Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1590/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93  ust. 3 i 3b, 95  pkt 4, 136  ust. 1 i 3,  art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skarg M. K. i Komendanta [...] Policji na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., T. G., A. G., K. D. oraz Komendanta [...] od decyzji od decyzji Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., orzekającej o:

zwrocie części nieruchomości położonej w W. przy obecnej ulicy [...], oznaczonej, jako projektowana działka ewidencyjna Nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 na rzecz Pani R. H. w 3/18 części, Pani E. H. w 3/18 części, Pani M. K. w 3/18 części, Pani J. S. w 3/18 części, Pana T. G. w 2/18 części, Pana A. G. w 2/18 części, Pani K. D. w 2/18 części;

zobowiązaniu ww. osób do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości [...] zł. w terminie 30 dni liczonych od dnia, w którym przedmiotowa decyzja stałaby się ostateczna;

III. w razie nie wywiązania się ww. osób ze zobowiązania wynikającego z punktu II tj., zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty zwaloryzowanego odszkodowania

w wysokości [...] zł, ustanowieniu na przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa hipotekę w wysokości [...] zł;

IV. odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy obecnej ulicy [...], oznaczonej, jako projektowana działka ewidencyjna Nr [...] z obrębu

[...], o powierzchni [...] m2, – utrzymał w mocy zaskarzoną decyzję.

Decyzja gdy stałaby się ostateczna, zatwierdzałaby projekt podziału nieruchomości oznaczonej, jako działka ewidencyjna Nr [...] z obrębu [...] położonej w W. przy obecnej ulicy [...], na działki ewidencyjne Nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha i Nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha opisanych, jako KW [...] dz. [...] wykazanej na mapie sytuacyjnej nieruchomości KW [...] dz. [...] z projektowanym podziałem przyjętym do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego

za Nr [...] w dniu 13 marca 2009 r.

Przedmiotowa decyzja wydana została w nastepującym stanie faktycznym

i prawnym:

Nieruchomość o powierzchni [...] m2 położona w W. przy dawnej ulicy [...], pochodząca z księgi wieczystej Nr hip. "[...]", która stanowiła współwłasność S. B. w 1/3 części, Z. G. w 1/3 części i K. H. w 1/3 części została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] marca 1978 r. nr [...] Wydziału Terenów Urzędu W.

Wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Wydziału Architektury, Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu W. z dnia [...] stycznia 1978 r. Nr [...].

Zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji Nr [...] z dnia [...] września

1973 r., wydaną przez Prezydium Rady Narodowej W. Wydział Urbanistyki i Architektury, nieruchomość przeznaczona została pod budowę osiedla mieszkaniowego "[...]".

Organ ustalił, że na części przedmiotowej nieruchomości położonej

w W. przy ulicy dawnej [...] wybudowany został budynek przeznaczony dla komisariatu [...] w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] grudnia 1987 r. Nr [...] i pozwolenie na użytkowanie obiektu z dnia [...] stycznia 1993 r.

Naczelny Architekt W. na wniosek [...] wydal decyzję Nr [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanej polegającej na budowie komisariatu [...] na terenie położonym w osiedlu "[...]" w rejonie ul. [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1984 r. Urzędu W. Wydział Terenów, teren o powierzchni [...] m2 położony przy ulicy [...] został przeznaczony dla [...] pod budowę komisariatu [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1984 r. Urzędu W.

Na podstawie uchwały Rady Ministrów Nr [...] /[...]/ [...] przekazały protokołem zdawczo–odbiorczym środka trwałego /PT/ nr [...] budynek komisariatu [...] wg ostatecznego rozliczenia robót Komendzie [...]. Ponadto przekazano K[...] protokoły: PT nr [...] na przykanalik, PT nr [...] na przyłącze wodociągowe, PT nr [...] na przybudowę żelbetonową do komory [...] komisariatu [...] przy ul. [...]. Na działce ewidencyjnej nr [...]- z obrębu [...] znajdują się urządzenia podziemne: instalacja wodno-kanalizacyjna, energetyczna oraz centralnego ogrzewania i ciepłej wody zasilająca budynek komisariatu.

