Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2029/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 5, art. 14c par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 146 par. 1, art. 152 i art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżąca – T. SA z siedzibą w W. w dniu 28 grudnia 2009r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji indywidulanej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy prowizje od pożyczek oraz inne wydatki związane z przygotowaniem i wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji emisji obligacji przez T. F. stanowią koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia. Skarżąca przedstawiła następujący stan faktyczny/ zdarzenie przyszłe:

T. S.A. (Spółka, T.) posiada 100% udziałów w T. F. AB - spółce kapitałowej z siedzibą w Szwecji (T. F.). T. F. jest spółką celową, której zadaniem jest pozyskiwanie finansowania na rynkach międzynarodowych w drodze emisji obligacji. Obligacje są oferowane potencjalnym inwestorom na rynkach międzynarodowych oraz są przedmiotem obrotu na Luksemburskiej Giełdzie Papierów Wartościowych.

W ramach przeprowadzanej transakcji T. F. w listopadzie 2009r. wyemitował obligacje oraz udzielił finansowania Spółce na podstawie umowy pożyczki (pożyczka 1), wykorzystując w tym celu środki pieniężne pozyskane z emisji obligacji. W najbliższej przyszłości T. F. planuje emisję kolejnej transzy obligacji. Środki pozyskane z emisji kolejnej transzy obligacji zostaną przekazane T. na podstawie umowy pożyczki (pożyczka 2). Umowy pożyczek zostały (zostaną) zawarte na okres do 2017 r., lecz podlegają wcześniejszej spłacie w przypadku wcześniejszego umorzenia obligacji.

Zobowiązania T. F. wobec obligatariuszy z tytułu wyemitowanych obligacji są przedmiotem gwarancji udzielonej przez T. oraz spółki zależne od T.. Gwarancja została udzielona odpłatnie, w związku z czym T. F. jest zobowiązany do zapłaty T. oraz jego spółkom zależnym stosownego wynagrodzenia z tytułu wystawionej gwarancji.

Środki pieniężne będące przedmiotem pożyczki 1 zostaną przeznaczone na:

1. spłatę pożyczki (pożyczka 2003) wobec T. F. - spółki celowej z siedzibą w Wielkiej Brytanii, która w 2003r. dokonała emisji obligacji na rynkach międzynarodowych (obligacje 2003), a środki z emisji przekazała T. na podstawie umów pożyczek zawartych w 2003r. (wystąpiła jednak rozbieżność czasowa pomiędzy otrzymaniem pożyczki 1 od T. F., co nastąpiło w listopadzie 2009r. a spłatą pożyczki 2003 / umorzeniem obligacji 2003, co nastąpiło w grudniu 2009r. Biorąc pod uwagę wymogi prawne, tj. okoliczność, że środki z pożyczki 1 miały zostać przekazane T. F. w dniu ich pozyskania i dodatkowo, że pożyczka 2003 nie mogła być spłacona przed datą umorzenia obligacji 2003 (co nastąpiło w drugiej połowie grudnia 2009 r.), część środków pozyskanych przez T. z pożyczki 1 (i przeznaczonych na spłatę pożyczki 2003) została przekazane T. F. w formie krótkoterminowej umowy pożyczki zawartej przez T. z tą spółką w listopadzie 2009 r.);

2. spłatę kredytu bankowego zaciągniętego na ogólne potrzeby oraz działalność operacyjną T. oraz w związku z realizowanymi inwestycjami (w tym inwestycjami kapitałowymi);

3. zwiększenie płynności Spółki (środki przeznaczone na bieżące potrzeby Spółki).

Natomiast środki pieniężne pozyskane na podstawie pożyczki 2 zostaną przeznaczone na przejęcie platformy cyfrowej "n" ("akwizycja"). W ramach akwizycji T. zawrze z I. M. N.V. ("I. M.") oraz (ewentualnie) innymi spółkami z Grupy I. M. (tj. N. B.V. oraz S. B.V.) umowę (lub umowy) sprzedaży, na podstawie której (ych) T. nabędzie od I. M.: 49% udziałów w N. B.V. ("NBV") będącej właścicielem 100% udziałów w I. Sp. z o.o. ("n-ka") - operatorze platformy cyfrowej "n" oraz wierzytelności przysługujące I. M. wobec NBV oraz innym spółkom z Grupy I. M. wobec n-ki oraz spółki D. sp. z o.o. (podmiot zależny od n-ki), a wynikające z umów pożyczek zawartych przez I. M. oraz inne spółki z Grupy I. M. z tymi podmiotami.

W odniesieniu do wykorzystania pożyczki 2, zgodnie z intencją T., T. F. oraz I. M., rozliczenie wzajemnych wierzytelności wynikających z emisji obligacji przez T. F. na rzecz I. M., zawarcie przez T. i T. F. Umowy Pożyczki 2 oraz umowy sprzedaży, zostanie przeprowadzone w sposób bezgotówkowy. Oznacza to, że T. nie otrzyma fizycznie środków pieniężnych będących przedmiotem umowy pożyczki 2. Wierzytelność przysługująca T. o przekazanie środków pieniężnych będących przedmiotem umowy pożyczki 2 zostanie bowiem potrącona z wierzytelnością I. M. wobec T. z tytułu umowy sprzedaży (w ramach wielostronnych potrąceń obejmujących również wierzytelność T. F. wobec I. M. o przekazanie ceny emisyjnej obligacji).

