 rozporządzenia stanowi, że przed wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki, o której mowa w art. 67 ust 1 Prawa budowlanego organ poza ustaleniem przyczyny stanu technicznego obiektu winien dokonać oględzin i oceny stanu technicznego, a w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu organ winien zarządzić sporządzenie ekspertyzy technicznej obiektu (§ 2 pkt 2 w zw. z § 4 ust 1 rozporządzenia).

Organ powinien też przeprowadzić rozprawę doręczając właścicielowi lub zarządcy odpis protokołu oględzin wraz z powiadomieniem o terminie rozprawy. Organy kontrolujące postępowanie poprzedzające wydanie decyzji o nakazie rozbiórki są więc zobowiązane do zbadania, czy procedura wyżej opisana została zachowana, i czy nie doszło do jej naruszenia w sposób rażący.

Obiekt został wyłączony z użytkowania z uwagi na czynne osuwisko, którego stabilizacja wymagałaby poniesienia dużych kosztów.

Skarżący na rozprawie administracyjnej w dniu 4 kwietnia 2011 roku nie wykluczyli możliwości doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego, a uzależnili go od ustabilizowania osuwiska. Stwierdzili, że "nie są w stanie powiedzieć, czy przedmiotowy budynek będziemy remontować czy odbudowywać w tym miejscu, ponieważ nie jesteśmy w stanie stwierdzić, czy jest to ekonomiczne".

W toku postępowania zwykłego organ miał obowiązek ustalić, czy właściciel obiektu planuje przywrócić dany obiekt do stanu technicznego zgodnego z przepisami prawa budowlanego i czy zapewnienia te są w danej sytuacji wiarygodne. Obowiązek ten wynika z treści § 2 rozporządzenia, który przewiduje procedurę dochodzenia przez organ do tych ustaleń.

Bezsporne jest, że ówcześnie zachodziły procesy osuwiskowe, ale w ocenie sądu nie zostały sprecyzowane możliwości i koszty stabilizacji przedmiotowego a więc konkretnego obiektu, który posiadał jedynie rysy i pęknięcia na ścianach konstrukcyjnych.

W zaistniałej sytuacji ekspertyza której sporządzenie powinien nakazać organ właścicielowi obiektu określałby na podstawie oględzin i oceny stanu technicznego obiektu możliwości i koszty jego doprowadzenia do stanu właściwego. Zakres i warunki wykonania robót związanych z doprowadzeniem do użytkowania obiektu powinny zostać ustalone na podstawie ekspertyzy technicznej obiektu sporządzonej przez osobę posiadającą właściwe kwalifikacje i doświadczenie. Po sporządzeniu ekspertyzy zostałyby wyjaśnione wątpliwości co do możliwości i ekonomiczności wykonywania robót budowlanych, a także zaistniałyby warunki dla wypowiedzenia się przez właściciela, czy podejmuje się remontu, odbudowy lub wykończenia obiektu.

Nakaz rozbiórki wynikający z decyzji wydanej na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego najdalej ingeruje w konstytucyjne chronione prawo własności dlatego też procedura poprzedzająca wydanie decyzji powinna być restrykcyjnie przestrzegana.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ poczyni ustalenia czy w postępowaniu przed wydaniem nakazu rozbiórki doszło do uchybień proceduralnych, którym można przypisać walor rażącego naruszenia prawa. Prawidłowość ustaleń faktycznych pozostaje bowiem w ścisłym związku z prawidłowością wykładnią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie i wskazujących jakie dowody są niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia. Przeprowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem trybu określonego w przepisie § 2 ww. rozporządzenia mogło bowiem doprowadzić do uchybień w zakresie zastosowania prawa materialnego i rażącego naruszenia przepisu art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego.

Z powyższych względów sąd orzekł jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.