Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 46/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 4a, 4f, 5, art. 18
journal: Dz.U. 2008 nr 193 poz 1194
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity.
article: art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2, 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2014 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za zajęcie nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją znak [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Starosta K. (Starosta, organ I instancji), działając na podstawie oraz art. 12 ust. 4a, 4f i 5, art. 18, art. 22 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm., zwana dalej specustawą drogową), art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a, 2 i 3 ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., zwana dalej u.g.n.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.) orzekł o: 1. ustaleniu na rzecz J. W., odszkodowania w wysokości [...] zł za nieruchomości położone w obrębie ewidencyjnym B. gmina G., oznaczone numerami działek: [...], [...], [...], [...] o łącznej powierzchni [...] m2, które z mocy prawa na mocy decyzji Starosty Nr [...] znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r. zezwalającej na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi gminnej w miejscowości B., gmina G." przeszły na własność Gminy G.; 2. zobowiązaniu do wypłaty ww. odszkodowania Wójta Gminy G.; 3. ustaleniu, iż zapłata ww. odszkodowania nastąpi jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż decyzją Nr [...] znak: [...] z dnia [...] maja 2010 r. zezwolił na realizację inwestycji drogowej pod nazwą "Budowa drogi gminnej w miejscowości B., gmina G.". Ww. decyzją został zatwierdzony między innymi podział działki nr [...] na działki nr [...] i [...], działki nr [...] na działki [...] i [...], działki nr [...] na działki nr [...] i [...] oraz działki [...] na działki nr [...] i [...]. Zgodnie z zapisami w ewidencji gruntów i KW Nr [...], działki nr [...] i [...] stanowiły własność J. W. (uczestnik). Działki nr [...], [...], [...] i [...] na mocy ww. decyzji stały się własnością Gminy G. (skarżąca, gmina).

Starosta wyjaśnił, iż zgodnie z regulacją art. 12 ust. 4f specustawy drogowej odszkodowanie za nieruchomości, które z mocy prawa stały się własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego (w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych), przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Do ustalenia wysokości

i wypłacenia odszkodowania za ww. nieruchomości stosuje się odpowiednio przepisy u.g.n. (art. 12 ust. 5 specustawy drogowej). Z kolei wedle art. 130 ust. 2 u.g.n. ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

Wysokość odszkodowania za przejętą od uczestnika nieruchomość ustalona została według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania (art. 18 specustawy drogowej). W operacie szacunkowym z dnia [...] sierpnia 2012 r. rzeczoznawca określił wartość rynkową ww. nieruchomości gruntowych (jako przedmiotu prawa własności) na kwotę [...] zł. Oceniając ww. dokument organu

I instancji stwierdził, iż rzeczoznawca majątkowy dokonał pełnej analizy stanu prawnego nieruchomości, lokalizacji, czynników środowiskowych mających wpływ na nieruchomość, jak również stan zagospodarowania nieruchomości. Zostały przeprowadzone oględziny na gruncie. Operat nie budzi zastrzeżeń pod względem formalnym, zawiera w swojej treści informacje niezbędne przy dokonywaniu wyceny,

a ustalenia zawarte w jego treści zachowują wewnętrzną spójność i logikę.

W toku postępowania uczestnik (w dniu [...] lutego 2013 r.) zapoznał się z treścią operatu szacunkowego oraz z wysokością należnego odszkodowania, nie wnosząc uwag zarówno w odniesieniu do operatu, jak i ustalonej wysokości odszkodowania.

W odwołaniu złożonym na powołane rozstrzygnięcie skarżąca (Gmina G.) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Podniosła, iż właściciel zajętych pod drogę działek, zrzekł się roszczeń odszkodowawczych od gminy, co jest dopuszczalne. Wobec tego ustalanie wysokości odszkodowania staje się bezprzedmiotowe, okoliczność tą organ I instancji całkowicie pominął. Na poparcie ww. argumentu gmina powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 417/06.