W analizowanej transakcji (procesie emisji obligacji) T. oraz T. F. zaangażowały dwie wiodące międzynarodowe instytucje finansowe (Banki I.), zakres prac których (zgodnie z umową zlecenia zawartą przez Banki I. z T. F.) obejmował: przeprowadzenie emisji obligacji oraz gwarantowanie sukcesu tej emisji m.in. przez objęcie obligacji, co de facto stanowi gwarancję powodzenia emisji na rzecz własną oraz na rachunek innych inwestorów, co nastąpiło na podstawie Purchase Agreement (umowy nabycia) zawartej przez Banki I. z T. F. oraz różne czynności pomocnicze takie jak np. koordynację całej transakcji, odpowiednie wynegocjowanie parametrów obligacji (wysokość kuponów odsetkowych uzgodnienie ewentualnego dyskonta lub premii emisyjnej etc.).

Ponadto dla przeprowadzenia transakcji konieczne było przygotowanie odpowiedniej dokumentacji prawnej (takiej jak umowy dotyczące obligacji, umowy pożyczek etc., dokument ofertowy - forma prospektu emisyjnego wymaganego m.in. dla celów dopuszczenia obligacji do notowania na Giełdzie w Luksemburgu, wymaganych opinii prawnych, raportów finansowych etc.) oraz uzyskanie oceny wiarygodności kredytowej (tzw. ratingu) przez T. jako ostatecznego beneficjenta i gwaranta obligacji. W związku z powyższym w ramach procesu pozyskania finansowania przez T. przez emisję Euroobligacji konieczne było poniesienie szeregu wydatków związanych z emisją.

T. jest beneficjentem (oraz inicjatorem) emisji obligacji - tj. całe finansowanie pozyskane w drodze emisji zostało przekazane T. na podstawie umów pożyczek i wykorzystane przez T. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem biorąc pod uwagę funkcje pełnione w ramach transakcji emisji obligacji przez T. F. oraz T. podjęto decyzję; że wszelkie koszty związane z emisją obligacji zostaną poniesione przez T. (również ze względu na konieczność zachowania warunków rynkowości wynikających z przepisów o cenach transferowych). Zasada ta dotyczy wyłącznie kosztów związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem emisji obligacji a nie kosztami bieżącymi wynikającymi z działalności T. F. (takimi jak koszty ogólne związane z funkcjonowaniem T. F., koszty gwarancji, koszty notowania obligacji na giełdzie w Luksemburgu, czy administrowaniem obligacjami w trakcie ich "życia"). T. F. będzie w związku z emisją zarabiał określoną marżę odsetkową (tj. różnicę pomiędzy odsetkami otrzymywanymi od T. na podstawie pożyczek oraz odsetkami płaconymi na rzecz obligatariuszy) stanowiącą wynagrodzenie za funkcje pełnione w ramach transakcji, która m. in. pokryje koszty bieżące opisane powyżej.

Powyższa decyzja została wdrożona przez wprowadzenie odpowiednich zapisów do dokumentacji prawnej zobowiązującej T. do poniesienia wszelkich kosztów związanych z emisją obligacji, w szczególności zgodnie z umowami pożyczek T. jest zobowiązany do zapłaty na żądanie T. F. wszelkich kosztów (włączając koszty prawne i wydatki) poniesionych przez T. F. w związku z emisją obligacji. Ponadto zgodnie z umowami pożyczek T. jest również zobowiązany do poniesienia bezpośrednio wszelkich innych kosztów związanych z transakcją (takich jak wynagrodzenie agencji ratingowych oraz koszty obsługi prawnej doradztwa finansowego i podatkowego), do zapłaty których jest zobowiązany zgodnie z umowami zawartymi z podmiotami trzecimi (bez prawa obciążenia nimi T. F.). Część kosztów związanych z procesem emisji obligacji i wynikająca z umów zawartych przez T. F. została poniesiona przez T. F. (wynagrodzenie należne bankom i. za doprowadzenie do sukcesu emisji koszt dyskonta emisyjnego). Z ekonomicznego punktu widzenia koszty te zostały przerzucone na T. poprzez ustalenie na podstawie umowy pożyczki 1 i umowy pożyczki 2 prowizji od udzielenia pożyczek.

Specyficznie koszty które zostały (zostaną) poniesione przez T. w związku z pozyskaniem finansowania przez emisję obligacji (na podstawie umów pożyczek) obejmują:

a) prowizje od pożyczki 1 i pożyczki 2 (płatne przy udzieleniu pożyczek na podstawie umów pożyczek odpowiednio w listopadzie 2009r oraz w 2010 r);

b) dodatkowe (poza wynagrodzeniem za gwarantowanie sukcesu emisji - tzw. underwriting and placement fee) wynagrodzenie należne Bankom I. zgodnie umową z T. F. za usługi doradcze w zakresie wypracowania struktury transakcji oraz doradztwo finansowe związane z transakcją (wynagrodzenie to zostało zapłacone bezpośrednio przez T. zgodnie z umowami pożyczek nakładającymi obowiązek zapłaty kosztów związanych z transakcją na T.);

