Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 682/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9, art. 33 par. 1 pkt 1, art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 24 ust. 4 i ust. 5b
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 24 listopada 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [....] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. D. w oparciu o tytuły wykonawcze z 13 lutego 2020 r. o numerach od [...] do [...]

Wskazane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

W związku z niewywiązaniem się M. D.jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne wierzyciel po uprzednim skierowaniu do strony upomnienia 31 października 2008 r. wystawił na M. D. tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące zaległości za okres od czerwca do sierpnia 2008 r. i na ich podstawie skierował zawiadomienie o zajęciu wierzytelności do A Sp. z o.o. Z kolei 5 czerwca 2009 r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wystawił na zobowiązanego tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] obejmujące zaległości za okres od września do grudnia 2008 r. W celu wyegzekwowania należności objętych tymi tytułami wykonawczymi, wierzyciel skierował zawiadomienie o zajęciu wierzytelności do A Sp. z o.o.

15 stycznia 2013 r. M. D. złożył do Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz. U. poz. 1551)- dalej "ustawa abolicyjna".

Decyzją z [...] Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił umorzenia M. D. należności z tytułu składek. Decyzja ta stała się prawomocna z dniem 19 maja 2016 r.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. Inspektorat w Ł. 13 lutego 2020 r. ponownie wystawił na M. D. tytuły wykonawcze o numerach:

od [...] do [...] obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od czerwca do grudnia 2008 r.,

od [...] do [...] obejmujące należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od stycznia do grudnia 2008 r.,

Odpisy powyższych tytułów wykonawczych zostały doręczone zobowiązanemu 2 marca 2020 r.

5 marca 2020 r. zobowiązany zgłosił zarzuty na postępowanie egzekucyjne do każdego z powyższych tytułów wykonawczych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438) - dalej "u.p.e.a.", powołując się na upływ okres przedawnienia dochodzonych należności.

Postanowieniem z [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. odmówił uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o wyżej wskazane tytuły wykonawcze. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że nie upłynął termin, w którym należności za okres od czerwca do grudnia 2008 r. mogą być dochodzone. Organ egzekucyjny wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2020r., poz.266) – dalej "u.s.u.s." w brzmieniu obowiązującym w okresie od 24 listopada 1998 r. do 31 grudnia 2011 r., należności z tytułu składek, w tym odsetek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna. Natomiast w związku z uchwaleniem ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, której przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2012 r., do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych zostały wprowadzone zmiany dotyczące m.in. skrócenia okresu przedawnienia należności z tytułu składek z okresu 10 lat na okres 5 lat. Równocześnie art. 27 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców wprowadził przepisy przejściowe regulujące tryb przedawnienia należności z tytułu składek. Ponadto organ przypomniał, że jak wynika z treści art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei w myśl art. 1 ust. 15 ustawy abolicyjnej, bieg terminu przedawnienia należności z tytułu składek za okres od 1 stycznia 1999 r. do 28 lutego 2009 r. ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji w jego przedmiocie. W związku z powyższym, w ocenie organu egzekucyjnego, zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania M. D. nastąpiło wraz ze złożeniem przez zobowiązanego 15 stycznia 2013 r. wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na podstawie ustawy abolicyjnej i trwało do uprawomocnienia się decyzji z [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, tj. do 19 maja 2016 r. Wobec powyższego egzekucja należności jest dopuszczalna, a ustawowym obowiązkiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest dochodzenie należności z tytułu składek z wykorzystaniem wszelkich dostępnych środków przymusowego dochodzenia należności przewidzianych na gruncie u.p.e.a.

M. D. złożył zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie:

art. 24 u.s.u.s. poprzez błędne obliczenia co do terminu przedawnienia dochodzonych należności;

art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do doręczenia odpisów tytułów wykonawczych oraz upomnień;

art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez jego nierozważenie;

art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez jego nierozważenie i nieuwzględnienie zarzutu, mimo że zachodzi uchybienie w postaci braku uprzedniego doręczenia upomnienia. W oparciu o powyższe zarzuty zobowiązany wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie czynności egzekucyjnych oraz umorzenie postępowania.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. z [...] Organ wyjaśnił, iż zarzut zgłoszony przez zobowiązanego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie może podlegać merytorycznej ocenie w postępowaniu wszczętym zażaleniem, bowiem postanowienie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, wydane przez organ egzekucyjny, który jednocześnie jest wierzyciel, w części dotyczącej zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest dla organu nadzoru wiążące. W konsekwencji na gruncie rozpatrywanej sprawy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie ma możliwości merytorycznej oceny zasadności stanowiska wierzyciela wyrażonego w postanowieniu w sprawie zarzutów. Prawo do kontroli prawidłowości rozpatrzenia przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a. przysługuje zobowiązanemu dopiero na etapie postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał ponadto, że w toku postępowania odwoławczego nie można uczynić przedmiotem rozpatrzenia podniesionego przez M. D. dopiero na etapie zażalenia zarzutu dotyczącego niedoręczenia upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. oraz niedoręczenia tytułów wykonawczych. W tym zakresie podkreślił, że zarzuty są środkiem zaskarżenia przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Zobowiązany nie może w dowolnym czasie wnosić nowych zarzutów lub uzupełniać je o nowe podstawy prawne lub faktyczne, bowiem to wierzyciel i organy egzekucyjne obu instancji muszą znać te zarzuty i je rozpoznać.

