Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 85/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 2 ust. 1, § 3, § 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 3 ust. 2 pkt 1-4, ust. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 10 § 1, art. 77, 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 75 ust 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska / spr./ SO del. Piotr Popek Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2014 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Rz 85/16

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Dyrektor ARiMR) po rozpatrzeniu odwołania R. S. (dalej: beneficjent/skarżący) od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa

(dalej: Kierownik ARiMR) z dnia [...] sierpnia 2015r., nr [...], w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na 2014 rok, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Z uzasadnienia decyzji oraz akt sprawy wynika, że beneficjent we wniosku

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na 2014 rok zdeklarował w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację Pakietu 2 -Rolnictwo ekologiczne, Pakietu 3 - Ekstensywne trwałe użytki zielone, Pakietu 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 a także Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 i w ich ramach realizację:

* Wariantu 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) na powierzchni 21,86 ha na dziewięciu działkach rolnych - A, B, C, E, F, G, R S

i ABC;

* Wariantu 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 na powierzchni 1,08 ha na dwóch działkach rolnych - AE i AF;

* Wariantu 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 8,01 ha na siedmiu działkach rolnych - AA, TT, T, UA, W, X i Y;

* Wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 14,24 ha na dziewięciu działkach rolnych - AC, AD, AH, Al, AK, D, H, M i O;

Do wniosku beneficjent załączył materiał graficzny z zaznaczeniem poszczególnych działek rolnych i wskazaniem ich na odpowiednich działkach ewidencyjnych, a także wymagany obszar niekoszenia w 2014r. na działkach, na których zadeklarowano realizację wariantów: 3.1.2, 4.1 oraz 5.1. W dniu 9 maja 2014r. złożył również wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) w przypadku przeniesienia posiadania gruntów objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym przez poprzedniego posiadacza.

W dniu 26 maja 2014r. beneficjent złożył zmianę do wniosku, którą zmienił deklarację wariantu 2.10 na 2.9 oraz dodał działkę BA o powierzchni 0,70 ha położoną na działce ewidencyjnej 50 w miejscowości B. W dniu 22 lipca 2014r. beneficjent wycofał z płatności rolnośrodowiskowej ww. działkę BA. Następnie beneficjent złożył oświadczenie o rezygnacji z przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 2.9 na powierzchni 0,70 ha, przy jednoczesnej deklaracji powierzchni 0,70 ha do płatności rolnośrodowiskowej w roku 2014 w obszarze działki rolnej ABC. Z uwagi na brak możliwości zmiany zobowiązania rolnosrodowiskowego przez zwiększenie powierzchni zobowiązania

w wariantach 2.1 pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, powierzchnia 0,70 ha działki rolnej ABC nie została uwzględniona do płatności. W wyniku weryfikacji złożonych przez beneficjenta dokumentów i wyjaśnień, Kierownik ARiMR ustalił, że powierzchnia kwalifikowana pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.10 - uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania) wynosi 2,96 ha i obejmuje działkę B i C zaś w wariancie 2.9 - uprawy sadownicze i jagodowe (dla których zakończono okres przestawiania) wynosi 18,20 ha i obejmuje działki rolne A, E, F, G, R i S.

W dniach 17 września - 23 października 2014r. w gospodarstwie rolnym beneficjenta przeprowadzono kontrolę na miejscu, o charakterze kompleksowym, tj. w zakresie: wzajemnej zgodności, kwalifikowalności powierzchni oraz w zakresie realizowanego programu rolnośrodowiskowego.

W wyniku kontroli stwierdzono, że:

- na działkach rolnych: AE (deklarowanej w ramach pakietu 3 - wariantu 3.1.2),

T, TT, W oraz X (deklarowanych do wariantu 4.1) oraz AH, AC oraz Al (deklarowanych do wariantu 5.1) pozostawiona powierzchnia nieskoszenia działki rolnej jest niewłaściwa, tj. inna niż zaznaczona na materiale graficznym,

- na działkach rolnych AF (deklarowanej do wariantu 3.1.2) oraz UB (deklarowanej do wariantu 4.1) wykoszona została cała działka rolna,

- na działce rolnej Y (deklarowanej do wariantu 4.1) - niezebrana została w terminie biomasa.

Zgodnie z raportem pokontrolnym nr [...] w zakresie wzajemnej zgodności w odniesieniu do całego gospodarstwa beneficjenta stwierdzono nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Odnośnie nieprawidłowości stwierdzonych na działce Y, wskazano, że działka ta była zadeklarowana była do płatności rolnośrodowiskowej w wariancie 4.1 - ochrona siedlisk lęgowych ptaków jako użytkowana w sposób kośny. Przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, poz. 427) - dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, nakazują zebranie ściętej biomasy w terminie 14 dni od dnia dokonania pokosu. Z uwagi na zarejestrowaną w rejestrze działalności rolnośrodowiskowej datę 21 sierpnia 2014r. jako dzień koszenia działki rolnej Y oraz datę kontroli tej działki tj. 17 września 2014r., stwierdzono, że nie nastąpiło zebranie ściętej biomasy w wymaganym terminie na powierzchni 0,30 ha tej działki, co stanowi naruszenie normy N.04.1. Z uwagi na fakt, że naruszenie normy N.04.1 tj. w gospodarstwie beneficjenta stwierdzono po raz drugi (pierwsze naruszenie normy N.04.1 stwierdzono w 2013r.) zakwalifikowano tę niezgodność jako powtarzającą się.

