Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 763/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6052 Akty stanu cywilnego
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania aktu zgonu - oddala skargę -


UZASADNIENIE

IVSA/Wa 763/09

UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] marca 2009 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania T. C., na podstawie art. 138§1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego ( Dz. U. z 2004 Nr 161, poz. 1688 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w P. z dnia [...] lutego 2009 r. w przedmiocie odmowy wydania odpisu aktu zgonu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w P. powyżej wskazaną decyzją odmówił T. L. wydania odpisu zupełnego aktu zgonu sporządzonego na nazwisko M. S. W odwołaniu od decyzji T. L. wyjaśnił, że ma interes prawny w uzyskaniu odpisu aktu, ponieważ M. S. był jego dłużnikiem.

Rozpoznając odwołanie Wojewoda [...] wskazał, iż stosownie do treści art. 83 ust.1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, zwaną dalej u.a.s.c, podmiotami uprawnionymi do uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego są: sąd, inny organ państwowy, osoba, której stan cywilny został w akcie stwierdzony, jej wstępni, zstępni, rodzeństwo, małżonek, przedstawiciel ustawowy. Jednocześnie przepis art. 83 ust.2 u.a.s.c. przewiduje możliwość wydania odpisu aktu stanu cywilnego innym osobom niż w/w, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Zdaniem organu odwoławczego, T. L. nie wykazał skutecznie, że ma interes prawny w uzyskaniu odpisu aktu zgonu M. S. Przedstawiona kopia kartki z kalendarza, na której widnieje pieczątka z pokwitowaniem odbioru zaliczki, mająca potwierdzać, iż zmarły M. S. był jego dłużnikiem, nie pozwala na stwierdzenie, że między stronami istniał stosunek zobowiązaniowy, zaś organ administracji nie jest właściwy do wiążącego rozstrzygnięcia w przedmiocie istnienia stosunku cywilnoprawnego.

Skargę na powyższą decyzję z wnioskiem o jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie żądanego zupełnego odpisu aktu zgonu złożył T. L. Skargę oparto na zarzucie naruszenia art. 79 i 83 u.a.s.c.

oraz przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 6, 7, 10, 77 i 80 k.p.a.

Skarżący wskazał, że swój interes prawny wywodzi z przepisu prawa materialnego - art. 922 k.c. oraz dowodu potwierdzenia pokwitowania pożyczki w wys. 5 tys. złotych, która została potwierdzona w kalendarzu skarżącego przez zmarłego - wraz z jego podpisem i pieczęcią firmową, który miał wykonać pomnik. Ponadto skarżący podał, iż zadatek na poczet wykonanych robót został wręczony wcześniej w wysokości 800 złotych i również został zapisany w kalendarzu.

Zdaniem skarżącego organ uchylił się od rozstrzygnięcia kwestii, czy zmarły był jego dłużnikiem, a tym samym uznał się za niewłaściwy do rozstrzygnięcia czy wnioskodawca wykazał interes prawny do uzyskania odpisu aktu stanu cywilnego. Zgodnie bowiem z przepisem art. 83 ust.2 u.a.s.c. oraz art. 7, 77 i 80 k.p.a. organ powinien samodzielnie ocenić, czy zebrany materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że strona wykazała się interesem prawnym uzasadniającym żądanie wydania aktu zgonu. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2007 r. , sygn. akt III SA/Kr 452/07. Skarżący podkreślił, że jeżeli organ miał wątpliwości co do oceny dowodu pokwitowania zamieszczonego w kalendarzu, to mógł wezwać stronę do uzupełnienia dowodów, np. poprzez jej przesłuchanie. Zdaniem strony skarżącej Wojewoda nie podjął w tym zakresie żadnych czynności, jak również nie umożliwił stronie zapoznania się z dokumentami oraz stanowiskiem organu przed wydaniem decyzji, uchybiając tym samym obowiązkowi wynikającemu z art. 10 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując ocenę, że na tle stanu faktycznego sprawy skarżący nie wykazał skutecznie interesu prawnego w uzyskaniu odpisu zupełnego aktu zgonu M. S.

Obecny na rozprawie w dniu 17 września 2009 r. pełnomocnik skarżącego ograniczył wnioski skargi do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne.

