Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 702/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Arkadiusz Kmiotek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2006r. sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., na podstawie art. 104 § 1 i 2 k.p.a., art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz.U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.), stwierdził u M.L. chorobę zawodową - [...] wywołana sposobem wykonywania pracy: [...] - wymienioną w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że jej wydanie nastąpiło na podstawie orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Poradni Chorób Zawodowych w S. z dnia [...] o rozpoznaniu u M.L. choroby zawodowej oraz oceny narażenia zawodowego. Organ w oparciu o tę ocenę ustalił, że w/wym. podczas zatrudnienia w Przedsiębiorstwie A w latach [...] na stanowisku [...] oraz od [...] do [...] w Spółce A na stanowisku [...] wykonywał prace [...]. Przyjął więc, że materiał dowodowy pozwala na uznanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a rozpoznaną chorobą.

W odwołaniu od powyższej decyzji pracodawca nie zgodził się z ustaleniem, że przewlekła choroba układu ruchu wywołana jest sposobem wykonywania pracy na terenie jego zakładu. Wskazał, że praca na stanowisku [...] polegająca na [...] nie wymagała [...] i nie wiązała się z [...]. Natomiast na kolejnym stanowisku [...] z prac, które mogły wpłynąć na stan zdrowia, była [...] przy użyciu [...] z częstotliwością [...], co zdaniem skarżącego, wyklucza [...].

Zaskarżoną tu decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu potwierdził ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji a dotyczące przebiegu pracy M.L. oraz zajmowanych przez niego stanowisk. Wskazał, że dochodzenie epidemiologiczne wykazało, iż sposób wykonywania pracy na stanowiskach [...], [...], [...], [...], był związany z [...] i [...]. Przyjął zatem, że M.L. pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Ponadto w wyniku przeprowadzonych badań w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. lekarze rozpoznali u tego pracownika [...] pod postacią [...], którą zakwalifikowali do poz. [...] wykazu chorób zawodowych uznając, że znaczącą rolę w rozwoju tego schorzenia odegrał sposób wykonywania pracy. W konsekwencji organ stwierdził, że wobec faktu wieloletniego wykonywania pracy [...] oraz rozpoznania choroby zawodowej nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pracodawca zarzucił obrazę przepisów § 2 ust. 3 pkt 1 i 4 rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2000 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (...) oraz art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków i chorób zawodowych poprzez uznanie, że choroba stwierdzona u M.L. jest chorobą zawodową w sytuacji, gdy nie zostały spełnione kumulatywnie przesłanki choroby zawodowej. Organy orzekające w sprawie nie wykazały bowiem aby rozpoznana u pracownika choroba spowodowana była działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy w zakładzie pracy skarżącego lub sposobem wykonywania pracy. Zdaniem skarżącego nie dokonano oceny ewentualnie występującego w środowisku pracy czynnika szkodliwego, wartości stężeń i natężeń i okresu narażenia zawodowego, jak również nie określono stopnia obciążenia [...] oraz [...], które mogły powodować [...] lub [...] ze względu na sposób wykonywania pracy.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. podtrzymał dotychczasową argumentację i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), że tylko ustalenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając przeprowadzone przez organ postępowanie administracyjne oraz dowody zebrane w sprawie Sąd uznał, że sprawa nie dojrzała do ostatecznego rozstrzygnięcia, co oznacza, że decyzja wydana w sprawie jest co najmniej przedwczesna.

W pierwszej kolejności przyjdzie stwierdzić, że przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Podstawę wydania przez właściwego inspektora sanitarnego decyzji o stwierdzeniu lub odmowie stwierdzenia choroby zawodowej stanowią zarówno ocena narażenia zawodowego pracownika, jak i orzeczenia lekarskie wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych (§ 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych). Materiał dowodowy w powyższym zakresie musi być zgromadzony i poddany ocenie zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego (k.p.a).

Jedną z nich zawartą w art. 7 k.p.a. jest zasada prawdy obiektywnej. Przepis ten nakazuje organom administracji prowadzącym postępowanie, podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Ma to miejsce wówczas, gdy organ w sposób wyczerpujący zbierze i rozpatrzy cały materiał dowodowy. Takie obowiązki nakłada na organ art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. w celu wydania rozstrzygnięcia nie budzącego wątpliwości.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że u M.L. orzeczeniem z dnia [...] lekarze Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. rozpoznali chorobę zawodową - [...] wywołaną sposobem wykonywania pracy pod postacią [...], którą zaklasyfikowali do pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Jak wynika z orzeczenia tej jednostki choroba ta spowodowana została [...].

