Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 996/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-12-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 1 lit. b, art. 28 ust. 1, art. 48 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi E. F. i M. F. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli: oddala skargę


UZASADNIENIE

II SA/Po 996/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010r, Nr 243, poz. 1623 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] 2011r. nakazującą E. i M. F. rozbiórkę zewnętrznych schodów [...], trwale związanych z chodnikiem, wiodących na piętro budynku [...], położonego w [...] przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w latach 1999-2001 organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w sprawie budowy schodów stalowych prowadzących na piętro budynku przy ul. [...] w [...]. W toku tego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w wyroku z dnia 12 czerwca 2001r. wskazał, że bezspornym jest, że inwestorzy E. i M. F. rozpoczęli prace budowlane polegające na montowaniu [...] schodów zewnętrznych wiodących na piętro budynku [...] na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, następnie uchylonej przez organ drugiej instancji, czyli z naruszeniem art. 28 prawa budowlanego. NSA wskazał dalej , że zewnętrzne, kręcone schody stalowe, trwale związane z chodnikiem, usytuowane przy budynku, wiodące do mieszkania na piętrze stanowią obiekt budowlany, konkretnie budowlę i w związku z tym, organy winny przeprowadzić postępowanie w trybie art. 48 prawa budowlanego. Jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiążą ten sąd i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego, postanowieniem z dnia [...] października 2009r. wstrzymał prowadzenie robót przy budowie przedmiotowych schodów [...] i zobowiązał E. i M. F. do przedstawienia do dnia [...] listopada 2009r. zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, 4 egzemplarzy projektu budowlanego na budowę schodów wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o przynależności projektanta do właściwej izby samorządu zawodowego, a także oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po otrzymaniu postanowienia inwestorzy nie wykonali nałożonych na nich obowiązków, wskazując, że posiadają na budowę schodów decyzję Starosty [...] z dnia [...] 1999r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzję Burmistrza K. z dnia [...] 1998r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania ternu dla tej inwestycji.

W związku z powyższym, PINB w K. decyzją z dnia [...] 2010r., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, nakazał inwestorom rozbiórkę schodów. Decyzja ta została uchylona decyzją Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010r. i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia. Również ponowna decyzja rozbiórkowa organu pierwszej instancji z dnia [...] 2010r. została decyzją organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2010r. uchylona, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia w terminie 7 dni nieprawidłowości w złożonym projekcie budowlanym poprzez uzupełnienie go o elementy zawarte w § 8.1, 8.2, 11.2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, zapewnienia sprawdzenia projektu budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 2 w związku z art. 48 ust. 3 pkt 2 prawa budowlanego, przedłożenia zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] lutego 2006r.

W odpowiedzi E. i M. F. pismem z dnia [...] kwietnia 2011r. wnieśli o przedłużenie terminu do 14 dni.

Decyzją z dnia [...] 20011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ponownie nakazał inwestorom rozbiórkę przedmiotowych schodów.

E. i M. F. wnieśli w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji. Organ odwoławczy pismem z dnia [...] lipca 2011r. wezwał odwołujących się do uzupełnienia załączonych czterech egzemplarzy projektu budowlanego w sposób nakazany już postanowieniem PINB w K. z dnia [...] 2011r.

W odpowiedzi E. i M. F. złożyli postanowienie Burmistrza Miasta K. z dnia [...] maja 2011r. odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności budowy schodów z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta K. Inwestorzy nie dokonali uzupełnienia egzemplarzy projektu budowlanego w sposób nakazy przez organ odwoławczy.

Organ odwoławczy w tej sytuacji wskazał, że zgodnie z art. 48 ust. 1 prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę

W myśl art. 48 ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3. Zgodnie z art. 48 ust. 4 prawa budowlanego, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem organ stosuje przepis art. 48 ust. 1 prawa budowlanego.

