Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 995/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § i art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 kwietnia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Protokolant Sekretarz sądowy Blanka Kuźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 roku sprawy ze skargi A. S. na decyzję Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 995/18

U Z A S A D N I E N I E

Decyzją Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej nr [...] z [...] r. utrzymano w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z [...] r. w sprawie odmowy przyjęcia A. S. na pierwszy rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku "Produkcja teatralna i organizacja widowisk".

W stanie faktycznym sprawy A. S. zapisała się jako kandydatka na studia stacjonarne pierwszego stopnia na kierunku "Produkcja teatralna i organizacja widowisk". Podczas rejestracji podała następujące wyniki egzaminów: IB_POLSKI_HL wynik 5.000, IB_FRANCUSKI_SL wynik 5.000, IB_HISTORIA_HL wynik 5.000. Skarżąca wyjaśniła przy tym (w wiadomości e-mail skierowanej do Komisji Rekrutacyjnej), że w faktycznie zdawała język angielski jako pierwszy przedmiot, ale ponieważ system rekrutacyjny nie dopuszczał możliwości wpisania oceny z języka angielskiego, a jedynie ocenę z języka polskiego, to wpisała w miejsce oceny z języka polskiego ocenę z język angielskiego jako z "języka rodzimego".

Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Uniwersytetu [...] decyzją z [...] r. odmówiła A. S. przyjęcia na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunku "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" z powodu podania nieprawdziwych danych w systemie rekrutacyjnym.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Komisja wskazała, że kandydatka świadomie podała nieprawdziwe dane.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącej zarzuciła naruszenie zasad rekrutacji określonych przepisami uchwały senatu UŁ nr 109 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Uczelniana Komisja Rekrutacyjna decyzją z [...] r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 6 ust. 1 załącznika do uchwały nr 109 Senatu UŁ, kandydatów z maturą międzynarodową obowiązują takie same przedmioty egzaminu maturalnego jak kandydatów z nową maturą. W odniesieniu do zawisłej sprawy powyższy przepis, zdaniem organu, należało rozumieć w ten sposób, że w rekrutacji na kierunek "Produkcja teatralna i organizacja widowisk", obok kandydatów z polską maturą, mogli uczestniczyć także kandydaci legitymujący się maturą międzynarodową pod warunkiem, że - tak jak wymagano tego od kandydatów z maturą polską - posiadali oni wynik egzaminacyjny z języka polskiego. Zgodnie z tym zastrzeżeniem system rekrutacyjny nie pozwalał zatem na zapisanie się kandydatom z maturą międzynarodową, jeżeli nie posiadali wyniku z języka polskiego.

Jak dalej skonstatował organ odwoławczy, próbując ominąć powyższy wymóg, skarżąca świadomie wpisała do systemu rekrutacyjnego, w miejsce brakującego wyniku z języka polskiego, wynik uzyskany z języka angielskiego, co w świetle przepisów regulujących zasady rekrutacji w UŁ było niedopuszczalne i stanowiło naruszenie tych zasad. Powyższe skutkowało odmową przyjęcia na studia. Zgodnie bowiem z § 5 ust. 4 Regulaminu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli kandydat w systemie elektronicznej rekrutacji podał świadomie nieprawdziwe dane, wydziałowa komisja rekrutacyjna wydaje decyzję o odmowie przyjęcia na studia.

Na powyższą decyzję A. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Decyzji zarzuciła naruszenie:

1) § 6 ust. 1 załącznika do uchwały nr 109 Senatu UŁ w związku z przepisami dotyczącymi wymogów rekrutacyjnych na kierunek "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" zawartymi w na stronie 22 załącznika do uchwały, w których mowa jest o "języku rodzimym" w przypadku "matury obcojęzycznej" poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że matura międzynarodowa nie jest "maturą obcojęzyczną", a w konsekwencji skarżąca nie mogła uczestniczyć w postępowaniu rekrutacyjnym ze względu na brak na świadectwie maturalnym oceny z języka polskiego;

2) naruszenie § 5 ust. 4 Regulaminu postępowania rekrutacyjnego przyjętego uchwałą Senatu Uniwersytetu [...] nr 391 z 17 listopada 2014 r. poprzez błędną subsumpcję do stanu faktycznego w sprawie polegającą na uznaniu, iż skarżąca świadomie podała w systemie elektronicznej rekrutacji nieprawdziwe informacje.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnosiła o:

uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej,

nakazanie organowi na podstawie art. 145a ustawy p.p.s.a. wydania decyzji w przedmiocie przyjęcia skarżącej na I rok studiów stacjonarnych na kierunku produkcja teatralna i organizacja widowisk.

