Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 455/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 83, art. 88 ust. 1 pkt  2 i 3, art. 85 ust. 1 i 3, art. 88 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 7, art.107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Bożena Popowska (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...].10.2010 r. sygn. [...] działając na podstawie art. 88 ust. 1 i 2 oraz art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2009r. nr 151, poz. 1220 ze zm. – dalej ustawa) w zw. z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz.U. nr 219, poz. 2229) i rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13.10.2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.), wymierzył A.S. będącej właścicielką nieruchomości, administracyjną karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 6 szt. wierzby kruchej i 6 szt. olszy czarnej z terenu działki o nr ewid. [...] obręb K. Organ wskazał, iż wydając decyzję oparł się sporządzonej na zlecenie organu opinii biegłego z zakresu dendrologii w osobie mgr inż. L.R, w której przedstawiono gatunek, wiek, ilość i obwód pnia drzew usuniętych bez wymaganego zezwolenia. Odtworzony obwód pnia drzew usuniętych bez wymaganego zezwolenia ustalono na podstawie art. 89 ust.3 ustawy. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż w trakcie postępowania A.S. złożyła pismo z żądaniem przeprowadzenia dowodu z opinii dr hab. inż. W.D., którą dołączyła do pisma. Wójt Gminy Rokietnica opinię dr hab. inż. W.D. uznał, za prywatną ekspertyzę wydaną na zlecenie strony, która nie może być uznana za dowód z art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem organu przedłożona przez stronę opinia nie wniosła żadnych nowych, znaczących faktów do postępowania i nie zmienia kwalifikacji czynu z "usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia" na "wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych". Organ uznał, że działanie strony mimo dobrych intencji i chęci przeprowadzenia zabiegów pielęgnacyjne - korygujących, poprawiających statykę i efekty estetyczne, zgodnie z uwagami końcowymi zawartymi w opinii biegłego L.R., nie zwalnia strony z konieczności wystąpienia o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew wadliwych, chorych, niebezpiecznych. Wobec powyższego Wójt Gminy R. stwierdził, że za usuwanie drzew bez zezwolenia zobowiązany jest nałożyć administracyjną karę pieniężną (art. 88 ust. 1 ustawy). Przy naliczaniu administracyjnej kary pieniężnej Wójt wziął po uwagę zapisy art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy, w związku z powyższym liczba drzew usuniętych bez wymaganego zezwolenia została pomniejszona o drzewa, których wiek nie przekracza 10 lat. Opłata za usunięcie przedmiotowych 12 drzew została naliczona zgodnie ze wzorem: obwód pnia (cm) x stawka w zł za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm (zależności od gatunku drzewa) x współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm = opłata za usuniecie drzew administracyjna kara pieniężna za usuniecie drzew bez wymaganego zezwolenia = trzykrotność opłaty za usunięcie drzew (oplata x 3).

A.S. kwestionując powyższą decyzję wniosła odwołanie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 kpa poprzez niewłaściwe przyjęcie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprzeczne z interesem społecznym, jak i słusznym interesem obywateli, kwalifikując przeprowadzenie dopuszczalnych działań ogrodniczo-pielęgnacyjnych jako naruszenie prawa, a także przyjęcie niewłaściwych danych do przyjętych w decyzji wyliczeń. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 6 i 8 kpa, poprzez nieuprawnione zarzucenie jej działań "mających na celu zatarcie śladów wyrządzonej przyrodzie szkody" oraz art. 10 i art. 73 kpa, poprzez uniemożliwienie udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do całości materiału poprzez odmowę wydania kopii opinii rzeczoznawcy oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się w sprawie zebranych materiałów. Zdaniem skarżącej organ I instancji naruszył również art. 83 i 88 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy poprzez przyjęcie, że doszło do usunięcia lub zniszczenia drzew oraz art. 85 ust. 1 i 3 ustawy poprzez przyjęcie podstawy liczenia opłat za ustawową definicję drzewa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...].02.2011r. nr [...] orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził iż, w aktach sprawy znajduje się dowód w postaci opinii biegłego świadczący o tym, że usunięte drzewa były w wieku powyżej 10 lat a więc, że wymagane było uzyskanie zezwolenia na ich usunięcie. Odnosząc się do zarzutów Skarżącej organ odwoławczy stwierdził, iż miała ona możliwość zapoznania się z aktami sprawy, jak również słusznie skorzystała z przysługującego jej prawa i wykazała, że dokonała zabiegów pielęgnacyjnych. Organ odwoławczy stwierdził jednak, że opinia biegłego jednoznacznie wskazuje, iż skutkiem tego działania było usunięcie drzew, które tylko w wyniku specjalistycznych zabiegów mogłyby odzyskać korony. Organ odwoławczy wskazał, iż przepis art. 89 ust. 1 ustawy jednoznacznie wskazuje, iż przy obliczaniu kary należy stosować przepisy ary. 85 ust. 4-6 ww. ustawy. Z kolei odroczenie płatności kary z art. 88 ust. 3 jest fakultatywne a w niniejszej sprawie organ uznał, iż z racji znajdowania się przedmiotowych drzew na terenie objętym ochroną Natura 2000 nie zachodzą przesłanki do odroczenia terminu płatności kary.

