Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 8/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6337 Zatrudnianie cudzoziemców
658
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska-Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zobowiązania Wojewody do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r.; II. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. oddala skargę w pozostałym zakresie; V. zasądza od Wojewody na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dnia [...] sierpnia 2021 r. do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. wpłynął wniosek M. S. – Prezesa Zarządu K. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (zwanej dalej "Skarżącą") w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pracę cudzoziemca – H. T. (obywatela [...]) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do wniosku dołączono oświadczenie podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi o niekaralności tego podmiotu, potwierdzenie uiszczenia opłaty za wydanie zezwolenia na pracę typu A, kopię paszportu cudzoziemca, wypis z Krajowego Rejestru Sądowego przedstawiające dane o Skarżącej, odpis umowy o świadczenie usług wsparcia produkcji, umowę o przetwarzaniu danych osobowych oraz zamówienia na usługi pracowników.

Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. Wojewoda (zwany dalej "Wojewodą") wezwał Skarżącą do przedłożenia sześciu oryginałów oświadczenia podmiotu powierzającego wykonanie pracy cudzoziemcowi dotyczącego okoliczności, o których mowa w art. 88j ust. 1 pkt 3-7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1100, zwanej dalej "u.p.z.i.r.p.") wraz z zaznaczeniem odpowiednich opcji we wszystkich punktach. Wojewoda pouczył Skarżącą, że nieuzupełnienie wniosku spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Dnia [...] listopada 2021 r. wpłynęło pismo Skarżącej, która uzupełniła braki formalne.

Dnia [...] grudnia 2021 r. do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. wpłynęła skarga na bezczynność Wojewody w związku z procedowaniem wniosku Skarżącej, datowana na dzień [...] grudnia 2021 r. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia:

1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zmianami, zwanej dalej "k.p.a.") polegający na uchylaniu się od swego obowiązku załatwienia sprawy w ustawowym terminie wbrew obowiązującym przepisom k.p.a.;

2) art. 8 § 1 k.p.a. polegający na działaniu wbrew przepisom prawa, co powoduje utratę zaufania do władzy publicznej;

3) art. 12 § 1 k.p.a. polegający na pozostawaniu w bezczynności organu administracji publicznej w sytuacji, gdy powinien on działać wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy;

4) art. 35 § 2 i 3 k.p.a. polegający na pozostawaniu w bezczynności w sytuacji, gdy w przypadku wniosku niezawierającego braków formalnych organ winien był załatwić sprawę niezwłocznie, natomiast w przypadku sprawy wymagającej wszczęcia postępowania wyjaśniającego sprawa powinna być załatwiona nie później niż w ciągu miesiąca, a w przypadku szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania;

5) art. 36 § 1 w związku z art. 14 § 1 k.p.a. polegający na niepoinformowaniu o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, jego przyczynach, jak też o nowym terminie w formie pisemnej.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o wydanie zgodnej z prawem decyzji bez zbędnej zwłoki, uwzględnienie wniesionej skargi w całości oraz zobowiązanie Wojewody do wydania odpowiedniej decyzji w zakreślonym terminie, stwierdzenie, że Wojewoda dopuścił się bezczynności, i że miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzeczenie o istnieniu obowiązku organu do wydania decyzji w tej materii, przyznanie sumy pieniężnej w wysokości połowy dziesięciokrotności wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi zrelacjonowano cały stan faktyczny. W dniu [...] sierpnia 2021 r. złożono wniosek o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca. Do dnia wniesienia skargi nie wydano stosownego rozstrzygnięcia. To świadczy zatem o bezczynności.

Nie mogą mieć wpływu na sprawę trudności kadrowe i organizacyjne, z jakimi boryka się Wojewoda. Organ ma obowiązek zapewnić prawidłową obsługę spraw, które są przed nim zawisłe.

Bezczynność Wojewody świadczy także o jego postawie, która nie budzi zaufania obywatela do organów państwa. Wojewoda miał obowiązek działać na podstawie i w granicach prawa, a więc przestrzegać także terminów ustawowych. Zaniechanie w tym zakresie podważa zaufanie do niego.

