Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1207/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Hasła tematyczne: Akta stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 par. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 161 poz 1688
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2004 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisu zupełnego aktu urodzenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1207/11

UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania J. L. (dalej "skarżącego") od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. (dalej "Kierownika Urzędu") z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], odmawiającej skarżącemu wydania odpisu zupełnego aktu urodzenia sporządzonego na imię i nazwisko J. S. (obecne nazwisko J. S.), dalej "uczestniczka", urodzona [...] lutego 1962 r. w W., córka W. P. i I. Z., utrzymał decyzję Kierownika Urzędu w mocy.

II. Zaskarżona decyzja Wojewody zapadła w następującym stanie faktycznym:

1. W dniu [...] lutego 2010 r. do Kierownika Urzędu wpłynął wniosek skarżącego o wydanie odpisu zupełnego aktu urodzenia uczestniczki (dalej "żądany odpis"). We wniosku skarżący wskazał, że żądany odpis jest mu niezbędny do zweryfikowania informacji zawartej w aktach sądowego postępowania spadkowego po A. S. - ojcu skarżącego, że uczestniczka jest adoptowaną córką ojca skarżącego.

2. Wniosek skarżącego został rozpatrzony dwiema kolejnymi, odmownymi decyzjami Kierownika Urzędu ( decyzje z dnia: [...] lutego 2010 r. nr [...] oraz [...] lipca 2010 r. nr [...]), uchylonymi odwoławczymi decyzjami Wojewody (decyzje z dnia: [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i [...] sierpnia 2010 r. nr WSO. [...]), wydanymi na podstawie art.138 § 2 k.p.a.

3. Rozpatrzywszy wniosek skarżącego po raz trzeci, na skutek uchylenia przez Wojewodę drugiej, odmownej decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] lipca 2010 r., Kierownik Urzędu, decyzją z dnia [...] marca 2011 r., ponownie odmówił skarżącemu wydania żądanego odpisu.

4. Skarżący wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...] marca 2011 r.

III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] maja 2011 r. odwołanie skarżącego od odmownej decyzji Kierownika Urzędu, Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda stwierdził, że skarżący nie wykazał w toku postępowania administracyjnego, że posiada interes prawny, wymagany zgodnie z art.83 ust.2 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz.U. z 2004 r. Nr 161, poz.1688 j.t), dalej "Prawo o a.s.c.", w uzyskaniu żądanego odpisu.

W szczególności Wojewoda wskazał, co następuje:

1. We wniosku wszczynającym postępowanie w niniejszej sprawie oraz w późniejszych pismach procesowych skarżący podał szereg przyczyn, dla których domaga się żądanego odpisu, w tym: chęć poznania historii swojej rodziny, chęć uzyskania pełnych informacji na temat relacji łączących skarżącego z uczestniczką, zamiar podjęcia kroków prawnych przeciwko uczestniczce (t.j. wytoczenia powództwa o naruszenie przez skarżącą dóbr osobistych skarżącego oraz wznowienia postępowania spadkowego po ojcu skarżącego, ewentualnie uchylenia postanowienia spadkowego w związku ze złożeniem przez skarżącą w toku tego postępowania nie odpowiadającego prawdzie zapewnienia spadkowego). Do akt sprawy skarżący załączył wyrok sądu powszechnego wydany w sprawie o zapłatę przez uczestniczkę zachowku skarżącemu i jego bratu oraz postanowienie spadkowe po ojcu skarżącego.

2. Wyżej wymienione przyczyny nie stanowią wystarczającej podstawy do wydania skarżącemu żądanego odpisu. W szczególności stwierdzić należy, że postępowania przed sądami powszechnymi, z których skarżący wywodzi własny interes prawny w niniejszej sprawie, są prawomocnie zakończone. Z żadnych przedłożonych przez skarżącego dokumentów nie wynika, że skarżący został zobowiązany przez sąd powszechny do złożenia żądanego odpisu.

3. Nie stanowi o wadliwości decyzji Kierownika Urzędu fakt, że w decyzji tej powołano nazwisko uczestniczki po jego zmianie (S.), podczas gdy we wniosku skarżący wskazał nazwisko w wersji przed zmianą (P.).

4. W niniejszym postępowaniu nie jest możliwe uwzględnienie żądania skarżącego o identyfikację i wskazanie miejsca zamieszkania uczestniczki. Kwestie te regulują przepisy i procedury regulujące udostępnianie danych osobowych.

IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Wojewody, zarzucając jej rażące naruszenie art.83 ust.1 i 2 Prawa o a.s.c. oraz art. 107 § 3 w związku z art.11 k.p.a.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący podniósł w szczególności, co następuje:

1. Z wyjaśnień skarżącego, jak też z dokumentów złożonych w toku postępowania administracyjnego wynika w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że skarżący ma interes prawny w uzyskaniu żądanego aktu.

2. Z dokumentów złożonych przez skarżącego wynika duże prawdopodobieństwo, że uczestniczka została adoptowana przez ojca skarżącego. W interesie skarżącego leży w szczególności ustalenie, czy przysposobienie to miało charakter pełny, czy też niepełny ze stosownymi skutkami prawnymi dla skarżącego, uregulowanymi w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

V. Zgodnie z przepisami art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w zw. z art. 3 § 1, ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej ustawa p.p.s.a. - kryterium sądowoadministracyjnej kontroli działalności administracji publicznej stanowi zgodność z prawem. Sprawując tę kontrolę, Sąd w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało uwzględnić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody, podobnie jak i utrzymana nią w mocy decyzja Kierownika Urzędu wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art.83 ust.2 Prawa o aktach stanu cywilnego, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Wadliwie uznały bowiem organy obu instancji, że skarżący nie posiada wymaganego przywołanym przepisem interesu prawnego do uzyskania zupełnego odpisu aktu urodzenia uczestniczki. Z powyższych przyczyn obie decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VI. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody prowadzi do następujących wniosków:

Zgodnie z art.79 pkt 1 Prawa o a.s.c. z ksiąg stanu cywilnego wydaje się odpisy zupełne i skrócone aktów stanu cywilnego.

Zgodnie z art.83 ust.1 Prawa o a.s.c. odpisy oraz zaświadczenia określone w art. 79 wydaje się na wniosek sądu lub innego organu państwowego, osoby, której stan cywilny został w akcie stwierdzony, jej wstępnego, zstępnego, rodzeństwa, małżonka lub przedstawiciela ustawowego.

Zgodnie z art.83 ust.2 Prawa o a.s.c. odpisy aktów stanu cywilnego i zaświadczenia o dokonanych w księgach stanu cywilnego wpisach lub o ich braku mogą być również wydane na wniosek innych osób niż wymienione w ust. 1, które wykażą w tym interes prawny, oraz na wniosek organizacji społecznej, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi takiej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zaświadczenie o zaginięciu lub zniszczeniu księgi stanu cywilnego może być także wydane na wniosek innych zainteresowanych osób.

Norma zawarta w przepisie art. 83 ust. 2 Prawa o a.s.c. stanowi samodzielną podstawę prawną wydania przez organ odpisu aktu stanu cywilnego. Interes prawny legitymujący daną osobę do starań o uzyskanie odpisu aktu stanu cywilnego ma wynikać z przepisów prawa materialnego. Zgodnie z przepisem art. 4 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Przesłankę decyzji odmownej stanowić może ustalenie organu administracji, iż wnioskodawcy nie służy interes prawny do żądania wydania takiego dokumentu. W świetle przepisu art.83 ust.2 Prawa o a.s.c. organy administracji publicznej w każdej sprawie obligowane są wedle reguł przewidzianych art. 7, 77, 80 k.p.a. samodzielnie oceniać, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że wnoszący o wydanie odpisu aktu stanu cywilnego, wykazał się interesem prawnym w uzyskaniu tego aktu. Przepis art. 83 ust. 2 Prawa o a.s.c. nie wyraża normy, iż wydanie odpisu aktu stanu cywilnego może mieć miejsce tylko wówczas gdy przepis szczególny tak stanowi. Wykazanie zatem interesu prawnego w żądaniu uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego, ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu przepisu z którego wprost wynikałby obowiązek przedłożenia aktu stanu cywilnego.

Uzyskanie odpisu aktu stanu cywilnego jako dokumentu stanowiącego wyłączny dowód stwierdzonego nim zdarzenia może być uzasadnione interesem prawnym mającym podstawę w różnych płaszczyznach prawa materialnego, np. na gruncie stosunków cywilno - prawnych, a nie tylko na płaszczyźnie stosunków materiałnoprawnych administracyjnych.

Z materiału dowodowego sprawy wynika, co następuje:

1. Skarżący jest synem A. S., zmarłego w dniu [...] czerwca 1999 r. w W..

2. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2000 r., wydanym w sprawie o sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w P. Wydział l Cywilny, stwierdził nabycie spadku po ojcu skarżącego.

3. Według protokołu z posiedzenia jawnego Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] lipca 2000 r. w sprawie o stwierdzenie spadku po ojcu skarżącego uczestniczka złożyła następujące oświadczenie "A. S. był moim ojczymem, tzn. adoptował mnie 30 lat temu, była to pełna adopcja. A. S. zmarł [...] czerwca 1999 r., był żonaty z I. S. A. S. miał troje dzieci, tj. poza mną synów M. S. i J. S.".

Z powyższego wynika w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że uczestniczka utrzymuje, że została adoptowana przez ojca skarżącego i że była to adopcja pełna (art.121 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Trafnie podniósł w skardze skarżący, że fakt dokonania pełnej adopcji pociąga za sobą nawiązanie daleko idących relacji prawnych pomiędzy osobą adoptowaną a krewnymi osoby adoptującej (art.121 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, art.936 § 1 kodeksu cywilnego). Powyższe w oczywisty sposób wpływa w sposób bezpośredni na sferę praw skarżącego. Intencja skarżącego zmierzająca do zweryfikowania, czy do przedmiotowego adoptowania uczestniczki doszło czy też nie doszło (poprzez stwierdzenie naniesienia stosownej wzmianki na akcie urodzenia skarżącej bądź stwierdzenia braku takiej wzmianki) jest intencją wynikającą z interesu prawnego skarżącego do uzyskania żądanego aktu, albowiem prowadzi do

uzyskania przez skarżącego wiedzy na temat charakteru jego relacji prawnych z uczestniczką.

Nie jest trafne stanowisko organów, że warunkiem konstytuującym taki interes byłoby podjęcie przez skarżącego kroków prawnych wobec uczestniczki (wytoczenie powództwa, żądanie wznowienia postępowania spadkowego), w następstwie których skarżący musiałby zostać wezwany przez sąd powszechny do wskazania danych uczestniczki.

W ocenie Sądu skarżący, z racji czynności podjętych bezpośrednio przez uczestniczkę (złożenie oświadczenia w postępowaniu spadkowym), sugerujących w efekcie istnienie istotnych relacji prawnych pomiędzy uczestniczką a skarżącym, jest uprawniony do podejmowania działań zmierzających do ustalenia, czy relacje te istotnie istnieją, a zatem czy istnieje ich źródło (pełna adopcja uczestniczki przez ojca skarżącego). Pełny odpis aktu urodzenia uczestniczki należy w związku z tym traktować jako dowód mogący fakt adopcji potwierdzać lub faktowi temu zaprzeczać (z racji zamieszczenia bądź też niezamieszczenia w nim stosownej wzmianki, o której mowa w art.47 ust.1 Prawa o a.s.c.). Skarżący ma prawo uzyskać taki dowód bez konieczności wykazywania, że podjął już przeciwko skarżącej jakiekolwiek kroki prawne.

W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Kierownik Urzędu wyda skarżącemu żądany odpis.

Z tych względów orzeczono jak w I punkcie sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w zw. z art. 135 ust. z dnia 30 sierpnia 2002 r. oraz - w zakresie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania - art.200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).