Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1618/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 64 § 1 pkt 4 i § 6
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Boratyn po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 539/21 w sprawie ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [,..] lutego 2021 r. nr [,..] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 539/21 po rozpoznaniu skargi P. (zwanego dalej "skrzącym" lub "P.") uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy.

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. Sp. z o.o. z siedzibą w G. w oparciu o tytuł wykonawczy P. z [...] lutego 2018 r., obejmujący nieuiszczoną wpłatę na P. z tytułu niezatrudniania osób niepełnosprawnych za okres styczeń-wrzesień 2014 r. w łącznej kwocie należności głównej 30.434,00 zł. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny dokonał m.in. czynności egzekucyjnych w postaci doręczenia spółce odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego B. S.A. W odpowiedzi, bank pismem z 20 września 2018 r. poinformował o wystąpieniu zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Za te czynności egzekucyjne organ naliczył opłaty, stanowiące zgodnie z definicją art. 64 c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") koszty egzekucyjne, według stawek określonych w art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.

W związku z tym, że nie ujawniono majątku zobowiązanej spółki rokującego zaspokojenie choćby pozostałych do uregulowania kosztów egzekucyjnych korzystających z pierwszeństwa zaspokojenia przed innymi wierzytelnościami, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. postanowieniem z 9 listopada 2020 r. umorzył postępowanie egzekucyjne na mocy art. 59 § 2 u.p.e.a. Pismem z 25 listopada 2020 r. organ egzekucyjny na podstawie art. 64c § 6a pkt 2 u.p.e.a. zawiadomił wierzyciela o wysokości pozostałych do uregulowania kosztów postępowania egzekucyjnego wynoszących łącznie 2.412,25 zł, obciążających P. Na wniosek wierzyciela z 26 listopada 2020 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w G. wydał postanowienie z 16 grudnia 2020 r. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec spółki w łącznej kwocie 2.412,20 zł.

Na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, wierzyciel wniósł zażalenie. Po rozpatrzeniu zażalenia, organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że w myśl założeń art. 64 c § 1 u.p.e.a., koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, jednakże ustawodawca przewidział odstępstwo od tej zasady przyjmując w § 4 tego artykułu, że w sytuacji niemożności ściągnięcia ich od zobowiązanego, organ egzekucyjny kosztami egzekucyjnymi obciąża wierzyciela.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ II instancji wskazał, że linia orzecznicza sądów administracyjnych wskazuje, że wbrew stanowisku skarżącego w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r sygn. akt. SK 31/14 obowiązujące są wciąż przepisy art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., jednak do czasu nowelizacji ustawy koniecznym jest orzekanie o wysokości kosztów egzekucyjnych z zastosowaniem standardów i wskazań określonych przez Trybunał Konstytucyjny. Organ II instancji wyjaśnił, że skoro w wyroku Trybunału zakwestionowano tylko brak maksymalnych stawek opłat, a nie ich stosunkowy charakter, nadal prawidłowe jest ich obliczanie w oparciu o kryterium stosunkowe - w określonym procencie do kwoty egzekwowanej należności, z zastrzeżeniem limitu kwotowego, którego opłaty te nie mogą przekroczyć.

Organ II instancji podkreślił, że w art. 1a pkt 12 lit. a) u.p.e.a. środków egzekucyjnych stosowanych przy egzekucji należności pieniężnych, wskazano m.in. na egzekucję z rachunków bankowych. Uszczegółowienie zastosowania tego środka nastąpiło w Rozdziale 4 Dziale II u.p.e.a., który zatytułowany został "Egzekucja z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych". Z przepisów tych wynika, że opłata jest pobierana za zajęcie wierzytelności, a nie za zajęcie rachunku bankowego. Ponadto w regulacji tej nie ma żadnego powiązania pomiędzy możliwością pobierania opłaty, a istnieniem na rachunku bankowym środków pieniężnych. Wynika to z faktu, że dokonana czynność egzekucyjna związana jest z zajęciem wierzytelności dłużnika egzekwowanego wobec banku, nie zaś z zajęciem jego środków, które aktualnie na rachunku się znajdują. Organ wskazał, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego nie polega zatem na zajęciu "konkretnych środków" na rachunku się znajdujących, lecz na zajęciu praw posiadacza rachunku do domagania się wypłaty środków z rachunku bankowego. Czynność taka zostaje dokonana w momencie doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Wynika to wprost z art. 80 § 2 u.p.e.a., który stanowi, że zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu. Opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. pobierana jest za samą czynność zajęcia wierzytelności, nie zaś za przekazanie środków pieniężnych przez bank, wypłaconych organowi podatkowemu w związku z dokonanym zajęciem.