W myśl art. 12 § 1 k.p.a. Wojewoda powinien działać szybko. Od dnia [...] sierpnia 2021 r. pozostaje bezczynny. Organ powinien działać niezwłocznie z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 35 § 2 i 3 k.p.a. Jeżeli organ nie jest w stanie załatwić sprawy w terminie ustawowym, powinien uczynić to w terminie przez siebie wskazanym, uprzednio informując Skarżącą o tym. W świetle art. 14 § 1 k.p.a. wszystkie informacje o sprawie powinny być przekazywane w drodze pisemnej.

Zdaniem Skarżącej, przyznanie sumy pieniężnej jest uzasadnione, ponieważ Skarżąca nie miała innej możliwości zalegalizowania pracy cudzoziemca, stąd czas oczekiwania na wydanie decyzji jest stracony, a pracownik-cudzoziemiec nie może jej wykonywać.

Skarżąca złożyła także wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Dnia [...] grudnia 2021 r. Wojewoda wydał zezwolenie typu A nr [...] na pracę cudzoziemca – H. T. na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zezwolenie zostało odebrane przez Skarżącą w dniu [...] grudnia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewoda wskazał, że zwłoka nie wynika ze złej woli jego, czy jego pracowników, ale z ponadnormatywnego wpływu spraw do Wydziału Spraw Cudzoziemców. Od kwietnia do lipca 2021 r. nastąpił gwałtowny wzrost wniosków cudzoziemców, co znacznie utrudnia pracę. Wojewoda, jak zresztą każdy organ administracji publicznej nie posiada rezerw kadrowych oraz zasobów, które mógłby przeznaczyć na usprawnienie terminowości realizacji jego zadań.

Zdaniem Wojewody, wpływ spraw uzależnia termin podjęcia postępowania. Termin ten może ulec przesunięciu z uwagi na konieczność uzupełnienia dokumentacji, aby uchronić się od błędów formalnych w sprawie.

Oczekiwanie na załatwienie sprawy nie wynika z opieszałości kogokolwiek. Ogrom wniosków oraz kolejność wpływu przesądza o tym, że należy obecnie czekać dłużej niż przy normalnym wpływie wniosków. Każda sprawa wymaga dogłębnej analizy, stąd czasochłonność tych czynności wydłuża czas załatwiania sprawy. Nie jest to wynikiem lekceważącego stosunku do obowiązków wynikających z przepisów prawa.

W dalszej części uzasadnienia swojego stanowiska, Wojewoda odniósł się do pojęcia rażącej bezczynności oraz rażącego prowadzenia postępowania w sposób przewlekły. Stwierdził jednoznacznie, że w niniejszej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przez zaistniałe zaniechanie.

Wojewoda podniósł, że kwestia przyznania sumy pieniężnej jest kwestią dyskrecjonalną, pozostaje w kompetencji uznaniowej sądu. Zasądzenie tej sumy powinno mieć miejsce, gdy mowa jest o rażących przypadkach zachowania ze strony organu administracji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż nie w pełnym zakresie.

Na wstępie należy wskazać, że sprawa została rozpoznana w trybie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."). Powołany przepis stanowi: "Sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania". Niewątpliwie wniesiona skarga dotyczy bezczynności Wojewody w przedmiocie wniosku Skarżącego dotyczącego wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych względów, zarządzeniem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II. tut. Sądu wyznaczył termin posiedzenia niejawnego na dzień [...] kwietnia 2022 r. zaznaczając, że sprawa ma być skierowana do rozpoznana w trybie uproszczonym. Na podstawie art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę nad działalnością administracji publicznej przyjmując jako kryterium kontroli zgodność z prawem. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zakresie realizowanej kontroli, Sąd nie jest związany granicami skargi, w związku z czym zarzuty podniesione w jej treści nie wyznaczają kierunku analizy podejmowanej przez Sąd.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wskazaną w art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

Złożenie ponaglenia wywiera skutek wyczerpania przez stronę przysługujących jej środków zaskarżenia (art. 52 § 1 p.p.s.a.), a tym samym umożliwia skuteczne wniesienie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania organu pozostającego w zwłoce i niepodejmującego w ustawowym terminie aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. W sprawach tego rodzaju skarg nie ma znaczenia, jaki okres upłynął pomiędzy ponagleniem wniesionym w trybie art. 37 § 1 k.p.a., a skargą do sądu administracyjnego. Warunkiem formalnym skargi jest wyłącznie złożenie takiego ponaglenia w toku postępowania, którego prowadzenie w sposób przewlekły albo samą bezczynność kwestionuje się w skardze (por. postanowienie NSA z dnia: 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 893/13 oraz 2 września 2020 r. sygn. II OSK 3732/18, dostępne na stronie: https://cbois.nsa.gov.pl – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwana dalej "CBOSA").

