Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SAB/Wr 4/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 4 ust. 1 i ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 1 ust. 3 i art. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 270 poz 1599
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Julia Szczygielska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Fundacji B.[...] we W. na bezczynność Prokuratora Rejonowego dla W. -Ś. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego dla W.-Ś. do rozpatrzenia wniosku skarżącej Fundacji z dnia [...] r. w zakresie dotyczącym pkt 4 w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; II. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Rejonowego dla W.-Ś. w rozpatrzeniu wniosku w zakresie o jakim mowa w pkt I wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prokuratora Rejonowego dla W.-Ś. na rzecz skarżącej Fundacji kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 listopada 2013r. skarżąca Fundacja [...] zwróciła się z wnioskiem do Prokuratora Rejonowego [...] o udostępnienie informacji publicznej poprzez udostępnienie kserokopii m. innymi, cyt. : "pism (a) Prokuratury Okręgowej we W. skierowanego w ramach nadzoru do tut. Prokuratury dot. sprawy [...]." (pkt.4 wniosku).

W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prokurator Rejonowy [...] pismem z 29 listopada 2013r., Nr [...] poinformował skarżącą Fundację, że pisma Prokuratury Okręgowej we W. kierowane w ramach nadzoru są w dyspozycji Prokuratury Okręgowej i tam należy się o nie zwrócić.

Pismem z dnia 11 grudnia 2013r. Fundacja [...], działająca przez pełnomocnika adwokat [...] złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...], wnosząc o zobowiązanie organu do załatwienia wniosku z 8 listopada 2013r. w zakresie pkt 4 oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że pomimo znacznego upływu czasu od złożenia w/w wniosku o udostepnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia kserokopii pism(a) Prokuratury Okręgowej we W. skierowanego w ramach nadzoru do Prokuratury [...] dot. sprawy [...], organ nie załatwił przedmiotowego żądania, stąd pozostaje bezczynny. Zdaniem strony skarżącej, nie usuwa stanu bezczynności pismo organu z dnia 29 listopada 2013r., usiłujące odesłać skarżącego do Prokuratury Okręgowej we W. Adresatem wystąpień nadzorczych jest Prokuratura Rejonowa i ta jednostka jest w posiadaniu żądnej informacji. W tej sytuacji w ocenie strony skarżącej, skarga na bezczynność organu stała się konieczna.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy [...], wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że wniosek z dnia 8 listopada 2013r. został rozpoznany, albowiem w dniu 29 listopada 2013r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi informując, iż o żądne dokumenty należy zwrócić się bezpośrednio do Prokuratury Okręgowej we W.

Organ podkreślił, że zgodnie z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. Nr 112, poz. 1198) jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie - co też uczyniono odpowiadając stronie skarżącej pismem z dnia 29 listopada 2013 roku.

Nadto organ stwierdził, iż pisma Prokuratury Okręgowej we W. kierowane w ramach nadzoru do Prokuratury Rejonowej [...] stanowią dokumenty, których dysponentem jest wyłącznie Prokuratura Okręgowa we W.

Mając na uwadze podniesione powyżej argumenty skarga na bezczynność Prokuratora Rejonowego [...] jest w ocenie organu bezzasadna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sądy administracyjne orzekają zatem w zakresie swojej właściwości, między innymi w zakresie skarg na bezczynność organów, w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oceniając postępowanie organów z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

W przypadku skargi na bezczynność organu, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Zważyć należy, że bezczynność organu na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwaną dalej ustawą, w oparciu o którą Sąd rozpatruje niniejszą skargę – ma miejsce wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie podejmuje we wskazanym w art.13 ustawy terminie stosownych czynności, czyli nie udostępnia informacji lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006r., sygn.akt I OSK 601/05, LEX nr 236545).

Istota rozpatrywanej sprawy sprawdza się zatem do wyjaśnienia, czy opisane wyżej żądanie, objęte pkt.4 wniosku skarżącej strony z dnia 8 listopada 2013r. jest informacją publiczną w rozumieniu art.1 w/w ustawy o dostępie do informacji publicznej, oraz czy podmiot do którego skierowała skarżąca ów wniosek, czyli Prokurator Rejonowy [...] jest podmiotem zobowiązanym do jej udostępnienia.

