Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 798/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Joanna Królikowska-Przewłoka (spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2006 r. sprawy ze skargi "W." spółka z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2005 r. w części nakładającej karę 8000 (osiem tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; 2. stwierdza, że uchylone decyzje w zakresie wymienionym w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "W." spółka z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 1535 (jeden tysiąc pięćset trzydzieści pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. podjętą na podstawie art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. 2004 r. nr 204, poz. 2088 ze zm.) i lp. 1.1.1., lp. 1.4.3. załącznika do tej ustawy [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "W." Sp. z o.o. w Z. skarżącą w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 9.000 zł. w tym 8.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek i 1.000 zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z opłatą uiszczoną w wysokości niższej niż wymagana dla danego pojazdu samochodowego albo pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy.

Decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym:

W dniu [...] września 2004 r. w miejscowości [...] na drodze nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...]prowadzony przez J. K. Kierowca okazał wypis z zaświadczenia na potrzeby własne wydany dla Sp. z o.o. W. Natomiast nie przedstawił wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego. Kierowca był pracownikiem w/w spółki. Wykonywał przewóz jaj z P. z firmy M. Sp. z o.o. do R. co ustalono na podstawie okazanego dokumentu WZ nr [...].

Spółka odnosząc się do powyższego dokumentu wyjaśniła, że skutkiem błędu pracownika mylnie wskazano jako sprzedawcę firmę M. Sp. z o.o. podczas, gdy faktycznie sprzedawcą była Sp. z o.o. W. Strona przedstawiła odpis faktury VAT – Wz nr [...], w której figurowała jako sprzedawca. Stronę łączy z M. Sp. z o.o. w P. zawarta w dniu [...] września 2004 r. umowa o warunkach dostawy i przejścia ryzyka. Kierowcy w przypadku dostaw do sieci w ramach tej umowy są wyposażani w dwa dokumenty WZ o tej samej treści i numerach z wyjątkiem treści dotyczącej sprzedawcy, gdzie na jednym wyszczególniono jako sprzedawcę firmę M. Sp. z o.o., a na drugim W. Sp. z o.o. Drugi dokument wystawiony jest tylko na drogę. Po dokonaniu dostawy przez Sp. z o.o. W. dokument WZ, w którym wskazano tę spółkę jako sprzedawcę jest niszczony, gdyż podstawą wystawienia faktury sprzedaży VAT na M. Sp. z o.o. jest potwierdzony przez odbiorcę (sieci handlowe [...]) dokument WZ, na którym jako sprzedawca figuruje Sp. o. o. M.

Organ uznał, że dokumenty przedstawione przez stronę związane z dublowaniem wystawiania dokumentów WZ mają na celu ominięcie obowiązujących przepisów prawa w zakresie transportu drogowego. Z tego też względu nie dał im wiary. W konsekwencji zaś stwierdził, iż strona wykonywała w dacie kontroli transport drogowy (a nie przewóz na potrzeby własne) i stosownie do art. 5 powołanej ustawy winna legitymować się licencją i przedstawić do kontroli wypis z licencji, a strona takiego wypisu nie okazała, co w świetle cyt. ustawy skutkuje karą w kwocie 8.000 zł.

Podstawą faktycznego rozstrzygnięcia w części nakładającej karę w wysokości 1.000 zł. było stwierdzone przez organ wykonywanie krajowego transportu drogowego z opłatą niższą niż wymagana. Organ ustalił bowiem, iż kierowca poruszał się zespołem pojazdów o łącznej liczbie osi 4 i powinien posiadać winietę na 4 osie i więcej, a okazał do kontroli kartę opłat za przejazd po drogach krajowych półroczną o serii i nr [...] zakupioną na pojazd nie więcej niż trzy osie i dmc powyżej 12 ton.

W odwołaniu od powyższej decyzji w części nakładającej karę w wysokości 8.000 zł. strona wniosła o jej uchylenie w tym zakresie i umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że kontrola II [...] Urzędu Skarbowego jak i Dyrektora Izby Skarbowej w [...], do których zwrócił się organ nie daje podstaw do przyjętej przez organ interpretacji zastosowanych przepisów prawa. Kontrola wykazała, że praktyka skarżącej nie jest nieprawidłowa i nie narusza przepisów podatkowych. Nie ma też podstaw do stwierdzenia, że "narusza definicję transportu na potrzeby własne" i w tym względzie organ w sposób nieuprawniony zastosował wykładnię rozszerzającą. Zdaniem strony w dacie kontroli był wykonywany przewóz na potrzeby własne. Warunki dostawy i przejścia ryzyka wskazują bowiem, że nie był to transport odrębnie odpłatny, czy w inny sposób usługowy.

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.), lp. 1.1.1 załącznika do tej ustawy i art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) utrzymał zaskarżoną decyzję w kwestionowanym zakresie w mocy.

Organ II instancji uznając za prawidłowe ustalenia poczynione przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego stwierdził, iż przedmiotowego przewozu nie można uznać za przewóz na potrzeby własne bo towar początkowo sprzedany przez stronę M. Sp. z o.o. (dowód faktura VAT - WZ Nr [...]) w momencie kontroli był przewożony od sprzedawcy M. Sp. z o.o. do odbiorcy – [...].

Nie ma podstaw by przyjąć, jakby to wynikało z umowy z dnia [...] września 2004 r. o warunkach dostawy i przejścia ryzyka, że właścicielem towaru w dniu kontroli była Sp. z o.o. W. Mimo tak skonstruowanej umowy, w momencie sprzedaży towaru przez stronę przedsiębiorstwu M. Sp. z o.o. towar nie był już własnością strony. Własność przeszła na kupującego M. Sp. z o.o., która to spółka na podstawie zamówienia nr [...] zleciła przewóz towaru do odbiorcy. Potwierdzeniem powyższego jest, zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego, fakt, iż na przedstawionych dokumentach WZ jest zamieszczone potwierdzenie przyjęcia towaru przez odbiorcę oraz to, iż na ich podstawie wystawiana jest faktura VAT przez przedsiębiorstwo W. Sp. z o.o. na M. Sp. z o.o.