Wskazała następnie, iż w sentencji decyzji błędnie wskazano, iż właściwym do wypłaty odszkodowania jest organ wykonawczy gminy, a nie gmina.

Skarżąca zarzuciła, iż stanowiący podstawę decyzji operat szacunkowy został błędnie wykonany, nadto do oszacowania przedmiotowych nieruchomości przyjęto zbyt wysokie ceny. Wyjaśniła w tym zakresie, że proces wyceny nieruchomości powinien być poprzedzony wnikliwą analizą rynku nieruchomości, w tym wszechstronną, opartą na wszelkich dostępnych danych, analizą cen występujących na tym rynku. Wskazała, iż

z treści § 36 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.

w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U.

z 2004 r. Nr 207, poz. 2109, zwane dalej rozporządzeniem) wynika konieczność dokonywania wyceny nieruchomości przede wszystkim na podstawie cen nieruchomości podobnych do wycenianej. Za podobną uważa się nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością, stanowiącą przedmiot wyceny ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Tymczasem w charakterystyce obiektów przyjętych do porównań rzeczoznawca podał jedynie datę transakcji, wielkość (znacznie różniącą się od wielkości nieruchomości wycenianej), lokalizację. Ograniczona w ten sposób charakterystyka nieruchomości przyjętych do porównania nie pozwala na ocenę, czy są one nieruchomościami podobnymi w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.g.n. To, zdaniem autora skargi, wskazuje na brak w operacie dokładnej analizy i charakterystyki rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny, czego wymaga § 56 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia. Zakwestionowała uzasadnienie wskazujące na właściwy dobór nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych i ustalenie istotnych cech różniących nieruchomości. Zaznaczono nadto, iż rzeczoznawca wskazał do porównania nieruchomości inwestycyjne, podczas gdy wyceniana nieruchomość jest nieruchomością rolną. Co więcej, wszystkie nieruchomości uwzględnione przez rzeczoznawcę w tabeli porównawczej posiadały wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu pozwalające na zabudowę mieszkaniową, co wpłynęło na wysokość cen transakcji, podczas gdy wyceniana nieruchomość takiej decyzji nie posiadała. Nie uwzględniono natomiast żadnej transakcji z miejscowości B., które wskazują, iż ceny podobnych nieruchomości kształtują się na poziomie [...] zł - [...] zł /m2.

Ponadto operat nie zawiera wszystkich dokumentów, na których oparł się rzeczoznawca, jak również nie zawiera wyraźnego wskazania podstawy prawnej,

w oparciu o którą został sporządzony. W konsekwencji uznała, iż ww. operat został przez Starostę wadliwie oceniony.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2013 r., Wojewoda [...] (Wojewoda, organ odwoławczy), biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

Po przedstawieniu stanu sprawy Wojewoda, wskazując treść przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji tj. art. 12 ust. 4 - 5 i art. 18 specustawy drogowej oraz (poprzez odesłanie z art. 12 ust 5) art. 134, art. 154 u.g.n., wyjaśnił, iż

w zakresie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za wywłaszczone działki, wynikająca ze specustawy drogowej regulacja nie przewiduje możliwości dokonywania pomiędzy stronami postępowania odszkodowawczego rozliczeń z tytułu przysługujących im roszczeń, a także zrzeczenia się przysługującego uprawnionemu odszkodowania.

Wojewoda wskazał, że ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy G. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. wynika, iż nieruchomości objęte postępowaniem odszkodowawczym znajdują się w strefach: MN/NR - tereny mieszkaniowo-usługowe i zabudowy zagrodowej (działki [...],[...] i [...]) i RMs - o słabszych potencjalnych warunkach dla rolnictwa (promowana funkcja wypoczynkowo-rekreacyjna, w tym agroturystyki - możliwość docelowa wyłączenia najsłabszych gleb z użytkowania rolniczego – działka [...]).