c) re-faktura kosztów doradców prawnych Banków I. dokonana na podstawie umowy nabycia (zobowiązanie do pokrycia tych kosztów wynikało również z umowy zlecenia), wynagrodzenie to zostało zapłacone bezpośrednio przez T. - zgodnie z umowami pożyczek nakładającymi obowiązek zapłaty kosztów związanych z transakcją na T.);

d) wynagrodzenie doradcy prawnego T. w związku z transakcją poniesione zgodnie z umową zawartą przez T. z wiodącą kancelarią prawniczą (zakres prac doradcy prawnego obejmował m.in. przeprowadzenie badania prawnego T. pod kątem przygotowania dokumentu ofertowego w związku z emisją obligacji, przygotowanie części prawnej dokumentu ofertowego, przygotowanie wymaganych opinii prawnych, doradztwo prawne i podatkowe w związku z założeniem T. F., udział w negocjacjach dokumentacji prawnej transakcji);

e) wynagrodzenie doradcy finansowego (rachunkowego) T. w związku z transakcją poniesione zgodnie z umową zawartą przez T. z firmą audytorsko-doradczą (zakres prac doradcy finansowego obejmował doradztwo w związku ze sprawozdaniami finansowymi wykorzystanymi w dokumencie ofertowym, wydanie raportów dotyczących zawartości dokumentu ofertowego na potrzeby inwestorów międzynarodowych, uczestnictwo w procesie przygotowywania dokumentu ofertowego),

f) wynagrodzenie agencji ratingowej za przeprowadzenie analizy oraz przyznanie T. oceny wiarygodności kredytowej (tzw. ratingu), co było warunkiem przeprowadzenia transakcji (T. musiał posiadać rating aby pozyskać finansowanie w drodze emisji obligacji) poniesione zgodnie z umową zawartą przez T. z agencją ratingowąj

g) inne koszty bieżące związane z pozyskaniem finansowania w drodze emisji obligacji (takie jak np. koszty podróży pracowników T. zaangażowanych w projekt, koszty związane z prezentacją oferowanych obligacji potencjalnych inwestorom międzynarodowym (w ramach tzw. road show), koszty przygotowania i wydrukowania dokumentów związanych z transakcją oraz inne koszty T. związane z transakcją.

Nabycie przez Spółkę udziałów NBV (a pośrednio n-ki będącej operatorem platformy cyfrowej) jest elementem długoterminowej strategii T. (zapoczątkowanej w marcu 2009r., kiedy to nastąpiło nabycie 51% udziałów w NBV). Strategia ta polegała na dywersyfikacji źródeł przychodów oraz pełnej konsolidacji operacyjnej T. z n-ką. W szczególności zakłada ona przygotowanie wspólnej z n-ką oferty rynkowej wykorzystującej potencjały obu podmiotów na rynku usług medialnych w celu zaoferowania innowacyjnych zintegrowanych produktów w celu lepszej promocji oferty obu podmiotów. T. liczy również na wzmocnienie przewagi konkurencyjnej przez pełną integrację w szczególności wspólny branding, wzajemną promocję oraz wspólne nabywanie i dystrybucję treści medialnych (tzw. content). W szczególności o realizacji transakcji zdecydowały następujące przesłanki: dążenie do umocnienia pozycji na najszybciej rosnącym segmencie rynku telewizyjnego, stworzenie nowego kanału dystrybucji programów TV (prawa do których posiada T.), powiększenie dostępu do najbardziej dynamicznych grup docelowych o dochodach przekraczających średnią, zwiększenie możliwości promocji dwustronnej i poprawy oferty sprzedaży; dywersyfikacja przychodów i in.

Środki pieniężne uzyskane z emisji obligacji T. F. i otrzymane na podstawie pożyczki 2003 oraz kredytu bankowego zostały wykorzystane przez Spółkę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w tym m.in. w działalności operacyjnej oraz przy realizowanych inwestycjach (w tym inwestycjach kapitałowych). Obecnie nie są prowadzone przez Spółkę projekty inwestycyjne, w związku z którymi odsetki na spłatę pożyczki mogłyby być zaliczone wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

W dniu 25 marca 2010r. Skarżąca wyjaśniła, iż pożyczka 1 została przeznaczona na spłatę pożyczki 2003 oraz kredytu bankowego, jak również miała na celu zwiększenie płynności T., zaś pożyczka 2003 została wykorzystana przez Spółkę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w tym m. in. w działalności operacyjnej oraz przy realizowanych inwestycjach (w tym inwestycjach kapitałowych), w szczególności:

a. nabyciu w grudniu 2003 r. obligacji wyemitowanej przez I. M. N.V. ("I. M.") o wartości nominalnej ok. 131 milionów EUR;

b. nabyciu w marcu 2004 r. udziałów w spółce T. sp. z o.o. za kwotę 35 mln EUR;

c. spłatę istniejącego zadłużenia (głównie bankowego);

d. na ogólne cele gospodarcze (np. uruchomienie nowych kanałów tematycznych – IT. oraz T. S. - które miało miejsce w 2004 r.).

e. inwestycjach krótkoterminowych (lokaty bankowe, bony skarbowe etc.) przynoszące przychody podatkowe w postaci dyskonta i odsetek.

Środki pochodzące z pożyczki 1 w części przeznaczonej na spłatę pożyczki 2003 zostały przekazane T. F. w formie krótkoterminowej pożyczki przynosząc przychody odsetkowe z tego tytułu przy spłacie pożyczki (co nastąpiło w grudniu 2009 r.).