Należy podkreślić, tak jak wskazała Skarżąca, że na mocy art. 10a u.p.z.i.r. przepisu art. 37 k.p.a. nie stosuje się w sprawach wskazanych w tym przepisie. Zakres tych spraw obejmuje wydawanie zezwolenia na pracę, o której mowa w art. 88a-88m u.p.z.i.r.p. Oznacza to, że Skarżąca nie miała obowiązku wnoszenia ponaglenia, a gdy stwierdziła, że Wojewoda przekroczył terminy ustawowe uregulowane w k.p.a., była uprawniona do wniesienia skargi na jego bezczynność.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi należy zauważyć, że w niniejszym postępowaniu kluczowym obowiązkiem Sądu było zbadanie, czy zarzucana w skardze bezczynność Wojewody rzeczywiście istniała – tak w dacie wniesienia skargi, jak i w dacie wyrokowania – a jeśli tak, to czy miała ona charakter rażący.

Zauważyć należy, iż stan "przewlekłego prowadzenie postępowania" wyodrębniono z dotychczasowego pojęcia "bezczynności" w celu rozszerzenia ochrony prawnej stron przed naruszaniem przez organy terminowego załatwiania spraw. Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. bezczynność to stan, w którym nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (a więc w terminie dodatkowym wyznaczonym przez organ). Przewlekłość z kolei odnosi się do oceny sprawności działania organu - w myśl art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. przewlekłe prowadzenie postępowania będzie miało miejsce, jeżeli jest ono prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd badając bezczynność kontroluje aktywność organu, przy czym oczywiście musi mieć na względzie wymogi z art. 35-36 k.p.a. Regulacje zawarte w tych przepisach wyznaczają – jak wyżej wyjaśniono – granice, od której stwierdzona może zostać bezczynność organu, jednak również stanowią pewną perspektywę dla oceny przewlekłości.

Skarżąca zarzuca Wojewodzie bezczynność w sprawie rozpoznania jej wniosku o wydanie zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy jedynie przypomnieć, że wniosek o wydanie przedmiotowego zezwolenia został złożony w dniu [...] sierpnia 2021 r. Dopiero w listopadzie ([...] listopada 2021 r.) tego roku Wojewoda podjął działanie zmierzające do wezwania Skarżącej do uzupełnienia braków formalnych jej wniosku. Znamienne dla Sądu było to, że w toku postępowania administracyjnego Wojewoda nie zastosował ani razu przepisu art. 36 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest zobowiązany do każdorazowego zawiadomienia strony o fakcie niezałatwienia sprawy administracyjnej zawisłej przed nim.

