Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 812/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 28 listopada 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łuczaj, Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego rowu odwadniającego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak: [...] oraz postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] i poprzedzającego go postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...], znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz D. M. kwotę 555 (pięćset pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Łd 812/04

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a., Wójt Gminy G nakazał D. M. (zamieszkałej A 24), J. J. (zamieszkałej A 25), B. i W. M. (zamieszkałym A 25), P. S. (zamieszkałemu A 21) przywrócenie do stanu poprzedniego rowu przypisanego do działek nr 106, 107, 109, 99, 102, 103 stanowiących własność w/w rolników z zachowaniem spadku podłużnego i wymiarów przekroju zapewniających swobodne odprowadzenie wód opadowych z drogi powiatowej nr [...] i pobliskich pól w terminie do dnia 1 lipca 2004 r. oraz o wykonaniu prac powiadomić Urząd Gminy G.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że mieszkańcy wsi A wystąpili do Urzędu Gminy z wnioskiem o "odtworzenie" rowu przypisanego do działek nr 106, 107 będących własnością D. M., działki nr 109 będącej własnością J. J., działki nr 99 będącej własnością B. i W. M. oraz działek nr 102, 103 będących własnością P. S.. W treści wypisu i wyrysu z mapy ewidencyjnej Wydziału Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w Ł. widnieje rów przypisany do działek nr 106, 107, 109, 99, 102, 103. Oznacza to, że rów jest przypisany do numerów ewidencyjnych działek przyległych i stanowi własność właścicieli tych gruntów.

W dniu 1 czerwca 2004 r. przeprowadzona została z udziałem stron rozprawa. Po analizie protokołów przesłuchania stron, świadków oraz lustracji w terenie stwierdzono, że sporny rów nie spełnia swojej funkcji - rowu odprowadzającego wody opadowe ponieważ: w granicy działek nr 107 i 109 rów jest wypłycony, zamulony, a w części nawet zaorany; w granicy działek nr 106, 107 rów jest całkowicie zlikwidowany z widniejącymi uprawami w miejscu rowu znajdującego się na mapach geodezyjnych Starostwa Powiatowego w Ł.; w granicy działek 102, 103 rów jest częściowo wypłycony; w granicy działek 99, 102 jest zarośnięty i wymaga konserwacji. W związku z powyższym oraz z częściowym zamuleniem przepustu pod drogą powiatową nr [...] woda cofając się rowem przydrożnym zalewa przyległe nieruchomości i pola uprawne, czyniąc szkody w produkcji rolnej sąsiadującym rolnikom. W myśl art. 29 ust. 1 i ust. 2 Prawa wodnego, właściciel gruntów nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Warunkiem wydania decyzji nakazującej przywrócenie do stanu poprzedniego jest występowanie zmian stanu wody na gruncie spowodowane działaniem właściciela gruntu oraz szkodliwy wpływ zmian stanu wody na grunty sąsiednie. Oznacza to, iż między działaniem właściciela gruntu, a szkodą powstałą na nieruchomości sąsiedniej musi istnieć związek przyczynowy. W ocenie organu I instancji spełnione zostały przesłanki wskazane w przepisie art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.

W odwołaniu od powyższej decyzji D. M. wniosła o wydanie nowej decyzji w sprawie ze względu na błędy w niej zawarte dotyczące imion, nazwisk oraz adresów właścicieli działek, a także numerów działek im przypisanych.

