Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1703/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 9, pkt 10 lit. c, art. 4 ust. 1, art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 39 ust. 1, art. 40a ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2005 nr 187 poz 1577
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - tekst jednolity
article: art. 7, 8, 77 par. 1, 78 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2010 nr 136 poz 914
law: Ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 8
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 12 ust. 1 i ust. 2 lit. a
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz - Nowak Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. P., R. P., S. P. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu zafałszowanych artykułów rolno-spożywczych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych z dnia [...] czerwca 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych na rzecz skarżących Z. P., R. P., S. P. kwotę 1497 (jeden tysiąc czterysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych (dalej: "GIJHARS") decyzją z [...] marca 2014 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 21, art. 40a ust. 1 pkt 4 w związku z art. 3 pkt pkt 5, pkt 9 i pkt 10, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1 i pkt 2, art. 32 ust. 1 pkt 1, art. 40a ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm., dalej: "ustawa o jakości"), art. 8 ust. 1, art. 16, art. 17 rozporządzenia rady (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwie Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz, Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.), art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, z późn. zm.), § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania środków spożywczych (Dz. U. z 2007 r. Nr 137, poz. 966, z późn. zm.), § 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 20 lipca 2009 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych (Dz. U. z 2009 r., Nr 122, poz. 1010), po rozpatrzeniu odwołania z [...] lipca 2013 r. wniesionego przez Z. P., R. P. oraz S. P., wspólników spółki cywilnej F. (dalej: "Strony", "Skarżący") , utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] (dalej: "WIJHARS") z [...] czerwca 2013 r., znak [...] wymierzającą solidarnie wspólnikom spółki cywilnej karę pieniężną w wysokości 7.000,00 zł za wprowadzenie do obrotu handlowego zafałszowanych artykułów rolno – spożywczych.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniach [...].10.2012 r. oraz [...].01.2013 r. upoważnieni inspektorzy WIJHARS przeprowadzili kontrolę u Stron w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych, w tym artykułów rolno - spożywczych o obniżonej zawartości podstawowego parametru, z której sporządzono Protokół kontroli nr [...] z [...] października 2012 r., znak: [...] oraz Protokół kontroli nr [...] z [...] stycznia 2013 r., znak: [...].

W toku kontroli w celu sprawdzenia oznakowania oraz do badań laboratoryjnych pobrano próbki z partii przetworów mlecznych:

- Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, wielkość partii produkcyjnej: 24 kg, wielkość partii magazynowej: 24 kg, data minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed: 22.11.2012 r.", cena brutto: 63 zł/kg,

- Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, wielkość partii produkcyjnej: 5,5 kg, wielkość partii magazynowej: 5,5 kg, data minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed: 22.11.2012 r.", cena brutto: 63 zł/kg,

- Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g, wielkość partii produkcyjnej: 12,5 kg, wielkość partii magazynowej: 12,5 kg, data minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed: 22.11.2012 r.", cena brutto: 63 zł/kg,

- 100% Ser owczy wędzony (różna gramatura), wielkość partii produkcyjnej: 3,5 kg, wielkość partii magazynowej: 3,5 kg, data minimalnej trwałości: "Najlepiej spożyć przed: 22.11.2012 r." cena brutto: 63 zł/kg

Z pobrania próbek sporządzono: Protokół pobrania próbek z [...] października 2012 r., znak: [...] oraz z pobrania próbek w celu sprawdzenia oznakowania z [...] października 2012 r., znak: [...].

W wyniku badań laboratoryjnych przeprowadzonych przez Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w [...], stwierdzono następujące nieprawidłowości:

1. Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g (Sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...].01.2013 r.):

- niespełnienie wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu z uwagi na zawartość sera wyprodukowanego z mleka krowiego w ilości 32,6 ± 8,6 %;

- zawyżenie zawartości wody w produkcie o 1,4 % - zgodnie z Protokołem przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r. (załącznik nr 2 do Protokołu kontroli nr [...] z [...].10.2012 r.), producent zadeklarował obecność tego składnika do 44 %, natomiast zgodnie z ww. sprawozdaniem zawartość wody w serze wyniosła 45,4 %;

- zaniżenie zawartości tłuszczu o 2,4 % - zgodnie z Protokołem przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r. (załącznik nr 2 do Protokołu kontroli nr [...] z [...].10.2012 r.), producent zadeklarował obecność tego składnika do 25 %, natomiast zgodnie z ww. sprawozdaniem zawartość tłuszczu w badanym produkcie wyniosła 22,6 %;

2. Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g (Sprawozdanie z badań nr [...] z [...].01.2013 r.):

- niespełnienie wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu z uwagi na zawartość sera wyprodukowanego z mleka krowiego w ilości 18,5 ± 3,6 %;

- zawyżenie zawartości wody w produkcie o 3,4 % - zgodnie z Protokołem przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r. (załącznik nr 2 do Protokołu kontroli nr [...] z [...].10.2012 r.), producent zadeklarował obecność tego składnika do 44 %, natomiast zgodnie z ww. sprawozdaniem zawartość wody w serze wyniosła 47,4 %;

3. Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g (Sprawozdanie z badań nr [...] z [...].01.2013 r.):

- niespełnienie wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu z uwagi na zawartość sera wyprodukowanego z mleka krowiego w ilości 13,4 ± 4,0 %;

- zawyżenie zawartości wody w produkcie o 2,1 % - zgodnie z Protokołem przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r. (załącznik nr 2 do Protokołu kontroli nr [...] z [...].10.2012 r.), producent zadeklarował obecność tego składnika do 44 %, natomiast zgodnie z ww. sprawozdaniem zawartość wody w serze wyniosła 46,1 %;

4. Ser owczy wędzony (różna gramatura) (Sprawozdanie z badań nr [...] z [...].01.2013 r.):

- niespełnienie wymagań zadeklarowanych przez producenta w oznakowaniu produktu z uwagi na zawartość sera wyprodukowanego z mleka krowiego w ilości 3,6 ± 0,7 %.

Stwierdzone nieprawidłowości w postaci obecność sera z mleka krowiego w produkcie deklarowanym jako owczy oraz niespełnienie deklaracji w zakresie zawartości wody i tłuszczu stanowiły, jak wskazał organ, naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych oraz świadczyły o zafałszowaniu tych produktów w myśl art. 3 pkt 10 ww. ustawy.

Ponadto, kontrola oznakowania przedmiotowych partii produktów wykazała następujące nieprawidłowości:

1. na frontowej części opakowania, ponad nazwą produktu umieszczono owalny znak graficzny - wizerunek ludzi w strojach zakonnych, otoczony napisem: Produkt klasztorny (białe litery na brązowym tle) - oznakowanie to wprowadza konsumenta w błąd w zakresie charakterystyki środka spożywczego, w tym jego miejsca pochodzenia oraz metod wytwarzania lub produkcji i stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy o jakości w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz świadczyło o zafałszowaniu produktu w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy o jakości (Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g),

2. na bocznej stronie etykiety zamieszczono informację: "Wyprodukowano dla: P. Sp. z o.o., ul K., [...] N., www.k.pl przez: [...] WE (znak weterynaryjny)", bez podania danych producenta, co stanowiło naruszenie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych (Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g. Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Ser owczy biały 100% mleko owcze a}250 s);

3. w oznakowaniu nie umieszczono informacji dotyczących zastosowanych procesów, tj. podpuszczkowy, parzony, naruszając art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości w związku z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g, 100 % Ser owczy wędzony różna gramatura);

4. na etykiecie użyto określenia waga, niezgodnie z § 2 ust. 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych (100 % Ser owczy wędzony różna gramatura);

5. nie umieszczono w oznakowaniu produktu warunków jego przechowywania, naruszając § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych (100 % Ser owczy wędzony różna gramatura).

