Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1056/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Tomasz Grossmann Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant st. sekr. sąd. Natalia Kańduła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. przy udziale sprawy ze skargi [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda W. , na podstawie art. 37a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji Przedsiębiorstwa A (ówcześnie: Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zmianami, zwanej dalej "ustawą") stwierdził nabycie przez Skarb Państwa, z mocy prawa z dniem [...] czerwca 2003 r. prawa własności gruntu wchodzącego w skład linii kolejowej, położonego w G., oznaczonego geodezyjnie jako: obręb G., ark. mapy [...] dz. nr [...] o pow. [...] ha, zapisanego w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. KW nr [...] [po migracji [...]], stanowiącego do dnia [...] maja 2003 r. własność A. i H. M.. W decyzji wskazano również, że nabycie przez Skarb Państwa ww. gruntu następuje za odszkodowaniem, zgodnie z art. 37a ustawy.

Wnioskiem z [...] grudnia 2007 r. A. M. wystąpiła do Starosty G. (zwanego dalej "Starostą" lub "organem I instancji") o ustalenie odszkodowania za wskazaną nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Starosta – na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a."), art. 37a ust. 7, 8 i 9 ustawy oraz art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1a i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zmianami, zwanej dalej "u.g.n.") – "po rozpatrzeniu wniosków z dnia [...] grudnia 2007 r. A. M.:

1. ustalił odszkodowanie na rzecz:

1) A. M. – w wysokości [...] zł,

2) M. M. – w wysokości [...] zł,

3) K. W. – w wysokości [...] zł,

4) B. P. – w wysokości [...] zł,

5) G. M. – w wysokości [...] zł,

łącznie w wysokości [...] zł, za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów: obręb G., ark. mapy [...], dz. nr [...] o pow. [...] ha, zapisaną w księdze wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G. [...] (poprzednio: [...]), którą z dniem [...] czerwca 2003 r. nabył na własność Skarb Państwa jako grunt wchodzący w skład linii kolejowej, z równoczesnym nabyciem prawa użytkowania wieczystego gruntu i własności urządzeń znajdujących się na gruncie przez Spółkę;

2. zobowiązał Spółkę do zapłaty jednorazowo osobom wskazanym w pkt 1 tej decyzji odszkodowania, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna."

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółkę, Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą" lub "organem II instancji") – decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. – utrzymał w mocy decyzję Starosty.

W ocenie Wojewody, decyzja organu I instancji odpowiada prawu. Nie ma bowiem wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość w myśl art. 37a ust. 1 ustawy została "wywłaszczona", a zarazem nie ziściła się negatywna przesłanka dla przyznania odszkodowania, określona w zdaniu drugim art. 37a ust. 7 ustawy.

Swoje stanowisko Wojewoda obszernie uzasadnił. W szczególności wyjaśnił, że zgodnie z art. 37a ust. 1 ustawy, grunty wchodzące w skład linii kolejowych pozostające w dniu [...] lutego 2003 r. we władaniu Spółki B. (zwanej dalej "Skarżącą"), niestanowiące własności Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub Skarżącej stają się z dniem [...] czerwca 2003 r. z mocy prawa własnością Skarbu Państwa za odszkodowaniem, z zastrzeżeniem ust. 7. W myśl tego ostatniego przepisu odszkodowanie będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, złożony w okresie od dnia [...] czerwca 2003 r. do dnia [...] grudnia 2007 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje. Roszczenie o odszkodowanie nie przysługuje również w przypadku, gdy grunt, o którym mowa w ust. 1, pozostawał do dnia [...] maja 2003 r. w posiadaniu samoistnym Spółki B. lub jej poprzedników prawnych nieprzerwanie przez okres co najmniej 30 lat. Odszkodowanie wypłaca Spółka B.

W związku z powyższym w dalszej części uzasadnienia, Wojewoda wyjaśnił, kto jest posiadaczem samoistnym, a kto posiadaczem zależnym. Następnie stwierdził, że art. 37a ust. 7 zd. trzecie ustawy musi być wykładany ściśle, gdyż formułuje wyjątek od zasady słusznego odszkodowania za wywłaszczenie, unormowanej w art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483). W konsekwencji Wojewoda uznał, że przewidzianą w art. 37a ust. 7 zd. trzecie ustawy negatywną przesłanką dla przyznania odszkodowania może być to, że posiadanie samoistne przez nieprzerwany okres 30 lat przysługiwało Spółce, ewentualnie Spółce A – które z kolei w okresie zasady jednolitego funduszu własności państwowej realizowało uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa – a co najwyżej samemu Skarbowi Państwa, nim wskazane przedsiębiorstwo powstało. W analizowanym przepisie mowa jest bowiem o poprzednikach prawnych Skarżącej, lecz w ujęciu organizacyjnym. Ponadto, zdaniem Wojewody, dopuszczalna jest interpretacja, iż owa negatywna przesłanka dla przyznania odszkodowania została zrealizowana, gdy Skarżąca lub jej poprzednicy prawni posiadali nieruchomość nieprzerwanie przez 30 lat jako posiadacze samoistni od 1919 r. (gdy zarząd nad kolejami objęło Ministerstwo Komunikacji) do dnia [...] maja 2003 r. Nie wynika bowiem z treści art. 37a ust. 7 zd. trzecie ustawy, by ustawodawcy chodziło tutaj o okres ostatnich 30 lat poprzedzających datę [...] maja 2003 r.