W dniu [...] W. M. zawiadomił Wójta Gminy A o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 113 k.p.a., Wójt Gminy A sprostował oczywiste omyłki w decyzji z dnia [...] poprzez wykreślenie na stronie 1 w wierszu 13: "Pana [...]zam. A 21" a wpisanie: "Pana [...]zam. A36", wykreślenie na stronie 1 w wierszu 14: "Pana [...]zam. A28", a wpisanie: "Pana [...] zam. A 18", wykreślenie na stronie 1 w wierszu 18: "Państwu B. i W.M. zam. A 25" a wpisanie: "Państwu B. i W.M. zam. A 23", wykreślenie na stronie 1 w wierszu 29: "działki 99" a wpisanie: "działek 102, 103"; wykreślenie na stronie 1 w wierszu 30: "działek 102, 103" a wpisanie: "działki 99", wykreślenie na stronie 2 w wierszu 4: "wypłacony" a wpisanie "wypłycony", wykreślenie na stronie 2 w wierszu 30: "A." a wpisanie: "A.", wykreślenie na stronie 2 w wierszu 31: "B.", a wpisanie: "B." oraz wykreślenia na stronie 2 w wierszu 32: "A 15", a wpisanie "A 18". Organ I instancji podkreślił, że w decyzji pojawiły się błędy techniczne, które nie obligują do uchylenia wydanej decyzji.

W dniu 29 czerwca 2004 r. D.M. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wójta Gminy A z wnioskiem o jego uchylenie i potraktowanie odwołania z dnia [...] jako odwołania od decyzji z dnia [...]Odwołująca się powołała się na art. 145 § 1 pkt 1, art. 148 § 1 i § 2, art. 154 § 1, art. 156 § 1, art. 159 § 1 k.p.a. Stwierdziła, że rów nie służy do odprowadzania wód z systemów melioracyjnych – jest to rów znajdujący się w granicach działki nr 107 będącej jej własnością, a w dalszej części w granicy działki nr 106. Wzdłuż rowu na jej działkach znajduje się zbieracz melioracyjny o średnicy 17,5 cm, a w odległości 9 m od niego znajduje się drugi zbieracz o średnicy 10 cm. Na sąsiadującej działce J.J. nr 109 w odległości 6 m od środka rowu również znajduje się zbieracz melioracyjny o średnicy 12,5 cm. Wszystkie te urządzenia służą do odprowadzania wód ze zmeliorowanych pól. Do przedmiotowego rowu odprowadzane są bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego ścieki z pasa drogowego drogi nr [...]. Woda dostająca się na działkę odwołującej się zawiera dodatkowo ścieki z sąsiadujących podwórek i gospodarstw W.M. i M.T., którzy dodatkowymi rurami pod pasem drogi odprowadzają ścieki do przydrożnego rowu. Również sąsiadka J.J. odprowadza ścieki bezpośrednio do rowu. Przedmiotowy rów może służyć do okresowego odprowadzenia wód opadowych, a nie ścieków z rowu opadowego. Zarzuciła, że podczas rozprawy wodnoprawnej uwzględnione winny być warunki stawiane przez wszystkie strony postępowania. D.M. podała, że zasypanie innych rowów przez ich właścicieli spowodowało wielokrotne zwiększenie zlewu rowu znajdującego się w granicy jej działki i aby zapobiec zbieraniu się nadmiernej ilości wody w przedmiotowym rowie należy przywrócić do stanu poprzedniego inne rowy znajdujące się we wsi A.. W związku z powyższym D.M. wniosła o przeprowadzenie ponownej rozprawy wodnoprawnej.

W dniu 30 czerwca 2004 r. J.J. poinformowała Wójta Gminy A o wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...]

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 113 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżone postanowienie z dnia [...] w mocy. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zaznaczył, że błędy, które pojawiły się w treści decyzji z dnia [...] nie mają charakteru istotnego tj. nie pojawiły się w stosowaniu prawa.

W piśmie z dnia 20 lipca 2004 r. D.M. w uzupełnieniu odwołania odniosła się do zarzutów sąsiadów, że ich pola zostały zalane z powodu zastawienia przepustu pod drogą. Podała, że sytuację badał przedstawiciel Starostwa Powiatowego w Ł., który stwierdził, że melioracja działa prawidłowo. Decyzję o zastawieniu przepustu podjęła po uzyskaniu informacji, że Zarząd Dróg Powiatowych nie jest jego właścicielem. Chwilowe gromadzenie się wód opadowych na polach i podwórkach jest wynikiem niedrożności przydrożnych rowów i nielegalnie wykopanych zbiorników wodnych. Przedmiotowy rów jest jedynym faktycznie istniejącym.

Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało decyzję Wójta Gminy G z dnia [...] w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne właściciel, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Z treści tego przepisu wynika, że prowadzone postępowanie administracyjne winno wykazać bezspornie, że zmiany w odpływie wody powstały na spornym gruncie w drodze przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W ocenie organu II instancji, postępowanie administracyjne fakt, o którym mowa wyżej potwierdziło. W takich przypadkach, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom - art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Jak wynika z treści cytowanego przepisu warunkiem wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego jest wystąpienie zmian stanu wody na gruncie spowodowane działaniem właściciela gruntu, a także szkodliwy wpływ zmian stanu wody na grunty sąsiednie. Oznacza to, iż między działaniem właściciela gruntu a szkodą powstałą na nieruchomości sąsiedniej musi istnieć związek przyczynowy.

Organ odwoławczy podkreślił, że z treści art. 29 wynika, że dotyczy on ściśle zmiany stanu wód i odprowadzania wód i ścieków z własnego gruntu na grunty sąsiadów. Niedozwolona zmiana może polegać na zmianie kierunku wód opadowych i kierunku odpływu wód ze źródeł, ale zawsze powinna dotyczyć sytuacji, kiedy będzie wywoływać szkodę na gruntach sąsiednich. Zakaz obejmuje również odprowadzanie wód i ścieków na grunty sąsiednie, bez względu na to, czy odprowadzanie to będzie stanowić źródło szkody. Zakaz ten ma charakter bezwzględny, włączający oddziaływanie na grunty sąsiednie przez odprowadzanie wody i ścieków poza obszar własnej nieruchomości. Zakaz ten wynika z ogólnej zasady prawa polegającej na wykonywaniu prawa bez szkodliwego uszczerbku dla innych osób. Ustawa wymaga, aby właściciel gruntu miał pełną kontrolę nad szkodliwymi zdarzeniami zachodzącymi na jego gruncie niezależnie od tego, czy będą następstwem przypadku czy też działań osób trzecich, stanowiących przyczynę szkody dla gruntów sąsiednich.

Treść komentowanego przepisu szczególnie rozszerza katalog obowiązków właściciela nieruchomości w sferze stanu wód, gdyż wychodzi poza zakres obowiązków uregulowanych w prawie cywilnym. Zmiany stanu wód spowodowane przez właściciela nieruchomości, które pociągają za sobą szkodliwe skutki dla nieruchomości sąsiednich, zostały powiązane z sankcją nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom.

Z przeprowadzonych oględzin i zeznań mieszkańców wsi A wynika, że zamulenie bądź "zasypanie" przedmiotowego rowu odwadniającego powodują zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich. Postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie udowodniło, że istnieje związek przyczynowy między działaniami (w rozpatrywanym przypadku zaniechaniem działania polegającego na oczyszczaniu rowu) wymienionych w zaskarżonej decyzji właścicieli nieruchomości, a zalewaniem bądź podtapianiem przyległych gruntów i nieruchomości.

Organ odwoławczy podniósł, że trudno przyjąć, jakiej kwestii dotyczą przepisy wymienione w piśmie z dnia 29 czerwca 2004 r. tj. art. 145 § 1 pkt 1 , art. 148 § 1 i 2, art. 154 § 1, art. 156 § 1 i art. 159 § 1 k.p.a., bowiem przesłanki w nich zawarte w rozpatrywanej sprawie nie miały zastosowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi D.M. zarzuciła, że w zaskarżonej decyzji nie podano wymiarów przekroju poprzecznego rowu oraz głębokości i szerokości rowu. Zaznaczyła, że wypełniając nałożony obowiązek odtworzyła rów do głębokości 40 cm, tj. do wymiarów, jakie podane są na mapach projektu melioracyjnego dla tych terenów wykonanych w latach 1963-65. Zdaniem skarżącej, dla odprowadzenia wód opadowych te wymiary są odpowiednie. Obowiązek wykonania urządzenia zapewniającego swobodne odprowadzenie wód opadowych z drogi powiatowej powinno być nałożone na właściciela drogi. Rów służący do odprowadzania ścieków opadowych z drogi powinien mieć zupełnie inne parametry niż rów służący do odprowadzania wód opadowych powierzchniowych z terenów zmeliorowanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

