Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 217/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 3 ust.1 [kt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 180 § 1, art. 191, art. 194 § 1, art. 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 141 § 4, art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie NSA Jacek Brolik, Jerzy Rypina, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2010 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Fundacji "C." w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 45/09 w sprawie ze skargi Fundacji "C." w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 26 listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2000 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. na rzecz Fundacji "C." w likwidacji z siedzibą w W. kwotę 5.500 (pięć tysięcy pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

II FSK 217/10

Uzasadnienie

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 października 2009 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygnaturze akt I SA/Wr 45/09, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), dalej u.p.p.s.a., oddalił skargę Fundacji C. w likwidacji na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia 26 listopada 2008 roku w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2000 roku. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynikało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), skarżoną decyzją z 26 listopada 2008 r. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta J., określającą Fundacji C. wysokość zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za 2000 r. w kwocie 456.208,90 zł plus odsetki za zwłokę w kwocie 338.175,70 zł.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyniku przeprowadzenia sądowej kontroli objętej skargą decyzji stwierdził, że nie narusza ona prawa. Sąd podniósł, że istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny legalności zaskarżonej decyzji obciążającej skarżącą Fundację C. w W. w likwidacji, podatkiem od nieruchomości za 2000 rok według stawki dla budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, zamiast, jak tego żąda podatnik, zwolnienia z podatku. Sąd podniósł następnie, że w stanie prawnym obowiązującym w 2000 r. kwestię opodatkowania podatkiem od nieruchomości w aspekcie podmiotowym regulował przepis art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31, ze zm.) zwanej dalej u.p.o.l. Zgodnie z tym przepisem obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości, z zastrzeżeniem ust. 2, ciążył na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które: są właścicielami lub samoistnymi posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem; są użytkownikami wieczystymi nieruchomości lub ich części; są posiadaczami nieruchomości albo obiektów budowlanych nie złączonych trwale z gruntem, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie wynika z umowy zawartej z właścicielem lub innego tytułu prawnego, a także umowy zawartej z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa albo z ustanowionego zarządu; posiadają bez tytułu prawnego nieruchomości lub ich części albo obiekty budowlane nie złączone trwale z gruntem, stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, z wyjątkiem nieruchomości wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Lasów Państwowych. Z kolei w przepisie art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uregulowano kwestię opodatkowania podatkiem nieruchomości z punktu widzenia przedmiotowego. Przepis ten stanowił (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.), że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, grunty nie objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, grunty objęte przepisami o podatku rolnym lub leśnym, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna oraz nie sklasyfikowane grunty - jako użytki rolne położone na terenie miast, a także grunty wyłączone ostatecznymi decyzjami administracyjnymi na cele inne niż rolnicze lub leśne, z wyjątkiem gruntów, na których przez okres do 2 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji administracyjnej wyłączającej te grunty na cele nierolnicze prowadzona jest działalność rolnicza, grunty pod jeziorami, grunty zajęte na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych. Jak wskazał następnie Sąd, zgodnie z art. 1 ust. 1 cytowanej ustawy, podstawę opodatkowania stanowi: dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli - ich wartość ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego, dla gruntów - powierzchnia tych gruntów. W przepisie art. 5 ust. 3 zdefiniowano pojęcie gruntów związanych z działalnością gospodarczą, uznając za nie grunty zabudowane i nie zabudowane, będące w posiadaniu przedsiębiorcy, a w szczególności: grunty pod budynkami produkcyjnymi, magazynowymi, administracyjnymi, socjalnymi i hotelowymi, grunty pod budowlami i urządzeniami, grunty zajęte na drogi wewnętrzne i place manewrowe, place składowe, zieleńce oraz tereny, na których są lub mają być realizowane zadania inwestycyjne, grunty wyłączone na cele nierolnicze lub nieleśne: na skutek prowadzonej działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna albo na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, do czasu przywrócenia tym gruntom charakteru rolniczego lub leśnego. Dalej w wyroku podniesiono, że organy podatkowe rozstrzygając o kwestii opodatkowania podatkiem od nieruchomości musiały więc przede wszystkim ustalić kto jest podmiotem tego podatku i jaki jest jego przedmiot a następnie, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, przyporządkować odpowiednią stawkę podatku. Sąd podzielił też stanowisko organów podatkowych, że Fundacja, która zastrzegła sobie możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, poprzez odpowiednie zapisy zarówno w statucie Fundacji jak i w