Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 852/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Teresa Randak (spr.), Protokolant Ewelina Cyroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. – w dalszej części uzasadnienia określane zamiennie "Kolegium" lub "SKO" – działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz .U. Nr 8, poz.60 z 2005 roku z późn. zm. zwanej dalej Ordynacja podatkowa lub Op.) oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 Nr 79, poz. 856 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania Z.R. – dalej określanego zamiennie "podatnik", "strona" lub "skarżący – od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. od nieruchomości położonej przy ul. [...] w B. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia SKO wskazało, że organ podatkowy I instancji decyzją z dnia [...] określił podatnikowi wymiar podatku od nieruchomości na okres od 1 marca 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. w wysokości [...]zł. Od decyzji wniesione zostało odwołanie, w którym podatnik zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji. Uznał, że rozstrzygnięcie naruszało zasadę prawdy obiektywnej oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. Ponadto - według strony - organ oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentach, z którymi nie zapoznał strony. Z kolei, postępowanie wyjaśniające nie zostało przeprowadzone w wystarczającym zakresie, gdyż tylko część nieruchomości była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Kolegium, w pierwszej kolejności odnosząc się do argumentów odwołania, podniosło, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podatnikami podatku od nieruchomości są między innymi osoby fizyczne będące: właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych, użytkownikami wieczystymi gruntów, jak również (z pewnymi zastrzeżeniami) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. W sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że opodatkowana nieruchomość stanowi wyłączną własność strony (akt notarialny z dnia [...] Rep. [...] nr [...]).

Jak wskazało SKO stawka podatkowa jaka winna być zastosowana do opodatkowania jest uzależniona między innymi od sposobu wykorzystania nieruchomości oraz od rodzaju przedmiotu opodatkowania. Zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych inna jest stawka podatkowa dla budynków mieszkalnych oraz usytuowanych pod nimi gruntów, inna natomiast dla budynków oraz gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W świetle art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej uznaje się te budynki, grunty i budowle, które są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Z powyższego przepisu wynika, że wszystkie przedmioty opodatkowania, niezależnie od sposobu ich wykorzystania, o ile znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą muszą być traktowane, jako związane z działalnością gospodarczą tego podmiotu lub przedsiębiorcy. W przypadku, gdy podmiotem gospodarczym lub wykonującym działalność gospodarczą jest osoba prawna nie ma żadnych wątpliwości co do tego, że będące w jej posiadania przedmioty co do zasady są związane z działalnością gospodarczą. Inaczej natomiast jest w przypadku posiadania przez osoby fizyczne, które mogą być równocześnie przedsiębiorcami. W przypadku bowiem osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, zawsze należy badać, czy opodatkowany przedmiot znajduje się w posiadaniu osoby fizycznej, czy też osoby fizycznej rozumianej jako przedsiębiorca. Według Kolegium nie zawsze zakupiona przez osoby fizyczne nieruchomość, będzie równocześnie nieruchomością będącą w posiadaniu przedsiębiorcy.

Dalej, SKO wskazało, że postępowanie podatkowe za rok 2011 i 2012 wszczęte zostało postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku, w związku z otrzymanym w dniu 10 lutego 2012 r. zawiadomieniem ze Starostwa Powiatowego w B. o zmianie właściciela nieruchomości położonej w B. przy ul. [...]. Jednocześnie podatnik został wezwany do złożenia informacji podatkowej w sprawie przedmiotu opodatkowania. Podatnik był kilkakrotnie wzywany do wskazania powierzchni użytkowej budynków, gruntów oraz wartości posiadanych budowli, jak również sposobu ich wykorzystania. Organ podatkowy I instancji przesuwał również termin rozpatrzenia sprawy z uwagi na oczekiwanie złożenia przez stronę stosownej dokumentacji dotyczącej zakupionej nieruchomości. W dniu 5 listopada 2013 r. podatnik złożył informację podatkową, w której wskazał do opodatkowania 2079,04 m2 powierzchni użytkowej budynków związanych z działalnością gospodarczą 4586 m2 gruntów związanych z działalnością gospodarczą oraz określił podstawę opodatkowania dla budowli na kwotę [...]zł. W złożonej informacji znalazło się również oświadczenie podatnika o wyburzeniu w roku 2011 rampy kolejowej.

