Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 436/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2019-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 41 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 704
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności składkowych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (KRUS) decyzją

z [...]2018 r. nr [...]odmówił W. S. umorzenia skałdki na ubezpieczenie społeczne rolników za III kwartał 2018 r., w tym na ubezpieczenie wypadkowe, chorobowe i macierzyńskie w kwocie [...] zł oraz na ubezpieczenie emerytalno-rentowe w kwocie [...] zł.

Organ ustalił, że W. S. zwrócił się o umorzenie składki na ubezpieczenie społeczne rolników za III kw. 2018 r. Podanie uzasadnił bardzo trudną sytuacją finansową, spowodowaną stratami poniesionymi w wyniku suszy zaistniałej w gospodarstwie rolnym w 2018 r. Z wniosku wynika, że straty dotknęły uprawy na areale 4,31 ha fiz., obniżając w około 60% plon ziemniaków wczesnych na obszarze 1,07 ha, obniżając w 50% plon prosa na obszarze 1,20 ha, obniżając w 40% plon pszenicy jarej na obszarze 0,80 ha, obniżając w 20% plon pszenicy ozimej na obszarze 1,24 ha. Wnioskodawca z powodu braku informacji nie zgłosił powyższego zdarzenia do urzędu gminy, w związku z czym stracił możliwość ubiegania się

o wsparcie z ARiMR i pozostał bez żadnej pomocy. Jedynym źródłem utrzymania

4-osobowej rodziny jest gospodarstwo rolne, natomiast dodatkowym obciążeniem finansowym są wydatki na edukacją dzieci. Do wniosku załączono oświadczenie

o nie otrzymaniu pomocy de minimis. Przedłożono także nakaz płatniczy z terenu gm. O., decyzję Agencji z [...] 2018 r. w sprawie przyznania płatności

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, dokumenty medyczne A. S. i wnioskodawcy, zaświadczenie dotyczące S. S. wydane przez Wydział Mechaniczny Politechniki Lubelskiej, dowód wpłaty wydany przez SKOK J., faktura wydana przez PGKiM oraz rachunki wydane przez PGE.

Organ 8 października 2018 r. przeprowadził wywiad w gospodarstwie rolnika. Ustalono, że wnioskodawca zamieszkuje wspólnie z żoną A. i córką K.

w murowanym parterowym domu krytym dachówką, natomiast córka S. S. jest studentką Wydziału Mechanicznego Politechniki Lubelskiej. Budynek mieszkalny składający się z pokoju, kuchni wyposażony jest w bieżącą wodę, łazienka jest w stanie surowym do remontu. Jego stan został oceniony jako średni. Zabudowania gospodarcze stanowią: stodoła drewniana kryta dachówką oraz szopa drewniana kryta dachówką w stanie średnim. Rolnik posiada ciągnik URSUS C-350

i podstawowy sprzęt do uprawy roli (pług, brony, opryskiwacz). Aktualnie rolnik prowadzi gospodarstwo rolne o pow. 4,91 ha fizycznych co stanowi 7,4090 ha przeliczeniowych. Na powyższym obszarze uprawiane są ziemniaki wczesne

(1,07 ha fiz.), proso (1,20 ha fiz.), pszenica jara (0,80 ha fiz.), pszenica ozima

(1,24 ha fiz.), zaś pozostały obszar 0,27 ha fiz. stanowi łąka i około 0,33 ha fiz. znajduje się pod budynkami. W gospodarstwie rolnym nie jest prowadzona produkcja zwierzęca. Jedynym źródłem utrzymania rodziny wnioskodawcy są zyski uzyskane

z prowadzenia działalności rolniczej. Według oświadczenia rolnika dochód wyniósł

w rozliczeniu rocznym około [...] zł. Dodatkowo otrzymuje dopłaty bezpośrednie

z ARiMR, które zgodnie z załączoną dokumentacją za 2017 r. wyniosły [...] zł.