Środki pieniężne uzyskane z kredytu bankowego (od Banku P. S.A. na podstawie umowy wielowalutowej linii kredytowej z czerwca 2008 r.) zostały wykorzystane przez Spółkę na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej, w tym m. in. w działalności operacyjnej oraz przy realizowanych inwestycjach (w tym inwestycjach kapitałowych); mających na celu uzupełnienie płynności finansowej po wydatkach związanych z nabyciem 25% udziałów w N. B.V. ("NBV").

Znaczna część środków pozyskana z pożyczki 1 przeznaczona zastała na zwiększenie płynności Spółki (środki przeznaczone na bieżące potrzeby Spółki). Środki, które zgodnie z planami Spółki miały być przeznaczone na ogólne i bieżące potrzeby związane z działalnością operacyjną, aktualnie są zgromadzone na rachunkach bankowych przynosząc dochody odsetkowe oraz są inwestowane np. w bony skarbowe, lokaty, obligacje - również przynoszące dochód w postaci odsetek lub dyskonta. Środki te będą wykorzystywane w miarę potrzeb Spółki na cele związane z prowadzoną przez T. działalnością gospodarczą.

Środki pieniężne pozyskane na podstawie pożyczki 2 zostały przeznaczone na przejęcie platformy cyfrowej "n", w szczególności:

1. w ramach akwizycji T. zawarł z I. M. umowę sprzedaży, na podstawie której T. nabył od I. M. 49% udziałów w N. B.V. ("NBV") będącej właścicielem 100% udziałów w I. N. Sp. z o.o. ("n-ka") - operatorze platformy cyfrowej "n";

2. T. udzielił pożyczek n-ce, D. Sp. z o.o. oraz NBV na spłatę ich pożyczek (wraz z odsetkami) wobec N-V. BV., S. B.V. oraz I. M. (zamiast zatem nabywać wierzytelności wobec n-ki, D. Sp. z o.o. oraz NBV, T. udzieliła tym spółkom pożyczek na spłatę ich zadłużenia).

Dodatkowo w uzupełnieniu do wniosku, Spółka informuje, że druga transza Obligacji została wyemitowana na kwotę mniejszą niż pierwotnie planowano (148 mln EUR zamiast 188 mln EUR, a tym samym Umowa Pożyczki 2 została zawarta na kwotę 148 mln EUR). Pozostała część wartości akwizycji została sfinansowana poprzez emisję przez T. na rzecz I. M. dwóch weksli (promissory notes pod prawem amerykańskim) na kwotę 40 mln EUR.

Emisja weksli posłużyła na zapłatę ceny za udziały w NBV oraz części kwoty wynikającej z rozliczenia z I. M. korekty ceny za sprzedane T. udziały według ustalonego mechanizmu - mechanizm ten przewidywał dopłatę za udziały NBV w przypadku osiągnięcia przez n-kę określonych parametrów ekonomicznych (druga część kwoty dotyczącej korekty ceny została rozliczona w ramach emisji drugiej transzy Obligacji i wykorzystania Pożyczki 2). Podsumowując, w odniesieniu do wykorzystania Pożyczki 2, Spółka wskazuje, że:

a. obligacje zostały wyemitowane na rzecz N. B.V., S. B.V. oraz I. M., które z tego tytułu były zobowiązane do zapłaty ceny emisyjnej na rzecz T. F.,

b. zgodnie z umową pożyczki 2 T, F, był zobowiązany do przekazania kwot z emisji obligacji na rzecz T,,

c. Z kolei T, był zobowiązany do przekazania kwot z tytułu pożyczki 2 na rzecz n- ki, D, Sp. z o.o. oraz NBV w formie dalszych pożyczek oraz I. M. tytułem rozliczenia drugiej części kwoty wynikającej z rozliczenia z I. M. korekty ceny za sprzedane T. udziały,

d. N-ka, D. Sp. z o.o. oraz NBV były zobowiązane do spłaty pożyczek (wraz z odsetkami) zaciągniętych od N-V. B.V., S. B.V. oraz I.M..

e. zobowiązania N-V., S. B.V. oraz I. M. z tytułu objęcia Obligacji były równe zobowiązaniom n-ki, D. Sp. z o.o., NBV oraz T. wobec tych spółek (z wymienionych powyżej tytułów).

f. w rezultacie rozliczenie nastąpiło w sposób bezgotówkowy poprzez potrącenie wzajemnych wierzytelności na podstawie umowy potrącenia wierzytelności.

Nabycie przez Spółkę udziałów NBV (a pośrednio n-ki będącej operatorem platformy cyfrowej) oraz przejęcie finansowania dłużnego tych podmiotów jest elementem długoterminowej strategii T. (zapoczątkowanej w czerwcu 2008 r., kiedy nastąpiło nabycie 25% udziałów plus jeden udział w NBV i kontynuowanej w marcu 2009 r. kiedy udział T. w NBV został zwiększony do 51%). Strategia ta polega na dywersyfikacji źródeł przychodów oraz pełnej konsolidacji operacyjnej T. z n-ką. W szczególności zakłada ona przygotowanie wspólnej z n-ką oferty rynkowej wykorzystującej potencjały obu podmiotów na rynku usług medialnych w celu zaoferowania innowacyjnych zintegrowanych produktów oraz lepszej promocji oferty obu podmiotów. T. liczy również na wzmocnienie przewagi konkurencyjnej poprzez pełną integrację i w szczególności wspólny branding, wzajemną promocję oraz wspólne nabywanie i dystrybucję treści medialnych (tzw. content).

