Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1169/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 i ust. 3, art. 7 ust. 7
journal: Dz.U. 2014 poz 1204
law: Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych - tekst jednolity.
article: par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1140
law: Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami  abonamentowymi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi M. M. i M. M. na decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie odbiorników telewizyjnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], Minister Infrastruktury i Budownictwa (dalej: Minister) , działając na podstawie art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1204 z późn. zm., dalej: ustawa o abonamencie) oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...]i [...]prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej (dalej: skarżący, strona skarżąca), od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...], nakazującej stronie skarżącej rejestrację używanych 51 odbiorników telewizyjnych (pkt 1) oraz ustalającej opłatę w kwocie 34.731 zł (pkt 2) – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej pkt 1 i nakazał rejestrację 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz utrzymał pkt 2 decyzji (dotyczący ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych).

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] maja 2016 r. przeprowadzona została kontrola wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w obiekcie pod adresem [...] zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej. Kontrola została przeprowadzona w obecności [...]- pracownika. W trakcie kontroli ujawniono w obiekcie 56 odbiorników telewizyjnych. Stwierdzono, że do odbiorników doprowadzone są: "dekodery wbudowane w odbiorniki". Ustalono, że 56 odbiorników TV jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jednocześnie, na podstawie ustnego oświadczenia [...], ustalono, że okres używania przedmiotowych odbiorników wynosi "od jednego roku".

[...]odmówiła podpisania protokołu kontroli z powodu braku upoważnienia do podpisywania dokumentów.

Ponadto do protokołu kontroli załączono oświadczenie [...], opatrzone datą [...] maja 2016 r., w którym wskazała, iż wspomniane wyżej 56 odbiorników telewizyjnych, które znajdowały się w obiekcie prowadzonym przez skarżących, są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jednocześnie, w oświadczeniu tym stwierdzono, że uruchomienie owych odbiorników telewizyjnych, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu, nie jest możliwe z uwagi na fakt, iż pokoje hotelowe są zajęte przez gości.

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. organ I instancji powiadomił stronę skarżącą o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników TV. Skarżący nie zajęli stanowiska.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. opisaną decyzją z [...] stycznia 2017 r., działając na podstawie oraz art. 7 ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych i § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013r., poz. 1140, dalej: rozporządzenie z 10 września 2013 r.) oraz art. 104 k.p.a., nakazał stronie skarżącej rejestrację używanych 51 odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie 51 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 34.731 zł, wyznaczając termin 14 dni na uiszczenie owej opłaty.

Strona skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji. Zarzuciła naruszenie

art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 61 § 1 i 4 k.p.a. poprzez zebranie materiału dowodowego przed wszczęciem postępowania administracyjnego i zawiadomieniem strony o jego wszczęciu. W takiej sytuacji zebrany materiał dowodowy nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych wydanej decyzji. Strona też nie była zawiadamiana o kolejnych etapach postępowania, co uniemożliwiało skarżącym wypowiedzenie się odnośnie prowadzonego postępowania.

Przywołaną na wstępie decyzją z [...] marca 2017 r. Minister uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w części dotyczącej pkt 1 i nakazał rejestrację 6 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz utrzymał pkt 2 decyzji (dotyczący ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych).

W uzasadnieniu orzeczenia organ, odwołując się do art. 2 ust. 1, 2, 4 i 5 ustawy o abonamencie, wyjaśnił zasady uiszczania opłat abonamentowych oraz omówił przebieg postępowania w sprawie. Wyjaśnił również, że okoliczność używania w kontrolowanym obiekcie 56 odbiorników telewizyjnych została ustalona podczas kontroli i na podstawie oświadczenia uczestniczącej w kontroli [...].