Zdaniem Wojewody jest w sprawie bezsporne, że A. M. złożyła podanie o ustalenie odszkodowanie w terminie, o jakim stanowi art. 37a ust. 7 ustawy. Ponadto, w ocenie Wojewody, w niniejszej sprawie ponad wszelką wątpliwość dowiedziono, że przedmiotowa nieruchomość to część dawnego majątku V. K., który to majątek (grunt) obciążony został służebnością gruntową na rzecz gruntu zapisanego w księdze wieczystej G. t. [...] k. [...] (tj. nieruchomości władnącej). Wcześniej Wojewoda wyjaśnił, że przedmiotowa służebność gruntowa z [...] r., ustanowiona w celu umożliwienia podmiotowi, który wybudował tory kolejki wąskotorowej, korzystania z gruntów V. K., przetrwała pomimo trzech istotnych zmian stanu prawnego. Żadna z ustaw wprowadzających nie przewidywała bowiem jej eliminacji. Porównawszy regulacje tytułu 22 Landrechtu pruskiego z regulacjami aktualnie obowiązującego Kodeksu cywilnego (zwanego dalej "k.c.") w zakresie istoty służebności gruntowej, organ II instancji stwierdził, że treść powstałego w [...] r. ograniczonego prawa rzeczowego jest zgodna z art. 285 i nast. k.c. Nie jest to zatem prawo, którego powstanie obecnie jest niemożliwe. Ani Landrecht pruski, ani niemiecki kodeks cywilny (zwany dalej "BGB") nie przewidywały instytucji wygaśnięcia z mocy prawa służebności gruntowej ujawnionej w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości obciążonej. Taką możliwość wprowadził dopiero art. 128 § 1 Prawa rzeczowego i wymagał dla ziszczenia się tego skutku upływu 20 lat jej niewykonywania.

W ocenie Wojewody nie ma również wątpliwości co do tego, że tereny wokół dworca "G. [...].", stanowiące dzisiejsze działki o numerach [...], [...], [...], jak i początkowy fragment torów (na wschód od dawnego dziedzińca fabryki [...] G.) w postaci działki o numerze [...], to fragmenty dawnej nieruchomości władnącej, objętej księgą wieczystą G. t. [...] k. [...]. Przedmiotowa służebność została zgodnie z ówczesnymi przepisami ujawniona w księdze wieczystej prowadzonej dla gruntów obciążonych G. t. [...] k. [...]. W rezultacie, przyjmując, że w okresie od 1893 r. do 1949 r. służebność ta nie była używana, ponieważ właścicielem nieruchomości władnącej nie były: Powiat W., a po odrodzeniu się Rzeczpospolitej Polskiej: Powiat W., a następnie Powiat G. (a zatem posiadające samodzielność organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego, będące podmiotami praw i obowiązków, które zarządzały samorządową kolejką dojazdową), nie mogła ona wygasnąć z mocy prawa wskutek nieużywania, gdyż takiej ewentualności nie przewidywał ani Landrecht pruski, ani BGB.

Następnie, jak wyjaśnił organ II instancji, rzeczone fragmenty dawnej nieruchomości władnącej w 1944 r. nabył Skarb Państwa z mocy dekretu o reformie rolnej. Z kolei w 1949 r. kolejka, dotychczas samorządowa, została przejęta przez Skarb Państwa i włączona w struktury istniejącego od 1926 r. Spółki A. Od tego momentu dopiero poprzedniczka prawna Skarżącej, w ścisłym rozumieniu, była w stanie w ogóle posiadać obszar odpowiadający dzisiejszej działce numer [...]. Niemniej jednak Spółka A, jakkolwiek było odrębną osobą prawną, to od momentu wejścia w życie Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, czyli m.in. zasady jednolitego funduszu własności państwowej (art. 8) potwierdzonej przez art. 128 k.c., była podmiotem korzystającym z ustanowionej w 1885 r. służebności gruntowej. Skoro tereny wokół dworca "G. [...]." stanowiły od [...] września 1944 r. (tj. od momentu wejścia w życie dekretu o reformie rolnej) własność Skarbu Państwa, to od późniejszego momentu przejęcia G. i W. Kolei [...] przez Skarb Państwa, Spóła A zarządzało, w imieniu Skarbu Państwa, tymi terenami.

Tym samym we własnym imieniu wykonywało płynące z prawa własności Skarbu Państwa względem tych gruntów uprawnienia. Tym uprawnieniem było natomiast posiadanie zależne działki numer [...], w granicach ustalonych służebnością gruntową z 1885 r., ponieważ rzeczone grunty przy dworcu "G. [...].", to fragmenty dawnej nieruchomości władnącej. Rzeczona nieruchomość zachowała status nieruchomości władnącej, mimo niewpisania jej w księgę wieczystą z wpisem odzwierciedlającym fakt, iż jest ona nieruchomością władnącą, ponieważ zezwalały na to poszczególne normy intertemporalne: 1) art. 187 ustawy wprowadzającej BGB (dalej w skrócie "u.wprow.BGB") w zakresie nieruchomości władnącej; 2) art. XXX ustawy wprowadzającej Prawo rzeczowe; 3) art. XXXIX ustawy wprowadzającej Kodeks cywilny. W rezultacie, zdaniem Wojewody, nie jest możliwe uznanie, że Spółka A posiadało obszar odpowiadający działce numer [...] jak posiadacz samoistny, skoro posiadało grunty Skarbu Państwa (jako zarządca) będące nieruchomością władnącą dla działki numer [...].

