Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 10/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2008-04-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 64c § 1, § 4, § 7; 110 § 7, 59 § 2
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: § 6 ust. 2, 3, 5
journal: Dz.U. 2001 nr 137 poz 1541
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) As. sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant sekr. sąd. Magdalena Rossa- Śliwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] II. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/S. Małek /-/W. Zygmont


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 64c §1, §4 i §7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), obciążył wierzyciela Z., kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 71,71 zł, w związku z prowadzonym, na podstawie tytułów wykonawczych [...], postępowaniem egzekucyjnym wobec zobowiązanej K. S.. Z postanowienia wynika, że organ egzekucyjny doręczył zobowiązanej odpisy tytułów wykonawczych i sporządził protokół o stanie majątkowym. Z akt sprawy natomiast wynika , że zobowiązana nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna bez prawa do zasiłku, pozostaje na utrzymaniu pracującego dorywczo męża, że złożyła ostatnią deklarację wykazującą dochody za miesiąc kwiecień 2005r., że zobowiązana jest współwłaścicielką nieruchomości a nadto, że organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...], na podstawie art. 110 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, umorzył postępowanie egzekucyjne.

Wierzyciel w zażaleniu domagał się uchylenia postanowienia w sprawie obciążenia kosztami egzekucyjnymi zarzucając, iż organ egzekucyjny nie wykazał wystąpienia przesłanki z art. 64c §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jako podstawy obciążenia wierzyciela kosztami, tzn. sytuacji, że zobowiązana jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych. Wierzyciel uważa, iż organ egzekucyjny nie dokonał starannych ustaleń o majątku zobowiązanej, ponieważ z dokumentów ubezpieczeniowych złożonych u wierzyciela przez pracodawcę zobowiązanej "G." sp. z o.o. w D. wynika, że od dnia 10.01.2007r. osiąga ona regularne dochody, przy czym w lipcu 2007r. jej wynagrodzenie wyniosło 1771,75 zł brutto.

Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 144 kpa w związku z art. 18 oraz 64c §4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji , rozstrzygnięcie organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając postanowienie organ odwoławczy wywodził, że nie znajduje uzasadnienia zarzut niedokonania ustaleń dotyczących majątku zobowiązanej i poprzestania na stwierdzeniu, iż nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Organ egzekucyjny dokonał weryfikacji danych posiadanych w bazie systemu "P." ( deklaracje i zeznania podatkowe ), uzyskał informację z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjno-Kartograficznej w P., że zobowiązana jest współwłaścicielką nieruchomości. Stwierdził, że Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wyspecjalizowanym organem egzekucyjnym uprawnionym do prowadzenia egzekucji należności pieniężnych z tytułu świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Skoro wierzyciel posiadał informacje świadczące o zatrudnieniu zobowiązanej winien skierować egzekucję do wynagrodzenia za pracę zobowiązanej, a dopiero w przypadku bezskuteczności przekazać tytuły wykonawcze do właściwego naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze wierzyciel domagał się uchylenia powyższego postanowienia organu odwoławczego i utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia 30.08. 2007r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. zarzucając, że nie zachodziła żadna z przesłanek z art. 64c § 3 lub 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podkreślił, że umorzenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na podstawie art. 110 § 7 ustawy nie wyklucza, że koszty egzekucyjne nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego, nie daje również podstawy do obciążenia tymi kosztami wierzyciela. Fakt zatrudnienia zobowiązanej i uzyskiwania przez nią dochodu została przez wierzyciela podniesiona już w zażaleniu. Organ odwoławczy, z uwagi na art. 138 kpa, ponownie rozpoznając sprawę winien i wziąć ten fakt pod rozwagę. Informacja o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 110 § 7 ustawy nie podlega zaskarżeniu. Skarżący nie mógł zakwestionować wcześniejszych działań organu egzekucyjnego, polegających na stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji.

Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi i przytaczając w argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zgodności (przedmiotu zaskarżenia) z prawem i nie może wkraczać w uprawnienia organów administracji orzekając bezpośrednio o prawach i obowiązkach stron postępowania administracyjnego. Uchyla zaskarżoną decyzję tylko w wypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie, Sąd, dopatrzył się w postępowaniu organów uchybień, które skutkowały koniecznością uchylenia postanowienia organu odwoławczego i utrzymanego nim w mocy postanowienia z dnia 30.08.2007r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P..

Skarga jest zasadna.