Powyższe nieprawidłowości dotyczące oznakowania kontrolowanych partii serów świadczyły o niespełnieniu wymagań jakości handlowej określonych w przepisach, wbrew dyspozycji zawartej w art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

W związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, [...]WIJHARS decyzją z [...] czerwca 2013 r. wymierzył solidarnie wspólnikom spółki cywilnej karę pieniężną w wysokości 7.000,00 zł ze względu na wprowadzenie do obrotu handlowego, wymienionych wcześniej, czterech, zafałszowanych artykułów rolno – spożywczych.

Pismem z [...] lipca 2013 r. wspólnicy spółki cywilnej złożyli odwołanie od decyzji I instancji. W opinii Skarżących w sprawie nie było podstaw prawnych do wymierzenia kary pieniężnej, a sama decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Powołując się na obowiązujące przepisy unijne (rozporządzenie 882/2004) i krajowe (art. 78 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia) Skarżący wskazali na wymóg wykonywania badań próbek żywności w akredytowanych laboratoriach, skutkiem czego dowodem w postępowaniu mogą być tylko i wyłącznie wyniki uzyskane w laboratorium akredytowanym w zakresie badań. Posiadanie akredytacji w zupełnie innym zakresie przez Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. nie było wystarczające, co wykluczało uznanie wyników przeprowadzonych oznaczeń. Kwestia ta, zgłaszana przez Skarżących w toku postępowania administracyjnego, została pominięta przez organ I instancji.

W opinii Skarżących, w toku postępowania nie zastosowano się również do reguł i metodologii wynikającej z rozporządzenia Komisji (WE) Nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka oraz przetworów mlecznych oraz do załączników tego rozporządzenia, a uznanie prawidłowości analiz wykonanych przez Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. naruszało pkt 9 i 15 rozporządzenia (WE) nr 178/2002.

Rażącym naruszeniem prawa była, zdaniem Skarżących, odmowa zbadania wtórników próbek w celu wykonania powtórnych badań kontrolowanych serów z uwagi na przekroczenie ich terminu przydatności do spożycia. Działanie to pozbawiło Skarżących możliwości dochodzenia swoich praw zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarżący podważyli wiarygodność wyników uzyskanych przez laboratorium Inspekcji z uwagi na ich uzyskanie po upływie terminu przydatności do spożycia, tj. w styczniu 2013 r.

W związku z odmową organu przeprowadzenia badań wtórników próbek, Skarżący przebadali wtórniki na własny koszt w sposób zapewniający wiarygodność wyników. Zaplombowane wtórniki przekazano, w obecności pracowników, do Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W. (cały proces został udokumentowany fotograficznie, a pozostałości serów zostały zaplombowane i są przechowywane w ww. laboratorium). Przeprowadzone badania jednoznacznie wykazały, że we wtórnikach kontrolowanych serów nie znajdują się obce DNA (krowie). Nieudostępnienie Skarżącym wyników badań wykonanych już w październiku 2012 r. uniemożliwiło wykonanie analiz wtórnika próbek w terminie przydatności kontrolowanych serów. Skarżący zaznaczyli, że ww. laboratorium posiadało wszelkie niezbędne akredytacje umożliwiające dokonywanie badań, co było gwarancją prezentowania wiarygodnych i miarodajnych wyników w zakresie DNA znajdującego się w badanych produktach.

Skarżący wskazali, że organ I instancji nie uznał wyników badań jak również się do nich nie ustosunkował, chociaż miał taką możliwość, czym rażąco naruszył art. 77 i art. 80 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a.

Wątpliwości Skarżących co do rzetelności prowadzonych analiz w laboratorium Inspekcji budził również czas, jaki upłynął od pobrania próbek do momentu prezentacji wyników badań wykonanych przez laboratorium GIJHARS w K. Z tego powodu wyniki nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu.

Jako rażące naruszenie prawa (w szczególności art. 6, art. 8, art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 oraz art. 84 K.p.a. w związku z art. 7 i 10 K.p.a.) Skarżący wskazali: niedopuszczenie dowodów przedstawionych na okoliczność wadliwości badań prowadzonych przez organ I instancji, nieuwzględnienie opinii dr L. R. jako dowodu w trybie art. 77 § 2 K.p.a., niedopuszczenie w trybie art. 78 K.p.a. dowodu z dokumentacji (w tym fotograficznej) oraz zeznań pracowników Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W. na okoliczność metodologii prowadzonych badań, niepowołanie biegłego w trybie art. 84 w związku z art. 78 K.p.a. na okoliczność weryfikacji metodologii badań pod kątem obecności konkretnych typów DNA, w tym bydlęcego oraz zakresu akredytacji i metodologii stosowanej przez laboratorium GIJHARS w K., nieuwzględnienie w trybie art. 78 K.p.a. dowodu w postaci zeznań pracowników i kontrahentów Spółki na okoliczność ustalenia technik, składu oraz jakości produkowanego asortymentu, jak również ekspertyz, certyfikatów, świadectw oraz dyplomów, nieuznanie oświadczenia, z którego wynika, że produkcja odbywa się z mleka owczego, pochodzącego z prowadzonego gospodarstwa.

Skarżący wskazali również, że wyroby objęte decyzją były nienormalizowane, a zawartość poszczególnych składników zmienna, o czym informowano w czasie kontroli. Wyjaśnili, że prowadzą cykliczne (nie bieżące) badania parametrów fizykochemicznych, których wahania, wyznaczone na podstawie wyników badań, mieszczą się w zakresie ok. 3 - 4 %, tj. ramach zakreślonych przez prawo dla nienormalizowanych produktów wytwarzanych technologiami tradycyjnymi.

Skarżący dodali, że podczas prowadzonego postępowania dokonano przesłuchania świadków w sposób nieprawidłowy poprzez zadawanie im wadliwie skonstruowanych pytań, z góry dokonując założenia, że kontrolowane sery zawierają mleko krowie, o czym świadczy notatka z [...] października 2012 r., zlecająca badania w kierunku zafałszowania mlekiem krowim.

Skarżący wskazali, że w toku kontroli zastosowano się do wszelkich zaleceń, a Spółka nie naruszyła przepisów prawa w zakresie jakości handlowej, w szczególności art. 3 pkt 10, art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych oraz art. 46 ust. 1 pkt 1, art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia.

GIJHARS nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji I instancji. Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta

W nawiązaniu do ww. badań laboratoryjnych prowadzonych przez akredytowane Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K., skarżący zakwestionowali rzetelność oraz wiarygodność przeprowadzonych oznaczeń, a co za tym idzie - uzyskanych wyników z uwagi na.

Odnosząc się do zarzutu braku akredytacji metody badawczej zastosowanej przez Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K., GIJHARS powołał się na art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o jakości, zgodnie z którym badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o których mowa w art. 17, przeprowadza się w laboratoriach Inspekcji. Warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych zostały ustalone w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45). Normą europejską bezwzględnie obowiązującą zgodnie z ww. przepisem, przy wyznaczaniu laboratoriów badawczych jest EN PN ISO/JEC 17025 Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcowych.

Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. spełnia wymagania zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 882/2004, posiada potwierdzone kompetencje poprzez akredytację PCA nr AB 704, zgodnie z normą EN PN ISO/JEC 17025. Realizując postanowienia art. 12 rozporządzenia (WE) nr 882/2004, wyznaczone zostały laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Specjalistyczne Laboratorium w K., jako jednostka akredytowana przez PCA, dokonuje oznaczeń nie tylko metodami referencyjnymi, lecz korzysta również z innych sprawdzonych metod i technik.

W odpowiedzi na zarzut braku rzetelności otrzymanych wyników z uwagi na fakt, że zostały one wykonane nie tylko po upływie terminu przydatności do spożycia określonego na [...] listopada 2012 r., ale również długo po pobraniu próbek, GIJHARS przedstawił przebieg badania próbek właściwych pobranych w trakcie kontroli, tj. [...] października 2012 r., w oparciu o pismo A. K., Kierownika Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K. z [...] sierpnia 2013 r. Zgodnie z zawartym w piśmie opisem badań, po wykonaniu szeregu czynności począwszy od [...] października 2012 r., badanie przesiewowe metodą Real Time PCR, które dało pierwszy wynik pozytywny, wykonano [...] listopada 2012 r., a więc w czasie, kiedy data minimalnej trwałości jeszcze nie minęła. W związku z pierwszym pozytywnym wynikiem [...] grudnia 2012 r. ponownie zbadano przygotowany materiał metodą Real Timie PCR. Zakończenie badań miało miejsce [...] stycznia 2013 r. - nie jest to jednak data samego badania, a data zakończenia wszystkich czynności oraz sporządzenia sprawozdań z badań.

GIJHARS następnie wskazał, że w toku postępowania przed organem I instancji Skarżący, pismem z [...] stycznia 2013 r., wystąpili z prośbą o możliwość przebadania wtórników próbek kontrolowanych serów, nie zgadzając się tym samym z wynikami badań laboratoryjnych. W odpowiedzi na powyższe, [...]WIJHARS po konsultacji z GIJHARS, odmówił Skarżącym możliwości przebadania wtórników próbek z uwagi na fakt, że ich data minimalnej trwałości minęła. Organ odwoławczy wskazał, że protokół kontroli nr [...] z [...] października 2012 r. znak: [...], zawiera stosowne pouczenie o możliwości przebadania pozostawionych wtórników próbek, za zgodą GIJHARS, również produktów nietrwałych, przed datą otrzymania wyników badań próbek właściwych. Protokół kontroli został podpisany bez zastrzeżeń przez Z. P. - wspólnika Spółki, niezrozumiałe było zatem, w ocenie organu odwoławczego, stwierdzenie o braku możliwości przeprowadzenia badań wtórników próbek. GIJHARS zaznaczył, że produkt po upływie terminu przydatności do spożycia nie spełnia wymaganej przepisami jakości handlowej, zatem wykonanie badań laboratoryjnych po upływie tego terminu mogłoby mieć wpływ na wynik oznaczeń, dlatego też w trosce o rzetelność otrzymanych wyników, [...]WIJHARS odmówił przeprowadzenia badań laboratoryjnych wtórników spornych serów.

W związku z powyższym, wspólnicy Spółki przekazali wtórniki próbek do Uniwersytetu Przyrodniczego w W., Katedra Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta. Zgodnie z dokumentem Protokół - wyniki badań sera owczego z [...] lutego 2013 r. badane próbki serów nie zawierały DNA bydlęcego. GIJHARS uznał, że wyniki tych badań nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu administracyjnym, ponieważ brak było jednoznacznych dowodów potwierdzających, że wyniki badań przeprowadzonych przez Skarżących odnoszą się do wtórników zabezpieczonych przez inspektorów organu w czasie kontroli. W toku postępowania odwoławczego GIJHARS wzywał ponadto Skarżących do przesłania dokumentów potwierdzających akredytację laboratorium, które na żądanie Skarżących zajmowało się badaniem wtórników próbek kontrolowanych serów. Zgodnie z pismem Skarżących z [...] grudnia 2013 r. oraz załącznikiem do tego pisma z [...] grudnia 2013 r., podpisanym przez dr L. R., Laboratorium Uniwersytetu Przyrodniczego w W., Katedra Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta, nie posiada akredytacji z uwagi na przeznaczenie oraz charakter prowadzonych oznaczeń. Ponadto, jak wskazał organ, zgodnie z dokumentem Protokół przyjęcia próbek sera owczego, próbki serów zostały przyjęte do badania [...] stycznia 2013 r., a więc 70 dni po upływie terminu przydatności do spożycia.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących niezastosowania się do reguł oraz metodologii wynikającej z rozporządzenia (WE) 273/2008 GIJHARS wskazał, że metoda referencyjna w nim wskazana dotyczy serów dojrzewających powyżej 6 miesięcy, serów wyprodukowanych z sera dojrzewającego 6 miesięcy oraz są przedmiotem dopłat do prywatnego przechowywania. Kwestionowane produkty nie należały do żadnej z ww. grup, tak więc nie było konieczności stosowania metody referencyjnej. Metoda Real Time PCR spełnia wymagania określone w art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) 273/2008, tj. próg wykrywalności wynosi 0,3% i nie występują fałszywie pozytywne wyniki.

W nawiązaniu do definicji zafałszowanego artykułu rolno - spożywczego, o którym mowa w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości, organ odwoławczy stwierdził, że sporne produkty to artykuły rolno - spożywcze zafałszowane, gdyż: w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, z których jasno wynika, że do produkcji sera użyto tylko i wyłącznie mleka owczego, na etykiecie podano nazwę niezgodną z prawdą, tj. informacje 100% mleko owcze, ser owczy, podczas, gdy kontrolowane sery zawierały ser z mleka krowiego.

Nadto, kontrolowane sery nie spełniały wymagań zadeklarowanych przez producenta poprzez zawyżenie zawartości wody oraz zaniżenie zawartości tłuszczu. Organ wskazał, że deklaracja w zakresie zawartości wody oraz tłuszczu w kontrolowanych produktach została zawarta w Protokole przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r. (załącznik nr 2 do protokołu kontroli nr [...] z [...] października 2012 r.), podpisanym przez Z. P. - wspólnika Spółki, i stanowiła element jakości handlowej, a więc podlegała kontroli, a wszelkie niedociągnięcia w tym zakresie należało uznać za oczywiste naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o jakości. Organ dodał, że okoliczność, iż kwestionowane produkty są nienormalizowane oraz produkowane technologią tradycyjną pozostała bez znaczenia w sprawie.

GIJHARS, mając na uwadze wymóg art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości oraz art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, podtrzymał stanowisko w zakresie nieprawidłowego oznakowania spornych produktów. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości, w przypadku artykułu rolno - spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie do art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Dodatkowo, nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek spożywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzać nabywcę w błąd (art. 47 ust. 1 i 4 ww. ustawy).

Ponadto, zdaniem GIJHARS, nieumieszczenie w oznakowaniu informacji o zastosowanym procesie technologicznym (parzenie) oraz określenia podpuszczkowy, które dodatkowo opisuje kontrolowany ser, wprowadza konsumenta w błąd co do charakteru produktu, jak również stanowi naruszenie ww. przepisów w zakresie jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych.

