Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 150/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 651  Sprawy funduszy emerytalnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Na Powszechne Towarzystwo Emerytalne nałożono karę nie za błędną interpretację niejasnych przepisów, lecz za niezastosowanie się do wskazań pokontrolnych Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, której zadaniem jest ochrona interesów członków otwartych funduszy emerytalnych.

TEZY

Na Powszechne Towarzystwo Emerytalne nałożono karę nie za błędną interpretację niejasnych przepisów, lecz za niezastosowanie się do wskazań pokontrolnych Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, której zadaniem jest ochrona interesów członków otwartych funduszy emerytalnych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk, Sędziowie NSA Jan Bała (spr.), Kazimierz Jarząbek, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 3 października 2005 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej G. P. T. E. Spółka Akcyjna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 841/04 w sprawie ze skargi G. P. T. E. Spółka Akcyjna na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w Warszawie z dnia [...] marca 2004 r. Nr {...] w przedmiocie sprawy funduszy emerytalnych 1. oddala skargę kasacyjną 2. zasądza od G. P. T. E. Spółki Akcyjnej na rzecz Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych w Warszawie kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 841/04 oddalił skargę G. P. T. E. z siedzibą w W. na decyzję Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujący stan faktyczny:

W dniach od 18 do 19 października 2001 r. pracownicy byłego Urzędu Nadzoru nad Funduszami Emerytalnymi przeprowadzili kontrolę w zakresie bieżącej działalności Z. P. T. E. S.A. z siedzibą w W. (obecnie G. PTE S.A.) oraz Z. O. F. E. (obecnie G. OFE, zwanego dalej "Funduszem"). Stwierdzono, że w przypadku wypłaty transferowej do innego otwartego funduszu emerytalnego, w związku ze zmianą otwartego funduszu emerytalnego, dokonanej po upływie 24 miesięcy od dnia wpływu pierwszej składki lub wypłaty transferowej do Funduszu, Fundusz pobiera opłatę, o której mowa w art. 134 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. Nr 139, poz. 934 ze zm., dalej zwanej także "ustawą"). Ponadto stwierdzono w toku ustaleń kontrolnych, iż w przypadku wypłaty transferowej z innych tytułów niż zmiana otwartego funduszu emerytalnego Fundusz również pobiera opłatę w wysokości 4% kwoty najniższego wynagrodzenia ustalonej przez ministra właściwego ds. pracy na podstawie art. 77 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tekst jednolity Dz.U. Nr 21 poz. 98 z 1994 r. ze zm.), o której mowa w art. 134 ust. l pkt 3 ustawy.

W dniu 14 października 2002 r. Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych skierowała do Towarzystwa powiadomienie pokontrolne, w którym poinformowała Towarzystwo o stwierdzonej w toku kontroli nieprawidłowości polegającej na naruszeniu art. 134 ust. l pkt 3 ustawy, wyznaczając jednocześnie termin do jej usunięcia przypadający na termin najbliższej wypłaty transferowej.

G. PTE S.A. stwierdziło, że organ nadzoru dokonał niewłaściwej interpretacji art. 134 ust. l pkt 3 ustawy i tym samym Towarzystwo uznało, że pobierając opłatę w wysokości 4% od najniższego wynagrodzenia także w przypadkach, gdy nie ma prawa do pobierania opłaty z art. 134 ust. l pkt 2 ustawy - nie narusza przepisu art. 134 ust. l pkt 3 ustawy. Jednocześnie Towarzystwo wnioskowało o zmianę przez organ nadzoru stanowiska przedstawionego w powiadomieniu pokontrolnym.

Organ nadzoru podtrzymał swój dotychczasowy pogląd wyrażony w sprawie. Towarzystwo nie usunęło nieprawidłowości i zwróciło się z wnioskiem do Komisji o ponowne poddanie analizie swojego stanowiska z uwzględnieniem przytoczonych w piśmie argumentów Towarzystwa.

W odpowiedzi organ nadzoru wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 204 ust. 7 ustawy, w związku z nieusunięciem nieprawidłowości wskazanej w powiadomieniu.

W związku z tym, że Towarzystwo podtrzymało oświadczenia złożone w toku postępowania administracyjnego, Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych wydała w dniu [...] listopada 2003 r. decyzję Nr [...] o nałożeniu na G. PTE S.A. kary pieniężnej w wysokości 200.000 złotych.