W piśmie z dnia 19 września 2005 r. D.M. zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa. W części, w jakiej decyzja odwołuje się do funkcji rowu jako odpływu dla wód opadowych z drogi zarzuciła naruszenie art. 29 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy Prawo wodne poprzez sankcjonowanie sytuacji niedopuszczalnej z punktu widzenia tego przepisu polegającej na odprowadzaniu wód z drogi (czyli ścieków) przez nieruchomości właścicieli pól. W części, w jakiej decyzja odwołuje się do funkcji rowu jako odpływu dla wód opadowych z okolicznych pól zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych dla rozstrzygnięcia, a w szczególności pominięcie zbadania, czy istnieją podstawy do utrzymywania rowu, skoro na spornym terenie zbudowany jest właściwy system odwadniania i melioracji pól, jak też pominięcie zbadania rzeczywistych przyczyn występujących na spornym obszarze zalań i podtopień. Ponadto zarzuciła wadliwość decyzji wynikającą z braku wskazania w jej treści parametrów rowu przy jednoczesnym braku odwołania się w decyzji do jakiegokolwiek dokumentu zawierającego precyzyjne parametry rowu w postaci projektu melioracyjnego czy jakiejkolwiek dokumentacji wodnoprawnej niezbędnej dla jego odbudowy, przez co decyzja budzi uzasadnione wątpliwości co do sposobu wykonania obowiązków nią nałożonych. W ocenie skarżącej organ administracji nie zbadał legalności stanu, do którego przywrócenie ma prowadzić. Założenie, że rów umożliwiać ma odprowadzanie wód opadowych na spornym terenie jest dowolne i nie poparte żadnym wiążącym dokumentem, opinią, projektem lub stanowiskiem właściwych organów ds. gospodarki wodnej (choćby w postaci instrukcji gospodarowania wodą i utrzymania systemów melioracyjnych). Jedynym dokumentem, jakim posłużył się organ, jest mapa ewidencyjna, nieprzeznaczona do celów określania lokalizacji lub kształtu urządzeń wodnych.

Wielokrotnie w postępowaniu podnoszono, że przedmiotowy rów pozostał jedynym w okolicznych polach niezasypanym przez rolników rowem po dokonanym w latach 1963-1965 po zmeliorowaniu gruntów wsi A.. Rów nie stanowi urządzenia wodnego nawet w celu odprowadzania wód opadowych. Ponadto organ pominął w sprawie fakt, że zalewanie pól i domostw - w tym zalanie, jakie miało miejsce w 2004 r. - następuje wskutek wadliwego funkcjonowania urządzeń wodnych, zwłaszcza urządzeń melioracji szczegółowych. Dysfunkcja tych urządzeń spowodowana jest działaniem uczestników (pozostającym wbrew dyspozycji przepisu art. 65 Prawa wodnego, oraz art. 70 i następnych, zwłaszcza art. 77 tejże ustawy). Niespełnianie swej funkcji przez istniejący system odprowadzania wody wynika w szczególności z utrzymywania drzewostanu przez właścicieli gruntów na obszarze po drugiej stronie drogi powiatowej nr [...]- sytuacja ta wymaga usunięcia drzew w obrębie urządzeń drenarskich oraz ich udrożnienia.

Nadto zdaniem skarżącej, decyzja budzi uzasadnione wątpliwości co do sposobu wykonania obowiązków nią nałożonych. Skarżąca powołała wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego w G., w sprawie SA/Gd 1045/87 z dnia 30 grudnia 1987 r., (ONSA z 1987 r., Nr 2, poz. 94), gdzie Sąd stwierdził, że decyzja organu administracji państwowej, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Niemożność wykonania decyzji stanowi przesłankę jej nieważności (art. 156 k.p.a.). Wymóg precyzyjności decyzji wynika z ewentualnej potrzeby poddania jej egzekucji administracyjnej. Niemożność wykonania wynika z niezawarcia żadnych wskazań ani nawet odniesień w jej treści co do parametrów przedmiotowego rowu. Żaden z adresatów decyzji administracyjnej nie otrzymał parametrów rowu i przeprowadził przywrócenie stanu poprzedniego według swego uznania, w tym część ignorując istnienie i położenie podgruntowych urządzeń wodnych;

Parametry wskazane skarżącej przez Wójta w piśmie 17 września 2004 r. nie zostały przekazane innym adresatom, którzy pogłębiając rów nadmiernie, ponad wszelkie dopuszczalne wymiary stworzyli w ten sposób nową strukturę bez projektu ani bez wymaganego pozwolenia wodno-prawnego. Wobec skarżącej, mimo wykonania zgodnie z parametrami z mapy, a następnie parametrami z w/w pisma Wójta, kwestionuje się wykonanie decyzji i nakłada grzywnę w związku z niedrożnością rowu już w dacie 27 września 2004 r. tj. jeszcze przez wykonaniem przepustu pod drogą przez dysponenta drogi (co nastąpiło w dniu 29 października 2004 r.). Dotychczasowe działania doprowadziły do zagrożenia erozją ziem, zalania, stagnacji wody i procesów gnilnych.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W jej ocenie wyjaśnienia wymaga szereg zagadnień związanych z melioracją i gospodarką wodną przedmiotowych terenów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych przy czym, zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a stosownie do § 2 tego przepisu, sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść strony, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ); albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Zgodnie z treścią art. 145 § 2 powołanej ustawy, uwzględniając skargę, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które to naruszenie wypełnia przesłankę z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., natomiast postanowienia zarówno pierwszej jak i drugiej instancji dotyczące sprostowania decyzji Wójta Gminy A z dnia [...] zapadły również z rażącym naruszeniem prawa – art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nakazującą D.M., J.J., B. i W.M., P.S. przywrócenie do stanu poprzedniego rowu przypisanego do działek nr 106, 107, 109, 99, 102, 103 stanowiących własność w/w rolników z zachowaniem spadku podłużnego i wymiarów przekroju zapewniających swobodne odprowadzenie wód opadowych z drogi powiatowej nr [...] i pobliskich pól w zakreślonym terminie. Analizując przywołane rozstrzygnięcie, pomijając w tym miejscu kwestię licznych pomyłek tam zawartych, ich zakresu i wagi, co będzie przedmiotem dalszych rozważań, podzielić należy zarzut skarżącej dotyczący niewykonalności obowiązku nałożonego kwestionowaną decyzją. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony w przytoczonym w skardze wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 1987 r., sygn. akt SA/Gd 1045/87, ONSA 1987/2/94, że decyzja organu, nakładająca na stronę obowiązek określonego zachowania się, powinna ten obowiązek wyrazić precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji, jako że jest to niezbędne z uwagi na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Wskazanego kryterium precyzyjności, jednoznaczności i jasności omawiana decyzja nie spełnia, co stanowi o jej niewykonalności. Przede wszystkim sentencja nakłada na kilka wymienionych osób obowiązek wykonania czynności – przywrócenia do stanu poprzedniego rowu przypisanego do wskazanych działek, stanowiących własność tychże osób – bez wskazania kto, co i w jakim zakresie ( ew. na jakim odcinku ) ma wykonać. Tymczasem z dołączonej do akt sprawy mapy ewidencji gruntów wynika, że przedmiotowy rów ze względu na układ działek " przypisany" jest jednocześnie: do działki nr 99 i 102, do działki nr 102 i 103, do działki nr 106 i 107, do działki nr 107 i 109 przebiega bowiem między tymi działkami. Dodatkowo nałożono obowiązek "przywrócenie rowu do stanu poprzedniego (...) z zachowaniem spadku podłużnego i wymiarów przekroju zapewniających swobodne odprowadzenie wód opadowych z drogi (...) i pobliskich pól...". Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja zawiera odniesienie do bliżej nieokreślonego " stanu poprzedniego". Argument ten podnosi również skarżąca, powołując się na stan z lat 1963 -65, gdy były wykonywane prace melioracyjne na tym terenie. Odpowiedzi na pytanie, co należy rozumieć przez "stan poprzedni" nie daje ani decyzja, ani jej uzasadnienie, ani też w istocie materiał zgromadzony w aktach sprawy. Ponadto w decyzji nie wskazano, do jakich wymiarów i na jakich odcinkach rów ma być pogłębiony ( poszerzony). Wskazane mankamenty powodują niemożność wykonania tak nałożonego obowiązku zarówno w chwili jego stanowienia, jak i egzekwowania. Sytuację tę potwierdziły czynności podejmowane po wydaniu decyzji zarówno przez skarżącą jak i organ, mające na celu ustalenie, co jest przedmiotem obowiązku.