W uzasadnieniu swej decyzji Wojewoda przedstawił również szczegółowo implikacje ewentualnego, alternatywnego ciągu wydarzeń, zasadzającego się na nie dającym się wykluczyć założeniu, iż Powiat W. nabył w 1893 r. od spółki prawa handlowego "Spółki C. (w decyzji zwanej też "[...] G.") opisywane w decyzji parcele o powierzchni [...] ha pod rozbudowę kolejki i budowę dworca "G. [...]." Przyjmując takie założenie, Wojewoda wyjaśnił, że [ewentualnie] zawarta w 1893 r. między Powiatem W. i [...] G. umowa wywarła[by] skutki prawne, bowiem Landrecht pruski w pierwotnym brzmieniu nie przewidywał dla skuteczności przeniesienia własności dokonania wpisu w księdze wieczystej. Dopiero nowela z 1872 r. zerwała z tą regułą, wprowadzając pozornie bezwzględną zasadę wpisu dla skuteczności dokonanych czynności. Zarazem równolegle nie zdecydowano się na wprowadzenie obligatoryjnego obowiązku zakładania ksiąg wieczystych dla gruntów państwowych, samorządowych, czy zajętych przez koleje żelazne. Zdaniem Wojewody to wyłączenie, zawarte w § 2 ordynacji hipotecznej z 1872 r., stanowiło wyłom od zasady, iż nabycie gruntów przez jednostkę samorządu terytorialnego, pod tereny kolei żelaznej, wymaga także założenia nowej księgi wieczystej. Tym samym, w ocenie organu, ów wpis nie był wymagany, zaś Powiat W. odstąpił od założenia księgi wieczystej dla terenów, które wykupił od [...] G.. Ewentualnie było to przeoczenie, którego nie sposób po upływie ponad 100 lat wytłumaczyć. Ubocznie Wojewoda wskazał, że o tym, iż mogły mieć miejsce skuteczne czynności prawne mające na celu przeniesienie prawa własności, bez dopełnienia obowiązku dokonania stosownego wpisu i założenia księgi wieczystej, świadczy treść art. 127 u.wprow.BGB, który to przepis przewiduje, iż nowa ustawa nie narusza przepisów dotychczasowych, zgodnie z którymi przeniesienie własności gruntów – bez wpisania ich do księgi wieczystej – jest skuteczne, ale pod warunkiem, że również w świetle nowych przepisów nie potrzebują one mieć założonej księgi wieczystej. Z kolei art. 189 u.wprow.BGB stanowił, że nabycie własności na gruncie następuje, także po wejściu w życie BGB, wedle dotychczasowych ustaw aż do chwili, gdy należy uważać księgę gruntową za założoną. Zdaniem Wojewody ów przepis przejściowy należy rozumieć w ten sposób, iż dopóty określony grunt – nabywany skutecznie zgodnie z prawem bez zakładania dla niego księgi wieczystej – nie ma urządzonej księgi wieczystej, gdyż nadal nie jest to konieczne, to nabycie następuje według przepisów dotychczasowych. Zgodnie natomiast z § 90 ustawy hipotecznej z 1897 r. grunty przeznaczone dla przedsiębiorstwa kolejowego albo pewnych osób prawnych, nadal nie wymagają założenia wykazów księgi wieczystej, o ile zostanie wydane stosowne rozporządzenie. Takie rozporządzenie zostało wydane, a mianowicie rozporządzenie Króla Pruskiego z 13 listopada 1899 r. dotyczące ksiąg wieczystych (Dziennik Ustaw Rzeszy z 1899, s. 519).

Mając na uwadze te i dalsze przedstawione przez siebie szczegółowe rozważania, Wojewoda uznał, że poprzednik prawny Skarżącej, posiadając nieruchomość władnącą, będącą własnością Skarbu Państwa, mógł wykonywać uprawnienia wynikające z ustanowionej w 1885 r. służebności gruntowej. Nie była w tej mierze potrzebna jakakolwiek decyzja administracyjna, tym bardziej, że tego rodzaju formę oddawania nieruchomości w zarząd lub zarząd i użytkowanie wprowadziło dopiero rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 października 1958 r. w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych (Dz. U. Nr 67, poz. 332), a następnie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 35, poz. 159). Wcześniej nie było w systemie prawnym norm, na podstawie których teoretycznie miałaby zostać wydana jakakolwiek decyzja potwierdzająca ów fakt. Z tej przyczyny należy, zdaniem Wojewody, uznać, iż faktyczne objęcie gruntów Skarbu Państwa w posiadanie przez poprzednika prawnego Skarżącej było równoznaczne z tym, że doszło do ustanowienia zarządu, a tym samym – zgodnie z art. 128 § 2 k.c. – korzystania z wiązki uprawnień wynikającej z służebności gruntowej z 1885 r.