A.S. reprezentowana przez E.C. kwestionując powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy R. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art.107 § 3 kpa poprzez brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz brak wyjaśnienia zastosowanych przepisów prawnych. Zdaniem skarżącej naruszono również art. 7 kpa poprzez niewłaściwe przyjęcie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprzeczne tak z interesem społecznym, jak i słusznym interesem obywateli, kwalifikując przeprowadzenie dopuszczalnych działań ogrodniczo-pielęgnacyjnych jako naruszenie prawa. Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności: art. 83 i art. 88 ust. 1 pkt. 2 i 3 ustawy poprzez niezgodne z przepisami i stanem faktycznym przyjęcie, że doszło do usunięcia drzew, art. 85 ust. 1 i 3 ustawy poprzez niewłaściwe przyjęcie wynikającej z tego przepisu definicji usunięcia drzewa oraz art.88 ust. 3 i 4 ustawy poprzez przyjęcie istnienia przepisu wyłączającego jego zastosowanie w obszarach Natura 2000. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozwala prześledzić zasad wyrokowania, tego jakie normy przepisów prawnych stanowiły podstawę rozstrzygnięcia ani jakie fakty zostały uznane za udowodnione i na jakiej podstawie. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia SKO szczegółowo opisało przebieg postępowania i przeprowadzonych czynności dokonywany w I instancji i następnie na końcu nakreśliło podstawy przyjętego rozstrzygnięcia. Wyliczając obowiązujące przepisy prawa wskazano podstawę prawną nie zaś uzasadnienie zastosowanych przepisów. Skarżąca wskazała, iż niezrozumiałe jest powoływanie się art.83 ust.1 ustawy, gdyż w przedmiotowej sprawie nie stanowiło przedmiotu wyjaśnień ani osoba właściciela i posiadacza nieruchomości ani prawidłowość jakiegokolwiek wniosku w sprawie usunięcia drzew. Skarżąca jest właścicielem władającym nieruchomością, na której rosną przedmiotowe drzewa i nie składała wniosku o wydanie zezwolenia na ich usunięcie albowiem nie dokonywano usunięcia drzew tylko przeprowadzono zabiegi pielęgnacyjne polegające na usunięciu niektórych pni drzew wielopiennych, co nie wymaga takiego zezwolenia. W skardze wskazano, iż ustalając stan faktyczny SKO oparło się na opinii biegłych, tak powołanego przez Gminę jak i działającego na zlecenie Skarżącej. Ze stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu nie sposób jednak zdaniem skarżącej prześledzić toku ustaleń organu orzekającego, czy którąś opinię uznał za prawidłową i na niej się oparł, drugiej zaś odmówił przydatności w niniejszej sprawie, czy też za podstawę ustalenia stanu faktycznego przyjął obie opinie. W skardze podniesiono, że przy drzewach wielopiennych (krzewiastych) tylko usunięcie wszystkich wyrastających z systemu korzeniowego pni może stanowić usunięcie drzewa. W przedmiotowej sytuacji dokładnie opisanej przez biegłych jak również udokumentowanej fotograficznie w żadnym przypadku nie doszło zatem do usunięcia drzew. Wszystkie przedmiotowe w sprawie drzewa rosną, są właściwie pielęgnowane i w skutek przeprowadzonych zabiegów przycięcia odrośli poprawiły swoją statykę oraz korony. W tej sytuacji zdaniem skarżącej nie znajdują zastosowania przepisy art.83 i 88 ust.1 pkt. 2 i 3 ustawy dotyczące usunięcia drzew. Skarżąca zwracając uwagę, że SKO rozważało przesłankę odroczenia płatności kary, stwierdziła, że organ przyjął również, że nie doszło do usunięcia tylko ewentualnie uszkodzenia drzew w wyniku dokonanych cięć, gdyż tylko w takim przypadku stosuje się zgodnie z art.88 ust. 3 ustawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. odpowiadając na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej ppsa), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 kpa, a więc w sposób przekonywujący. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ppsa).

