Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1241/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 23a ust. 3, art. 23b ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 133 par. 1. art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. W-B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 300/19 w sprawie ze skargi A. W-B na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. W.-B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 300/19, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 2023 poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") oddalił skargę A. W. (dalej jako: "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi wymierzył stronie karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie CSANI bez numeru poza kasynem gry.

Na skutek odwołania decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Łodzi utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę do WSA w Łodzi złożył skarżący. Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że gry na kontrolowanym automacie spełniały definicję "gry na automacie", o której mowa w art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; dalej jako: "u.g.h."), natomiast skarżąca bez zezwolenia współurządzała gry hazardowe poza kasynem gry. Zdaniem Sądu w okolicznościach sprawy przyjąć należało, że skarżąca aktywnie uczestniczyła w procederze urządzania nielegalnych gier hazardowych na zatrzymanym w sprawie automacie do gier. Z umowy najmu powierzchni użytkowej zawartej przez skarżącą [...] lutego 2015 r. z Kancelarią [...] (dalej jako: "Kancelaria") wynika, że skarżąca zobowiązała się wynająć powierzchnię lokalu, w którym sama prowadzi działalność gospodarczą na potrzeby prowadzenia działalności przez Kancelarię. Przedmiotem działalności prowadzonej przez Kancelarię na wynajmowanej powierzchni miało być pośrednictwo pieniężne realizowane za pomocą wolno stojącego kiosku z ekranem dotykowym oraz urządzeniem do przyjmowania i wydawania banknotów. Czynsz wynajmu powierzchni ustalony został początkowo w stałej kwocie wynoszącej 100 zł miesięcznie, jednakże z załączonej do pisma strony z [...] października 2015 r. kopii wskazanej umowy wynika, że w zakresie czynszu doszło do zmiany umowy poprzez określenie czynszu jako procent od zrealizowanych przez urządzenie przekazów pieniężnych. Procentowy sposób rozliczenia oznacza, że strony uzgodniły, w jaki sposób będą dzieliły się dochodami z automatu i że skarżąca czerpała zyski z eksploatacji urządzenia. Poza tym, z umowy najmu wynikało dla skarżącej zobowiązanie do podejmowania czynności, które świadczyły o jej współudziale w organizowaniu gier na automacie na wynajętej powierzchni. Mianowicie z zapisu punktu 5 umowy najmu wynikało, że wynajmująca zapoznała się z założeniami wewnętrznej procedury przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy wdrożonej przez Kancelarię i zobowiązał się aktywnie uczestniczyć w jej egzekwowaniu.

II

Skargę kasacyjną na powyższy wyrok WSA w Łodzi złożyła skarżąca, zaskarżając go w całości.

I. Skarżąca zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. naruszenie przepisu art 133 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie w rozstrzygnięciu Sądu, że materiał dowodowy, w oparciu, o który organ ustalił stan faktyczny sprawy, został zebrany w sposób prawidłowy i wystarczający dla prawidłowej oceny legalności decyzji, w sytuacji w jakiej materiał dowodowy nie był zupełny, co stanowiło samoistną przesłankę do uchylenia przez Sąd decyzji organu, a co skutkowało oddaleniem skargi i utrzymaniem w obrocie prawnym wadliwej decyzji organu, co w szczególności należy odnieść do charakteru zatrzymanego urządzenia, które błędnie zostały zakwalifikowane jako automaty do gier hazardowych, a także podmiotu, który za ich pośrednictwem prowadził działalność, a zatem uznania, że to skarżąca nie spełniła warunku podmiotowego dla zastosowania art. 7a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2324 ze zm.; dalej jako: "Prawo bankowego"), podczas gdy za pośrednictwem urządzeń działalność prowadziła Kancelaria, która to spółka jest instytucją finansową;

