Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 2506/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Święcicka Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Aleksandra Borowiec po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r., sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - po rozpoznaniu odwołania złożonego przez p. T. B. od decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].01.2002 r., nr [...] uchylającej decyzję z dnia [...].07.2000 r. w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o nr rej. [...], orzekło utrzymać w mocy powyższą zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] czerwca 2000 r. skarżący złożył w Wydziale Komunikacji Urzędu Dzielnicy [...] Gminy [...] wniosek o rejestrację pojazdu [...] o dotychczasowym numerze rej. [...]. Do wniosku skarżący załączył ksero umowy kupna-sprzedaży z dnia [...].05.2000 r., z której wynikało, iż skarżący nabył przedmiotowy pojazd od osoby sprzedającego posługującego się dokumentami na nazwisko – K. F. Skarżący załączył do wniosku również ksero dowodu rejestracyjnego serii [...] oraz tablice rejestracyjne.

Na podstawie tego wniosku Urząd wydał wpierw tablice tymczasowe o nr rej. [...], a następnie po uzyskaniu stosownego potwierdzenia, wydał w dniu [...].07.2000 r. decyzję o zarejestrowaniu przedmiotowego pojazdu, wydając jednocześnie wnioskodawcy dowód rej. serii [...] i tablice rejestracyjne [...].

W dniu [...] grudnia 2001 r. do Wydziału Komunikacji Urzędu Dzielnicy [...] Gminy [...] wpłynęła decyzja z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...], wydana przez Burmistrza Gminy [...], z której wynikało, iż organ ten - działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 1997 r. Nr 98, poz. 602 ze zm.) oraz art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2000 r. o zarejestrowaniu pojazdu marki [...], pod nr rej. [...] i jednocześnie na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy z 1997 r. odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu swej decyzji Burmistrz Gminy [...] stwierdził, iż wspomniany pojazd był zarejestrowany w Wydziale Komunikacji tego urzędu pod nr rej. [...] w dniu [...].02.2000 r. na rzecz p. K. F. W dniu [...].06.2000 r. w/w pojazd został skreślony z ewidencji tego Wydziału w związku z zarejestrowaniem pod nr rej. [...] przez Wydział Komunikacji Dzielnicy [...] Gminy [...]. W uzasadnieniu Burmistrz poinformował, iż postanowieniem z dnia [...] października 2001 r. wydanym w sprawie sygn. akt [...], Prokuratura Rejonowa [...] umorzyła dochodzenie w sprawie posłużenia się przy rejestracji samochodu marki [...] pod nr rej. [...] fałszywymi dokumentami na nazwisko K. F. W toku postępowania przygotowawczego p. K. F. zeznał, że nigdy nie wypisywał i nie podpisywał wniosku o rejestrację w/w pojazdu oraz że nie rejestrował tego pojazdu w Wydziale Komunikacji Urzędu Gminy [...]. Potwierdziła to przeprowadzona w toku tego postępowania ekspertyza grafologiczna. Wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa dochodzenie umorzono.

Na tej podstawie Burmistrz Gminy [...] wydał w dniu [...] grudnia 2001 r. postanowienie o wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu pod nr rej. [...] na nazwisko skarżącego T. B.

Następnie w dniu [...] stycznia 2002 r. Burmistrz Gminy [...] -działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. Nr 59, poz. 632 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 i 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - wydał decyzję nr [...], w wyniku której orzekł o uchyleniu swojej dotychczasowej decyzji z dnia [...].07.2000 r. w sprawie rejestracji pod nr rej. [...] w/w pojazdu marki [...] na nazwisko skarżącego i jednocześnie odmówił zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu organ powołał się na wspomnianą decyzję Burmistrza Gminy [...], nr [...], oraz na ustalenia poczynione przez Prokuraturę Rejonową [...]. Organ podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia Min. Transportu i Gospodarki Morskiej w celu zarejestrowania właściciel zobowiązany jest przedstawić dowód własności pojazdu. Dokumenty przedstawione do zarejestrowania pojazdu muszą być prawdziwe, co - zdaniem organu - wynika jednoznacznie z powołanego w uzasadnieniu orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Burmistrza nie zostały więc spełnione warunki do zarejestrowania pojazdu, ponieważ podrobione dokumenty nie mogą stanowić podstawy jego rejestracji. Burmistrz Gminy [...] dodał ponadto, że organy administracji nie rozstrzygają w żadnej mierze kwestii związanych z własnością przedmiotowego samochodu, a jedynie mają obowiązek zbadać autentyczność dokumentów, w oparciu o które została dokonana nie tylko ostatnia rejestracja pojazdu, ale również wszystkie poprzednie. Organ poinformował jednocześnie skarżącego, że aby móc zarejestrować przedmiotowy pojazd - należy złożyć do sądu powszechnego wniosek o ustalenie prawa własności pojazdu, a następnie - po uzyskaniu i uprawomocnieniu się wyroku sądowego ustalającego prawo własności - można wnioskować o jego rejestrację.