Wskazać należy, że ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - stanowiąc generalną zasadę udostępniania informacji publicznej, przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej zgodnie z art. 10 ustawy na wniosek. Wniosek nie tylko wszczyna postępowanie w sprawie udostępnienia informacji publicznej, ale również określa krąg podmiotów tego postępowania. Złożenie wniosku do organu administracji (podmiotu zobowiązanego) przesądza o tym, iż w odniesieniu do tego właśnie konkretnego organu /podmiotu/ należy ustalić, czy jest on zobowiązany, w świetle przepisów ustawy, do udzielenia informacji publicznej.

Zważyć należy, że przepis art. 1 ust.1 omawianej ustawy, określa w sposób dość ogólny, stanowiąc, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonym w niniejszej ustawie.

Skoro powyższa ustawa nie definiuje pojęcia sprawy publicznej, to dla wyjaśnienia pojęcia sprawy publicznej, należy kierować się treścią art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Istotne jest przy tym, że tak w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjęte zostało, iż informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 października 2007r, sygn.akt II SAB/Wa 85/07; wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2008r., sygn.akt II SAB/Ke 7/08; wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2009r., sygn.akt II SAB/Kr 109/08; M.Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznej w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, str. 28).

W konsekwencji tegoż przyjąć należy, że informację publiczną stanowi więc treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego organem administracji publicznej, związanych z nimi bądź w jakikolwiek sposób ich dotyczących. Stanowią ją zatem tak treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy wprost od nich nie pochodzą.

Istotny jest przy tym przepis art.4 ust.1 omawianej ustawy, zgodnie z którym obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, co oznacza, że każdy podmiot wykonujący zadania publiczne (zadania władzy publicznej), zobowiązany jest do udostępniania informacji publicznej.

Sąd w pełni podziela przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym, wszystko, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., stanowi informację publiczną (por. wyrok NSA z 30 lipca 2013r., sygn.akt I OSK 1004/13, Lex nr 1375651).

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że w świetle unormowania art. 1 ust. 3 i art. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2011 r. Nr 270, poz. 1599 ze zm.), prokurator, jako organ ochrony prawnej, którego zadaniem jest strzeżenie praworządności i czuwanie nad ściganiem przestępstw, mieści się w pojęciu podmiotu wykonującego zadania publiczne (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008r., sygn.akt I OSK 1918/07, publ. CBOSA). Oznacza to, że w świetle cyt. wyżej art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, uznać należy Prokuratora Rejonowego [...] za podmiot zobowiązany do udostępnienia posiadanej informacji publicznych, o której mowa w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Podkreślić przy tym należy, że zasadą winno być, iż organ interpretując zapisy ustawowe powinien dążyć do tego, aby informacja została ujawniona, przy czym niewątpliwie winien mieć na względzie ograniczenia w jej udostępnianiu określone w w/w art. 5 ust.1 i 2 omawianej ustawy, zgodnie z którym prawo do takiej informacji podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych, a także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, przy czym to ostatnie ograniczenie nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Jak to już wyżej Sąd zauważył, udostępnienie informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną. Żaden przepis prawa nie nakłada na podmiot posiadający taką informację obowiązku nadawania tejże czynności szczególnej formy.

I tak dostęp do informacji publicznej realizowany jest w pierwszej kolejności przez wgląd do dokumentów urzędowych (art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy), co oznacza, że skarżący zainteresowany uzyskaniem dostępu do określonej informacji może zrealizować swoje prawo do informacji publicznej poprzez zapoznania się z treścią tych dokumentów lub też może to nastąpić w inny wskazany przez skarżącego sposób, choćby poprzez wydanie kserokopii dokumentów.