W ocenie Sądu nie wystąpiła w sprawie żadna z przesłanek art. 64c §1, §4 i §7 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), która by uzasadniała nałożenie na wierzyciela kosztów postępowania egzekucyjnego. Nie zachodzi w sprawie niezgodne z prawem wszczęcie postępowania egzekucyjnego spowodowane przez wierzyciela. Organ egzekucyjny po otrzymaniu tytułów wykonawczych, nie badał sprawy pod kątem zastrzeżeń z § 6 ust 2, 3 i 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11. 2001r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( D.U Nr 137 poz. 1541 ze zm.), tzn. czy Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny, stosował uprzednio posiadane ograniczone możliwości stosowania określonych środków egzekucyjnych takich jak: egzekucja z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz rachunków bankowych. Organ egzekucyjny nie może więc na rozpatrywanym etapie ze skutkiem prawnym twierdzić, że skoro wierzyciel posiadał informacje świadczące o zatrudnieniu zobowiązanej winien skierować egzekucję do wynagrodzenia za pracę zobowiązanej, a dopiero w przypadku bezskuteczności przekazać tytuły wykonawcze do właściwego naczelnika urzędu skarbowego celem prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Organ egzekucyjny nie wykazał, iż w trakcie prawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego nastąpiło takie zubożenie dłużniczki, iż nie była w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych w kwocie 71,71 zł bowiem samo umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 110 § 7 ustawy, nie daje podstawy do obciążenia egzekucji kosztami wierzyciela. Umorzenie nastąpiło w związku z faktem, że wierzyciel mimo wezwania organu egzekucyjnego, nie wpłacił zaliczki na pokrycie wydatków egzekucji z nieruchomości zobowiązanej. Jednakże z akt sprawy nie wynika, aby wierzyciel złożył wniosek o egzekucję należności z nieruchomości. Organ egzekucyjny pismem z dnia 23.07.2007r., poinformował wierzyciela, że kontynuowanie egzekucji jest możliwe jedynie w przypadku skierowania jej do majątku nieruchomego zobowiązanej i zapytał czy wnosi o wszczęcie egzekucji z nieruchomości, wskazując jednocześnie na obowiązek uiszczenia zaliczki w kwocie 142,76 zł. Kolejnym pismem z dnia 13.08.2007r. wyznaczył 7-dniowy termin do złożenia przez wierzyciela wniosku o wszczęcie egzekucji z nieruchomości oraz wpłacenia zaliczki na pokrycie przewidywanych wydatków egzekucyjnych pod rygorem, że w przypadku, nieuiszczenia w terminie 7 dni zaliczki, nastąpi umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skoro brak było wniosku, to nie wchodził w grę obowiązek wpłacenia zaliczki. Organ egzekucyjny nie twierdził w kwestionowanym rozstrzygnięciu, że umorzenie nie nastąpiło na podstawie art. 59 § 2 ustawy , w myśl którego może być ono umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Uzasadniając obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi stwierdził jedynie, że z uwagi na to, iż powstałe koszty nie mogły być wyegzekwowane od zobowiązanej pokrywa je wierzyciel , wskutek czego wymyka się ono spod kontroli.

Organ odwoławczy, z uwagi na art. 138 kpa, ponownie rozpoznając sprawę i uleczając braki formalne postanowienia o obciążeniu wierzyciela kosztami, winien był jednak wziąć pod rozwagę informację o zatrudnieniu zobowiązanej zawartą w zażaleniu. Z dokumentów ubezpieczeniowych złożonych u wierzyciela przez pracodawcę zobowiązanej "G." sp. z o.o. w D. wynikało, że od dnia 10.01.2007r. zobowiązana osiągała regularne dochody, przy czym w lipcu 2007r. jej wynagrodzenie wyniosło 1771,75 zł brutto. Informacja ta uprawniała do przyjęcia wniosku, że w trakcie prawidłowo wszczętego postępowania egzekucyjnego nie nastąpiło takie zubożenie dłużniczki, iż nie była w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych . Byłoby to tym bardziej słuszne, że informacja o umorzeniu postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 110 § 7 ustawy nie podlega zaskarżeniu i wierzyciel nie mógł zakwestionować wcześniejszych działań organu egzekucyjnego, polegających na stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji należności pieniężnych przy zastosowaniu środków egzekucyjnych, o których mowa w rozdziałach 2-6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyraża pogląd, że w osądzanej sprawie wierzyciel nie powinien być obciążony kosztami postępowania egzekucyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd i na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ S. Małek

.