W konsekwencji Wojewoda uznał, że na podstawie art. 37a ust. 1 ustawy Skarżąca stała się użytkownikiem wieczystym gruntów, które dotychczas były obciążone służebnością gruntową. W efekcie doszło do konfuzji w rozumieniu art. 247 k.c., gdyż ten sam podmiot posiadał dwa prawa rzeczowe: prawo użytkowania wieczystego oraz ograniczone prawo rzeczowe, gdzie pierwsze z nich miało zakres szerszy od drugiego. Nabyte prawo użytkowania wieczystego pochłonęło uprawnienia wynikające z XIX-wiecznej służebności gruntowej.

W związku z tym – jak stwierdził Wojewoda – ziściły się przesłanki do przyznania odszkodowania na rzecz A. M., M. M., K. W., B. P. i G. M..

Jednocześnie organ II instancji ocenił, że sporządzony na potrzeby niniejszego postępowania przez biegłą J. W. operat szacunkowy z [...] lutego 2018 r. jest wiarygodny i może stanowić podstawę ustalenia wartości rynkowej nieruchomości, według zasad wynikających z art. 130 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 ustawy.

W końcowej części uzasadnienia Wojewoda wskazał ("na marginesie"), że w "bliźniaczej" sprawie, dotyczącej ustalenia i wypłaty odszkodowania za grunty, stanowiące część dawnego majątku V. K. i jego żony M. K., opartej na niemal identycznym stanie faktycznym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po [...], oddalił skargę Skarżącej, przyznając jednocześnie rację Wojewodzie, który orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty orzekającej o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz wnioskodawców.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Skarżąca zarzuciła decyzji Wojewody naruszenie:

1) art. 107 § 2 k.p.a. przez nierozpoznanie zarzutów podniesionych przez Skarżącą w pkt 3, 4, 5 i 9 odwołania, a w konsekwencji brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

2) art. 37a ust. 1 w zw. z ust. 7 zd. 1 ustawy przez ich zastosowanie w sytuacji, gdy nie wystąpiły ku temu ustawowe przesłanki polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy zostały spełnione przesłanki ustalenia i wypłacenia odszkodowania "na rzecz J. J.";

3) art. 37a ust. 7 zd. 3 ustawy przez przyjęcie, że sporna działka nie pozostawała do dnia [...] maja 2003 r. nieprzerwanie w posiadaniu samoistnym Skarżącej przez okres 30 lat, jak również nieuwzględnienia faktycznego władania nieruchomością jak właściciel przez Skarżącą od niemal 1875 r.;

4) art. 37a ust. 9 ustawy w zw. z art. 130 ust. 1 u.g.n. przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu wysokości odszkodowania za wywłaszczenia według stanu na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej (tj. na dzień [...] czerwca 2016 r.), w sytuacji gdy wysokość tego odszkodowania winna zostać ustalona wg stanu gruntu na dzień [...] czerwca 2003 r.;

5) art. 134 ust. 1 i art. 135 ust. 1 i 2 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 i 9 ustawy przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że podstawę ustalania wysokości odszkodowania stanowi wartość rynkowa nieruchomości (gruntu), w sytuacji gdy z uwagi na rodzaj i charakter wywłaszczanej nieruchomości biegły winien określić jej wartość odtworzeniową, i to oddzielnie dla gruntu i oddzielnie do pozostałych części składowych;

6) art. 9 i 10 ust. 1 k.p.a. przez zaniechanie informowania strony postępowania o stanie faktycznym i prawnym sprawy oraz niedopuszczenie strony do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu, choćby przez zaniechanie doręczenia stronie opinii biegłego szacującego wysokość odszkodowania za wywłaszczenie, a tym samym uniemożliwienia stronie "zastarzenia w/w wyceny";

7) art. 6 k.p.a. przez nieprawidłowe ustalenie normy prawnej wynikającej z art. 37a ust. 7 ustawy mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy;

8) art. 107 § 3 k.p.a. przez niewskazanie podstaw prawnych rozstrzygnięcia;

9) art. 77 § 1 k.p.a. przez:

a) niezebranie i niewyjaśnienie zarówno wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy, w tym dotyczących posiadania samoistnego nieruchomości przez okres 30 lat przez odwołującego,

b) niejednoznaczne wnioski organu I instancji oparte na teoretycznych rozważaniach,

c) brak jednoznacznego stanowiska organu dotyczącego stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości,

d) brak jednoznacznego uzasadnienia stanowiska, że nastąpiło ustanowienie służebności i jej nabycie przez PKP w sytuacji gdy przedsiębiorstwo państwowe władało całymi nieruchomościami,

e) błędną ocenę dowodów i faktów dotyczących przedmiotowej sprawy;