W wyniku rozpatrzenia wniosku G. PTE S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] marca 2004 r. Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2003 r.

G. PTE S.A. zaskarżyło ww. decyzję KNUiFE do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o uchylenie obu decyzji KNUiFE jako wydanych z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 134 ust. l pkt 3 ustawy - poprzez jego błędną interpretację, naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6 i art. 7 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i uznanie istnienia po stronie Towarzystwa obowiązku bez wyraźnej podstawy prawnej, a także naruszenie art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Wyjaśnił, że w przypadku opłaty określonej w art. 134 ust. l pkt 2 zdarzeniem upoważniającym fundusz do poboru opłaty (a jednocześnie terminem jej poboru) jest moment dokonywania wypłaty transferowej, a w wypadku opłaty wskazanej w art. 134 ust. l pkt 3 moment dokonywania opłaty transferowej. Sąd stwierdził, że w świetle treści art. 134 ust. l pkt 3 ustawy, podstawowym problemem interpretacyjnym jest ustalenie desygnatu pojęcia "opłata transferowa", ponieważ dokonywanie opłaty transferowej stanowi jedyną podstawę obciążenia członka funduszu daną kwotą. Sąd I instancji zgodził się z Komisją i uznał, iż "opłata transferowa" to opłata, której cechą jest okoliczność, iż pozostaje w związku z transferem, co prowadzi to do wniosku, że jedyną opłatą, o której może być mowa w art. 134 ust. l pkt 3, jest opłata określona w art. 134 ust. l pkt 2 ustawy, bowiem tylko ona (nazwana wprost opłatą) - spośród wszystkich opłat przewidzianych w ustawie - pozostaje w związku z wypłatą transferową. Momentem potrącenia opłaty z art. 134 ust. l pkt 3 definiowanej jako "dokonywanie opłaty transferowej" jest zatem moment pobrania opłaty przewidzianej art. 134 ust. l pkt 2. Obie opłaty są więc pobierane jednocześnie, z tym że opłata z art. 134 ust. l pkt 3 może obciążyć członka funduszu tylko wtedy, gdy zostaje potrącana opłata z art. 134 ust. l pkt 2, czyli gdy istnieją podstawy do jej pobrania.

Strona skarżąca wskazywała w swych wywodach, iż powyższym wynikom wykładni stoi na przeszkodzie m.in. brzmienie art. 134 ust. l pkt 3 in fine, wskazujące, że przedmiotowa opłata pobierana jest niezależnie od kwoty, o której mowa w ust. 2, jednak - zdaniem Sądu - należy przyjąć, iż odesłanie powyższe jest błędne. W ocenie Sądu celem dyspozycji przepisu art. 134 ust. l pkt 3 in fine jest zastrzeżenie, że opłata przewidziana w art. 134 ust. l pkt 3 może być pobierana w warunkach zmieniającej się kwoty opłaty transferowej.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy w konsekwencji uznać, iż opłaty określone w art. 134 ust. l pkt 2 i 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych pozostają w tego rodzaju związku, że opłatą z art. 134 ust. l pkt 3 ustawy można obciążyć członka funduszu tylko wtedy, gdy istnieją podstawy do pobrania opłaty przewidzianej w art. 134 ust. l pkt 2, tj. gdy od dnia wpływu pierwszej składki na rachunek członka w tym funduszu do dnia dokonania wypłaty transferowej do innego otwartego funduszu emerytalnego upłynęło mniej niż 24 miesiące. Opłaty te mogą być pobierane wyłącznie w razie dokonywania wypłaty transferowej w sytuacji zmiany funduszu, na skutek umowy zawartej z innym otwartym funduszem emerytalnym, we wskazanym okresie.

Sąd I instancji uznał, iż KNUiFE zasadnie przyjęła, że stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości w funkcjonowaniu G. PTE S.A. miały charakter naruszeń prawa uprawniających do zastosowania art. 204 ust. 7 ww. ustawy. W wyniku działań skarżącego Towarzystwa doszło do naruszenia normy o charakterze podstawowym dla członków G. OFE, bo dotyczącej finansowych obciążeń, w tym dokonywanych w związku z realizacją podstawowego prawa do zmiany otwartego funduszu emerytalnego. Zdaniem Sądu, nieprawidłowości wykazane w działalności kontrolowanego podmiotu godziły w dobro szczególnie chronione, jakim jest bezpieczeństwo środków zgromadzonych w G. OFE, natomiast w następstwie niewłaściwych działań strony skarżącej doszło do bezprawnego uszczuplenia tych środków.

