Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1637/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi I. N. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów (dalej także: "Centralna Komisja" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm. - dalej także: "ustawa o stopniach naukowych") - po rozpoznaniu odwołania I. N. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej uchwałą Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. (dalej także: "Rada Naukowa INP PAN" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] odmawiającą przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej - utrzymała w mocy w/w uchwałę z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] kwietnia 2017 r. Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej I. N. pt.: "[...]"

W uzasadnieniu przedmiotowej uchwały Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. wskazała na wstępie, że przebieg przewodu doktorskiego, w tym publiczną obronę rozprawy doktorskiej, regulują przepisy zarówno ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2016 r., poz. 1586 ze zm. - dalej także: "rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r."). Organ pierwszej instancji stwierdził jednocześnie, że postępowanie w sprawie przyznania stopni naukowych lub tytułu naukowego stanowi administracyjne postępowanie szczególne, które regulowanym jest przede wszystkim przez przepisy ustawy o stopniach naukowych i cyt. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. Organ pierwszej instancji podkreślił jednak wyraźnie, że wspomniane postępowanie nie jest autonomiczne, ponieważ mają do niego "odpowiednie" zastosowanie przepisy art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którymi to regulacjami organ administracji publicznej ma obowiązek w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a podjęte rozstrzygnięcie należycie uzasadnić poprzez wskazanie podstawy faktycznej i prawnej (tak również: wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08). Rada Naukowa [...] PAN wskazała, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, odpowiednie stosowanie nie oznacza "analogiczne", co pozwala na stwierdzenie, że kryteria oceny uzasadnienia decyzji są mniej rygorystyczne w porównaniu z regulacjami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. W konsekwencji, jak zauważył organ pierwszej instancji, ograniczenie uzasadnienia decyzji wynikające z odpowiedniego stosowania przepisu art. 107 § 3 k.p.a. nie stanowi naruszenia prawa (por. wyrok NSA z dnia 7 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1078/11). Ponadto, Rada Naukowa [...] PAN wskazała, że podobnie uznał również Sąd Najwyższy, który w swym orzecznictwie stwierdził, że decyzje podejmowane w tajnym głosowaniu w ogóle nie mogą być merytorycznie uzasadnione, bo niemożliwe jest dotarcie nie tylko do rzeczywistych intencji głosujących, ale przede wszystkim do tego, jak kto głosował, bo właśnie tajność jest tu gwarancją wolności wyrażenia swego stanowiska (tak m.in. /w:/ wyrok SN z dnia 26 kwietnia 1996 r., sygn. akt III ARN 86/95).

Przechodząc do analizy niniejszej sprawy, organ pierwszej instancji zauważył, iż w toku przewodu doktorskiego skarżącej Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk, działając zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych i § 7 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r., uchwałą z dnia [...] stycznia 2017 r. przyjęła rozprawę doktorską [...] I. N. pt.: "[...]" przygotowaną pod kierunkiem [...] T. W. oraz dopuściła ją do publicznej obrony. W tej sytuacji, jak wskazał organ pierwszej instancji, została zatem spełniona przesłanka formalna dopuszczenia skarżącej do obrony rozprawy doktorskiej.

Organ pierwszej instancji wskazał, że publiczna obrona rozprawy doktorskiej strony skarżącej odbyła się [...] kwietnia 2017 r., na otwartym posiedzeniu Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk. W posiedzeniu wzięło udział 27 osób uprawnionych do głosowania, w tym dwóch recenzentów, tj. [...] E. M. i [...] G. J., [...], a także promotor, tj. [...] T. W. oraz pozostali członkowie Rady Naukowej i publiczność.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w trakcie części jawnej publicznej obrony skarżąca przedstawiła główne założenia i wyniki rozprawy doktorskiej (autoreferat). Następnie, głos zabrali recenzenci, tj. [...] E. M. i [...] G. J., prof. [...], którzy przedstawili swoje recenzje, a także sformułowali dodatkowe pytania.[pic]

Następnie, jak zauważył organ pierwszej instancji, odbyła się dyskusja, w czasie której zabrało głos sześciu członków Rady Naukowej [...] PAN. Przebieg dyskusji został odzwierciedlony protokole z publicznej obrony.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że dyskusja pokazała, że przynajmniej część jej uczestników odnosi się krytycznie do konstrukcji pacy doktorskiej oraz jej tez, w tym tych wyartykułowanych w autoreferacie.