10) art. 61 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 37a ust. 7 ustawy przez wszczęcie postępowanie administracyjnego mającego na celu ustalenia i wypłatę odszkodowania za wywłaszczenie na rzecz A. i H. M., w sytuacji gdy z wnioskiem o ustalenia i wypłatę odszkodowania wystąpiła jedynie A. M..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...] uchylił decyzję Wojewody. Powołując się na inne orzeczenia tut. Sądu dotyczące analogicznych spraw, a także przeprowadzając szczegółową analizę stanu prawnego, Sąd doszedł do przekonania o niezasadności zarzutów 2, 3, 7, 8 oraz 9. W konkluzji, Sąd wskazał, że Skarżąca nie była posiadaczem samoistnym, bowiem wykonywała jedynie funkcję zarządcy gruntów, realizując prawo własności przysługujące Skarbowi Państwa. Tym samym, posiadanie Skarżącej można było określić mianem posiadania zależnego, co nie kwalifikuje się do zastosowania art. 37a ust. 7 ustawy.

W ocenie Sądu, zasadne okazały się natomiast zarzuty nr [...] w części w jakiej dotyczyły niewyjaśnienia i nierozważenia w sposób należyty przez organ II instancji skutków złożenia wniosku o odszkodowania wyłącznie przez A. M. – bez udziału pozostałych spadkobierców H. M..

Rozważenie pozostałych zarzutów dotyczących operatu szacunkowego, Sąd uznał za przedwczesne, jednakże marginalnie odniósł się także i do nich. Sąd wskazał, że niezrozumiały jest zarzut nr [...], uporczywie podnoszony przez Skarżącą w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania według stanu na dzień wydania decyzji wywłaszczeniowej tj. na dzień [...] czerwca 2016 r. W operacie wskazano, że datą na którą określono stan nieruchomości wyceny jest [...] czerwca 2003 r., a więc dzień, w którym z mocy prawa doszło do przewłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W odniesieniu do zarzutu nr [...] – Sąd uznał, że metodyka określania wartości wycenianej nieruchomości jest domeną wiadomości specjalnych rzeczoznawcy majątkowego co wynika expressis verbis z art. 154 ust. 1 u.g.n. Wreszcie, Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie ma obowiązku doręczania stronie postępowania operatu szacunkowego, gdyż może ona zapoznać się z jego treścią zgodnie z art. 10 k.p.a. Sąd wskazał na obowiązek zwrócenia się do autorki operatu szacunkowego w przedmiocie potwierdzenia jego aktualności przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania odwoławczego, organ II instancji wystąpił o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego, a także zwrócił się do A. M. z prośbą o wyjaśnienie, czy wniosek z dnia [...] grudnia 2007 r. został złożony także w imieniu spadkobierców H. M.. A. M. udzieliła odpowiedzi twierdzącej dołączając także pełnomocnictwa spadkobierców H. M. datowane na dzień złożenia wniosku z dnia [...] grudnia 2007 r.

Decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty. W obszernie przedstawionej analizie historycznej oraz prawnej, organ II instancji ponownie uznał, że posiadanie przedmiotowej nieruchomości miało charakter zależny, gdyż Skarżąca była niejako zarządcą nieruchomości, której prawo własności przysługiwało Skarbowi Państwa.

Wojewoda uzyskał potwierdzenie, że sporządzony operat szacunkowy jest aktualny na dzień wydania ponownej decyzji. W treści uzasadnienia wskazano, że jako organ administracji publicznej, Wojewoda może dokonać kontroli operatu pod względem formalnym oraz pod względem wartości dowodowej. Szczegółowe obliczenia poczynione przez rzeczoznawcę majątkowego stanowią domenę wiedzy specjalistycznej, której Wojewoda nie posiada, stąd niemożność zweryfikowania zasadności obliczeń. Organ II instancji zweryfikował operat pod względem zgodności danych liczbowych wykorzystanych w operacie celem identyfikacji nieruchomości.

Odnosząc się do polecenia tut. Sądu, Wojewoda ustalił, że A. M. złożyła wniosek z dnia [...] grudnia 2007 r. w imieniu swoim, a także spadkobierców H. M.. Do akt sprawy dołączono pełnomocnictwa opatrzone datą złożenia wniosku tj. [...] grudnia 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Skarżącą wniosła o uchylenie decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty oraz zasądzenie od organu II instancji kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżąca podniosła pierwsze dziewięć spośród zrelacjonowanych wyżej dziesięciu zarzutów ze skargi w sprawie IV SA/Po [...].

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ustawodawca wskazuje enumeratywny katalog form działalności, a także bezczynności i przewlekłości działania organów administracji publicznej wyrażony w art. 3 § 2 pkt 1-9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zmianami, zwanej dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. decyzje administracyjne, wpisują się w kognicję sądów administracyjnych, zatem kontrola sądowa podejmowana przez Sąd jest sprawowana zgodnie z zakreśloną właściwością rzeczową.

Ponadto, w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w skardze nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzając kontrolę sądowoadministracyjną według powyższych okoliczności faktycznych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Sąd oddalił skargę w całości według następującej argumentacji.