W szczególności o realizacji transakcji zdecydowały następujące przesłanki:

- dążenie do umocnienia pozycji na najszybciej rosnącym segmencie rynku telewizyjnego;

- stworzenie nowego kanału dystrybucji programów TV (prawa do których posiada T.);

- powiększenie dostępu do najbardziej dynamicznych grup docelowych o dochodach przekraczających średnią;

- zwiększenie możliwości promocji dwustronnej i poprawy oferty sprzedaży; dywersyfikacja przychodów.

Obecnie T. świadczy na rzecz n-ki szereg usług (przykładowo, licencje na rozpowszechnianie sygnału kanałów T., usługi informatyczne oraz udzielanie sublicencji na oprogramowanie komputerowe, usługi wsparcia technicznego, wynajem sprzętu i wozów transmisyjnych, usługi produkcyjne, usługi reklamowe). Zacieśnianie współpracy pomiędzy T. i n-ką powinno skutkować po pierwsze kontynuacją świadczenia usług na podstawie obecnie funkcjonujących umów, a po drugie zawarciem nowych umów (np. umowy o świadczenie usług kodowania sygnału telewizyjnego, umowa dotycząca obsługi i dystrybucji kart dekodujących, umowa o świadczenie usług realizacji materiałów telewizyjnych).

Udzielenie pożyczek NBV, n-ce oraz D. Sp. z o.o. bezpośrednio przekłada się na przychody T. z tytułu odsetek płaconych przez te podmioty.

W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytania:

1. Czy prowizje od umów pożyczek stanowią koszt uzyskania przychodów T. w dniu ich poniesienia?

2. Czy wydatki ponoszone na rzecz doradcy prawnego, doradcy finansowego, agencji ratingowych oraz inne wydatki związane z przygotowaniem i wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji, a także doradztwem przy jej przeprowadzeniu mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dniu ich poniesienia?

3. Czy wydatki z tytułu zapłaty wynagrodzenia Banków I. za usługi wypracowania struktury transakcji oraz doradztwo finansowe związane z transakcją oraz tytułem zwrotu kosztów doradztwa prawnego na rzecz Banków I. w związku z Transakcją do których poniesienia T. był zobowiązany na mocy umów pożyczek mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dniu ich poniesienia?

Zdaniem Spółki prowizje należne T. F. od umów pożyczek stanowią koszt uzyskania przychodów T. w dacie ich poniesienia jako koszty związane z pozyskaniem finansowania w postaci pożyczki.

Skarżąca, powołując się na art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm., dalej: u.p.d.o.p.), wskazała, że wydatki związane z przygotowaniem i przeprowadzeniem procesu pozyskania finansowania dla T. na podstawie umów pożyczek są związane z przychodami Spółki jako koszty związane z pozyskaniem finansowania podstawowej działalności Spółki. W szczególności wydatki te pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą oraz zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Zdaniem Spółki w sprawie nie ma zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., gdyż wydatków związanych z pożyczkami nie można przypisać do jakichkolwiek projektów inwestycyjnych, w związku z którymi mogłyby one powiększać wartość początkową środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.

W ocenie Skarżącej powyższa argumentacja znajduje zastosowanie w odniesieniu do wydatków będących przedmiotem pytania nr 1 (prowizje od pożyczek), pytania nr 2 (wydatki związane z doradztwem na rzecz T.) oraz pytania nr 3 (wydatki z tytułu wynagrodzenia/pokrycia kosztów Banków I.). Przedmiotowe wydatki są bowiem związane z pozyskaniem finansowania przez T. na podstawie umów pożyczek (pozyskanego od podmiotów zewnętrznych za pośrednictwem Banków I. dzięki emisji obligacji przez T. F.). Przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, że wydatki będące przedmiotem pytania nr 3 dotyczyły pokrycia wynagrodzenia Banków I. związanego z przygotowaniem transakcji (w tym pokrycia kosztów doradcy prawnego Banków I.). Do poniesienia tych wydatku Spółka jako pożyczkobiorca była zobowiązana zgodnie z umowami pożyczek (koszty te z kolei obciążały T. F. na podstawie stosownych umów z Bankami I.). Tym samym nawet jeśli Spółka nie była bezpośrednim odbiorcą usług fakturowanych przez Banki I. poniesienie tych wydatków było warunkiem niezbędnym warunkującym przeprowadzenie transakcji, tj. emisję obligacji oraz zawarcie umów pożyczek.

Skarżąca podniosła, iż w sprawie zostały spełnione wszystkie warunki, by ww. wydatki uznać za koszt uzyskania przychodów. Został on bowiem poniesiony przez Spółkę (która dokonała płatności z tytułu faktur wystawionych przez Banki I.). Jest definitywny, gdyż Spółka w żaden sposób nie może dochodzić jego zwrotu. Został on poniesiony w związku z pozyskaniem finansowania poprzez pożyczki, a więc w sposób oczywisty jest związany z prowadzoną działalnością i został poniesiony w celu uzyskania przychodów.

W ocenie Skarżącej stanowisko wskazujące na możliwość zaliczenia przez Spółkę wydatków związanych z otrzymaniem pożyczek w całości do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia dotyczy zarówno wydatków związanych z uzyskaniem pożyczki 1, która została przeznaczona na potrzeby finansowania bieżącej działalności gospodarczej Spółki oraz spłaty jej dotychczasowego zadłużenia związanego z prowadzoną działalnością jak i wydatków związanych z pożyczką 2. W zakresie wydatków związanych z pożyczką 2 Skarząca podniosła również, iż część tej pożyczki zostanie wykorzystana na nabycie wierzytelności przysługujących NBV wobec podmiotów z grupy I. z tytułu udzielonych im przez NBV pożyczek, co będzie skutkować powstaniem po stronie Spółki nowego strumienia przychodu w postaci odsetek płatnych przez podmioty z grupy I. (pożyczkobiorców). W związku z powyższym omawiane koszty będą stanowić - w ocenie Skarżącej - koszt uzyskania przychodu, albowiem będą one ponoszone przez Spółkę w celu uzyskania przychodu z tytułu otrzymanych odsetek.

Ponadto, powołując się na art. 16 ust 1 pkt 8 u.p.d.o.p., Skarżąca stwierdziła, iż ww. przepis obejmuje swoim zakresem wyłącznie wydatki pozostające w bezpośrednim związku z nabyciem udziałów lub akcji, a więc tego rodzaju wydatki bez których poniesienia nie byłoby możliwe nabycie lub objęcie udziałów lub akcji w kapitale zakładowym spółki. W konsekwencji uznała, iż wydatki związane z pozyskaniem pożyczki 2 nie stanowią wydatków na nabycie udziałów NHBV w rozumieniu art. 16 ust 1 pkt 8 u.p.d.o.p. W opinii Skarżącej wydatki te pośrednio są związane z podstawową działalnością Spółki na rynku medialnym i mają na celu osiągnięcie przychodów przez Spółkę z tej działalności. Nabycie udziałów n-ki wynika bowiem z celu biznesowego polegającego na pełnej integracji działalności n-ki z T., a tym samym ma na celu osiąganie przychodów z działalności podstawowej. Zatem wydatki poniesione na nabycie usług doradczych stanowią ogólne koszty działalności T., które - zdaniem Spółki - powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. w dacie ich poniesienia.

Ponadto Skarżąca wskazała, iż wszelkie wydatki, których poniesienie związane jest z zawarciem umów pożyczek, stanowią tzw. koszty pośrednie, o których mowa w art. 15 ust 4d zd. 1 u.p.d.o.p. i powinny zostać zaliczone jednorazowo do kosztów podatkowych w dacie ich poniesienia. Zdaniem Skarżącej w sprawie nie ma natomist zastosowania art. 15 ust 4d zd. 2 u.p.d.o.p., gdyż omawiane wydatki nie dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy w rozumieniu tego przepisu.

Odnosząc się do kosztów doradztwa finansowego czy też prawnego (pytanie 2 i 3) Skarżąca wyjaśniła, iż nie można tych wydatków, biorąc pod uwagę ich naturę oraz fakt, że służyły one pozyskaniu finansowania (a więc z przychodami związane są jedynie pośrednio), przyporządkować do konkretnych przychodów. W przypadku kosztów usług doradczych czy konsultingowych również nie można zatem uznać, że dotyczą one okresu przekraczającego rok podatkowy. Zatem w ocenie Skarżącej powinny one zostać zaliczone do kosztów podatkowych w dacie poniesienia, stosownie do art. 15 ust 4e u.p.d.o.p.

W interpretacji indywidualnej z [...] kwietnia 2010 r. Minister Finansów, z upoważnienia którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał stanowisko Skarżącej za prawidłowe w zakresie prowizji od umowy pożyczek, a za nieprawidłowe w zakresie wydatków związanych z analizą, oceną zasadności, wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji, a także doradztwem przy jej przeprowadzeniu oraz w zakresie wydatków związanych z wynagrodzeniem dla Banków I. za wypracowanie struktury transakcji oraz doradztwo finansowe .

Organ wyjaśnił, iż w świetle art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. podatnik ma prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod warunkiem, iż nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 tej ustawy oraz gdy wykaże ich związek z prowadzoną działalnością a ich poczynienie ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów). Ponadto, aby dany wydatek mógł być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów powinien być poniesiony w sposób celowy, racjonalny i gospodarczo uzasadniony.

W ocenie Organu analiza przedstawionych przez Spółkę celów, na jakie zostały (zostaną) wykorzystane środki z pożyczki 1 i pożyczki 2, niewątpliwie wskazuje, że są one związane z działalnością gospodarczą Spółki i związane z jej przychodami. Prowizja od pożyczki, jako rodzaj wynagrodzenia za udzielenie pożyczki, ustalona kwotowo bądź procentowo w stosunku do wartości udzielonej pożyczki, wykazuje pośredni związek z uzyskiwanymi przez podmiot gospodarczy przychodami. Co do zasady więc zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów podlega w momencie jej poniesienia, zgodnie z art. 15 ust. 4d u.p.d.o.p., z uwzględnieniem definicji dnia poniesienia kosztu zawartej, w art. 15 ust.4e tej ustawy. W konsekwencji Organ uznał, iż prowizje od pożyczki 1 i pożyczki 2 na rzecz T. F. należy uznać za koszty uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia.

