Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 151/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1,
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 21 ust. 2, ust. 3, art. 28 ust. 1, ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2 ust. 1 pkt 3 i 4, § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a), § 27 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: § 39 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 80 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...] ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności finansowych z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał J. C. płatność rolnośrodowiskową w wysokości 29 769,30 zł z tytułu następujących pakietów:

- Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.1 – Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych w kwocie 17 493,30 zł do powierzchni 30,69 ha;

- Ochrona gleb i wód, wariant 8.3 – Międzyplon ścierniskowy w kwocie 12 276,00 zł do powierzchni 30,69 ha.

Decyzja stała się ostateczna, a płatności przekazane na rachunek bankowy skarżącego w dniu [...] grudnia 2010 r.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w łącznej kwocie 29 730,50 zł, z tytułu następujących pakietów:

- Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.1 – Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych w kwocie 17 493,30 zł do powierzchni 30,69 ha;

- Ochrona gleb i wód, wariant 8.3 – Międzyplon ścierniskowy w kwocie 12 276,00 zł do powierzchni 30,69 ha.

Decyzja stała się ostateczna, a płatności przekazane na rachunek bankowy wskazany przez skarżącego w dniu 29 grudnia 2011 r.

W dniu [...] kwietnia 2012 r. J. C. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012. Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności do działek rolnych w ramach następujących pakietów:

- Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.1 – Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych do powierzchni 1,00 ha (działka rolna AA – 1,00 ha);

- Ochrona gleb i wód, wariant 8.3 – Międzyplon ścierniskowy do powierzchni 30,65 ha (działka rolna A – 9,83 ha, AA – 1,00 ha oraz działka rolna B – 19,82 ha).

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową do zgłoszonej powierzchni, w łącznej wysokości 12 830,00 zł.

Płatności w wysokości przyznanej ww. decyzją zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego w dniu [...] grudnia 2012 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił J. C. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 33 823,80 zł.

W wyniku rozpatrzenia odwołania J. C., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...] uchylił ww. decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na nieuwzględnienie przez organ I instancji całego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił J. C. kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości 33 823,80 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania J. C., Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.), kierownik biura powiatowego Agencji w drodze decyzji administracyjnej ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej bądź krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Wypłacone skarżącemu środki publiczne za rok 2010 i 2011 z tytułu realizacji Programu Rolnośrodowiskowego pochodziły ze środków z EFRROW oraz środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie.

Organ odwoławczy jako podstawę do ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego płatności rolnośrodowiskowych za rok 2010 i 2011 wskazał art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 37/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L Nr 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65) oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 25, str. 8).

Organ odwoławczy podniósł, że płatności nienależne, to należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika.

Odnosząc się do sprawy, organ stwierdził, że miało miejsce zmniejszenie powierzchni użytków rolnych z uprawą prosa w ramach realizacji wariantu 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych. Wyjaśnił, że w ramach ww. wariantu skarżący podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe do powierzchni 30,69 ha. W roku 2012 stwierdzono zmniejszenie powierzchni użytków rolnych z uprawą prosa. Skarżący zadeklarował do ww. wariantu uprawę prosa na działce rolnej o powierzchni 1,00 ha, co świadczy o zmniejszeniu zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262), dalej: rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009 r., zobowiązanie nie podlega zmianie w trakcie realizacji, chyba że zmiana polega na zmniejszeniu albo zwiększeniu powierzchni użytków rolnych, na których to zobowiązanie jest realizowane, na gruntach będących w posiadaniu rolnika w dniu realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego ze względu na zmianę miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6. W niniejszej sprawie zmniejszenie zobowiązania nie wynikało ze zmiany miejsca uprawy, ale ze zmniejszenia powierzchni, na której uprawiane jest proso. Stosownie zaś do treści § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie z 13 marca 2013 r., płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi, jeżeli rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej objętej zobowiązaniem.

Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności, o których mowa w art. 80 ust. 3 rozporządzenia Nr 1122/2009 i art. 5 ust. 3 rozporządzenia Nr 65/2011. Z ww. przepisów wynika, że obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednak w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczeniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Organ odwoławczy podniósł, że płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki organu. Z akt sprawy wynika, że płatności na rok 2010 i 2011 zostały wypłacone na podstawie ostatecznych decyzji, tak więc nie wynikały z pomyłki organu. Nienależna wypłata nastąpiła wyłącznie na skutek działań skarżącego, który zmniejszył powierzchnię zobowiązania rolnośrodowiskowego z tytułu realizacji wariantu 6.1 Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych.

W skardze sądowej J. C. zaskarżył powyższą decyzję, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu I i II instancji, ewentualnie o uchylenie decyzji organu I i II instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) w związku z art. 7, art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., art. 8, art. 11 k.p.a. oraz § 27 ust. 1 i 2 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 13 marca 2013 r., art. 80 rozporządzenia Nr 1122/2009.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie istotne jest, czy zaprzestał realizacji podjętego zobowiązania czy też dokonał uchybienia w przestrzeganiu wymogów w ramach wariantu pierwszego szóstego pakietu, a więc dopuścił się tylko uchybień w realizacji podjętego zobowiązania, które nie mają wpływu na jego kontynuację poprzez zmniejszenie powierzchni obszaru objętego zobowiązaniem. Skarżący przywołał treść § 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., z którego wynika, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej działek rolnych, zwierząt, stref buforowych w stosunku, do których stwierdzono takie uchybienie.

Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem organu, że zaprzestał realizacji zobowiązania, ponieważ nie ubiegał się w roku 2012 o płatność w ramach pakietu 6.1 do działek z uprawą gryki. Za błędne uznał również twierdzenie organu, że zaprzestał realizacji zobowiązania, ponieważ na deklarowanych działkach prowadził uprawę rośliny nie wymienionej w pkt 3 załącznika nr 4 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Warunkiem przyznania płatności w tym wariancie jest uprawa roślin zarejestrowanych w krajowym rejestrze prowadzonym na podstawie ustawy o nasiennictwie. Gdyby organ ustalił, że uprawa gryki zwyczajnej była w roku 2012 uprawą niedozwoloną w ramach pakietu 6 wariant 1, wówczas mógłby zastosować sankcję. Nie jest nią jednak zwrot płatności z tytułu zmniejszenia obszaru realizacji zobowiązania, tylko sankcja określona dla pakietu 6.1 w załączniku nr 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. – wysokość zmniejszenia płatności w roku dokonania uchybienia wynosi 100% na działce w ramach wariantu, na którym to uchybienie wystąpiło.

Skarżący podniósł, że uchybienie, którego się dopuścił w świetle rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. nie jest uznane ani jako zmniejszenie obszaru objętego zobowiązaniem, ani jako zaprzestanie realizacji zobowiązania, a zatem nie jest sankcjonowane zwrotem płatności za poprzednie lata, a tylko sankcjami określonymi w załączniku nr 7 do rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Płatności za rok 2010 i 2011 nie są płatnościami nienależnymi, ponieważ sankcje za uchybienia dotyczą tylko płatności w roku, w którym powstały i nie odnoszą się do lat wcześniejszych. Nałożenie sankcji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), na podstawie której płatność rolnośrodowiskowa została skarżącemu przyznana, pomoc i pomoc techniczna, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, z wyjątkami określonymi w przepisach Unii europejskiej lub przepisach ustawy.

Zgodnie z art. 28 ust. 3 ustawy, właściwość i tryb ustalania kwot pomocy pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości są określone w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, chyba że przepisy wydane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 lub pkt 3 stanowią inaczej.

Przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 z późn. zm.) stanowi, że ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej i finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

W świetle powołanych przepisów obowiązek zwrotu nienależnie pobranej płatności nie budzi wątpliwości.