Zgodnie bowiem z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy, udostępnienie informacji publicznej powinno nastąpić w formie zgodnej z wnioskiem. Dopiero wtedy ustępuje stan bezczynności podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., I OSK 1622/10). Jeżeli zaś środki techniczne, jakimi dysponuje podmiot zobowiązany, nie umożliwiają udostępnienia informacji w formie zgodnej z wnioskiem, podmiot ten powinien pisemnie poinformować o tym fakcie wnioskodawcę, wskazując przyczynę zaistniałego stanu rzeczy oraz możliwy sposób udostępnienia żądanych informacji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o bezczynności podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej świadczy nie tylko brak udzielenia informacji, ale także przedstawienie informacji innej, niż ta, na którą oczekuje wnioskodawca, informacji niepełnej lub też informacji wymijającej czy wręcz nieadekwatnej do treści wniosku (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 grudnia 2010r., II SAB/Lu 75/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 23 października 2013 r., II SAB/Łd 107/13). Taka sytuacja może powodować uzasadnione wątpliwości co do tego, czy podmiot zobowiązany w ogóle udzielił odpowiedzi, co w takim przypadku należy traktować jako nieudzielanie żądanej informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2010 r., II SAB/Wa 54/10).

Zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie, taka sytuacja miała niewątpliwie miejsce, odnośnie żądania skarżącej strony o udostępnienie informacji poprzez przekazanie kserokopii określonych dokumentów, opisanych w pkt 4 wniosku z 11 listopada 2013r., a to cyt.: " pism (a) Prokuratury Okręgowej we W.skierowanego w ramach nadzoru do tut. Prokuratury dot. sprawy [...]."..

Wbrew stanowisku organu, nie można przyjąć, by skierowanie do skarżącej pisma z dnia 29 listopada 2013r. z wyjaśnieniem, że żądane pisma Prokuratury Okręgowej we W. kierowane w ramach nadzoru są w dyspozycji Prokuratury Okręgowej i tam należy się o nie zwrócić, mogło być przyjęte przez Sąd jako wypełnienie przez organ dyspozycji art. 14 ustawy o dostępie do informacji publicznej, skoro po pierwsze sposób przekazania przedmiotowych informacji niewątpliwie nie odpowiadał temu, który wynika z treści pkt.4 wniosku z 11 listopada 2013r. , gdy nadto organ nie wykazał, że nie jest w posiadaniu żądanej informacji.

Powyższe stanowisko organu wskazywać mogłoby, iż umknęło organowi, że zgodnie z art.4 ust.3 omawianej ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty , o których mowa w ust.1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

Oznacza to, że na mocy art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej, określony organ (podmiot) zobowiązany jest do udostępnienia informacji, będących w jego posiadaniu (por. wyrok NSA z dnia 7 marca 2003 r. o sygn. II SA 3572/02 wyrok WSA w Gdańsku z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II SAB/Gd 7/13 - dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zważyć przy tym należy, że cyt. wyżej przepis mówi jedynie o posiadaniu informacji - dokumentu, nie posługuje się natomiast - jak zaś przyjmuje organ, pojęciem "dysponenta informacji".

Wskazać w tym miejscu także należy, że według utrwalonej linii orzecznictwa – akta zakończonego umorzeniem postępowania karnego są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu nie na zasadach art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego, ale na podstawie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Obowiązkiem prokuratora jest więc udostępnienie każdemu informacji zawartej w takich aktach (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1113/04, LEX nr 171180; wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 440/10 LEX nr 952041; wyrok WSA w Krakowie z dnia 29 czerwca 2006 r. sygn. akt II SAB/Kr 31/06 , treść (w:) Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wyłączenie stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej, zawarte w art. 1 ust. 2 tej ustawy, dotyczy bowiem tylko tych sytuacji, w których przepisy innych ustaw określają odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Natomiast art. 156 § 5 Kodeksu postępowania karnego, dotyczy udostępniania akt postępowania przygotowawczego - tylko w toku tego postępowania.

Po zakończeniu postępowania przygotowawczego – znajdują zatem zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I sentencji orzeczenia. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Sąd w punkcie II sentencji, stwierdził że bezczynność Prokuratora Rejonowego nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie pozostawił bowiem wniosku skarżącego bez jakiejkolwiek odpowiedzi, a pozostawanie przez Prokuratora Rejonowego w stanie bezczynności wynikało z niewłaściwej interpretacji przepisów o dostępie do informacji publicznej.

H.B.12.05.2014 r.