Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 867/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 7, art. 10 par. 1, art. 28, art. 61 par. 4, art. 77 par. 1, art. 80, art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 21 lutego 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska, Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 roku sprawy ze skargi R. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zezwolenia na wejście na sąsiednią nieruchomość celem wykonania niezbędnych prac budowlanych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak [...]; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. N. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", w zw. z art. 82 ust. 3 i art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa Prawo budowlane", uchylił w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...], znak: [...], odmawiającą wydania decyzji orzekającej o niezbędności wejścia przez inwestorów, tj. J. K. i M. K., na teren sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. 74 położonej w obrębie ewid. [...] przy ul. A. w ., stanowiącej własność A. N. i R. N. (pkt 1), oraz w pkt 2 orzekł o niezbędności wejścia inwestorów J. K. i M. K. na teren sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. 74, położonej w obrębie ewid. [...] przy ul. A. w T., polegającym na:

- zezwoleniu na wejście inwestorów na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania niezbędnych prac budowlanych polegających na ociepleniu ściany granicznej i jej otynkowaniu od strony wschodniej budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce ewid. 71, obręb [...], położonej przy ul. A. w T.,

- korzystanie z sąsiedniej nieruchomości nr ewid. 74 będzie polegało na wejściu z działki inwestorów bezpośrednio na działkę sąsiednią oraz ustawieniu wzdłuż budynku gospodarczego rusztowania na długości 20 m i szerokości 2 m, celem wykonania ocieplenia i otynkowania ściany budynku gospodarczego,

- zezwolenie na korzystanie z sąsiedniej nieruchomości w ww. celu w terminie od [...] do [...] w godzinach od 7.00 do 17.00.

Jednocześnie organ wskazał, że inwestorzy po zakończeniu robót, o których mowa wyżej, są obowiązani uporządkować teren w miejscu wykonywania prac.

Z akt sprawy wynika, że ww. decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił wydania decyzji orzekającej o niezbędności wejścia przez inwestorów J. K. i M. K. na teren sąsiedniej nieruchomości o nr ewid. 74 położonej w obrębie ewid. [...] przy ul. A. w T., stanowiącej własność A. N. i R. N.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że "wykonanie docieplenia wraz z wyprawą tynkarską o grubości 15 cm od strony w/w działki o nr ew. 74 doprowadziłoby do naruszenia prawa własności A. N. i R. N. Ponadto należy zauważyć, że technicznie możliwe jest wykonanie docieplenia wewnątrz budynku, bez konieczności naruszenia granic posiadania".

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli M. K. i J. K., którzy nie zgodzili się ze stanowiskiem Starosty [...], na dowód czego wraz z odwołaniem złożyli dokumentację zdjęciową i szkic sytuacyjny stanowiący inwentaryzację ocieplenia budynku zlokalizowanego na działce o nr ewid. 71, położonej przy ul. A. w T., wykonany przez osobę posiadającą właściwe uprawnienia geodety oraz protokół kontroli obowiązkowej zakończonej budowy z dnia [...] (załącznik nr 4 do odwołania).

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu powyższego odwołania, uchylił decyzję organu I instancji i orzekł o niezbędności wejścia inwestorów na teren nieruchomości sąsiedniej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, odwołując się uprzednio do treści art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, stwierdził, iż w sprawie zachodzi konieczność zdefiniowania pojęcie "niezbędności wejścia na teren sąsiedni". Odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa sądów administracyjnych, organ w ślad za poglądem wyrażonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 46/17, przyjął, że: "warunek niezbędności wejścia na teren sąsiedni występuje, gdy obiekty, na których mają być wykonane prace, znajdują się na granicy działki sąsiedniej, bądź lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość i nieruchomości wspólnej w takiej od niej odległości, że teren dostępny na nieruchomości inwestora nie wystarczy na ich przeprowadzenie. Chodzi więc wyłącznie o sytuację, w której nie ma innej możliwości przeprowadzenia przez inwestora prac przygotowawczych lub budowlanych jak tylko poprzez wejście na teren sąsiedniej posesji". Następnie za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie organ odwoławczy podkreślił, że: "stosownie do treści art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, rozpatrując wniosek inwestora o zezwolenie na wejście na sąsiednią nieruchomość, organ ogranicza się jedynie do dokonania oceny niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, a w przypadku zasadności wniosku, zobowiązany jest do określenia zakresu czasowego i przedmiotowego zamierzonych robót budowlanych. Oznacza to, że na etapie tego postępowania organ nie bada przebiegu granicy pomiędzy działkami właściciela sąsiedniej nieruchomości i inwestora. Uprawnienie inwestora do dysponowania gruntem na cele budowlane podlega badaniu na etapie złożenia zgłoszenia" (wyrok z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 110/09).