W tym stanie rzeczy organ II instancji uznał, że przewożony towar nie spełniał warunku koniecznego, określonego w art. 4 pkt 4c powołanej ustawy, aby przewóz zakwalifikować jako przewóz na potrzeby własne. W dacie kontroli strona wykonywała zatem transport drogowy. Nieokazanie wymaganej w takim przypadku licencji (wypisu) uzasadnia nałożenie na stronę kary w wysokości 8.000 zł.

W skardze na tę decyzję strona wniosła o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. w zakresie orzeczonej kary 8.000 zł. oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi strona odwołała się do umowy z dnia [...] września 2004 r. o warunkach dostawy i przejścia ryzyka zwracając uwagę na § 2 umowy, w którym określono precyzyjnie kiedy dochodzi do sprzedaży i na to, że umowa działa na tyle krótko, do dnia kontroli, że uprawdopodabnia to nieumyślne popełnienie błędu przez pracownika przez wystawienie nieprawidłowego dokumentu WZ. W chwili kontroli towar, zdaniem skarżącej, pozostawał jej własnością, a taki stan rzeczy stanowi o spełnieniu przesłanki z art. 4 pkt 4c cyt. ustawy. Zatem wykonywany przewóz był przewozem na potrzeby własne.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi i powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a.).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja z dnia [...] listopada 2005 r. w zakresie kary 8.000 zł. naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ II instancji uznał, iż strona wykonywała transport drogowy, którego podjęcie wymaga uzyskania licencji, o której mowa w art. 5 powołanej ustawy. Podzielił w tym względzie stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Podstawą do poczynienia takich ustaleń było stwierdzenie organów, iż w dacie kontroli skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne.

Takim przewozem, w rozumieniu art. 4 pkt 4 powołanej ustawy, jest każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego przewozu osób lub rzeczy, wykonywany pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej spełniający łącznie wymienione pod lit a), b), c) i d) warunki. Organy uznały, iż przedmiotowy przewóz nie spełnia tylko warunku, o którym mowa w art. 4 pkt 4 lit c cyt. ustawy bowiem przewożony towar w dacie kontroli został przez skarżącą sprzedany M. Sp. z o.o. i w momencie sprzedaży własność przeszła na kupującego, a zatem w dacie kontroli towar ten był własnością M. Sp. z o.o. i był przewożony na jej zamówienie do wskazanego odbiorcy. Dokonując tych ustaleń organ II instancji odwołał się do umowy z dnia [...] września 2004 r., tyle, że pominął istotne w tym względzie jej postanowienia.

Stronami tej umowy są: skarżąca i M. Sp. z o.o. Z umowy tej wynika, iż skarżąca dostarcza towar własnym transportem do punktu składowania wskazanego przez M. Sp. z o.o. i towar w czasie transportu jest własnością skarżącej, bo sprzedaż dochodzi do skutku na podstawie odbioru towaru po dostawie. Dopiero z chwilą odebrania dostawy skarżący (tj. sprzedawca) ma prawo wystawienia faktury ze skutkiem dla kupującego tj. M. Sp. z o.o. W § 3 tej umowy strony postanowiły, że koszty dostawy nie obciążają M. Sp. z o.o.

Powyższe ustalenia tych postanowień umowy nie uwzględniają, jak również pomijają okoliczność, iż skarżąca przedstawiła fakturę VAT – WZ Nr [...] na okoliczność, iż przewożony towar był nią objęty i odwołała się do w/w umowy w ramach której sprzedaż towaru i dostawa była realizowana.

Podnieść przy tym należy, iż w świetle obowiązującego prawa nie ma przeszkód, by kupujący wskazał miejsce dostawy towaru, w taki sposób, jak to uczynił w rozpoznawanej sprawie. W świetle powyższego, a także stosowanej w zw. z powołaną umową praktyki, towar stawał się własnością kupującego, w tym przypadku Sp. z o.o. M., dopiero z chwilą odbioru towaru przez odbiorcę, wskazanego przez kupującego. Jeżeli zatem w dacie kontroli towar był przewożony przez skarżącego do tego odbiorcy (z faktur wynika, że wskazanym odbiorcą było [...] w R. i G.) to nie ma, wbrew twierdzeniu organów, podstaw do przyjęcia, iż towar nie był własnością skarżącej.

Podnieść przy tym dodatkowo należy, iż stosownie do art. 4 pkt 4 warunek wymieniony pod lit c) jest spełniony także wówczas, gdy przewożone rzeczy zostały przez przedsiębiorcę sprzedane. W takim też przypadku przewóz o ile spełnia pozostałe warunki i jest dokonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej i nieodpłatnie jest w rozumieniu wyżej powołanego przepisu przewozem na potrzeby własne.

Ustalenia organu w powyższym zakresie nie znajdują zatem uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy i skutkują przyjęciem, iż w skutek błędnych ustaleń doszło do naruszenia art. 4 powołanej ustawy przez przyjęcie, iż przewóz nie był przewozem na potrzeby własne i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 5 tej ustawy. Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, iż skarżąca, co bezsporne, okazała w czasie kontroli wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne, sąd uznał, iż zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. Z tego względu orzeczono, jak w pkt 1 sentencji wyroku, w pkt 2 sentencji stosownie do art. 152 p.p.s.a. zaś o kosztach orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.