Organ odwoławczy uznał, że koszty egzekucyjne zostały określone przez organ I instancji w sposób prawidłowy, jako że przyjęta opłata manipulacyjna w wysokości 397,80 zł, a także opłata za zajęcie wierzytelności w kwocie 2.014,40 zł, nie przekraczają maksymalnych kwot tych opłat wyliczonych przez odpowiednie zastosowanie analogii z maksymalną wysokością opłat za zajęcie nieruchomości (odpowiednio kwoty 4.275 zł i 21.375 zł). Określając więc wysokość kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela na łączną kwotę 2.412,20 złotych uwzględniono w zasadzie obowiązujące uregulowania przyjęte w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wskazania wyżej wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Następnie skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, który wyrokiem z dnia 13 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 539/21 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 64c § 1 i 4 u.p.e.a. i podkreślił, że wynika na jego podstawie opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jeżeli natomiast należności te nie mogą być ściągnięte od wspomnianego podmiotu, pokrywa je wierzyciel (por. art. 64c § 4 u.p.e.a.). Taka właśnie sytuacja zaistniała w analizowanym stanie faktycznym. Sąd podkreślił, że biorąc pod uwagę brzmienie art. 64 § 1 pkt 4, a także art. 64 § 6 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym z trackie orzekania przez organy, Sąd I instancji stwierdził, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Sąd I instancji podkreślił, że jak wynika ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, egzekwowanym zobowiązaniem była kwota 30.434,00 zł. (należność główna). Tymczasem na zajętym rachunku bankowym w B. S.A. znajdowała się zaledwie kwota w wysokości 11,50 zł. W związku z tym, w piśmie z 9 grudnia 2020 r., wspomniany bank zawiadomił organ egzekucyjny o powyższym fakcie (por. k. 31 akt administracyjnych). Organ stwierdził jednakże, iż w banku [...] S.A. w dacie dokonania zajęcia na rachunku bankowym zobowiązanej znajdowała się kwota 11,50 zł, co w jego ocenie oznacza, że nastąpiło faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnej na rachunku bankowym. Sąd I instancji z takim poglądem się nie zgodził i stwierdził, że organ egzekucyjny zajął konto bankowe zobowiązanej, na którym nie było środków pieniężnych podlegających pobraniu. Zajęcie rachunku bankowego, na którym znajduje się kwota w wysokości 11,50 zł, nie może doprowadzić do realizacji zajęcia i zaspokojenia wierzyciela w żadnym, najmniejszym nawet stopniu (należność główna wynosiła 30.434,00 zł). Tym samym, nie została spełniona ustawowa przesłanka ustalenia opłaty za zajęcie wierzytelności, ukształtowana w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

W zakresie opłaty manipulacyjnej (art. 64 § 6 u.p.e.a.) Sąd I instancji wskazał, że jest ona należna, bez względu na fakt, czy egzekucja była skuteczna. Wskazał, że opłata egzekucyjna pobierana jest za zajęcie wierzytelności (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), natomiast opłata manipulacyjna zależna jest nie od skutecznego zajęcia, a od kwoty egzekwowanych należności (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Jedynym warunkiem powstania obowiązku uiszczenia opłaty manipulacyjnej jest doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Ponadto Sąd I instancji w odniesieniu do opłaty manipulacyjnej podzielił stanowisko organu, co do sposobu ustalenia górnego jej pułapu. Organ przyjął bowiem, że skoro w art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. ustawodawca określił wysokość opłaty za zajęcie nieruchomości w wysokości 8% kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednak niż 34.200 zł, to maksymalna opłata manipulacyjna stanowiąca 1% egzekwowanej należności nie może być wyższa niż 4.275 zł. Tymczasem w niniejszej sprawie należność ta, ustalona przez organ, wyniosła 397,80 zł. Takie rozwiązanie jest oparte na racjonalnych przesłankach i pozwala do czasu uchwalenia zmian przepisów u.p.e.a. realizującej wskazania Trybunału Konstytucyjnego, wypełnić lukę prawną stwierdzoną w orzeczeniu Trybunału polegającą na braku wyznaczenia maksymalnej wysokości opłat za zastosowane środki egzekucyjne. Dlatego Sąd I instancji nie zakwestionował zasadności obciążenia wierzyciela opłatą manipulacyjną w wysokości przyjętej przez organ. Zastrzeżenia Sądu wzbudziło natomiast ustalenie skarżącemu opłaty za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego. Doszło do tego pomimo, że ta aktywność organu egzekucyjnego okazała się nieskuteczna.