W dniu 4 marca 2015r. beneficjent złożył oświadczenie odnośnie niezebrania biomasy na działce Y. Po ponownej analizie raportu i dokumentacji fotograficznej Kierownik ARiMR potwierdził ww. uchybienie. W dniach 27 kwietnia, 18 maja i 12 czerwca 2015r. beneficjent wniósł zastrzeżenia co do ustaleń kontroli na miejscu, które również nie zostały uwzględnione.

W dniu 3 czerwca 2015r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Agencja) wpłynęły pisma od beneficjenta,

w których poinformował on o zaobserwowanych szkodach wyrządzonych przez dziki na wszystkich działkach w gospodarstwie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku, nr [...], Kierownik ARiMR, umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej

w części dotyczącej działki rolnej BA (wariant 2.9) oraz przyznał płatność rolnośrodowiskową w łącznej wysokości 53 067,24zł, w tym:

• Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne w wariancie 2.9 - Uprawy sadownicze

i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w wysokości 25 127,10zł oraz

w wariancie 2.10 - Uprawy sadownicze i jagodowe (w okresie przestawiania)

w wysokości 4.848,48zł;

• Pakiet 3. Ekstensywne trwałe użytki zielone w wariancie 3.1.2 - Ekstensywna gospodarka na łąkach i pastwiskach na obszarach Natura 2000 w wysokości 227,50zł;

• Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 w wariancie 4.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków w wysokości 6.875,23zł;

• Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000 wariantu 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków

w wysokości 15.988,93zł.

Od powyższej decyzji beneficjent złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015r., Dyrektor ARiMR utrzymał

w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy zweryfikował protokół z kontroli na miejscu oraz sprawdził poprawność ustalonej powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) dla zadeklarowanych przez producenta rolnego działek ewidencyjnych, na których znajdują się działki rolne objęte wnioskiem beneficjenta i stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności rolnośrodowiskowej została wyznaczona prawidłowo. Wskazał, że podstawą rozpatrzenia niniejszej sprawy był raport z czynności kontrolnych programu rolnośrodowiskowego oraz raport z czynności kontrolnych w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności poparte zgromadzoną dokumentacją fotograficzną działek deklarowanych do płatności wraz ze szkicami poglądowymi przedstawiającymi miejsce i kierunek wykonywania zdjęć. Organ odwoławczy wskazał, że z raportu, wynika, iż w przypadku działek rolnych zadeklarowanych

w wariancie 2.9 tj. A, G, AD, AE, AH, D, Ł, S zastosowano kod nieprawidłowości DR13+, co oznacza, że zadeklarowana powierzchnia działki rolnej jest większa od powierzchni stwierdzonej. Kontrola na miejscu ujawniła również, że zadeklarowane powierzchnie działek rolnych AC, AF, E, H są mniejsze od powierzchni stwierdzonych

i zastosowano kod DR13. Organ wyjaśnił, że powierzchnia stwierdzona

i zakwalifikowana do płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych wariantów ustalona została na podstawie wyników czynności kontrolnych oraz

w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 str. 16 z 31 stycznia 2009r.), przy zastosowaniu tzw. zasady kompensacji działek rolnych. W ocenie organu II instancji, organ I instancji prawidłowo stwierdził, że do otrzymania płatności rolnośrodowiskowej w roku 2014 kwalifikuje się powierzchnia: wariant 2.9 – 17,93 ha, wariant 2.10 – 2,96 ha, wariant 3.1.2. – 1,06 ha, wariant 4.1 – 8,01 ha, wariant 5.1 – 14,09 ha.

Po ponownej analizie zgromadzonej dokumentacji fotograficznej działek na których, zgodnie z raportem pokontrolnym programu rolnośrodowiskowego, obecne były niezgodności dotyczące wymogów pakietowych, organ odwoławczy wskazał, że beneficjent zadeklarował działki rolne do realizowania wariantów 4.1

i 5.1. Wszystkie działki rolne zgłoszone do tej płatności powinny być użytkowane

w sposób kośny. Beneficjent zobligowany był do przestrzegania wymogów

w pakiecie 4 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000 i pakiecie 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków

i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000, które zawarte są w załączniku nr 3 dział IV ust. 2 pkt 4 lit. a) do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13 marca 2013r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.) – dalej: rozporządzenie rolnośrodowiskowe. Stanowią one, że

w przypadku kośnego użytkowania trwałych użytków zielonych należy dokonać usunięcia lub złożenie w stogi ściętej biomasy w terminie 2 tygodni po pokosie,

a w uzasadnionych przypadkach w dłuższym terminie, niezwłocznie po ustaniu przyczyn ze względu na które, termin ten nie był przestrzegany. Jak wskazuje zarówno raport pokontrolny, jak i fotografie sporządzone w toku kontroli - na działce rolnej Y deklarowanej do wariantu 4.1 zastano podczas kontroli (w dniu 17 października 2013r.) niezebraną biomasę. Zgodnie z rejestrem agrotechnicznym, zarejestrowana data koszenia przedmiotowej działki to 21 sierpnia 2014r., zatem przekroczono wymagany w rozporządzeniu termin zbioru biomasy.