Mając na uwadze powyższe Wojewoda [...] wskazał, że w niniejszej sprawie inwestorzy, tj. M. K. i J. K., wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem z dnia [...] o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości nr ewid. 74 obręb [...], położonej przy ul. A. w T. do wykonania robót budowlanych, polegających na ociepleniu ściany granicznej i wyprawy tynkarskiej od strony wschodniej budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr ewid. 71 przy ul. A., w T. . Do wniosku inwestorzy dołączyli dwa pisma z dnia [...] i z dnia [...], w których zwrócili się do właściciela działki sąsiedniej nieruchomości z prośbą o pozwolenie na wykonanie koniecznych robót budowlanych polegających na ociepleniu budynku gospodarczego. Ponadto organ II instancji dodał, że z materiału dowodowego wynika, iż brak jest odpowiedzi na powyższe pisma przez właścicieli działki nr ew. 74, obręb [...], położonej przy ul. A. w T. .

Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że do wniosku załączono potwierdzenia nadania ww. pism, mapę na której zaznaczono ścianę do ocieplenia oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] nadającą J. K. pozwolenie na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce ewidencyjnej 71, obręb [...], przy ul. A. w T., pod warunkami:

1) wykonania utwardzenia terenu działki,

2) wykonania ocieplenia ściany granicznej w terminie do [...].

Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że zdaniem organu I instancji wniosek nie zawierał: określenia grubości docieplenia wraz z wyprawą tynkarską, tym samym nie wykazano, że określony rodzaj i zakres robót nie naruszy własności nieruchomości sąsiada oraz wskazania terminu korzystania z sąsiedniej nieruchomości i godzin, w jakich będą wykonywane roboty budowlanego; określenia w formie graficznej granic zajęcia terenu niezbędnego do wykonania robót budowlanych; wskazania sposobu dostarczenia materiałów budowlanych na działkę o nr ew. 74 (określenie terminów i niezbędnego terenu); precyzyjnego określenia zakresu robót budowlanych związanych z wejściem na teren działki sąsiedniej o nr ew. 74 oraz niewyjaśnienia, w jaki sposób będzie ustawione m.in. rusztowanie, z którego będą wykonywane roboty budowlane.

Wobec powyższego, pismem z dnia [...] organ I instancji, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., wezwał inwestorów do usunięcia braków w przedłożonym wniosku, w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu [...] do Starosty [...] wpłynęła odpowiedź inwestora J. K., który wskazał, iż:

- grubość ocieplenia wraz wyprawą tynkarską wyniesie 15 cm, wobec czego zakres robót nie naruszy praw własności na działce nr ew. 74, termin rozpoczęcia robót odbędzie się od [...] do [...], w godzinach od 7.00 do 17.00,

- wszelkie niezbędne materiały do prac będą dostarczane przez działkę nr 71,

- w części, gdzie mieści się garaż na działce o nr ew. 74 rusztowanie będzie drewniane, kotwione do ściany ocieplanego budynku gospodarczego, wchodzące nad garaż i nieopierające się na nim. W pozostałej części będzie rusztowanie systemowe. Rusztowanie zostanie zabezpieczone siatką elewacyjną i zajmie ok. 2 mb przestrzeni (licząc od ściany budynku gospodarczego). Po zakończonych pracach rusztowanie zostanie zdemontowane, a teren uporządkowany. Do pisma inwestor załączył graficzne przedstawienie nieruchomości.

Jednocześnie organ II instancji wskazał, że potrzeba wykonania ocieplenia ściany w ww. budynku wynika ze wspomnianej wcześniej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Nr [...] z dnia [...], znak: [...], którą udzielono pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce o nr ewid. 71, obręb [...], położonej przy ul. A. w T., pod warunkiem wykonania utwardzenia terenu działki i wykonania ocieplenia ściany granicznej w terminie do [...]. Organ II instancji podkreślił przy tym, że w uzasadnieniu ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. stwierdzono, iż w dniu [...] przeprowadzono obowiązkową kontrolę i wskazano, iż inwestycja zrealizowana została na podstawie decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] [...] o pozwoleniu na budowę ww. budynku gospodarczego oraz to, że do wykonania zostały roboty budowlane objęte projektem budowlanym: utwardzenie terenu działki i wykonanie ocieplenia ściany granicznej w terminie do [...] .

Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie ze szkicem sytuacyjnym wykonanym przez uprawnionego geodetę "Inwentaryzacja ocieplenia budynku na nieruchomości ul. A. dz. 71 w T. ", będącym załącznikiem nr 3 do odwołania inwestorów, od nieocieplonego muru ww. budynku do granicy działki A. N. i R. N. pozostaje 15 cm, które to są przeznaczone na ocieplenie ww. ściany.

Nadto organ II instancji zauważył, iż inwestorzy wykazali, iż podjęli się dwukrotnie próby kontaktu z właścicielami nieruchomości sąsiedniej (dz. 74) w celu uzyskania zgody na wejście na przedmiotową nieruchomość, aby wykonać ocieplenie ściany budynku gospodarczego mieszczącego się na działce 71, natomiast próby te były bezskuteczne. Organ II instancji dodał również, iż ocieplenie budynku jest jedną z przesłanek warunkujących inwestorom zgodę na użytkowanie budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce o nr ewid. 71, obręb [...], położonej przy ul. A. w T., wobec czego wykonanie tego obowiązku również musi odbyć się poprzez ocieplenie ściany mieszczącej się w pobliżu granicy z działką nr 74, należącej do A. N. i R. N. .

Uwzględniając powyższe organ II instancji, stwierdził, iż obiekt, na którym inwestorzy chcą wykonać prace budowlane, znajduje się przy granicy działki sąsiedniej, natomiast odległość obiektu od działki sąsiedniej nie jest wystarczająca do przeprowadzenia zaplanowanych i zgodnych z pozwoleniem na budowę prac budowlanych, toteż zachodzi konieczność wejścia na teren sąsiedniej posesji przez inwestora, czyli na nieruchomość należącą do własności A. N. i R. N., mieszczącej się na działce nr 74 położonej przy ul. A. w T. .

Mając następnie na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, obowiązujące przepisy prawa i orzecznictwo sądów administracyjnych, organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji zawartym w uzasadnieniu decyzji, gdyż w jego ocenie wniosek inwestorów potwierdza zaistnienie przesłanek z art. 47 ust. 1 i 2 ustawy Prawo budowlane, tj. zarówno brak udzielenia zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości, jak i uzgodnienia warunków wejścia na sąsiednią nieruchomość oraz potrzebę wykonania robót budowlanych w postaci ocieplenia ściany położonej w zbliżeniu do granicy działki Inwestorów. Ponadto zdaniem organu II instancji, organ I instancji w wezwaniu z dnia [...] jako podstawę prawną zastosował art. 64 § 2 k.p.a., natomiast zastosowanie powiem znaleźć art. 50 § 1 k.p.a.

Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, iż stanowisko organu I instancji zawarte w decyzji Starosty [...] z dnia [...] odmawiającej wydania decyzji orzekającej o niezbędności wejścia przez inwestora odnoszące się do naruszenia prawa własności na działce o nr ew. 74, obręb [...] należącej do A. N. i R. N., należało uznać za niezasadne. W ocenie organu II instancji materiał dowodowy wskazuje, że roboty budowlane i ich konieczność wykonania wynikają m.in. z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. Nr [...] z dnia [...], polegające na dociepleniu ściany budynku gospodarczego usytuowanego na działce inwestorów, do których zobowiązani zostali inwestorzy w ww. decyzji oraz z decyzji Starosty T. nr [...] z dnia [...] [...] o pozwoleniu na budowę ww. budynku gospodarczego. W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniały wszystkie trzy przesłanki wskazane w zaskarżonej decyzji, których wystąpienie determinuje organ administracji architektoniczno - budowlanej do wydania decyzji określonej w art. 47 ustawy Prawo budowlane.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wniósł R. N., zarzucając, iż zaskarżona decyzja jest błędna. Powodem błędu, zdaniem skarżącego, jest złożenie nieprawdziwych danych, dokumentów i oświadczeń w złożonym wniosku do Wydziału Architektury Starostwa T. oraz w odwołaniu złożonym do Wojewody [...]. J. K. stwierdził, iż składał dwukrotnie do skarżącego prośby o wejście na nieruchomość do wykonania prac dotyczących powstającego w granicy działek obiektu. W odniesieniu do powyższego skarżący wskazał, iż na pierwszą prośbę odpowiedzieli negatywnie ze względu na trwające postępowanie dotyczące legalności inwestycji. Na drugą zaś prośbę inwestor otrzymał odpowiedź od pełnomocnika prawnego z Kancelarii Adwokackiej. Skarżący dodał przy tym, że wszelkie dokumenty, pisma w tej sprawie, znajdują się w dokumentacji sprawy prowadzonej przez Wydział Infrastruktury i Rolnictwa Oddział Orzecznictwa [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Dodatkowo skarżący podniósł, iż według przepisów ustawy Prawo budowlane przed złożeniem wniosku inwestor winien wyczerpać możliwość porozumienia sąsiedzkiego. Dowodem może być wstępna zgoda na wejście na ich grunt i na propozycje zawarte w odpowiedzi na drugie pismo od Kancelarii Adwokackiej.