rejestrze przedsiębiorców, musi być uznana za podmiot gospodarczy, ze wszystkimi tego konsekwencjami, także w zakresie prawnopodatkowym. Oznacza to, że wszelkie nieruchomości (tak zabudowane jak i niezabudowane), które znalazły się w posiadaniu strony skarżącej jako przedsiębiorcy, winny być opodatkowanie według podwyższonych stawek, właściwych dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą. Następnie Sąd odniósł się do wskazanych w skardze zarzutów naruszenia art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 180, art. 181 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 roku Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej O.p. wskazujących na nie ustalenie stanu faktycznego i wadliwość postępowania dowodowego (w tym nie przesłuchanie świadków) w odniesieniu do sfałszowania dokumentów, stanowiących podstawę wpisu do rejestru przedsiębiorców. Fundacja wskazywała, że został sfałszowany podpis prezesa zarządu Fundacji na wniosku skierowanym do Sądu Rejonowego dla Wrocławia - Fabrycznej w przedmiocie wpisania Fundacji do rejestru przedsiębiorców (KRS). Sąd nie stwierdził jednak, aby zarzuty zostały przez skarżącą w jakikolwiek sposób uwiarygodnione. Jak argumentował, Fundacja jednak nie wykazała w postępowaniu dowodowym prowadzonym w jej sprawie wystąpienia fałszywego dowodu, na podstawie którego ustalono okoliczności faktyczne istotne dla sprawy. Nie przedstawiła też żadnego orzeczenia sądu lub innego organu, które wskazywałoby na sfałszowanie dowodu. Z akt postępowania administracyjnego nie wynikało, aby wniosek w przedmiocie wpisania Fundacji do rejestru przedsiębiorców stanowił w postępowaniu podatkowym dowód, na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Natomiast organy podatkowe, w oparciu o dokumenty urzędowe ustaliły, że Fundacja prowadziła działalność gospodarczą na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy z dnia 25 listopada 1998 r. sygn. akt [...] dotyczącego wpisania Fundacji do rejestru fundacji oraz postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z dnia 15 marca 2002 r. sygn. akt [...] dotyczącego zmian danych w Krajowym Rejestrze Sądowym. Bezzasadnie strona miała także wedle opinii Sądu podnosić "oczywistość" sfałszowania dowodów oraz obciążać organy podatkowe obowiązkiem wykazania fałszerstwa podpisu na wniosku o wpis do KRS. Sąd dodał, że organ podatkowy kwalifikując nieruchomości jako związane z prowadzeniem przez Fundację działalności gospodarczej, nie oparł swoich twierdzeń na subiektywnym przekonaniu, ale dokonał w tym zakresie obiektywnych ustaleń, oceniając podatkowoprawny status Fundacji między innymi w oparciu o jej statut, określony przez Fundację przedmiot działalności i wpisy dokonane w KRS. W ocenie Sądu organ trafnie podkreślił w skarżonej decyzji, że zarówno z dokumentów urzędowych (wpis do KRS), jak i źródłowych dokumentów skarżącej jakim jest statut Fundacji wynika jej status podmiotu gospodarczego i te właśnie dowody stanowiły przesłankę uznania podatnika za przedsiębiorcę, a (podważane przez skarżącą) ustalenia UKS tylko potwierdziły status Fundacji jako przedsiębiorcy. W tych okolicznościach, za pozbawione racji Sąd uznał pretensje dotyczące nieprzesłuchania świadków na okoliczność podrobienia podpisów i sfałszowania wniosku o wpis do KRS, jak i dowodów na okoliczność prowadzenia przez Fundację działalności gospodarczej (pkt 1 skargi). W ocenie Sądu, organy podatkowe, czyniąc istotne dla sprawy ustalenia faktyczne, nie naruszyły zasad postępowania, w tym zasady obiektywizmu art. 122 OP i reguł dowodzenia określonych przepisami art. 180, art. 181 i art. 187 OP. Następnie Sąd wskazał, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 1989 r. Nr 30, poz.163) podstawę wymiaru podatków stanowią dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków a zgodnie z tymi danymi, to Fundacja była użytkownikiem wieczystym opodatkowanych gruntów. Dane zawarte w tej ewidencji mają walor, w opinii Sądu, dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 § 1 OP, tj. stanowią one dowód tego co zostało w nich stwierdzone. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zwartych w ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Ponadto, Fundacja także jako użytkownik wieczysty występowała w licznych procesach sądowych dotyczących przedmiotowych nieruchomości. Sąd argumentował, że zgodnie z art. 21 ustawy Prawo geologiczne i kartograficzne, dla celów podatkowych organy ustaliły powierzchnię gruntów w oparciu o wypisy z ewidencji gruntów, natomiast powierzchnia budynków została ustalona w toku kontroli skarbowej. Fundacja nie prowadziła ewidencji budynków i nie zaoferowała żadnych dokumentów ani środków dowodowych, które pozwoliłyby ustalić powierzchnie budynków dla celów podatkowych, to organ ustalił ich powierzchnię w toku kontroli źródłowej przeprowadzonej u skarżącej. W ocenie Sądu, organ w wystarczającym zakresie podjął działania dla ustalenia faktycznej powierzchni budynków. Skarżąca też podważała zasadność opodatkowania jej podatkiem od nieruchomości za 2000 r. Zarzuty te dotyczyły zarówno wysokości stawki opodatkowania jak i samej zasadności opodatkowania Fundacji ze względów podmiotowych. W najdalej idących zarzutach kwestionowała opodatkowanie Fundacji podatkiem od nieruchomości wywodząc, że w 2000 r. nie ciążył na niej obowiązek podatkowy, bowiem wpis nabycia prawa użytkowania wieczystego przez Fundację nastąpił dopiero 28 lutego 2002 r. i na tę okoliczność przedstawia odpis z księgi wieczystej (K-105 akt sądowych), podkreślając akapit o dokonaniu wpisu dnia 28 lutego 2002 r. na wniosek złożony dnia 28 stycznia 2002 r. Wywodziła, że wpis ten ma charakter konstytutywny i do tego czasu użytkownikiem wieczystym były Zakłady Chemiczne "J". Oddalając te zarzuty Sąd podniósł, że Fundacja nie wskazała przepisu z którego wywodzi, że wpis taki ma charakter konstytutywny a cała jej argumentacja związana z kwestionowaniem swojego statusu podatnika, pozostawała w sprzeczności z dokumentami urzędowymi w tym aktami notarialnymi, których stroną jest sama skarżąca. Dodał, że zgromadzone w sprawie dokumenty, w tym akt notarialny (Repertorium [...]) z dnia 31 grudnia 1998 r. i (Repertorium [...]) z dnia 2 lutego 2000 r. potwierdzają nabycie przez Fundację już w 1998 roku w drodze darowizny dokonanej przez ZCh "J." S.A. wymienionych w tych aktach nieruchomości budynkowych i gruntowych w tym między innymi działek: [...] i [...]