Uprawnienia wojewódzki sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo u ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym - stosowanie do art. 134 p.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2009 r. nie narusza prawa. Oznacza to, iż nie znaleziono podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego zarówno z przyczyn wskazanych w skardze, jak i innych uchybień, które Sąd byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 83 ust. 2 u.a.s.c. Należy podkreślić, że treść wskazanego art. 83 potwierdza zasadę ograniczonej jawności ksiąg stanu cywilnego, wymieniając w ust. 1 osoby i organy uprawnione do otrzymania odpisu aktu stanu cywilnego lub zaświadczenia określonego w art. 79 z jednoczesnym rozszerzeniem kręgu uprawnionych o osoby, które mają interes prawny do otrzymania tego dokumentu, a także organizacje społeczne. Stosownie do brzmienia art. 83 ust.1, osoba, której akt dotyczy, jej wstępni, zstępni, małżonek i rodzeństwo, przedstawiciel ustawowy, sąd i inny organ państwowy, składając wniosek o wydanie odpisu aktu lub zaświadczenia, nie są zobowiązane do uzasadnienia potrzeby otrzymania odpisu. Natomiast osoby niewymienione w ust. 1 mogą złożyć wniosek o wydanie odpisu aktu lub zaświadczenia, jeżeli wykażą w tym interes prawny (art. 83 ust.2)

Z przytoczonej normy prawnej wynika zatem obowiązek kierownika urzędu stanu cywilnego dokonania oceny, czy żądanie wydania odpisu aktu stanu cywilnego skierowane przez osobę spoza kręgu osób określonych w ust.1 art. 83 u.a.s.c. znajduje potwierdzenie w wykazanym przez tę osobę interesie prawnym.

W sprawie niniejszej skarżący T. L. składając podanie z dnia [...] stycznia 2009 r. o wydanie odpisu zupełnego aktu zgonu M. S. wskazał jako podstawę uprawniającą do otrzymania żądanego dokumentu art. 922 k.c. Nadto podał, iż odpis aktu jest konieczny do wystąpienia wobec zstępnych M. S. z roszczeniem o zwrot pożyczki. Jako dowód mający

potwierdzić zasadność roszczenia załączył kserokopię kartki z kalendarza zawierającej pokwitowanie odbioru zaliczki 5 tys. zł. przez M. S.

W ocenie Sądu, organy zasadnie orzekły o odmowie wydania skarżącemu odpisu aktu zgonu M. S. Powołany przez skarżącego art. 922 k.c. jako podstawa materialnoprawna jego interesu prawnego w żądaniu przedmiotowego aktu zgonu w okolicznościach niniejszej sprawy nie stanowi o istnieniu interesu prawnego na gruncie art. 86 ust.2. Stosownie do treści art. 922§1, prawa i obowiązki majątkowe zmarłego z chwilą jego śmierci przechodzą na spadkobierców. Organ orzekający na podstawie przedstawionej przez skarżącego kserokopii kartki z kalendarza na której widnieje pieczątka M. S. nie mógł uznać obowiązku majątkowego zmarłego wobec skarżącego. Trafnie organy orzekające w niniejszej sprawie podniosły, iż na podstawie przedstawionego przez wnioskodawcę pokwitowania nie można stwierdzić elementów stosunku prawnego jaki zaistniał pomiędzy skarżącym a M. S., którego istotnymi elementami są: podmiot, treść (uprawnienia i obowiązki) oraz przedmiot stosunku prawnego. Przedstawione pokwitowanie powyższych elementów nie określa.

Sąd podziela stanowisko organu, iż nie był w okolicznościach niniejszej sprawy właściwy do wiążącego rozstrzygnięcia w przedmiocie istnienia stosunku cywilnoprawnego między T. L. a M. S. Z powyższych względów brak było przesłanek do uznania, iż zmarły M. S. był dłużnikiem skarżącego, co oznacza, że art. 922§1 k.c. nie może stanowić na gruncie niniejszej sprawy podstawy materialnoprawnej istnienia interesu prawnego w żądaniu odpisu aktu zgonu na podstawie art.83 ust.2 u.a.s.c.

Należy wskazać, iż powołany przez autora skargi wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 września 2007 r., sygn. akt IIISA/Kr 452/07. który miał potwierdzić tezę, iż organ powinien samodzielnie ocenić zebrany materiał dowodowy w kontekście wykazania interesu prawnego wnioskodawcy zapadł w zupełnie innym stanie faktycznym. We wspomnianej sprawie występujący o wydanie odpisu aktu małżeństwa uzasadniali konieczność dołączenia odpisu tego aktu do wniosku o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko małżonce dłużnika i dla wykazania interesu prawnego w uzyskaniu odpisu aktu przedstawili nakaz zapłaty sądu powszechnego opatrzony klauzulą wykonalności. Prawomocny nakaz zapłaty jasno określa elementy stosunku zobowiązaniowego, tj. podmioty, treść i przedmiot owego stosunku.

Należy przyznać rację skarżącemu, iż Wojewoda [...] uchybił obowiązkom wynikającym z art. 10 k.p.a. nie zawiadamiając strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji, jednakże w ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.