Z ostrożności procesowej, na wypadek stwierdzenia, że nie zachodzą przesłanki warunkujące możliwość wydania wyroku z zastosowaniem art. 145a § 1 ustawy p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej nie tylko z powodu naruszenia prawa materialnego, ale także z powodu naruszeń przepisów postępowania tj.:

art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegającego na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy do którego doszło wskutek zignorowaniu korespondencji wymienianej przez skarżąca i jej pełnomocnika z organem w której organ poinformowany został o przyczynach wprowadzenia przez skarżącą w systemie elektronicznej rekrutacji oceny z języka angielskiego w miejsce oceny z języka polskiego;

naruszenia art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a., tj. nienależytego uzasadnienie zaskarżonej decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, polegającego w szczególności na zupełnym zignorowaniu, zawartych w kierowanej do organu korespondencji oraz w odwołaniu od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej, zarzutów skarżącej dotyczących błędnej interpretacji przepisów dotyczących wymogów rekrutacyjnych na kierunek produkcja teatralna i organizacja widowisk zawartych w załączniku do uchwały nr 109 Senatu UŁ

naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. polegające na rozstrzygnięciu na niekorzyść skarżącej wątpliwości co do treści norm prawnych dotyczących zasad rekrutacji na kierunek produkcja teatralna i organizacja widowisk.

Pełnomocnik wniosła o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

3) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oznacza to, że sąd obowiązany jest wziąć pod uwagę z urzędu wszelkie naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów prawa materialnego i procesowego, jeśli mogły mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tak zakreślonych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] z [...] r., utrzymująca w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] z [...] r. odmawiająca A. S. przyjęcia na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia stacjonarnych na kierunku "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" z powodu podania nieprawdziwych danych w systemie rekrutacyjnym.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (tj. Dz.U. 2017 r., poz. 2183) [dalej: Prawo o szkolnictwie wyższym], uchwały nr 109 Senatu Uniwersytetu [...] z 22 maja 2017 r. w sprawie zasad przyjęć na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie [...] wraz z liczbą miejsc na poszczególnych kierunkach studiów oraz terminarzem rekrutacji na rok akademicki 2018/2019 (dalej: uchwała senatu UŁ) oraz uchwała nr 391 Senatu Uniwersytetu [...] z 17 listopada 2014 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu postępowania rekrutacyjnego na pierwszy rok studiów pierwszego stopnia, drugiego stopnia oraz jednolitych studiów magisterskich w Uniwersytecie [...] (dalej: Regulamin).

Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 załącznika do uchwały Senatu UŁ kandydatów z maturą międzynarodową obowiązują takie same przedmioty egzaminu maturalnego jak kandydatów z nową maturą. Wskazany załącznik do uchwały Senatu UŁ zawierał także (w dalszej części załącznika – w formie tabel) szczegółowe regulacje określające przedmioty jakie zobligowany być zdać na egzaminie maturalnym kandydat ubiegający się o przyjęcie na określony kierunek studiów. W przypadku kierunku "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" zastrzeżono, że kandydat winien legitymować się zdanym egzaminem z języka polskiego albo rodzimego w przypadku matury obcojęzycznej, języka obcego nowożytnego i dodatkowo maksymalnie dwóch wybranych przedmiotów: historii, historii sztuki, WOS-u, języka łacińskiego i kultury antycznej, historii muzyki, wiedzy o tańcu, filozofii.

Sporne w niniejszym przypadku było uznanie konieczności legitymowania się egzaminem z języka polskiego albo rodzimego (jak stanowił przepis) w przypadku matury obcojęzycznej. Skarżąca w toku procesu rekrutacji podała, iż z języka polskiego uzyskała wynik 5.000. Wyjaśniła jednocześnie, iż faktycznie zdawała język angielski jako podstawowy i obok tego język francuski jako język nowożytny. Fakt natomiast wpisania w systemie rekrutacyjnym oceny z języka angielskiego w miejsce języka polskiego wytłumaczyła (informację przekazała Komisji w formie e-maila) faktem niedopuszczania przez system rekrutacyjny do podania oceny z języka angielskiego jako oceny z pierwszego przedmiotu, tj. języka polskiego lub rodzimego w przypadku matury obcojęzycznej.

W ocenie skarżącej, regulacja załącznika do uchwały UŁ w zakresie w jakim wymaga podania oceny z języka polskiego albo języka rodzimego oznacza, że w przypadku zdawania matury międzynarodowej wystarczającym jest podanie oceny z języka angielskiego, albowiem był to język w którym skarżąca zdawała cały egzamin maturalny i dla skarżącej był to język rodzimy (w tym języku zdawała maturę).