Kontrolując decyzję SKO w P. (dalej SKO) z dnia [...].02.2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy R. z [...].10.2010 r. nr [...] orzekającą o wymierzeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 6 szt. wierzby kruchej i 6 szt. olszy czarnej z terenu działki o nr ewid. [...] obręb K, Sąd ocenia zaskarżoną decyzję pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 ppsa. Stwierdzenie wystąpienia wymienionych w pkt 1 lub 2 tego przepisu przesłanek, oznacza uwzględnienie przez sąd skargi i nakazuje podjęcie rozstrzygnięcia eliminującego zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego.

W skardze zarzuca się decyzji organu II instancji naruszenie przepisów postępowania oraz naruszenie przepisów prawa materialnego. Należy zauważyć, że w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit a/ do c/ ppsa, sąd uwzględniając skargę: uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a); naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b); inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c), bądź stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach. Wobec tego, Sąd obowiązany jest ocenić, jaki charakter mają wskazane przez Skarżącą wady zaskarżonej decyzji. Nadto, Sąd obowiązany jest ustalić, czy zaskarżona decyzja nie zawiera innych wad, które uzasadniają jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów natury materialnoprawnej, Sąd podkreśla, iż tylko naruszenia prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, stanowią motyw uchylenia zaskarżonej decyzji.

W skardze zarzuca się uchybienie art. 83 i art. 88 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 85 ust. 1 i 3 ustawy, a także art. 88 ust. 3 i 4 ustawy. Zarzuty dotyczące art. 83 i art. 88 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 85 ust. 1 i 3 ustawy w istocie sprowadzają się do podważenia założenia, jakie przyjął organ odwoławczy, tak jak i organ I stopnia, że w świetle art. 85 ust. 3 ustawy, usunięcie pnia drzewa wielopiennego na wysokości poniżej 130 cm traktuje się jako (oznacza) usunięcie drzewa. Według Skarżącej, art. 85 ust. 1 i ust. 3 ustawy należy wiązać z przedmiotem regulacji całego przepisu art. 85, którym są opłaty za usunięcie drzew. Zdaniem Skarżącej, ust. 3-ci wskazuje, a jaki sposób wyliczyć opłatę w przypadku usunięcia drzewa wielopiennego. Wobec powyższego, nie można traktować tego przepisu "jako definicji, czy domniemania prawnego, że każdy pień drzewa wielopiennego stanowi odrębne drzewo (odrębna roślinę)." Z taką interpretacją odnośnego przepisu nie sposób się zgodzić.