SKO stwierdziło ponadto, że podatnik wykonał prawo pierwokupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego, na którą składało się prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, położonej w B., przy ul [...], składającej się z działek gruntu oznaczonych w ewidencji gruntu nr [...] oraz [...] o łącznym obszarze 0,4586 ha oraz prawo własności posadowionych na tych działkach budynków objętych księgą wieczystą [...] (magazyn opakowań - 462,35 m2, magazyn rur i kształtowników - 968,81 m2, kotłownia - 635, 04 m2, portiernia towarowa - 12,84 m2, rampa kolejowa), jak również ruchome składniki majątku w postaci maszyn i urządzeń, w tym urządzeń infrastruktury technicznej. Cała nieruchomość została zakupiona w dniu 7 lutego 2011 r. na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej pod Firmą Produkcyjno Handlowo Usługową "A" Z. R. od "B" S.A. z siedzibą w B. w upadłości likwidacyjnej. Co istotne, podatnik od 15 października 2010 r. posiadał ważną umowę dzierżawy wyżej wskazanej zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego, którą wykorzystywał na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Z powyższych względów Kolegium uznało, że zastosowane przez organ podatkowy I instancji stawki podatkowe przewidziane dla budynków, gruntów oraz budowli związanych z działalnością gospodarczą są prawidłowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując sprawę dopatrzyło się naruszenia przez Prezydenta Miasta B. przepisu art. 123 § 1 oraz art. 200 Ordynacji podatkowej, gdyż przed wydaniem decyzji organ podatkowy I instancji powinien był wyznaczyć podatnikowi 7- dniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jednakże biorąc pod uwagę, że opodatkowanie nieruchomości zostało dokonane zgodnie z informacją złożoną przez podatnika, jak również to, że zapoznanie się z dokumentacją sprawy oraz możliwość wypowiedzenia się w sprawie umożliwił organ odwoławczy zawiadamiając o tym podatnika wezwaniem z dnia 26 maja 2014 r. (doręczonym w dniu 28 maja 2014 r.) - naruszenie to nie miało istotnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie opodatkowania nieruchomości. Dodatkowo wskazano, że podatnik poza wskazaniem w odwołaniu od decyzji, że tylko część nieruchomości jest związana z działalnością gospodarczą nie przedłożył żadnych dowodów na tę okoliczność. Pomimo prawidłowego zawiadomienia przez Kolegium o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego podatnik nie uzupełnił dokumentacji, jak również nie złożył dodatkowych wyjaśnień.

Reasumując, SKO stwierdziło, że nieruchomość znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy, w związku z tym w zaskarżonej decyzji zastosowana została prawidłowa stawka opodatkowania dla budynków, gruntów oraz budowli związanych z działalnością gospodarczą. Kolegium stwierdziło również, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzą przesłanki do tego, aby uznać, że część nieruchomości nie jest wykorzystywana do prowadzonej działalności gospodarczej z przyczyn technicznych. "Przyczyny techniczne" muszą bowiem być związane z przedmiotem opodatkowania, a nie samym przedsiębiorcą. Będą to więc obiektywne okoliczności natury technicznej (bardzo szeroko rozumiane) uniemożliwiające wykorzystywanie konkretnego przedmiotu do celów działalności gospodarczej prowadzonej przez dany podmiot. Zdaniem SKO, są to okoliczności niezależne od woli przedsiębiorcy wynikające bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu. Pojęciem tym nie są natomiast objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego, inaczej mówiąc zamierzonego działania przedsiębiorcy, który z różnych względów innych niż "techniczne" zaprzestał czasowo łub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej w tym przypadku o zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej. Z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, że głównym miejscem wykonywania działalności gospodarczej podatnika pod Firmą Produkcyjno Handlowo Usługową "A" Z. R. jest nieruchomość położona w B. przy ul. [...]. Natomiast podstawowym rodzajem prowadzonej działalności jest [...] i [...].