Odnośnie działek rolnych deklarowanych do wariantów 3.1.2, 4.1, 5.1, organ II instancji wskazał, że zgodnie z § 25 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnik zaznacza na materiale graficznym część działki rolnej, która ma pozostać nieskoszona w danym roku - w przypadku realizacji pakietu 3, 4 lub 5.

Pozostawienie obszaru niekoszenia wynika bezpośrednio z wymogu zawartego

w załączniku nr 7 ww. rozporządzenia, który stanowi, iż dla pakietu 3 - ekstensywne trwałe użytki zielone w przypadku użytkowania kośnego wykoszenie całej powierzchni działki rolnej skutkuje zmniejszeniem płatności o 80%, zaś pozostawienia nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej, w szczególności innej niż zaznaczona na materiale graficznym skutkuje zmniejszeniem płatności o 50%.

W toku kontroli ujawniono, że na działkach rolnych: T, TT, W i X, AC, AH, Al oraz AE beneficjent pozostawił zachowany obszar niekoszenia wbrew deklaracji

w innym miejscu, niż zaznaczył na załączniku graficznym i nie zgłosił zmiany do wniosku. Natomiast w przypadku działki rolnej UB oraz działki AF stwierdzono wykoszenie całej powierzchni działki rolnej.

W ocenie organu II instancji, prawidłowo zastosowano kody niezgodności do stwierdzonych uchybień, w związku z czym brak jest podstaw do kwestionowania ustaleń dokonanych w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach od 17 września do 23 października 2014r. i zapisanych w protokole z czynności kontrolnych Konsekwencją stwierdzenia uchybienia w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, stosownie do § 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, w związku z § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2014r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U z 2014r. poz. 324), jest zmniejszenie płatności w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Wysokość zmniejszeń płatności określa załącznik nr 7 do ww. rozporządzenia. Stosownie natomiast do art. 16 ust. 3 ww. Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011r., str. 8), w przypadku gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią zatwierdzoną wynosi nie więcej niż 3 % lub 2 h płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo określił wysokość zmniejszenia płatności na 3% początkowej kwoty stosując sposób wyliczenia sankcji wynikający z załącznika nr 5 do Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 1 kwietnia 2010r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U.

z 2010r. nr 67 poz. 434 ze zm.).

W przedmiotowej sprawie ze względu na stwierdzenie powtarzającej się niezgodności zastosowanie ma art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 str. 65 ze zm.) – dalej: rozporządzenie nr 1122/2009. Dyrektor ARiMR wskazał, że naruszenie normy N.04.1 (rolnik nie przeprowadzał na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta) w gospodarstwie beneficjenta stwierdzono po raz drugi (pierwsze naruszenie tej normy stwierdzono

w 2013r.), prawidłowo zatem organ I instancji zastosował art. 71 ust. 5 rozporządzenia nr 1122/2009, zgodnie z którym, w przypadku stwierdzenia powtarzającej się niezgodności, odsetek ustalony zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu w odniesieniu do powtarzającej się niezgodności zostaje pomnożony przez trzy względem pierwszego przypadku niezgodności. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie początkowa kwota płatności rolnośrodowiskowej została pomniejszona o 9% ze względu na nieprzestrzeganie norm i wymogów w zakresie wzajemnej zgodności.

Zdaniem organu II instancji, całkowita kwota płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 w wysokości 53.067,24zł została przez organ I instancji określona

w prawidłowej wysokości. Na kwotę przyznanej płatności składają się płatności rolnośrodowiskowe w wysokości: 25.127,10zł - do wariantu 2.9, 4.848,48zł - do wariantu 2.10, 227,50zł do wariantu 3.1.2, 6.875,23zł - do wariantu 4.1, oraz 15.988,93zł do wariantu 5.1.

Odnosząc się do zarzutów beneficjenta kwestionującego prawidłowość pomniejszenia płatności o 9%, organ II instancji wskazał, że o fakcie zniszczenia przez zwierzynę uprawy oraz doprowadzenia działki do stanu, który uniemożliwił zbalowanie i w efekcie nie zebranie ściętej biomasy beneficjent powinien poinformować organ prowadzący postępowanie, co wynika z art. 47 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE L Nr 368 z 2006 r., str. 15, ze zm.) – dalej: rozporządzenie nr 1698/2005, które nadal stosuje się do operacji wdrożonych na podstawie programów zatwierdzonych przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1698/2005 (z art. 19 Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzające przepisy przejściowe, Dz. U. UE L 227 z dnia 31 lipca 2014 r., str. 1).