Sąd podziela pogląd skargi, iż wykładnię art. 85 ust. 3 ustawy nie sposób nie wiązać z całą regulacją art. 85, w tym z normą zawartą w jego ust. 1: "Opłatę za usunięcie drzew ustala się na podstawie stawki zależnej od obwodu pnia oraz rodzaju i gatunku drzewa." Jednocześnie Sąd jest zdania, że egzegezy tego przepisu nie można prowadzić w oderwaniu od treści normatywnej art. 83 ustawy oraz art. 88 ustawy. W myśl art. 83 ustawy w zakresie mającym odniesienie do niniejszej sprawy: "Usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości - za zgodą właściciela tej nieruchomości (pkt 1). Z obu ww. regulacji wynika, że obowiązek organu ustalenia opłaty za usunięcie drzewa jest związany z obowiązkiem posiadacza drzewa uzyskania zezwolenia na jego ścięcie. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy w zakresie mogącym mieć zastosowanie w niniejszej sprawie (przy uwzględnieniu stanowiska Skarżącej): "Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia (pkt 2); zniszczenie drzew, krzewów lub terenów zieleni spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych (pkt 3)." Wszystkie przytoczone przepisy tworzą logiczną i spójną regulację, z której wynikają następujące zasady. Po pierwsze, że usunięcie drzewa wymaga zezwolenia. Po drugie, że za usunięcie drzewa pobiera się opłatę. Po trzecie, że usunięcie drzewa, a także zniszczenie drzewa spowodowane niewłaściwym wykonaniem zabiegów pielęgnacyjnych, obliguje właściwy organ do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej. Konsekwencją powyższego, zdaniem Sądu, jest wniosek, że regulacji zawartej w art. 85 ust. 3 ustawy: "Jeżeli drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, każdy pień traktuje się jako odrębne drzewo" nie można uznawać wyłącznie za regułę dotyczącą obliczenia opłaty za usunięcie pnia drzewa, tylko trzeba wiązać z obowiązkiem uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa (art. 83 ust. 1), którym to obowiązkiem analizowany przepis objął także pień drzewa wielopiennego rozwidlający się na wysokości poniżej 130 cm. W istocie, norma zawarta w art. 85 ust. 3 ustawy stanowi uzupełnienie normy zawartej w art. 83 ust. 1 ustawy, stanowiącej o wymogu uzyskania zezwolenia na usunięcie drzewa. W konsekwencji, tym obowiązkiem objęte jest też usunięcie pnia drzewa wielopiennego rozwidlającego się na wysokości poniżej 130 cm. Należy dodać, że w świetle wynikającej wprost z przepisów zasady, że ustalenie opłaty za usunięcie drzewa jest związane z uzyskaniem zezwolenia na jego ścięcie, nie ma zasadniczego znaczenia usytuowanie normy ujętej w art. 85 ust. 3 ustawy. Stanowisko takie, jakie przyjął w rozważanej tu kwestii orzekający Sąd, jest też prezentowane w orzecznictwie. W wyroku WSA w Gdańsku z dnia 20.05.2010 r. sygn. II SA/Gd 154/10 LEX nr 584871, który Sad w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni akceptuje, stwierdzono, iż uznanie, że na wycięcie pnia drzewa, które rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm, nie jest potrzebne zezwolenie, niezasadnie wyłączałoby ten pień drzewa z zakresu ochrony, jaką ustawodawca obejmuje drzewa. Pień rozwidlającego się drzewa może stanowić okaz o znacznej wartości, spełniający cele ochronne, produkcyjne lub społeczno-kulturowe, o jakich jest mowa w art. 5 pkt 27 ustawy, w stopniu nie mniejszym niż drzewo jednopienne. Jeżeli zatem drzewo rozwidla się na wysokości poniżej 130 cm (tak jak to miało w niniejszej sprawie) organ wydaje zezwolenie na jego wycięcie, opłatę wymierza się od każdego pnia. Natomiast w sytuacji, gdy drzewo rozwidla się na wysokości powyżej 130 cm, usunięcie jednego pnia nie stanowi wycięcia drzewa, lecz zabieg dotyczący usunięcia części korony drzewa.

Kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ odwoławczy prawa materialnego dotyczy art. 88 ust. 3 i 4 ustawy. Zdaniem skarżącej, organ nieprawidłowo przyjął, że w obszarach Natura 2000 zastosowanie tego przepisu jest wyłączone. W opinii orzekającego Sądu, błąd SKO polega na czym innym.

