Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3104/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 302 ust. 1 pkt 16 a, art. 315 ust. 2 pkt 1, art 318 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2206
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant referent stażysta Paulina Plichtowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz A. D. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu/organ odwoławczy) po rozpoznaniu odwołania A. D. (dalej jako skarżący/cudzoziemiec), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w L. (dalej jako Komendant/organ I instancji) z [...] stycznia 2018r. nr [...] orzekającej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] lutego 2017r. Komendant wszczął postępowanie w sprawie zobowiązania A. D. do powrotu.

Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] lutego 2017r. (nr [...]) organ orzekł o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

Na skutek złożonego przez cudzoziemca odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] maja 2017r. Nr [...] uchylił decyzję Komendanta z dnia [...] lutego 2017r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant w dniu [...] stycznia 2018r. wydał decyzję (nr wskazany na wstępie) ponownie orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu oraz o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że pomimo iż wobec cudzoziemca została wydana ostateczna decyzja o odmowie udzielenia mu ochrony międzynarodowej, nie opuścił on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie przewidzianym w art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. W powyższym rozstrzygnięciu stwierdzono również, że wobec cudzoziemca nie zachodzą negatywne przesłanki uniemożliwiające zobowiązanie go do powrotu.

Cudzoziemiec od ww. decyzji złożył odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i w którym zarzucił naruszenie:

- art. 10 w zw. z art. 75 w zw. z art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żadnych wniosków dowodowych złożonych przez stronę, w tym wniosku przesłuchanie w charakterze świadka ojca skarżącego - pana D. D. oraz pisemnej opinii doktor A. C. z Zakładu [...] Uniwersytetu [...] i pisemnego raportu z dnia [...] maja 2015r. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka a także nieuwzględnienie wniosku o zwrócenie się do organizacji Amnesty International o wydanie opinii dot. sytuacji [...] oraz członków organizacji [...] w K.;

- art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez błędnie i niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym wyjaśnienie sytuacji w K. w szczególności indywidualnej sytuacji strony w kraju pochodzenia i stwierdzenie, że powrót nie będzie stanowił zagrożenia dla życia, wolności i bezpieczeństwa skarżącego a także poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów oraz bezpodstawne uznanie, że odmowa złożenia zeznań świadczy o możliwości ucieczki strony;

- art. 315 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez stwierdzenie, iż wobec skarżącego istnieje prawdopodobieństwo ucieczki;

- art. 330 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez całkowite pominięcie faktu, iż wobec cudzoziemca toczy się postępowanie o udzielenie ochrony międzynarodowej w Polsce;

- art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych;

- art. 351 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuwzględnienie przez organ I instancji istnienia przesłanek do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany;

- art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez stwierdzenie, iż w przypadku strony nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie stronie zgody na pobyt ze względów humanitarnych ani zgody na pobyt tolerowany.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] lipca 2018r. (nr wskazany na wstępie) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2018r. (nr wskazany na wstępie). W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub zmianę, a materiał dowodowy jest zgromadzony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w oparciu o przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a w/w. ustawy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia w 2010r. i wraz z rodzicami i bratem oraz jego żoną udał się na U., skąd w październiku 2015 roku przybyli do Polski. Cudzoziemiec w dniu [...] października 2015r. w PSG w M. złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. Wniosek ten został rozpoznany decyzją z dnia [...] lipca 2016r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Rady do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016r. Nr [...]. Cudzoziemiec ponownie złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej. W dniu [...] stycznia 2018r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję Nr [...] orzekającą o stwierdzeniu niedopuszczalności wskazanego wyżej wniosku. Strona zaskarżyła to rozstrzygnięcie do Rady do Spraw Uchodźców i obecnie przedmiotowe postępowanie jest w toku. Organ zauważył, że w Polsce przebywają także rodzice skarżącego: D. D. i M. D. oraz jego rodzeństwo w tym brat M. U z żoną i dziećmi.