Niezależnie od powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zauważył, że w sentencji zaskarżonego postanowienia nie powołano właściwie przepisów prawa materialnego, bowiem nie wskazano właściwej jednostki redakcyjnej art. 33 u.p.e.a. tj. § 1 pkt 1 tego przepisu. W ocenie organu II instancji jednak stwierdzona nieprawidłowość nie uzasadnia uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] wniósł M. D., zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania:

a. art. 42 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przesyłek za doręczone, podczas gdy ani tytuł wykonawczy ani upomnienia nie zostały skarżącemu doręczone i brak jest na to dowodu;

b. art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. poprzez przyjęcie, że świadczenia nie uległy przedawnieniu, podczas gdy z okoliczności sprawy i materiału dowodowego wynika, że należności uległy przedawnieniu;

c. art. 33 § 7 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 30 lipca 2020 r. przez przyjęcie, że upomnienia zostały doręczone skarżącemu, podczas gdy z akt sprawy wynika, że do dnia wnoszenia przedmiotowej skargi skarżącemu nie doręczono ani upomnień ani tytułów wykonawczych;

d. art. 124 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia szeregu mających znaczenie dla sprawy okoliczności faktycznych;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj art. 24 u.s.u.s. poprzez błędne obliczenia co do terminu przedawnienia dochodzonych należności.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna, dlatego podlega oddaleniu.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 21676 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego rozstrzygnięcia, a jedynie uwzględniając skargę może je uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu stosownie do art. 151 p.p.s.a. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych rozstrzygnięć administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, przy czym sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wskazania także wymaga, że sąd administracyjny w rozstrzyganej sprawie orzekał na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne należy do tej ostatniej kategorii. Tak więc, skarga na takie postanowienie mogła być rozpoznana w trybie uproszczonym.

W niniejszej sprawie kontroli sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w Ł. (będącego jednocześnie organem egzekucyjnym i wierzycielem) z [...] uznające za niezasadny podniesiony przez skarżącego zarzut przedawnienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia, sąd nie stwierdził aby w toku kontrolowanego postępowania egzekucyjnego organy naruszyły przepisy prawa w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego są środkiem prawnym zwalczania przez zobowiązanego niezgodności z prawem egzekucji administracyjnej. Prawo wniesienia zarzutów przysługuje zobowiązanemu na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności wymienione enumeratywnie w art. 33 § 1 pkt 1 – 10 u.p.e.a. Wskazane w art. 33 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a. zarzuty stanowią swoisty środek zaskarżenia służący zobowiązanemu, których rola sprowadza się przede wszystkim do możliwości weryfikacji czynności organów egzekucyjnych, w celu ochrony adresata tych czynności. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który w postępowaniu egzekucyjnym może zostać zgłoszony w ściśle określonym czasie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uchybienia temu terminowi, zarzuty jako spóźnione nie podlegają rozpatrzeniu. Pogląd ten nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz Wydanie VIII, teza 4 do art. 33 program Lex, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2296/14, z 2 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3259/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej "CBOSA"). Zatem prawidłowo wskazał organ nadzoru w kontrolowanym postanowieniu, że prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutów ograniczone jest wskazanym w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. terminem. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zobowiązany nie może po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy bądź wskazując nowe zarzuty. Zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany po upływie 7 dniowego terminu o którym mowa w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów ani w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów, ani ewentualnego postępowania zażaleniowego, ani tym bardziej w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Podobnie sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2016 r., w sprawie sygn. akt II FSK 2296/14, wyrok NSA z 2 lutego 2016r. w sprawie sygn. akt II FSK 3259/13, wyrok NSA z 6 lutego 2018r. w sprawie sygn. akt II FSK 252/16, wyrok NSA z 12 grudnia 2006r. w sprawie sygn. akt I OSK 1057/06, wyrok NSA z 1 września 2011r. w sprawie sygn. akt. II FSK 407/10- dostępne w CBOSA.). Powyższe oznacza, że okoliczności podniesione przez zobowiązanego w zarzutach zgłoszonych w siedmiodniowym terminie wyznaczają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpatrzenia tego środka prawnego. Postępowanie w sprawie zarzutów może się zatem toczyć jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty w terminie, o którym mowa w art.27 § 1 pkt.9 u.p.e.a. Konsekwencją przyjęcia powyższego poglądu jest wyznaczenie granic niniejszej sprawy przez podstawy i okoliczności podniesione przez skarżącego w zarzutach zgłoszonych w pismach z 5 marca 2020 r. (k.18-31 akt administracyjnych). Podniesiony w nich zarzut przedawnienia obowiązku wyznacza zatem ramy postępowania w tej sprawie. Uzupełnienie zarzutów oraz zgłaszanie zupełnie nowych podstaw zarzutów przez stronę skarżącą w późniejszym czasie prawidłowo uznane zostało przez organy za niedopuszczalne i niepodlegające rozpoznaniu. Organy administracji obu instancji trafnie ograniczyły się jedynie do rozpoznania zarzutów podniesionych przez stronę 5 marca 2020 r.