Dalej podał, iż w sporządzonym w dniu [...] sierpnia 2012 r. operacie szacunkowym (którego aktualność rzeczoznawca potwierdził w piśmie z dnia [...] września 2013 r.) rzeczoznawca majątkowy wykazał, że przeznaczenie nieruchomości (działki [...], [...], [...] i [...]) zgodnie z celem, nie powoduje zwiększenia ich wartości, dlatego ich wartość ustalono według aktualnego sposobu użytkowania. Do wyceny ww. nieruchomości biegły zastosował podejście porównawcze, metodę korygowania ceny średniej. Przy stosowaniu podejścia porównawczego konieczna jest znajomość cen transakcyjnych nieruchomości podobnych do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny, a także cech tych nieruchomości wpływających na poziom ich cen. Natomiast przy metodzie korygowania ceny średniej do porównań przyjmuje się

z rynku właściwego ze względu na położenie wycenianej nieruchomości co najmniej kilkanaście nieruchomości podobnych, które były przedmiotem obrotu rynkowego i dla których znane są ceny transakcyjne, warunki zawarcia transakcji oraz cechy tych nieruchomości. Wartość nieruchomości będącej przedmiotem wyceny określa się

w drodze korekty średniej ceny nieruchomości podobnych, współczynnikami korygującymi, uwzględniającymi różnicę w poszczególnych cechach tych nieruchomości (§ 4 ust. 4 rozporządzenia). Dobór tych cech oraz samych transakcji porównawczych pozostawiony jest rzeczoznawcy majątkowemu. Jest to wiedza specjalistyczna, wymagająca znajomości rynku.

W sporządzonym na potrzeby niniejszego postępowania operacie, rzeczoznawca majątkowy przedstawił szczegółowe charakterystyki nieruchomości porównawczych

o cenie minimalnej i maksymalnej wymagane przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej (zgodnie z zadeklarowanym przez rzeczoznawcę zastosowaniem standardów zawodowych rzeczoznawców majątkowych). Organ odwoławczy powołał

w tym zakresie stanowisko orzecznictwa (wyrok WSA w Łodzi z 19 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 583/11), wedle którego nieruchomość podobna to taka, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość. Warunkiem koniecznym dla uznania nieruchomości za podobną i przyjęcia jej wartości za miarodajną dla określenia wartości oszacowanego gruntu jest istnienie więzi polegającej na podobieństwie, a nie tożsamości. Operat zawiera uzasadnienie analizy badanego rynku nieruchomości na potrzeby niniejszej wyceny oraz określa jednoznacznie jakie cechy i w jakim stopniu wpływają na wartość szacowanej nieruchomości. Ponadto cechy nieruchomości skorygowane zostały stosownymi poprawkami kwotowymi, wynikającymi z ustalonych różnic

w nieruchomościach. Uznał zatem, że stanowiący podstawę decyzji I instancji operat szacunkowy sporządzony został z zachowaniem przepisów prawa i brak podstaw do jego podważenia.

Organ odwoławczy zaznaczył także, iż w odniesieniu do dróg gminnych obowiązki i zadania Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) wynikające z ustawy, wykonuje zarządca drogi, którym jest wójt (art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, zwana dalej u.d.p.)). Z treści art. 20 pkt 17 u.d.p. wynika, że do zarządcy drogi należy nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych

i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. Prawidłowo zatem organ I instancji ustalił, iż zobowiązanym do wypłaty odszkodowania jest właśnie wójt.

Ostatecznie Wojewoda stwierdził, iż prowadzone przez organ I instancji postępowanie odpowiadało obowiązującym w tym zakresie przepisom postępowania

i prawa materialnego.

Skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego złożyła Gmina G. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca za nieuprawnione uznała stanowisko Wojewody, iż przepisy specustawy drogowej nie przewidują możliwości zrzeczenia się przez uprawnionego odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne, dlatego też w tym zakresie strony nie mogą czynić żadnych, skutecznych uzgodnień między sobą. Podniosła, że skoro w przedmiotowej sprawie właściciel zrzekł się roszczeń odszkodowawczych od gminy za zajęte pod drogę nieruchomości, czego obowiązujące przepisy nie wykluczają, to ustalanie wysokości odszkodowania stało się bezprzedmiotowe.

Wywiodła przy tym, iż z orzecznictwa sądów administracyjnych, na podstawie nieaktualnego już brzmienia art. 98 u.g.n. który również nie przewidywał możliwości zrzeczenia się przez uprawnionego odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady przyjął dopuszczalność zrzeczenia się odszkodowania za grunty wydzielone pod drogi publiczne nawet, gdy przepisy bezpośrednio regulujące daną instytucję prawną nie przewidują wprost takich rozwiązań (wyrok z 4 października 2006 r. sygn. akt I OSK 417/06). Takie rozwiązanie skarżąca uznaje za logiczne i uzasadnione także w zakresie odszkodowań opartych o przepisy specustawy drogowej. Podniosła również, że uznanie, iż strona nie ma prawa zrzec się odszkodowania jest sprzecznym z ekonomiką postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12. k.p.a. powodując zwiększenie kosztów postępowania (m.in. opinie rzeczoznawcy) i długości trwania postępowania oraz interesem społecznym.

W dalszej części wniesionego środka zaskarżenia, skarżąca powieliła prezentowane zarzuty w postępowaniu odwoławczym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Istotnym dla rozpoznania niniejszej sprawy jest ustalenie, czy wydana przez organ I instancji i utrzymana przez organ odwoławczy decyzja w zakresie ustalenia odszkodowania oraz podmiotu właściwego do jego zapłaty jest prawidłowa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 pkt 2 specustawy drogowej, nieruchomości lub ich części (wskazane w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej), o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6 tej ustawy, stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego

w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Stosownie do art. 12 ust. 4a tej ustawy przejęcie nieruchomości przez odpowiedni podmiot publicznoprawny następuje za odszkodowaniem ustalanym decyzją organu, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Odszkodowanie za odjęte prawo do nieruchomości ustalane jest decyzją administracyjną wydawaną na podstawie przepisów specustawy drogowej, przy czym według art. 12 ust. 5 ww. aktu do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy u.g.n., z zastrzeżeniem art. 18. W świetle tej regulacji wysokość odszkodowania ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji

o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Cytowane odesłanie do u.g.n. zawężone zostało jedynie do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania. Nie obejmuje zatem uzgodnień, czy rokowań prowadzonych na podstawie przepisów u.g.n.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy u.g.n., zatem zastosowanie do powyższego ma art. 130 ust. 2 u.g.n., wedle którego ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Oznacza to, że podstawowym dowodem w sprawie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości jest sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy. Stanowi on dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość, a z kolei wartość ta jest podstawą ustalenia wysokości odszkodowania. W myśl art. 134 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości (ust. 1), przy określaniu której uwzględnia się w szczególności jej rodzaj, położenie, sposób użytkowania, przeznaczenie, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan nieruchomości oraz aktualnie kształtujące się ceny w obrocie nieruchomościami (ust. 2).

Należy podkreślić, iż w myśl art. 150 ust. 2 ww. ustawy, wartość rynkową określa się dla nieruchomości, które są lub mogą być przedmiotem obrotu. Definicję wartości rynkowej nieruchomości określa z kolei art. 151 ust. 1 powołanej ustawy, zgodnie