. Bezzasadny był zdaniem Sądu podniesiony w skardze zarzut, odnoszący się do naruszenia prawa materialnego, to jest art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w związku z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca nie mogła też powoływać się na dokonanie 28 lutego 2002 r. wpisu w księdze wieczystej, jako podstawę nabycia użytkowania wieczystego gruntów i (w związku z art. 235 § 2 K.c.) własności posadowionych na nich budynków. Wbrew twierdzeniom skarżącej, nabycie przez Fundację związanych z darowizną praw (wieczystego użytkowania gruntów i własności budynków) nastąpiło nie poprzez wpisanie tych praw do ksiąg wieczystych (w lutym 2002 r.), ale w wyniku ich nabycia w drodze darowizny dokonanej (z zachowaniem rygoru) w formie aktu notarialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. Ujawnienie praw Fundacji do nieruchomości, przez dokonanie wpisu w księgach wieczystych po upływie ponad 3 lat od ich nabycia nie zmieniała faktu, że Fundacja nabyła je skutecznie już w 1998 r. Sąd oddalił też zarzuty Fundacji dotyczące "nie ustalenia stanu faktycznego, tzn. opodatkowania też działek [...] i [...], które aż do 2007 r. były we władaniu ZCh J. S.A., czyli spółka na podstawie art. 2.1 pkt 2 u.p.o.l. jest właściwa jako podatnik". Sąd powołał się na treść dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wskazujących na nabycie przez Fundację już z dniem 31 grudnia 1998 r. prawa użytkowania wieczystego w stosunku do wszystkich wymienionych w umowie darowizny gruntów i własności znajdujących się na nich zabudowań. Odrębną grupę stanowiły zarzuty skargi oparte na naruszeniu przepisów art. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z przepisami art. 90 pkt 7 i art. 81 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 1996 r. Nr 67, poz. 329 ze zm.), polegające na nieuwzględnieniu zwolnienia nieruchomości szkolnych z podatku od nieruchomości. Jednak i te zarzuty należało w ocenie Sądu oddalić, gdyż podatnikiem podatku od nieruchomości jest Fundacja C. jako użytkownik wieczysty gruntów i właściciel posadowionych na nich budynków i budowli. W ocenie Sądu, organy podatkowe nie naruszyły też przepisów art. 165 i art. 22 § 2 ust. 1 pkt b Ordynacji podatkowej w zw. z art. 90 pkt 7 i art. 81 ustawy o systemie oświaty. Stwierdził, że skoro strona nie wystąpiła do organu, formułując jednoznacznie swoje żądanie, to niezasadnie stawiała organom zarzut nie podjęcia postępowania na podstawie art. 165 w związku z art. 22 § 2 ust. 1 pkt b Ordynacji podatkowej. Za chybiony Sąd ocenił też zarzut naruszenia art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości, wskazując, że przepisy tej ustawy nie miały zastosowania w przedmiotowej sprawie. 3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Fundacja zaskarżyła wskazany powyżej wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wpis do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego ma charakter deklaratoryjny, co w efekcie doprowadziło do przyjęcia stała się podatnikiem z tytułu posiadania prawa użytkowania wieczystego mimo braku stosownego wpisu w księgach wieczystych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Następnie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi naruszenie art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez błędne zastosowanie objawiające się utrzymaniem w obrocie prawnym decyzji w zakresie podatku od nieruchomości w stosunku do działek, co do których skarżąca do dnia dzisiejszego nie jest użytkownikiem wieczystym wpisanym do ksiąg wieczystych, a tym samym nie weszła w obszar opodatkowania tymże podatkiem, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W dalszej kolejności Fundacja zarzuciła Sądowi naruszenie art. 122 Ordynacji podatkowej oraz art. 180 § 1, art. 191 i art. 194 § 1 tej ustawy, poprzez oddalenie skargi pomimo pominięcia domniemania prawdziwości i rękojmi ksiąg wieczystych będących dokumentami urzędowymi. Sąd miał też niesłusznie zaakceptować rozstrzygnięcia organów podatkowych mimo, że te zaniechały ustalenia stanu faktycznego w jego podstawowym elemencie jakim było ustalenie podmiotu posiadającego w roku 2000 prawo wieczystego użytkowania gruntu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ostatni zarzut wskazany w skardze kasacyjnej dotyczył naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 141 § 4 u.p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 tej ustawy w związku z art. 191 i art. 122 Ordynacji podatkowej. Do naruszenia tych przepisów doszło w wyniku przyjęcia do orzekania stanu faktycznego, który nie pozwalał na wydanie orzeczenia, gdyż pomijał domniemania prawne wynikające z ksiąg wieczystych, co uzasadniało zarzut naruszenia art. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu jak również zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy dlatego należało ją uwzględnić. Rozstrzygnięcie dotyczące obciążenia skarżącej Fundacji podatkiem od nieruchomości za okres od dnia 1.01. do 31.12. 2000 roku jest błędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dokonał bowiem niewłaściwej wykładni treści przepisu art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Bezpodstawnie bowiem uznał, iż Fundacja C. w likwidacji w W. w 2000 roku była użytkownikiem wieczystym zabudowanych nieruchomości położonych w J., a więc podatnikiem podatku od nieruchomości.