Z pomocy opieki społecznej rodzina korzysta formie zasiłku rodzinnego w kwocie

[...] zł miesięcznie oraz refundacji dojazdów dziecka do szkoły w formie biletów miesięcznych w kwocie [...] zł za miesiąc. Z kolei miesięczne wydatki na niezbędne potrzeby bytowe rodziny wynoszą około [...] zł. z czego na leki przeznaczana jest kwota około [...] zł miesięcznie. Organ ustalił ponadto, że A. S. od 5 lat choruje na astmę oraz serce, natomiast wnioskodawca od około 20 lat choruje na cukrzycę oraz leczy się na astmę oskrzelową oraz neurologicznie. Dodatkowym obciążeniem budżetu rodziny jest ratalna spłata kredytu w banku SKOK w wysokości [...] zł, tj. po [...] zł miesięcznie.

Rolnik został zapoznany z treścią protokołu z wizytacji oraz pouczony o prawie zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją oraz zgłoszenia ewentualnych żądań lub zastrzeżeń. Wnioskodawca nie skorzystał z powyższego prawa.

Organ wskazał, że aktualnie wnioskodawca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako płatnik od 20 grudnia 2017 r. do nadal, zaś A. S. aktualnie podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników z mocy ustawy jako małżonka rolnika od 17 czerwca 1998 r. W okresie podlegania ubezpieczeniu składki na to ubezpieczenie regulowane były w miarę terminowo.

W 2018 r. zarówno rolnik, jak i jego małżonka nie korzystali ze świadczeń krótkoterminowych KRUS.

Organ nie znalazł podstaw do zastosowania tak daleko idącej ulgi jak umorzenie należności. Stwierdził, że co prawda aktualnie wnioskodawca wspólnie

z żoną utrzymują się jedynie z gospodarstwa rolnego, które z racji na jego profil nie przynosi zbyt dużych dochodów, z których znaczna część przeznaczona jest na bieżące wydatki. Wydatki takie są jednak ponoszone przez każdego rolnika i nie mogą być brane za podstawę do udzielenia żądanej ulgi. W ocenie organu koszty ponoszone na edukację dzieci, też nie stanowią podstawy do zastosowania tak daleko idącej pomocy. Organ wziął ponadto pod uwagę fakt, że argument dotyczący zniszczenia części plonów upraw nie znalazł potwierdzenia w postaci stosownej dokumentacji, co przemawia za odmownym rozpatrzeniem podania. Argument dotyczący spłaty posiadanego zadłużenia z tytułu zaciągniętego w banku kredytu, również nie daje podstaw do udzielenia pomocy finansowej ze strony Kasy. Decyzja o zaciągnięciu kredytów jest indywidualną, dobrowolną decyzją każdego kredytobiorcy, który przed jej podjęciem winien przeanalizować swoje możliwości finansowe i brać pod uwagę wszystkie związane z tą decyzją ryzyka. Z kolei

w przypadku utrzymywania się dolegliwości chorobowych małżonkowie mogą ubiegać się w przyszłości o zasiłek chorobowy, leczenie sanatoryjne,

a w ostateczności świadczenie rentowe. Organ stwierdził ponadto, że z uwagi na brak udokumentowania wysokości ponoszonych kosztów z tytułu leczenia i zakupu leków, trudno jest jednoznacznie stwierdzić, że koszty ponoszone na leczenie

w znacznym stopniu uniemożliwiają rolnikowi wywiązanie się ze zobowiązań wobec KRUS. Zdaniem organu skromne warunki mieszkaniowe oraz konieczność przeprowadzenia niezbędnych remontów w domu, również nie może być brany jako argument przemawiający za umorzeniem.

Organ zaproponował wnioskodawcy uregulowanie składki na ubezpieczenie społeczne rolników za III kw. 2018 r. w formie układu ratalnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Prezes KRUS wskazał art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1408/2013 z 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym, które jako podstawę do umorzenia wskazują zaistnienie przejściowo trudnej sytuacji oraz art. 41 a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Na powyższą decyzję W. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o pozytywne rozpatrzenie skargi. Podając informacje dotyczące sytuacji materialnej, rodzinnej, zdrowotnej przywołane już w toku postępowania, podsumował, że tegoroczne straty w plonach spowodowały, iż obecna finasowa sytuacja rodziny jest bardzo trudna. Ogranicza regulowanie wszystkich zobowiązań, edukację córek, utrzymanie domu i leczenie.

Stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(j.t. 2016.718 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Stosownie do art. 41 a ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2015 r. poz. 704, z zm.) dalej ,,u.s.r.", organ może umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych jego ważnym interesem, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno - rentowego i składkowego. Zapis powyższy oznacza, że organ przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu rozstrzygnięcia korzysta ze swobody uznania administracyjnego, i ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, jego możliwości płatniczych uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), następnie jego oceny (art. 80 k.p.a.) zaś decyzja winna spełniać wymogi określone w art. 107 § 1 k.p.a. Podkreślić należy, że organ działa w ramach uznania dopiero na etapie, gdy uzna, iż w sprawie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 41 a ust 1 u.s.r., gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. W przypadku decyzji uznaniowych jej uzasadnienie ma szczególne znaczenie dla oceny prawidłowości rozstrzygnięcia. Szczególnie negatywne rozstrzygnięcie dotyczące umorzenia należności powinno być przekonywująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone

i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Decyzje w przedmiocie ulg, jako decyzje uznaniowe, podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji państwowej wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji o odmowie umorzenia zaległości podatkowych mają swoje uzasadnienie w zebranym w sprawie materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach, zaś wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne (zob. wyrok NSA,

sygn. akt I SA/Gd 1507/00). Decyzja uznaniowa może być przez Sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny przekraczając zasadę swobodnej oceny dowodów, oceniając materiał dowodowy wbrew zasadom logiki

i doświadczenia życiowego.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że proces decyzyjny organu został przeprowadzony wadliwie, gdyż nie spełnił powyższych wymagań. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie został rozpatrzony i oceniony z naruszeniem zasady określonej w art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Ostatecznie zaskarżone rozstrzygnięcie nie jest logiczną konsekwencją materiału procesowego zgromadzonego w sprawie.

Skarżący wnioskując o umorzenie należności powoływał się na bardzo trudną sytuację materialną, która to okoliczność co do zasady może uzasadniać umorzenie należności. Swoją sytuację materialną uzasadnił, stratami poniesionymi w wyniku suszy zaistniałej w gospodarstwie rolnym w 2018 r., jedynego źródła utrzymania 4-ro osobowej rodziny.

Zakres postępowania dowodowego zainicjowanego wnioskiem skarżącego o umorzenie, wyznacza przepis prawa materialnego tj. art. 41 a ust 1 pkt 2 u.s.r.

W świetle ww. przepisu, organ jest zobowiązany ustalić przesłankę ważnego interesu zainteresowanego oraz przesłankę stanu finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego.

Postępowanie w niniejszej sprawie w zakresie ustalenia obu przesłanek zostało przeprowadzone z naruszeniem zasad określonych w przepisach art. 7,

art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Sąd stwierdza, że ważny interes zainteresowanego w umorzeniu należności ze względu na trudną sytuację ubezpieczonego istnieje wtedy, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty należności i jego sytuacją materialną istnieje związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego rodzinę, ich podstawowych potrzeb życiowych. Tak też się dzieje w tej sprawie, ponieważ wbrew stanowisku Prezesa KRUS wynikająca z akt sprawy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego oraz jego żony A.S. daje podstawy do przyjęcia, że zachodzi określona w

art. 41 a ust 1 pkt 2 u.s.r. przesłanka umorzenia - ważnego interesu zainteresowanego. Uzasadniając odmowę umorzenia należności składkowych, organ odwołał się do faktów obrazujących sytuację materialną i zdrowotną zobowiązanego, wiedzę co do których uzyskał z dowodów zgromadzonych w sprawie. Zatem należy przyjąć, że przedmiotem swoich ustaleń i oceny uczynił ewentualne ziszczenie się pierwszej z przesłanek umorzenia tj. ważnego interesu zobowiązanego. Jednakże Prezes KRUS, po analizie materiału dowodowego nie znalazł podstaw do zastosowania tak daleko idącej ulgi jak umorzenie należności.

W ocenie Sądu istnieją w stanie faktycznym sprawy podstawy by przyjąć, że sytuacja skarżącego jest wyjątkowo trudna, stwarza zagrożenie jego bytu i zdrowia skarżącego oraz członków rodziny. Wyprowadzone przez organ wnioski co do niezaistnienia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego nie są prawidłowe, ponieważ nie mają odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Wskutek błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, dokonanego przez organ, wnioski z tej oceny pozostają w sprzeczności z faktami wynikającymi z dowodów dotyczącymi sytuacji materialnej, rodzinnej oraz zdrowotnej skarżącego i jego żony.

