Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 894/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 136, art. 17, art. 216
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. M., B. P., E. S., T. S. i Z. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi AM, ZB, TS, BP oraz ES jest decyzja Wojewody [.] z dnia [.] kwietnia 2016 r., znak N [.] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Wnioskiem z dnia 24 czerwca 2013 r. skarżący wystąpili do Prezydenta Miasta [.] o zwrot nieruchomości, oznaczonej w chwili wywłaszczenia jako działka nr 22/1.

Postanowieniem z dnia [.] października 2014 r. nr [.] Wojewoda [.] wyłączył Prezydenta Miasta [.] od prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [.], w obrębie 208 [.], oznaczonej obecnie jako działki nr: 1717/1, 1717/2, 1592/1 i 1081/17 oraz wyznaczył Starostę [.] do załatwienia przedmiotowej sprawy.

Decyzją z dnia [.] kwietnia 2015 r., nr [.] Starosta [.] orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [.], obr. [...], oznaczonej jako działki nr: 1717/1, 1717/2, 1592/1 i 1081/17, stanowiącej własność Gminy Miasto [.].

Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [.] kwietnia 2015 r. Wojewoda [.] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpoznając ponownie sprawę Starosta [.] decyzją z dnia [.] grudnia 2015 r., nr [.] orzekł w pkt 1 o umorzeniu postępowania o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działka nr 1717/1 położonej w [.], stanowiącej własność Gminy Miasto [.], pozostającej w wieczystym użytkowaniu Spółdzielni Mieszkaniowej "[.]" w [.] oraz w pkt 2 o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w [.], obr. [.], oznaczonej jako działki nr nr: 1717/2, 1592/1 i 1081/17 stanowiących własność Gminy Miasto [.]. Starosta stwierdził, iż wszystkie działki będące przedmiotem sprawy zostały zagospodarowane zgodnie z przeznaczeniem określonym w akcie notarialnym, który był podstawą ich nabycia oraz innych dokumentach. Zrealizowanie celu wywłaszczenia potwierdzono podczas oględzin.

We wniesionym odwołaniu skarżący zarzucili kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości, naruszenie art. 6, art. 7, art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania i brak podjęcia przez organ czynności zmierzających do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, na podstawie której działka nr 1717/1 została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [.]. Ponadto odwołujący się zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że istnieje podstawa do odmowy zwrotu nieruchomości, pomimo braku podjęcia przez organ czynności zmierzających do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie dotyczącym działki nr 1717/1.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [.] kwietnia 2016 roku Wojewoda [.] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.

Organ podał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr 22/1 o po w. 0,5060 ha położona w [.] obr. [.] została nabyta na własność Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A Nr [.] z dnia [.] października 1975 r. od MM z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego [.]. Zbycie tej nieruchomości nastąpiło na podstawie umowy notarialnej na zasadzie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64). Spadkobiercami prawnymi po zmarłym MM są skarążcy: [.].

W wyniku przeprowadzonych w dniu [.] listopada 2014 r. oględzin przedmiotowej nieruchomości ustalono, że działka nr 1717/1 stanowi skwer zieleni przed blokiem mieszkalnym nr 18, a część powstała z działki nr 22/1 stanowi jej środkową część. Do działki nr 1717/1 przylega bezpośrednio działka nr 1717/2, która stanowi drogę o nawierzchni bitumicznej która zapewnia dojazd do budynku wielorodzinnego oznaczonego jako nr 18. Działka nr 1592/1 stanowi obecnie część ulicy [.] - droga o nawierzchni bitumicznej oraz skrawek zieleni. Z kolei działka nr 1081/17 wchodzi w skład parkingu na samochody osobowe, który to parking został urządzony przez Spółdzielnię Mieszkaniową "[.]". W stycznia 2008 r. działka nr 1081/17 będąca własnością Gminy Miasto [.] została objęta umową użyczenia na rzecz członków komitetu społecznego Parking Strzeżony Mieszkańców "[.].