W ocenie sądu, taka interpretacja nie jest właściwa. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że matura międzynarodowa jaką legitymuje się skarżąca, to międzynarodowy program edukacyjny, realizowany na poziomie liceum w całości w języku angielskim, francuskim lub hiszpańskim, zakończony zdaniem egzaminu maturalnego w jednym z wymienionych języków. Założeniem matury międzynarodowej jest zatem możliwość zdawania matury w języku angielskim, francuskim lub hiszpańskim. Nie oznacza to jednak, iż fakt zdawania matury w jednym z tych języków oznacza, że język, w którym zdawana jest matura określić możemy mianem języka rodzimego. Zgodnie bowiem ze Słownikiem Języka Polskiego, pod pojęciem języka rodzimego należy rozumieć język "pochodzący z danego narodu, plemienia, kraju, domu". Zatem w rozumieniu słownikowym jest to język ojczysty osoby zdającej maturę. Niewątpliwie nie można przyjąć, że językiem rodzimym, w rozumieniu przepisów o maturze międzynarodowej, rozumieć będzie można jeden z wymienionych języków – angielski, francuski, hiszpański, tylko z tego powodu, że w tym języku zdawana jest matura międzynarodowa. Pozostawałoby to w jaskrawej sprzeczności z pojęciem "języka rodzimego", czyli języka "ojczystego" maturzysty.

W tej sytuacji, mając na uwadze wymogi z załącznika do uchwały UŁ, w której stanowi się o konieczności zdania matury z języka polskiego lub rodzimego, należy rozumieć, że chodzi stricte o język polski lub sytuację zdawania matury międzynarodowej (w języku angielskim, francuskim, czy hiszpańskim), ale jako jeden z przedmiotów maturzysta, który chciałby w przyszłości ubiegać się o przyjęcie na studia, na których wymagane jest zdanie języka polskiego, właśnie ten język (przedmiot maturalny) wybiera jako pierwszy przedmiot maturalny.

Takie wymogi w stosunku do kandydatów na kierunek "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" wynikać mogą też z konieczności znajomości przez aplikującego na wskazany kierunek kandydata zagadnień z obszaru najnowszej kultury i sztuki, ze szczególnym uwzględnieniem teatru i widowisk, tj. zjawisk omawianych na wcześniejszych etapach edukacji przede wszystkim właśnie podczas zajęć z języka polskiego.

Z tych też względów między innymi, Uniwersytet [...] świadomie wprowadził do uchwały Senatu wymóg, w przypadku osób ubiegających się o przyjęcie na kierunek "Produkcja teatralna i organizacja widowisk" obowiązek zdania matury z języka polskiego. Dlatego tez system rekrutacyjny nie dopuszczał możliwości wpisania oceny z innego przedmiotu (jak w przypadku skarżącej zamiast oceny z języka polskiego, oceny z języka angielskiego). Tym samym system rekrutacyjny nie pozwalał zatem na zapisanie się kandydatom z maturą międzynarodową, jeżeli nie posiadali wyniku z języka polskiego.

W tej sytuacji faktycznej, wobec ustalenia przez organy, że próbując ominąć powyższy wymóg, skarżąca świadomie wpisała do systemu rekrutacyjnego, w miejsce brakującego wyniku z języka polskiego, wynik uzyskany z języka angielskiego, co w świetle przepisów regulujących zasady rekrutacji było niedopuszczalne i stanowiło naruszenie tych zasad, skutkowało odmową przyjęcia na studia.

Zgodnie bowiem z § 5 ust. 4 Regulaminu, jeżeli kandydat w systemie elektronicznej rekrutacji podał świadomie nieprawdziwe dane, wydziałowa komisja rekrutacyjna wydaje decyzję o odmowie przyjęcia na studia.

Zasadnie zatem organ I instancji odmówił przyjęcie skarżącej na studia, a organ odwoławczy decyzję tę utrzymał w mocy.

Za nietrafne uznać także należy zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Podkreślić należy, że zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., organ prowadzący postępowanie zobowiązany jest do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Podkreślić trzeba, że swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w ocenę dowolną, musi być dokonana z zachowaniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. W uzasadnieniu decyzji/postanowienia organ winien zawrzeć ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, wykładnię stosowanych przepisów prawa oraz dokonać subsumpcji stanu faktycznego pod stosowną normę prawną.

Wszystkie te elementy zawiera zaskarżona decyzja. W ocenie sądu, zarzut skarżącej dotyczący braku przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego nie może odnieść zamierzonego skutku, albowiem warunkiem jego skuteczności jest wykazanie przez stronę, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, istotny wpływ na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. m.in. wyrok NSA z 14 lutego 2013 r., I GSK 363/12, wyrok NSA z 18 grudnia 2012 r., II OSK 1490/11).

W konsekwencji za bezzasadne należy także uznać zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 poprzez naruszenie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i prawidłowego uzasadnienia decyzji.

Z wszystkich powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo postepowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

e.o.