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 123 § 1 oraz art. 200 O.p. polegające na błędnej wykładni w drodze uznania, iż Prezydent Miasta B. nie naruszył prawa w sposób rażący, co w konsekwencji doprowadziło do tego, że w swoim rozstrzygnięciu organ dokonał błędnej wykładni art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., a przez to rozstrzygnięcie organu naruszyło zasadę prawdy obiektywnej, art. 77 oraz 80 k.p.a. wniósł o:

- wstrzymanie wykonania decyzji w całości;

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

- zasądzenie od organu na rzecz skarżącego, zwrotu kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę, strona przedstawiła przebieg postępowania podatkowego oraz rozstrzygnięcia organów podatkowych, podnosząc, że zgodnie z treścią art. 123 § 1 o.p. Organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W przepisie tym sformułowano jedną z najważniejszych zasad postępowania podatkowego, a mianowicie zasadę czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania. Zasada ta ma fundamentalne znaczenie ze względu na fakt, iż postępowanie podatkowe nie ma charakteru kontradyktoryjnego, a przez to nadaje w nim organowi podatkowemu dominującą rolę. Konkretyzacją normy wynikającej z tego artykułu stanowi art. 200 § 1 O.p. zgodnie z którym przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Jak podnosi się w doktrynie, jest to niewątpliwie ważne uprawnienie i gwarancja procesowa dla strony rozumiana jako prawo "do ostatniego słowa", przez co należy rozumieć między innymi prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Prawo to dotyczy jednego z bardzo ważkich uprawnień podatnika uczestniczącego w postępowaniu podatkowym w charakterze strony - prawa do zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i możliwości obrony swych racji w ostatniej fazie postępowania podatkowego, tuż przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy. W błędzie znajduje się zatem organ podatkowy II instancji stwierdzając, iż naruszenie tych przepisów nie miało istotnego wpływu na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia w przedmiocie opodatkowania nieruchomości.

Skarżący wskazał, że twierdzenie organu podatkowego II instancji jakoby opodatkowanie zostało dokonane zgodne z informacją złożoną przez podatnika jest tak naprawdę tylko częściowo prawidłowe, gdyż organ nie odniósł się do najważniejszej części całego problemu. Ustawodawca w art. 200 § 2 O.p. enumeratywnie wskazuje sytuacje, kiedy organ podatkowy może odstąpić od obowiązku wynikającego z art. 200 § 1 O.p. a w doktrynie wskazuje się, że wyjątek dotyczący przypadku, gdy decyzja ma zostać wydana wyłącznie na podstawie danych zawartych w złożonym zeznaniu, nie odnosi się do postępowań dotyczących podatków lokalnych. Po drugie istnieje związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem przez organ tegoż terminu, a pozbawieniem prawa podatnika do oceny całego zebranego materiału dowodowego i zaoferowania nowych dowodów, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, do którego to związku przyczynowego odnosi się w swoim orzecznictwie NSA, m.in. w wyrok NSA z dnia 15 maja 2003 r., I SA/Gd 199/00. Sam organ II instancji w dalszej części uzasadnienia odnosi się bowiem do budzących w niniejszej sprawie wątpliwości wokół "przyczyn technicznych" związanych z przedmiotem opodatkowania, które to wątpliwości w przedmiotowej sprawie stanowią wprost o podstawie opodatkowania. Uznał, że organ nie był w posiadaniu dokumentów, w oparciu o które mógłby rozstrzygnąć kwestię "względów technicznych", a tym samym dokonał błędnego zastosowania art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l, przyjmując, że przedmiot opodatkowania nie tylko tyle ale że może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności. Rozważania te prowadzą to do wniosku, iż podatnik przed wydaniem decyzji nie mógł wykazać istnienia powyższych "przyczyn technicznych", co nie tylko miało wpływ, lecz miało istotny wpływ na wydaną przez organ I instancji decyzję.

Skarżący powołał się na wyrok NSA z dnia 15 września 2004 r., w którym NSA podkreślił, że przepis art. 200 § 1 O.p., zawierający konkretyzację normy ujętej w art. 123 O.p., stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. Strona musi mieć zatem prawną możliwość ustosunkowania się do tych ustaleń w tej fazie postępowania. Z uwagi na brak kontradyktoryjności postępowania podatkowego, każda wypowiedź strony w sprawie może przyczynić się do realizacji zasady zupełności postępowania, w wyniku czego może ulec zmianie dotychczasowa prawna kwalifikacja ustalonego stanu faktycznego.(wyrok NSA z dnia 15 września 2004 r" FSK 467/04, Prz. Pod. 2005, nr 2, poz. 60).