Obowiązek ten wynika również z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora win (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 316, str.65) oraz rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 25, str. 8).

Przepis art. 80 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, zatytułowany "Odzyskiwanie nienależnych płatności" oraz analogicznie brzmiący przepis art. 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 65/2011, stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2.

Przewidziany w art. 80 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009 i art. 5 ust. 1 rozporządzenia Nr 65/2011, obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego. Zgodnie bowiem z art. 80 ust. 3 i art. 5 ust. 3 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" określają rozporządzenia wykonawcze wydane na podstawie art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. W niniejszej sprawie w odniesieniu do płatności za rok 2010 i 2011 obowiązywało rozporządzenie z dnia 26 lutego 2009 r.

Z rozporządzenia wynika, że płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi, który obok innych warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej, realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Nr 1698/2005, obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych, a ponadto jeżeli rolnik spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu (§ 2 ust. 1 pkt 3 i 4 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r.).

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że zmiana ta polega na zmniejszeniu albo zwiększeniu powierzchni użytków rolnych, na której to zobowiązanie jest realizowane, na gruntach będących w posiadaniu rolnika w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, ze względu na zmianę miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego lub trzeciego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6.

Z akt sprawy wynika, że w 2010 r. skarżący zadeklarował do płatności z tytułu realizacji wariantu 6.1 – Produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych z uprawą prosa działki rolne: A (9,83 ha), położoną na działce ewidencyjnej nr 1143 oraz B (20,86 ha) położoną na działce ewidencyjnej nr 1163. Skarżący podjął się realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 6.1 do powierzchni 30,69 ha.

We wniosku kontynuacyjnym z 2011 r. skarżący zadeklarował do wariantu 6.1 uprawę prosa na działkach rolnych: A (9,83 ha), położonej na działce ewidencyjnej nr 1143 oraz B (20,86 ha) położonej na działce ewidencyjnej nr 1163. Skarżący podjął się realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach wariantu 6.1 do powierzchni 30,69 ha.

W 2012 r. zadeklarował do ww. wariantu na działce rolnej AA (działka ewidencyjna 1163) uprawę prosa o powierzchni 1,00 ha. Na pozostałych działkach rolnych: A (działka ewidencyjna nr 1143) i B (działka ewidencyjna 1163) skarżący zadeklarował do wariantu 8.3.1 – Międzyplon ścierniskowy uprawę gryki.

Z powyższego wynika, jak słusznie stwierdził organ, że skarżący zmniejszył powierzchnię, na której uprawiane jest proso. Nastąpiła zmiana zobowiązania podjętego w ramach wariantu 6.1. Tymczasem z przywołanego powyżej przepisu § 5 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. wynika, że zobowiązanie nie podlega zmianie w trakcie realizacji. Skarżący mógł zmienić miejsce zadeklarowanej uprawy w ramach Pakietu 6, nie mógł natomiast zmniejszyć zadeklarowanych powierzchni upraw.

W świetle powyższego bezzasadne są argumenty skarżącego, że zmniejszając zadeklarowaną powierzchnię upraw w ramach wariantu 6.1 uchybił w przestrzeganiu wymogów w ramach ww. wariantu, a zatem powinien mieć zastosowanie § 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach określonych wariantów poszczególnych pakietów, płatność rolnośrodowiskowa przysługuje w danym roku w zmniejszonej wysokości, w części dotyczącej: 1) działek rolnych lub 2) zwierząt; 3) stref buforowych - w stosunku do których stwierdzono takie uchybienie, z tym że w określonych przypadkach wymienionych w załączniku nr 7 do rozporządzenia wysokość płatności rolnośrodowiskowej jest zmniejszana w części dotyczącej danego pakietu albo wariantu. Zgodnie z załącznikiem nr 7 do ww. rozporządzenia, określającym wysokość zmniejszeń płatności, w przypadku uprawy innych roślin niż dopuszczalne, stosuje się zmniejszenie płatności w wysokości 100%.