Producent nie zastosował się również do wymagań rozporządzenia w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących oznakowań towarów paczkowanych poprzez poprzedzenie ilości nominalnej produktu 100 % Ser owczy wędzony określeniem waga (zamiast masa, co wynika z § 2 ust. 4 ww. rozporządzenia).

Dodatkowo, etykieta ww. sera nie zawierała warunków przechowywania produktu wbrew dyspozycji zawartej w § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia w sprawie znakowania środków spożywczych, co nie tylko naruszało ten przepis, ale również mogło doprowadzić do przechowywania go w niewłaściwych warunkach.

Organ odwoławczy uznał, że szata graficzna etykiet 3 partii przedmiotowych serów, tj. Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g, Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g utrzymana w kolorystyce brązowo - białej wraz grafiką przedstawiającą zakonników oraz napisem P. naruszyła art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Sposób prezentacji sugerował konsumentowi, że produkt posiada szczególne cechy jakościowe z uwagi na jego powiązanie z produkcją klasztorną, np. poprzez zastosowanie klasztornych receptur, surowców lub składników pozyskiwanych z opactwa lub klasztoru. Wrażenie to potęgowało podanie na etykiecie informacji: "Wyprodukowano dla: P. sp. z o.o., ul. K., [...] N.".

Powołując się na art. 3 pkt 9 ustawy o jakości, GIJHARS podał, że w przypadku kontrolowanych przetworów mlecznych występował więcej niż jeden producent, a zatem wymagane było podanie jednego z nich, dane jednego z nich zostały w oznakowaniu umieszczone.

Z protokołu kontroli z [...] października 2012 r. znak: [...] wynikało, że Skarżący nie przedstawili żadnych dowodów uprawniających do stosowania oznaczenia P. W odpowiedzi na wezwanie GIJHARS, do przesłania dokumentacji uzasadniającej zastosowanie wizerunków mnichów (zakonników) oraz określenia P.na etykietach serów, Skarżący przesłali umowę zawartą pomiędzy K. Sp. z o.o. (która następnie przekształciła się w spółkę D., działającą następnie pod nazwą P. Sp. z o.o., a obecnie P.S.A.) a O. ze S. Umowa dotyczyła przede wszystkim możliwości stosowania innego oznaczenia, a mianowicie frazy: O. ze S., pojedynczych elementów słownych tego określenia, wizerunku zakonnika w stroju O., wizerunku klasztoru ze S. oraz pieczęci O. Ponadto, Świadectwo ochronne na znak graficzny [...] nr [...] dotyczyło innego znaku graficznego, niż zastosowany w przedmiotowej sprawie. Tym samym dowody te pozostawały bez związku ze sprawą.

Strona udostępniła Świadectwo ochronne Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, nr [...] na znak towarowy znajdujący się na etykietach 3 partii kontrolowanych serów, a mianowicie owalny znak z wizerunkiem pięciu osób w strojach zakonnych, opatrzony opisem PRODUKT KLASZTORNY. W ocenie organu odwoławczego posiadane przez Spółkę Świadectwo ochronne w żaden sposób nie zwalniało producenta z obowiązku znakowania swoich produktów zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami.

Przesłana przy piśmie z [...] stycznia 2014 r. oraz wraz z odwołaniem od decyzji L. również nie mogła być uznana w sprawie, gdyż dotyczyła uprawnień do posługiwania się godłami promocyjnymi, nie stanowiła natomiast w żaden sposób o jakości handlowej kontrolowanych produktów.

Przy wymierzaniu kary GIJHARS uwzględnił treść art. 40a ust. 5 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych. Przy ocenie stopnia szkodliwości czynu wziął pod uwagę fakt, że w sprawie doszło do naruszenia prawa konsumenta do rzetelnej informacji o produkcie (zastosowanie nazwy niezgodnej z prawdą). Ponadto, organ uznał, że zastosowana grafika oraz określenie PRODUKT KLASZTORNY wzbudzają w konsumencie mylne wrażenia o pochodzeniu, metodach produkcji, co dodatkowo wprowadza go w błąd co do jakości kontrolowanych serów i przemawia za znacznym stopniem szkodliwości czynu.

Oceniając stopień zawinienia uwzględniono, że zawartość sera z mleka krowiego na poziomie 32,6% (Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g), 18,5% (Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g), 13,4% (Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g) oraz 3,6% (100% Ser owczy wędzony ,różna gramatura) nie mogła być przypadkowa lub też spowodowana błędem technologicznym.

Działając na rynku spożywczym Spółka powinna wykazać się szczególną dbałością o jakość końcową wyrobu gotowego, jak również zadbać o zgodność swoich wyrobów z własnymi deklaracjami. Zdaniem organu odwoławczego, producent wykazał się rażącym niedbalstwem, co doprowadziło do wprowadzenia do obrotu zafałszowanych przetworów mlecznych na rynek spożywczy. W związku z powyższym stopień zawinienia określono jako znaczny.

Pismem z [...] kwietnia 2014 r. Skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GIJHARS z [...] marca 2014 r., zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa materialnego oraz obrazę przepisów postępowania poprzez błędne uzasadnienie faktyczne i prawne oraz błędną wykładnię przepisów prawa.

Na tej podstawie wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., ewentualnie o uchylenie tejże decyzji w całości wraz z decyzją ją poprzedzającą i umorzenie postępowania lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Skarżący wnieśli o dopuszczenie jako dowodu w sprawie: dowodów z dokumentacji sporządzonej przez laboratorium Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W. pod kierownictwem dr L. R., dowodu z przesłuchania dr L. R. na okoliczność uzyskanych wyników badań, zastosowanej metodologii, prawidłowości metodologii i zakresu akredytacji w zakresie badania mleka i przetworów mlecznych pod kątem rodzaju DNA zawartych w tych produktach, dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia prawidłowej metodologii wykonywania badań mleka i przetworów mlecznych pod kątem rodzaju DNA zawartych w tych produktach, zakresu akredytacji laboratorium badawczego niezbędnych celem uznania wyników badań za mogące stanowić dowód w sprawie, dowodu z przesłuchania stron celem ustalenia sposobu procedowania przez Organy obu instancji, sposobu zebrania i wiarygodności materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz wszelkich okoliczności sprawy istotnych dla rozstrzygnięcia.

Pełnomocnik Skarżących na rozprawie [...] kwietnia 2015 r. cofnęła powyższe wnioski dowodowe zawarte w skardze.

Skarżący zauważyli, że w trakcie postępowania wskazali na zakres akredytacji Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K., który nie obejmował badań pod kątem weryfikacji obecności danego rodzaju DNA w próbkach. Tymczasem przepisy prawa UE oraz przepisy krajowe obowiązujące w Polsce, m.in. dyspozycja art. 78 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, ustanawiają wymóg wykonywania badań kontrolowanych próbek żywności w akredytowanych laboratoriach. Zatem wyniki uzyskane w laboratorium nieposiadającym akredytacji w tym zakresie nie mogą stanowić dowodu w sprawie.

Skarżący dodali, że GIJHARS w odpowiedzi na te zarzuty powołał się na zapisy rozporządzenia (WE) nr 882/2004, które zdaniem Skarżących nie miało zastosowania w sprawie.