Podniesiono także odwołując się do obowiązujących przepisów, że decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2015r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej została doręczona cudzoziemcowi w dniu [...] grudnia 2016r. a zatem miał on obowiązek opuszczenia Polski do dnia [...] stycznia 2017r. Niestosując się zatem do postanowień art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemiec wyczerpał dyspozycję art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach określającego kiedy wydaje się decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu.

Organ wyjaśnił również, odwołując się do brzmienia przepisu art. 305 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, że złożenie przez cudzoziemca kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie wstrzymuje biegu postępowania administracyjnego w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wyjaśnił, że w art. 303 ust.1 określone zostały okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wskazał jednak, że cudzoziemiec nie legitymuje się wizami, czy tytułami pobytowymi uwzględnionymi w art. 303 ust.1 pkt 1-3 i 5-7 ustawy. Ustalenia faktyczne wskazują także , że w sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 303 ust. 1 pkt 4, 8-13 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto cudzoziemce nie udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (por. art. 303 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Organ zauważył w decyzji, że po przeanalizowaniu materiału dowodowego zebranego w sprawie cudzoziemca stwierdza on, że cudzoziemiec nie wykazał zasadności swojej obawy przed powrotem do kraju pochodzenia. Nie uprawdopodobnił on w wiarygodny sposób, że po powrocie do K. może być on zagrożony represjami w związku z wyznawaną przez niego religią. Tym bardziej, że w przeszłości nie doszło w K. do takich działań względem cudzoziemca w związku z jego religię. W kraju pochodzenia nie był on nigdy zatrzymany aresztowany ani sądzony i nie stosowano wobec niego przemocy. Jak sam zeznał, nie należał do żadnej organizacji politycznej, ani grupy o innym charakterze. Nie doświadczył żadnych trudności związanych ze swoim wyznaniem. Nie był w K. prześladowany lub zagrożony prześladowaniem ze względu na swoją narodowość. A zatem, zdaniem organu, po uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy należy stwierdzić, iż ustalone przez organ okoliczności faktyczne wskazują, że w losach cudzoziemca brak jest takich elementów, które pozwalałyby uznać go za osobę, wobec której [...] władze, bądź inne podmioty, przy baku stosownej ochrony ze strony władz, podejmowały bądź miałyby zamiar podjąć działania o charakterze represji zagrażającym jego podstawowym prawom. Żadne okoliczności, które mogłyby być przyczyną rzekomych represji względem cudzoziemca nie zaszły też po jego wyjeździe z kraju. Natomiast same negatywne opinie o sytuacji społeczno-politycznej w K., na które powołuje się skarżący, nie prowadzą do uzasadnionego przekonania, iż po powrocie do tego państwa prawa cudzoziemca, o których mowa w art. 348 pkt 1 w/w. ustawy będą zagrożone. Tym samym organ uznał, że w sprawie cudzoziemca nie zachodzą przesłanki o których mowa w art. 348 ust.1 ustawy.

W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji nie narusza również prawa cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego, gdyż cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wprawdzie w Polsce przebywają również jego rodzice i rodzeństwo, jednak należy przy tym zważyć, że skarżący jest osobą pełnoletnią i samodzielną i niezależną od pozostałych członków rodziny, wobec których również zostały wydane decyzje Komendanta PSG w L. zobowiązujące ich do powrotu. W ocenie organu decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, gdyż cudzoziemiec przebywa w naszym kraju od października 2015 roku, a więc przez okres stosunkowo krótki. Brak jest zatem podstaw do uznania, że w tym okresie doszło do nawiązania silnych więzi społecznych i emocjonalnych z Polską oraz, że wykonanie zaskarżonej decyzji drastycznie wpłynie na dalsze życie cudzoziemca. Organ uznał zatem, biorąc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, iż sytuacja cudzoziemca nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. Zdaniem bowiem organu zasadniczą przyczyną opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia były względy rodzinne, to jest decyzja ojca skarżącego o wyjeździe całej rodziny, oraz względy ekonomiczne, wynikające z chęci ojca polepszenia sytuacji całej rodziny, co nie uzasadnia zastosowania udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany przy czym wnikliwa analiza i szerokie uzasadnienie takiego stanowiska znajduje się w decyzjach Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i Rady do Spraw Uchodźców podjętych w sprawie cudzoziemca. W ocenie tych organów, skarżący nie był ofiarą działań mających znamiona prześladowań a materiał dowodowy nie uprawdopodabnia, że cudzoziemiec rzeczywiście po powrocie do kraju pochodzenia może doznać problemów będących skutkiem rzeczywistych prześladowań, czy też doznania poważnej krzywdy. Również w toku postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu skarżący nie przedstawił przekonywujących dowodów, wskazujących na rzeczywiste doznania krzywd i prześladowań w kraju pochodzenia uzasadniających udzielenie jemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych.