Rozpoznając niniejszą sprawę trzeba mieć na uwadze treść art. 153 p.p.s.a.: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie." Biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie tut. Sąd prawomocnym wyrokiem z dnia [...] stycznia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po [...] przesądził o niezasadności zarzutów 2, 3, 7, 8 oraz 9, które zostały ponownie podniesione w sprawie, w której orzeka Sąd w niniejszym składzie, należy stwierdzić niemożność odniesienia się do wskazanych zarzutów. W tym miejscu, należy powołać stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, które w pełni aprobuje Sąd w składzie orzekającym: "Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt I SA/Gd [...] https://cbois.nsa.gov.pl, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA"). Stwierdzając, iż podniesione zarzuty są tożsame z tymi, co do których tut. Sąd orzekł o ich niezasadności, Sąd w składzie orzekającym będąc związanym oceną prawną z art. 153 p.p.s.a. nie podejmuje analizy oraz oceny tych zarzutów.

"Związanie oceną prawną oznacza zakaz formułowania przez organy i sąd nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonymi wcześniej w orzeczeniu sądowym, i zobowiązanie do podporządkowania się im w pełnym zakresie. Ocena prawna może dotyczyć m.in. stanu faktycznego sprawy, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestii zastosowania określonego przepisu do wydania rozstrzygnięcia w konkretnej sprawie administracyjnej. Ocena prawna dotyczy tym samym całokształtu dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie. Z kolei wskazania są konsekwencją wyrażonej oceny prawnej odnośnie dotychczasowego postępowania i zawierają wytyczne co do sposobu postępowania w przyszłości" (wyrok NSA z dnia [...] stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK [...], CBOSA).

Sąd w wyroku z dnia [...] stycznia 2019 r., sygn. akt IV SA/Po [...] stwierdził, że posiadanie, jakie niewątpliwie przysługiwało Skarżącej miało charakter posiadania zależnego. Własność nieruchomości przysługiwała Skarbowi Państwa na mocy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z 1944 r. w sprawie reformy rolnej. Z kolei zarząd na nieruchomością był następnie sprawowany przez Spółkę B.. Ustalenia Sądu są w tym zakresie wiążące. W związku z tym, że od wyroku nie została wniesiona skarga kasacyjna, orzeczenie zapadłe przed tut. Sądem uzyskało przymiot prawomocności, a ustalenia przyjęte przez Sąd są wiążące na podstawie art. 170 p.p.s.a. "Z uwagi na moc wiążącą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Art. 170 p.p.s.a. obejmuje prawomocność materialną orzeczenia, która oznacza związanie tym orzeczeniem określonych podmiotów. Podmiotami tymi są przede wszystkim strony postępowania oraz sąd, który wydał orzeczenie, a także inne sądy i inne organy państwowe. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy" (wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK [...], CBOSA).

Związanie prawomocnym orzeczeniem zapadłym w sprawie odnosi się także do zarzutów, które zostały przez Sąd rozpatrzone jedynie marginalnie. "Prawomocność materialna orzeczenia wynikająca z regulacji art. 170 p.p.s.a. wprowadza zasadę związania prawomocnym orzeczeniem nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jakkolwiek zasadniczo wynikająca z ww. zasady powaga rzeczy osądzonej pozostaje ograniczona do rozstrzygnięcia zawartego w sentencji kwestionowanego orzeczenia, biorąc pod uwagę, iż istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, która wyrażona jest w uzasadnieniu orzeczenia, należy uznać, iż na zakres związania w rozumieniu art. 170 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku zawarte w jego uzasadnieniu" (wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2018 r., sygn. akt II FSK [...], CBOSA). Zasadna jest zatem konstatacja, według której wiążące jest poza rozstrzygnięciem wskazanym w sentencji wyroku, także jego uzasadnienie.

Warte podkreślenia jest to, że w żaden sposób Skarżąca nie umotywowała swojego zarzutu, zgodnie z którym ustalenie wysokości odszkodowania nastąpiło na dzień [...] czerwca 2016 r. W operacie szacunkowym wskazano, że na którą określono stan przedmiotu wyceny jest dzień [...] czerwca 2003 r.

Odnosząc się do zarzutu wyboru określania wartości wycenianej nieruchomości, należy powtórzyć za organem II instancji, który prawidłowo uznał, że organy administracji publicznej mogą prowadzić kontrolę dowodu w postępowaniu jakim jest operat szacunkowy tylko w zakresie jego zgodności formalnej, a więc czy jest on zupełny, logiczny i spójny. Organy administracji publicznej, jako, że nie dysponują specjalistyczną wiedzą z zakresu szacowania nieruchomości, w żaden sposób nie mogą ingerować w metodykę przyjętą przez rzeczoznawcę majątkowego (zob. M. Mączyński, Operat szacunkowy jako dowód w postępowaniu administracyjnym [w:] Badania i Rozwój Młodych Naukowców w Polsce. Nauki humanistyczne i społeczne. Część I – Prawo (red.) J. Nyćkowiak, W. Pryliński, P. 2019, s. 72). "Tylko organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych władna jest dokonać merytorycznej oceny zawartości operatu szacunkowego. Strona kwestionująca dany operat powinna przedłożyć organowi dowód jego nieprawidłowości w postaci opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. Samo zaś niezadowolenie strony z opinii biegłego czy też subiektywne przekonanie strony nieprawidłowości sporządzonej wyceny nieruchomości, jeżeli nie jest potwierdzone obiektywnie weryfikowalnymi dowodami, jest niewystarczające dla skutecznego podważenia jej wiarygodności" (wyrok WSA w Gdańsku z dnia [...] sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd [...], CBOSA).