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7, 8, 10 § 1, 61 § 1 i 4 k.p.a., Minister stwierdził, że organ nie miał obowiązku powiadamiania strony o terminie przeprowadzenia kontroli, gdyż obowiązek taki nie wynika z ustawy, a przy tym byłby sprzeczny z istotą kontroli mającej wykazać, czy kontrolowany przestrzega ustawowych obowiązków w zakresie rejestracji odbiorników i ponoszenia opłat abonamentowych. Natomiast w postępowaniu administracyjnym strona otrzymała kopie dokumentów sporządzonych podczas kontroli, została powiadomiona o jego wszczęciu, prawie do wypowiedzenia się i zgłoszenia żądań. Strona skarżąca zaś nie wykazała, aby wyżej opisane jej uprawnienia zostały naruszone przez organ i jaki miałoby to wpływ na wynik sprawy. Ponadto nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia kontroli.

Nie miał też uzasadnienia zarzut naruszenia art. 8, art. 10 § 1, art. 79 § 1

i art. 81 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o kolejnych etapach postępowania. Organ miał się jedynie ograniczyć do wysłania zawiadomienia. W ocenie Ministra skarżący, będąc poinformowani o prawie czynnego udziału, nie skorzystali z tego uprawnienia, przerzucając ciężar dowodzenia na organ. Kontrola została przeprowadzona prawidłowo, zgodnie z ustawą o abonamencie. Do obserwacji kontrolerów nie ma zastosowania art. 85 k.p.a. dotyczący oględzin, a w rezultacie – art. 79 k.p.a. Celem kontroli jest jednie ustalenie czy w lokalu są używane niezarejestrowane odbiorniki. Do przeprowadzenia kontroli nie mają zastosowania reguły z k.p.a. Wyniki kontroli podlegają ocenie dopiero w trakcie postępowania administracyjnego i mają zastosowanie wówczas art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Dlatego i w tym kontekście nie jest zasadny zarzut naruszenia obowiązku zapewnienia stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu. Strona w żaden sposób nie dążyła do obalenia wyników kontroli, nie przedstawiając jakichkolwiek dowodów.

Minister nie zgodził się z argumentem, jakoby doszło do naruszenia art. 77

i nast. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej

(Dz. U. z 2016 r., poz. 1829 z późn. zm., dalej: u.s.d.g.). Zauważył, ze uregulowania zawarte w ustawie o abonamencie, szczególnie jej art. 7, nie odnoszą się do kontroli działalności gospodarczej, której to właśnie dotyczą powołane przez skarżących przepisy. Dlatego nie ma obowiązku, aby uczestniczyły w kontroli osoby uprawnione do reprezentowania strony. Organ oparł się także na orzecznictwie NSA w tej kwestii.

Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez dowolne uzasadnienie decyzji i oparcie jej na fragmentarycznym materiale dowodowym, do tego ocenionym jednostronnie i nieobiektywnie. Minister uważał, że uwzględniono cały materiał dowodowy, opierając się przede wszystkim na spontanicznych oświadczeniach [...]. Skarżący zaś nie przedstawili argumentów, które podważyłyby te ustalenia. Ustalenia organu były wyczerpujące, oparte na kompletnym materiale dowodowym. Swoje stanowisko organ II instancji uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Odnosząc się interpretacji art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o abonamencie i wyjaśnień skarżących, że wszystkie odbiorniki będące w ich posiadaniu są przeznaczone do przekazania osobom trzecim, chcącym z tych odbiorników korzystać, na podstawie odrębnej umowy najmu, niepowiązanej z umową o świadczenie usług hotelarskich i dlatego ma zastosowanie powołany na wstępie przepis, Minister nie podzielił tego stanowiska. Omawiany przepis ma zastosowanie do przedsiębiorców, których przedmiotem działalności pozostaje sprzedaż lub przekazywanie odbiorników osobom trzecim do używania na podstawie umów. Wtedy nabywcy odbiorników mają obowiązek ich rejestracji i uiszczania opłat abonamentowych. Przedmiotem takich umów jest odbiornik, a nie umowa hotelowa obejmująca wyposażenie pokoju. Organ zauważył, że czynności polegające na sprzedaży lub przekazywaniu odbiorników TV osobom trzecim do używania na podstawie umów nie należą do przedmiotu działalności strony skarżącej. Ponadto strona skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów, aby udostępnianie odbiorników TV następowało na podstawie odrębnej umowy. Nie wykazała więc, aby podlegała wyjątkom wprowadzonym przez art. 5 ust. 2, szczególnie pkt 3 ustawy o abonamencie.