Organ uznał, że w trakcie dyskusji skarżąca miała pełną swobodę w zakresie czasu i sposobu odpowiedzi na zadawane jej pytania. Organ pierwszej instancji zauważył, że w przypadku wątpliwości, zadający pytania czasem kilkukrotnie prosili o dodatkowe odpowiedzi, aby w pełni wyjaśnić stanowisko doktorantki odnośnie podnoszonych problemów i umożliwić jej uzasadnienie postawionych tez.

Organ pierwszej instancji wskazał, że po zamknięciu dyskusji, przeprowadzono część niejawną publicznej obrony. Odbyła się dyskusja. Zdaniem Rady Naukowej [...] PAN, jednym z głównych zarzutów formułowanych w jej trakcie był brak porównania procedury stwierdzenia [...] do postępowania o [...] w postępowaniu cywilnym, jako procedur o zbliżonych funkcjach, gdzie bada się przesłanki występujące przed zawarciem małżeństwa. W toku dyskusji wskazywano, że doktorantka nie przedstawiła merytorycznego uzasadnienia dla porównania procedury stwierdzenia [...] w prawie kanonicznym do [...] w prawie cywilnym. Organ pierwszej instancji wskazał, że w opinii kilku dyskutantów, ten błąd konstrukcyjny pracy doktorskiej wpłynął następnie na wysoce kontrowersyjny charakter wielu tez. Ponadto, zdaniem organu pierwszej instancji, niektóre z pytań zadanych w trakcie dyskusji w części jawnej nie doczekało się satysfakcjonującej odpowiedzi odpowiadającej wymogom obron doktorskich lub odpowiedzi w ogóle.

Następnie, jak wskazał organ pierwszej instancji, miało miejsce tajne głosowanie nad przyjęciem publicznej obrony, który to obowiązek wynika z art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy o stopniach naukowych oraz z § 10 pkt 1 cyt. rozporządzenia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, uchwała w tej sprawie podejmowana jest w głosowaniu tajnym bezwzględną większością głosów oddanych przy i obecności co najmniej połowy ogólnej liczby osób uprawnionych do głosowania.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w głosowaniu wzięło udział 27 osób, oddano 27 głosów ważnych. Za przyjęciem obrony głosowało 13 osób, przeciw - 5 osób, a także 9 głosów wstrzymujących się. W tej sytuacji, organ zauważył, że większość bezwzględna wyniosła 14 osób. Na podstawie wyniku głosowania Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk odmówiła przyjęcia obrony skarżącej [...] I. N., ponieważ nie uzyskała ona bezwzględnej większości głosów "za".

Organ pierwszej instancji zauważył, że taki sposób interpretacji rozstrzygnięcia, w którym nie osiągnięto wymaganej bezwzględnej większości głosów, jako uchwały odmawiającej, jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. np. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 539/08, czy też wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 157/09).

W tej sytuacji, Rada Naukowa Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk stwierdziła, że brak podjęcia uchwały o przyjęciu obrony uniemożliwia rozstrzyganie w przedmiocie nadania stopnia doktora, co wynika z art. 14 ust. 2 pkt 4 ustawy o stopniach naukowych. Jednocześnie, organ pierwszej instancji wskazał, że za taką interpretacją jednoznacznie optuje orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazując, że przejście do głosowania nad kolejną uchwałą uzależnione jest od pozytywnego głosowania uchwały poprzedzającej (por. wyrok NSA z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1101/07).