Art. 88 ust. 3 stanowi o odroczeniu na okres trzech lat terminu płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1, a art. 88 ust. 4 stanowi o umorzeniu kary po upływie trzech lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po spełnieniu wskazanej przesłanki. Należy jednak podkreślić, iż to, że w ustępie 3-cim ustawodawca odwołuje się do ustępu 1-szego, nie oznacza objęcie normą zawartą w ustępie 3-im wszystkich przypadków wymienionych w ustępie 1-szym, w tym: usuwania drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Wynika to wyraźnie z brzmienia przepisu art. 88 ust. 3: "Termin płatności kar wymierzonych na podstawie ust. 1 odracza się na okres 3 lat, jeżeli stopień uszkodzenia drzew lub krzewów nie wyklucza zachowania ich żywotności oraz możliwości odtworzenia korony drzewa i jeżeli posiadacz nieruchomości podjął działania w celu zachowania żywotności tych drzew lub krzewów." W nawiązaniu do powyższego, Sąd podziela pogląd wyrażony w akceptowanym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. II SA/Gd 154/10, iż usunięcie drzewa (pnia) przekreśla zachowanie jego żywotności (odtworzenia korony), choć nie wyklucza to odrostów. Tak więc, przepis art. 88 ust. 3 ustawy odnosi się wyłącznie do przypadków wskazanych w pkt. 1 oraz 3 art. 88 ust. 1 ustawy. Będzie miał on zatem zastosowanie wówczas, gdy nie miało miejsce usunięcie drzewa, a doszło do uszkodzenia drzewa w takim stopniu, który nie wyklucza zachowania jego żywotności oraz możliwości odtworzenia korony (por. K. Gruszecki, Ustawa o ochronie przyrody. Komentarz, Wydawnictwo ABC 2010 r., s. 402 oraz s. 405). W świetle powyższego, Sąd stwierdza, że organ odwoławczy był w błędzie, uznając, że w niniejszej sprawie mógłby mieć zastosowanie art. 88 ust. 3 ustawy, normujący kwestię odroczenia terminu płatności kar, gdyby nie usytuowanie nieruchomości Skarżącej na obszarze Natura 2000. Niezależnie od usytuowania przedmiotowej nieruchomości, wskazany przepis nie ma stosowania w przypadkach usunięcia drzewa. Nadto, Sąd zauważa, że organ odwoławczy wadliwie stwierdził, iż odroczenie płatności ww. kary jest fakultatywne. Z brzmienia art. 88 ust 3 ustawy wyraźnie wynika, że w sytuacji zaistnienia wskazanych w nim przesłanek, organ ma obowiązek zastosowania instytucji w nim unormowanej (odroczenia terminu płatności; zob. K. Gruszecki, j. w. s. 405). Ponieważ instytucja umorzenia kary jest związana z instytucją odroczenia, wobec tego powyższe uwagi odpowiednio odnoszą się zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 88 ust. 4 ustawy. W świetle powyższych uwag dotyczących stwierdzeń organu odwoławczego odnośnie zastosowania instytucji odroczenia terminu płatności kary, Sąd jest zdania, iż uchybienia SKO nie miały wpływu na wynik sprawy.

Podsumowując, żadne ze wskazanych w skardze naruszeń prawa materialnego, nie znalazło potwierdzenia w świetle analizy odnośnych przepisów, poglądów doktryny i orzecznictwa. Wadliwe rozważania organu odwoławczego odnośnie przepisów, które i tak nie mogły znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, nie miały wpływu na wynik sprawy. Równocześnie orzekający Sąd nie dostrzega w zaskarżonej decyzji takich wad, które zakwalifikować by należało jako przyczyny stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 kpa.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania stwierdzić należy, iż zasadniczo opierają się one na przyjętym przez skarżącą założeniu, iż dokonane przez nią cięcia drzew miały charakter prac pielęgnacyjnych. Na potwierdzenie powyższego stanowiska skarżąca na etapie postępowania administracyjnego przedłożyła opinię sporządzoną przez ustanowionego przez siebie biegłego – dr hab. Inż. W.D.. Zwrócić należy jednak uwagę, na co wskazał również organ I instancji, iż opinia ta stanowi dokument prywatny, nie stanowiący opinii biegłego w rozumieniu art. 84 kpa i podlegający ocenie na zasadach ogólnych. W tym miejscu wskazać należy, iż ocena tego dokumentu znalazła się w decyzji organu I instancji, w której organ stwierdził, iż nie wnosi ona nowych znaczących faktów i nie zmienia kwalifikacji czynu z usunięcia drzew bez wymaganego zezwolenia na wykonanie zabiegów pielęgnacyjnych.