Organ II instancji stwierdził, że beneficjent nie poinformował Kierownika ARiMR w wymaganym terminie 10 dni roboczych o okolicznościach, które uniemożliwiły mu terminowe zebranie pokosów ani też nie przedstawił dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Oświadczenie beneficjenta że na wszystkich działkach jego gospodarstwie zostały zaobserwowane zostały szkody wyrządzone przez dziką zwierzyną, zostało złożone do Kierownika ARiMR w dniu 3 czerwca 2015r. po przeprowadzonych kontrolach

w gospodarstwie.

Organ odwoławczy podkreślił, że beneficjent przystępując do programu rolnośrodowiskowego składając podpis pod częścią IX wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 (oświadczenia i zobowiązania), oświadczył m. in., że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem

o przyznanie płatności oraz że jest świadomy konsekwencji i sankcji dotyczących niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji programu rolno środowiskowego, a także zobowiązał się do realizacji 5-letniego zobowiązania rolno środowiskowego.

Z powyższych względów, zdaniem organu II instancji, znane były mu warunki jakie winien spełnić by otrzymać płatności rolnośrodowiskowe w pełnej wysokości, tj. utrzymywać grunty rolne zgodnie z normami, a w przypadku niedopełnienia tego obowiązku, o konieczności poinformowania o tym fakcie Agencję. Brak było zatem podstaw do odstąpienia od nałożonych sankcji.

Odnosząc się do twierdzeń beneficjenta, że pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej spowodowane było koniecznością przesunięcia obszaru do niekoszenia w inne miejsce z uwagi na stwierdzenie "gniazdowania ptaka lub innych okoliczności np. mrowisk które są pod ochroną", organ II instancji wskazał, że w aktach sprawy brak jest dokumentu, który mógłby potwierdzić twierdzenia beneficjenta. W sytuacji stwierdzenia siedliska ptaków w innym miejscu, niż określone zostało to w planie działalności rolnośrodowiskowej, na beneficjencie spoczywał obowiązek dokonania zmiany takiego planu w porozumieniu z osobą sporządzającą plan działalności rolnośrodowiskowej, jak również poinformowania Kierownika ARiMR o zdezaktualizowaniu się danych zawartych we wniosku – zgodnie z art. 73 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, czego nie uczynił.

Na decyzję organu odwoławczego beneficjent złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji przez przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:

1. Art. 57 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2015 poz. 211) - dalej: k.p.a., w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzenia kontroli na miejscu i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2007r., Nr 168, poz. 1181 ze zm.) – dalej: rozporządzenie z dnia 31 sierpnia 2007r., przez niewłaściwe obliczenie terminu do wniesienia pisemnych zastrzeżeń do raportu pokontrolnego, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia przeprowadzonej kontroli na miejscu kontroli instancyjnej, co z kolei spowodowało nieprawidłowe określenie stanu faktycznego,

2. art. 3 ust. 2 pkt. 1, 2 i 3 ustawy z 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012r. poz. 1164) – dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich, w zw. z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a, przez przyjęcie, że organ administracyjny wyjaśnił istotne okoliczności faktyczne

i rozpatrzył w sposób wyczerpujący całość materiału dowodowego, mimo że kontrola na miejscu, będąca podstawą ustaleń faktycznych budziła istotne zastrzeżenia strony i wątpliwości w zakresie swojej legalności i rzetelności oraz przez błędne przyjęcie, że organ w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie ma obowiązku podejmować

z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego

i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy,

3. art. 3 ust. 2 pkt. 1 i 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a, przez pominięcie twierdzeń strony skarżącej

w przedmiocie braku zawinienia strony w zaistnieniu nieprawidłowości wymienionych w raporcie kontrolnym, pomimo, że postępowanie o przyznanie płatności obszarowej winno także uwzględniać stanowisko strony, tj. jej argumenty i wyjaśnienia zgłaszane przez nią w trakcie postępowania administracyjnego,

Powyższe uchybienia doprowadziły do naruszeń prawa materialnego polegającego na zastosowaniu § 38 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, który statuuje stosowanie zmniejszeń przyznanych płatności rolnośrodowiskowych mimo braku wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego i wyjaśnienia wątpliwości na tle stanu faktycznego, przez przyjęcie, że w przedmiocie udzielenia płatności rolnośrodowiskowej nastąpiły przesłanki do zastosowania zmniejszeń, podczas gdy kontrola na miejscu została przeprowadzona w sposób nierzetelny, a w toku postępowania zostało naruszonych szereg przepisów postępowania, będących gwarancją państwa prawa, mających bezpośredni wpływ na właściwe ustalenie stanu faktycznego.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował zmniejszenie płatności o 9%. Skarżący zarzucił, że brak zebrania biomasy z działki Y na pow. 0,3 ha nie został stwierdzony w terenie podczas kontroli na miejscu, a kod nieprawidłowości został dopisany do protokołu kontroli przez urzędnika, który nie miał wiedzy o stanie faktycznym w terenie i braku zebrania biomasy "dopatrzył się na fotografii". Skarżący podniósł, że w rzeczywistości biomasa była zebrana, stwierdzając, że w części działki była "w trakcie zbierania", gdyż nierówności pozostawione przez dziki uniemożliwiły w terenie 100% zbiórkę mechaniczną. Według skarżącego tylko