Z uzyskanej informacji od Prezydenta Miasta [.] z dnia [.] sierpnia 2015 r. wynika, iż plany realizacyjno-lokalizacyjne i opinie z lat 1972 do 1977 zostały zniszczone za zgodą Archiwum Państwowego w [.]. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[.]" przesłała książkę obiektu budowlanego - bloku mieszkalnego nr [.], który potwierdza, że budynek ten został oddany do użytku 30 maja 1979 r. Z przesłanego przez Spółdzielnię planu zagospodarowania terenu w obrębie bloku nr 18 oraz zdjęcia lotniczego przekazanego przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [.] wykonanego w 1985 r. wynika jednoznacznie, iż koncepcja zagospodarowania gruntów będących przedmiotem sprawy nie uległa zmianie i stan taki trwa do chwili obecnej.

Wskazany w akcie notarialnym Rep. A [.] z dnia [.] października 1975 r. cel wywłaszczenia, został zrealizowany. Inwestycja polegająca na budowie osiedla mieszkaniowego [.] nie ogranicza się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmuje również całą infrastrukturę tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących jak również takie obiekty, jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, ale również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. Zagospodarowanie gruntów będących przedmiotem niniejszej sprawy zostało dokonane w sposób uporządkowany, zorganizowany i celowy oraz służący mieszkańcom osiedla. Jak wynika z zebranego materiału, już w roku 1979 zakończono budowę bloku mieszkalnego nr 18 oraz zagospodarowano otoczenie, które nie uległo zmianie do chwili obecnej. Działka nr 1717/1 była przeznaczona pod skwer zieleni, działka nr 1717/2 i działka 1592/1 były przeznaczone pod drogę, a działka nr 1081/17 weszła w skład parkingu na samochody osobowe. Pod uwagę należy także wziąć oświadczenia złożone przez najemców mieszkań w blokach [.] dnia 5 września 2015r. z których wynika, iż z dniem nabycia prawa do lokalu mieszkalnego (rok 1979), na terenie przyległym do ww. bloków już znajdował się wyasfaltowany, oświetlony i nieogrodzony plac parkingowy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił także przepis art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W ocenie organu postępowanie względem działki 1717/1 stało się bezprzedmiotowe z uwagi na treść art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego "roszczenie o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej."

Na podstawie umowy wieczystego użytkowania z dnia 19 grudnia 1991 r. Rep A [.] działka nr 1717/1 została przekazana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej "[.] a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 9 stycznia 1992 r., co oznacza, że w dacie wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami nabyta działka, aktualnie oznaczona w ewidencji gruntów i budynków numerem 1717/1 znajdowała się w użytkowaniu wieczystym, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W ustawowym terminie skarżący zaskarżyli decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucili:

I. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

a) art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydanie decyzji odmawiającej zwrotu nieruchomości, w szczególności poprzez:

- brak szczegółowego i precyzyjnego wyjaśnienia jaki był cel wywłaszczenia na poszczególnych działkach objętych wnioskiem o zwrot oraz poprzestanie tylko na określeniu ogólnego celu wywłaszczenia w postaci "budowy osiedla mieszkaniowego [.]", w tym brak podjęcia dostatecznych czynności w celu odnalezienia dokumentu, na podstawie którego doszło do określenia celu wywłaszczenia w postaci decyzji o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [.] z dnia [.] czerwca 1972 r. nr [.],

brak szczegółowego i precyzyjnego ustalenia i wyznaczenia na gruncie granic działek objętych wnioskiem,

błędną ocenę materiału dowodowego i dokonanie ustaleń sprzecznych z materiałem dowodowym sprawy skutkującej niezasadnym przyjęciem, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego powinna prowadzić do przyjęcia, że cel ten nie został zrealizowany,

b) art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w celu podjęcia czynności zmierzających do rozstrzygnięcia zagadnienia ważności i skuteczności umowy użytkowania wieczystego, na podstawie której działka nr 1717/1 została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [.] oraz brak podjęcia tych czynności.