W przedmiotowej sprawie z uwagi na zaistniałą kwestię sporną wymagającą wiadomości specjalnych decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miał dowód w postaci opinii biegłego sporządzonej przez mgr inż. L.R. Dopuszczalność przeprowadzenia takiego dowodu przewiduje art. 84 § 1 kpa stanowiący, iż w sytuacji gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Rozstrzygnięcie sprawy wymaga zaś wiadomości specjalnych wtedy, gdy przy jej rozstrzyganiu wyłoni się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, którego wyjaśnienie przekracza zakres wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne i nie jest możliwe bez posiadania wiadomości specjalnych w określonej dziedzinie. Mając powyższe na uwadze, uwzględniając przedmiot niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organ słusznie powołał biegłego w zakresie dendrologii, który określił ilość i wiek wyciętych pni. W decyzji organ wskazał na art. 83 ust. 6 pkt 4 ustawy, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do drzew lub krzewów, których wiek nie przekracza 10 lat. Wobec powyższego organ I instancji stwierdziwszy usunięcie 19 drzew: 7 wierzb kruchych i 12 olsz czarnych, naliczył karę od 6 wierzb kruchych i 6 olsz czarnych tj drzew, których wiek przekroczył 10 lat. W decyzji znajduje się wyliczenie nałożonej kary zgodnie z podanym w decyzji wzorem.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących dokonanej przez organ I instancji oceny opinii biegłego mgr inż. L.R. stwierdzić należy, iż w doktrynie i orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, iż organ nie jest związany ani skrępowany opinią biegłego i ocenia taką opinię na podstawie własnej wiedzy. Może ją zatem przyjąć, jeśli uzna, że jest ona trafna. Może ją także odrzucić w całości lub w części i przyjąć odmienną opinię opartą na nauce i doświadczeniu. Opinia biegłego jest bowiem dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu sprawy, nie może go jednak w tym zastępować. Z tych względów organ nie może ograniczyć się w uzasadnieniu decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. W niniejszej sprawie - zdaniem Sądu - organy sprostały przedstawionym wymaganiom dotyczącym oceny dowodu w postaci opinii biegłego. Uzasadnienie wydanej decyzji w tym zakresie jest spójne i przekonywujące w zakresie w jakim wskazuje na zasadność wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew, zgodnie z wykładnią obowiązujących przepisów. Organy odwoławczy w uzasadnieniu decyzji jednoznacznie stwierdził, iż obliczenie odwodu pni, będące podstawą do wyliczenia kary nastąpiło zgodnie z art. 85 ustawy. W ocenie Sądu, nieuzasadniony jest formułowany przez skarżącą zarzut, w którym powołując się na treść opinii biegłego mgr inż. L.R. i dr hab. Inż. W.D., skarżąca wskazuje, iż dokonane przez nią cięcia mają charakter cięć sanitarnych, korygujących, pielęgnacyjnych i poprawiających statykę drzewa. Zamiar usunięcia drzew chorych i dokonania prac korygujących w szpalerze drzew, jak słusznie stwierdziły organy I i II instancji, nie zwalania bowiem skarżącej z obowiązku uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Tym samym naliczenie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia jest uzasadnione.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 107 §3 kpa, stwierdzić należy, iż w decyzjach, o czym mowa wyżej, mylono pojęcia usunięcie drzewa/pielęgnacja drzewa, co wynikało z niewłaściwego powoływania się na opinię biegłego. Powyższe w ocenie Sądu, przy uwzględnieniu prawidłowego rozumowania dotyczącego charakteru cięć dokonanych przez skarżącą, skutkujących usunięciem drzew i niekwestionowanej przez stronę poprawności dokonanych na podstawie opinii biegłego obliczenia wysokości kary, nie uzasadnia jednak uchylenia zaskarżonych decyzji, gdyż nie miało to wpływu na wynik sprawy. Z analizy opinii wykonanej w trybie art. 84 § 1 kpa wynika, że biegły wypowiadał się co do ratowania i regeneracji koron drzew pozostawionych a nie wyciętych. Błędne przywołanie ustaleń zawartych w opiniach biegłych, przy niekwestionowanym przez skarżącą fakcie usunięcia pni drzew na wysokości mniejszej niż 130 cm, w świetle wykładni przepisów zastosowanej przez organy administracyjne, zgodnej z wykładnią przepisów przedstawionych powyżej, nie uzasadnia zatem uchylenia zaskarżonych decyzji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak sentencji wyroku.

MZ