Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1099/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 28 art. 31 § 3, art. 31 § 2, art. 31 § 1 art. 31 § 4, art. 31 § 5, art. 90 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 50 § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 107b ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 181
law: Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Dorota Dąbek Sędzia del. WSA Jacek Czaja (spr.) protokolant Justyna Mordwiłko-Osajda po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. S. P. M. w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt VI SA/Wa 2255/18 w sprawie ze skargi P. S. P. M. w G. na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 26 września 2018 r. nr DGM.WBZOP.1.80.5.6.2018.MC w przedmiocie odmowy odwołania z funkcji szefa stacji pilotowej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz P. S. P. M. w G. 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt VI SA/Wa 2255/18, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 329; dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę P. (...) z siedzibą w G.na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 26 września 2018 r. nr DGM.WBZOP.1.80.5.6.2018.MC w przedmiocie odwołania ze stanowiska szefa (...)

Sąd pierwszej instancji za podstawę tego rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni decyzją z 15 stycznia 2015 r. - utrzymaną w mocy decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z 5 sierpnia 2016 r. - odwołał J. M. (dalej także jako: uczestnik) z funkcji Szefa (...).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 2158/16, uchylił powyższe decyzje. WSA zauważył między innymi, że podstawę prawną decyzji stanowił § 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 26 listopada 2013 r. w sprawie sposobu sprawowania nadzoru nad pilotażem, w myśl którego właściwy terytorialnie dyrektor urzędu morskiego, po zasięgnięciu opinii organizacji społeczno-zawodowej pilotów morskich, powołuje i odwołuje szefa pilotów spośród pilotów stacji pilotowej. Powołanie i odwołanie z funkcji Szefa (...)dokonywane jest w ramach sprawowanego przez organ z mocy prawa nadzoru nad pilotażem. WSA podniósł, że w aktach sprawy brak było statutu P (...) (dalej też jako: "skarżący"), przy czym WSA ustalił, że (...)liczy 70 członków, a w głosowaniu nad wnioskiem w przedmiocie cofnięcia rekomendacji brało udział 13 osób (za wnioskiem głosowało 6, przeciw 5 a wstrzymały się 2 osoby) i ten wynik przesądził o cofnięciu rekomendacji. W ocenie WSA, decyzja w tego rodzaju sprawie powinna mieć charakter zindywidualizowany, a zatem organ administracji publicznej powinien wykazać w sposób niebudzący wątpliwości okoliczność utraty zaufania środowiska pilotów, a w tym zakresie nie było wystarczającym prezentowanie takiego stanowiska jedynie w oparciu o głosy 6 osób głosujących za wnioskiem (za cofnięciem rekomendacji opowiedziało się niespełna 10% uprawnionych członków (...)).

Decyzją z 20 września 2017 r. Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni ponownie odwołał uczestnika z funkcji Szefa (...), a Minister Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej decyzją z 15 stycznia 2018 r. uchylił w całości tę decyzję.

Decyzją z 13 czerwca 2018 r., wydaną na podstawie art. 107b ust. 2 ustawy z 18 listopada 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz.U. z 2018 r. poz. 181, ze zm.) oraz § 32 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 17 listopada 2017 r. w sprawie pilotażu morskiego (Dz.U. z 2018 r. poz. 38), Dyrektor Urzędu Morskiego w Gdyni odwołał uczestnika z funkcji Szefa (...). W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że ww. rozporządzenie weszło w życie 23 stycznia 2018 r., a zgodnie z jego § 39, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie stosuje się przepisy tego rozporządzenia. Z tego względu organ zastosował te przepisy przy rozstrzyganiu i wydaniu decyzji z 13 czerwca 2018 r. Organ stwierdził, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest przesłanki zasięgnięcia przez dyrektora urzędu morskiego opinii organizacji społeczno-zawodowej pilotów morskich przy powoływaniu i odwoływaniu szefa stacji pilotowej, a uznanie opinii wyrażonej przez P (...) za jedną z przesłanek do wydania decyzji byłoby działaniem contra legem.