Zgodnie z art. 134 u.g.n. podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowi, z zastrzeżeniem art. 135, wartość rynkowa nieruchomości. W myśl art.135 u.g.n jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, gdyż tego rodzaju nieruchomości nie występują w obrocie, określa się wartość odtworzeniową. W tym miejscu należy wskazać, że biegły rzeczoznawca majątkowy wyjaśnił, na jakiej podstawie stwierdził, że w sprawie możliwe było zastosowanie podejścia porównawczego. Podejście to sposób określania wartości nieruchomości (art. 152 u.g.n.), natomiast w konkretnych podejściach stosuje się konkretne metody wyceny (§ 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 roku w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm. – dalej jako rozporządzenie). W skardze zarzucono zastosowanie do wyceny "metody porównawczej". Należy zauważyć, że zastosowanie podejścia porównawczego w odniesieniu nieruchomości zajętych pod inwestycje drogowe i kolejowe zostało prawem dopuszczone (§ 36 i § 37 rozporządzenia) i nie budzi zastrzeżeń doktryny, ani judykatury. W szczególności należy wskazać na § 37 rozporządzenia, określający zasady wyceny gruntów o przeznaczeniu pod inwestycje kolejowe (por. również wyrok NSA z [...] stycznia 2017 r. sygn. I OSK [...]).

Skarżąca stoi na stanowisku, że w sprawie nie powinno dojść do określenia wartości rynkowej nieruchomości (przy zastosowaniu podejścia porównawczego), ale że biegły powinien dokonać określenia wartości odtworzeniowej nieruchomości, gdzie oddzielnie określa się wartość gruntu i oddzielnie wartość jego części składowych. Odnosząc się do tego zarzutu należy zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze - należy zauważyć, że brzmienie art. 135 ust. 2 u.g.n. może rodzić trudności interpretacyjne co do tego, czy w ogóle można określić wartość odtworzeniową gruntu. Wątpliwość ta zostaje jednak wyjaśniona na gruncie przepisu art. 135 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że przy określaniu wartości gruntu stosuje się przepisy art. 134 ust. 2–4 u.g.n. Chodzi przy tym o określenie wartości gruntu w sposób analogiczny do określania jego wartości rynkowej (por. E. Bończak-Kucharczyk, ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd.el 2018). Odnosząc się do zarzutów skargi należy więc zwrócić uwagę, że Skarżąca nigdy nie kwestionowała ustalenia, że przedmiot wyceny dokonanej przez mgr J.W. stanowiła nieruchomość gruntowania, która wg stanu na dzień [...] czerwca 2003 r. oraz na dzień oględzin stanowiła teren niezabudowany i pozbawiony nakładów, zagospodarowany jedynie torami kolejki wąskotorowej ("Skrócony opis nieruchomości", tabela "Zestawienie danych z operatu szacunkowego", s. 2). Skoro zatem przedmiot wyceny – co bezsporne – stanowiła nieruchomość niezabudowana i pozbawiona nakładów, to w świetle faktu, że przy określaniu wartości gruntu stosuje się przepisy art. 134 ust. 2–4 u.g.n., a określenie wartości gruntu następuje w sposób analogiczny do określania jego wartości rynkowej, nie sposób uznać w okolicznościach badanej sprawy zasadności zarzutu.

W kwestii trafności decyzji rzeczoznawcy co do szacowania wartości rynkowej, należy wskazać, że wybór sposobu określania wartości wycenianej nieruchomości (w szczególności: czy według wartości rynkowej, czy odtworzeniowej) – czyli wybór tzw. podejścia do wyceny nieruchomości (zob. art. 152 u.g.n.) – stanowi domenę wiadomości specjalnych i w związku z tym należy do wyłącznej kompetencji rzeczoznawcy majątkowego, co expressis verbis wynika z art. 154 ust. 1 u.g.n. Należy też podkreślić, że biegły uzasadnił wybór metody szacowania, a powoływanym wyżej wyrokiem w sprawie IV SA/Po [...] Sąd, dokonujący kontroli legalności decyzji obu instancji Sąd, zobowiązany do ich kontroli z urzędu, nie zakwestionował prawidłowości posłużenia się właśnie wartością rynkową przy ustalaniu należnego wartości.

Co do zarzutu niedoręczenia operatu szacunkowego należy wskazać, że Skarżąca została zawiadomiona o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zawiadomienie to doręczono Skarżącej [...] marca 2018 r., a termin na zajęcie stanowiska wskazany w zawiadomieniu upływał z dniem [...] kwietnia 2018 r. W aktach sprawy brak adnotacji, że Skarżąca ze swojego prawa skorzystała. Organ nie ma obowiązku doręczać stronom operatu szacunkowego czy wykonywania kopii dokumentów. Strony mają prawo zapoznać się z całym materiałem dowodowym w siedzibie organu. Skarżąca została o tej możliwości pouczona.