Bezsporne jest przy tym, że Zakłady Chemiczne "J." Spółka akcyjna z siedzibą w J. jako użytkownik wieczysty gruntów i właściciel zabudowań wniosła, zgodnie z brzmieniem aktu notarialnego rep. [...] z dnia 31.12.1998 roku, w drodze umowy darowizny do Fundacji wymienione tam składniki majątku, to jest prawo użytkowania wieczystego działek o stosownych numerach ewidencyjnych oraz własność wzniesionych na tych gruntach budynków. Przedmiotem darowizny było więc prawo użytkowania wieczystego wskazanych w akcie notarialnym działek gruntów oraz prawo własności wzniesionych na gruncie budynków.

Jednakże nabycie w tej formie prawa użytkowania wieczystego nie decyduje o tym, jak błędnie przyjął Sąd I instancji, iż w ten oto sposób Fundacja stała się użytkownikiem wieczystym nieruchomości gruntowych będących przedmiotem decyzji wymiarowych. Art. 27 ustawy z dnia 21.08.1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2010 roku, Nr 102, poz. 651) stanowi bowiem, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Zdanie drugie tego przepisu stanowi natomiast, że oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Wpis do księgi wieczystej ma więc charakter konstytutywny. Oznacza to, że powstanie określonego prawa i jego przejście na nabywcę uzależnione zostało od dokonania wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych w hipotece (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) wpis użytkowania wieczystego ma moc wsteczną od daty złożenia wniosku o wpis. Wpis użytkowania wieczystego nastąpi dopiero w wyniku uwzględnienia wniosku o wpis i tylko ta data jest miarodajna przy zastosowaniu art. 29 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, dla ustalenia daty powstania prawa użytkowania wieczystego. Do nabycia prawa użytkowania wieczystego niezbędne jest zatem, zgodnie z treścią art. 27 zdanie drugie ustawy o gospodarce nieruchomościami, dokonanie wpisu tego prawa do księgi wieczystej. Wpis prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej, z czym nie zgodził się Sąd w zaskarżonym wyroku, ma charakter konstytutywny. Z jego dokonaniem wiąże się bowiem ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Konstytutywność wpisu do księgi wieczystej użytkowania wieczystego związana jest tylko z oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste w drodze umowy oraz przeniesieniem użytkowania wieczystego w drodze umowy.