Skarżący odrzucili jako nieuzasadnione stanowisko organu, zgodnie z którym w sprawie nie miały zastosowania przepisy Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych (Dz. U. L 88 z dnia 29 marca 2008 r.) oraz załączniki do tego Rozporządzenia poprzez powołanie argumentu, że ma ono zastosowanie jedynie do serów dojrzewających powyżej 6 miesięcy. Rozporządzenie to bowiem oraz akty prawne, do których znajdują się w nim odwołania, regulują całościowo metody analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych i obowiązku stosowania metod referencyjnych.

Skarżący podważyli również wyniki uzyskane przez specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K., który zastosował metodę o progu wykrywalności na poziomie 0,3%, podczas gdy wyniki uzyskane charakteryzują się bardzo dużym dopuszczalnym procentem błędu, bowiem według otrzymanych wyników: w produkcie Nitki z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g w ilości 32,6% +/- 8,6%, co stanowi ok. 26,4% dopuszczalnego błędu, w produkcie Szyszki białe z sera owczego 100% mleko owcze a'100 g w ilości 18,5% +/- 3,6%, co stanowi ok. 19,5% dopuszczalnego błędu, w produkcie Ser owczy biały 100% mleko owcze a'250 g w ilości 13,4 +/- 4,0%, co stanowi ok. 29,9% dopuszczalnego błędu, w produkcie Ser owczy wędzony (różna gramatura) w ilości 3,6% +/- 0,7%, co stanowi ok. 19,4% dopuszczalnego błędu.

Dodatkowo, zdaniem Skarżących, zastosowana metoda nie uwzględnia ewentualnych zmian w strukturze DNA wywołanych np. obróbką termiczną, sposobem pakowania, przechowywania, etc. Metoda zastosowana przez Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. może wykazać wyniki zbliżone do prawdziwych jedynie przy badaniu mleka lub mieszanin mleka surowych lub poddanych jednokrotnemu zabiegowi termicznemu, jednakże sery wytwarzane przez stronę są w toku procesu produkcyjnego wielokrotnie podgrzewane i poddawane dojrzewaniu, wskutek czego następuje systematyczna degradacja - rozkład DNA, natomiast materiał genetyczny bydła i owiec jest do siebie bardzo podobny.

W świetle powyższego, Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. nie miało odpowiednich akredytacji do przeprowadzania badań w zakresie weryfikacji obecności danego rodzaju DNA, nie zastosowało prawidłowej metodologii, a wyniki obarczone są bardzo dużym procentem dopuszczalności błędu.

Skarżący podkreślili, że byli pozbawieni możliwości weryfikacji prawidłowości wykonanych badań oraz uzyskanych wyników. Do czasu uzyskania informacji od organu pierwszej instancji o wynikach badań uzyskanych od Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K. nie mieli możliwości podnoszenia potrzeby przebadania wtórników próbek. Po uzyskaniu informacji o wynikach uzyskanych w Specjalistycznym Laboratorium GIJHARS w K., wnioskowali o zgodne z prawem dokonanie badania wtórników próbek, jednakże prawa tego zostali pozbawieni.

Skarżący podkreślili, że prawidłowe stwierdzenie obecności lub braku obecności danego typu DNA jest możliwe nawet po upływie czasu, jaki minął od uzyskania wyników analizy i wykonanej przez laboratorium GIJHARS w K.

Wobec odmowy umożliwienia przebadania wtórników próbek i nie wskazania laboratorium, do którego należy dostarczyć wtórniki próbek w celu weryfikacji uzyskanych w laboratorium GIJHARS w K. wyników, stronie pozostała jedynie konieczność przebadania wtórników próbek na własny koszt i staranie, zapewniając maksymalną wiarygodność wyników. W związku z powyższym w laboratorium Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W. nienaruszone plomby [...]WIJHARS zostały zdjęte komisyjnie, w obecności pracowników, a wtórniki próbek zostały poddane analizie zgodnie z przepisami prawa obowiązującymi w tym zakresie. Cały proces został udokumentowany m.in. fotograficznie.

Skarżący podnieśli, że badania przeprowadzone przez dr L. R. wykazały jednoznacznie, że we wtórnikach próbek poza DNA owczym nie znajduje się DNA pochodzenia bydlęcego ani żadnego innego. Po wykonaniu badań, wtórniki próbek zostały ponownie zaplombowane komisyjnie przez pracowników laboratorium Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W. i pozostają w tym laboratorium nadal, co umożliwia dokonanie ponownych badań.

Rażącym naruszeniem prawa było, zdaniem Skarżących, przedstawienie wyników badań stronie dopiero po okresie trwałości produktów przy jednoczesnym błędnym uznaniu tego faktu za okoliczność uniemożliwiającą przeprowadzenie dowodu z wtórnika próbek oraz niedopuszczenie dowodu z badań przeprowadzonych przez Katedrę Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumentów Uniwersytetu Przewodniczącego w W.

Zdaniem Skarżących zarzuty dotyczące nieprawdziwych informacji umieszczonych na etykietach produktów powinny być skierowane pod adresem producenta w świetle powołanego przez organ art. 3 pkt 9 ustawy o jakości, tj. spółki P. Sp. z o.o.

Odnosząc się do procentowej zawartości poszczególnych składników w produktach, Skarżący podkreślili, że wahania zawartości poszczególnych składników w produktach wytwarzanych przez stronę były nieznaczne i mieściły się w ramach zakreślonych przez prawo dla nienormalizowanych produktów wytwarzanych technologiami tradycyjnymi. Pracownicy organu pierwszej instancji zostali precyzyjnie poinformowani o tym, że produkty których etykiety zostały zakwestionowane są produktami nienormalizowanymi, natomiast badania parametrów fizykochemicznych dokonywane są cyklicznie w okręgowym laboratorium w miejscowości L.., a ich wahania mieszczą się w zakresie ok. 3-4%.

Po zgłoszeniu zastrzeżeń przez organ pierwszej instancji, etykiety produktów m.in. z opisem otwartości procentowej tłuszczu i wody zostały wykonane ściśle według wskazówek pracowników [...]WIJHARS w celu wyeliminowania wszelkich zastrzeżeń zgłaszanych przez organ, zawierając informacje o procentowej zawartości tłuszczu i wody w gotowym produkcie na podstawie ostatnich wyników badań uzyskanych cyklicznie w okręgowym laboratorium w miejscowości L. W świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest możliwym wyciąganie negatywnych konsekwencji wobec przedsiębiorcy stosującego się do poleceń wystosowanych do niego przez organ administracji państwowej.

Skarżący zarzucili organom obu instancji naruszenie zasady obiektywizmu w związku z niewłaściwym przesłuchaniem stron, ograniczającym się do wysłuchania odpowiedzi na niewłaściwie skonstruowane pytania narzucające w odpowiedzi stwierdzenie, że w kwestionowanych próbkach prawidłowo wykryto obecność DNA bydlęcego, czemu Skarżący zaprzeczają.

Skarżący zakwestionowali również wyliczenie wysokości kary w stosunku do przychodów osiąganych przez spółkę.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor JHARS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie zarzuty podniesione przez Skarżących są zasadne.