W ocenie Sądu stwierdzone w toku kontroli nieprawidłowości w działalności G. OFE prawidłowo nie zostały zakwalifikowane jako rażące naruszenie prawa. Z tej przyczyny - zdaniem Sądu - należy uznać, iż Komisja w pełni zasadnie skorzystała z trybu, o którym mowa w przepisie art. 204a ust. 6 ustawy i wezwała do usunięcia nieprawidłowości, a następnie - z uwagi na ich nieusunięcie przez skarżące Towarzystwo - sięgnęła po środek represji w postaci nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 204 ust. 8 ustawy. Przed zastosowaniem przedmiotowej sankcji KNUiFE dokładnie i precyzyjnie ustaliła zakres naruszeń, a następnie szczegółowo uzasadniła swą decyzję o wymierzeniu kary pieniężnej. Wydając zaskarżoną decyzję Komisja nie naruszyła przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, albowiem podjęła wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ nie dopuścił się naruszenia art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § l k.p.a. oraz art. 80 k.p.a.

G. P. T. E. S.A. zaskarżyło skargą kasacyjną powyższy wyrok w całości oraz wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w trybie przepisu art. 185 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), względnie - gdyby Naczelny Sąd Administracyjny wbrew stanowisku Spółki nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania - o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i o rozpoznanie skargi w trybie przepisu art. 188 p.p.s.a. zgodnie z wnioskami skargi. Ponadto strona skarżąca wniosła o orzeczenie, na podstawie przepisu art. 203 p.p.s.a., zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego na rzecz Spółki od Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych, według norm przepisanych. Strona skarżąca wskazała, że powyższy wniosek nie uchybia wcześniejszemu wnioskowi Spółki o orzeczenie zwrotu kosztów także na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.

Na podstawie przepisu odpowiednio art. 174 pkt l oraz art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 134 ust. l pkt 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. Nr 139, poz. 934 ze zm.) przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten nie zezwala otwartym funduszom emerytalnym na pobieranie opłaty, o której mowa w tym przepisie także w przypadkach, gdy nie mogła być pobierana opłata wymieniona w przepisie art. 134 ust. l pkt 2 powyższej ustawy;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisu art. 133 § l zd. l i przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niezgodnym ze stanem faktycznym znajdującym odzwierciedlenie w materiałach sprawy przyjęciu, iż przepis art. 134 ust. l pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości;

3. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 42 ust. l w związku z przepisem art. 31 ust. 3 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. Nr 78, poz. 483) przez:

a) jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż - podobnie jak żaden inny przepis - nie stanowi on zasady, w myśl której nie może być podstawą sankcji administracyjnej przepis wymagający interpretacji,

b) jego niezastosowanie;

4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie przepisów art. 134 § l zd. l oraz art. 145 § l pkt l lit. a p.p.s.a. przez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji administracyjnych naruszających prawo.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że przepis art. 134 ust. l pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych stanowi, iż jedną z należących do zamkniętego katalogu opłat przypadających funduszowi jest opłata pobierana przez fundusz w momencie dokonywania przezeń opłaty transferowej, niezależnie od kwoty, o której mowa w ust. 2. Zawarte w omawianym przepisie odesłanie do ust. 2 jest wadliwe. W istocie zamiarem ustawodawcy było odesłanie do pkt 2. Konieczne jest zatem przyjęcie założenia oczywistej omyłki ustawodawcy i pojęciu "ustęp", przypisując całkowicie odmienne znaczenie "punkt".

Ponadto skarżąca twierdzi, że błąd w przepisie art. 134 ust. l pkt 3 polega na użyciu słowa "opłaty" zamiast (jak tego chciał ustawodawca) słowa "wypłaty". Spółka stwierdziła, że niedopuszczalne jest stanowisko Komisji i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zakładające, iż słowo "opłaty" zostało użyte prawidłowo. Na potwierdzenie swojego stanowiska Spółka wskazała stenogramy z posiedzeń Komisji Nadzwyczajnej do rozpatrzenia projektów ustaw dotyczących ubezpieczeń społecznych. Zdaniem strony skarżącej, wobec oczywistych błędów w tekście ustawy (niezależnie od interpretacji przepisu art. 134 ust. l pkt 3), analiza stenogramów pozostaje cenną formułą ustalenia intencji ustawodawcy.