Organ ustalił, że wnioskiem z dnia 21 maja 1998 r. Zastępca Komendanta [...] wystąpił o stwierdzenie decyzją administracyjną prawa trwałego zarządu przysługującego zdaniem wnioskodawcy, Komendzie [...] na podstawie Uchwały Rady Ministrów Nr [...] ([...]) oraz decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] maja 1979 r., w stosunku do nieruchomości położnej w W. przy ulicy [...] oznaczonej w ewidencji gruntów min. jako działka nr [...] /obecnie [...] i [...] z obrębu [...].

Decyzja w tym przedmiocie do dnia dzisiejszego nie została wydana.

Zgodnie z wypisem z rejestru gruntów wydanym przez Prezydenta W. w dniu [...] czerwca 2008 r. działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Skarbu Państwa we władaniu Komendy [...] (stan aktualny na dzień 28 października 2010 r.).

Z odbitki z zasadniczej mapy miasta wynika, iż na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] stoi część budynku komisariatu [...].

Granica działki ewidencyjnej nie biegnie zgodnie z linią ściany budynku

i nie pokrywa się z nią.

Pismem z dnia 26 września 2008 r. Zastępca Komendanta [...] poinformował, iż na w/w nieruchomości wybudowano budynek Komisariatu [...] i zarówno nieruchomość gruntowa jak i budynek są niezbędne do realizacji zadań ustawowych z zakresu bezpieczeństwa i porządku publicznego na rzecz lokalnej społeczności.

Na zlecenie organu wykonana została opinia o możliwości podziału budynku znajdującego się na gruncie położonym w W. przy dawnej ulicy [...] stanowiącej obecnie min. działkę nr [...] z obrębu [...], objętym roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej

Budynek przy ulicy [...] jest budynkiem wolnostojącym, dwupiętrowym, podpiwniczonym, położonym na działce budowlanej o powierzchni około [...] m2, którego kubatura wynosi około [...] m3, a powierzchnia zabudowy około [...] m2. Budynek ten zlokalizowany jest na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie

[...]. Budynek był realizowany w latach 1989/90 na podstawie dokumentacji projektowej opracowanej dla potrzeb [...] Komisariatu [...], która uwzględniała w rozwiązaniach wymagania związane z trybem pracy, procedurami oraz charakterem i specyfiką działalności tej instytucji.

Budynek w rzucie ma kształt litery "L". Skrzydło podstawy znajduje się

od strony zachodniej, jest równoległe do ulicy [...] i z tej ulicy posiada wejście główne. Od strony zachodniej, do szczytowej ściany skrzydła pionowego przylega spacerowniak, jako parterowa, zamknięta część z otwartym stropem.

Zdaniem autora opracowania, linia podziału budynku dzieli budynek w sposób powodujący oddzielenie niewielkiej wschodniej części obejmującej: spacerniak, wejście do klatki schodowej, ścianę szczytową oraz klin zmniejszający, przy ścianie szczytowej, w niewielkim stopniu pokój północny, korytarz i klatkę schodową. Oddzielony w ten sposób wschodni fragment budynku jest całkowicie nieprzydatny, nie nadający się

do wykorzystania w jakimkolwiek innym dowolnie określonym celu.

Istnieje możliwość całkowitej likwidacji, rozbiórki części budynku

po wschodniej stronie rozpatrywanej linii podziału, pod warunkiem przeniesienia klatki schodowej z wejściem do sąsiedniego pomieszczenia, wybudowania nowej ściany szczytowej bez jakichkolwiek otworów okiennych i drzwiowych oraz korekty fragmentu południowej elewacji przy rozpatrywanej linii podziału. Rozpatrywany podział budynku, spełniającego wymogi specyfiki działalności komisariatu [...], autor opracowania uznał za całkowicie nierealny i bezsensowny.