z części działki Y była niezebrana biomasa, tj. powierzchni ok.0,15 ha. Skarżący podkreślił, że na powierzchni działki nadal istnieją przerośnięte trawą nierówności uniemożliwiające zbiór mechaniczny, a w niektórych miejscach doły mają ok. 40 cm.

Wskazał na oświadczenie Sołtysa Sołectwa L., który wykonywał usługę zbierania siana na wszystkich działkach w L., w którym oświadczył, że zebrał on siano z połowy działki, a resztę ominął, gdyż była "zryta" przez dziki.

Zwrócił tez uwagę, że podczas balowania siana z sąsiednich działek ewidencyjnych nr: 85, 84, 83, 269, nie miał żadnego celu zlecać ominięcia 0,15 ha pow. na działce Y, a siano było przeznaczone na sprzedaż. Fakt grasowania dzików potwierdza także oświadczenie sąsiada, J. P., a Koło Łowieckie odmówiło oględzin, gdyż poinformowali skarżącego, że tak małymi szkodami się nie zajmują. Według skarżącego, twierdzenie organu, że na fotografiach nie widać nierówności terenu, które przerosły trawą mija się z prawdą obiektywną. Fotografia nie uchwyci takiego stanu rzeczy, a istnienie nierówności uwidocznione jest na filmach z jazdy samochodem terenowym Suzuki Vitara po działce Y w L.

Skarżący podniósł także, że nie miał "instrukcji", aby z takimi błahostkami chodzić do Agencji, gdyż powierzchnia 0,15 ha nic nie zmienia w jego gospodarstwie. W tych okolicznościach, sankcje 9% (całość ok.10 tys. zmniejszeń) uważa skarżący za zbyt restrykcyjną.

Skarżący zarzucił również, że sankcje za pozostawienie obszaru niekoszenia w innym miejscu lub innej powierzchni są bezpodstawne, a stanowisko skarżącego

w tym zakresie zostało przedstawione w odwołaniu z dnia 12 lipca 2014r. od decyzji w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w zmniejszonej wysokości, które skarżący załączył do skargi. W piśmie tym skarżący wskazał, że pozostawienie większej powierzchni niekoszenia oraz przesunięcie jej w inne miejsce wynikało ze stwierdzenia na działce siedliska ptaków. Skarżący działając w dobrej wierze, zgodnie z zasadami logiki, wykosił działkę w najlepszy sposób dla ochrony ptaków zgodnie z wytycznymi z dnia rozpoczęcia programu rolnośrodowiskowego. Skarżący podkreślił, że według dokonanych przez niego pomiarów obszar niekoszony zgadzał się załącznikiem graficznym, a niewielkie przesunięcia wynikały z potrzeby ochrony ptaków i przyrody.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane

w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

Skarga jest niezasadna.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest zasadność zastosowania wobec skarżącego sankcji w postaci zmniejszeń płatności i w konsekwencji przyznania skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokość.

Zdaniem orzekających w sprawie organów, zastosowanie sankcji było zasadne, gdyż skarżący nie wykonał zobowiązań dotyczących programu rolnośrodowiskowego. W ocenie tych organów, wysokość zmniejszeń została określona prawidłowo, tj. odpowiednio do stwierdzonych podczas kontroli nieprawidłowości.

Według skarżącego, zastosowane sankcje były zbyt rygorystyczne

i nieadekwatne do stanu faktycznego na gruncie. Niezebranie biomasy dotyczyło mniejszej powierzchni niż wskazana przez organy i spowodowane było brakiem możliwości dokonania mechanicznej zbiórki biomasy, z terenu na którym dziki pozostawiły nierówności. Pozostawienie nieskoszonej innej niż zaznaczona na materiale graficznym części działki wynikało natomiast ze stwierdzenia na działce siedliska ptaków i potrzeby ich ochrony.

W ocenie Sądu, rację w zaistniałym sporze należy przyznać organom.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że organy Agencji w niniejszej sprawie zastosowały właściwe przepisy prawne ustanowione na poziomie krajowym

i unijnym, które określają zasady i warunki dotyczące składania wniosków

i przyznawania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2014.

Należy zgodzić się z organami Agencji, że w myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, między innymi, jeżeli realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa

w art. 39 rozporządzenia nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich warunków, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej oraz spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów wariantów określonych

w rozporządzeniu. Z kolei według § 5 ust. 1 rozporządzenia rolno środowiskowego, zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, objęty obszarem zatwierdzonym

w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011, str. 8, ze zm.).