Ponadto, organ pierwszej instancji poinformował, że zgodnie z art. 14 ust. 3 cyt. ustawy, nieprzyjęta rozprawa doktorska nie może być podstawą do ubiegania się o nadanie stopnia doktora w innych jednostkach organizacyjnych.

W piśmie z dnia [...] maja 2017 r. skarżąca wniosła do Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów odwołanie od powyższej uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Wnosząc o uchylenie spornej uchwały i przekazanie sprawy Radzie Naukowej [...] PAN do ponownego rozpatrzenia, skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych oraz § 10 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r.

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów - działając na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - wydała w dniu [...] maja 2018 r. decyzję nr [...], którą utrzymała w mocy sporną uchwałę Rady Naukowej [...] PAN z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], odmawiającą przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej I. N.

W uzasadnieniu decyzji Centralna Komisja wskazała na wstępie, iż Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po zapoznaniu się z odwołaniem skarżącej od uchwały Rady Naukowej [...] PAN z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiającej przyjęcia rozprawy doktorskiej i po wysłuchaniu opinii recenzentów [pic]Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się ostatecznie przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Naukowej, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 2 głosy, przeciw - 31 głosów, wstrzymujących się - 2 głosy).

Następnie, jak zauważył organ odwoławczy, Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, w rozpatrywanej sprawie postanowiło, w głosowaniu tajnym, nie uwzględnić odwołania i utrzymać w mocy zaskarżoną uchwałę Rady Naukowej [...] PAN (wynik głosowania: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 10 głosów, wstrzymujących się 0 głosów).

W konsekwencji, Centralna Komisja stwierdziła, iż nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania skarżącej [...] I. N. od uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiającej przyjęcia rozprawy doktorskiej.

Centralna Komisja uznała, że zarzuty skarżącej zawarte w odwołaniu są niezasadne i brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Centralna Komisja stwierdziła, że po uzyskaniu opinii dwóch recenzentów Centralnej Komisji, tj. [...]K. C. i [...] F. Z., a także po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji [...] Centralnej Komisji, uznać należy, iż merytoryczna uchwała Rady Naukowej [...] PAN była prawidłowa.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej dotyczących zastosowania przez Radę Naukową [...] PAN niewłaściwych przepisów, Centralna Komisja zauważyła, że uchwała Rady Naukowej [...] PAN powołuje się na przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. z 2016 r., poz. 1586), gdy tymczasem data wszczęcia postępowania doktorskiego wskazuje na obowiązywanie poprzedniej edycji ww. rozporządzenia, tj. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz.U. Nr 204, poz. 1200). Niemniej, zdaniem organu odwoławczego, błędne przywołanie podstawy prawnej świadczy jedynie o niestaranności Rady Naukowej [...] PAN, a wskazana przez stronę skarżącą pomyłka nie miała jednak wpływu na meritum podjętej decyzji, albowiem przepisy obu wskazanych rozporządzeń Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego są praktycznie tożsame, a więc zasady procedowania nie uległy naruszeniu.

Ustosunkowując się do zarzut braku promotora pomocniczego, organ odwoławczy wskazał, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - Rada Naukowa uchwałą z dnia [...] kwietnia 2014 r. powołała promotora pomocniczego w spornym postępowaniu.