z którym wartość rynkową nieruchomości stanowi najbardziej prawdopodobna jej cena, możliwa do uzyskania na rynku, określona z uwzględnieniem cen transakcyjnych przy przyjęciu następujących założeń: tj. po pierwsze strony umowy były od siebie niezależne, nie działały w sytuacji przymusowej oraz miały stanowczy zamiar zawarcia umowy, po drugie zaś, upłynął czas niezbędny do wyeksponowania nieruchomości na rynku i do wynegocjowania warunków umowy. Zgodnie natomiast z art. 150 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 5 ww. ustawy określenia wartości rynkowej nieruchomości dokonują rzeczoznawcy majątkowi, poprzez dokonanie wyceny nieruchomości. Rzeczoznawcy majątkowi, co wymaga zaznaczenia, dokonują wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stan nieruchomości oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych (art. 154 ust. 1). W przypadku braku planu miejscowego przeznaczenie nieruchomości ustala się na podstawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, zaś w przypadku braku studium lub decyzji, o których mowa w ust. 2, uwzględnia się faktyczny sposób użytkowania nieruchomości (art. 154 ust. 2 i 3).

Zwrócić uwagę należy, że rodzaje metod i technik wyceny nieruchomości, m.in. w zakresie określania wartości nieruchomości dla różnych celów, reguluje rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, stanowiące akt wykonawczy do u.g.n. Sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy stanowi dowód, że opisana w nim nieruchomość ma określoną wartość, a z kolei wartość ta jest podstawą określenia ceny. Opinia rzeczoznawcy majątkowego wymaga wiadomości specjalnych i tym samym ma walor opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Ta forma ustalania

i dowodzenia istotnej okoliczności sprawy nie jest jednak wiążąca dla organów orzekających i nie wyłącza ogólnych reguł postępowania dowodowego określonych

w kodeksie postępowania administracyjnego. Ocena wartości dowodowej opinii, jej wiarygodności i przydatności dla rozstrzygnięcia sprawy należy do obowiązków organu, to bowiem organ administracji ostatecznie rozstrzyga sprawę. Zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie zaś rozstrzyganie sprawy za organ administracji (wyrok NSA z 25 sierpnia 1998 r. sygn. akt IV SA 1656/96, LEX nr 43813; wyrok NSA z 16 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA 1999/00, LEX nr 81989). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz dokonać jego prawidłowej oceny zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Taka ocena w niniejszej sprawie została przeprowadzona.

Odnosząc ww. rozważania do przedmiotowej sprawy Sąd wskazuje, iż podziela stanowisko organów, iż odesłanie z art. 12 ust. 5 specustawy drogowej zawężone zostało tylko do ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Z treści ww. regulacji wyraźnie wynika, że dotyczy on ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania, zatem nie obejmuje sytuacji zrzeczenia się prawa do odszkodowania, rokowań, czy też innych uzgodnień. W pojęciach "ustalenia" i "wypłaty" nie mieszczą się bowiem zagadnienia przewidziane w art. 98 ust. 3 u.g.n. Należy w tym miejscu podkreślić, iż art. 12 ust. 4b ww. ustawy stanowi, iż organ ma 30 dni na ustalenie odszkodowania, które jest obligatoryjne, wydaje się w tym celu odrębną decyzję. Z kolei przepisy u.g.n. stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym w specustawie drogowej, a więc w szczególności

w zakresie terminu wypłaty odszkodowania oraz sporządzenia operatu szacunkowego. Ponadto wywodzony przez skarżącą argument zrzeczenia się przez uczestnika odszkodowania nie koreluje z przedstawionymi Sądowi aktami sprawy. Załączony do odwołania protokół nie stanowi czynności prawnej, jaką jest zrzeczenie się odszkodowania. Przede wszystkim załączony protokół dotyczy wydania nieruchomości pod budowę drogi, co istotne, nie zawiera daty z jaką został sporządzony, brak w nim także danych dotyczącej kwoty odszkodowania, co do której miałoby nastąpić zrzeczenie się uczestnika. Protokół ten stanowi blankiet druku, w którym wpisano dane personalne uczestnika i jego dwie działki przeznaczone pod drogę. W tej sytuacji zarzut strony skarżącej, co do zrzeczenia się odszkodowania jest chybiony. Skarżąca nawet nie wskazuje konkretnych argumentów, czy przepisów prawnych co do tej okoliczności, podpiera się jedynie orzeczeniem NSA, wydanym w innym stanie prawnym.