Podstawę materialnoprawną decyzji obu instancji w niniejszej sprawie, stanowił art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym: "Kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane, podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary, nie niższej jednak niż 1.000 zł". Powyższy przepis reguluje administracyjną odpowiedzialność o charakterze obiektywnym, za wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego zafałszowanego. Obiektywizm tej odpowiedzialności wyraża się w tym, że wystarczy samo stwierdzenie zaistnienia okoliczności wprowadzenia do obrotu zafałszowanego artykułu aby, bez przypisywania winy osobie, która dokonuje tej czynności, organ zobligowany był do wymierzenia sankcji przewidzianej w tym przepisie. Obiektywizm ten zakłada zatem automatyzm sankcji za naruszenie ustawowych przepisów. Uzasadnieniem tego typu odpowiedzialności jest przede wszystkim jej funkcja prewencyjna, co nie wyłącza również funkcji dyscyplinująco-represyjnej. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 917/11).

Dla zastosowania niniejszej sankcji muszą być jednak spełnione ustawowe przesłanki zawarte w hipotezie tej normy. Musi mieć miejsce zatem fakt wprowadzenia do obrotu artykułu rolno-spożywczego i artykuł ten musi spełniać wymóg artykułu zafałszowanego.

Artykułami rolno-spożywczymi, w świetle art. 3 pkt 1 w związku z pkt 2 ustawy o jakości handlowej oraz art. 2 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, są środki spożywcze (żywność) oznaczające "jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub, których spożycia przez ludzi można się spodziewać". Wprowadzenie do obrotu (na rynek) artykułów rolno-spożywczych (żywności), w świetle art. 3 ust. 3 pkt 52 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2015 r., poz. 594) oraz art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002, "oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania".

Na podstawie powyższej regulacji, bez wątpienia można stwierdzić, iż Skarżący dokonywali wprowadzenia do obrotu artykułu rolno–spożywczego w postaci spornych serów owczych i produktów z tych serów.

Przechodząc do definicji zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego należy w pierwszej kolejności wskazać na szereg obowiązków związanych z artykułami rolno-spożywczymi, wynikających z prawa żywnościowego. Jak wynika zatem z art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej: "Wprowadzane do obrotu artykuły rolno-spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta". Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia: "Oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji".

Z powyższymi obowiązkami koresponduje definicja zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego zamieszczona w art. 3 pkt 10 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którą artykuł rolno-spożywczy zafałszowany to: "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli:

a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej,

b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą,

c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej".

W świetle przytoczonej regulacji prawnej, dokonane przez organ I instancji ustalenia w niniejszej sprawie wskazują, że sporne produkty stanowiły zafałszowane artykuły rolno-spożywcze w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. c ustawy o jakości handlowej, w związku ze składem niezgodnym z przedstawionym przez producenta, który w oznakowaniu podał 100% zawartość sera owczego we wszystkich czterech, spornych produktach, podczas gdy badanie pobranych próbek wykazały obecność mleka krowiego. Skarżący również podali w Protokole przyjęcia oświadczenia z [...] października 2012 r., inną niż rzeczywista zawartość tłuszczu w jednym ze spornych produktów oraz w trzech spornych produktach inną niż rzeczywista, zawartość wody. Nieprawidłowości te jak i szereg innych stwierdzonych nieprawidłowości w oznakowaniu spornych produktów stanowiły naruszenie cyt. powyżej art. 4 ust. 1 ustawy o jakości handlowej.

W ocenie Sądu organ I instancji, odmawiając Skarżącym przebadania wtórników próbek zabezpieczonych podczas kontroli, naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę uwzględnienia skargi. Przed uzasadnieniem stanowiska Sądu w tej kwestii zasadnym jest odniesienie do szeregu zarzutów związanych z badaniami spornych produktów w niniejszej sprawie.

Zdaniem Sądu, niezasadne są zarzuty Skarżących, kwestionujące uprawnienia Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K. do przeprowadzenia badań spornych produktów w przedmiotowej sprawie, jak i dotyczące samej metody badawczej. Powyższe Laboratorium spełniało wymóg art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości, zgodnie z którym badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, o której mowa w art. 17, są przeprowadzane w laboratoriach Inspekcji Handlowej. Specjalistyczne Laboratorium GIJHARS w K. posiada potwierdzone kompetencje poprzez akredytację zgodnie z normą EN PN ISO/JEC 17025, w świetle której laboratorium musi spełniać wymagania dotyczące zarządzania jakością. Laboratorium to posiada akredytację PCA nr AB 704, co uprawnia je do przeprowadzania analizy próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych. Powyższe odpowiada wymogom unijnym określonym w art. 12 ust. 1 i ust. 2 lit a rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. L 191 z 28 maja 2004 r., str. 1, Dz. U. Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3 tom 45), zgodnie z którymi właściwy organ wyznacza laboratoria, które mogą przeprowadzać analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, które jednakże funkcjonują, podlegają ocenie i są akredytowane zgodnie z normami europejskimi, w tym z normą EN ISO/IEC 17025 dotyczącą "wymagań ogólnych dotyczących kompetencji laboratoriów badawczych i kalibracyjnych", biorąc pod uwagę kryteria dotyczące różnych metod badawczych ustanowionych we wspólnotowym prawie paszowym i żywnościowym. Zgodzić się należy z organem, że wprowadzony system zarzadzania, odpowiadający normie EN PN ISO/JEC 17025, zapewnia wiarygodność wyników badań nie tylko metodą akredytowaną, ale również metodą nieakredytowaną.

Podkreślenia wymaga, że spełnienie przez Laboratorium GIJHARS w K. wymogów akredytacyjnych z rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, które określa warunki, jakim musi odpowiadać laboratorium wykonujące analizę próbek pobranych w trakcie kontroli urzędowych, jak i powołanie się na te wymogi przez organy obu instancji, nie stanowi naruszenia przepisów prawa. Nawet jeżeli przyjąć, że rozporządzenie to nie miało zastosowania w niniejszej sprawie w związku z treścią pkt 10 preambuły tego rozporządzenia, odnoszącego się m.in. do mleka i przetworów mlecznych, spełnienie wymogów akredytacyjnych wskazanych w tym rozporządzeniu przez Laboratorium w K. nie można uznać za wadę, a co za tym idzie naruszenie obowiązującego prawa. Spełnienie bowiem tych wymogów przez Laboratorium, gwarantuje zachowanie wysokich standardów badawczych, a co za tym idzie, wiarygodność zastosowanych metod oraz wyników badań.

Niezasadny jest, zdaniem Sądu, zarzut niezastosowania do badania obecności w spornych produktach mleka krowiego, metody referencyjnej, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 273/2008 ustanawiającym szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1255/1999 w odniesieniu do metod analizy oraz oceny jakości mleka i przetworów mlecznych. Przepis art. 6 ust. 2 tego rozporządzenia dopuszcza zastosowanie innych metod badawczych pod warunkiem, że a) granica wykrywalności wynosi nie więcej niż 0,5 %; oraz b) nie występują fałszywie pozytywne wyniki; oraz c) kazeina mleka krowiego jest wykrywalna, z wymaganą czułością, również po upływie długich okresów dojrzewania, które mogą wystąpić w zwykłych warunkach handlowych. Tymczasem, jak wynika z wyjaśnień GIJHARS, bazujących na wyjaśnieniach kierownika Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K., zastosowana w przedmiotowej sprawie metoda Real Time PCR spełnia powyższe wymagania, gdyż granica wykrywalności w przypadku tej metody wynosi 0,3%, metoda ta nie daje fałszywie pozytywnych wyników, a ponadto sporne sery nie były serami dojrzewającymi, nie wystąpił zatem w tym przypadku długi okres dojrzewania.