Dlatego skarżący, z mocy ustawy o abonamencie i art. 84 Konstytucji RP mieli obowiązek rejestracji używanych odbiorników TV i uiszczania opłat abonamentowych z tego tytułu.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia z 17 grudnia 2013 r. skarżący mieli obowiązek zgłoszenia w ciągu 14 dni u operatora wyznaczonego, że weszli w posiadanie odbiorników TV - w celu ich rejestracji. Strona tej okoliczności nie wykazała, za wyjątkiem 5 odbiorników TV. Kontrola wykazała używanie 56 odbiorników TV. Skarżący po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej zmienili zgłoszenie i podali, że używają 50 odbiorników TV. Zdaniem Ministra strona dodatkowo zarejestrowała 45 odbiorników TV. W tej sytuacji zasadne było odstąpienie od nakazu rejestracji już zarejestrowanych odbiorników TV. Jednocześnie zarejestrowanie dalszych odbiorników nie zwalnia ich posiadacza od uiszczenia, na mocy art. 5 ust. 3 ustawy o abonamencie, podwyższonej opłaty abonamentowej za używanie wszystkich niezarejestrowanych w dniu kontroli odbiorników TV.

Z decyzją Ministra nie zgodzili się skarżący i pismem z [...] maja 2017r. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 61 § 1 i 4 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., poprzez zebranie materiału dowodowego w sprawie przed wszczęciem postępowania administracyjnego i zawiadomieniem strono jego wszczęciu, przez co materiał dowodowy zebrany w toku sprawy nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych wydanej decyzji;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 8, art. 10 § 1, art. 79 § 1

i art. 81 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżących o kolejnych etapach postepowania, ograniczając się do wysłania jedynie jednego zawiadomienia, którego treść informowała jedynie o wszczęciu postępowania, a przez to uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego, niezawiadomienie skarżących o terminach i miejscu przeprowadzenia dowodów, jak i uznanie za udowodnionych okoliczności, co do których skarżący nie mieli możliwości wypowiedzenia się;

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego przez organ II instancji w sytuacji, gdy przedstawione przez skarżących w odwołaniu okoliczności w sposób oczywisty wymagały uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie;

4. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1,

art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. polegające na dowolnym uzasadnieniu wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie orzeczenia w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony przez organ jednostronnie i nieobiektywnie, a także powodujące błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie;

a także z daleko posuniętej ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów zaskarżonej decyzji zarzucono:

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o abonamencie przez jego niewłaściwą wykładnię i błędne ustalenie, że wprowadzenie odrębnej umowy najmu telewizorów znajdujących się w posiadaniu skarżących, nie jest przekazaniem tego sprzętu osobom trzecim do używania na podstawie umowy należącym do przedmiotu działalności skarżących z racji na świadczenie przez nią usług hotelarskich, podczas gdy interpretacja tego przepisu nie daje ku temu podstaw.

W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania.

Minister Infrastruktury i Budownictwa w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarga [...] i [...]prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą P. S.C. w [...], nie zasługuje na uwzględnienie. Oba rozstrzygnięcia: decyzja Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] marca 2017r., jak również zaakceptowana przez organ odwoławczy (zmieniona wskutek zmiany –zarejestrowania dodatkowych 45 odbiorników TV) decyzja Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z [...] stycznia 2017 r. - nie naruszają przepisów prawa, w tym przede wszystkim unormowań regulujących procedurę, zawartych w k.p.a.