Odnosząc się do wydatków związanych z organizacją i przeprowadzeniem emisji obligacji, w tym wynagrodzenia dla Banków I. Organ wyjaśnił, iż emitentem obligacji nie jest Spółka, tylko inny podmiot – T. F.. Ponadto wskazał, że wydatki, będące przedmiotem zapytania, stanowią wydatki ponoszone przez T., ale bezpośrednio związane z dochodami T. F.. Podniósł również, że usługi wypracowania przez Banki I. struktury transakcji oraz doradztwo finansowe związane z transakcją, a także tytułem zwrotu kosztów doradztwa prawnego na rzecz Banków I. w związku z transakcją były świadczone na rzecz T. F., a nie na rzecz Spółki. Usługi te służyły działalności gospodarczej prowadzonej przez T. F., polegającej na pozyskiwaniu środków finansowych w drodze emisji obligacji. Z tytułu prowadzonej działalności T. F. zarabia zaś określoną marżę odsetkową. Skoro zatem to T. F. osiąga konkretny przychód z tytułu emisji obligacji w postaci marży odsetkowej, to wydatki związane z emisją, jako warunkujące osiągnięcie tego przychodu, z zasady winien zaliczyć do kosztów podatkowych (pod warunkiem ich poniesienia). Odnosząc się natomiast do poniesionych przez Skarżącą wydatków za Banki I. (tytułem zwrotu kosztów doradztwa prawnego na ich rzecz, w związku z transakcją) Organ stwierdził, iż ten zwrot kosztów nie ma żadnego uzasadnienia, tym bardziej że Banki I. uzyskały przychód z tytułu wynagrodzenia za usługi wypracowania struktury transakcji oraz doradztwo finansowe związane z transakcją emisji obligacji i jeżeli potrzebowały w tym zakresie doradztwa prawnego, to wydatek z tego tytułu powinien obciążać Banki, a nie Spółkę.

W konsekwencji Organ uznał, że ww. wydatki związane są z działalnością, a co za tym idzie i przychodem osiąganym przez T. F., będącym odrębnym podmiotem prawa, nie mogą one zgodnie z regułą zawartą w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p., stanowić kosztów podatkowych Spółki.

W ocenie Organu braku związku powyższych wydatków z przychodem Spółki nie zmienia również okoliczność, iż poniesienie tych kosztów przez Spółkę jest wynikiem uzgodnień z T. F.. Niewystarczającym argumentem przemawiającym za stanowiskiem Spółki jest również zawarcie przez strony w umowach pożyczek zapisu, że T. jest zobowiązany do zapłaty na żądanie T. F. wszelkich kosztów (włączając koszty prawne i wydatki) poniesionych przez T. F. w związku z emisją obligacji.

Pismem z 20 kwietnia 2010 r. Skarżąca wezwała Organ do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na to wezwanie Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

W skardze złożonej na interpretację indywidualną Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie: - art. 15 ust.1 u.p.d.o.p. przez uznanie, że nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów opisane we wniosku i poniesione przez Skarżącą:

a) wydatki na rzecz doradcy prawnego, doradcy finansowego, agencji ratingowych oraz inne wydatki związane z przygotowaniem i wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji, a także doradztwem przy jej przeprowadzeniu (pyt. nr 2);

b) wydatki z tytułu zapłaty wynagrodzenia Banków I. za usługi wypracowania struktury transakcji oraz doradztwo finansowe związane z transakcją oraz zwrotu kosztów doradztwa prawnego na rzecz Banków I. w związku z transakcją, do których poniesienia T. był zobowiązany na mocy umów pożyczek (pyt. nr 3)

Skarżąca podtrzymała twierdzenia zawarte we wniosku o wydanie interpretacji oraz w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów, przedstawione w zaskarżonej interpretacji indywidualnej, należy uznać za niezgodne z prawem.

Zgodnie z art. 15 ust 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust.1.

Zatem aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodów winien być:

1) poniesiony przez podatnika;

2) definitywny (rzeczywisty);

3) poniesiony w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą;

4) poniesiony w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia ich źródła lub może mieć inny wpływ na wielkość osiągniętych przychodów;

5) właściwe udokumentowany.

Gramatyczna wykładnia przepisu art. 15 ust. 1 zdanie pierwsze jednoznacznie wskazuje, iż podatnik ma możliwość odliczenia od przychodów wszelkich kosztów ich uzyskania, pod tym warunkiem, że mają one bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma bądź może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, tj. wydatek taki powinien przyczynić się do powstania lub zwiększenia tego przychodu. Twierdzenie, iż wydatek spełniający powyższe wymogi musi nadto być poniesiony przez podatnika z jego środków finansowych, rozumianych jako uszczuplenie jego zasobów finansowych, nie znajduje uzasadnienia w świetle tego przepisu - Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, red. dr Janusz Marciniuk, Wydawnictwo: C.H.Beck, Wydanie: 11, rok 2011.

W ocenie Sądu w świetle powyższego, błędne jest zawarte w zaskarżonej interpretacji stanowisko, że wszystkie wydatki wskazane przez Skarżącą w pkt: od "b" do "g" stanu faktycznego przedstawionego we wniosku związane są z działalnością oraz przychodem T. F. i nie mogą stanowić kosztów podatkowych Spółki.