W związku z faktem, iż granica działki ewidencyjnej nie biegnie zgodnie z linią ściany budynku i nie pokrywa się z nią oraz brakiem możliwości podziału budynku komisariatu [...] na zlecenie Urzędu wykonana została przez geodetę uprawnionego Z. O. mapa sytuacyjna nieruchomości z projektowanym podziałem.

Opracowanie to przedstawia podział działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] w celu wyodrębnienia części nieruchomości zabudowanej fragmentem komisariatu [...].

Mapa sytuacyjna nieruchomości KW [...] dz. [...] z projektowanym podziałem przedstawia:

projektowaną działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 – teren

pod budynkiem komisariatu [...]

projektowaną działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 – teren przewidziany do zwrotu na rzecz byłych właścicieli.

Organ I instancji zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości wywłaszczonej z uwzględnieniem ewentualnego zwiększenia lub zmniejszenia wartości nieruchomości przeznaczonej

do zwrotu (zwrot wywłaszczonej nieruchomości) wraz z kwotą zwaloryzowanego odszkodowania oraz wartość naniesień budowlanych i roślinnych.

Operat nie był kwestionowany przez strony.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania M. K., T. G., A. G., K. D. oraz Komendanta [...] od decyzji od decyzji Prezydenta Miasta W. Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda [...] powołał treść art 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r., który stanowi, iż poprzedni właściciel

lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeśli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu. Zgodnie z dyspozycją art. 137 ust. 1 ugn, nieruchomość uznaje się

za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:

pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo,

pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel nie został zrealizowany.

Organ podkreslił iż rozpatrujący sprawę zwrotu nieruchomości wywłaszczonej związany jest treścią art. 137 ust. 1 ugn, który zawiera zamknięty katalog okoliczności, w których można uznać nieruchomość za zbędną na cel określony w decyzji

o wywłaszczeniu i który to katalog nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Zbędność przejętej nieruchomości stanowi materialnoprawną przesłankę do jej zwrotu na rzecz uprawnionego podmiotu. Dlatego też w postępowaniu o zwrot nieruchomości konieczne jest jednoznaczne ustalenie przez organ orzekający rzeczywistego celu wywłaszczenia.

Organ wskazał, iż Delegatura Biura Architektury Planowania Przestrzennego

w [...] pismem z dnia 27 maja 2008 r., poinformowała, że na podstawie odnalezionych kopii części tekstowych decyzji o zatwierdzeniu planów realizacyjnych

do decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] września 1973 r. zagospodarowanie nieruchomości położonej w W. rejon ulicy [...] i [...] nie zostało przeprowadzone w sposób zgodny z decyzjami o zatwierdzeniu planów realizacyjnych do lokalizacji Nr [...], gdyż nie ma w nich wzmianki o możliwości lokalizacji budynku [...]. Ponadto, pismem z dnia 4 czerwca 2008 r Delegatura Biura Architektury

i Planowania Przestrzennego w [...] poinformowała, że z analizy map wynika jednoznacznie iż nieruchomość znajduje się na obszarze objętym decyzją lokalizacyjną Nr [...], nie znalazła się jednak w granicach terenów objętych wydanymi do niej planami realizacyjnymi. Nie objęcie uwłaszczanej nieruchomości żadnym z planów realizacyjnych spowodowało, że znajdujące się tam budynki musiały powstać na podstawie późniejszych odrębnych decyzji. Zdaniem Delegatury Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w [...] cel wywłaszczenia zawarty w decyzji lokalizacyjnej Nr [...] na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany.