Odnosząc się z kolei do zarzutów, w ramach których skarżąca podniosła, iż w czasie obrony rozprawy doktorskiej nie powinny być kwestionowane ujęcie tematu i struktura pracy doktorskiej, gdyż zostały one zaakceptowane we wcześniejszych etapach przewodu doktorskiego - Centralna Komisja wskazała, że istota obrony rozprawy doktorskiej przed Radą Naukową polega właśnie na dyskusji członków Rady nad stanowiskiem doktorantki, przy czym, jak zauważył organ odwoławczy, członkowie Rady Naukowej mają prawo zgłaszać zastrzeżenia co do ustaleń doktorantki. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że akceptacja tytułu rozprawy w uchwale o wszczęciu postępowania doktorskiego nie wyklucza późniejszej dyskusji na forum Rady Naukowej i prawa wyrażania opinii, także krytycznych, przez członków Rady Naukowej na temat zakresu i sposobu zrealizowania zadania ujętego w tytule i konstrukcji samej pracy. Ponadto, Centralna Komisja uznała, że zarzuty - jakoby pytania zadawane podczas publicznej obrony nie powinny wykraczać poza tematykę pracy przedstawioną w jej ujęciu - są całkowicie bezpodstawne, gdyż podważają całą istotę obrony rozprawy doktorskiej.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w postaci istotnego błędu w zawiadomieniu odnośnie obrony rozprawy doktorskiej - Centralna Komisja wskazała, że błędny zapis w nazwisku skarżącej doktorantki (tzw. literówka) miał jedynie charakter oczywistej pomyłki pisarskiej.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu dotyczącego spóźnienia się na posiedzenie Rady Naukowej [...] PAN jednego z członków Rady - Centralna Komisja wskazała, że fakt ten nie miał żadnego znaczenia na ważność spornego postępowania, albowiem zachowane było quorum, a tekst autoreferatu był udostępniony w wersji pisemnej. Analogicznie organ odwoławczy odniósł się do podnoszonego przez skarżącą zarzutu hałaśliwego wyjścia z posiedzenie Rady Naukowej [...] PAN jednego z członków tej Rady.

Ponadto, organ odwoławczy ustosunkował się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów wskazujących na literówki w przywołaniu tytułu rozprawy doktorskiej, a także na błędy w datach i innych danych, uznając w konsekwencji, że wspomniane błędy i rozbieżności świadczą jedynie o niestaranności administracji [...] PAN, lecz nie mają jednak znaczenia merytorycznego i nie wpłynęły na ostateczny wynik postępowania.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących kwestionowania zapisów protokołu obrony rozprawy doktorskiej w zakresie udzielania niesatysfakcjonujących odpowiedzi przez skarżącą doktorantkę - Centralna Komisja wskazała, że z protokołu posiedzenia Rady Naukowej [...] PAN wynika konkluzja zupełnie odmienna w stosunku do twierdzeń skarżącej, a mianowicie, że skarżąca nie udzieliła szeregu odpowiedzi na zadawane pytania w sposób "satysfakcjonujący" bądź "w ogóle" (szczególnie na pytania [...] E. L.). Organ odwoławczy uznał ponadto, że kwestionowanie ilości zadawanych pytań przez członków Rady Naukowej jest dowodem niezrozumienia istoty obrony rozprawy doktorskiej. Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, iż budzą zasadniczy sprzeciw Centralnej Komisji personalne zarzuty kierowane imiennie wobec osoby [...] E. L., czy wręcz stwierdzenia o znamionach nieudowodnionych insynuacji (sugestia o względach pozamerytorycznych).

Ustosunkowując się do zarzutów skarżącej koncentrujących się wokół rzekomej nieznajomości ze strony członków Rady Naukowej [...] PAN omawianej przez skarżącą doktorantkę tematyki doktoratu, Centralna Komisja uznała, że zarzuty te mają charakter ogólnikowy. Zdaniem organu odwoławczego, bez wskazania przez stronę skarżącą, na czym miałby polegać brak wiedzy członków Rady Naukowej w problematyce rozprawy doktorskiej, czy też generalny zarzut niekompetencji członków Rady Naukowej, nie sposób odnieść się szczegółowo do tego typu zarzutów. Ponadto, organ odwoławczy uznał, iż zapisy protokołu z przebiegu obrony rozprawy doktorskiej w niczym nie potwierdzają ww. zarzutów strony skarżącej.