Powyższe przesądza także o nieskuteczności podniesionych w skardze zarzutów dotyczących niedoręczenia skarżącemu tytułów wykonawczych ani upomnień w toku toczącego się od 2008 roku postępowania egzekucyjnego. W rozstrzyganej sprawie z materiału dowodowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że tytuły wykonawcza będące podstawa wszczęcia kontrolowanego postępowania egzekucyjnego zostały skarżącemu doręczone 2 marca 2020 roku (okoliczność tę potwierdził on własnoręcznym podpisem na znajdującym się w aktach sprawy dowodzie doręczenia przesyłki – k17 akt administracyjnych). Doręczenie powyższe otworzyło stronie termin do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne i w terminie otwartym - 5 marca 2020 roku skarżący podniósł zarzut przedawnienia dochodzonego obowiązku.

Wskazać jeszcze należy, że wyłączne prawo zobowiązanego do wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej przesądza o tym, że organ nie ma obowiązku badać z urzędu, czy w sprawie wystąpiły podstawy do sformułowania innych zarzutów, niż zarzuty zgłoszone przez zobowiązanego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 r., w sprawie sygn. akt III SA/Wa 1151/07, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 4 listopada 2015 r., w sprawie sygn. akt I SA/Sz 256/15; - dostępne w CBOSA ).

Podstawą zarzutu zgłoszonego przez skarżącego w rozstrzyganej sprawie był art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. tzn. zarzut przedawnienia obowiązku. Jak prawidłowo wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia w zakresie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca - stosownie do dyspozycji art. 34 § 1 u.p.e.a. W rozpoznawanej sprawie nie zachodziła potrzeba wydawania przez wierzyciela odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska co do zgłoszonych zarzutów. W sytuacji, gdy organem egzekucyjnym jest dyrektor oddziału ZUS, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela byłoby bezprzedmiotowe, skoro ZUS jest zarówno wierzycielem jak i organem egzekucyjnym (por. uchwała NSA z dnia 25 czerwca 2007 r., sygn. akt I FPS 4/06 dostępna w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny także wielokrotnie wypowiadała się w kwestii związania organu nadzoru stanowiskiem wierzyciela – dyrektora oddziału ZUS w przedmiocie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a (por. wyroki NSA z 17 czerwca 2009 r. sygn. akt II FSK 333/08, z 22 lutego 2006 r., sygn. akt I FSK 614/05, z 28 października 2008 r., sygn. akt II FSK 1006/07, z 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08, z 30 września 2010 r., sygn. akt II FSK 795/09 dostępne w CBOSA). W ostatnim z przywołanych orzeczeń NSA odwołując się do art. 83c ust. 2 u.s.u.s. wywiódł, że stanowisko wierzyciela, którym jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jest wiążące dla dyrektora izby skarbowej jako organu nadzoru będącego jednocześnie organem odwoławczym. Zarówno w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jak i w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych, brak bowiem przepisu, który uprawniałby dyrektora izby skarbowej do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów, badania pod tym względem stanowiska wierzyciela oraz ingerowania w treść tego stanowiska. W konsekwencji w przypadku, gdy wierzycielem jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, dyrektor izby skarbowej nie ma możliwości sprawdzenia merytorycznej zasadności stanowiska zajętego przez tego wierzyciela. Prawo do kontroli prawidłowości stanowiska wierzyciela zobowiązany zyskuje dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Przechodząc do oceny zasadności podniesionego przez skarżącego zarzutu przedawnienia należności z tytułu składek za okres od czerwca do grudnia 2008 roku objęty postępowaniem egzekucyjnym wskazać należy, że sąd podziela stanowisko wierzyciela, że należności te nie uległy przedawnieniu.