Organ wskazał również, że uznał za niezasadne uwzględnienie wniosku pełnomocnika o przesłuchanie ojca skarżącego, albowiem okoliczności wskazane w tym wnioskach są zarówno organowi I instancji jak i organowi odwoławczemu znane z urzędu i były przedmiotem badań i analiz już w toku postępowań uchodźczych jak również w toku postępowań zobowiązujących do powrotu.

Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając decyzję w całości i zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj. :

1/ art. 10 k.p.a. w związku z art. 75 k.p.a. w związku z art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez:

- nieuwzględnienie żadnych wniosków dowodowych złożonych przez cudzoziemca, tj. nieuwzględnienie wniosku o: przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka D. D., pisemnej opinii dr A. C. - pracownika Zakładu [...] Uniwersytetu [...], pisemnego raportu z dnia [...] maja 2015r. sporządzonego przez Helsińską Fundacje Praw Człowieka pt. "Tortury w K. - aktualne problemy i rekomendacje", a także nieuwzględnienie wniosku o zwrócenie się do niezależnej organizacji Amnesty International o wydanie opinii dotyczącej sytuacji [...] oraz członków [...] w K., pomimo żądania cudzoziemca;

- nieodniesienie się przy tym przez organ w żaden sposób do faktu nieuwzględnienia zgłoszonych wniosków dowodowych pomimo że przeprowadzenie zgłoszonych wniosków dowodowych miało istotny wpływ na wyjaśnienie sprawy a w szczególności wyjaśnienie wpływu sytuacji cudzoziemca, który jest synem członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy , bowiem cała rodzina D. w tym skarżący została wyrzucona z domu z powodu uczestnictwa ojca skarżącego w tej organizacji oraz z powodu swego [...] pochodzenia, pomimo że okoliczności które strona chciała wykazać ww. dowodami miały charakter odmienny od okoliczności ustalonych z urzędu przez organ, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie udowodnienie jakichkolwiek okoliczności przeciwnych do tych, które organ uznał za jedynie "słuszne i prawdziwe" oraz uniemożliwiło cudzoziemcowi podjęcie działań zmierzających do udowodnienia okoliczności przemawiających na korzyść skarżącego. Konsekwencją powyższego jest całkowite pozbawienie cudzoziemca możliwości czynnego udziału w postępowaniu, tj. uczestniczenie w gromadzeniu materiału dowodowego;

- niewydanie w zakresie odmowy przeprowadzenia wskazanych przez cudzoziemca dowodów, stosownego postanowienia, przez co organ w sposób rażący naruszył podstawowe przepisy dotyczące procedury administracyjnej. Motywy odmowy zawarte zostały bowiem w uzasadnieniu decyzji o zobowiązaniu do powrotu.