Powyższe wnioski obligowały sąd do stwierdzenia zaistnienia przesłanki art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Powyższa konkluzja dotyczy również postanowienia prostującego decyzję z dnia [...] i utrzymującego go w mocy postanowienia z dnia [...]

Decyzja organu I instancji poza wymienionymi wyżej mankamentami zawierała szereg błędów, których wyeliminowaniu służyć miało wydane na podstawie art. 113 § 1 k.p.a., postanowienie Wójta Gminy A z dnia [...] o sprostowaniu oczywistych omyłek spowodowanych błędem pisarskim, utrzymane następnie w mocy przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] Rozważenia wymaga więc, czy pomyłki wymienione w postanowieniu winny być korygowane w trybie sprostowania.

Art. 113 § 1 k.p.a. daje podstawę do prostowania w drodze postanowienia błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych omyłek. Wypada przy tym zwrócić uwagę na utrwalony zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie pogląd, że wskazany tryb umożliwia jedynie korygowanie błędów o charakterze nieistotnym, technicznym, widocznym "na pierwszy rzut oka"( por. B. A. iak, J. Borkowski : Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C. H. Beck, W-wa 1998, str 581, wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., SA/Kr 1496/92 nie publ., wyrok NSA z dnia 16 czerwca 1999r. nie publ., wyrok NSA z dnia 12 listopada 2002r. IV SA 136/02 M. Prawn. 2002/24/1108 ). Zdaniem sądu, niewłaściwe oznaczenie adresata w sentencji ( poprzez wskazanie błędnego adresu ) oraz niewłaściwe wskazanie numerów działek i przypisanie ich niewłaściwym osobom w uzasadnieniu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, w sytuacji, gdy jedynie uzasadnienie określa adresatów w odniesieniu do własności działek, do których, zdaniem organu jest przypisany rów będący przedmiotem obowiązku, nie jest oczywistą omyłką w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., a tym samym nie podlega sprostowaniu w trybie wskazanego przepisu ( por. wyrok NSA z dnia 4 maja 1988 r. III SA 1466/87 OSP 1990/11-12/398, wyrok NSA z dnia 17 września 2002 r., II SA/Wr 351/00 niepubl., wyrok NSA II SA 1501/03, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2001r. IV SA 2746/98 ONSA 2002/2/77 ).

Wobec wskazanych wad zakwestionowanych rozstrzygnięć za zbędne uznać należało ustosunkowywanie się do zarzutów skargi dotyczących niewyjaśnienia wszelkich istotnych okoliczności sprawy, a wymienionych przez stronę skarżącą w części drugiej pisma z dnia 19 września 2005 r. stanowiącego uzupełnienie skargi.

Z przytoczonych wyżej względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.