Wierzyciel odmawiając uwzględnienia zarzutu przedawnienia zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych podał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło od 15 stycznia 2013 roku kiedy to skarżący na podstawie ustawy abolicyjnej z 9 listopada 2012 roku złożył wniosek o umorzenie należności z tytułu składek i trwało do 19 maja 2016 roku tj. do dnia uprawomocnienia się decyzji z 30 marca 2016 roku odmawiającej skarżącemu umorzenia tych należności, doręczonej skarżącemu 18 kwietnia 2013 roku.

Mając na uwadze, że egzekwowane należności dotyczą składek na ubezpieczenie społeczne za okres od czerwca do grudnia 2008 r., w pierwszej kolejności należy wskazać na regulacje prawne odnoszące się do kwestii przedawnienia składek ZUS. Przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s. w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania egzekwowanego obowiązku stanowił, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-5d. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s., bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Następnie, ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), w art. 11, znowelizowano przepis art. 24 u.s.u.s., poprzez wskazanie, że należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. W przepisie przejściowym, zawartym w art. 27 ust. 1 cyt. ustawy postanowiono, że do przedawnienia należności z tytułu składek, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym nową ustawą, z tym, że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jednocześnie, w ust. 2 art. 27 wskazano, że jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu. Powołana regulacja oznacza, że wybór odpowiedniego terminu przedawnienia pięcioletniego (liczonego od dnia 1 stycznia 2012 r.) lub dziesięcioletniego (liczonego od daty wymagalności składki) - zależy od tego, który z nich upłynie wcześniej. Omawiana nowelizacja bez zmian pozostawiła przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s. W rozstrzyganej sprawie postępowanie dotyczy składek za okres od czerwca do grudnia 2008 roku, a zatem korzystniejszym dla skarżącego był pięcioletni okres przedawnienia liczony do 1 stycznia 2012 roku., który upływał 1 stycznia 2017 roku. Jednak jak słusznie wskazuje organ dla oceny przedawnienia spornych należności składkowych znajduje również zastosowanie przepis art. 1 ust. 15 ustawy z dnia 9 listopada 2012 r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Na podstawie tego przepisu, bieg terminu przedawnienia należności podlegających i niepodlegających umorzeniu ulega zawieszeniu na okres od dnia złożenia wniosku o umorzenie do dnia uprawomocnienia się decyzji o umorzeniu bądź odmowie umorzenia należności. Zatem w rozstrzyganej sprawie liczony od 1 stycznia 2012 roku bieg terminu przedawnienia zaległych składek ubezpieczeniowych uległ zamieszeniu na okres od 15 stycznia 2013 roku (data złożenia przez skarżącego wniosku o umorzenie zaległości) do 19 maja 2016 roku (data uprawomocnienia się decyzji odmawiającej umorzenia zaległości) czyli na okres ponad 3 lat i 4 miesięcy. Z kolei doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych z 13 lutego 2020 roku, co nastąpiło 2 marca 2020 roku stanowiło niewątpliwie czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności o jakiej mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Zgodnie z jego brzmieniem bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że za czynności zmierzające do wyegzekwowania należności z tytułu składek uznaje się takie czynności, z których treści lub uzasadnienia wynika bezpośrednio, iż zmierzają one do ściągnięcia należności. Nie ulega wątpliwości sądu, że czynnością taką może być doręczenie odpisu tytułu wykonawczego czy zawiadomienia o zajęciu składnika majątkowego; podjęcie tych czynności wiąże się bowiem z wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a zatem służy wyegzekwowaniu należnych składek (por. wyrok WSA w Gdańsku z 12 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 737/17; wyrok WSA w Szczecinie z 19 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 637/16 dostępne w CBOSA). A zatem bez wątpliwości doręczenie skarżącemu tytułów wykonawczych 2 marca 2020 roku, jako czynność wszczynająca postępowanie egzekucyjne ponownie doprowadziła do zawieszenia biegu terminu przedawnienia tych należności. Termin ten będzie zawieszony do czasu zakończenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych.

W ocenie sądu, uwzględniając stan faktyczny sprawy oraz treść przywołanych przepisów, należności składkowe objęte tytułami wykonawczymi, nie uległy przedawnieniu i są wymagalne. Wprawdzie egzekwowane należności dotyczą składek na ubezpieczenie społeczne za 2008 r., nie mniej, doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu ich przedawnienia. Wierzyciel był zatem uprawniony do wystawienia 13 lutego 2020 r. tytułów wykonawczych obejmujących wymienione w nich należności, a organ egzekucyjny do podjęcia czynności zmierzających do ich wyegzekwowania.

Z podanych względów sąd uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora II Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. z [...] są zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

a.l.