Zdaniem Sądu, fakty wynikające z dokumentów dostarczonych przez skarżącego oraz z przeprowadzonego 8 października 2018 r. wywiadu w gospodarstwie rolnika, wskazują na ziszczenie się przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. Sytuacja materialna skarżącego, którą należy wziąć pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku, jako okoliczność mieszcząca się w ramach pierwszej z przesłanek umorzenia, jest bardzo trudna. O takiej sytuacji materialnej skarżącego, świadczą następujące fakty: jedynym źródłem utrzymania dla 4-ro osobowej rodziny jest gospodarstwo rolne o pow. 4,91 ha, w którym prowadzona jest uprawa roślinna, o rocznym dochodzie 25 000 zł; w gospodarstwie tym w 2018 r. wystąpiła susza powodująca straty w uprawie na areale 4,31 ha fiz., obniżając: w około 60% plon ziemniaków wczesnych na obszarze 1,07 ha, w 50% plon prosa na obszarze 1,20 ha, w 40% plon pszenicy jarej na obszarze 0,80 ha, w 20% plon pszenicy ozimej na obszarze 1,24 ha. Fakty te powołał skarżący powołał we wniosku. Zaś wiarygodność opisanej we wniosku sytuacji u W. S. potwierdził sołtys miejscowości B. Gminy O.. Oświadczenie tej treści znajduje się w piśmie – wniosku o umorzenie. Zdaniem Sądu nie można bagatelizować tej informacji, która powinna zostać oceniona jako ta, która dokumentuje występującą w gospodarstwie skarżącego suszę znacznie obniżającą jego jedyny dochód przeznaczany na potrzeby rodziny. Bezsporne jest, że skarżący nie zgłosił suszy do Urzędu Gminy O. i nie posiada protokołu zniszczeń, a także iż jego uprawy nie były ubezpieczone. Stąd też oczywisty brak dokumentów, którymi W. S., mógł według organu, udowodnić suszę. Niewątpliwie wystąpienie suszy o znacznych rozmiarach w 2018 r., potwierdzonej przez sołtysa B., pogorszyło radykalnie sytuację skarżącego i mogło obiektywnie zagrozić możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb jemu osobiście oraz członkom jego rodziny w 2018 r. Skarżący ma na utrzymaniu córkę K. uczącą się w klasie materialnej oraz córkę S. - studentką Wydziału Mechanicznego Politechniki Lubelskiej. Brak podstaw aby zakwestionować wysokość oraz celowość wskazanych przez stronę do protokołu z wizytacji wydatków ([...] zł miesięcznie). Nawet jeżeli skarżący nie udokumentował wysokości wydatków na leczenie ([...] zł) to nie oznacza, że ich nie ponosi. Analiza dokumentacji medycznej małżonków S. wskazuje, że są oni obydwoje poważnie chorzy i leczą się od wielu lat. Podana przez skarżącego kwota leczenia, nie może być uznana za wygórowaną w sytuacji tak poważnych schorzeń

i powinna być uznana przez Prezesa KRUS jako wydatek udowodniony. W świetle faktów dotyczących sytuacji zdrowotnej małż. S., wynikających z zaświadczeń lekarskich, naturalną i logiczną konsekwencją powinien być zakupu leków. Takiej oceny spornego wydatku nie może zmienić okoliczność podlegania przez skarżącego i jego żonę, ubezpieczeniu i możliwości korzystać z leczenia sanatoryjnego. Te dwie sytuacje są niezależne od siebie. Argumentacja organu jest zatem nietrafiona jak i ta, że każdy ponosi wydatki na utrzymanie i na naukę dzieci. Organ nie zauważa, że w wyjątkowej sytuacji, jak ta w której skarżący się znalazł w 2018 r., powstała obiektywna niemożność zapłaty przez niego spornych składek.

W przeciwnym wypadku, zapłata składek za III kw. 2018 r., spowodowałaby obiektywnie niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb skarżącego oraz jego rodziny. Okoliczność, że skarżący utrzymuje siebie, żonę i dwie uczące się córki, jedynie z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego o pow. 4,91 ha, dotkniętego w 2018 r. suszą, powinna zostać obiektywnie uwzględniona jako przejaw ziszczenia się przesłanki ważnego interesu zainteresowanego.