Ponadto, zdaniem Sądu, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje, nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, w tym - mających kluczowe znaczenie w sprawie - przepisów ustawy o abonamencie.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi, należy zauważyć, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola dotyczyła przestrzegania obowiązku rejestracji odbiorników telewizyjnych (TV), który jest nałożony na każdego, kto użytkuje taki odbiornik, niezależnie od tego, czy jest on wykorzystywany w działalności gospodarczej, czy też służy do użytku osobistego. Z przepisu art. 2 ust. 2 ustawy o abonamencie wynika, że posiadanie odbiornika stanowi domniemanie faktu jego używania. Z kolei z posiadaniem i używaniem odbiornika ustawa wiąże obowiązek jego rejestracji (art. 5 ust. 1 tego aktu) oraz uiszczania opłat abonamentowych (art. 2 ust. 1 ww ustawy). Zatem dla nakazania rejestracji i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych wystarczające jest domniemanie posiadania radioodbiorników (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2138/15, opubl. Lex nr 2316099).

Ustawa o abonamencie jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo, jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli, na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o abonamencie (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 92/12, opubl Lex nr 1365871)

Wyjątki od wspomnianej zasady zostały uregulowane w art. 4 i 5 ust. 2 ustawy o abonamencie. Wyłączenia wymienione w art. 4 ustawy o abonamencie mają charakter podmiotowy, a określone w art. 5 ust. 2 tego aktu – charakter przedmiotowy, związany z określonym rodzajem działań. Wyjątek, na który powołują się skarżący został ujęty w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o abonamencie. W jego myśl obowiązkowi rejestracji nie podlegają odbiorniki RTV przeznaczone przez przedsiębiorcę wyłącznie do sprzedaży lub przekazania osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności gospodarczej danego przedsiębiorcy. Zwolnienie to dotyczy jedynie odbiorników przeznaczonych wyłącznie do przekazania (w przyszłości) osobom trzecim do używania na podstawie umów, jeżeli czynności te należą do przedmiotu działalności przedsiębiorstwa. Konstrukcja tego przepisu oparta na sformułowaniu "przeznaczone wyłącznie do przekazania osobom trzecim" poprzez odwołanie się do owej "wyłączności" nie pozwala na przyjęcie, że dopuszczalne jest bez rejestracji i opłat używanie takich odbiorników przed przekazaniem, ani też nie może oznaczać, że po przekazaniu (jak też odpowiednio po sprzedaży) odbiorniki takie nadal nie podlegają rejestracji i związanej z nią opłacie abonamentowej (por. wyrok NSA z dnia 9 kwietnia 2017 r., sygn. akt II GSK 1944/15, opubl. Lex nr 2316098).

Jak wynika zaś z wpisów w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (k. – 51-60 akt adm.) dotyczących przedmiotu działalności gospodarczej prowadzonej strony skarżącej, jak słusznie zauważył organ, skarżący nie mieli zgłoszonej działalności, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 pkt 3 ustawy o abonamencie.

Okoliczność, że używanie odbiorników TV miałoby następować na podstawie osobnej umowy ich najmu, odrębnej od umowy hotelarskiej, nie miało wpływu na odpowiedzialność skarżących. Przede wszystkim skarżący takowej umowy nie przedstawili. Przy tym nie wyjaśnili, w jaki sposób miałaby być umowa najmu odbiorników realizowana, czy np. poza pokojem hotelowym bądź hotelem, czy też przez osoby nie będące gośćmi hotelowymi. Wówczas na tych osobach spoczywałby obowiązek rejestracji odbiorników z tytułu używania odbiorników, co także nie zostało wykazane. Z drugiej natomiast strony, oprócz protokołu kontroli i oświadczenia [...], dowód zgłoszenia rejestracji odbiorników TV, przedstawiony przez stronę skarżącą przy odwołaniu (k. – 36 akt adm.) i znajdujący potwierdzenie w wydruku z kartoteki poczty Polskiej (k. -9 akt adm.) wskazują, że zgłoszenie odbiorników TV skarżący powiązali z działalnością spółki cywilnej o nazwie "[...]", zarządzającej obiektem hotelowym, w którym dokonano kontroli.

Co do prawidłowości przeprowadzenia kontroli i mocy dowodowej dokumentów sporządzonych podczas kontroli, należy zauważyć, że dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A., jako organ właściwy rzeczowo, został na mocy art. 5 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o abonamencie zobowiązany do kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych. Następnie w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika, został upoważniony do wydania - na podstawie art. 7 ust. 6 cyt. ustawy - decyzji administracyjnej, w której nakaże rejestrację odbiornika i ustali, zgodnie z zasadami określonymi w art. 5 ust. 3 tego aktu, opłatę za jego używanie.

Należy zauważyć, iż posiadanie, w rozumieniu ustawy o abonamencie, zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności.

Dla nałożenia stosownych obowiązków na przedsiębiorcę określonych w art. 7 ust. 6 cyt. aktu wystarczające jest wykazanie, że odbiornik będący w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu znajduje się w lokalu użytkowym zajmowanym przez jego firmę.

W sprawie niniejszej ustalono, iż w skontrolowanym obiekcie (hotelu),

w którym skarżący prowadzą swoją działalność gospodarczą, znajdowało się finalnie 51 sztuk niezarejestrowanych odbiorników TV, które pozwalały na natychmiastowy odbiór programu. Organ I instancji, kierując się zebranym materiałem dowodowym, a zwłaszcza protokołem kontroli i oświadczeniem [...] (k. – 46, 47 akt adm.), dowodem zarejestrowania w dniu [...] stycznia 2017 r. kolejnych 45 odbiorników TV (łącznie zarejestrowali skarżący 50 odbiorników TV), na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy o abonamencie, zasadnie przyjął, że odbiorniki były używane w miejscu kontroli. D. K. przedstawiła się kontrolującym jako recepcjonistka, a skarżący nie podważyli, aby przebywała w obiekcie na innych zasadach.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1,

art. 79 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a., wskutek błędnego uznania, że dokumenty sporządzone przez kontrolerów stanowią dowód w niniejszej sprawie oraz oparcie rozstrzygnięcia na tychże materiałach, Sąd uznał go za bezzasadny.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 10 września 2013 r. w sprawie kontroli wykonywania obowiązków związanych z opłatami abonamentowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 1140), jednostką Poczty Polskiej S.A. uprawnioną do przeprowadzania na terenie kraju kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej za ich używanie jest Centrum Obsługi Finansowej. W myśl § 4 tego rozporządzenia, Kierownik Centrum Obsługi Finansowej upoważnia pracownika tej jednostki do wykonywania czynności kontrolnych na rok z możliwością przedłużenia na kolejne lata i wydaje druk upoważnienia do wykonywania czynności kontrolnych. W przedmiotowej sprawie wskazać należy, iż kontrolerzy niewątpliwie posiadali upoważnienie do przeprowadzenia kontroli. Kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Stanowi ona natomiast podstawę dla wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie używania niezarejestrowanych odbiorników (dlatego nie doszło do naruszenia art. 61 k.p.a.), które to postępowanie mocą przepisów ustawy o opłatach abonamentowych zostało powierzone do prowadzenia jednostce organizacyjnej Poczty Polskiej S.A. Oznacza to, iż protokół omawianej kontroli jest odzwierciedleniem czynności kontrolnej, a nie wizji lokalnej, czy oględzin w rozumieniu przepisów k.p.a. Nie można utożsamiać z przesłuchaniem świadka czy też strony czynności odebrania do protokołu kontroli oświadczeń na temat liczby i rodzaju używanych odbiorników RTV od osób, które dysponują stosowną wiedzą na ten temat. Oświadczenia takie, jak również sam protokół kontroli, stanowią materiał dowodowy, który podlega ocenie organu administracyjnego w myśl art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. (naruszenia tego ostatniego przepisu skarżący nie zarzucili, choć przepis ten pozwala jako dowód dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem). W sprawach wszczętych w związku z przeprowadzoną kontrolą wykonania obowiązku rejestracji odbiorników RTV przepisem, w oparciu o który organ dokonuje subsumpcji faktów uznanych za udowodnione, jest art. 7 ust. 6 ustawy o abonamencie. Osoba obecna przy kontroli składa oświadczenia, które są następnie wpisywane do protokołu kontroli. Dopiero, gdy powstaną wątpliwości w zakresie ustalenia stanu faktycznego, zachodzi ewentualna konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków lub stron. Tak więc kontrola wykonywania obowiązku rejestracyjnego nie jest czynnością podejmowaną w toku postępowania administracyjnego. Poprzedza ona to postępowanie i stanowi podstawę do jego wszczęcia (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r., sygn. akt: VI SA/Wa 1554/14, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Do czynności kontrolnych nie mają zatem zastosowania przepisy k.p.a., które stosuje się dopiero do wszczęciu postępowania administracyjnego. Celem kontroli jest ustalenie czy są posiadane niezarejestrowane odbiorniki RTV i dlatego może być przeprowadzona bez zawiadomienia (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2925/14, opubl. Lex nr 2141108).