2/ art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez:

- błędne i niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym wyjaśnienie przez organ sytuacji w kraju pochodzenia –K., w szczególności całkowite pominięcie wyjaśnienia sytuacji cudzoziemca w jego kraju pochodzenia, co w rezultacie spowodowało nieprawidłowe stwierdzenie, że powrót do kraju pochodzenia nie będzie stanowił zagrożenia dla życia, wolności oraz bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca, co w konsekwencji spowodowało oparcie decyzji na niezgodnej ze stanem faktycznym opinii pochodzącej z systemu "[...]", a co za tym idzie, spowodowało również nieprawidłowe odmówienie skarżącemu udzielenia ochrony ze względów humanitarnych lub ochrony na pobyt tolerowany ;

- nieustalenie przez organ faktów mających istotne znaczenie w sprawie, tj. nieuwzględnienie zeznań matki skarżącego – M. D., która potwierdziła w swoich zeznaniach, że cała rodzina została wyrzucona z domu z powodu uczestnictwa D. D. w [...], pomimo że skarżący w chwili opuszczenia kraju miał 13 lat, zatem mógł nie rozumieć wszystkich wydarzeń i okoliczności, które spowodowały opuszczenie kraju, a które miały istotne znaczenie w sprawie. Organ w sposób nieuzasadniony uwzględnił jedynie zeznania D. D. (ojca skarżącego), pominął natomiast istotne okoliczności wskazane przez matkę skarżącego;

-dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, w sposób pomijający ważne fragmenty zeznań skarżącego świadczące o represjach w kraju pochodzenia (mogących stanowić zagrożenie dla jego życia, wolności lub bezpieczeństwa osobistego) i wybranie przez organ wyłącznie tylko tej części wypowiedzi cudzoziemca, która odpowiada treści zaskarżonego rozstrzygnięcia;

- nieustalenie przez organ, że cudzoziemiec zagrożony jest stosowaniem wobec niego tortur i nieludzkiego traktowania tyko i wyłącznie z powodu przynależności do grupy etnicznej [...], wobec której państwo K. regularnie i rutynowo stosuje praktyki stosowania tortur lub innego nieludzkiego traktowania oraz nieprawidłowe ustalenie, że cudzoziemiec nie wykazał zasadności swojej obawy przed powrotem do kraju pochodzenia i nie uprawdopodobnił, że po powrocie do K. może być zagrożony represjami, podczas gdy okoliczności sprawy wynikające z całokształtu materiału dowodowego wskazują na fakt, że skarżący może być poddany nieludzkiemu traktowaniu z dwóch powodów: [...] pochodzenia oraz uczestnictwa jego ojca D. D. w organizacji [...],

3/ art. 138 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I Instancji, która została wydana z naruszeniem ww. przepisów postępowania, tj. pomimo że nie został wyjaśniony konieczny zakres sprawy co ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie;

4/ art. 348 pkt 1 i 351 ust.1 ustawy o cudzoziemcach poprzez nieuwzględnienie przez organ istnienia przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany i nieprawidłowe ustalenie, iż powrót nastąpi do państwa, w którym, w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. nie byłoby zagrożone prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego cudzoziemca, podczas gdy Organ nie wyjaśnił wpływu sytuacji Skarżącego, który jest synem członka organizacji [...], co miało znaczący wpływ na przedmiot sprawy, bowiem cała rodzina D. w tym Skarżący zostali wyrzuceni z domu, z powodu uczestnictwa ojca Skarżącego w [...], narażeni są na nieludzkie traktowanie w szczególności tortury z racji swojego [...] pochodzenia na co jednoznacznie wskazuje fakt istnienia konfliktu etnicznego pomiędzy K. a U.

- art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. poprzez stwierdzenie, że w przypadku Strony postępowania nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych ani zgody na pobyt tolerowany, a zobowiązanie Strony do powrotu w takim wypadku stanowi naruszenie ww. przepisów Konwencji.

Podnosząc wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2018 r. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Wniósł również w oparciu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci protokołu przesłuchania matki skarżącego M. D., na okoliczność prześladowań jakie dotknęły w K. całą rodzinę związanych z ich [...] pochodzeniem oraz w związku z uczestnictwem ojca skarżącego D. D. w [...].

W uzasadnieniu skargi obszernie uzasadniono podnoszone w skardze zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna choć nie ze wszystkimi zarzutami w niej podniesionymi można się zgodzić.

Kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie poddana została decyzja z dnia [...] lipca 2018r. Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców (nr wskazany na wstępie) orzekająca w przedmiocie zobowiązania A. D. obywatela Republiki [...] do powrotu oraz zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wydania decyzji.

W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że w sprawie zaistniała przesłanka o której mowa w art. 302 ust.1 pkt 16 lit. a) w związku z art. 299 ust. 6 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, bowiem wobec cudzoziemca wydana została w dniu [...] listopada 2016r. ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2016r., którą orzeczono o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej. A zatem zgodnie z art. 299 ust. 6 pkt 2 ww. ustawy skarżący miał obowiązek wyjazdu z Polski do dnia [...] stycznia 2017r. (tj. w terminie 30 dni od dnia w którym decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej została mu doręczona) - czego nie uczynił.

Należy również zauważyć, iż organ słusznie przyjął, że w sprawie nie zaistniałą żadna z negatywnych przesłanek o których mowa w art. 303 ust.1 ustawy o cudzoziemcach.

Jednakże zdaniem Sądu organ przedwcześnie przyjął, iż w sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 348 ust.1 (pobyt ze względów humanitarnych) lub art. 351 ust.1 (pobyt tolerowany) ww. ustawy, bez dogłębnego zbadania czy w sprawie nie istnieją wskazane w tych przepisach przesłanki.

Kluczowym elementem, który winien być wyjaśniony w tym konkretnym postępowaniu, a który zdaniem Sądu nie został w sposób dostateczny wyjaśniony, jest kwestia czy powrót do kraju pochodzenia skarżącego mógłby spowodować zagrożone jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub skarżący mogłaby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mógłby zostać pozbawiony praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej.

Przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nakładają na organy administracji obowiązek dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Warunki te nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie. Organ przyjął bowiem, że powrót do kraju pochodzenia nie zagrozi życiu skarżącego, jego wolności bezpieczeństwu osobistemu, nie narazi go na tortury albo nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze względu na jego etniczne pochodzenie -[...] oraz fakt przynależności do rodziny D. D. (skarżący jest synem ww.), który należy do organizacji [...] (zgodnie z opracowaniami nazwa organizacji brzmi: [...]). Tymczasem zgromadzony przez organ materiał dowodowy w tym zakresie budzi wątpliwości szczególnie w kontekście przyjęcia, że po powrocie skarżący nie będzie narażony ze strony władz K. jako członek rodziny D. D. na represje w związku z jego przynależnością do wskazanej wyżej organizacji, która jest obwiniana m. in. o zamieszki, które miały miejsce w 2010r. pomiędzy K. i U. w mieście O., gdzie skarżący mieszkał wraz z rodziną. Należy w tym miejscu wskazać, iż znajdujące się w aktach opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC dotyczące kraju pochodzenia skarżącego nie są aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji tj. lipiec 2018r. (informacje z 13 kwietnia 2016r., z 11 czerwca 2016r., z 5 października 2016r., z 22 sierpnia 2017r., z 16 października 2017r., z 23 października 2017r., 7 grudnia 2017r.) a nadto pozostają w pewnej sprzeczności z informacjami przedłożonymi przez skarżącego zawartymi w opinii sporządzonej przez dr A. C. – pracownika Zakładu [...] Uniwersytetu [...], z której wynika że członkowie organizacji [...] są prześladowani przez władze [...] oraz raportu z dnia [...] maja 2015r. Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka pt. "Tortury w K.-aktualne problemy i rekomendacje". Przy czym co równie istotne mimo zarzutu podniesionego w odwołaniu w tym zakresie, organ w sposób lakoniczny odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jedynie do wniosku o przesłuchanie ojca skarżącego pana D. D. zupełnie pomijając i nie odnosząc się do zarzutów odnoszących się do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji dowodów w pozostałym wnioskowanym zakresie tj. przeprowadzenie dowodu ze złożonej opinii dr C. oraz raportu Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka z [...] maja 2015r. a także przeprowadzenie dowodu z opinii np. Amnesty International, w zakresie sytuacji [...] i członków [...] w K.).