Sąd rozpoznający sprawę niniejszą podziela ocenę organu odwoławczego co do tego, że operat szacunkowy biegłej J. W. jest wiarygodny i może stanowić podstawę ustalenia wartości rynkowej nieruchomości, według zasad wynikających z art. 130 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 37a ust. 7 ustawy. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji i analiza operatu szacunkowego pozwalają stwierdzić, że Wojewoda dokonał prawidłowej oceny operatu szacunkowego sporządzonego przez uprawnionego rzeczoznawcę. Organ prawidłowo stwierdził, że operat jest prawidłowy i może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania. Wojewoda ocenił, że rzeczoznawca majątkowy właściwie zidentyfikował wycenianą nieruchomość, określił jej przeznaczenie w dacie wywłaszczenia. Ustalenia biegłego dają się zweryfikować dzięki zgromadzonym w aktach postępowania dowodom. Wojewoda prawidłowo ocenił, że autor operatu szacunkowego właściwie ustalił stan przedmiotu wyceny w dacie wywłaszczenia - tj. jako grunt niezabudowany i pozbawiony nakładów.

Analiza akt sprawy wskazuje też, że sporządzony operat szacunkowy, stosownie do treści § 56 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. przedstawia sposób dokonania wyceny nieruchomości, w tym określenie przedmiotu i zakresu wyceny (pkt. 1), określenie celu wyceny (pkt 2), podstawę formalną wyceny nieruchomości oraz źródła danych o nieruchomości (pkt 3.1-3.4), ustalenie dat istotnych dla określenia wartości nieruchomości (pkt 4), opis stanu nieruchomości (pkt 5), wskazanie przeznaczenia wycenianej nieruchomości (pkt 6), analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny (pkt 8), wskazanie rodzaju określanej wartości, wyboru podejścia, metody i techniki szacowania (pkt 9), przedstawienie obliczeń wartości nieruchomości oraz wyniku wyceny wraz z uzasadnieniem (pkt 10). Kwotę wartości nieruchomości wyrażono w pełnych złotych. W operacie szacunkowym zamieszczono także stosowne klauzule wskazujące na szczególne okoliczności dotyczące wyceny nieruchomości (pkt 12). Do operatu szacunkowego dołączono istotne dokumenty wykorzystane przy jego sporządzaniu, które wymieniono jako "Załączniki do operatu szacunkowego" w pkt 13 Operatu szacunkowego. Rzeczoznawca majątkowy wskazał wybór podejścia, metody i techniki wyceny, uzasadniając swoją decyzję, a także potwierdził aktualność operatu szacunkowego.

Odnosząc się do wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku w sprawie IV SA/Po [...] należy stwierdzić, że Wojewoda uczynił im zadość. Wezwał A. M. do złożenia wyjaśnień czy składając wniosek w dniu [...] grudnia 2007 r., działała także w imieniu spadkobierców H. M.. W piśmie z dnia [...] maja 2019 r. (data wpływu do Wojewody: [...] maja 2019 r.) A. M. potwierdziła, że [...] grudnia 2007 r. złożyła wniosek w imieniu swoim jak i spadkobierców zmarłego męża. Ponadto, dołączyła pełnomocnictwa opatrzone datą [...] grudnia 2007 r.

Biorąc pod uwagę to, że Sąd w składzie orzekającym jest związany treścią prawomocnego wyroku w sprawie IV SA/Po [...] na podstawie art. 153 p.p.s.a., nie może przyjąć innych ustaleń co do tych zarzutów, które były już przedmiotem kontroli. Sąd odniósł się natomiast do tych, które jedynie marginalnie były przedmiotem rozpoznania, jednakże stanowisko orzecznictwa co do związania na podstawie art. 170 p.p.s.a. również w części jaką jest uzasadnienie, sprawia, że Sąd zajmuje to samo stanowisko. Ponadto, Sąd w składzie orzekającym jest zobowiązany do skontrolowania, czy obowiązek nałożony w prawomocnym wyroku został spełniony. "Art. 153 ppsa jest przepisem adresowanym do organu administracji, bowiem to organ rozpoznając sprawę ponownie ma obowiązek zastosować się do wskazań zawartych w wyroku. Sąd natomiast kontrolując decyzję wydaną po ponownym rozpoznaniu sprawy kontroluje m.in. realizację wskazań zawartych w pierwszym wyroku" (wyrok NSA z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt II GSK [...], CBOSA). Z kolei, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: "W przypadku zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji zapadłej w wyniku uprzedniego wydania przez sąd wyroku kasacyjnego i wyrażeniu w nim wiążącej oceny prawnej, ponownie rozpoznając sprawę sąd administracyjny obowiązany jest do dokonania kontroli, czy organ administracji prawidłowo uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku. Podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przezeń ocenie prawnej jest bowiem głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji" (wyrok WSA w Krakowie z dnia [...] października 2019 r., sygn. akt II SA/Kr [...], CBOSA). W wyniku ponownie przeprowadzonej kontroli sądowoadministracyjnej, należy stwierdzić, że obowiązek nałożony na Wojewodę został spełniony.

Mając powyższe na względzie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, w związku z czym Sąd oddalił ją w całości na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzekł w sentencji wyroku.