Należy mieć bowiem na uwadze, że Spółka wskazała trzy rodzaje wydatków ponoszonych w związku z emisją obligacji i w konsekwencji uzyskaniem pożyczek od T. F..

1. Prowizje od umów pożyczek [pkt “a" stanu faktycznego],

2. Wydatki na rzecz doradcy prawnego, doradcy finansowego, agencji ratingowych oraz inne wydatki związane z przygotowaniem i wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji, a także doradztwem przy jej przeprowadzeniu [pkt: od “d)" do “g)" stanu faktycznego],

3. Wydatki z tytułu zapłaty wynagrodzenia Banków I. za usługi wypracowania struktury transakcji, doradztwo finansowe związane z transakcją oraz tytułem zwrotu kosztów doradztwa prawnego na rzecz Banków I. w związku z Transakcją do których poniesienia T. był zobowiązany na mocy umów pożyczek [pkt: “b)" i “c)" stanu faktycznego].

Minister Finansów natomiast w zaskarżonej interpretacji podzielił przedmiotowe wydatki na dwie kategorie, a mianowicie:

1. Prowizje od umów pożyczek,

2. Wydatki związane z organizacją i przeprowadzeniem przez T. F. emisji obligacji (łącząc pkt 2 i 3 pytań zawartych we wniosku Spółki).

Spór w przedmiotowej sprawie nie dotyczy prowizji od umów pożyczek, organ podatkowy podzielił bowiem w tym zakresie stanowisko Skarżącej.

Kwestią sporną jest natomiast zakwalifikowanie jako koszty uzyskania przychodu Skarżącej pozostałych wymienionych wyżej wydatków.

Zdaniem Sądu, spornych wydatków wskazanych szczegółowo przez Skarżącą w pkt: od "b)" do "g)" stanu faktycznego wniosku o interpretację, nie można, jak to uczynił organ, zakwalifikować do jednej kategorii i bez szczegółowej ich analizy stwierdzić, że jako związane z przychodem uzyskanym przez T. F., nie mogą stanowić kosztów podatkowych Spółki zgodnie z regułą zawartą w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.

Powyższe wydatki można bowiem podzielić na takie, które poniesione zostały przez Skarżącą wyłącznie na skutek postanowień umów pożyczek zawartych pomiędzy nią a T. F. (bowiem bez tych postanowień wydatki te winny być poniesione przez T. F.) – pkt "b)" i "c)" oraz pozostałe, które Spółka wymieniła w pkt od "d)" do "g)" stanu faktycznego zawartego we wniosku o interpretację.

Jeżeli chodzi o pierwszą grupę z wyżej wskazanych wydatków, Sąd w niniejszym składzie nie podziela stanowiska Skarżącej, iż winny być one uznane za jej koszty uzyskania przychodów i zgadza się ze stanowiskiem organu, iż wydatki te nie są związane z działalnością Skarżącej.

Kwestią przesądzającą powyższą ocenę jest okoliczność, iż na mocy postanowień umów zawartych pomiędzy Skarżącą a T. F. przeniesiono obowiązek ich poniesienia, co wskazuje, że nie mają one bezpośredniego związku z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą .

Należy mieć na uwadze, iż stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 u.p.d.o.p. przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych jest dochód rozumiany jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Tym samym koszt uzyskania przychodu stanowi w konkretnej sytuacji element mogący kształtować zobowiązanie podatkowe, którym zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm – dalej "O.p.") jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia podatku, w tej sprawie - podatku dochodowego od osób prawnych.

Niedopuszczalna jest zdaniem Sądu taka sytuacja, gdy Skarżąca jako podatnik podatku dochodowego od osób prawnych przejmuje wydatki innego podmiotu na podstawie umów o charakterze cywilnoprawnym i pośrednio na ich podstawie ukształtuje wysokość "własnego" zobowiązania podatkowego.

Natomiast gdy chodzi o pozostałe wydatki stanowiące przedmiot sporu pomiędzy Spółką a Ministrem Finansów, a dotyczące wynagrodzeń doradcy prawnego, doradcy finansowego, agencji ratingowych oraz inne wydatki związane z przygotowaniem i wypracowaniem odpowiednich mechanizmów przeprowadzenia transakcji, a także doradztwem przy jej przeprowadzeniu [pkt: od "d)" do "g)" stanu faktycznego], należy stwierdzić, iż z wniosku o udzielenie interpretacji nie wynika, że wydatki te winna była ponieść T. F., bądż jakikolwiek inny podmiot, a nie Skarżąca. W tym zakresie zatem organ podatkowy dokonał niedopuszczalnej w świetle art. 14 c § 1 O.p. nadinterpretacji stanu faktycznego stanowiącego przedmiot jego oceny.

Nadto Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji pominął wskazaną we wniosku okoliczność, mogącą mieć istotne dla sprawy znaczenie, że Skarżąca była zarówno beneficjentem jak też gwarantem emitowanych obligacji, a gwarancja ta miała charakter odpłatny.

W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ podatkowy winien dokonać ponownej interpretacji prawa podatkowego w przedmiocie wskazanym w pytaniu nr 2 wniosku Spółki.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 146 § 1, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.