Organ podkreślił, ze w stosunku do nieruchomości zabudowanych zgodnie

z art. 93 ust. 3 "b" ugn: jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana,

a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych

do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn,

które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach,

w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych

do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn,

które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Na zlecenie Prezydenta W. została sporządzona opinia o możliwości podziału budynku znajdującego się na gruncie położonym w W. przy dawnej ulicy [...], stanowiącej obecnie m. in działkę Nr [...] z obrębu [...], objętym roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

Organ dokonał analizy opinii biegłego sporządzonej na wskazne okoliczności

i doszedł do wniosku, że podział budynku zlokalizowanego przy ulicy [...]

w W. wzdłuż rozpatrywanej linii podziału tj. wzdłuż zachodniej granicy działki

Nr [...] z obrębu [...] należy uznać za niemożliwy z powodu: nieprzydatności

do jakiegokolwiek celu odciętej w wyniku podziału wschodniej części budynku komisariatu, uniemożliwienia za względu funkcjonalno-technologicznych użytkowania zachodniej części budynku przez dotychczasowego użytkownika, jako komisariatu [...] oraz konieczności realizacji siedziby Komisariatu [...] w nowej lokalizacji i adaptacji zachodniej części budynku do innych potrzeb, a także dużych nakładów z tym związanych.

Jeżeli zaś chodzi o argumenty dotyczące posiadania przez [...] w niniejszej sprawie interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 kpa., to Wojewoda [...] wskazał, że wnioskiem z dnia 21 maja 1998 r. Zastępca Komendanta [...] wystąpił o stwierdzenie decyzją administracyjną prawa trwałego zarządu przysługującego zdaniem wnioskodawcy, Komendzie [...] na podstawie Uchwały Rady Ministrów Nr [...] ([...])

oraz decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] maja 1979 r., w stosunku

do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej

w ewidencji gruntów m. in. jako działka Nr [...] (obecnie Nr [...] i Nr [...]) z obrębu

[...]. Również zgodnie ze znajdującym się w aktach organu pierwszej instancji wypisem z ewidencji gruntów właścicielem działki Nr [...] z obrębu [...] jest Skarb Państwa, zaś władającym Komenda [...].

Zdaniem Wojewody [...] są to okoliczności przemawiające za tym,

że Komenda [...], jako obecny użytkownik przedmiotowej nieruchomości posiada interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa., a tym samym jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

nr [...], do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: M. K. w zakresie pkt. IV decyzji Prezydenta W. tj odmowie zwrotu części nieruchomości położonej w W. przy obecnej ulicy [...], oznaczonej, jako projektowana działka ewidencyjna Nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2, znajdującej sie pod budynkiem [...], oraz Komendant [...] odnośnie całej decyzji.

M. K. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego – art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 6 i 8 kpa, art. 7 w związku. z art. 77 kpa wobec błędnego ustalenia,

że wywłaszczenie w zakresie działki nr [...] było legalne a działka nie stała się zbędna wobec brzmienia decyzji wywłaszczeniowej z [...] marca 1978 r., a także całkowite pominięcie art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami Wskazała, że brak realizacji wniosku o wyegzekwowanie od [...] dokumentacji budowlanej komisariatu

i włączenia jej w akta stanowi naruszenia postępowania dowodowego.

Zdaniem skarżącej uzasadnienie decyzji, wbrew art. 107 § 3 kpa,

nie przedstawiło argumentów prawnych za odmową zwrotu działki nr [...], szczególnie w zakresie niemożności podziału budynku komisariatu poprzez wydzielenie "spacerniaka", a także nie odniosło się do stanowiska zawartego w jej piśmie z dnia

15 listopada 2011 r. oraz wniosku z dnia 29 maja 2009 r. o dokumentację techniczną budynku komisariatu, a także argumentów zawartych w odwołaniu od decyzji I instancji. Argument o zasadności wniosków opinii biegłych zdaniem skarżącej nie został wystarczająco uzasadniony, a brak odpowiedzi na zarzut, że inwestycja komisariatu

nie nastąpiła w oparciu o decyzję lokalizacyjną dla osiedla [...] potwierdza niewłaściwą realizację dyspozycji art. 107 § 3 kpa.