Odnosząc się do samej metody Real Time PCR, którą zostały przeprowadzone badania na obecność w spornych produktach mleka krowiego, należy zgodzić się z GIJHARS, że Strona nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających twierdzenie, iż metoda ta nie uwzględnia ewentualnych zmian w strukturze DNA wywołanych np. sposobem pakowania i przechowywania spornych produktów, jak i ich wielokrotną obróbką termiczną w procesie produkcji, prowadzącą do systematycznej degradacji DNA oraz okoliczności, iż materiał genetyczny bydła i owiec jest do siebie bardzo podobny. Strona zatem sugeruje, iż w okolicznościach tych może dojść do pomylenia DNA bydła i owiec. W tym kontekście jednak, Strona w ogóle nie odnosi się do wysokiej skuteczności tej metody dającej wynik pozytywny przy zawartości obcego DNA już na poziomie 0,3% oraz do okoliczności, iż metoda ta nie daje fałszywie pozytywnych wyników. Zgodzić się natomiast należy z organem, że degradacja, czyli rozpad łańcuchów DNA nie może być powodem wykrycia w serze owczym obecności DNA bydlęcego.

Zgodzić się również należy z organem, że nie można łączyć progu wykrywalności metody badawczej Real Time PCR oraz niepewności pomiaru wykonanego tą metodą. Niepewność pomiaru jest właściwością każdej operacji pomiaru jakiejś wartości. Jak wskazał organ, przyczyną niepewności pomiaru może być cała gama czynników, jak np.: wpływ otoczenia, błędy w odczycie wskazań przyrządów, klasa dokładności i wartość niepewności przyrządów pomiarowych, wartości przypisane wzorcom i materiałom odniesienia, stałe przyjmowane do obliczeń, niedoskonałość metody. W przypadku progu wykrywalności na poziomie 0,3% metody badawczej Real Time PCR, już obecność obcego DNA w ilości 0,3% w badanym produkcie, da wynik pozytywny, badanie jednak tej samej próbki produktu w zasadzie nigdy nie powinno dać tej samej wartości. Uzyskane jednak wyniki powinny mieścić się w granicach określonego błędu. Dlatego przedstawiona w niniejszej sprawie niepewność pomiaru nie podważa skuteczności zastosowanej metody badawczej.

W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo uznały, iż wyniki badań przeprowadzonych przez laboratorium Katedry Higieny Żywności i Ochrony Zdrowia Konsumenta Uniwersytetu Przyrodniczego w W., nie mogły stanowić dowodu w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Strona zleciła ich przeprowadzenie we własnym zakresie poza procedurą, zgodnie z którą badania laboratoryjne związane z kontrolą jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, są przeprowadzane w laboratoriach Inspekcji Handlowej (art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości). Dodatkowo, jak wynika z wyjaśnień dr L. R., pod którego kierownictwem zostały przeprowadzone badania na zlecenie Skarżących, zawartych w piśmie z [...] grudnia 2013 r. wynika, że laboratorium na Uniwersytecie Przyrodniczym w W., nie posiada akredytacji. W świetle powyższego, należy zgodzić się z organami, iż brak jest jednoznacznych dowodów na okoliczność, iż przedmiotem badań przeprowadzonych na zlecenie Skarżących był wtórnik zabezpieczony podczas kontroli u Skarżących, a ponadto należy stwierdzić, że samo badanie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o jakości.

Nie można zgodzić się ze Skarżącymi, że zarzuty co do informacji umieszczonych na etykietkach produktów powinny być kierowane do S. sp. z o.o., na rzecz których produkowane były sporne produkty. Zgodnie z art. 3 pkt 9 ustawy o jakości, producentem jest osoba fizyczna, osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowość prawną, która produkuje lub paczkuje artykuły rolno-spożywcze, lub wprowadza artykuły rolno-spożywcze do obrotu, jeżeli działalność ta jest zarejestrowana na terytorium któregoś z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. W niniejszej sprawie Skarżący jako osoby fizyczne prowadzą w ramach umowy spółki cywilnej działalność gospodarczą, w zakresie której wyprodukowali sporne produkty. W ten sposób mieszczą się w przytoczonej definicji producenta i niezależnie od relacji cywilnoprawnych jakie łączą Skarżących ze S. sp. z o.o., ponoszą na etapie produkcji odpowiedzialność za jakość handlową wyprodukowanych przez siebie produktów. Zgodzić się przy tym należy z wyjaśnieniami organu zawartymi w odpowiedzi na skargę, że zasada wykorzystywania etykiet wyprodukowanych przed wejściem w życie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r., w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności (...), dotyczy etykiet prawidłowych, zgodnych z wymaganiami krajowych oraz unijnych przepisów prawa żywnościowego.

Przechodząc do podstawy uwzględnienia skargi należy wskazać, że [...]WIJHARS po konsultacji z GIJHARS odmówił Skarżącym przebadania wtórników próbek zabezpieczonych w trakcie kontroli, z uwagi na fakt, iż minęła już data minimalnej trwałości spornych produktów określona na [...] listopada 2012 r. Skarżący wystąpili z prośbą o przebadanie wtórników próbek w piśmie z [...] stycznia 2013 r., po uzyskaniu wyników z badania próbek podstawowych. GIJHARS powtórzył w zaskarżonej decyzji stanowisko organu I instancji, wskazując, że protokół z kontroli nr [...] z [...] października 2012 r., podpisanego bez zastrzeżeń przez wspólnika Spółki, zawiera stosowne pouczenie o możliwości przebadania pozostawionych wtórników próbek, za zgodą GIJHARS, również produktów nietrwałych, przed datą otrzymania wyników badań próbek właściwych. Organ wskazał zatem, że przetwory mleczne były produktem nietrwałym, wspólnicy posiadali wiedzę na temat ich terminu przydatności do spożycia, jak również zostali pouczeni o możliwości zbadania wtórników próbek przed otrzymaniem wyników badań laboratoryjnych. Ponieważ produkt po upływie terminu przydatności do spożycia nie spełnia wymaganej przepisami jakości handlowej, wykonanie badań laboratoryjnych po upływie tego terminu mogłoby mieć wpływ na wynik oznaczeń, dlatego też w trosce o rzetelność otrzymanych wyników, [...]WIJHARS odmówił przeprowadzenia badań laboratoryjnych wtórników spornych serów.

Oceniając działanie organu w powyższym względzie, należy zauważyć, że zarówno w ustawie o jakości, jak i w przepisach wykonawczych, prawodawca nie uregulował kwestii terminu badania wtórników próbek zabezpieczonych podczas kontroli. Dlatego też odmowa ich przebadania po upływie terminu przydatności do spożycia, nie może być działaniem automatycznym. Organ nie ma w tej materii jednoznacznej podstawy prawnej do odmowy przebadania wtórników próbek. Decyzja w tej kwestii powinna zatem opierać się na racjonalnych argumentach. Należy zgodzić się ze stanowiskiem, że w przypadku produktów nietrwałych, istnieje możliwość, że wyniki badań dotyczących składu tych produktów, przeprowadzonych po upływie terminu ich przydatności do spożycia, mogą budzić wątpliwości. Organ jednak powinien precyzyjnie wyjaśnić stronie wyniki jakich badań i dlaczego mogą być w tych okolicznościach niewiarygodne.