II. Naruszenie prawa materialnego., które miało wpływ na wynik sprawy a to:

a) art. 136 ust. 1 i 3, art. 137 ust. 1 w zw. z art. 229 ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015r., poz. 1774, dalej jako: u.g.n.), poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie wyrażające się w przyjęciu, że istnieje podstawa do odmowy zwrotu nieruchomości, pomimo braku podjęcia przez organ czynności zmierzających do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w zakresie dotyczącym działki nr 1717/1.

Opierając się na zgłoszonych zarzutach skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych oraz przedstawienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne:

"Czy w razie stwierdzenia przez organ prowadzący postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, że wywłaszczona nieruchomość, podlegająca zwrotowi na podstawie art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, została zbyta przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej, albo oddana w użytkowanie wieczyste z naruszeniem art. 69 ust. 1 i art. 47 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (jedn. tekst: Dz.U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), postępowanie administracyjne podlega zawieszeniu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym o ważności umowy przenoszącej własność nieruchomości (ustanawiającej na niej użytkowanie wieczyste)? Jeżeli termin wyznaczony stronie przez organ prowadzący postępowanie na podstawie art. 100 § 1 k.p.a. na wystąpienie do sądu o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego upłynął bezskutecznie, to czy organ jest uprawniony do rozstrzygnięcia zagadnienia we własnym zakresie (art. 100 § 2 w zw. z art. 100 § 3 k.p.a.)?"

"Czy jeżeli spełnione są przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o których mowa w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), to podstawą odmowy zwrotu nieruchomości może być zbycie tej nieruchomości przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego osobie trzeciej z pominięciem procedury przewidzianej w art. 136 ust. 1 i 2 tej ustawy?"