Przechodząc do badania czy w sprawie doszło do bezczynności organu w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w myśl art. 10 ust. 2 pkt 3 u.p.z.i.r. do zadań wojewody należy wydawanie zezwoleń na pracę, o których mowa w art. 88 ust. 1. Zgodnie z art. 88 ust. 1 pkt 1 u.p.z.i.r. zezwolenie na pracę jest wymagane, jeżeli cudzoziemiec wykonuje pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie umowy z podmiotem, którego siedziba lub miejsce zamieszkania albo oddział, zakład lub inna forma zorganizowanej działalności znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W myśl art. 88a ust. 1 i 2 u.p.z.i.r. zezwolenie na pracę jest wydawane na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi, a w postępowaniu o wydanie, przedłużenie lub uchylenie zezwolenia na pracę cudzoziemca stroną postępowania jest wyłącznie podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Wskazać należy również na treść art. 88j ust. 1 u.p.z.i.r., w którym ustawodawca wymienia przypadki wydania decyzji o odmowie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemca. Powyższe dowodzi, że w sprawach, których przedmiotem jest załatwienie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemca obowiązują terminy procesowe określone w k.p.a.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, a także winny podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia. Z punktu widzenia sprawności postępowania znacząca jest zasada szybkości postępowania, wyrażona w art. 12 k.p.a. Jej realizacja zagwarantowana została przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. W myśl art. 35 § 1-3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Ponownie warto wskazać, że w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W analizowanej sprawie wniosek Skarżącej z dnia [...] sierpnia 2021 r. o udzielenie zezwolenia na pracę typu A dla obywatela [...] – H. T. wpłynął do organu i został załatwiony decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r., a więc po upływie niespełna czterech miesięcy od daty wpływu wniosku do organu.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że organ nie informował strony o przyczynie zwłoki oraz nie wskazał kolejnego terminu załatwienia sprawy. Niewątpliwie zatem organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu wniosku. Tak jak wskazano powyżej, o bezczynności można traktować, gdy w prawnie określonym (ustawowo albo wyznaczonym przez tenże organ) terminie organ nie załatwia sprawy i nie informuje strony o przyczynie takiego stanu rzeczy. Chociaż ta kwestia nie została wyartykułowana w sposób bezpośredni, należy zaznaczyć, że złożenie podania obarczonego brakami formalnymi, a w wyniku czego zaistniała niemożność nadania podaniu dalszego biegu, wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło z dniem wpłynięcia podania do W. Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu (por. uchwałę podjętą w składzie siedmiu sędziów NSA z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13, dostępna w CBOSA). Nie może być bowiem tak, że obarczony brakami formalnymi wniosek nie inicjuje postępowania, ponieważ strona nie mogłaby skutecznie dochodzić swoich praw przed organem. Co więcej, przepis k.p.a, zgodnie z którym organ może wezwać do uzupełnienia braków formalnych (art. 64 § 2 k.p.a.), został ulokowany w dziale II. rozdziale I. k.p.a., który reguluje wszczęcie postępowania administracyjnego. Powołując się na efekty wykładni systemowej wewnętrznej, należy uznać, że doszło zatem do wszczęcia postępowania administracyjnego w dniu [...] sierpnia 2021 r. i od tego dnia należało liczyć termin miesięczny do załatwienia sprawy z wniosku Skarżącej. To jednak nie nastąpiło. Wojewoda ani razu nie zawiadomił Skarżącej o niemożności załatwienia jej wniosku, a sprawa zakończyła się z dniem [...] grudnia 2021 r., a więc kilka miesięcy po czasie. Bezsporne jest zatem, że Wojewoda dopuścił się bezczynności.

Odnosząc się do argumentacji organu zawartej w odpowiedzi na skargę zauważyć przyjdzie, że kwestie ewentualnych problemów kadrowych, dużej ilości spraw, znacznego obciążenia pracowników oraz wielości napływających wniosków nie wyłączają możliwości stwierdzenia, iż organ dopuścił się bezczynności. Stan bezczynności jest bowiem sytuacją obiektywną i jest konsekwencją niepodjęcia przez organ czynności procesowych w przepisanych ustawowo terminach.

Nie oznacza to jednak, że okoliczności te nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wzrost ilości spraw do załatwienia musiał, w ocenie Sądu, skutkować opóźnieniami w ich rozpoznaniu. Są to obiektywne trudności, które powodują przedłużenie toczących się postępowań i nie mogą one umykać z pola widzenia przy ocenie działań Wojewody. Przezwyciężenie takich obiektywnych trudności może czasami wymagać zmian prawnych na co organ administracji publicznej nie ma wpływu i może co najwyżej sygnalizować konieczność dokonania takich zmian.

Sąd nie zgodził się z twierdzeniem Wojewody, że napływ wniosków niejako "przesuwa" moment wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 3 k.p.a. stanowi, iż: "Datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej". Nie można zatem wnioskować, że ponadnormatywny wpływ spraw do W. Urzędu Wojewódzkiego w P. i wszystkich jego delegatur sprawia, że data wszczęcia postępowania, a tym samym bieg terminów następuje później niż faktyczny wpływ wniosku do urzędu.