W ocenie organu pierwszej instancji, destabilizujący wpływ na pracę stacji pilotowej miały działania uczestnika polegające na niedostarczaniu informacji nawigacyjnych dotyczących zaleceń Kapitana (...), niekonsultowaniu szczególnych, niestandardowych prac w porcie, a także wysuwane wobec niego zastrzeżenia w zakresie sprawowanego nadzoru, czy też powodowania konfliktów między zmianami, dzielenia i skłócania pilotów w stacji.

Od decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni z 13 czerwca 2018 r. uczestnik wniósł odwołanie do Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej, który decyzją z 26 września 2018 r. nr DGM.WBZOP.1.80.5.6.2018.MC, uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił odwołania uczestnika ze stanowiska Szefa (...). Organ odwoławczy zaznaczył, że podjęcie decyzji w przedmiocie odwołania szefa stacji pilotowej, nie jest aktualnie obwarowane żadnymi dodatkowymi warunkami natury proceduralnej, tak jak wymagane to było w poprzednim stanie prawnym, gdzie decyzja taka musiała być poprzedzona zasięgnięciem opinii organizacji społeczno-zawodowej pilotów morskich.

Organ drugiej instancji, po rozważeniu zebranych w sprawie dowodów, stwierdził, że organ pierwszej instancji nie miał wystarczających podstaw do odwołania uczestnika z funkcji szefa Stacji (...). Organ uznał, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje w przekonujący sposób na dokonanie naruszeń przez uczestnika swoich obowiązków, jako szefa stacji pilotów, które zagrażałyby prawidłowości i poziomowi wykonywanych usług pilotowych w kierowanej przez niego stacji pilotowej, a w konsekwencji, i co najważniejsze, skutkowałyby niezapewnieniem w niezbędnym zakresie bezpieczeństwa morskiego.

Na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 26 września 2018 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło P (...). Oddalając powyższą skargę WSA w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek wniosek ten nie wynika z oceny zarzutów podniesionych przez skarżące (...).

WSA zauważył, że zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym, a droga postępowania sądowoadministracyjnego dopuszczalna jest tylko, gdy skargę wnosi podmiot mający legitymację do zaskarżenia działania lub bezczynności, przewlekłości organu będącego przedmiotem zaskarżenia (wyrok NSA z 9.10. 2018 r. II OSK 2441/16 i II OSK 2440/16). W ocenie WSA, organizacja społeczna, jaką jest P (...), nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 26 września 2018 r., dotyczącą interesu prawnego innej osoby, kontekście zasadności dowołania jej z funkcji Szefa (...).

WSA wskazał, że organizacja społeczna jest uprawniona do wniesienia skargi w sprawach dotyczących innych podmiotów, o ile kumulatywnie spełnione będą dwa warunki - sprawa sądowoadministracyjna musi się mieścić w zakresie jej statutowej działalności i organizacja ta brała udział w postępowaniu administracyjnym. Warunek udziału organizacji społecznej zostanie spełniony, jeżeli organizacja ta występowała w tym postępowaniu w charakterze uczestnika na prawach strony (postanowienie NSA z 4.07.2013 r., II OSK 1588/13). Organizacja społeczna w postępowaniu administracyjnym może występować na prawach strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., (czyli zgodnie z art. 31 § 3 k.p.a.) z chwilą wydania przez organ administracji postanowienia o jej dopuszczeniu do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. W myśl art. 31 § 1 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania; 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu - jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie z § 2 art. 31 k.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu.

WSA stwierdził, że P (...)nie składało wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie na prawach strony w postępowaniu wszczętym przez organ pierwszej instancji z urzędu. Nie zostało zatem wydane postanowienie na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Tym samym, sam fakt doręczenia (...), przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, decyzji z 13 czerwca 2018 r., w ocenie WSA, nie pozwala na uznanie, że brało ono udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, gdyż nabycie statusu strony postępowania nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego (wyrok NSA z 16 września 2016 r., sygn. akt II OSK 3101/14).