Zgodnie z § 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, rolnikowi przysługują płatności rolnośrodowiskowe, jeżeli, między innymi, są przestrzegane wymogi

i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Przepisy te stanowią, że przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wszystkie grunty muszą być utrzymywane zgodnie z normami, a rolnik powinien przestrzegać wymogów. Na poziomie krajowym wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010r. w sprawie minimalnych norm ( Dz. U. z 2014, poz. 1372 ze zm.). Jak wynika

z § 1 ust. 2 pkt tego rozporządzenia, grunty rolne, w przypadku łąk i pastwisk, są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli okrywa roślinna jest na nich koszona

i usuwana w zakresie i terminie określonym w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków EFRROW lub są na nich wypasane zwierzęta w sezonie pastwiskowym określonym w tych przepisach.

Weryfikacji wniosku, pod kątem zgodności z zadeklarowanych gruntów

z wymogami określonymi w przepisach oraz warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzegania istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności, służą min. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadzane w oparciu o art. 10 ust. 2 rozporządzenia nr 65/2011.

W wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej na działkach zadeklarowanych przez skarżącego do płatności stwierdzono nieprawidłowości polegające na niezebraniu biomasy z powierzchni 0,30 ha działki Y, pozostawieniu nieskoszonej niewłaściwej części działki, tj. innej części działki niż zaznaczona na materiale graficznym – na działkach: AE, T, TT, W ,X AH, AC, Al oraz wykoszeniu całej powierzchni działek: AF i UB.

W ocenie Sądu, ustalenia w powyższym zakresie zostały poczynione prawidłowo w oparciu przede wszystkim o raport z kontroli na miejscu, który jawi się jako dowód niewadliwy, pozwalający odtworzyć, w oparciu także o dołączone załączniki - szkic oraz dokumentację fotograficzną, stan zastany na dzień kontroli. Ogląd, zwłaszcza materiału fotograficznego, zdaniem Sądu, nie pozostawia wątpliwości, że na działce Y, na dzień kontroli, nie była zebrana biomasa i widoczne są jej niezebrane pokosy. Nie można nie dostrzec, że skarżący popada w niejaka sprzeczność, bowiem raz stanowczo twierdzi w skardze, że cała biomasa została zebrana, a w innym miejscu skargi, że biomasa była w trakcie zbierania i niezebrana została częściowo, jedynie z powierzchni 0,15 ha działki.

Co do waloru dowodowego wzmiankowanych protokołów z kontroli należy skazać, że zostały one sporządzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa przez uprawnionych kontrolerów, w przewidzianej formie. W świetle tych dowodów nie można się zgodzić z twierdzeniami skarżącego, że na jego działce rolnej Y

w ogóle nie zaistniały żadne nieprawidłowości, a skoszona biomasa została usunięta w wymaganym terminie, przed rozpoczęciem kontroli. O wadze dowodu

protokołu z kontroli wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt. II GSK 492/07. Zwrócił on uwagę, że o znaczeniu tego protokołu świadczy fakt, że kontrole przeprowadzane mogą być tylko przez określone podmioty, wyspecjalizowane, dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi oraz bezstronne.

Zwrócić należy uwagę na to, że kontrola rozpoczęła się w dniu 17 września 2014r., natomiast z rejestru działalności rolnośrodowiskowej jako dzień koszenia działki rolnej Y odnotowano datę 21 sierpnia 2014r. Zestawienie tych dat wskazuje, że nie nastąpiło zebranie ściętej biomasy w wymaganym terminie 14 dni.

Bez znaczenia dla oceny niniejszej sprawy jest fakt, że skarżący w dniu

3 czerwca 2015r. zawiadomił Kierownika ARiMR zaobserwowanych szkodach na jego działkach. Nie wywrą też oczekiwanych skutków dla skarżącego oświadczenia J. P. - rolnika mieszkającego w pobliżu w/w działki oraz M.C. sołtysa miejscowości Leżachów dokonującego zabiegów agrotechnicznych w gospodarstwie skarżącego, że m.in. działka ewidencyjna nr 269 była zryta przez dziki. Rzecz w tym, że owe oświadczenia pochodzą z sierpnia 2015r. i choć odnoszą się w swej treści do 2014r. przedłożone zostały dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Tymczasem kontrola na miejscu stwierdza stan zastany na gruncie na dzień kontroli, a na załączonych zdjęciach nie widać tego rodzaju nierówności, które uniemożliwiałyby zebranie ściętej biomasy. Podobnie filmy z nagraniem zachowania się pojazdu po gruncie, jako dokonane w 2015r. nie mogą oddać stanu gruntów w 2014r.

Gdyby nawet przyjąć za prawdziwe twierdzenia skarżącego co do braku technicznych możliwości zebrania ściętej biomasy w terminie, co z materiału dowodowego jednak nie wynika, to i tak skarżący nie mógłby uniknąć konsekwencji takiego stanu rzeczy dla wysokości przyznanych płatności. Rację mają bowiem organy Agencji wskazując odpowiednie uregulowania, z których wynikają zasady postępowania beneficjenta na wypadek, gdyby z powodu siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności niemożliwa stała się realizacja obowiązków związanych z płatnościami, w tym wypadku zebrania ściętej biomasy z działki rolnej. O tym że zasady te znane były skarżącemu świadczy po pierwsze to, że składając wnioski

o przyznanie poszczególnych płatności na rok 2014 złożył podpis m.in. pod oświadczeniem, że znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowych objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie organy Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności lub pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności oraz utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Po drugie skarżący uczestniczył w programach pomocowych związanych z finasowaniem

z budżetu Unii Europejskiej od szeregu lat, i choćby stąd znane są mu zasady przyznawania płatności.

O tym jak uniknąć sankcji, gdy wypełnienie obowiązków związanych ze spełnieniem warunków do płatności bezpośrednich staje się niemożliwe w sytuacji wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, stanowi art. 75 ust 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009, na który słusznie powołują się organy Agencji. Zgodnie z cytowanym przepisem, jeżeli rolnik nie był w stanie wypełnić zobowiązań

w wyniku wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych

w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, pod warunkiem, że przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych wraz

z odpowiednią dokumentacją zgłosi temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym uzyskał taką możliwość.

W niniejszych sprawach skarżący dopiero w zastrzeżeniach do ustaleń kontroli na miejscu, to jest w piśmie z dnia 23 kwietnia 2015r. (data wpływu do organu 27 kwietnia 2015r.) podniósł, że część skoszonej trawy nie została zebrana gdyż mechaniczna zbiórka była utrudniona przez nierówności terenu spowodowane przez zrycie powierzchni działki przez dzikie zwierzęta. Nota bene nieco wcześniej przy okazji zapoznawania się materiałem dowodowym, w oświadczeniu z dnia 4 marca 2015r. ograniczył się tylko do stwierdzenia, że nie zgadza się z ustaleniem braku zebrania biomasy z działki rolnej Y. Następnie 3 czerwca 2015r. (po upływie kilku miesięcy od zakończenia kontroli) skarżący złożył do Kierownika ARiMR oświadczenie o wystąpieniu szkód wyrządzonych przez dziką zwierzynę, a dowody mające potwierdzić ten fakt przedstawił jako załącznik do odwołania z 14 sierpnia 2015r.

Podkreślenia wymaga, że skarżący wyręczając się w wykonywaniu koniecznych zabiegów agrotechnicznych innymi osobami, ponosi ryzyko

i konsekwencje ich ewentualnych zaniedbań. To w interesie beneficjenta płatności jest dopilnowanie, aby działki objęte tego rodzaju subwencją spełniały wszystkie niezbędne wymogi i normy.

Nie budzą wątpliwości, w ocenie Sądu, również stwierdzenia organów Agencji, że skarżący, wobec zaistnienia przeszkód w prawidłowym wykonaniu podjętych zobowiązań polegających na pozostawieniu nieskoszonej części działki zgodnie ze szkicem na materiale graficznym, z uwagi na stwierdzenie siedliska ptaków w innym miejscu, niż to zostało określone w planie działalności rolnośrodowiskowej, miał obowiązek poinformowania o tym Agencji oraz dokonania zmiany planu działalności środowiskowej w porozumieniu z osobą sporządzającą ten plan. Powyższe wynika

z przepisu art. 73 rozporządzenia nr 1122/2009, stosownie do którego, jeżeli rolnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości w złożonym wniosku lub z własnej inicjatywy informuje Kierownika Biura Powiatowego, że dane zawarte we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazane we wniosku zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia – o ile nie został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku - nie stosuje się pomniejszenia płatności. Z obowiązków tych skarżący się nie wywiązał.

W świetle powyższych wywodów, w ocenie Sądu, organy Agencji dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie wystąpienia i rodzaju nieprawidłowości, co skutkowało przyznaniem płatności bezpośredniej na 2014r. w pomniejszonej wysokości. Struktura tych płatności oraz wysokość zastosowanej sankcji oraz jej wyliczenie zostały skrupulatnie, klarownie, a przede wszystkim poprawnie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z powołaniem na stosowne, mające zastosowanie

w sprawie regulacje krajowe i unijne. Nie ma potrzeby powielać tych wywodów w tym miejscu, tym bardziej, że skarżący prawidłowości wyliczeń kwot płatności w zasadzie nie kwestionuje, negując tylko ich zasadność.