W dalszych motywach skargi skarżący podkreślił, iż na żadnym etapie postępowania dotyczącego wydania decyzji o wejściu, nie otrzymał jako strona żadnych powiadomień, a niepowiadomienie stron występuje tylko w kilku przypadkach nagłych. Dodał przy tym, że informacją o toczącym się jakimkolwiek postępowaniu dotarła do niego w postaci zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy przez organ odwoławczy (do [...]). Nadto skarżący wskazał, iż przebiegło to w ten sposób, że w dniu [...] otrzymał awizo z poczty, w dniu [...] odebrał zawiadomienie. W dniu [...] osobiście zaś zawiózł pismo z protestem i dowodami – dokumentami. Okazało się, że decyzja została już wydana i wysłana.

W ocenie skarżącego, został pozbawiony prawa do uczestnictwa, składania wniosków, dowodów w sprawie, jako strona. W związku z wprowadzeniem organu w błąd, wydano błędną decyzję i trudne do zaakceptowania warunki przebiegu robót.

Ponadto skarżący wskazał na uchylanie się inwestorów od naprawy wcześniejszych szkód i uszkodzeń. Dowodem, w jego ocenie, jest sądowy nakaz zapłaty za uszkodzony obiekt blaszany. Od [...] do dnia wydania nakazu nie udało się od inwestorów uzyskać zwrotu kosztów naprawy. Zdaniem skarżącego, wobec powyższego zachodzi prawdopodobieństwo, iż kolejnych szkód także inwestor nie naprawi.

Jednocześnie skarżący wskazał na swoją otwartą postawę i dodał, że na kilku etapach trwania inwestycji, oboje z żoną byli gotowi do zawarcie ugody. Jednak ze strony inwestora padały warunki nie do przyjęcia. Nawet na obecnym etapie do końca oczekiwali propozycji. Jednak, w ocenie skarżącego, druga strona nie widzi takiej potrzeby.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Jednocześnie podkreślił, że z materiału dowodowego w sprawie bezsprzecznie wynika, iż inwestor podjął próbę skontaktowania się z R. N. i A. N. w kwestii uzyskania zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. A. w T. w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany granicznej i wykonania wyprawy tynkarskiej od strony wschodniej budynku gospodarczego położonego przy ul. A. .

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w pismach przekazanych po wydaniu decyzji Wojewody [...] R. N. wskazał, że odpowiedział na pismo J. K. z dnia [...], w którym jednoznacznie odmówił wejścia inwestorowi na teren własnej nieruchomości położonej przy ul. A. w ., zarzucając, iż inwestycja jest samowolą budowlaną. Organ II instancji, po dokonanej analizie przedstawionych kopii dokumentów, stanowiących załączniki do pism skarżącego, korzystając z portalu internetowego https://emonitoring.poczta-polska.pl/ ustalił, że odpowiedź ta została dostarczona w dniu [...] . Pomimo ww. odmowy inwestorzy pismem z dnia [...] ponownie wystosowali prośbę o udzielenie zgody na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości należącej do R. N. i A. N. położonej przy ul. A. w T., w celu wykonania robót budowlanych polegających na ociepleniu ściany granicznej i wykonania wyprawy tynkarskiej od strony wschodniej budynku gospodarczego położonego przy ul. A., jednocześnie prosząc, aby adresat udzielił odpowiedzi w ciągu 7 dni od otrzymania pisma (skarżący otrzymał pismo w dniu [...]). Odpowiedź na ww. pismo wnieśli Państwo N. i doręczono je w dniu [...], czyli około 2 miesiące po otrzymaniu ww. pisma przez A. N. i R. N. . J. K. i M. K. , składając wniosek w dniu [...] do Starostwa Powiatowego w T. o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej posesji zgodnie z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, nie otrzymali jeszcze odpowiedzi od Państwa N. . Mimo, iż na drugie pismo J. K. i M. K. pełnomocnik Państwa N. wyraził chęć udzielenia zgody na wejście na nieruchomość (dopiero po uzyskaniu wymienionych w piśmie wyjaśnień), to w dniu, w którym inwestorzy złożyli swój wniosek do Starosty, nie posiadali ww. odpowiedzi.