WSA zauważył także, że art. 31 § 4 k.p.a. zobowiązuje organ administracji publicznej, wszczynający postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej innej osoby, do zawiadamiania o tym organizacji społecznej, jeżeli uzna że może ona być zainteresowana udziałem w tym postępowaniu ze względu na swoje cele statutowe i gdy przemawia za tym interes społeczny. Celem tego przepisu jest umożliwienie organizacji społecznej skorzystanie z uprawnień procesowych przewidzianych w art. 31 § 1 k.p.a. Żądanie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony może być zgłoszony na każdym etapie postępowania, zarówno przed organem I instancji, jak i organem odwoławczym. Organ pierwszej instancji pismem z 28 lutego 2018 r. zwrócił się do P (...)o opinię, a 9 marca 2018 r. otrzymał oświadczenie (...)o podtrzymaniu stanowiska o cofnięciu rekomendacji dla uczestnika.

WSA stwierdził, że zaprezentowany pogląd nie pozbawia organizacji społecznej uprawnienia do wniesienia żądania dopuszczenia jej do udziału w sprawie na prawach strony, na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a., jeżeli jednak organizacja społeczna nie zgłosiła żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu administracyjnym, to jej pogląd na sprawę, wyrażony w oświadczeniu organu statutowego tej organizacji w trybie art. 31 § 5 k.p.a., nie jest równoznaczny z jej udziałem w postępowaniu na prawach strony.

Zdaniem WSA, o nabyciu statusu strony przez P (...)nie mogło także przesądzić wystosowanie do niego przez Dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni w dniach 8 i 26 marca 2018 r. wezwań, na podstawie art. 90 § 3 k.p.a. do wzięcia przez (...)udziału w rozprawie. Wezwanie strony do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów może służyć organowi administracyjnemu do ustalenia zakresu postępowania administracyjnego. Na podstawie złożonych wyjaśnień organ może bowiem wyrobić sobie wstępny pogląd co do istoty żądań strony, zaś złożone przez stronę dokumenty i ewentualnie inne dowody mogą wskazywać na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w postaci wezwania świadków lub biegłych albo zarządzenia oględzin. Sam przepis art. 90 § 3 zdanie 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zawiadamiania o rozprawie państwowych jednostek organizacyjnych, organizacji społecznych, a także innych osób, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot. O tym, czy udział tych jednostek, organizacji i osób w rozprawie jest uzasadniony, przesądza organ administracji, który stosownie do swojej oceny zawiadamia te podmioty o terminie i miejscu rozprawy. Osoby zawiadomione o rozprawie na podstawie art. 90 § 3 nie stają się wskutek zawiadomienia stronami postępowania albo uczestnikami na prawach strony, w szczególności uczestnikami na prawach strony nie stają się organizacje społeczne zawiadomione o rozprawie (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do art. 90 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX).

WSA uznał, że aby P (...)będąc organizacją społeczną, mogło nabyć status strony postępowania, w sprawie dotyczącej interesu prawnego uczestnika, związanego z pełnieniem przez niego funkcji szefa pilotów, musiało ono wystąpić do organu pierwszej bądź drugiej instancji z wnioskiem o dopuszczenie (...)do udziału w postępowaniu i musiało uzyskać pozytywne dla siebie rozstrzygnięcie, w drodze stosownego postanowienia, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Jednakże P (...)na żadnym etapie postępowania nie występowało o dopuszczenie go do udziału na prawach strony w tym postępowaniu, a w konsekwencji skarga wniesiona przez (...)musiała zostać oddalona wobec braku interesu prawnego. WSA podkreślił, że doręczenie przez organ pierwszej instancji (...)decyzji pierwszej instancji nie przesądza o posiadaniu przezeń interesu uprawniającego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jedynie formalnie czyni bowiem ze (...)stronę w postępowaniu przed sądem administracyjnym co powoduje, że sąd administracyjny nie może skargi wniesionej przez taki podmiot odrzucić, a jedynie - po stwierdzeniu braku interesu prawnego - oddalić.

II.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyło P (...)i zaskarżając ten wyrok w całości, wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art 174 pkt 2 p.p.s.a.), a mianowicie naruszenie art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. przez nieuwzględnienie skargi i błędne uznanie, że skarżące (...)nie posiadało interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 26 września 2018 r., DGM.WBZOP.1.80.5.6.2018.MC, mimo że (...)faktycznie zostało dopuszczone przez organ pierwszej instancji do udziału w toczącym się postępowaniu.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów przedstawiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik wniósł odrzucenie skargi, jako niedopuszczalnej - ewentualnie jej oddalenie.

III.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Przede wszystkim należy zauważyć, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie ma podstaw uzasadniających stwierdzenie nieważności postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.), jak też nie występują przesłanki uchylenia zaskarżonego wyroku i odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.).

W skardze kasacyjnej sformułowano jedynie zarzut naruszenia przez sąd pierwszej instancji art. 50 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 31 § 1 i 2 k.p.a., co doprowadziło do nieuwzględnienia skargi na skutek błędnego uznania, że skarżące (...)nie posiadało interesu prawnego do wniesienia skargi.

Zgodnie z art. 50 § 1 p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W myśl zaś art. 31 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu (art. 31 § 2 k.p.a.).

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że kontrolując zgodność z prawem rozstrzygnięcia organu odwoławczego, sąd pierwszej instancji ograniczył się wyłącznie do oceny czynnej legitymacji skarżącego i jego interesu prawnego. W konsekwencji tego WSA nie dokonał kontroli decyzji organu odwoławczego, wydanej na podstawie 138 § 1 pkt 2 k.p.a., pomijając całkowicie fakt, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji skarżące (...)faktycznie zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu, brało w nim czynny udział, co przesądza o tym, że traktowane było przez ten organ jak podmiot na prawach strony. Wprawdzie organ nie wydał przewidzianego w art. 31 § 2 k.p.a. postanowienia o dopuszczeniu (...) do udziału w postępowaniu, jednak podejmował wobec (...)szereg czynności wskazujących na jego dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut zawiera usprawiedliwione podstawy. Trafnie autor skargi kasacyjnej wskazał na ugruntowany już w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, w świetle którego uzyskania przez organizację społeczną legitymacji na podstawie art. 31 § 2 i § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, nie zawsze wymaga wydania odrębnego postanowienia. NSA w wyroku z 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 1621/16, zauważył, że taka sytuacja może mieć miejsce, gdy organ uznał żądanie organizacji społecznej za uzasadnione i wszczął w związku z tym żądaniem postępowania z urzędu. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że jeżeli organ administracji nie wydał postanowienia o dopuszczeniu do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, jednakże przyjmował składane przez tę organizację oświadczenia oraz doręczał pisma, postanowienia, decyzje, to z tego powodu uznać należy, że dopuszczono tę organizację do udziału w postępowaniu.

Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela. Co więcej, nie budzi wątpliwości, że taka właśnie sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, bowiem skarżące (...)nie złożyło wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, zaś organ administracji publicznej nie wydał postanowienia w tym przedmiocie, jednakże od momentu wszczęcia tego postępowania wszystkie czynności procesowe dokonywane były z udziałem skarżącego (...). WSA bezpodstawnie pominął znaczenie czynnego udziału skarżącego (...)w spornym postępowaniu, polegające między innymi na prezentowaniu stanowiska co do meritum sprawy, udziale w rozprawie administracyjnej, czy też złożeniu wniosku o umorzenie postępowania z uwagi na zmianę stanu prawnego i likwidację stanowiska zajmowanego przez uczestnika (wniosku tego organ nie uwzględnił). Sąd pierwszej instancji pominął także znaczenie czynności procesowych inicjowanych przez same organy, a przede wszystkim doręczanie (...)decyzji administracyjnych, czy też zawiadamianie o czynnościach organów na każdym etapie postępowania. Działania te świadczą o tym, że nie można skutecznie zakwestionować okoliczności traktowania skarżącego (...)przez organy jako podmiot na prawach strony.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wyrażony przez sąd pierwszej instancji pogląd, że skarżące (...) "nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi na decyzję Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z 26 września 2018 r." jest błędny i z tego powodu zaskarżony wyrok podlega uchyleniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego oparte jest na przepisach art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2018 r., poz. 265).