Od decyzji organu I instancji skarżący odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], zarzucając zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy [...] naruszenie obowiązujących przepisów prawa oraz niewyjaśnienie okoliczności sprawy wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż nabył przedmiotowy pojazd w dobrej wierze od istniejącego w rzeczywistości zbywcy, którym był K. F. Dodał on, że Urząd Gminy [...] wystawił dowód rejestracyjny samochodu oraz kartę pojazdu i te czynności prawne właściwego urzędu administracji publicznej upewniły go w przekonaniu, że nabył pojazd od właściwego zbywcy (właściciela). W ocenie skarżącego te czynności stwarzają domniemanie, iż jego zachowania i działania były zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym. Jeżeli Urząd twierdzi, że dokumenty przedstawione do zarejestrowania pojazdu były fałszywe, to okoliczność ta powinna być -jego zdaniem - stwierdzona na podstawie odpowiedniego postępowania karnego. Skarżący podniósł, że nic nie jest mu wiadomo, by postępowanie karne w tej sprawie zostało wszczęte i zakończone, oraz że nie był uczestnikiem tego postępowania. Z tej przyczyny uznał on, że postępowanie administracyjne w tej sprawie toczyło się i zostało zakończone wydaniem decyzji przedwcześnie, bez wyjaśnienia istoty sprawy jaką jest zagadnienie sfałszowania dokumentów przedstawionych do rejestracji pojazdu, zaś powołane przez Urząd orzecznictwo sądowe jest w tej sytuacji bezprzedmiotowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nie uwzględniając argumentacji odwołującego, podniosło w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], iż fałszywy jest nie tylko dokument podrobiony lub przerobiony, ale i zawierający treść niezgodną z rzeczywistością (wyr. NSA w sprawie sygn. akt II SA 1121/96), jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. W opinii SKO z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż rejestracji pojazdu dokonano na nazwisko K. F., zaś osoba o tym nazwisku nigdy nie wypisywała, ani nie podpisywała wniosku o rejestrację przedmiotowego pojazdu oraz nigdy nie rejestrowała tego samochodu. Organ odwoławczy dodał, iż nie można nabyć własności żadnego przedmiotu w drodze umowy sprzedaży z osobą nie będącą właścicielem tego przedmiotu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ ten przywołał ponadto argumenty przedstawione uprzednio przez organ I instancji i odesłał skarżącego na drogę postępowania przed sądem powszechnym.

Powyższą ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] T. B. zaskarżył w dniu [...] lipca 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji T. B. zarzucił niewyjaśnienie istoty sprawy.

W uzasadnieniu skarżący podniósł ponownie, iż przy rejestracji zakupionego pojazdu i przy transakcji jego nabycia był stroną działającą w dobrej wierze. Zgodnie z przepisami prawa przedstawił on dowód własności pojazdu. Ponadto skarżący stwierdził, iż w jego ocenie organ administracji uważając, że ów dowód własności nie jest autentyczny, wpadł w sprzeczność, gdyż raz stwierdził, że nie bada w postępowaniu administracyjnym zagadnień cywilno-prawnych dotyczących własności pojazdu, zaś w innym miejscu twierdzi, że takie okoliczności bada. Zdaniem skarżącego organ odsyłając go na drogę postępowania cywilnego przeoczył, iż sam naruszył prawo nie sprawdzając przy rejestracji pojazdu istotnych okoliczności, które mogłyby nie pozwolić na rejestrację. Zarzucił również, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO brak jest istotnych odniesień do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 2002 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi jako bezzasadnej, podtrzymując w całości swe dotychczasowe argumenty. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu odpowiedzi na skargę, iż z materiału dowodowego wynika, że dokument złożony przez skarżącego w celu rejestracji pojazdu był sfałszowany, zaś organy administracji nie są władne do oceny, czy ktokolwiek działał w dobrej lub złej wierze, gdyż mają za zadanie jedynie zarejestrować pojazd, który spełnia wszystkie wymogi, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło, wskutek nie przedstawienia przez skarżącego kompletu wymaganych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] lipca 2002 r., a więc zgodnie z cytowanym przepisem ustawy sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga p. T. B. podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie narusza prawa.

Przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2002 r., Nr [...] nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, oraz w Rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 1999 r. Nr 59, poz. 632 ze zm.), jak również przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Zgodnie z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 1 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Jak wynika z akt sprawy zgromadzonych w postępowaniu administracyjnym, Prokuratura Rejonowa [...] w toku postępowania przygotowawczego prowadzonego w sprawie sygn. akt [...] ujawniła i potwierdziła, że przy rejestracji samochodu marki [...], pod nr rej. [...], nieustalony sprawca posłużył się fałszywymi dokumentami na nazwisko K. F. Z akt sprawy wynika, iż w toku w/w postępowania przygotowawczego p. K. F. zeznał, że nigdy nie wypisywał i nie podpisywał wniosku o rejestrację w/w pojazdu, oraz że nie rejestrował tego pojazdu w Wydziale Komunikacji Urzędu Gminy [...]. Potwierdziła to przeprowadzona w toku tego postępowania ekspertyza grafologiczna.

Należy zgodzić się z powołanym przez organ administracji poglądem, iż z dokumentem fałszywym mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy został on podrobiony lub przerobiony, ale także wówczas, gdy jego treść jest niezgodna z rzeczywistością. Niewątpliwie dokumenty te nie mogą - w ocenie Sądu - być podstawą do rejestracji pojazdu.

Zdaniem Sądu skoro w toku postępowania okazało się, iż przedmiotowy samochód marki [...], został zarejestrowany w oparciu o dowód własności (umowę kupna-sprzedaży), którą skarżący zawarł z nieznaną osobą posługującą się sfałszowanym dowodem osobistym, oraz w oparciu o dowód rejestracyjny, w którym widnieją dane osoby, która nie rejestrowała pojazdu - to ewidentnie brak było podstaw do zarejestrowania przedmiotowego pojazdu, a decyzje wydane przez organ I, jak i II instancji zostały orzeczone prawidłowo, w oparciu o całokształt materiału dowodowego i obowiązujące przepisy prawa.

Zgodnie z art. art. 72 ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym rejestracji dokonuje się na podstawie:

dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art. 73 ust. 5,

karty pojazdu, jeżeli była wydana,

wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane,

zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane,

dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany,

6) dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z

zagranicy i jest rejestrowany po raz pierwszy.

W świetle przepisu § 2 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek w organie rejestrującym i dołącza do wniosku następujące dokumenty: dowód własności pojazdu, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany i kartę pojazdu, jeżeli była wydana oraz oddaje tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zdaniem Sądu należy stanowczo podkreślić, iż dokumenty przedstawione do zarejestrowania muszą być nie tylko sporządzone przez powołane do tego organy lub osoby, ale nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości co do ich zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie może być uznane za dopełnienie powyższych warunków przedstawienie przez skarżącego dowodu własności pojazdu oraz dowodu rejestracyjnego, w których treści istotne dane (tj.: dane osoby poprzedniego właściciela pojazdu) są niezgodne ze stanem faktycznym.

W ocenie Sądu przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel zobowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi więc być dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym -dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Skoro dane zawarte w dowodzie rejestracyjnym i umowie sprzedaży - odnośnie właściciela spornego pojazdu, były niezgodne ze stanem rzeczywistym organ administracji zasadnie - po ujawnieniu tych faktów -wznowił postępowanie, a następnie uchylił decyzję w przedmiocie zarejestrowania pojazdu i odmówił rejestracji pojazdu (pogląd ten zgodny jest m.in. ze stanowiskiem zawartym w wyroku NSA z dnia 25 stycznia 2000 r., sygn. akt II SA 2506/99, oraz w wyr. NSA z dnia 7 kwietnia 1999 r., sygn. akt II SA 260/99).

Zdaniem Sądu nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia, że skarżący T. B. kupując samochód dopełnił należytej staranności i nie działał w złej wierze, albowiem te okoliczności mogą być jedynie brane pod uwagę przy dochodzeniu przez niego w przyszłości stwierdzenia nabycia własności samochodu w drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Należy zgodzić się z oceną wyrażoną zarówno przez SKO w [...], jak i przez organ I instancji, iż organy rejestrujące pojazdy nie są właściwe do ustalenia prawa własności pojazdu nabytego od osoby nieuprawnionej, albowiem ustalenie to należy wyłącznie do sądów powszechnych (vide: m.in. wyr. NSA z 11 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 787/98 i cyt. tam wyr. SN z dnia 29 marca 1995 r., sygn. akt III ARN 5/95). Sąd pragnie również zauważyć, iż okoliczność, że postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową [...] zostało umorzone z powodu niewykrycia sprawcy jest w tej sprawie bez znaczenia, a więc organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zarejestrowania pojazdu (podobnie: NSA /w:/ wyr. z dnia 6 lutego 1998 r., sygn. akt II SA 1492/97 i wyr. z dnia 12 marca 1998 r., sygn. akt II SA 32/98).

Mając na względzie powyższe należy uznać, że bezpodstawny jest zarzut skargi, iż organ administracji nie wyjaśnił istoty sprawy, albowiem - w ocenie Sądu -zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji dopełniły w oparciu o obowiązujące przepisy prawa materialnego wszelkich niezbędnych czynności w celu gruntownego wyjaśnienia sprawy zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Z tej przyczyny zdaniem Sądu należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.