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie nie ma sporu, ani też wątpliwości, że nieruchomości objęte wnioskiem zwrotowym, oznaczone nr: 1717/1, 1717/2, 1592/1 i 1081/17, stanowiące pierwotnie część działki 22/1, zostały nabyte na własność Skarbu Państwa aktem notarialnym Rep. A Nr [.] z dnia [.] października 1975 r. od poprzednika prawnego skarżących - MM, na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64). Stosownie do treści art. 216 ust. 1 u.g.n., przepisy rozdziału 6 Działu III tej ustawy ("Zwrot wywłaszczonych nieruchomości") stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Definiujące dla formuły rozstrzygnięcia o zasadności wniosku zwrotowego było więc ustalenie, czy nabyte nieruchomości zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia, a więc zgodnie z uzewnętrznioną w akcie nabycia "publiczną potrzebą", do realizacji której niezbędna byłą nieruchomość MM. W sprawie jest to o tyle istotne, że skarżący sformułowali w tym zakresie zarzut, którym starają się podważyć poczynione w toku postępowania ustalenia, mające zrekonstruować cel nabycia działki 22/1. Skarżący twierdzą, że organy szczegółowo i precyzyjnie powinny wyjaśnić, jaki był cel wywłaszczenia na poszczególnych działkach objętych wnioskiem o zwrot. Poprzestanie na stwierdzeniu, iż celem wywłaszczenia była "budowy osiedla mieszkaniowego [.]", skarżący oceniają jako niewystarczające. Ich zdaniem organy nie podjęły wszystkich koniecznych czynności, a w szczególności nie wykazały się należytą aktywnością w celu odnalezienia dokumentu, na podstawie którego doszło do określenia celu wywłaszczenia w postaci decyzji o lokalizacji szczegółowej Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [.] z dnia [.] czerwca 1972 r. nr [.]. Sąd z tym zarzutem się nie zgadza. W pierwszej kolejności zwraca uwagę fakt, że wbrew twierdzeniom skargi organy podjęły starania nakierowane na uzyskanie decyzji lokalizacyjnej z [.] czerwca 1972 roku; organ I instancji zwracał się ze stosowymi pismami z dnia 3 i 27 lipca 2015 roku do Spółdzielni Mieszkaniowej [.] i Prezydenta Miasta [.]. Z pism, jakie wpłynęły w odpowiedzi ( z dnia 24 lipca, 13, 19 i 26 sierpnia 2015 roku) wynika, że dokumenty planistyczne w sprawie budowy osiedla [.], za zgodą Archiwum Państwowego z 1983 roku zostały zniszczone, a innych dokumentów nie znaleziono. Zdaniem Sądu kwestia ta jednak nie przesądza o braku możliwości ustalenia celu nabycia działku 22/1, albowiem wynika on bezpośrednio z umowy sprzedaży działki – aktu notarialnego, Rep. A. Nr [.] z dnia [.] października 1975 r. W § 2 umowy zawarto passus, że stawające strony okazały decyzję lokalizacyjną Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [.] z dnia [.] czerwca 1972 r. nr [.], w której stwierdzono, że działka 22/1 "jest niezbędna Skarbowi Państwa w związku z budową osiedla mieszkaniowego [.]". Jak wynika z kolei z treści § 3 umowy - ab initio – "na tej podstawie" MM, sprzedał przedmiotową nieruchomość Skarbowi Państwa. W ocenie Sądu, w takiej konfiguracji faktycznej nie można twierdzić, że cel wywłaszczenia nie został jednoznacznie zidentyfikowany. Cel wywłaszczenia można ustalić w oparciu o każdy dowód, jeżeli zasady logiki i doświadczenia życiowego pozwalają przyjąć, iż ustalenie to jest pewne. W niniejszej sprawie cel wywłaszczenia został określony jednoznacznie i bezpośrednio w treści aktu notarialnego – umowy sprzedaży. Poprzez odniesienie się do treści decyzji lokalizacyjnej – zrelacjonowanie istotnego fragmentu jej treści – umowa ta pośrednio potwierdza, iż w decyzji tej cel wywłaszczenia określono, jako "budowa osiedla mieszkaniowego [.]". Skarżący nie wskazują na inne, możliwe cele nabycia nieruchomości 22/1, podają jedynie, że ustalenia, jakie poczyniono w tym zakresie, opierają się na niedostatecznym materialne dowodnym. Podać trzeba, że przy braku innych dokumentów określających cel wywłaszczenia, podstawowym źródłem ustalenia pozostaje umowa zawarta w formie aktu notarialnego – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 13 września 2016 r., sygn. akt I OSK 2827/14, publ. LEX nr 2143013. Sąd nie znajduje również podstaw do czynienia ustaleń, "jaki był cel wywłaszczenia na poszczególnych działkach objętych wnioskiem o zwrot". W chwili sprzedaży, działki objęte wnioskiem zwrotowym nie były wydzielone i stanowiły część działki 22/1. Trudno wobec powyższego wymagać, aby na dzień zawarcia umowy sprzedaży, cel wywłaszczenia był określany odrębnie, w odniesieniu do każdej z części nieruchomości, która w przyszłości zostanie wyodrębniona, jako samodzielna działka ewidencyjna.

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym cel wywłaszczenia, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego ma już ugruntowane znaczenie. Przy ocenie realizacji celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego, należy uwzględniać nie tylko budowę typowych obiektów mieszkalnych, ale również budowę infrastruktury osiedla: ciągi komunikacyjne, sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze oraz tereny zieleni osiedlowej, parkingi, place sportowe, itd. niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania. Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanistycznym, który rządzi się zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. W przypadku realizacji dużej inwestycji na poszczególnych etapach może dochodzić do zmian w projektach zagospodarowania poszczególnych części terenu, stanowiących o realizacji osiedla. Kwestia ustalenia celu wywłaszczenia pozostaje w ścisłym związku z problematyką możliwego rozszerzenia lub modyfikacji przeznaczenia nieruchomości określonego w akcie wywłaszczeniowym, co w konsekwencji powoduje, że zmiana ta nie będzie traktowana jako wykorzystanie nieruchomości na cel niezgodny z celem wywłaszczenia. Modyfikacja realizacji inwestycji, jeżeli nie zmienia jej charakteru, mieści się w celu uzasadniającym wywłaszczenie – wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. I OSK 2600/14 i z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1519/14. Nie można wobec powyższego dogmatyzować prawnie, pierwotnego przeznaczenia poszczególnych części wywłaszczonej nieruchomości pod konkretne zamierzenia inwestycyjne, albowiem w przyszłości, na etapie realizacji inwestycji, mogą one ulec zmianie. Istotne jest jedynie to, aby owa zmiana, nie prowadziła do nowego określenia przeznaczenia nieruchomości (jej części), które przedmiotowo, nie będzie mieścić się w pierwotnie przyjętym celu wywłaszczenia. W niniejszej sprawie, sytuacja taka nie zachodzi. Wszystkie objęte zwrotem działki zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia – budowa osiedla mieszkaniowego [.]. Dla rozstrzygnięcia nie ma znaczenia brak możliwości ustalenia, jakiego konkretnie rodzaju inwestycje były planowane na działce 22/1, jeżeli można wiążąco przyjąć, że te inwestycje które faktycznie poczyniono, stanowią realizację przyjętego celu wywłaszczenia – budowy osiedla mieszkaniowego [.]. W aktach sprawy, zarówno organu I, jak i II instancji znajduje się plan sytuacyjny, w oparciu o który realizowany był budynek [.] nr 12. Obejmuje on swoim zasięgiem również teren budynku [.] nr 18, zlokalizowanego na działce, wchodzącej pierwotnie w obszar działki 22/1. Plan został sporządzony w 1976 roku, a więc przed realizacją inwestycji, do której doszło w roku 1979. W aktach sprawy znajduje się również zdjęcie lotnicze z 1985 roku, z którego wynika, że inwestycja na działkach objętych wnioskiem została zrealizowana zgodnie z pierwotnym założeniem, odzwierciedlonym w planie sytuacyjnym z 1976 roku. Potwierdza to również znajdujący się w aktach organu II instancji aktualny wydruk z Geoportalu 2, oraz protokół z oględzin, przeprowadzonych w dniu 21 listopada 2014 roku.

W tym miejscu należy odnieść się do zarzutu skargi, że w oględzinach nie brał udziału geodeta, w związku z czym nie można było precyzyjnie określić granic działek objętych wnioskiem i w konsekwencji ustalić, czy faktycznie, w całości zostały wykorzystane zgodnie z celem wywłaszczenia. Zarzut taki można rozważać w sytuacji, gdyby w bezpośrednim sąsiedztwie działek objętych wnioskiem znajdował się teren, którego charakter zagospodarowania był sprzeczny z celem wywłaszczenia. W takiej sytuacji jednoznaczne i precyzyjne ustalenie granic działek w terenie, podczas oględzin byłoby zasadne. W niniejszej sprawie rygory takie nie zachodziły. Granice i przeznaczenie działek objętych wnioskiem zostały określone na podstawie zalegających w aktach administracyjnych dokumentów: mapa synchronizacyjna k.172, zdjęcie lotnicze z 1985 roku, plan sytuacyjny z 1976 roku, protokół oględzin z 21 listopada 2014 roku. Sąd nie znajduje podstaw do ich kwestionowania, nie dostrzega również żadnych okoliczności faktycznych, które mogłyby świadczyć o tym, że nie przeznaczono ich w całości na cel określony w umowie z 1975 roku.

Ze zgromadzone w sprawie materiału wynika, że:

- działka nr 1717/1 stanowi teren zielony bezpośrednio przed budynkiem mieszkalnym nr 18;

- działka nr 1717/2 stanowi drogę dojazdową do budynku mieszkalnego nr 18 o nawierzchni bitumicznej;

- działka nr 1592/1 wchodzi w skład ulicy [.];

- działka nr 1081/17 stanowi parking na samochody osobowe przed budynkiem mieszkalnym nr 18.