Oceny tej nie zmienia fakt uzyskania przez skarżącego jednorazowej dopłaty do gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł, zasiłku rodzinnego w kwocie [...] zł miesięcznie oraz refundacji dojazdów dziecka do szkoły w formie biletów miesięcznych w kwocie [...] zł za miesiąc. Organ nie dopytał się skarżącego w jakim celu skorzystał on z kredytu w banku SKOK w wysokości [...] zł, który spłaca po [...] zł miesięcznie. Ograniczając się do arbitralnego stwierdzenia, że zaciągnięcie kredytu nie daje podstaw do udzielenia pomocy finansowej ze strony Kasy.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ stosownie do wymogów

art. 77 § 1 k.p.a. nie rozpatrzył wszechstronnie materiału dowodowego i nie dokonał jego oceny zgodnie z art. 80 k.p.a., w zakresie ziszczenia się pierwszej z wyżej omówionej przesłanki ważnego interesu zainteresowanego.

W ocenie Sądu, doszło także do naruszenia przepisów postępowania w zakresie ustalenia drugiej koniecznej przesłanki umorzenia, jaką stosownie do

art. 41 a ust. 1 pkt 2 u.s.r., jest stan finansów funduszów emerytalno - rentowego

i składkowego. Prezes KRUS odmawiając umorzenia należnych składek za III kw. 2018 r. w ogóle nie odniósł się do drugiej przesłanki przyjmowanej jako interes społeczny.

Tytułem wstępu do rozważań dotyczących przesłanki interesu społecznego wskazać należy, że wszelkie ulgi w spłacie zobowiązań mają charakter odstępstwa od powszechności wnoszenia składek na ubezpieczenie rolnicze i niewątpliwie powinny być interpretowane ściśle. Podkreślić jednak należy, że wykładnia taka nie może być sprzeczna z ratio legis przepisu i przekreślać celu jaki prawodawca chciał dzięki niemu osiągnąć. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników przewidująca w art. 41a określone ulgi ma za zadanie spełnienie określonych celów społecznych czy ekonomicznych, uznawanych przez społeczeństwo za pożądane. Prawodawca nie może jednak przewidzieć wszystkich możliwych sytuacji, które mogą się zrealizować i to wówczas rolą organu, jest taka wykładnia przepisów w odniesieniu do zaistniałego stanu faktycznego tak, aby uwzględniała jego cele i założenia. Ograniczanie uprawnień do ulg naruszałoby zasadę równości, która nie może odnosić się tylko do ponoszenia obciążeń publicznoprawnych, ale także do równego dostępu do preferencji w zakresie przyznawania ulg. Zakresem rozważań organu powinien zostać objęty nie tylko sensu stricte aspekt finansowy funduszów, ale również takie zasady, jak sprawiedliwość czy zaufanie zainteresowanego do organów państwa. Podstawą odmowy umorzenia należności, nie może być ponadto powszechnie przyjmowane przez organ stanowisko, że w interesie społecznym leży zapewnienie środków finansowych tych funduszy na poziomie gwarantującym płynną wypłatę świadczeń i każde umorzenie zaległych należności obciążające stan finansów funduszy Kasy jest sprzeczne z interesem społecznym ubezpieczonych. Chodzi jednak o to, by wskutek dochodzenia takich zaległości, Państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia (por. wyroki NSA: z dnia 10 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3139/13;

z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt I FSK 1026/06; publ. CBOSA). Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu społecznego (dochodzenie należności, a jeżeli tak to w jakim trybie w sytuacji majątkowej i osobistej w jakiej znalazł się skarżący oraz przy ponoszeniu jakich kosztów związanych z egzekwowaniem należności, czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości organ uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II FSK 1351/11; publ. CBOSA). Tak właśnie w ocenie Sądu należy postrzegać przesłankę interesu społecznego, określoną w art. 41a ust. 1 u.s.r. jako stan finansów funduszów. Uwzględnienie istnienia przesłanki interesu społecznego

i rzetelne procedowanie co do wniosku zobowiązanego nie może być postrzegane jako "akt łaski", ale musi być efektem rzetelnej oceny, co w ustalonych realiach stanu faktycznego będzie z punktu widzenia społecznego korzystniejsze: zastosowanie ulgi, czy też odmowa uwzględnienia żądania strony.