Nieuprawniony jest także zarzut gminy dotyczący nieprawidłowego wskazania, iż uprawnionym do zapłaty odszkodowania jest zamiast gminy wójt tj. organ wykonawczy tej jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z przedstawionego w tym zakresie stanowiska organu odwoławczego wywiedzionego z obowiązujących w tej materii przepisów u.d.p., to do wójta, jako zarządcy drogi gminnej, należy nabywanie nieruchomości pod pasy drogowe dróg publicznych i gospodarowanie nimi w ramach posiadanego prawa do tych nieruchomości. W konsekwencji to wójt działający jako organ wykonawczy gminy jest zobowiązany jest do regulowania należnych z tego tytułu zobowiązań (np. odszkodowań).

Sąd za nietrafne uznał stanowisko skarżącej wykazującej błędy i uchybienia

w sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym. Skarżąca zarzucała, że w ww. dokumencie w odniesieniu do cech nieruchomości podobnych, rzeczoznawca podał tylko daty transakcji, wielkość (znacznie różniącą się od wycenianej) i lokalizację nieruchomości. Tymczasem z analizy operatu wynika, że biegły odniósł się do lokalizacji, sąsiedztwa, otoczenia, intensywności zurbanizowania, dostępności infrastruktury oraz warunków zagospodarowania nieruchomości podobnych (k. [...] – [...] operatu). Według autora skargi operat nie zawiera uzasadnienia wskazującego na właściwy dobór nieruchomości przeznaczonych do celów porównawczych i ustalenia cech różniących te nieruchomości. Jest to argument chybiony, bowiem z treści dokumentu wynika, że w operacie podano charakterystyczne nieruchomości o cenie minimalnej i maksymalnej (zgodnie z przyjętymi standardami zawodowymi rzeczoznawców). Określono również wielkość nieruchomości porównawczych z uwagi na cel wyceny wskazując, że okoliczność ta nie ma znaczenia, bowiem dotyczy bardzo małych działek z przeznaczeniem na poszerzenie drogi. Przyjęcie cen transakcyjnych ww. nieruchomości przeznaczonych pod drogę determinowane jest celem wywłaszczenia. Ponadto co podkreślić należy, rzeczoznawca wyczerpująco wyjaśnił w treści operatu przyjętą metodę wyceny gruntu (k. [...]) oraz dobór nieruchomości podobnych przyjętych do porównań. Wbrew stanowisku skarżącej w zakresie ustalenia przeznaczenia wywłaszczanych gruntów na podstawie danych

z ewidencji budynków i gruntów lub z księgi wieczystej, rzeczoznawca prawidłowo przyjął przeznaczenie działek na podstawie ustaleń studium, obowiązek taki wynikał, jak wskazano wyżej, z treści art. 154 ust. 2 u.g.n. Argument, iż do porównania nie uwzględniono żadnej nieruchomości z miejscowości B. także nie jest trafiony, jak wynika bowiem z treści operatu, badaniu poddano obszar całego powiatu k. ze szczególnym uwzględnieniem Gminy G. i Gminy K. (k. [...] operatu).

Oczywiście nieprawidłowy jest także zarzut, iż sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego dokument, nie zawiera wyraźnego wskazania podstawy prawnej,

w oparciu o którą został sporządzony. W treści wskazanego dokumentu (k. [...] - [...]) rzeczoznawca przytoczył przepisy prawa materialnego, stanowiące podstawę sporządzenia operatu, są to zarówno przepisy specustawy drogowej, u.g.n., jak

i rozporządzenia.

Sąd wskazuje, iż w prowadzonym przez organy obu instancji postępowaniu nie dopatrzył się innych naruszeń prawa materialnego, czy uchybień procesowych, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonych decyzji, czy też stwierdzeniem ich nieważności.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.