Skarżąca zarzuciła organom, iż nie mogły obiektywnie ocenić opinii

bez materiału źródłowego, z którego można uzyskać proste informacje np. o konstrukcji dobudówki czy ilości wyjść. To w oczywisty sposób narusza art. 84. § 1 kpa

w zw. z art. 78 i 79 oraz 80 kpa oraz art. 11 kpa.

Ponadto decyzja narusza art. 138. § 1 pkt 3 kpa w zw. z art. 28 kpa

w zw. z art. 23 ust. 1 i art. 60 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami

poprzez uznanie [...] za stronę postępowania i rozpoznanie odwołania, mimo braku interesu prawnego po stronie tego podmiotu.

Wnosiła o uchylenie decyzji Wojewody [...] w zaskarżonej części wraz z pkt IV decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. i przekazanie sprawy w tym zakresie do I Instancji celem ponownego rozpoznania sprawy.

Skarżący Komendant [...] zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

- art. 137 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, iż powołany przepis ma zastosowanie

do części działki powstałej z podziału wywłaszczonej nieruchomości,

- niezastosowanie art. 93 ust. 3 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r.

i błędne przyjęcie, że projektowana działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...] ma dostęp do drogi publicznej;

2. naruszenie przepisów prawa dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego tj., błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych

za podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji poprzez błędne ustalenia, że:

- Komenda [...] dopiero wnioskiem z dnia 21 maja 1998 r. wystąpiła o ustanowienie prawa trwałego zarządu,

- nieruchomość, na której została wybudowana siedziba Komisariatu [...] nie była w dyspozycji [...] Zakładów [...],

- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ

na wynik sprawy tj., naruszenie art. 107 kpa, poprzez jego niezastosowanie.

Skarżący Komendant [...] wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości wraz z decyzjami je poprzedzającymi.

W odpowiedzi na skargi Wojewoda [...] wnosił o ich oddalenie

i podtrzymał argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając

w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga M. K. oraz skarga Komendanta [...] nie zasługują na uwzględnienie, aczkolwiek każda z innych przyczyn.

Odnosząc się do skargi Komendanta [...] należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na interes prawny Komendanta do złożenia skargi od decyzji Prezydenta Miasta W.

Stroną postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 kpa., jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym,

czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygnięciu sprawy, przesądzają przepisy prawa materialnego,

z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Interes prawny wyraża więc w możliwości zastosowania normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa.

Wojewoda [...] zwrócił uwagę, że zgodnie ze znajdującym się w aktach administracyjnych wypisem z ewidencji gruntów właścicielem działki Nr [...] z obrębu

[...] jest Skarb Państwa, zaś władającym Komenda [...]. Jednocześnie zwrócił uwagę, że decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 1987 r., nr [...] Urząd W. zezwolił na budowę Komisariatu [...] na terenie nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], w miejscu ustalonym w planie realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Nr [...] z dnia

[...] czerwca 1981 r. oraz decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 1987 r. Pismem z dnia

4 stycznia 1993 r., Urząd W. przyjął do wiadomości zawiadomienie o przystąpieniu do użytkowania budynku Komisariatu [...], wybudowanego przy ul. [...] w W. (obecnie ul [...]), na podstawie zezwolenia Nr [...].

W związku z powyższym zdaniem organu Komenda [...],

jako obecny użytkownik przedmiotowej nieruchomości posiada interes prawny,

o którym mowa w art. 28 kpa., a tym samym jest stroną przedmiotowego postępowania administracyjnego.

Nie można zgodzić się z zaprezentowanym przez organ stanowiskiem

w tej kwestii.

Przedmiotowa działka gruntu nie została uregulowana do dnia dzisiejszego

na rzecz Komendy [...].