W toku kontroli ustaleniu podlegają trzy okoliczności: posiadanie odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych przez kontrolowany podmiot, niedopełnienie obowiązku ich rejestracji oraz uiszczania opłat, a także okres używania odbiorników, od którego zależy wysokość uiszczenia bieżącej opłaty abonamentowej, zgodnie

z art. 5 ust. 4 ustawy o abonamencie. Brak rejestracji i opłat organ może ustalić samodzielnie, natomiast posiadanie odbiorników i okres ich używania może być stwierdzone w toku kontroli na miejscu w pomieszczeniach kontrolowanego podmiotu. Wspomniana ustawa nie daje kontrolerom prawa żądania wstępu do pomieszczeń celem sprawdzenia posiadania w nich urządzeń wymagających rejestracji i opłat. Jest przy tym oczywiste, że kontrolowany podmiot może okazać pomieszczenia kontrolerom i to także wtedy, gdy chodzi o pomieszczenia hotelowe. Okazanie pokojów i urządzeń w nich umieszczonych, byłoby najlepszym dowodem na wykazanie, że nie są w nich zainstalowane telewizory. W rozpatrywanej sprawie pomieszczeń nie okazano, podnosząc, że są zajęte przez gości.

W sprawie ustalono, że w dacie kontroli, tj. [...] maja 2016 r. skarżący w prowadzonym przez nich hotelu posiadali 56 odbiorników telewizyjnych (w toku postępowania administracyjnego ustalono, że 5 odbiorników był zarejestrowanych). Okoliczność ta została wskazana w protokole kontroli i potwierdzona przez uczestniczącą w kontroli pracownicę – [...], która jedynie zaznaczyła, że nie jest uprawniona do podpisania dokumentu. Jednocześnie opieczętowała protokół kontroli firmową pieczątką (protokół kontroli, k. – 46 akt adm.). Posiadanie odbiorników TV w liczbie 56 sztuk zostało też potwierdzone w oświadczeniu złożonym w dacie kontroli przez [...] (k. - 47 akt adm.), podpisanym bez zastrzeżeń czy dodatkowych uwag i również opieczętowanym firmową pieczątką. Okoliczności te wskazywały, że [...]była osobą posiadającą rozeznanie w funkcjonowaniu kontrolowanego obiektu. Zauważyć też należy, że [...]przedstawiła siebie jako recepcjonistkę (k. - 46, 47 akt adm.). Zresztą skarżący nie zaprzeczyli, aby w hotelu posiadali odbiorniki TV, skoro dzień po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej zarejestrowali dodatkowo ich 45 sztuk. Twierdzili tylko, że zawierają z klientami umowy korzystania z tychże odbiorników, zwalniające stronę skarżącą z obowiązku ich rejestracji.

Zdaniem Sądu ustalenie, czy odbiorniki są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów telewizyjnych, może odbyć się w dwojaki sposób - bądź to w drodze bezpośredniego sprawdzenia lub w drodze oświadczenia wiedzy osoby uczestniczącej w kontroli. Nie jest zatem wymagane w tym przedmiocie oświadczenie woli osoby działającej z upoważnienia podmiotu kontrolowanego. Oświadczenie wiedzy, jakie pracownik złożył w trakcie kontroli, jest miarodajnym źródłem dowodowym, zwłaszcza że czynności tej nie można już później przeprowadzić, gdyż dotyczyłaby okresu, w którym byłaby przeprowadzona. Ponadto pozostaje w zgodzie z protokołem kontroli sporządzonym z tej samej czynności.

Odnosząc się do mocy dowodowej oświadczenia złożonego przez [...], wskazać należy, że żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych nie wymaga, by w kontroli uczestniczył organ uprawniony do reprezentacji podmiotu kontrolowanego, ani też by ważność protokołu zależała od jego podpisu przez osoby wchodzące w skład takiego organu zgodnie z zasadami reprezentacji podmiotu kontrolowanego. W toku kontroli osoby biorące w niej udział nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Jednocześnie [...] nie odmówiła udziału w kontroli, ani nie wskazała innej osoby mogącej w niej uczestniczyć, zatem kontrola odbyła się z jej udziałem.

Zdaniem Sądu organy słusznie oceniły te złożone spontanicznie, w czasie kontroli oświadczenia jako w pełni wiarygodne. Prawidłoowo więc organ uznał, iż domniemanie wynikające z art. 2 ust. 2 ustawy o abonamencie nie zostało przez skarżących skutecznie obalone.

Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na ustalenie okoliczności faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Nie można zatem skutecznie postawić organowi zarzutu braku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Dowody zebrane przez organ stanowiły kompletny i spójny materiał dowodowy wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych, istotnych w sprawie. Organ nie miał zatem obowiązku poszukiwania z urzędu dalszych dowodów w sprawie. Nie było także potrzeby przesłuchiwania skarżących jako stron, gdyż nie wystąpiły przesłanki z art. 86 k.p.a. Przepis ten dopuszcza przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony, jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Zebrane w sprawie dowody zostały szczegółowo przeanalizowane przez organ, co stanowiło realizację obowiązku wynikającego z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

W działaniu organów administracji Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wystarczająca, co odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

Wobec skarżących organy nie dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. Ten ostatni przepis stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2. Organ I instancji powiadomił skarżących pismem z [...] listopada 2016 r. o wszczęciu postępowania administracyjnego, pouczył o przysługujących uprawnieniach i terminie podjęcia ewentualnych czynności, jak i dołączył do pisma kopie protokołu kontroli i oświadczenia [...] (zawiadomienie, k. – 43 akt adm.). W piśmie tym został podany nr telefonu i nr faksu organu. Nadto, skarżący, według wpisów w Ewidencji Działalności Gospodarczej mają różne adresy jej prowadzenia, co świadczy, że nie mają problemów z przemieszczaniem się. Ponadto w kontrolowanym obiekcie działają jako spółka cywilna, co oznacza że każdy z nich reprezentuje interesy spółki i może samodzielnie działać. Przed organem i instancji nie było działania żadnego z nich. Ponadto w postępowaniu odwoławczym zgromadzono dowody, potwierdzające te – załączone do odwołania, że zarejestrowano dodatkowych 45 odbiorników TV. Dlatego brak ponownego pouczenia skarżących o uprawnieniach z art. 10 k.p.a. nie naruszyło ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. W tej sytuacji nie można mówić, że skarżący nie mieli możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, które zasadniczo zebrano w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i nie było potrzeby uzupełniania postępowania odwoławczego o dodatkowy materiał dowodowy.

Wysokość naliczonej opłaty została ustalona stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych i rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2016 roku

(Dz. U. 2015 r. poz. 750 i z 2015 r., poz. 2043).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.