Organ odwoławczy, powołując się dalej na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28.08.2008r. sygn akt II SA/Ol 302/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27.11.2007r., sygn. akt II SA/Po 330/07 wskazał, że to w interesie inwestorów było aktywne uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym w sprawie zalegalizowania samowoli budowlanej, tymczasem E. i M. F. nie dostarczyli dokumentów wymaganych do legalizacji obiektu budowlanego, chociaż byli do tego wzywani przez organy nadzoru budowlanego kilka razy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, organ wskazał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] 1999r., udzielająca inwestorom pozwolenia na budowę przedmiotowych schodów została wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem decyzją z dnia [...]08.1999r. Wojewoda Wielkopolski uchylił ją i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę, Starosta [...] decyzją z dnia [...]1999r. umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy odwołał się nadto do wyroku NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 12.06.2001r., w którym wskazano, że w niniejszej sprawie należy stosować przepisy art. 48 prawa budowlanego.

Powyższa decyzja organu odwoławczego jest przedmiotem skargi E. i M. F. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący domagali się w skardze stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Podnieśli, ze otrzymali decyzję Starosty [...] z dnia [...]1999r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowych schodów i zamontowali je, będąc przekonanymi, że decyzja ta jest ostateczna. Zdaniem skarżących, przedmiotowe schody nie naruszają linii zabudowy na tym odcinku ul. [..], a ustalenia zawarte w wyroku NSA z dnia 12.06.2001r., iż schody są trwale związane z chodnikiem nie polegają na prawdzie. Skarżący podnieśli, że przez 8 lat nikt nie ingerował w istniejący stan faktyczny, a budowla była zgodna z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu, z projektem budowlanym i innymi wymogami, przewidzianymi przez obowiązujące w tym czasie przepisy. Zdaniem skarżących, jeżeli do przedwczesnego montażu schodów doszło w 1999r., to w niniejszym postępowaniu należy uwzględnić przepisy obowiązujące w tym okresie. Skarżący wskazali, że w okresie od 24.12.1997r. do 11.078.2003r. obowiązywał art. 49 ust. 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym nie można było nakazać rozbiórki o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od zakończenia obiektu budowlanego, a obiekt budowlany nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Wejście w życie nowych przepisów nie może być, zdaniem skarżących traktowane jako uchylenie skutków prawnych, które ziściły się przed wejściem w życie kolejnych zmian, a przepisy z tamtego okresu nie przewidywały żadnych opłat legalizacyjnych. Zatem obecne stanowisko organów nadzoru budowlanego, oferujące opłaty legalizacyjne narusza prawo materialne mające wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy podniósł, że przedmiotowe schody zostały wybudowane w 1999r, zatem od zakończenia budowy do dnia 10.07.2003r. nie upłynęło 5 lat, zgodnie więc z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27.03.2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718) do przedmiotowej sprawy, wszczętej w 1999r., należy stosować przepisy aktualnie obowiązujące.

W piśmie procesowym z dnia 23.11.2011r. skarżący powołali się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18.10.2006r. sygn. P 27/05 i zaprezentowali stanowisko, że skoro budowla została zakończona w lipcu 1999r., a art. 49 prawa budowlanego obowiązywał do dnia 10.07.2003r., to do wszystkich samowoli budowlanych popełnionych do dnia 10.07.2003r., zgodnie w w/w wyrokiem Trybunały Konstytucyjnego, należy stosować 5-letni okres abolicji, zatem prawomocny nakaz rozbiórki mógł być wydany najdalej do lipca 2004r. Skarżący powołali się nadto na uzyskanie w dniu [...] 09.2002r. zgody na użytkowanie budynku wraz ze schodami.

Ponadto skarżący podnieśli, że zgodnie z art. 7 kpa organy winne mieć na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony przy rozpatrywaniu sprawy, a schody zostały wybudowane na terenie własnej posesji skarżących, zgodnie z wymogami administracyjnymi, w linii zabudowy, zgodnie z planem. Sporna budowla, w ocenie skarżących, nikomu i niczemu nie zagraża.

W piśmie z dnia 8.12.2011r. skarżący podtrzymali dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011r. uczestnicy postępowania B i K. E. poparli stanowisko skarżących, natomiast R. A. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W rozumieniu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej.

Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, do kompetencji sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi fundamentalne zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tym kontekście legalność decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2011r., orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o nakazaniu skarżącym rozbiórki zewnętrznych schodów [...], trwale związanych z chodnikiem, prowadzących na piętro budynku [...] przy ul. [...] w K., stwierdził, że skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu, gdyż zaskarżone decyzje nie naruszają prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Sąd z urzędu nie stwierdził również występowania przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego, które zobowiązywałyby do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania administracyjnego i dokonanych na jego podstawie ustaleń organów orzekających w sprawie wynika, że budowę przedmiotowych schodów skarżący rozpoczęli w lipcu 1999r. na podstawie nieostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] 1999r. o pozwoleniu na budowę. Decyzja ta została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego ostateczną decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 1999r., a organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie mające na celu legalizację wykonanych robót budowlanych. Prace budowlane zostały zakończone przed dniem [...] września 1999r., co wynika z protokołu oględzin sporządzonego przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.

W toku postępowania legalizacyjnego orzekał już Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który w wyroku z dnia 12 czerwca 2001r. sygn. akt II SA/Po 398/00, wskazał, że zewnętrzne schody stalowe, trwale związane z chodnikiem, usytuowane przy budynku [...], wiodące do mieszkania na piętrze, należącego do skarżących stanowią obiekt budowlany, a konkretnie budowlę określoną w art. 3 pkt 1 lit. b prawa budowlanego. Sąd ten wskazał nadto, że rozpoczęcie robót budowlanych w oparciu o nieprawomocne pozwolenie na budowę skutkować winno takimi samymi sankcjami, jak w przypadku realizacji budowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, określonymi w art. 48 prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w tej sprawie sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany ocena prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy (por. wyrok SN z dnia 25.02.1998r. sygn. III RN 130/97. OSNAPiUS 1999, nr 1, poz.2). Należy zauważyć, że wprawdzie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane były kilkakrotnie nowelizowane od czasu wydania w/w orzeczenia, jednak stanowisko tam wyrażone jest aktualne również pod rządami przepisów obowiązujących w chwili orzekania przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie.

Stosownie bowiem do treści art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29 ustalają katalog budów i robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Budowa schodów zewnętrznych, trwale połączonych z chodnikiem, prowadzących na piętro budynku [...] nie została objęta wyłączeniem od uzyskania pozwolenia na budowę przed jej rozpoczęciem.

W myśl art. 48 w/w ustawy właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1).

Zgodnie z ust. 2 jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:

1. jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:

a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,

2. nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem

- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2).

W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:

1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;

2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2, i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).

W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4).

Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.

Zdaniem Sądu, w świetle cytowanych wyżej przepisów art. 28 ust. 1 i art. 48 prawa budowlanego zasadą jest, że rozpoczęcie robót budowlanych, poza przypadkami ściśle określonymi przez ustawodawcę, jest możliwe wyłącznie po uzyskaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Rozpoczęcie przez inwestora prac budowlanych lub wybudowanie obiektu budowlanego bez wymaganego z mocy ustawy pozwolenia na budowę wiąże się z koniecznością zastosowania przez organ nadzoru budowlanego procedury przewidzianej w art. 48. Mianowicie, zanim organ wyda decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego zobowiązany jest zbadać, czy zachodzą prawne możliwości jego zalegalizowania, a więc czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno - budowlanymi. W tym też celu organ powinien w drodze postanowienia ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy i nałożyć na inwestora obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie ściśle określonych dokumentów, o których stanowi art. 48 ust. 3. Złożenie rzeczonych dokumentów stanowi dla organu bodziec do kontynuowania postępowania legalizacyjnego, bowiem traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, pod warunkiem jednak, że budowa nie została zakończona. Jeśli natomiast inwestor nie jest zainteresowany zalegalizowaniem wybudowanego bez pozwolenia na budowę obiektu i nie dostarczy w wyznaczonym terminie określonych w postanowieniu dokumentów, wówczas organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest orzec o nakazie rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.

W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1879/07 zaprezentowane zostało stanowisko, które skład orzekający w tej sprawie w pełni aprobuje, że nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji, z tym że oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora.

W niniejszej sprawie umożliwiono inwestorom zalegalizowanie samowoli budowlanej kilkakrotnie wzywając ich do przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 prawa budowlanego. Skarżący jednakże nie wypełnili nałożonych na nich obowiązków. Przedłożony przez skarżących w dniu 30 marca 2011r. projekt budowlany nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133 ze zm.) Nie zawiera bowiem części opisowej i graficznej projektu zagospodarowania działki, sporządzonej zgodnie z § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Również opis techniczny schodów nie zawiera wymaganych w § 11 ust. 2 pkt 3 zastosowanych schematów konstrukcyjnych, założeń przyjętych do obliczeń konstrukcji, w tym dotyczących obciążeń oraz podstawowych wyników tych obliczeń.

Przedłożona dokumentacja nie została również sprawdzona przez osobę posiadającą uprawnienia do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego, zgodnie z wymaganiami art. 20 ust. 3 pkt 2 i 3 prawa budowlanego.

Skarżący nie przedłożyli też zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z treści postanowienia Burmistrza Miasta K. z dnia [...] maja 2011r. odmówiono skarżącym wydania takiego zaświadczenia, bowiem budowa przedmiotowych schodów jest niezgodna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenów położonych w rejonie ulic: [...], zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] lutego 2008r.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 prawa budowlanego, każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Dlatego również kwestia nieświadomości prawnej dotyczącej obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę nie ma żadnego znaczenia przy ocenie dopuszczenia się samowoli budowlanej (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 marca 2008 r., II SA/Bd 14/08, Lex nr 492000). Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w prawie budowlanym o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem.

Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego, a Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Długotrwałość postępowania, niewątpliwie nadmierna w niniejszej sprawie, nie miała wpływu na wynik sprawy.

Zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie.

Pierwotny tekst ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane przewidywał, w art. 49, że w przypadku obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, jeżeli od dnia zakończenia budowy minęło 5 lat, istniała możliwość ich legalizacji w przypadku uzyskania przez właściciela pozwolenia na użytkowanie budynku. Regulacje powyższe zostały istotnie zmienione poprzez ustawę z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która umożliwiła legalizację obiektów budowlanych, wybudowanych bez zezwolenia, niezależnie od czasu jaki minął od ich wybudowania, w przypadku spełnienia określonych przepisami ustawy wymagań, przy czym legalizacja samowoli budowlanych została uzależniona od uiszczenia opłaty legalizacyjnej (art. 48-49b ustawy w nowym brzmieniu). Jednocześnie zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. od momentu wejścia w życie powyższej ustawy, a więc od dnia 11 lipca 2003 r., osoby, które nie wystąpiły uprzednio o wydanie stosownego pozwolenia na użytkowanie - w trybie dotychczasowego przepisu art. 49 ustawy lub też postępowanie w sprawie nie zostało zakończone ostateczną decyzją, musiały uiścić opłatę legalizacyjną. Zróżnicowanie sytuacji prawnej osób, które nie miały obowiązku ponoszenia opłaty legalizacyjnej z osobami, na których powyższy obowiązek spoczywał, stało się powodem orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności z Konstytucją art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia 10 lipca 2003 r. (wyrok z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05, OTK - A 2006, nr 9, poz. 124). W konsekwencji wskazanego powyżej wyroku w sprawach samowoli budowlanej obiektu budowlanego, którego pięcioletni termin zakończenia budowy upływał do dnia 10 lipca 2003 r., na zasadzie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. do spraw wszczętych stosuje się przepisy dotychczasowe. W sprawach takich ma zatem zastosowanie art. 49 ust. 1 prawa budowlanego w jego brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r.

Niespornym w niniejszej sprawie było, że przedmiotowe schody zostały wybudowane najpóźniej do września 1999r. (wg skarżących zakończenie budowy nastąpiło w lipcu 1999r.), a zatem do wejścia w dniu 11 lipca 2003r. znowelizowanych przepisów prawa budowlanego nie upłynął okres 5 letni. W konsekwencji organy nie miały podstaw do zastosowania art. 49 prawa budowlanego w brzmieniu sprzed w/w nowelizacji.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako niezasadna powinna ulec oddaleniu i orzekł zgodnie z art. 151 p.p.s.a.