Nadto pismem z dnia [...] zatytułowanym "Skarga – skarga uzupełnienie" skarżący zarzucił organowi administracji, który wydał zaskarżoną decyzję, rażące naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 10 § 1 w związku z art. 78 § 1, art. 79 oraz zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1,4,5 k.p.a., polegające na pozbawieniu prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez brak zawiadomienia o toczącym się postępowaniu, a także przedstawienia fałszywych dowodów przez stronę ubiegającą się o wydanie decyzji. Jak również wydanie decyzji w bardzo szybkim tempie, mimo stwierdzonej zawiłości sprawy i braku udziału drugiej strony oraz nierówne traktowanie stron w postępowaniu, co narusza art. 8 § 1 k.p.a. (zasadę proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania). Skarżący podkreślił przy tym, że naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na treść, zakres i prawidłowość decyzji z tytułu wniesienia przez stronę dowodów. Uzasadniając powyższe stanowisko, skarżący wskazał, że inwestor złożył fałszywe dowody. Wprowadzenie w błąd polegało na nieujawnieniu przez inwestora J. K. całej korespondencji dotyczącej zgody na wejście. Zdaniem skarżącego dowody wskazane we wniosku oraz w odwołaniu inwestora dotyczące braku odpowiedzi sąsiadów są fałszywe (art. 145 § 1 pkt 1, 4, 5 k.p.a.).

Skarżący wskazał, że inwestor zwrócił się z prośbą o zgodę pismem z dnia [...] i otrzymał odpowiedź (odmowną z powodu trwającego postępowania) oraz pismem z dnia [...] i otrzymał odpowiedź od ich pełnomocnika z wstępną zgodą oraz prośbą o przedstawienie warunków wejścia. Zdaniem skarżącego, inwestor dokonał oszustwa w postaci oświadczenia, że na swoje prośby nie otrzymał odpowiedzi, w tym zwłaszcza odpowiedzi na drugie pismo, w której otrzymał wstępną zgodę na wejście na grunt.

Na rozprawie w dniu 21 lutego 2019 roku skarżący podtrzymał skargę i oświadczył, że doszło do wybudowania ściany granicznej i jej otynkowania przez inwestorów. Ponadto wniósł o zwrot od organu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w sposób określony w powołanych przepisach, co uzasadnia ich uchylenie w całości.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "ustawa Prawo budowlane". Zgodnie z art. 47 ust. 1 tej ustawy, jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu. Natomiast stosownie do ust. 2 przywołanego artykułu, w razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej – na wniosek inwestora – w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ administracji architektoniczno - budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.

W rozpatrywanej sprawie za zasadnością zastosowania art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane bezspornie przemawia charakter robót budowlanych i ich wykonanie jako przesłanka warunkująca zgodę na użytkowanie budynku oraz usytuowanie przedmiotowego obiektu przy granicy z nieruchomością sąsiednią - i w tym zakresie Sąd nie dopatrzył się uchybień po stronie organu odwoławczego - to jednak w sprawie naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego, w tym niektóre ze stwierdzonych naruszeń stanowiły wadę wznowienia postępowania, inne zaś miały istotny wpływ na wynik kontrolowanej przez Sąd sprawy. W konsekwencji przesądziły one o konieczności uchylenia w całości zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], jak i decyzji Starosty T. z dnia [...], znak: [...]. Ta ostatnia bowiem obarczona była wadą wznowienia postępowania, a przy wystąpieniu tego rodzaju wad postępowania Sąd nie bada ewentualnego wpływu na wynik sprawy, jak ma to miejsce w przypadku pozostałych naruszeń przepisów postępowania.