W związku z tym, że bezspornym w sprawie jest naruszenie przez Prezydenta Miasta B. przepisów art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 O.p., a naruszenie to miało istotny wpływ na prawidłowość podjętego rozstrzygnięcia, to w konsekwencji decyzja nr [...] z dnia [...] wydana przez Prezydenta Miasta B. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za okres od 1 marca 2011r. do 31 grudnia 2011 r. od nieruchomości przy ul. S[...] w B. winna zostać uchylona w całości. Końcowo, skarżący wskazał, że patrząc przez pryzmat przywoływanych powyżej okoliczności nie sposób nie zgodzić się z tym, iż skarżący ma słuszność w tym, że w niniejszej sprawie nie tylko naruszono zasadę prawdy obiektywnej, ale ponadto organ podatkowy I instancji nie zebrał w sprawie całego materiału dowodowego i nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona, a przez to naruszył art. 77 i 80 k.p.a.

SKO, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Skarga analizowana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Spór w sprawie dotyczy dwóch zagadnień, a to naruszenia prawa procesowego poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, a tym samym naruszenia art. 123 §1 w zw. z art. 200 O.p. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

W zaistniałej sytuacji obowiązkiem Sądu jest w pierwszej kolejności ocena zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego i ich wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie.

Jak zasadnie wskazano w skardze, przepis art. 200 § 1 O.p. zawiera konkretyzację normy ujętej w art. 123 O.p. i stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z uwagi na brak kontradyktoryjności postępowania podatkowego, każda wypowiedź strony w sprawie może przyczynić się do realizacji zasady zupełności postępowania, o której mowa w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. i że art. 200 § 1 O.p. jest swoistym prawem strony "do ostatniego słowa", przez co należy rozumieć nie tylko prawo do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, lecz również do ustosunkowania się co do zgłoszonych żądań przez inne strony. Prawo to dotyczy zatem jednego z bardzo ważkich uprawnień podatnika uczestniczącego w postępowaniu podatkowym w charakterze strony - prawa do zajęcia stanowiska w postępowaniu dowodowym i możliwości obrony swych racji w ostatniej fazie postępowania podatkowego, tuż przed wydaniem decyzji przez organ podatkowy. Prawnie usankcjonowana możliwość wypowiedzenia się strony w sprawie zebranego materiału dowodowego, w tym w sprawie przeprowadzonych dowodów, stanowi przesłankę uznania okoliczności faktycznej, rozumianej jako fakt istotny, za udowodnioną (art. 192 O.p.). Zawiadomienie strony o przysługującym jej prawie wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego stanowi dla niej informację, że postępowanie dowodowe zostało w sprawie zakończone. Wypowiedzenie się zaś w kwestii tego materiału, które z oczywistych względów winno być poprzedzone zapoznaniem się z nim, umożliwia stronie kontrolę poczynionych ustaleń i stwarza jej często ostatnią możliwość wnioskowania o jego ewentualne poszerzenie (zob. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2002 r., III SA 31/01, M. Pod. 2003/4/42). Dzięki uprawnieniu płynącemu z komentowanego przepisu, strona ma realną możliwość zweryfikowania akt sprawy pod kątem całości, zupełności i kompletności materiału dowodowego.

W praktyce stosowania tego prawa przez organy podatkowe wystąpiły rozbieżności w orzecznictwie sądowym, jeśli chodzi o wpływ naruszenia przepisu art. 200 § 1 O.p. na wynik sprawy. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/04 (ONSAiWSA 2005/4/66, Glosa 2005/3/135, PP 2005/7/54, M.Podat. 2005/8/40, Prok.i Pr.- wkł. 2005/9/47, Palestra 2005/11-12/256), stwierdził, że:

1. Niezastosowanie w danej sprawie trybu określonego w art. 200 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) nie jest wystarczającą przesłanką do uznania, że jest podstawa wznowienia postępowania wymieniona w art. 240 § 1 pkt 4 tej ustawy.

2. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podejmując tę uchwałę NSA zwrócił uwagę, że zarówno organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie mogą uchylić się od obowiązku wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego z innych przyczyn, niż wymienione w art. 200 § 2 O.p., gdyż w przeciwnym razie zawsze dojdzie do naruszenia art. 200 § 1 O.p. Sąd ten podkreślił jednak, że czym innym jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia wspomnianego przepisu, a czym innym zagadnienie czy naruszenie to w każdym wypadku musi prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny. NSA stwierdził, że nie można z góry zakładać, iż każde naruszenie art. 200 § 1 O.p. może wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeciwnie, niekiedy ewentualność wpływu naruszenia powołanego wyżej przepisu można wręcz wykluczyć. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w każdej sprawie Sąd indywidualnie ma obowiązek zbadać, czy naruszenie art. 200 § 2 O.p. mogło mieć wpływ na jej wynik.

Rozpoznając sformułowany w skardze zarzut przede wszystkim za celowe orzekający w sprawie skład uznał przedstawienie faktów związanych z zastosowaniem przez organy art. 200 O.p. Poza sporem pozostaje okoliczność, że organ podatkowy I instancji naruszył ten przepis, gdyż nie wyznaczył stronie/skarżącemu terminu do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. SKO uznając w tym przedmiocie za zasadny zarzut odwołania zawiadomieniem z dnia [...] nr [...] wyznaczyło skarżącemu siedmiodniowy termin do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Zawiadomienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 maja 2014 r. (karta nr 3 akt organu odwoławczego). Skarżący nie skorzystał z przysługującemu mu prawa. Decyzja organu odwoławczego wydana została w dniu [...] a więc po upływie terminu wyznaczonego skarżącemu do zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

Dokonując zatem oceny, czy naruszenie w/w przepisów w tej konkretnej sprawie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, skład orzekający doszedł do przekonania, że "naprawienie" przez organ odwoławczy uchybienia związanego z zastosowaniem art. 123 § 1 w zw. z art. 200 O.p. przez organ odwoławczy dało skarżącemu prawo do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Uchybienie zatem przez organ I instancji w/w przepisom nie miało żadnego wpływu na wynik postępowania, gdyż SKO zapewniło skarżącemu czynny udział w postępowaniu, z którego to prawa skarżący nie skorzystał. Nie można zatem zasadnie twierdzić, że błąd dokonany przez organ I instancji miał wpływ na decyzję organu II instancji/zaskarżoną decyzję skoro skarżący został zawiadomiony o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Zupełnie na marginesie stwierdzić wypada, że materiał dowodowy – poza wypisami z ewidencji gruntów – zawiera dokumenty przedłożone przez skarżącego. Z tych też powodów Sąd przyjął, że naruszenie w/w przepisów przez organ I instancji nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania i to właściwie uzasadnione może stanowić – w myśl art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a. – uchylenie zaskarżonej decyzji. Rozumując a contrario naruszenie, które nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy nie mogło stanowić przyczyny uzasadniającej uchylenie zaskarżonej decyzji.

Oceniając z kolei legalność zaskarżonej decyzji w odniesieniu do naruszenia przepisów prawa materialnego, w pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, o ile są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów pod jeziorami i zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości i jest bezsporna okoliczność, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Firma Produkcyjno Handlowo Usługowa A Z.R. Poza sporem też pozostaje, że w dniu [...]. – korzystając z prawa pierwokupu – nabył od syndyka masy upadłości "B" S.A. zorganizowaną część przedsiębiorstwa (akt notarialny w aktach organu I instancji). W jej skład weszły: prawo użytkowania wieczystego gruntów oraz stanowiące odrębny przedmiot własności budynki i budowle. Bezsporne jest ponadto, że skarżący dzierżawił tę część przedsiębiorstwa przed jej nabyciem. W § 2 umowy notarialnej zawarte jest oświadczenie skarżącego, że nabywa przedmiotową nieruchomość w "związku z prowadzoną działalnością gospodarczą pod firmą (...) Produkcyjno Handlowo Usługową A Z.R.". Przyjdzie wskazać, że z samego faktu, iż strona jest przedsiębiorcą (w rozumieniu art. 1a ust. 3 i 4 u.p.o.I. w związku z art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) wynika, w myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.I., że znajdujące się w jej władaniu grunty, budynki i budowle uważane są za związane z działalnością gospodarczą. Grunty oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej stanowią odrębną kategorię gruntów i budynków, dla których ustawodawca w art. 5 ust. 1 u.p.o.l. przewidział maksymalną stawkę podatku od nieruchomości. W orzecznictwie sądowym nie nasuwa żadnych wątpliwości, że do uznania danego obiektu za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej nie jest konieczne wykorzystywanie nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, albowiem wystarczy sam fakt jej posiadania przez przedsiębiorcę. Pojęcie gruntów, budynków i budowli "związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" jest szersze od pojęcia "zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" i obejmuje także pośrednie związanie budynku lub jego części z działalnością gospodarczą (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II FSK 667/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 sierpnia 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 268/11, wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 września 2010 r. sygn. akt I SA/Lu 297/10). W badanej sprawie skarżący mimo nabycia przedmiotów podlegających opodatkowaniu nie złożył deklaracji na podatek od nieruchomości. W związku z tym organ podatkowy I instancji postanowieniem z dnia [...] wszczął z urzędu postępowanie podatkowe. Wezwaniem z dnia 20 lipca 2012 r. skarżący został wezwany do złożenia Druku informacji w sprawie podatku od nieruchomości. Organ rozstrzygnięcie oparł o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków oraz dane wynikające z aktu notarialnego. Przyjdzie przy tym zaakcentować, że powierzchnia gruntów wykazana w ewidencji oraz akcie notarialnym jest zgodna i wynosi 0,4586 ha. Taką samą powierzchnię wykazał skarżący w deklaracji. Powierzchnia budynków i wartość budowli także została przyjęta w oparcie o dane wynikające z deklaracji. Wymaga przy tym szczególnego zaakcentowania, że skarżący w deklaracjach złożonych za lata 2011 – 2014 wskazywał różne wartości budowli i tak w deklaracji za 2011 r. wskazał na wartość [...] zł., za lata 2013 – 2014 wartość [...]. Wbrew zatem twierdzeniu pełnomocnika (na rozprawie) dane zawarte w decyzjach za lata 2011 – 2012 zgodne były zarówno z danymi z aktu notarialnego, jak i ze złożonymi deklaracjami.

Wymaga ponownego zaakcentowania, że posiadanie przez przedsiębiorcę przedmiotów opodatkowania rodzi skutek prawny w postaci obowiązku publiczno – prawnego tj. regulowania zobowiązania wynikającego z powyższego tytułu. Za potwierdzający to spostrzeżenie skład orzekający w sprawie uznaje wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 1771/10, w którym wyrażono pogląd, że "Użyte w art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a, czy też w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. określenie "związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy uznać za pojęcie o szerszym zakresie znaczeniowym niż "zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej" (art. 2 ust. 2 u.p.o.l.). O ile bowiem, stosownie do treści art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. (w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l.) obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości w najwyższej stawce wiąże się co do zasady już tylko z samym faktem posiadania gruntu (budynku lub jego części) przez przedsiębiorcę (sposób wykorzystania gruntu nie ma tu znaczenia), o tyle w przypadku gruntów sklasyfikowanych m.in. jako grunty rolne, do objęcia ich podatkiem od nieruchomości wymagane będzie spełnienie dodatkowej przesłanki, tj. zajęcia (wykorzystania) tychże gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej" (LEX 1217203, http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, organy podatkowe w sposób właściwy ustaliły skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego. Strona skarżąca nie zakwestionowała skutecznie żadnej okoliczności wskazanej przez organy podatkowe – a to one stanowiły podstawę ustalenia stanu faktycznego. Trudno zatem uznać, że organy naruszyły normy, mające wpływ na wymiar zobowiązania. To, że w ocenie strony skarżącej ocena prawna ustalonego w sprawie stanu faktycznego nie była właściwa, gdyż organ I instancji nie zawiadomił skarżącego o zakończeniu postępowania podatkowego i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego nie może przesądzać o zasadności wyżej wskazanych zarzutów, tym bardziej, że organ odwoławczy dopełnił obowiązku wynikającego z art. 123 §1 i art. 200 O.p. Uznanie, że ocena tego stanu nie była – pod względem prawnym właściwa – nie przesądza równocześnie o naruszeniu przepisów postępowania podatkowego. Czym innym jest niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, a czym innym jego subsumpcja pod określoną normę prawną.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd uznał skargę za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.