Wnioskiem z dnia 21 maja 1998 r. Zastępca Komendanta [...] wystąpił o stwierdzenie decyzją administracyjną prawa trwałego zarządu przysługującego zdaniem wnioskodawcy, Komendzie [...] na podstawie Uchwały Rady Ministrów Nr [...] ([...]) oraz decyzji lokalizacyjnej Nr [...] z dnia [...] maja 1979 r., w stosunku

do nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów m. in. jako działka Nr [...] (obecnie Nr [...] i Nr [...]) z obrębu [...].

Do dnia dzisiejszego decyzja w przedmiocie stwierdzenia trwałego zarządu przedmiotowej nieruchomości przysługującego Komendzie [...] nie została wydana.

Komenda [...] nie jest właścicielem omawianej działki gruntu,

ani użytkownikiem wieczystym nie legitymuje się decyzją stwierdzającą trwały zarząd przedmiotową nieruchomością.

Komenda [...] użytkuje budynek posadowiony na działce należącej

do Skarbu Państwa. Zgodnie z zasadą superficies solo cedit wszystkie naniesienia

na gruncie należą do właściciela gruntu, co oznacza że budynek użytkowany

przez Komendę [...] należy do Skarbu Państwa.

Oznacza to, że Komenda [...] nie posiada w niniejszym postępowaniu przymiotu strony, w rozumieniu art. 28 kpa.

Komenda [...] nie może również reprezentować Skarbu Pastwa,

gdyż zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasobem nieruchomości Skarbu Państwa dysponuje właściwy starosta lub na podstawie art. 60 ustawy o gospodarce nieruchomościami minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. W tej sytuacji wobec stwierdzenia braku przymiotu strony Komendy [...] badanie merytorycznych zarzutów skarżącej Komendy stało się zbędne.

Sąd oddalił skargę Komendy [...] z uwagi na stwierdzony brak interesu prawnego Komendy o którym mowa w art. 28 kpa.

Odnosząc się do skargi M. K. Sąd doszedł do przekonania,

że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

M. K. zaskarżyła decyzję Wojewody [...] w części odmawiającej zwrotu nieruchomości oznaczonej jako projektowana działka nr [...] o powierzchni [...] m2.

Na działce nr [...] z obrębu [...] stoi budynek [...] /komisariat [...]/. Teren jest ogrodzony /podmurówka + siatka/. Część działki została wykorzystana pod parking utwardzony. Rosną drzewa, krzewy i trawa. Stoją latarnie oraz śmietnik. Budynek komisariatu jest IV kondygnacyjny.

Organ ustalił, iż na działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] stoi część budynku komisariatu [...].

Granica działki ewidencyjnej nie biegnie zgodnie z linią ściany budynku

i nie pokrywa się z nią.

Na zlecenie organu wykonana została opinia o możliwości podziału budynku znajdującego się na gruncie położonym w W. przy dawnej ulicy [...] stanowiącej obecnie m.in. działkę nr [...] z obrębu [...], objętym roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

Należy podkreślić, że wartość dowodowa opinii sporządzonej przez osoby posiadające wiadomości specjalne podlega ocenie organów administracji publicznej

na podstawie art. 80 kpa. i nie ma dla nich charakteru wiążącego (wyrok NSA

z dnia 3 września 2009 r., sygn. I OSK 1126/08). Kontrola opinii biegłego,

w administracyjnym toku postępowania, winna polegać na sprawdzeniu prawidłowości, z punktu widzenia wymagań logiki i zasad doświadczenia życiowego, rozumowania przeprowadzonego w jej uzasadnieniu (orzeczenie SN z dnia 3 listopada 1976 r., sygn. akt IV CR 481/76 – OSNC 5-6/77/102, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

7 listopada 2000 r., sygn. akt I CKN 1170/98- OSNC 4/01/64).

Dowód ten podlega swobodnej ocenie organu, co do jego wiarygodności i mocy dowodowej, w kontekście innych złożonych w sprawie dowodów, w tym wypowiedzi

i wyjaśnień złożonych w postępowaniu przez strony. Jednocześnie organ prowadzący postępowanie dowodowe nie może wkraczać w merytoryczną zasadność biegłego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły.

Wskazać należy, że organy dokonały wnikliwej oceny opinii biegłego.

Podkreślić należy, ze to biegły decyduje jaka dokumentacja jest mu niezbędna

do sporządzenia opinii w zakresie zleconym przez organ, gdyż to on posiada wiadomości specjalistyczne.

Organ nie posiada wiadomości specjalistycznych umożliwiających mu ocenę opinii biegłego pod kątem czy dokumenty techniczne w oparciu o które sporządził opinie były dla niego wystarczające czy też nie. Jak również organ nie może w oparciu

o dokumentację techniczną ocenić opinii biegłego pod kątem merytorycznym,

gdyż ta wiedza należy do biegłego.

Budynek przy ulicy [...] jest budynkiem wolnostojącym, dwupiętrowym, podpiwniczonym, położonym na działce budowlanej o powierzchni około [...] m2, którego kubatura wynosi około [...] m3, a powierzchnia zabudowy około [...] m2. Budynek ten zlokalizowany jest na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...] w obrębie

[...].

Budynek w rzucie ma kształt litery "L". Skrzydło podstawy znajduje się od strony zachodniej, jest równoległe do ulicy [...] i z tej ulicy posiada wejście główne.

Od strony zachodniej, do szczytowej ściany skrzydła pionowego przylega spacerowniak, jako parterowa, zamknięta część z otwartym stropem.

Zdaniem autora opracowania rozpatrywana linia podziału budynku dzieli budynek w sposób powodujący oddzielenie niewielkiej wschodniej części obejmującej: spacerniak, wejście do klatki schodowej, ścianę szczytową oraz klin zmniejszający,

przy ścianie szczytowej, w niewielkim stopniu pokój północny, korytarz i klatkę schodową. Oddzielony w ten sposób wschodni fragment budynku jest całkowicie nieprzydatny, nie nadający się do wykorzystania w jakimkolwiek innym dowolnie określonym celu.

Rozpatrywany podział budynku, spełniającego wymogi specyfiki działalności komisariatu [...], autor opracowania uznał za całkowicie nierealny, bezsensowny

z nastepujacych powodów: nieprzydatność do jakiegokolwiek celu odciętej wschodniej części budynku, uniemożliwienie ze względów funkcyjno-technologicznych użytkowania zachodniej części budynku przez dotychczasowego użytkownika, jako komisariatu [...], konieczność realizacji siedziby Komisariatu [...] w nowej lokalizacji i adaptacji zachodniej części budynku do innych potrzeb oraz dużych nakładów z tym związanych.

Na zlecenie organu wykonana została ekspertyza budowlana określająca możliwość dokonania podziału budynku znajdującego się na gruncie położonym

w W. przy dawnej ulicy [...] stanowiącej obecnie m.in. działkę nr [...] z obrębu [...], objętym roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej.

Rzeczoznawca budowlany stwierdził, ze nie jest możliwe dokonanie geodezyjnego podziału tej nieruchomości po linii budynków komisariatu policji, objętym roszczeniem o zwrot nieruchomości wywłaszczonej biorąc pod uwagę względy bezpieczeństwa przeciwpożarowego budynku [...].

Po analizie konstrukcyjnej rzeczoznawca stwierdził, ze podział budynku po linii objętej roszczeniem o zwrot doprowadziłby do zmiany układu statycznego konstrukcji budynku na układ statycznie zmienny w którym znaczna część elementów konstrukcyjnych nie miałaby podparcia.