Należy zatem zauważyć, że organ zobowiązany jest odnieść się do wszystkich wniosków dowodowych, jak również przeanalizować cały materiał dowodowy i zgłoszone w postępowaniu I instancyjnym wnioski dowodowe, nawet jeżeli takiego dowodu nie uwzględnia lub uznaje że rozstrzygniecie organu I instancji co do dowodów było prawidłowe czemu winien dać wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję (art. 136 K.p.a.). Zgodnie z art. 78 § 1 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji może nie uwzględnić żądania strony tylko wtedy, gdy nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów i gdy dotyczy okoliczności, które zostały już stwierdzone innymi dowodami. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że przepis ten nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia zgłoszonego dowodu. Kwestia ta nie została pozostawiona swobodnemu uznaniu organu administracji. W tej sprawie nie można przyjąć, że dowód z opinii oraz raportu oraz zgłoszone żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii przez niezależnego biegłego nie miał żadnego znaczenia dla sprawy, skoro z przedłożonej przez skarżącego opinii dr C. oraz raportu Helsińskiej Fundacji wynika, że pozostają one w pewnej sprzeczności z informacjami zawartymi w opracowaniach Wydziału Informacji na których zostało oparte rozstrzygnięcie organu. Przy czym ustalenia dokonane w powyższych kwestiach mogą mieć znaczenie w kontekście przesłanek do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (art. 348 pkt 1 lit. a-d oraz art. 351 pkt 1 lit. a-d ustawy o cudzoziemcach). Tym samym całkowite pominięcie tej kwestii przez organ odwoławczy i nie odniesienie się do zarzutów stawianych w zakresie nieprzeprowadzenia przez organ I instancji wnioskowanych dowodów należy uznać za naruszające wskazane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Za spóźnione przy tym Sąd uznaje odniesienie się do zarzutu z odwołania i skargi nieprzeprowadzenia dowodu dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego w odpowiedzi na skargę. Takie wyjaśnienia powinny być zawarte w treści decyzji organu drugiej instancji. Nie można przyjąć, że jest to naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).

Sąd uznał natomiast za niezasadny zarzut dot. nieprzeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania pana D. D., gdyż jak wynika z akt sprawy organ uwzględnił przy rozpoznawaniu sprawy całość dokumentacji zgromadzonej zarówno w sprawie skarżącego jak również członków jego rodziny. Tym samym organ dysponował i znał stanowisko zarówno skarżącego jak i innych członków jego rodziny zarówno podnoszone w trakcie postępowań statusowych jak i wyrażone w trakcie postępowań dot. zobowiązania do powrotu. Za niezasadny należy uznać również zarzut dot. niewydania przez organ zarówno I jak i II instancji odrębnego postanowienia w zakresie niedopuszczenia dowodu. Należy bowiem zauważyć, że postanowienie takie byłoby niezaskarżalne a zatem dopuszczalne zdaniem Sądu, co do zasady, było również odniesienie się do zgłoszonych wniosków dowodowych w uzasadnieniu wydanych w sprawie rozstrzygnięć.

Ponownie rozpatrując sprawę organ winien przeanalizować zasadność zgłoszonych w sprawie zarzutów odnoszących się do przeprowadzenia żądanych przez stronę dowodów a następnie w zależności od zajętego w tym zakresie stanowiska (o braku podstaw przeprowadzenia tych dowodów lub zasadności ich przeprowadzenia), szczegółowo je umotywować w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia w zależności od tego czy uprzednio uzna za zasadne ich przeprowadzenie czy też nie, w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Organ winien przy tym w oparciu o zgromadzony aktualny materiał dowodowy dokonać ustalenia, czy w przypadku powrotu skarżącego do kraju pochodzenia mogłoby być zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego lub mógłby zostać poddana torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub mógłby zostać pozbawiony praw do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.