W ocenie Sądu, niezasadny jest zarzut dotyczący niewłaściwego obliczenia przez organy Agencji terminu do wniesienia pisemnych zastrzeżeń do raportów pokontrolnych, co zdaniem skarżącego miało doprowadzić do pozbawienia przeprowadzonych kontroli instancyjności, co z kolei przełożyć się miało na nieprawidłowe ustalenia faktyczne. Zarzut ten nie został szerzej uzasadniony. Należy wskazać, że w przypadku programu rolnośrodowiskowego zastosowanie ma § 8 ust. 2 rozporządzenia z dnia 31 sierpnia 2007r., zgodnie z którym, podmiot kontrolowany może zgłaszać na piśmie zastrzeżenia przed podpisaniem raportu, w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania. Wskazany przez skarżącego przepis § 9 ww. rozporządzenia ma zastosowanie w przypadku programu wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), wobec czego w niniejszej sprawie nie miał zastosowania. Z akt sprawy administracyjnej wynika, że skarżący miał możliwość podniesienia zastrzeżeń do raportów z kontroli na miejscu i wskutek zgłoszenia takowych otrzymywał stosowną informację o ich nieuwzględnieniu. Podkreślenia wymaga, że kontrolujący będąc na gruncie mieli możliwość poczynienia obserwacji

i dokonania pomiarów, które znalazły odzwierciedlenie w protokole i załączonej dokumentacji fotograficznej. Skarżący był zawiadomiony o terminie przeprowadzenia kontroli, częściowo był obecny przy czynnościach kontrolnych, mógł i składał doń uwagi.

Sąd nie podziela również zarzutów skarg dotyczących naruszenia art. 3 ust. 2 pkt. 1, 2, 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich w z art. 77 k.p.a. i 80 k.p.a., zwłaszcza w kontekście imputowania organom Agencji, że nie podjęła z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. W ustawie o płatnościach bezpośrednich ustawodawca uregulował zasady postępowania administracyjnego

w sposób zasadniczo odmienny od reguł obowiązujących w postępowaniach opartych w całości na przepisach k.p.a. Z mocy art. 3 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, organy Agencji nie są już zobowiązane do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co stanowi odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Przepis art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach bezpośrednich w sposób całkowicie odmienny od k.p.a. ustala zasady rozkładu ciężaru dowodu, nakładając na strony postępowania (lub inne uczestniczące w postępowaniu) obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu został przerzucony na osobę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. W zakresie obowiązku informacyjnego organu obowiązują modyfikacje w stosunku do ogólnych reguł określonych w k.p.a. Przepis art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich nakłada na organy Agencji obowiązek udzielenia stronom niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, ale wyłącznie na żądanie stron. Na gruncie tej ustawy pewnym modyfikacjom podlega także wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, autonomicznie określając zakres obowiązku organów w tym zakresie do zgłoszonych żądań stron (art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach bezpośrednich).

Jak wynika z powyższego, specyfika postępowań administracyjnych toczących się przed organami Agencji w zakresie przyznania określonego wsparcia finansowego wymaga od stron tego postępowania i innych osób w nim uczestniczących, większej dbałości w prowadzeniu swoich spraw indywidualnych. To na stronie spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że wbrew twierdzeniu skarżącego, organ administracji, zasadniczo zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności (tak np. wyroki NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 344/11, z 26 czerwca 2012r., sygn. akt II GSK 810/11). Nie mogły więc organy uchybić zasadom procesowym określonym w art. 77 § 1 k.p.a. w sposób sugerowany przez skarżącego.

W odniesieniu do zarzutów skarżącego o nazbyt rygorystycznym potraktowaniu go przez organy, nieproporcjonalnie do stwierdzonych nieprawidłowości, subiektywnie może zrozumiałych, jeśli się zważy zakres, który obejmuje stwierdzona nieprawidłowość w stosunku do wielkości całego gospodarstwa rolnego, godzi się podkreślić, że przepisy krajowe i wspólnotowe określające zasady przyznania płatności bezpośrednich mają charakter norm prawa publicznego, a zatem bezwzględnie obowiązującego i nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości organów w ustaleniu kryteriów dostępu do programu, wysokości płatności, czy też zastosowanych sankcji. Postąpienie wbrew nim świadczyłoby

o naruszeniu przez organy zasady legalizmu, o której mowa w z art. 6 k.p.a. oraz oznaczałyby złamanie zasady równości, to jest równego dostępu do programów pomocowych w analogicznym stanach faktycznych. Przepisy dotyczące przedmiotowych płatności skonstruowane są w sposób rygorystyczny właśnie po to, aby dyscyplinować strony do zachowania szczególnej ostrożności przy formułowaniu wniosków o płatności i przestrzegania przyjętych na siebie obowiązków. Równoległym celem jest zapobieganie uzyskiwaniu płatności do powierzchni nieużytkowanych rolniczo i prewencyjnie zniechęcanie beneficjentów do prób nieuprawnionego pozyskiwania przedmiotowych płatności. Skarżącemu ten rygoryzm był znany, gdyż we wniosku aplikacyjnym oświadczył, że znane są mu zasady przyznawania płatności.

Reasumując stwierdzić należy, że organy Agencji w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości zgromadziły wystarczający materiał dowodowy pozwalający poczynić stanowcze ustalenia, a skarżący nie przedstawił dowodów pozwalających je zakwestionować, podobnie jak prawidłowości zastosowanych w związku z tymi ustaleniami sankcji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł jak

w sentencji.