Dokonując oceny charakteru stwierdzonej bezczynność Sąd uznał, że naruszenie prawa w tym zakresie, nie miało rażącego charakteru. Sąd miał na względzie, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. W orzecznictwie podkreśla się, że bezczynność organu będzie miała charakter rażący, gdy odpowiednio brak działania lub poważne opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia (por. wyrok NSA z dnia: 4 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 3374/18 oraz 7 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2311/17, dostępne w CBOSA).

Kwalifikując w rozpatrywanej sprawie stan bezczynności jako nienaruszający prawa w sposób rażący, Sąd uwzględnił, że stan bezczynności nie trwał szczególnie długo, nadto, w jego przyczynach nie dopatrzył się znamion złej woli po stronie organu. Sąd bowiem wziął pod uwagę argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę, w której organ wskazał na znaczną ilość wpływających wniosków o wydanie zezwolenia na pracę dla cudzoziemców oraz wykazał problemy kadrowe w ich załatwianiu.

Odnosząc się do żądania orzeczenia na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. o istnieniu obowiązku organu do wydania decyzji o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy zauważyć, że żądanie takie jest oczywiście niezasadne, gdyż sprawa dotyczy bezczynności organu w sprawie wydania decyzji o udzieleniu zezwolenia na pracę cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a nie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż zezwolenia na pobyt czasowy Wojewoda udziela na pisemny, właściwie udokumentowany wniosek cudzoziemca, a niniejsza sprawa toczyła się na wniosek podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi. Z tych też względów Sąd nie uwzględnił żądania w tym zakresie, oddalając skargę w tej części. Skarżąca nie dopatrzyła kwestii właściwego sformułowania swojego żądania, przez co nie można orzec zgodnie z jej wolą.

Także oczekiwanie przez Skarżącą zasądzenia na jej rzecz sumy pieniężnej w kwocie [...]zł jest nieuprawnione. Skarżąca nie wskazała w jaki sposób wyceniła wysokość straty wywołanej bezczynnością. Taki obowiązek nie wynika wprawdzie wprost z przepisu prawa, to jednak aktywność Sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez Skarżącą argumentacją (zob. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12 września 2018 r., sygn. akt I SAB/Bk 3/18, dostępny w CBOSA). Nadto zważyć należy, że rozstrzygnięcie sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinno być w pierwszym rzędzie uwarunkowane celem skargi na przewlekłość, czy jak w niniejszej sprawie – bezczynność, którym jest doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać Skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny nie podważa stanowiska, że może ona być przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na przewlekłość (bezczynność) – zdyscyplinowania organu (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 1163/16, dostępny w CBOSA). Środek ten jako dodatkowa sankcja o charakterze dyscyplinująco-represyjnym powinien być stosowany w szczególnie widocznych i zawinionych przypadkach zwłoki organu, czy też wtedy, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Zdaniem Sądu orzekającego w tej sprawie takie sytuacje należy wykluczyć. W ocenie Sądu zastosowanie środków o których mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie jest celowe bowiem organ żądaną decyzję wydał, a okres jego bezczynność nie był długi, jak również Sąd nie stwierdził rażącego naruszenia prawa. Dlatego, mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd nie uwzględnił żądania także w tym zakresie, oddalając skargę w tej części.

Stąd też Sąd podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności (pkt II. sentencji wyroku), jednakże bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. (pkt III. sentencji wyroku). Postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku Skarżącej należało natomiast umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż wniosek Skarżącego został już merytorycznie rozpoznany (pkt I. sentencji wyroku). Nie można bowiem zobowiązać organu administracji publicznej do dokonania czynności albo wydania oczekiwanego aktu, jeżeli czynność ta albo rzeczony akt zostały ostatecznie podjęte. W tym zakresie, postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. W pozostałym natomiast zakresie Sąd skargę oddalił, zgodnie z art. 151 p.p.s.a. (pkt IV. sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia [...] grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Sąd zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie [...]zł, na co złożyła się opłata z tytułu uiszczonego wpisu stałego od skargi (pkt V. sentencji wyroku).