Natomiast brak dokonania wpisu do księgi wieczystej nabycia prawa użytkowania wieczystego w drodze darowizny przy zachowaniu formy aktu notarialnego nie wywołuje skutków materialnoprawnych, które wyczerpują dyspozycję art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Do chwili dokonania wpisu nabywcy przysługują wszystkie uprawnienia wynikające z umowy o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego z wyjątkiem jednak samego prawa. Nabywca prawa użytkowania wieczystego bez dokonania wpisu do księgi wieczystej nie jest więc objęty obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości na podstawie art. art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy podatkowej. Bez wpisu prawa użytkowania wieczystego do księgi wieczystej prawo użytkowania wieczystego nie powstaje, a zatem brak jest podstawy prawnej do pobierania podatku od nieruchomości z tytułu użytkowania wieczystego z tej przyczyny, że obowiązek podatkowy nie powstał.

Wobec powyższego Sąd wadliwie zaakceptował stanowisko organów podatkowych, które nie uwzględniało konstytutywnego charakteru wpisu do księgi wieczystej w odniesieniu do posiadanych przez podatnika nieruchomości. Na potrzeby postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego podatkiem od nieruchomości za okres od 1.01. do 31.12. 2000 roku niezbędne było wyjaśnienie czy, i ewentualnie które z przedmiotowych działek gruntu objęte były wpisem do księgi wieczystej, a więc były przedmiotem prawa użytkowania wieczystego. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii pozwalało ustalić kluczową dla rozstrzygnięcia sporu zawisłego przed Sądem kwestię to jest, czy fundacja w stosunku do gruntów objętych w użytkowanie wieczyste w drodze darowizny nabyła to prawo i w związku z tym jest podatnikiem podatku od nieruchomości.

Natomiast brak prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w tym zakresie co daje się zaobserwować śledząc przebieg postępowania podatkowego, czego nie dostrzegł Sąd, uniemożliwiało wydanie decyzji w przedmiocie określenia zaległości podatkowej w podatku od nieruchomości za okres od dnia 1.01. do dnia 31.12.2000 roku oraz odsetek za zwłokę ustalonych do dnia wydania decyzji. Jeśli bowiem nie ustalono w sposób prawidłowy podmiotowego i przedmiotowego zakresu obowiązku podatkowego, zaskarżona decyzja podatkowa nie mogła rozstrzygać o zasadności zastosowania przez organy podatkowe przepisów, które stanowiły podstawę zaskarżonych decyzji, to jest: art. 3 ust 1 pkt 1 i pkt 3, art. 4 ust 1, ust 2 i ust 3, art. 5 ust 1 pkt 2 i pkt 6, a także art. 7 ust 1 pkt 11 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Nr 213/XVI/1999 Rady Miejskiej Jeleniej Góry z dnia 14.12.199 roku w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości oraz zwolnień w podatku od nieruchomości.

Bezzasadne jest także stanowisko Sądu, który w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia wskazał, iż w swym orzekaniu związany był, na podstawie art. 170 u.p.p.s.a., wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16.01.2007 roku sygn. akt II FSK 11/06 oraz o sygn. akt II FSK 94/06 oddalającymi zarzuty skarg kasacyjnych Fundacji od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Całkowicie błędna jest bowiem wykładnia tego przepisu dokonana przez sąd I instancji. Oddziaływanie prawomocnego orzeczenia sądu wiąże bowiem strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy lecz w przypadku ponownego orzekania w danej sprawie. Z kolei powołany przez sąd I instancji art. 171 u.p.p.s.a. wyraża zasadę, iż prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej kończąc w ten sposób spór między stronami danego postępowania sądowo administracyjnego co do rozbieżności oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji podatkowej, a więc w przedmiocie wymiaru podatku od nieruchomości za konkretny okres. Tymczasem powołane wyroki nie rozstrzygały w ogóle o zakresie podmiotowym i przedmiotowym obowiązku w podatku od nieruchomości za okres od 1.01.do 31.12.2000 roku, gdyż przedmiotem postępowania sądowego były inne sprawy.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania kasacyjnego postanowiono zgodnie z art. 203 pkt 2 tej ustawy i § 14 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).