Bez znaczenia dla powyższej oceny Sądu pozostaje przy tym fakt, iż odmowna dla J. i M. K. decyzja organu I instancji była decyzją korzystną dla skarżącego i jego żony, przeprowadzenie bowiem postępowania zakończonego jej wydaniem nastąpiło z całkowitym ich pominięciem jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej. Zauważyć przy tym należy, że decyzja ta, jako rozstrzygnięcie o charakterze odmownym, w żadnej mierze nie przesądza o zawężeniu kręgu stron postępowania tylko do wnioskodawców. Wszakże złożony wniosek w trybie art. 47 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wszczyna w sprawie postępowanie administracyjne, o którym powinni zostać zawiadomieni właściciele nieruchomości sąsiedniej, ponieważ mają interes prawny w sprawie, której przedmiotem jest rozstrzygnięcie kwestii niezbędności wejścia na nieruchomość stanowiącą ich własność. Tymczasem, jak wynika z oświadczeń skarżącego, o toczącym się postępowaniu dowiedział się dopiero wraz z doręczeniem mu przez organ odwoławczy zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. Ustalenia te bezspornie dowodzą zatem, że organ I instancji nie dopełnił ciążących na nim z mocy art. 61 § 4 k.p.a. obowiązków zawiadomienia wszystkich stron postępowania o toczącym się postępowaniu, w następstwie zaś tego uchybienia nie zapewnił wszystkim stronom czynnego udziału i nie doręczył im także decyzji kończącej postępowanie pierwszoinstancyjne. Natomiast organ II instancji wprawdzie uznał za stronę wspomnianych właścicieli nieruchomości sąsiedniej, to jednak przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie umożliwił tymże stronom postępowania wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, naruszając tym samym dyspozycję art. 10 § 1 k.p.a.

Stwierdzone uchybienia, jak już wskazano powyżej, dowodzą, że wydana przez organ I instancji decyzja dotknięta była wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 28 i art. 61 § 4 k.p.a. Natomiast decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a. i niewątpliwie miało ono wpływ na wynik sprawy. Ponadto uwadze organu odwoławczego umknął fakt, iż na etapie postępowania odwoławczego wnioskodawcom doręczone zostało pismo skarżącego i jego żony wyrażające wstępną zgodę na wejście na teren ich nieruchomości. Niewątpliwie umożliwienie wypowiedzenia się skarżącemu przed wydaniem decyzji pozwoliłoby organowi dostrzec także i tę okoliczność, mającą zasadnicze znaczenie dla prawidłowości podjętej w sprawie decyzji.

Przyjmując powyższe stanowisko w kontrolowanej sprawie, Sąd w składzie niniejszym podziela w pełni pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 4 listopada 2016 roku, sygn. akt II OSK 198/15, iż "w odniesieniu do kwestii decyzji o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości brak jest rozwiązań szczególnych w kwestii legitymacji strony, a więc w tym zakresie ma zastosowanie przepis art. 28 k.p.a., który definiuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym, a jest nim każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" (LEX nr 2190748).

Na kanwie powyższych rozważań należało stwierdzić, iż organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu, zgodnie ze standardami przyjętymi w regulacjach art. 10 i art. 61 § 4 zw. z art. 28 k.p.a. Nie ustaliły również wszystkich niezbędnych okoliczności dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia, co przesądza o naruszeniu przepisów art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, ponownie rozpoznając sprawę organ powinien przeprowadzić prawidłowe postępowanie wyjaśniające i ocenić cały materiał dowodowy, w tym zwłaszcza uwzględnić w swych ustaleniach wskazywany przez skarżącego fakt udzielenia wstępnej zgody na wejście na teren nieruchomości sąsiedniej, ujawniony na etapie postępowania odwoławczego, zgodnie z zawartymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami. Powyższe nie przesądza oczywiście o ostatecznej konkluzji organu w sprawie wniosku o wydanie decyzji o niezbędności wejścia na teren nieruchomości sąsiedniej w celu wykonania robót budowlanych. Obowiązkiem organu jest bowiem wydanie rozstrzygnięcia stosowanie do poczynionych w sprawie ustaleń i przepisów znajdujących w niej zastosowanie, w sposób odpowiadający regulacji zawartej w art. 153 p.p.s.a.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W kwestii kosztów Sąd orzekł, jak w pkt 2 sentencji wyroku, na podstawie art.200 zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

rp