Powyższe zdaniem Sądu samo w sobie nie wskazuje jednak na nadrzędność tak rozumianego stanu finansów funduszów, który stałby na przeszkodzie uwzględnienia wniosku o umorzenie należności w kwocie 798 zł, w sytuacji gdy po stronie skarżącego brak jest w 2018 r. wystarczającego dochodu mogącego uczynić zapłatę tej kwoty za realnie możliwą. Prawodawca w art. 41a ust. 1 pkt 2 u.s.r. przewidział dla szczególnych przypadków, a bezspornie taki występuje w rozpoznawanej sprawie, możliwość umorzenia należności, przyznając priorytet sytuacji zobowiązanego. W tym przypadku, sytuacja materialna skarżącego wymaga bardziej szczegółowego rozważenia w kontekście wartości składających się na przesłankę stanu finansów funduszów, którą niewątpliwie uznać należy za interes społeczny. Zdaniem Sądu takie rozumienie przesłanki stanu finansów funduszów, jakie prezentuje Sąd w uzasadnieniu wydanego wyroku, jest prawidłowe ponieważ nie może zamykać się wyłącznie w sytuacji jaki w danym roku kalendarzowym wystąpił bilans w stanie środków. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15 i posiłkując się tym wyrokiem uważa, że bywają takie sytuacje, w których już sam rachunek ekonomiczny przemawia za udzieleniem ulgi np. nie ma możliwości ściągnięcia należności w pełnej wysokości, a sytuacja ekonomiczna i zdrowotna zobowiązanego wyklucza możliwość radykalnej poprawy jego sytuacji finansowej w dającym przewidzieć się okresie. W ocenie Sądu taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Trudno bowiem przewidzieć poprawę sytuacji majątkowej skarżącego aż do zbiorów w 2019 r., a zatem nie w najbliższym czasie. Niewątpliwie do rozważenia jest powyższa okoliczność przy ocenie sytuacji majątkowej skarżącego.

Prezes KRUS prawidłowo rozstrzygając sprawę, musi mieć jednak na uwadze to, że na dzień wydania decyzji ustala fakt spełnienia dwóch przesłanek, o których mowa w art. 41a ust. 1 pkt 2 u.s.r. Zobowiązany jest zatem uwzględnić okoliczność, że skarżący utrzymuje się jedynie z gospodarstwa rolnego o pow. 4,91 ha, które jak ocenia organ, z racji na jego profil nie przynosi zbyt dużych dochodów. Przy czym bezspornie znaczna cześć tych dochodów przeznaczona jest na potrzeby związane z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, które w pierwszej kolejności muszą być zaspokajane.

Tym samym na dzień wydania decyzji, w istocie to hipotetyczne są rozważania organu o braku podstaw do udzielenia ulgi skoro pierwsza przesłanka została błędnie oceniona co do jej zaistnienia, zaś druga przesłanka umorzenia nie była w ogóle przedmiotem ustalenia i oceny w tym postępowaniu.Takich rozważań zabrakło w zaskarżonej decyzji.

W konsekwencji błędnego procedowania organ nie ustalił w sposób rzetelny czy w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki ważnego interesu zainteresowanego

i stanu finansów funduszów, czym naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ rozważy wszechstronnie zebrany materiał dowodowy w kontekście zaprezentowanej wyżej wykładni przesłanki ważnego interesu zainteresowanego. Ponadto dokona ustaleń w zakresie zaistnienia drugiej przesłanki umorzenia - stanu finansów funduszów emerytalno - rentowego

i składkowego (interesu społecznego), z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni tej przesłanki. Następnie wynik swoich ustaleń i oceny przedstawi w uzasadnieniu decyzji spełniającej wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji, w tak prawidłowo ustalonym stanie faktycznym, wypowie się czy określone w art. 41 a ust. 1 pkt 2 u.s.r. przesłanki zostały spełnione, a jeżeli tak to czy taka okoliczność przemawia za zastosowaniem wobec skarżącego ulgi w postaci umorzenia kwoty 798 zł.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. orzeczono jak w sentencji wyroku.