2. naruszenie przepisu art. 122, art 180 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2012 poz. 749 ze zm.; dalej jako: "Ordynacja podatkowa") w zw. z art. 8 u.g.h. oraz art. 129 i art. 23b ust. 1 u.g.h., poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie skargi pomimo zaniechania przez organ obu instancji podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności nie przeprowadzenia dowodu mogącego świadczyć o niehazardowym charakterze produktów oferowanych za pomocą platformy i urządzeń CSANI, ich niepodleganiu pod ustawę o grach hazardowych, mimo, iż takie twierdzenia skarżąca podnosiła w toku postępowania załączając opinie biegłych - w tym nie tylko tzw. opinie prywatne powstałe na zlecenie spółki prowadzącej działalność za pomocą kwestionowanych urządzeń, ale również opinie wydane przez biegłych w toku postępowań karnych dotyczących urządzeń CSANI. Wobec powyższego nie wydaje się zatem wystarczające przyjęcie przez organy obu instancji, że załączone przez Stronę dokumenty nie dotyczą tego konkretnego zatrzymanego w sprawie automatu i w związku z tym, nie mogą dowodzić tezy stawianej przez skarżącą, nie sposób bowiem przyjąć, iż wątpliwości w zakresie charakteru urządzeń jakie nasunęły ww. dokumenty zostały w jakikolwiek sposób wyjaśnione. W tym miejscu podkreślić jeszcze należy, że załączone opinie biegłych również dotyczyły wielu różnych urządzeń, a ich wspólna lektura pozwała zauważyć, że wszystkie urządzenia CSANI działają w ten sam sposób, za pomocą platformy csani.com, a zatem Organ winien był podjąć odpowiednie kroki w celu zweryfikowania, czy zatrzymane w sprawie urządzenie działa w sposób odmienny od podnoszonego przez Stronę;

3. naruszenie art 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 89 ust 1 pkt 1 i 2 u.g.h., polegające na wadliwej ocenie stanu faktycznego i przedwczesnym zakwalifikowaniem skarżącej jako "urządzającego gry" na podstawie oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji urządzeń za ustalony czynsz, podczas gdy:

a. zgodnie z opiniami biegłych, które strona złożyła do akt sprawy, urządzenia i platforma CSANI nie służą do prowadzenia gier, a produkty oferowane przez platformę CSANI są instrumentami finansowymi mającymi formę krótkoterminowych opcji binarnych - przy czym podkreślenia wymaga, iż krótkoterminowość tych instrumentów nie odbiera im charakteru instrumentów finansowych. Oferowane za pomocą platformy CSANI instrumenty prezentowane są wizualnie w sposób znany z gier hazardowych, zaś sama wizualizacja nie odbiera im przymiotu instrumentów finansowych w myśl ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;

b. w sprawie nie ustalono do czego służył i w oparciu o co był zbudowany wykres pojawiający się na ekranie automatu CSANI, a przede wszystkim czy wykres ten jest oparty o notowania walut czy też nie, a zatem nie przeprowadzono dowodu, który pozwoliłby na ustalenie czy platforma której dotyczy sprawa faktycznie przedstawia w czasie rzeczywistym wysokość kursu walut i czy warunki wygranej są uzależnione od prawidłowego przewidzenia kursu walut;

c. brak jest merytorycznego odniesienia się do treści zgromadzonej w sprawie dokumentacji, złożonej przez skarżącą

II. Skarżąca na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. naruszenie art. 7a Prawa Bankowego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że produkty oferowane przez csard.com nie mają charakteru instrumentów finansowych, co w szczególności jest wynikiem nie powołania biegłego z zakresu instrumentów finansowych, jak też zbyt lakonicznego podejścia do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wskazane uchybienie doprowadziło do uznania, iż działalność prowadzona na zakwestionowanej platformie CSANI.com/urządzeniach CSANI podlega pod przepisy ustawy o grach hazardowych, czyniąc oferowane opcje grami hazardowymi z elementem losowości, podczas gdy zgodnie z powołanymi przepisami działalność ta jest wyłączona spod działania przepisów ustawy o grach hazardowych. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy zostały spełnione kryteria podmiotowe i przedmiotowe dla zastosowania ww. przepisu. Organy, a za nimi Sąd I instancji, błędnie przyjęły, że skarżąca nie spełnia kryteriów dla zastosowania art. 7a Prawa Bankowego, podczas gdy za pośrednictwem urządzeń CSANI działalność prowadziła jedynie Kancelaria, która jest instytucją finansową, a przedmiotem tej działalności były terminowe operacje finansowe, do których z mocy art. 7a Prawa bankowego nie stosuje się przepisów ustawy o grach hazardowych. Organ pominął w całości wniosek płynący z załączonej do sprawy dokumentacji, iż w istocie mamy tu do czynienia z opcjami binarnymi typu europejskiego, utworzonymi na bazie par wymiany obcych walut, wymienionymi jako instrumenty finansowe na wykazie MiFID w punkcie 4 sekcji C Załącznika 1, które są powszechnie spotykanym instrumentem pochodnym, będącym przykładem typowej terminowej operacji finansowej w rozumieniu art. 7a Prawa bankowego oraz Sekcji C dyrektywy MiFID uzupełnionej przez artykuły 38 i 39 Rozporządzenia (WE) nr 1287/2006 z 10 sierpnia 2006 wprowadzającego Dyrektywę 2004/39/ECK Parlamentu i Komisji Europejskiej;