Sporna w sprawie pozostawała zatem kwestia, czy choroba ta, jak przyjęły organy za orzeczeniem lekarskim, została wywołana sposobem wykonywania pracy u skarżącej.

Organ wydając rozstrzygnięcie o stwierdzeniu choroby zawodowej oparł się na dochodzeniu epidemiologicznym wywodząc, że pracownik w całym okresie zatrudnienia u skarżącej wykonywał czynności związane z [...].

Tymczasem w karcie oceny narażenia zawodowego z dnia [...] znajdującej się w aktach administracyjnych, jako przyczynę choroby zawodowej wskazano sposób wykonywania pracy na stanowisku [...] w okresie od [...] do [...]. Praca na tym stanowisku polegała na [...]. W ciągu jednej zmiany pracownik miał do wykonania około [...].

W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, organy słusznie przyjęły, że praca wykonywana na tym stanowisku wiązała się z [...], a zatem stwarzała ryzyko powstania [...]. Świadczy o tym bowiem zarówno sposób wykonywania pracy powodujący [...], ilość elementów wykonywanych w ciągu zmiany roboczej, jak również okres w jakim praca ta była wykonywana.

Natomiast w ocenie Sądu przedwczesne jest ustalenie odnoszące się do narażenia zawodowego na stanowiskach pracy [...], [...], [...], które skarżący zajmował od [...]. Trzeba stwierdzić, że z akt administracyjnych nie wynika, czy stanowisko [...] na jakim M.L. był zatrudniony u skarżącej, zgodnie z porozumieniem zmieniającym warunki umowy o pracę z dnia [...], odpowiadało dotychczas zajmowanemu stanowisku [...], czy jest to inne stanowisko pracy. Przyszło bowiem zauważyć, że w karcie oceny narażenia zawodowego została zamieszczona informacja, że stanowisko [...] zostało zlikwidowane. Na rozprawie powyższe potwierdził pełnomocnik skarżącej wskazując, że likwidacja tego stanowiska mogła nastąpić [...], czemu zaprzeczył jednak pracownik twierdząc, że do końca jego zatrudnienia, tj. do [...] pracował na tym stanowisku, choć praca była wykonywana coraz rzadziej. Powyższe wymagało wyjaśnienia i uzupełnienia poprzez ustalenie czy pracownik nadal wykonywał czynności na stanowisku [...], a w przypadku odpowiedzi twierdzącej ustalenie czasu wykonywania tych czynności w ramach dniówki roboczej oraz okres zatrudnienia na tym stanowisku. Ponadto organ nie wyjaśnił na czym polegały czynności [...], choć uznał, że m.in. praca na tym stanowisku wiązała się z [...]. Uzupełnienia wymagał również znajdujący się w aktach administracyjnych opis prac wykonywanych na stanowisku [...]. Opis ten nie określa bowiem rodzaju czynność związanych z [...] mogącymi spowodować [...], częstotliwości i okresu ich wykonywania jak również stopnia [...].

Wyjaśnienie powyższych okoliczności ma istotne znaczenie w sprawie, gdyż, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych, zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej i jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu niepóżniej jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Dla choroby zawodowej określonej pod poz. [...] wykazu chorób zawodowych okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego wynosi [...]. Skoro, jak wynika z oceny narażenia zawodowego, praca na stanowisku [...], która, jak przyjęły organy, stanowiła przyczynę choroby zawodowej u M.L., była wykonywana przez tegoż do [...], zaś rozpoznanie choroby zawodowej nastąpiło w [...] (w aktach brak zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej), stąd konieczne stało się wyjaśnienie i uzupełnienie materiału dowodowego celem ustalenia, czy w dalszym okresie zatrudnienia i do kiedy pracownik ten pracował w narażeniu zawodowym, bądź w razie konieczności zbadanie kiedy wystąpiły u niego udokumentowane objawy choroby.

Mając na względzie powyższe decyzję, jako podjętą bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało uchylić.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy uzupełni materiał sprawy we wskazanym wyżej kierunku. Tak uzupełniony materiał dotyczący oceny narażenia zawodowego organ podda analizie i ewentualnie, na podstawie § 8 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wykazu chorób zawodowych ( ... ) rozważy, czy celowym będzie skonsultowanie tego materiału z lekarzami orzecznikami.