Organ w skardze kasacyjnej zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, w sytuacji w której prawidłowa wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 7 prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, gdyż stan środków finansowych na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia - nie tylko dla skuteczności zastosowania tego środka, ale też - co istotne - dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej, a wraz z nim zaistnienia podstaw do jej naliczenia;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., poprzez przyjęcie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie została spełniona ustawowa przesłanka ustalenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnej.

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie daje odpowiedzi jaka kwota musiałaby znajdować się na rachunku by można było uznać, że doszło do zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. W orzeczeniu tym Sąd nie zawarł oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w tym zakresie, co stanowi niewątpliwie naruszenie wskazanych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne organ przedstawił argumentację wniesionych zarzutów oraz wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to że jest związany podstawami określonymi w art. 174 p.p.s.a. Związanie podstawami środka prawnego polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Z treści podniesionych zarzutów wynika, że kluczowe dla rozpoznania tej sprawy było wyjaśnienie, czy w stanie prawnym i faktycznym sprawy opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie prawidłowa wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 64 § 9 pkt 2 oraz art. 80 § 1 i 2 prowadzi do wniosku, że dla skutecznego zastosowania środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego wystarczające jest doręczenie stosownego zawiadomienia bankowi, gdyż stan środków finansowych na rachunku bankowym nie jest przesłanką dokonania zajęcia wierzytelności na rachunku i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia - nie tylko dla skuteczności zastosowania tego środka, ale też - co istotne - dla powstania obowiązku uiszczenia opłaty egzekucyjnej, a wraz z nim zaistnienia podstaw do jej naliczenia.

Stanowisko kasatora jest błędne.

Wskazać należy, że stan faktyczny sprawy nie jest sporny. Wątpliwości wnoszącego skargę kasacyjną budzi natomiast dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 i § 9 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie.

Przypomnieć należy, przywołany przez Sąd I instancji wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016r. w sprawie SK 31/14, w którym orzekł że: "1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016r., poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji."

W wyroku tym Trybunał wskazał, że brak określenia górnej granicy analizowanych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością, czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą, chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał zauważył też, że w ujęciu materialnym opłaty te są zbliżone do podatku, co oznacza, że należy je interpretować ściśle, zgodnie z intencją ustawodawcy konstytucyjnego, w tym z wyrażoną w art. 217 Konstytucji RP konstytucyjną zasadą określoności ustawowej.

W u.p.e.a. ustawodawca odrębnie uregulował sposób obliczania opłaty egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej od momentu powstania obowiązku ich uiszczenia. W stanie prawnym, po wydaniu wyroku TK w sprawie SK 31/14, oznacza to konieczność naliczenie opłaty w kwocie adekwatnej do nakładu pracy i wydatków jakie poniósł organ przy zastosowaniu określonego środka egzekucyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela zapatrywania prezentowane w orzecznictwie wskazujące na brak podstaw do naliczania opłaty egzekucyjnej (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.), w przypadku braku skutecznego zajęcia rachunku bankowego ze względu na brak środków pieniężnych na koncie. Wykładnia art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna z tytułu zajęcia wierzytelności pieniężnej może być naliczona przez organ egzekucyjny jedynie wówczas, gdy na zajętym przez organ rachunku bankowym są środki pieniężne. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wyrażany jest pogląd, że opłata egzekucyjna, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 9 października 2019 r., sygn. akt I SA/Gl 882/19 i wyroki NSA z: 30 maja 2019 r., sygn. akt II FSK 613/19; 12 lutego 2019 r., sygn. akt II FSK 3379/18; 20 marca 2018 r., sygn. akt II FSK 778/16; 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 693/15; 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 914/16, sygn. akt I GSK 2918/18, LEX nr 2772198). Okoliczność ta nie ma jednak bezpośredniego wpływu na samo określenie momentu powstania obowiązku jej uiszczenia. Moment powstania obowiązku pozostaje ten sam. W dalszym ciągu sytuacją, od której jest uzależnione pobranie opłaty egzekucyjnej jest zajęcie wierzytelności,

Odnosząc się do zarzutu opartego na błędnej wykładni art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 64 § 9 pkt 1 oraz art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a. należy wskazać, że zaprezentowane w zaskarżonym wyroku rozumienie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. nie może być podważane przez nawiązanie do 64 § 9 pkt 2 czy art. 80 § 1 i 2 u.p.e.a.

W związku z powyższym należy też zauważyć, że zarówno w art. 64 § 1 pkt 4 jak i art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. ustawodawca posłużył się zwrotem “zajęcie wierzytelności", odpowiednio: “...Organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty w następującej wysokości, z zastrzeżeniem art. 64d: za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4zł 20gr..." i “... Obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w § 1 i 6, powstaje: (...) za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu."

Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie że w art. 80 i nast. u.p.e.a., opisując procedurę zastosowania środka egzekucyjnego, wyraźnie zostało przewidziane, że polega on na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Nie jest to wobec powyższego "zajęcie rachunku bankowego". Natomiast nie można się już zgodzić z konkluzją kasatora, że chodzi o zajęcie "wierzytelności" związanych z prowadzeniem rachunku bankowego i za dokonanie takiej czynności, pobierana jest opłata egzekucyjna. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w art. 80 § 2 mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co potwierdza, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych (por. wyroki NSA z: 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II FSK 693/15; 10 kwietnia 2018r., sygn. akt II FSK 914/16; 20 marca 2018r., sygn. akt II FSK 778/16, 12 lutego 2019r., sygn. akt II FSK 3379/18 oraz 28 maja 2020r., sygn. akt I GSK 1902/19; dostępne w CBOSA).

W realiach niniejszej sprawy zawiadomieniem z 9 grudnia 2020r., Bak P. S.A. poinformował organ egzekucyjny, że nie może zostać zrealizowane zajęcie rachunku bankowego, na przeszkodzie dokonania tej czynności stoi bowiem saldo które wynosi 11,50 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonym wyroku Sądu I instancji, że w okolicznościach sprawy brak było podstaw do pobrania opłaty egzekucyjnej.

Podsumowując, za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia prawa materialnego.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a., tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wbrew stanowisku wyrażonemu w skardze kasacyjnej sąd pierwszej instancji nie jest obowiązany odnieść się do wszystkich argumentów podniesionych w skardze, a jedynie do tych, które miały bądź mogły mieć wpływ na rozpoznanie sprawy. Zasadniczym celem wprowadzenia ustawowego wzorca uzasadnień było umożliwienie zapoznania się przez stronę i sąd odwoławczy z motywami sądu pierwszej instancji, które doprowadziły ten sąd do podjęcia tego rozstrzygnięcia. Jeśli więc uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom ustawowym wprowadzonym art. 141 § 4 p.p.s.a., tak jak ma to miejsce w tej sprawie, a co za tym idzie umożliwia zapoznanie się ze stanowiskiem Sądu, prześledzenia przebiegu postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego oraz toku rozumowania sądu, który doprowadził do zajęcia zaprezentowanego w tym wyroku stanowiska, a dalej sformułowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny kontroli instancyjnej tego wyroku, to należy przyjąć, że odpowiada ono normie określonej w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Sąd I instancji nie naruszył również art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zaskarżony wyrok zawiera zarówno ocenę prawną jak i wskazówki dla organu co do dalszego postępowania.

Mając powyższe na uwadze, wobec braku usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny – na podstawie art. 184 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji wyroku.