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniosła o

a) włączenie w poczet materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony na okoliczność, iż Kancelaria jest podmiotem wpisanym do rejestru prowadzonego przez KNF jako biuro usług płatniczych i tym samym jest uprawniony do świadczenia usługi przekazu pieniężnego;

b) włączenie w poczet materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z opinii firmy audytorskiej [...] Sp. z o.o., wpisanej na listę Polskiej Izby Biegłych Rewidentów pod numerem: [...], na okoliczność oceny platformy csani w kontekście wypełnienia definicji "instrumentu finansowego" w myśl ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz "terminowej operacji finansowej" w myśl art. 7a ustawy Prawo bankowe;

Najważniejsze wnioski ww. opinii:

"W przypadku CSANI wynik inwestycji w opcje nie jest ustalany przez urządzenie obrotowe lub algorytm programowy, co zostało zweryfikowane przez zewnętrzny podmiot. Wynik jest uzależniony od zmian cen instrumentów bazowych, powiązanych z rynkiem finansowym w czasie rzeczywistym przy uwzględnieniu wszystkich opóźnień technologicznych. (...) klient [CSANI] podejmuje decyzje inwestycyjne w zakresie zakupu opcji, których czas życia jest bardzo krótki przez co « jak to było wskazane wcześniej, przewidywalność zdarzenia/wyniku jest niska, dlatego działanie takie uznawane jest jako wysoce spekulacyjne. Nic jest to jednak losowość charakterystyczna dla hazardu. Opcje oferowane przez CSANI wypełniają definicję terminowej operacji finansowej. będąc typowym instrumentem pochodnym wykorzystywanym również w sektorze bankowym."

c) włączenie w poczet materiału dowodowego oraz przeprowadzenie dowodu z opinii M. K., biegłego ds. papierów wartościowych z listy Prezesa SO Warszawa-Praga, sporządzonej dnia 8 VII 2019 r. do sprawy zawisłej przed Sądem Rejonowym w S., sygn. akt [...] na okoliczność charakteru instrumentów/produktów oferowanych przez platformę CSANI;

Najważniejsze wnioski ww. opinii

"Instrumenty oferowane przez CSANI wypełniają definicję instrumentu finansowego w myśl ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz nie wypełniają definicji gry hazardowej w myśl ustawy o grach hazardowych" (s. 3); "Nieprzewidywalności instrumentu finansowego nie powinno się utożsamiać z losowością gry"; "[...] Sp. z o.o, jest instytucją finansową w rozumieniu art. 7a ustawy Prawo bankowe i działa zgodnie z przepisami regulującymi rynek finansowy w Polsce" (s. 24).

III

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył organ, wnosząc o jej oddalenie skargi kasacyjnej w całości, zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W szczególności należy wskazać, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Z zarzutów skargi kasacyjnej, które oparte zostały na obydwu podstawach określonych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej Łodzi w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzenie gier na automacie poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest niezgodna z prawem, co uzasadniało oddalenie wniesionej na nią skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - najogólniej rzecz ujmując - wynika, że przeprowadzone przez organ administracji ustalenia faktyczne, wobec ich prawidłowości, uzasadniały po pierwsze, przyjęcie ich za podstawę wyrokowania w sprawie, po drugie, zaakceptowanie dokonanej na ich podstawie przez organy administracji oceny, że stanowiący przedmiot kontroli automat do gier służył do urządzania na nich gier, o których mowa w art. 2 ust. 3-5 ustawy o grach hazardowych, a w konsekwencji oceny odnośnie do zaktualizowania się znamion - przypisanego stronie skarżącej - deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry i po trzecie, nałożenie na stronę na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 j ustawy kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem gry.

Przystępując do oceny zasadności sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, NSA w pierwszej kolejności rozpoznał najdalej idące zarzuty procesowe, tj. zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt I podpunkt 3 petitum skargi kasacyjnej). Wadliwości uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji skarżąca kasacyjnie upatruje w "w wadliwej ocenie stanu faktycznego i przedwczesnym zakwalifikowaniu skarżącej jako urządzającego gry na podstawie oddania lokalu do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji urządzeń za ustalony czynsz" i to w sytuacji, jak wskazuje skarżąca, gdy urządzenia i platforma nie służą do urządzania gier.

Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. określa niezbędne elementy uzasadnienia wyroku, czyli: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Podkreślić należy, że NSA konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez sąd drugiej instancji.