Odnosząc się z kolei do zarzutów strony skarżącej dotyczących niezapewnienia doktorantce spokoju i komfortu podczas obrony, Centralna Komisja wskazała, że argumenty dotyczące uchybień Rady Naukowej [...] PAN ograniczają się do ogólnikowych zarzutów. Ponadto, organ odwoławczy uznał, że sam stopień "dyskomfortu" doktorantki poddawanej serii pytań podczas obrony nie może być podstawą odwołania. Organ odwoławczy zauważył także, iż treść protokołu z przebiegu obrony rozprawy doktorskiej nie wskazuje przy tym, aby przebieg obrony był zakłócany, czy też, by doktorantka zwracała się do Przewodniczącego Rady Naukowej [...] PAN z prośbą o interwencję, czy o ogłoszenie przerwy.

W konsekwencji, Centralna Komisja uznała, że argumentacja odwołania strony skarżącej nie daje podstaw do jego poparcia.

Zdaniem organu odwoławczego, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w wyniku samodzielnej oceny dokonanej przez obu recenzentów powołanych przez Centralną Komisję uznano, iż rozprawa doktorska skarżącej nie spełnia wymogów wskazanych w art. 13 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Centralna Komisja uznała, że rozprawa doktorska posiada istotne wady i nie można jej uznać za pracę doktorską, w rozumieniu wymogów cyt. ustawy.

Mając powyższe na względzie, Centralna Komisja uznała, że negatywna ocena Rady Naukowej [...] PAN była prawidłowa.

Centralna Komisja stwierdziła, że postępowanie opiniodawcze wykazało, iż zarzuty strony skarżącej zawarte w odwołaniu nie są zasadne, a więc brak jest podstaw do uchylenia spornej uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] PAN i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia tej samej radzie lub innej jednostce organizacyjnej.

Zdaniem organu odwoławczego, potwierdzone zarzuty formalne wobec spornej uchwały Rady Naukowej [...] PAN, takie jak: wiele literówek w dokumentacji, błędy w datach i nazwiskach, wskazanie złej podstawy prawnej - choć miały miejsce i jest to fakt naganny - to jednak nie miały żadnego wpływu na końcową, merytoryczną ocenę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że ewentualne naruszenie dobrych obyczajów przez członków Rady Naukowej [...] PAN w czasie publicznej obrony, nawet gdyby istotnie miało miejsce (protokół tego nie potwierdza), nie może być podstawą uchylenia uchwały odmawiającej przyjęcia publicznej obrony pracy doktorskiej.

W piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. skarżąca, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2018 r, nr [...].

Wnosząc w petitum skargi o jej uwzględnienie i uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2018 r., jak i poprzedzającej ją uchwały Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk z dnia [...] kwietnia 2017 r., a także o zasądzenie od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, skarżąca zarzuciła, iż Centralna Komisja, wydając sporną decyzję, dopuściła się naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym w szczególności:

1) naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik sprawy, tj. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych - poprzez ich niezastosowanie;

2) naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez powołanie niewłaściwej podstawy prawnej stanowiącej o rażącym naruszeniu prawa z uwagi na zastosowanie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i wymogów przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadaniu tytułu profesora zamiast zastosowania analogicznego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r., a zwłaszcza § 8 tego aktu normatywnego;

3) naruszenia art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych - poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowane.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podkreśliła, że - wbrew stanowisku Centralnej Komisji - powołanie przez Radę Naukową [...] PAN, jako podstawy prawnej spornej uchwały z dnia [...] kwietnia 2017 r., przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. zamiast rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r. uznać należy za naruszenie prawa kwalifikujące sporną uchwałę organu pierwszej instancji do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Strona skarżąca uznała bowiem, że jeśli nawet przepisy dotyczące przeprowadzania czynności w przewodach doktorskich są podobne w obu rozporządzeniach, to jednak nie są identyczne.

Skarżąca zarzuciła ponadto, że brak umożliwienia jej zabrania głosu podsumowującego dyskusję, mógł mieć istotny wpływ na wynik głosowania, tym bardziej, jeśli zważy się, iż do podjęcia uchwały pozytywnej zabrakło tylko jednego głosu. W tym zakresie skarżąca uznała, że doszło do istotnego naruszenia przepisu § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 22 września 2011 r., co - wbrew twierdzeniom organu odwoławczego - nie było błahym uchybieniem proceduralnym.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła jednocześnie, że stanowisko Centralnej Komisji aprobującej brak akceptacji przez Radę Naukową [...] PAN tematu rozprawy doktorskiej, nie jest do przyjęcia dopiero na etapie obrony pracy doktorskiej. Zdaniem skarżącej, kwestionowanie tematu pracy na ostatnim etapie postępowania, czyli podczas jej obrony, powinno być podważone przez Centralną Komisję.

Ponadto, strona skarżąca zarzuciła, iż organ odwoławczy nie rozpoznał po raz kolejny spornej sprawy, powielając jedynie uzasadnienie Rady Naukowej [...] PAN, tym samym nie spełniając wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Skarżąca wskazała, że trudno polemizować z recenzjami naukowców (vide: opinie [...] K. C. i [...] F. Z.) bez znajomości ich treści. W tym zakresie skarżąca zarzuciła, że nie otrzymała tych dokumentów, ani też nie została powiadomiona o możliwości zapoznania się z ich treścią w siedzibie organu odwoławczego.

Strona skarżąca zarzuciła ponadto, że organy obu instancji nie przestrzegały obowiązującej procedury, co mogło mieć istotny wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcia.

Zdaniem strony skarżącej, zauważyć należy również, iż protokół z posiedzenia Rady naukowej [...] PAN nie odzwierciedla nieprzyjaznej atmosfery oraz zakłócania spokoju podczas obrony pracy doktorskiej, co z pewnością wpłynęło na duży dyskomfort psychiczny doktorantki. Skarżąca zauważyła, że dowodem na te okoliczność są oświadczenia z dnia [...] maja 2017r. osób uczestniczących w obronie. Skarżąca zarzuciła, iż pomimo owych dowodów Centralna Komisja nie dokonała jednak jakiejkolwiek ich oceny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga I. N. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Centralnej Komisji do spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] odmawiającą przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej I. N. - nie narusza obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że Centralna Komisja do spraw Stopni i Tytułów, wydając sporną decyzję administracyjną, nie dopuściła się przede wszystkim - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. w związku z 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, albowiem w sposób dostatecznie precyzyjny wyjaśniła w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2018 r., dlaczego odmówiła przyjęcia rozprawy doktorskiej I. N.

Sąd uznał w konsekwencji, że Centralna Komisja, utrzymując w mocy sporną uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. odmawiającą przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej I. N. - dokonała prawidłowych ustaleń w zakresie właściwego zastosowania przesłanek, o których mowa w ustawie o stopniach naukowych.

Tym samym, Sąd stwierdził, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną utrzymująca w mocy sporną uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Polskiej Akademii Nauk w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej I. N. - nie dopuściła się w powyższym zakresie istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Zdaniem Sądu, skoro organ odwoławczy w sposób właściwy dokonał oceny prawidłowości zastosowania zarówno przepisów formalnych regulujących zasady przyjęcia rozprawy doktorskiej, jak i norm prawa materialnego wyrażonych w ustawie o stopniach naukowych, brak jest podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] maja 2018 r., jak i poprzedzającej ją uchwały Rady Naukowej [...] PAN z dnia [...] kwietnia 2017 r.

Przechodząc do oceny obu spornych rozstrzygnięć, na wstępie warto zauważyć, że przepis art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych stanowi, iż w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Na gruncie powyższego przepisu cyt. ustawy przyjmuje się w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, że postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego oraz stopni naukowych cechuje odrębność związana ze specyfiką tych spraw. Wynika stąd ograniczony zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest uprawniony do merytorycznej kontroli recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji. Sąd nie dokonuje także merytorycznej oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie tytułu profesora oraz tego, czy posiada ona odpowiednie osiągnięcia naukowe, etc. Sąd administracyjny nie jest również uprawniony do rozwiązywania merytorycznych sporów powstałych w świecie nauki. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się zatem jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją nie doszło naruszenia norm postępowania wynikających z przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki oraz regulacji zawartych w statucie Centralnej Komisji, a także odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 275/17, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1436/16).

Jednocześnie, przyjmuje się, że sąd administracyjny nie jest forum toczenia dyskusji naukowych, ścierania się różnych poglądów, teorii naukowych, czy też polemiki z konkluzjami Centralnej Komisji, a jedynie miejscem, w którym dokonywana jest kontrola działalności instytucji państwowej pod względem zgodności z prawem.

Jednakże, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że aby sąd mógł zrealizować skutecznie ustawowe zadanie, to organ musi mu to umożliwić, a w szczególności zapewnić możliwość skontrolowania zaskarżonego aktu (rozstrzygnięcia) wydanego na podstawie mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa (por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 2052/14).

Zdaniem Sądu, z uwagi na fakt, iż postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest jednak postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a., z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, nie ulega wątpliwości, że powinno ono charakteryzować się pewnymi cechami. Przede wszystkim uznać należy, że zgodnie z przepisami art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., Centralna Komisja zobligowana była do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpatrywaną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie o stopniach naukowych.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził, że - wbrew stanowisku strony skarżącej - Centralna Komisja wyjaśniła w sposób jednoznaczny w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, dlaczego uznała, że postępowanie w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej zostało przeprowadzone w sposób formalnie prawidłowy.

Zdaniem Sądu, stwierdzić należy, że Centralna Komisja, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną z dnia [...] maja 2018 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady Naukowej [...] PAN z dnia [...] kwietnia 2017 r., odmawiającą przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej - prawidłowo uwzględniła i dokonała analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wykazując w sposób właściwy, że Rada Naukowa [...] PAN, orzekając w sprawie, wnikliwie i wszechstronnie przeanalizowała jej stan faktyczny oraz wyjaśniła motywy, jakimi się kierowała przy rozstrzyganiu sprawy.

W ocenie Sądu, Centralna Komisja uzasadniła przekonująco swoje stanowisko, nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów, zaś wydane rozstrzygnięcie zawierało niezbędne elementy, o jakich mowa w art. 107 § 1 k.p.a., z uwzględnieniem specyfiki postępowania przyjęcia rozprawy doktorskiej.

W tym miejscu, należy wyraźnie wskazać, że o ile - co do zasady - Centralna Komisja nie jest bezwzględnie związana opiniami recenzentów, o tyle jednak - zgodnie z regulacjami prawnymi zawartymi w ustawie o stopniach naukowych - organ ten nie może całkowicie pominąć w swojej ocenie owych recenzji, gdyż zobowiązany jest do odpowiedniego ustosunkowania się do przedłożonych recenzji, tym bardziej, że były one negatywne dla skarżącej.

W powyższym zakresie, Centralna Komisja dokonała oceny owych recenzji prawidłowo, nie dopuszczając się w konsekwencji jakiegokolwiek istotnego naruszenia m.in. przepisu art. 80 k.p.a., który nakazuje organowi wnikliwie rozpatrzenie wszystkich zgromadzonych w sprawie opinii recenzentów, a także - w przypadku niepodzielania ocen i argumentów wyrażonych w owych recenzjach - do wskazania w uzasadnieniu wydanej decyzji, z jakich powodów organ odmówił przyjęcia rozprawy doktorskiej skarżącej.

Mając powyższe na względzie, uznać trzeba, iż Centralna Komisja, uwzględniając wszystkie recenzje, dołożyła należytej staranności w ocenie całości materiału dowodowego, co w efekcie wpłynęło na rzetelność oceny dokonanej przez organ przy wydawaniu spornej decyzji z dnia [...] maja 2018 r.

W ocenie Sądu, należy wprawdzie podzielić zarzut niewłaściwego zastosowania przez Radę Naukowa [...] PAN przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim, w postępowaniu habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora, niemniej - jak słusznie zauważyła Centralna Komisja - uznać należy, że błędne przywołanie podstawy prawnej świadczy wyłącznie o niestaranności Rady Naukowej [...] PAN, lecz nie miało ono jednak jakiegokolwiek istotnego wpływu na wynik podjętej przez organ pierwszej instancji uchwały.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu rzekomego naruszenia § 8 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 30 września 2011 r., zauważyć należy, iż z protokołu posiedzenia Rady Naukowej [...] PAN z dnia [...] kwietnia 2017 r. wynika, że Przewodniczący Rady Naukowej udzielił skarżącej doktorantce końcowego głosu, zamykając dopiero po jej wypowiedzi publiczną część obrony. W tej sytuacji, nie sposób zgodzić się z sugestią strony skarżącej, jakoby organ pierwszej instancji naruszył w tym zakresie istotne zasady procedowania.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, w którym strona wskazywała na uchybienie Rady Naukowej [...] PAN w zakresie kwestionowania tematu pracy doktorskiej (zaakceptowanego we wcześniejszym etapie przewodu doktorskiego) dopiero na etapie obrony rozprawy doktorskiej. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Centralnej Komisji, albowiem obowiązujące regulacje prawne nie zabraniają wyrażania krytycznych opinii przez członków Rady Naukowej na temat tytułu i konstrukcji samej pracy na etapie obrony rozprawy doktorskiej.

Odnosząc się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego nieprzesłania stronie skarżącej opinii recenzentów Centralnej Komisji, wskazać należy, iż skarżąca miała pełne prawo do zwrócenia się w toku postępowania do organu odwoławczego z wnioskiem o przesłanie opinii dwóch recenzentów powołanych przez Centralną Komisję, a skoro tego nie uczyniła, brak jest podstaw do stawiania w tym zakresie uzasadnionych zarzutów.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów nieprzestrzegania przez organy obu instancji stosownej procedury - wskazać trzeba, iż podnoszone przez skarżącą okoliczności dotyczące niestarannego prowadzenia dokumentacji, czy też błędów i źle przywołanych podstaw prawnych przez Radę naukową nie miały jednak istotnego wpływu na końcową ocenę legalności spornego postępowania.

Nie ulega wątpliwości, że obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa.

W ocenie Sądu, uzasadnienie spornego rozstrzygnięcia Centralnej Komisji w sposób prawidłowy odnosi się do przesłanek dających podstawę do zastosowania art. 21 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych.

Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie, Centralna Komisja nie dopuściła się jednocześnie naruszenia obowiązującej w prawie administracyjnym, zharmonizowanej z Konstytucją RP, ogólnej zasady, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zrachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję lub inny akt z zakresu administracji publicznej nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również: m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., sygn. akt SA/Wr 510/83).

W ocenie Sądu, należy pamiętać o tym, iż przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP.

W niniejszej sprawie, Centralna Komisja, wydając sporną decyzje z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia rozprawy doktorskiej, nie dopuściła się obrazy wskazanych powyżej norm prawnych i tym samym przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.

Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Centralna Komisja była obowiązana m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.). Należy zauważyć, że organ - uwzględniając powyższą zasadę - zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, konkretnie ustosunkować się do żądań i twierdzeń strony skarżącej oraz uwzględnić w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że wydając sporną decyzję administracyjną z dnia [...] maja 2018 r., Centralna Komisja nie dopuściła się w toku postępowania jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które uniemożliwiłyby Sądowi dokonanie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do legalności (zasadności) podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., gdyż w jej treści organ wyraźnie wskazał, dlaczego - pomimo podniesionych przez stronę skarżącą argumentów i przedłożonych materiałów dowodowych - zasadna jest odmowa przyjęcia rozprawy doktorskiej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.