Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 331/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1769
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędzia del. WSA Rafał Wolnik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Miasta J. o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta J. a Prezydentem W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku F. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej postanawia: wskazać Prezydenta W. jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta J. wnioskiem z dnia [...] listopada 2017 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta J. a Prezydentem W. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku F. K. o skierowanie do domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu [...] sierpnia 2018 r. F. K. zwrócił się z prośbą do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o skierowanie go do domu pomocy społecznej w P.. Wskazał, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s., organem właściwym do wydania decyzji w tym przedmiocie jest organ gminy właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W toku postępowania pełnomocnik wnioskodawcy, będący jego synem, oświadczył, że ojciec wymaga dalszego leczenia, w związku z czym będzie przebywał w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w J.. Mając na uwadze tę informację, MOPS we W. przekazał sprawę, zgodnie z właściwością do MOPS w J. powołując się na art. 65 § 1 k.p.a. Organ ten ustalił jednak, że wnioskodawca jest zameldowany we W. i z tą miejscowością jest związany emocjonalnie i wskazuje ją jako miejsce swego zamieszkania, natomiast w J. przebywa jedynie czasowo ze względu na leczenie oraz że z miastem tym nie wiąże swej przyszłości.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. wskazał, że wnioskodawca od dłuższego czasu nie mieszka we W. i – co najważniejsze – nie ma zamiaru powrócić do W. z uwagi na swój stan zdrowia. Wnioskodawca wielokrotnie wskazywał, że zamierza na stałe przebywać w P. aby być w stałym kontakcie z synem. Organ wskazał, że obecnie wnioskodawca przebywa w J., natomiast w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, że dom pomocy społecznej jest miejscem zamieszkania danej osoby, zatem można przyjąć tożsamą wykładnię wobec przebywania osoby w zakładzie opiekuńczo-leczniczym. Mając na uwadze, że miejscem zamieszkania wnioskodawcy nie jest W., nie przebywa w tym mieście oraz nie wyraża woli powrotu do niego, organem właściwym w niniejszej sprawie jest Burmistrz Miasta J..

Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Burmistrz Miasta J. poinformował, że wnioskodawca od [...] lutego 2018 r. nie przebywa już w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w J., na dowód czego przedstawił stosowne zaświadczenie.

Z kolei pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor MOPS we W. wskazał, że jakkolwiek wnioskodawca nie przebywa już w J., to jednak nie powrócił do W. lecz został umieszczony w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w D..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny).

W niniejszej sprawie spór, jaki zaistniał pomiędzy Prezydentem W. a Burmistrzem J. jest sporem negatywnym, gdyż żaden z tych organów nie uznaje się za właściwy do rozpoznania wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Dla rozstrzygnięcia tego sporu istotne znaczenie ma treść art. 101 ust. 1 u.p.s., zgodnie z którym właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. W orzecznictwie utrwalone jest stanowisko, że przez miejsce zamieszkania - zgodnie z definicją zawartą w art. 25 Kodeksu cywilnego – należy rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie jej przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów.

W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób uznać, że ośrodek opiekuńczy, w którym znajdował się wnioskodawca, stanowi miejsce jego zamieszkania w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 25 K.c. Przebywanie wnioskodawcy w zakładzie opiekuńczym było czasowe i wynikało ze złego stanu zdrowia i konieczności zapewnienia mu opieki. Dodatkowo z zaświadczenia załączonego do pisma Burmistrza J. z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że od dnia [...] lutego 2018 r. wnioskodawca nie przebywa już w zakładzie opiekuńczo-leczniczym w J., co potwierdza, że jego pobyt w tym zakładzie miał jedynie charakter incydentalny. Nie można uznać zatem Burmistrza Miasta J. jako organu właściwego do rozpoznania wniosku wnioskodawcy.

Wskazać ponadto przyjdzie, że sam wnioskodawca wskazywał w toku postępowania swoje miejsce zamieszkania. W szczególności miejsce to zostało wskazane we wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. inicjującym postępowanie oraz w dalszych pismach składanych w sprawie (występujący w niektórych pismach adres w P. wskazywany był jako adres do doręczeń lub jako adres pełnomocnika). Również z dokumentu pełnomocnictwa sporządzonego w formie aktu notarialnego w dniu [...] sierpnia 2017 r. przed notariuszem A. P., rep. [...] Nr [...] wynika, że miejscem zamieszkania wnioskodawcy jest W., ul. P. [...]. Podkreślić w tym miejscu wypadnie, że akt ten sporządzony został w lokalu wnioskodawcy pod tym właśnie adresem. Bezsporne w sprawie jest również, że lokal ten stanowi własność wnioskodawcy i jest on w nim zameldowany na pobyt stały. Oczywiście sam fakt zameldowania osoby w danej miejscowości nie przesądza faktu zamieszkiwania w niej. Jednak w świetle okoliczności niniejszej sprawy należało uznać, że z W. wnioskodawca jest związany i póki co, to w tym mieście znajduje się ośrodek jego osobistych i majątkowych interesów.

W tej sytuacji nie mogą zostać uwzględnione te argumenty Prezydenta W., które nawiązują do podobnych spraw rozpoznawanych wcześniej przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak np. w sprawie I OW 207/16. Inny jest bowiem stan faktyczny w tych sprawach, a w szczególności charakter pobytu wnioskodawcy w zakładzie opiekuńczo-leczniczym.

Dla rozstrzygnięcia sprawy nie miała też znaczenia wskazywana przez Dyrektora MOPS we W. okoliczność, że wnioskodawca nie powrócił do W. i przebywa obecnie w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym w D.. Jest to nowa okoliczność, która nie była brana pod uwagę przez żaden z organów. Nie sposób też na podstawie akt sprawy i posiadanych informacji ocenić charakteru tego pobytu.

Mając na uwadze powyższe należało uznać Prezydenta W. jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku o skierowanie F. K. do domu pomocy społecznej. Zatem Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 4, art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a.