W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z wymienionych sytuacji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w powołanym przepisie. Sąd pierwszej instancji zawarł w nim opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu administracyjnym oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn - w jego ocenie - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozwoliło na przeprowadzenie kontroli instancyjnej, w szczególności merytoryczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej. Akceptując w pełni stanowisko organów i oddalając skargę, sąd pierwszej instancji w dostateczny sposób wyjaśnił swoje stanowisko o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd wyjaśnił z jakich powodów za niezasadne uznał zarzuty wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Wobec powyższego należy stwierdzić, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymagania przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a. i tym samym zarzuty naruszenia tego przepisu są chybione. Okoliczność, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, lub też jego ocena, że uzasadnienie wyroku jest niepełne i nieprzekonujące, nie stanowią skutecznej przesłanki uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

W ocenie NSA brak jest również podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art.133 § 1 p.p.s.a. w sposób opisany w punkcie I podpunkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Odwołując się do treści art.133 § 1 p.p.s.a., wyjaśnić należy, że z przyjętej na jego gruncie regulacji wynika, iż sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (z wyjątkiem sytuacji, o której mowa w art.55 § 2 p.p.s.a.), co oznacza, iż sąd ten orzeka na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym, jak to wynika z art.106 § 4 p.p.s.a. powszechnie znane fakty, a także dowody uzupełniające z dokumentów-art.106 § 3 p.p.s.a. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną, a obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy, rozumiany jako oparcie rozstrzygnięcia na istotnych w sprawie faktach udokumentowanych w aktach i stanowiących przedmiot analizy sądu administracyjnego, oznacza orzekanie na podstawie materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy oraz zakaz wykraczania poza ten materiał. Przepis ten nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego, dokonanych przez sąd pierwszej instancji (por. wyrok NSA z 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt I OSK 263/19, wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2020 r. sygn. akt II GSK 3722/1, wyrok NSA z 26 czerwca 2009 r. sygn. akt I FSK 470/08, wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I GSK 806/10 niepublikowane).

Analiza treści tego przepisu jednoznacznie prowadzi do wniosku, że przepis odnosi się do struktury postępowania sądowoadministracyjnego i reguluje warunki wydania wyroku. Zatem naruszenie tego przepisu mogłoby mieć miejsce tylko wówczas, gdy Sąd pierwszej instancji wydałby wyrok nie zamykając rozprawy, albo orzekałby nie mając akt sprawy, o ile nie zaistniała sytuacja, że organ nie przedstawił sądowi akt sprawy. Tak więc naruszenie analizowanego przepisu ma miejsce tylko w przypadku niedopełnienia wcześniej wskazanych warunków formalnych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, właściwy organ prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, jest uprawniony do czynienia ustaleń co do charakteru danej gry. Wynika to z regulacji zawartej w ustawie o Służbie Celnej. Wskazać należy, że zgodnie z art. 23a ust. 3 u.g.h., naczelnik urzędu celnego rejestruje automaty i urządzenia do gier spełniające warunki określone w ustawie, na podstawie opinii jednostki badającej upoważnionej do badań technicznych automatów i urządzeń do gier. Stosownie zaś do treści art. 23b ust. 1 i 3 u.g.h., w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zarejestrowany automat lub urządzenie do gier nie spełnia warunków określonych w ustawie, podmiot eksploatujący ten automat lub urządzenie jest obowiązany poddać automat lub urządzenie badaniu sprawdzającemu, a badanie to przeprowadza, na zlecenie naczelnika urzędu celnego, jednostka badająca upoważniona do badań technicznych automatów i urządzeń do gier, mająca stosowne upoważnienie - art. 23f u.g.h.

Z powyższego wynika, że postępowanie określone w art. 23b ust. 1 u.g.h. jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, przed którym ustawodawca postawił inny cel. Przepis art. 23b u.g.h. dotyczy bowiem postępowania, które ma na celu ustalenie, czy uprzednio "zarejestrowany" automat nadal spełnia warunki ustawowe uprawniające do urządzania gier hazardowych przy jego użyciu. Oznacza to, że nie jest zasadny zarzut opisany w punkcie I podpunkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że skarżąca kasacyjnie wskazuje na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art.7a Prawa bankowego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że poddane kontroli urządzenie i platforma csani nie mają charakteru instrumentów finansowych, co jest wynikiem nie dopuszczenia dowodu z opinii biegłego z zakresu instrumentów finansowych.

Mając na względzie uzasadnienie ww. zarzutu naruszenia prawa materialnego podkreślić należy, że zarzut naruszenia prawa materialnego nie może być skutecznie uzasadniony próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 178/13). Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 601/09, wyrok NSA z 31 marca 2004 r., OSK 59/04). Niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oraz art.204 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.