W niniejszej sprawie, Skarżący nie zakwestionowali wyników badań w zakresie zawartości wody oraz tłuszczu w spornych produktach. Podjęli również, już na etapie postępowania administracyjnego w I instancji, działania mające na celu wyeliminowanie nieprawidłowości w tym zakresie. Skarżący zakwestionowali natomiast wyniki badań co do zawartości mleka krowiego w spornych produktach.

W ocenie Sądu, upływ terminu przydatności w wymiarze jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, nie miał wpływu na skład DNA spornych produktów, jeżeli wtórniki próbek były przechowywane w prawidłowych warunkach. GIJHARS sam nie zgodził się z argumentacją Skarżących kwestionujących zastosowaną w niniejszej sprawie metodę badawczą, iż obróbka termiczna, sposób pakowania, czy też przechowywania spornych produktów mógł mieć wpływ na zmiany w strukturze DNA tych produktów. Dlatego też argument o upływie terminu przydatności do spożycia spornych produktów w sytuacji, w której prawodawca nie uregulował tej kwestii arbitralnie, nie jest wystarczającym powodem odmowy przebadania wtórników próbek w niniejszej sprawie.

Dodać przy tym należy, że część badań próbek właściwych w niniejszej sprawie miało miejsce właśnie po upływie terminu przydatności do spożycia spornych produktów. GIJHARS wyjaśnił w zaskarżonej decyzji, że: "Zgodnie z pismem z dnia [...].08.2013 r. Pana A. K., Kierownika Specjalistycznego Laboratorium GIJHARS w K. (w aktach sprawy), pierwsze czynności na próbkach zostały wykonane już [...].10.2012 r. (uśrednianie próbki), naważki sporządzono [...].10.2012 r. oraz [...].10.2012 r., izolację wykonano w dniach [...]- [...].10.2012 r., natomiast badanie przesiewowe metodą Real Time PCR, które dało pierwszy wynik pozytywny, wykonano [...].11.2012 r., a więc w czasie, kiedy data minimalnej trwałości jeszcze nie minęła. W związku z pierwszym pozytywnym wynikiem, w dniu [...].12.2012 r. wykonano powtórne naważki z pozostałości próbek serów, [...].12.2012 r. dokonano izolacji, [...].12.2012 r. ponownie zbadano przygotowany materiał metodą Real Timie PCR". Z powyższych wyjaśnień wynika, że organy obu instancji nie miały problemów z akceptacją wyników powtórny badań próbek właściwych dokonanych po upływie terminu przydatności do spożycia spornych produktów.

Nie bez znaczenia w omawianej kwestii jest fakt, że pouczenie Skarżących, zawarte w protokole z kontroli nr [...] z [...] października 2012 r., nie odpowiada treści pouczenia wskazanego w zaskarżonej decyzji, o możliwości przebadania pozostawionych wtórników próbek, za zgodą GIJHARS, również produktów nietrwałych, przed datą otrzymania wyników badań próbek właściwych. W przedmiotowym protokole zawarto zapis, że: "Kontrolowana została poinformowana o możliwości wykonania badań laboratoryjnych pozostawionego wtórnika próbki/próbek na każdym etapie postępowania kontrolnego/administracyjnego. (...) Jednocześnie informuje się, że wykonanie badań laboratoryjnych wtórnika próbki w trakcie postępowania przed I instancją powoduje, że kontrolowany traci możliwość wykonania ponownych badań w postępowaniu odwoławczym przed II instancją". Oczywiście możliwość wykonania badań laboratoryjnych wtórnika próbek na każdym etapie postępowania kontrolnego/administracyjnego, nie wyklucza możliwości wnoszenia o przeprowadzenie tego badania przed datą otrzymania wyników badań próbek właściwych, jest jednak pewnym nadużyciem twierdzenie, iż protokół zawiera stosowne w tym zakresie pouczenie. Ponadto z pouczenia w protokole wynika możliwość wnoszenia o przebadanie wtórnika próbek również na etapie postępowania przed II instancją, brak jest natomiast wskazania granicznego terminu w postaci upływu daty przydatności do spożycia spornych produktów.

W świetle powyższego, racjonalnym działaniem Skarżących było wstrzymanie się z wnioskiem dotyczącym badania wtórnika próbek do czasu otrzymania wyników badań próbek właściwych, tym bardziej, że w świetle art. 39 ust. 1 ustawy o jakości, przedsiębiorcy, u których organy Inspekcji przeprowadziły kontrolę, w tym pobrały próbki, są obowiązane wnieść opłaty za przeprowadzenie czynności związanych z dokonaniem kontroli oraz przeprowadzeniem badań laboratoryjnych tych próbek, jeżeli w wyniku tej kontroli stwierdzono, że artykuły rolno-spożywcze nie odpowiadają wymaganiom w zakresie jakości handlowej wynikającym z przepisów o jakości handlowej lub wymaganiom dodatkowym zadeklarowanym przez producenta.

Uwzględniając powyższe Sąd stwierdza, że organ I instancji odmówił Skarżącym przeprowadzenia dowodu, którego przedmiotem była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. W konsekwencji organ pomimo, iż stoi na straży praworządności, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, nie podjął na wniosek strony czynności niezbędnej do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy i nie zebrał oraz nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Działanie to godziło w kodeksową zasadę prawdy obiektywnej, naruszając art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 78 § 1 K.p.a.

Rozpatrzenie sprawy na podstawie niekompletnego materiału dowodowego prowadzi również do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. Osąd organu o wartości materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien być oparty na przekonywających podstawach. Swobodna ocena dowodów nie ma nic wspólnego z dowolną oceną dowodów, która jest najczęściej następstwem zaniedbań w toku postępowania dowodowego. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne, znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności, czyli naruszenie swobodnej oceny dowodów, wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący. Zatem każdorazowe naruszenie zasady prawdy materialnej/obiektywnej skutkuje również wadliwością oceny materiału dowodowego.

Sąd stwierdza, iż w sprawie doszło również do naruszenia art. 8 K.p.a. Pouczenie strony o możliwości wnioskowania o przebadanie wtórnika próbek na każdym etapie postępowania kontrolnego oraz administracyjnego, jak również częściowe przebadanie próbek właściwych po upływie terminu przydatności do spożycia produktów, a następnie odmowa przebadania wtórnika próbek z powodu upływie terminu przydatności do spożycia produktów, z całą pewnością nie odpowiada zasadzie prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Sąd nie stwierdził innych naruszeń przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w tym związanych z prawidłowością przesłuchania Skarżących. Odnosząc się natomiast do zarzutu bezczynności, czy też przewlekłości postępowania, możliwość jego podniesienia wymaga wcześniejszego wyczerpania środków prawnych uregulowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego.

Rozpatrując ponownie sprawę, organy uwzględnią stanowisko Sądu odnośnie odmowy przeprowadzenia badań wtórnika próbek zabezpieczonych w niniejszej sprawie w trakcie kontroli przeprowadzonej u Skarżących.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art 80 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w zw. z art. 209 tej ustawy.