W ocenie Spółki zaprezentowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wykładnia przepisu art. 134 ust. l pkt 3 ustawy stanowi zatem jego rażące naruszenie.

Strona stwierdziła, że uznając przepis art. 134 ust. l pkt 3 ustawy za nie budzący wątpliwości, Wojewódzki Sąd Administracyjny oparł się na stanie rzeczy sprzecznym ze stanem rzeczywistym, znajdującym odbicie w aktach sprawy. Sąd naruszył zatem przepisy art. 133 § l zd. l i art. 141 § 4 p.p.s.a., które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy.

Konsekwencją zasady określoności przepisów, wywodzonej przez skarżącą z art. 31 ust. 3 Konstytucji, jest zakaz wymierzania sankcji na podstawie przepisów tę zasadę naruszających, który wynika z art. 42 ust. l Konstytucji. Przepis art. 42 ust. l Konstytucji, z uwagi na przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji, znajduje bezpośrednie zastosowanie. W myśl tego przepisu norma opisująca zakazane działanie powinna nie tylko istnieć, ale także być całkowicie jednoznaczna. Odnosi się on wprost jedynie do sankcji karnych, ale zgodnie z rozlicznymi orzeczeniami Trybunału Konstytucyjnego należy - w przeświadczeniu strony - odnosić ją co do zasady do wszystkich sankcji i ciężarów. Stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż w polskim systemie prawnym nie obowiązuje zasada niekarania na podstawie przepisów wymagających interpretacji, pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisem art. 42 ust. l Konstytucji rozumianym zgodnie z poglądami Trybunału Konstytucyjnego.

W związku z tym, że Sąd nie był związany podstawami skargi, zobligowany był - zdaniem strony skarżącej - wziąć pod uwagę przepis art. 42 ust. l Konstytucji, nawet jeśli ten nie został przez skarżącą powołany. Nie wypełniając dyspozycji powołanych przepisów postępowania Sąd naruszył je rażąco, co miało oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Komisja Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw skargi kasacyjnej oraz orzeczenie na podstawie art. 204 pkt l p.p.s.a. zwrotu od G. P. T. E. S.A. na rzecz Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu KNUiFE podniosła, że skarga kasacyjna jest bezzasadna. Opinia organu nadzoru oraz zaskarżone rozstrzygnięcie sądu administracyjnego znajduje swe pełne potwierdzenie w ekspertyzie prawnej, załączonej do akt postępowania sądowoadministracyjnego, przygotowanej przez prof. dr hab. I. J.-J. W analizowanej sprawie trudno, zdaniem Komisji, dopatrzyć się, by Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie mylnie rozumiał art. 134 ust. l pkt 3 ustawy oraz by ustalony stan faktyczny nie odpowiadał hipotezie tej normy prawnej, a także by naruszył normy postępowania sądowoadministracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r. należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty skargi kasacyjnej winny być, jako nie znajdujące pokrycia w stanie prawnym, uznane za nieusprawiedliwione.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Stowarzyszenie Rynku Kapitałowego UNFE, dopuszczone do udziału w postępowaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na rozprawie, wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. z uwagi na brak usprawiedliwionych podstaw.

Uzasadniając swoje stanowisko Stowarzyszenie stwierdziło, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest prawidłowy, zgodny z przepisami prawa materialnego, wydany po wszechstronnym wyjaśnieniu wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych i prawnych, adekwatny do specyfiki materii będącej przedmiotem orzekania i zgodny z interesem obywateli - członków funduszy emerytalnych, w tym funduszu zarządzanego przez skarżącego.

W ocenie Stowarzyszenia pobieranie nienależnej opłaty (wbrew brzmieniu statutu funduszu i niezgodnie z art. 134 ust. l pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych) jest szczególnie naganne i nieusunięcie tej nieprawidłowości przez skarżącego w wyznaczonym przez organ nadzoru terminie w pełni zasługiwało na zastosowanie sankcji administracyjnej, którą kwestionuje skarżący.