W myśl § 9 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r., w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 6 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których są uprawiane rośliny odmian miejscowych roślin warzywnych wpisane do rejestru odmian prowadzonego na podstawie przepisów o nasiennictwie lub rośliny odmian dla bioróżnorodności roślin rolniczych wpisane do krajowego rejestru, lub rośliny gatunków wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia - w przypadku wariantu pierwszego i drugiego.

Z ww. załącznika wynika, że płatność rolnośrodowiskowa z tytułu wariantu 6.1 przysługuje, jeżeli uprawiane są następujące gatunki roślin:

a) krzyca Secate cereale var multicale (roślina dwuletnia),

b) pszenica płaskurka Triticum diccocum,

c) pszenica samopsza Triticum monococcum,

d) proso Panicum miliaceum L.,

e) owies szorstki Avena strigosa Schreb.,

f) lnicznik siewny Camelina sativa L.,

g) komonica błotna Lotus uliginosus Schkuhr (roślina wieloletnia),

h) nostrzyk biały Melilotus alba Medik.,

i) sałata łodygowa (szparagowa) Lactuca sativa L. var. angustana hort. ex,

j) lędźwian siewny Lathyrus sativus L.,

k) soczewica jadalna Lens culinaris Medik.,

l) pasternak Pastinaca sativa L. (roślina dwuletnia).

Wbrew zarzutom skarżącego, nie można uznać uprawy gryki na ww. działkach rolnych za uchybienie wymogów w ramach wariantu 6.1 polegające na uprawie innych roślin niż dopuszczalne, ponieważ uprawa gryki zadeklarowana była do innego wariantu – wariantu 8.3.1. – Międzyplon ścierniskowy. Inaczej mówiąc, gryka nie była uprawiana w ramach wariantu 6.1. Jak już wyżej wspomniano, skarżący w 2010 i 2011 roku zadeklarował do wariantu 6.1 uprawę prosa na działkach rolnych: A (9,83 ha) oraz B (20,86 ha), czyli podjął się realizacji zobowiązania w ramach wariantu 6.1 na powierzchni 30,69 ha. W 2012 r. zadeklarował do ww. wariantu na działce rolnej AA (działka ewidencyjna 1163) uprawę prosa o powierzchni 1,00 ha, a na działkach rolnych A i B zadeklarował uprawę gryki do wariantu 8.3.1 – Międzyplon ścierniskowy. Nie budzi zatem wątpliwości, że nastąpiło zmniejszenie powierzchni, na której uprawiane jest proso. Przepis § 27 ust. 1 rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Zgodnie zaś z § 39 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia z 13 marca 2013 r., płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik zmniejszył obszar, na którym powinien realizować zobowiązanie rolnośrodowiskowe, przy czym zwrotowi podlega ta część płatności, która została przyznana do działki rolnej lub jej części objętych zmniejszeniem.

Przepis ten miał zastosowanie na podstawie § 54 rozporządzenia z 13 marca 2013 r. Z § 54 ust. 1 rozporządzenia wynika, że rolnik, który podjął zobowiązanie rolnośrodowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu pierwszego pakietu 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie na gruntach, na których jest uprawiane proso, może kontynuować realizację tego zobowiązania. Do kolejnych płatności rolnośrodowiskowych przyznawanych za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy niniejszego rozporządzenia, z tym że płatności te są przyznawane, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności określone w rozporządzeniu, o którym mowa w § 58 (ust. 2). W myśl zaś § 58 rozporządzenia, traci moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich oraz przepisów k.p.a.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3).

W niniejszej sprawie organy obu instancji postępowały, zgodnie z ww. przepisami. Z akt sprawy wynika, że organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR dopuścił dowód z zeznań świadka M. K. – doradcy rolnośrodowiskowego. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), oddalił skargę.