Przeznaczenie każdej z tych działek, po pierwsze, mieści się bezsprzecznie w realizacji celu, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego [.]; po drugie, została wykorzystana zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, jakie wynika z planu sytuacyjnego z 1976 roku.

Zarzuty dotyczące działki nr 1081/17, która obecnie przeznaczona jest na parking samochodów osobowych są nietrafne. Sąd przyjmuje, że w decyzjach organów znajdują się nieprecyzyjne stwierdzenia dotyczące czasu, w jakim parking ten powstał. Jednakże w niniejszej sprawie kwestia ta jest bez znaczenia. Dla nieruchomości przejętych przed wejściem w życie u.g.n. ustalanie czasookresów z art. 137 u.g.n. jest niecelowe, albowiem Skarb Państwa, w chwili wywłaszczenia nie mógł wiązać się terminami, które jeszcze nie obowiązywały. Istotne jest więc jedynie to, czy na działce zrealizowano cel wywłaszczenia. W sprawie bezsporne jest, że działka 1081/17 jest własnością Gminy Miasta [.]. Zlokalizowany na niej parking został oddany w nieodpłatne użytkowanie społecznemu komitetowi części mieszkańców bloku nr 18. Z perspektywy niniejszej sprawy wyeksponować należy następujące fakty: działka stanowi własność Gminy; działka znajduje się na terenie osiedla mieszkaniowego [.]; na działce znajduje się parking dla samochodów osobowych niektórych mieszkańców bloku nr 12 i 18, wchodzącego w skład osiedla mieszkaniowego [.]; mieszkańcy korzystają z parkingu nieodpłatnie, sami o niego dbają, ponoszą koszty związane jego otrzymaniem; parking został wybudowany nie później niż w roku 1979 i od tego czasu, bez przerw, jest w dyspozycji mieszkańców bloku nr 12 i 18. Sąd zauważa, że w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, ustalenia dotyczące przedmiotowej działki mogły zostać przedstawione z większą dbałością o szczegóły faktograficzne, niemniej jednak uchybienia w tym zakresie nie są istotne, a zalegające w aktach dokumenty potwierdzają słuszność przyjętych wnioskowań. Sąd nie zgadza się z zarzutem, że oświadczenia mieszkańców bloków nr 12 i 18 nie mogą być skutecznym źródłem dowodowym w sprawie. Na uwadze mieć należy, że przepisy Kpa nie proklamują formalnego katalogu dowodów, co oznacza że dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy. Pisemne oświadczenia mieszkańców należy traktować, jako dokumenty prywatne, które podlegają ocenie w konfrontacji z pozostałymi dowodami. W sprawie brak jest podstaw, by prawdziwość tych dokumentów kwestionować. Korelują one między innymi z umowami dzierżawy parkingu, planem sytuacyjnym z 1976 roku, jak też zdjęciem z 1985 roku. Sąd zupełnie nie podziela zarzutu skargi, zgodnie z którym ogrodzenie parkingu ma świadczyć o tym, iż jest to parking prywatny, a zatem - per se - że działka 1081/17 nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Ogrodzenie działki przez korzystających z niego mieszkańców osiedla [.] świadczy właśnie o tym, iż jest to parking wyłącznie do ich wykorzystania, a więc ściśle przynależy do infrastruktury osiedla. Otwarcie parkingu na podmioty zewnętrzne, owszem mogłoby świadczyć o jego publicznym przeznaczeniu, ale jednocześnie mogłoby też podważać zasadność tezy, iż jest to parking funkcjonując w ramach osiedla [.]. Korzystający z parkingu mieszkańcy samodzielnie dbają o parking i chcą by był on bezpieczny i niedostępny dla osób spoza osiedla, dla osób które z niego nie korzystają. Świadczy to wyłącznie o ich przezorności i zaangażowaniu, nie może natomiast dowodzić niewykorzystania działki, na której parking jest zlokalizowany, na cel inny niż określony w umowie z 1975 roku.

Szerszego uzasadnienia nie wymaga odniesienie się do zarzutu, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby działki nr 1592/1 i 1717/2, stanowiące odpowiednio: ulicę [.] i drogę bitumiczną nie mogły podlegać zwrotowi. Działki te nie podlegają zwrotowi, albowiem stanowią własność Gminy Miasto [.] i należą do infrastruktury drogowej obsługującej osiedle mieszkaniowe [.]. Kwestia czy nadano im status drogi publicznej, czy też nie, jest bez znaczenia. Okoliczności te zostały przez organ ustalone w sposób bezsporny i prawidłowy.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 6, art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez brak zawieszenia postępowania w celu podjęcia czynności zmierzających do rozstrzygnięcia zagadnienia ważności i skuteczności umowy, na podstawie której działka nr 1717/1 została oddana w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [.]. Systemowo zagadnienie to zostało rozstrzygnięte uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 kwietnia 2015 roku, sygn. akt I OPS 3/14, publ. NSA wskazał, że prawo "nowego" właściciela/użytkownika wieczystego podlega ochronie. Z tego też powodu, jeżeli prawo podmiotu, który nabył je od wywłaszczyciela pozostaje w konflikcie z prawem do zwrotu nieruchomości wywłaszczonego właściciela albo jego następców prawnych, to rozstrzygnięcie tego konfliktu należy do sądu powszechnego. Możliwość podważenia czynności prawnej, na podstawie której Skarb Państwa bądź jednostka samorządu terytorialnego utraciły władztwo do nieruchomością, nie ma bezpośredniego znaczenia w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli w aktualnym stanie prawnym nieruchomość nie pozostaje w prawnej dyspozycji Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego i z tego powodu nie może być zwrócona. Podważenie czynności prawnej, na mocy której doszło do przeniesienia prawa własności/ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, pozostaje wyłącznie w gestii podmiotu wywłaszczonego (lub jego spadkobierców). Organ powinien rozważyć zawieszenie postępowania zwrotowego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, wyłącznie wówczas, gdy w toku postępowania, przed innym organem, toczy się już postępowanie w przedmiocie podważenia czynności prawnej, przenoszącej prawo do wywłaszczonej nieruchomości na podmiot trzeci. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi; nie toczy się żadne postępowanie skierowane na podważenie ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni. Skarżący domagają się, aby inicjatywę w tym zakresie wykazały organy prowadzące postępowanie zwrotowe, podczas gdy - jak wyjaśnił NSA w powołanej uchwale – jest to stanowisko nietrafne. Aktywnością w tym przedmiocie powinien wykazać się podmiot wywodzący z tego faktu skutki prawne, a więc podmiot domagający się zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, z uwagi na niezgodne z prawem rozporządzenie nią na rzecz podmiotu trzeciego. W niniejszej sprawie skarżący takiej aktywności nie wykazali. Niezależnie od powyższego, mieć należy na względzie, iż nieruchomość, którą nieskutecznie rozporządzono na rzecz osoby trzeciej podlegałaby zwrotowi jedynie wówczas, gdyby nie wykorzystano jej na cel określony w wywłaszczeniu. Działka 1717/1 stanowi teren zielony, bezpośrednio przyległy do działki, na której znajduje się budynek mieszkalny nr 18, a zatem została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia. Prawidłowe wobec powyższego, było umorzenie postępowania w odniesieniu do działki nr 1717/1. Użyty w art. 229 u.g.n. zwrot "roszczenie nie przysługuje" przesądza o tym, że w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie, postępowanie administracyjne jest bezprzedmiotowe, bo były właściciel lub jego spadkobiercy nie mogą domagać się zwrotu nieruchomości. To zaś stanowi podstawę do umorzenia postępowania – tak WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 19 lutego 2013 roku, sygn. akt II SA/Rz 972/12.

Na podstawie przywołanych wyżej ustaleń i ocen, Sąd oddalił skargę – art. 151 P.p.s.a.