Nie budzi sporu między skarżącym a organem nadzoru, że skarżący pobierał od członków opłatę, w sytuacji gdy nie pobierał opłaty transferowej. Zostało to ustalone w postępowaniu, w którym organ nadzoru wykazał naruszenie przez skarżącego art. 134 ust. l pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, a którego ustaleń faktycznych skarżący na żadnym etapie postępowania nie kwestionował, kwestionując jedynie wykładnię art. 134 ust. l pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, co jednak w świetle brzmienia statutu funduszu, którego organem jest skarżący jest całkowicie pozbawione znaczenia w sporze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Skarżący oparł skargę kasacyjną na obydwu podstawach wymienionych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., zarzucając, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) oraz z naruszeniem prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.).

W związku z oparciem przez skarżącego skargi kasacyjnej na obydwu podstawach kasacyjnych, rozpatrzenia w pierwszej kolejności wymagają zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, gdyż zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego mogą być rozważane przez Naczelny Sąd Administracyjny dopiero wówczas, gdy skarga kasacyjna nie została oparta na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., albo gdy podstawa okazała się uzasadniona (art. 184 p.p.s.a.).

Przytoczone w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 133 § 1 zd. 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca uzasadniła tym, iż Sąd niezgodnie ze stanem faktycznym znajdującym odzwierciedlenie w materiałach sprawy przyjął, iż przepis art. 134 ust. 1 pkt 3 ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości. Ten ostatni przepis należy do przepisów prawa materialnego i jego wykładnia przez Sąd nie mogła spowodować naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Skarżący nie wykazał przy tym, aby Sąd orzekał na podstawie stanu faktycznego nie wynikającego z akt sprawy. Trudno też zgodzić się z poglądem, iż zaskarżony wyrok Sądu narusza art. 141 § 4 p.p.s.a., skoro uzasadnienie wyroku zawiera wszystkie elementy o jakich mowa w tym przepisie, w tym podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Z kolei jeżeli chodzi o zarzut naruszenia przez Sąd art. 134 § 1 p.p.s.a., to stwierdzić należy, iż Sąd zgodnie z tym przepisem rozstrzygał w granicach sprawy. Nie mógł zaś nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygać na podstawie art. 42 ust. 1 Konstytucji RP (nawet jeżeli ten przepis nie został przez skarżącą powołany). Przepis ten - wbrew odmiennym twierdzeniom skargi kasacyjnej - nie miał w sprawie zastosowania. Omawiany przepis odnosi się wprost do sankcji karnych nakładanych na osoby fizyczne, a skarżąca jest osobą prawną (spółką akcyjną). Trudno też mówić o tym, że został naruszony art. 32 ust. 3 Konstytucji w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, skoro omawiany przepis został zamieszczony w Rozdziale II Konstytucji dotyczącym praw i obowiązków człowieka i obywatela.

Poza tym skarżący pomija, że wymieniona kara administracyjna została nałożona na podstawie ustawy i nie z powodu naruszenia niejasnego przepisu, lecz z uwagi na niezastosowanie się do zaleceń pokontrolnych.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej za niewadliwą też należy uznać dokonaną przez Sąd I instancji wykładnię art. 134 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie bowiem przyjął, iż opłatą z art. 134 ust. 1 pkt 3 omawianej ustawy można obciążyć członka funduszu tylko wtedy, gdy istnieją podstawy do pobrania opłaty przewidzianej w art. 134 ust. 1 pkt 2, tj. gdy od dnia wpływu pierwszej składki na rachunek członka w tym funduszu do dnia dokonania wypłaty transferowej do innego otwartego funduszu emerytalnego upłynęło mniej niż 24 miesiące.

Twierdzenia strony skarżącej, iż ustawodawca we wspomnianym przepisie błędnie użył słowa "opłaty" zamiast "wypłaty" zmierzają w istocie do nadania nowej treści tego przepisu. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż te pojęcia zarówno w języku potocznym, jak i na gruncie ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych nie są używane zamiennie. W konsekwencji przyjęcie rozwiązania proponowanego przez stronę skarżącą prowadziłoby do uznania powyższej normy prawnej za nieobowiązującą, co pozostawałoby w sprzeczności zarówno z zasadami wykładni prawa, jak i domniemaniem racjonalności ustawodawcy.

Kierując się powyższymi względami, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 tej ostatniej ustawy.