Zgodnie z art. 136 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (art. 137). Przepisy art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy dotyczą warunku zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia:

gdy pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu, albo jeżeli pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel

nie został zrealizowany

Przedmiotowa działka nr [...] została użyta na inny cel niż cel wywłaszczenia (zamiast budownictwa spółdzielczego zrealizowano budynek komisariatu [...]),

co stanowi o jej zbędności w normatywnym rozumieniu tego warunku, wynikającym

z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej ustawy.

Nieruchomość wywłaszczoną niewątpliwie zwraca się w stanie, w jakim znajduje się w dniu orzekania zwrotu (art. 139 ustawy). Osobie, która występuje z wnioskiem

o zwrot, nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu faktycznego sprzed wywłaszczenia i nie może ona żądać odłączenia od nieruchomości jej części składowych, zwiększających jej wartość. Rozliczenia dotyczące stanu faktycznego powstałego po dniu wywłaszczenia, a przed dniem zwrotu, podlegają uregulowaniu wyłącznie w drodze cywilnoprawnej.

Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, nie jest jednak tak, że stan zagospodarowania i zabudowy nieruchomości powinien zostać zupełnie pominięty

przy orzekaniu o zwrocie. W pewnych sytuacjach ma on znaczenie prawne. Potwierdzeniem tego stanowiska są przepisy rozdziału 1 działu III omawianej ustawy, dotyczące podziałów nieruchomości. W art. 95 pkt 4 przewidziano, że niezależnie

od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku jego braku niezależnie od ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu realizacji roszczeń do części nieruchomości, wynikających z przepisów niniejszej ustawy lub z odrębnych ustaw. Przez pojęcie "roszczeń wynikających

z przepisów niniejszej ustawy", dla których może powstać potrzeba ewidencyjnego podziału nieruchomości, należy rozumieć również roszczenia ujęte w art. 136 tej ustawy – o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która obecnie stanowi część innej całości (innej działki ewidencyjnej). Jeśli tak, to dla podziału nieruchomości w celu wydzielenia działki ewidencyjnej podlegającej zwrotowi należy stosować uregulowane

w analizowanej ustawie zasady dokonywania podziałów. Zgodnie z art. 93 ust. 3 "b" ustawy o gospodarce nieruchomościami jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu.

W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku

od fundamentu do przykrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Stosowanie powyższej zasady w sytuacji, gdy utworzenie nowej działki ewidencyjnej następuje na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej obecnie część innej działki, jest o tyle uzasadnione, że nowa granica ewidencyjna,

gdy decyzja o zwrocie nieruchomości stanie się ostateczna, staje się granicą prawa własności przysługującego innemu podmiotowi niż dotychczas. Jeśli zatem nowa działka ma obejmować część budynku, to należy uznać za dopuszczalny tylko taki podział, gdy jego część zmieniająca właściciela będzie mogła być prawnie wyodrębniona.

Organy ustaliły w sprawie, że zachowanie powyższych zasad podziału budynku (zabudowanej działki) w przypadku roszczenia skarżącej nie jest możliwe.

Podział budynku [...] bowiem nie nastąpiłby wzdłuż jego pionowych ścian,

ale w przypadkowym miejscu jego powierzchni.

Wyklucza to zatem dokonanie podziału ewidencyjnego działki nr [...].

Należy zatem przyjąć, że w wypadku niemożności podzielenia budynku

po ścianach pionowych powołany przepis tj art. 93 ust. 3 "b" ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi przesłankę do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Za taką wykładnią przemawiają argumenty natury systemowej i funkcjonalnej. Przyjęcie bowiem odmiennej argumentacji powodowałoby, że organ orzekałby o zwrocie nieruchomości według granic z daty wywłaszczenia,

bez względu na usytuowanie budynku na gruncie i położenie w nim ścian pionowych.

Zarzuty obu skarg są niezasadne.

Obie skargi, aczkolwiek z innych przyczyn są nieuzasadnione. Sąd uznał,

iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji.