Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 982/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka Sędziowie: WSA Bogusław Wolas Asesor WSA Jarosław Wiśniewski (spr) Protokolant: Iwona Sadowska-Białka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2006r. sprawy ze skargi "A." S.C. w M. - L. i T. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 27 maja 2004r nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu l instancji II. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 1.552 zł (tysiąc pięćset pięćdziesiąt dwa złote ).


UZASADNIENIE

W dniu [...].02.2000 r. spółka cywilna " A." L. P. i T. P. wprowadziła na polski obszar celny samochód marki [...], zakupiony w Niemczech. Samochód został objęty procedurą dopuszczenia do obrotu, zgodnie ze zgłoszeniem celnym E13 SAD nr [...] z dnia [...].02.2000 r. jako samochód osobowy uszkodzony. Zgodnie z przedstawioną przez spółkę opinią z dnia [...].02.2000 r. Pana R. P. ze Stowarzyszenia Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego "R." S. A. oddział w K. przedmiotem importu był samochód osobowy typu minivan, przystosowanym do przewozu ładunku o masie do 600 kg.

Naliczony w ww. dokumencie celnym z tytułu importu podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł został rozliczony przez Spółkę w miesiącu lutym 2000r. Następstwem powyższego było żądanie zwrotu różnicy podatku w kwocie [...] zł wykazane w deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc luty 2000 r. Jednakże z uwagi na treść dokumentu celnego oraz powyższej opinii z dnia [...].02.2000 r. Urząd Skarbowy w M. uznał, iż Spółka nie miała prawa obniżyć podatku należnego o podatek wynikający z ww. dokumentu celnego. Zgodnie bowiem z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg.

Dlatego też Urząd Skarbowy w M. określił Spółce decyzją nr [...] z dnia [...].05.2000 r. różnicę podatku do zwrotu w stosownej wysokości oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc luty 2000 r.

W wyniku postępowania odwoławczego Izba Skarbowa w Krakowie decyzją nr [...] z dnia [...].06.2001 r. utrzymała w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji.

W dniu [...].11.2003 r. pełnomocnik Spółki złożył wniosek, uzupełniony pismami z dnia [...].01.2004 r. oraz [...].03.2004 r. o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ostateczną Izby Skarbowej nr [...] - na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Spółki wskazał jako przesłankę wznowienia postępowania nowe dowody w postaci wyroku Sądu Okręgowego w K. IV Wydziału Karnego Odwoławczego z dnia [...].09.2003 r. sygn. akt [...] orzekającego o braku winy popełnienia przestępstwa z art. 76 § 2 kodeksu karnego skarbowego, tj. narażenia Skarbu Państwa na zwrot bezpodstawnej należności publiczno - prawnej oraz wydanej w tej sprawie opinii biegłego sądowego z dnia [...].09.2002 r. wskazującej, iż kwalifikacja pojazdu dokonana przez organ celny nie była prawidłowa.

Postanowieniem z dnia [...].02.2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. wznowił postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie decyzją z dnia [...].03.2004 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej, gdyż nie stwierdził przesłanek do wzruszenia decyzji ostatecznej określonych w art. 240 § l Ordynacji podatkowej.

Na skutek postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w trybie art. 13 § pkt. 2 lit c decyzją z dnia 27 maja 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 240 jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego celem jest zbadanie występowania przesłanek w sprawie uzasadniających wznowienie postępowania. W postępowaniu tym organ podatkowy nie rozstrzyga merytorycznie sprawy podatkowej, lecz orzeka wyłącznie w kwestii obowiązywania zaskarżonej decyzji. Zatem przedmiotem postępowania w tym trybie jest wyłącznie sama decyzja.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej podniesione przez pełnomocnika Skarżących zarzuty są bezzasadne, gdyż zarówno nowe fakty jak i nowe dowody stanowiące podstawę wznowienia postępowania muszą istnieć w chwili wydania decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polegać ma na tym, że nikt dotychczas (ani organ ani strona) nie zgłosił ich ani nie ujawnił. Nie stanowi uzasadnienia do wznowienia postępowania powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji ostatecznej, nawet gdyby fakty te miały wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

W przedmiotowej sprawie ostateczna decyzja tut. Izby Skarbowej wydana została w dniu [...].06.2001 r. natomiast przedstawione przez Spółkę dowody tj. wyrok Sądu Okręgowego w K. wydano w dniu [...].09.2003 r., a opinię biegłego sądowego w dniu [...].09.2002 r. Zatem powołane przez Spółkę dowody nie istniały w chwili wydania decyzji ostatecznej. Oznacza to, że nie stanowią przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej i nie stanowią podstawy do zmiany rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Podstawą rozstrzygnięcia dokonanego przez organy podatkowe było ww. zgłoszenie celne E13 SAD [...] z dnia [...].02.2000 r. oraz istniejąca, a więc i wiążąca wydania decyzji opinia biegłego z dnia [...].02.2000 r. Dokumenty te określają sprowadzony przez Spółkę pojazd jako samochód osobowy.

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucili naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej a to art. 240 § 1 pkt. 5 przez błędną interpretacje ww. przepisu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż decyzja organu podatkowego została wydana w oparciu o opinię rzeczoznawcy [...], który nie był biegłym sądowym, a organ celny nie żądał tłumaczenia źródłowych dokumentów z RFN -na język polski. Ponadto rzeczoznawca ten zeznał w sprawie karnej [...], że gdyby wiedział o fakcie zarejestrowania tego pojazdu w RFN, jako ciężarowego - jego opinia mogłaby być odmienna.

Zdaniem Skarżącego są to fakty i dowody (za wyjątkiem zeznań rzeczoznawcy [...]), istniejące w dniu wydania decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dn. [...].05.2000 r. w sprawie określenia w podatku VAT za luty 2000 r. różnicy podatku do zwrotu i ustalenia dodatkowego zobowiązania w kwocie [...]-zł. Jest niesporne między stronami, że w chwili wydawania tej decyzji rzeczony pojazd był ciężarowy, gdyż tak był zarejestrowany w RFN - i nie mógł być inaczej zarejestrowany w Polsce - bez naruszenia przepisów prawa co potwierdza opinia biegłego sądowego inż. L. K. wyrażona w sprawie karnej. Pojazd ten został również w Polsce zarejestrowany w Urzędzie Gminy M., jako ciężarowy.

W tych okolicznościach jest także bezsporne, że toku postępowania podatkowego, którego dotyczy sporna decyzja, okoliczność i fakt, że pojazd "[...]" był ciężarowym, a nie osobowym - istniał, lecz nie był znany Urzędowi Skarbowemu w M..

Powołano się również wyrok Sądu Najwyższego z dn. 20.09.2002 r. (III RN 151/01 - Mon. Pod. 2002/10/2 gdzie wyrażono pogląd, iż " Uzyskanie danych o importowanym towarze, mających wpływ na właściwą dla niego stawkę cła, w drodze badania tego towaru przeprowadzonego po uprawomocnieniu się pierwotnej decyzji celnej, jest nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 KPA i stanowi przesłankę wznowienia postępowania celnego".

Podniesiono, iż o ile wykładnia przepisów dot. wznowienia postępowania winna być restrykcyjna z uwagi na zasadę stabilności decyzji, to przecież co najmniej równorzędną zasadą jest zasada słuszności. Istnienie przyczyn restytucyjnych powoduje, że wydane orzeczenie jest niesłuszne (iuste causa restitutionis) i dlatego winno zostać zmienione. Skarżący wykazali związek przyczynowy pomiędzy istnieniem przesłanki wznowienia (nowa okoliczność, nowy fakt, związany z charakterem pojazdu), a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), stwierdzić należy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie ogniskuje się wokół problemu czy nowa opinia biegłego oraz prawomocny wyrok sądu karnego ustalający w oparciu o tę opinie odmienny, niż to przyjęły organy podatkowe, stan faktyczny są przesłankami do wznowienia postępowania podatkowego.

Wznowienie postępowania stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji ostatecznych i może nastąpić tylko w przypadkach ściśle określonych w ustawie i po spełnieniu koniecznych warunków.

Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

Z literalnego brzmienia cyt. przepisu nie ulega wątpliwości, iż nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej. Nie mogłyby one być znane organowi przed wydaniem przez ten organ decyzji ostatecznej. Nadto, te okoliczności i dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Występujący w dyspozycji art. 247 § 1 pkt 5 łącznik "lub" wskazuje jednoznacznie na to, że wystąpienie co najmniej jednego z członów tej alternatywy ("nowych okoliczności faktycznych" bądź "nowych dowodów" - tzw. alternatywa zwykła) stanowi samoistną i wystarczającą podstawę wznowienia postępowania, o ile równocześnie są spełnione pozostałe przesłanki prawne wznowienia postępowania, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 5 Op. Zatem wznowienie postępowania administracyjnego powinno nastąpić nie tylko z uwagi na ujawnienie nowych dowodów, ale także i nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji oraz nieznanych organowi, który je wydał (podobnie SN w wyroku z 2002.03.06 III RN 75/01).

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu podatkowego, iż opinia biegłego i wyrok w sprawie karnej, jako nowe dowody, nie mogą być przesłanką wznowienia , gdyż nie istniały one w dniu wydania decyzji merytorycznej tj. w dniu [...].06.2001 r.

Niemniej jednak należy zauważyć , iż o ile " błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, o tyle błędne ustalenie stanu faktycznego już tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych dowodów prowadzić może nie tylko do ustalenia nowych okoliczności , ale do zmiany oceny stanu faktycznego ( Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz . B. Adamiak , J. Borkowski wyd. Beck). Jeżeli więc nawet dany dowód nie istniał w dniu wydania decyzji, gdyż został sporządzony w okresie późniejszym, to jednak wynikająca z tego dowodu okoliczność mogła istnieć we wspomnianym dniu i może to uzasadniać wznowienie postępowania.

W niniejszej sprawie konsekwencją rozliczenia w miesiącu lutym 2000 przez skarżąca Spółkę podatku od towarów i usług w kwocie [...] zł było oskarżenie T. P. i L. P. o przestępstwo z art. 76 § 2 k.k.s. Sąd Okręgowy w K. IV Wydział Karny Odwoławczy uniewinnił jednak oskarżonych od zarzucanych im czynów. W uzasadnieniu wyroku ustalono, iż samochód sprowadzony przez T. i L. P. posiadał wprawdzie dowód SAD, z którego wynikało, że jest to samochód osobowy jednakże dowód rejestracyjny pojazdu i książka pojazdu wskazywała, że samochód ten był przed przekroczeniem granicy zarejestrowany jako ciężarowy co było bezsporne. Samochód ten został też zarejestrowany przez oskarżonych jako ciężarowy. Powołany przez sąd biegły stwierdził, iż podstawą do określenia danych technicznych pojazdu są dokumenty zagraniczne rejestracyjne w tym przypadku dowód rejestracyjny niemiecki. Z analizy obowiązujących w Polsce zasad wynika, że rejestracja przedmiotowego samochodu jako osobowego nie była możliwa bez złamania przepisów prawa.

Tutejszy Sąd w pełni podziela te ustalenia. Jeżeli bowiem samochód za granicą funkcjonował jako samochód ciężarowy, co było potwierdzone stosowną dokumentacją, tak też został on zarejestrowany w Polsce to nie może tej okoliczności faktycznej zmienić opinia biegłego rzeczoznawcy, która była podstawa do wydania decyzji w sprawie określenia podatku VAT za miesiąc luty 2000r. To czy mamy do czynienia z samochodem osobowym czy ciężarowym może nastąpić na podstawie zobiektywizowanych i zgromadzonych informacji technicznych, oraz kwalifikacji danego typu pojazdu przez j ego producenta a nie przez biegłego.

Również dowód rejestracyjny jest elementem stanu faktycznego, który organ podatkowy winien był uwzględniać przy wydawaniu decyzji podatkowej, tym bardziej, iż jest on zgodny z dokumentacją samochodu .

Natomiast zmiana danych w zakresie rodzaju i przeznaczenia samochodu możliwa jest ale przez uzyskanie świadectwa homologacji na dany typ pojazdu. (por. uchwałę NSA z 23.10.2000 r. sygn. akt OPK 17/00 )

Ujawnienie zatem, iż samochód [...] był samochodem ciężarowym a nie osobowym uznać należy za nową okoliczność faktyczną istniejąca w dniu wydania decyzji a nie znaną organowi podatkowemu. Okoliczność ta jest istotna, gdyż ma ona wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. b w/w ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy.