Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 784/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 126; art. 169 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
article: art. 4; art. 35 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 511
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym.
article: art. 8 ust. 2; art. 49 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1453
law: Ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

W okresie od dnia 16 maja do dnia 31 lipca 2018 r. Wydział Finansów i Budżetu [...] Urzędu Wojewódzkiego we W., przeprowadził kontrolę problemową w Starostwie Powiatowym w G. Kontrolę przeprowadzono w związku z informacją przekazaną w dniu [...] kwietnia 2018 r. przez Starostę G., dotyczącą wszczęcia śledztwa przez Prokuraturę Rejonową w G. w sprawie przywłaszczenia przez Główną Księgową Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: "PINB"), mienia powierzonego w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż [...] zł. Zakres kontroli obejmował wykorzystanie dotacji celowych przekazanych z budżetu państwa na zadanie realizowane w dziale 710 Działalność usługowa w rozdziale 71015 - Nadzór budowlany w latach 2015-2018. Dotacje zostały udzielone przez Wojewodę Dolnośląskiego w ramach zadań bieżących z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami realizowanych przez Powiat.

W związku ze stwierdzonymi w wyniku kontroli nieprawidłowościami, Wojewoda [...] wydał zalecenia pokontrolne zawarte w wystąpieniu pokontrolnym z dnia [...] listopada 2018 r. Nr [...].

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Starosta G. poinformował o zobowiązaniu PINB do zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, dochodów budżetowych oraz należnych odsetek na rachunek bankowy Powiatu G. Równocześnie poinformowano, że PINB nie dokonał zwrotu ww. środków, co uniemożliwiło realizację zalecenia pokontrolnego w powyższym zakresie.

W następstwie powyższego, Wojewoda [...] zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez Powiat G.:

- dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w wysokości [...] zł wraz odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych;

- odsetek naliczonych od dnia przekazania dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, tj. od kwoty [...] zł do dnia dokonania zwrotu przedmiotowych środków na rachunek podstawowy PINB;

- nieprzekazanych dochodów należnych budżetowi państwa w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych;

- odsetek jak dla zaległości podatkowych, naliczonych od kwoty w wysokości [...] zł dotyczącej nieterminowo przekazanych dochodów należnych budżetowi państwa.

Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Starosta G. poinformował, że na dzień [...] stycznia 2019 r. Powiat G. nie posiada środków umożliwiających zwrot wartości pieniężnych wykazanych w zawiadomieniu Wojewody [...]. Ponadto wskazano, że Powiat G. wystąpił do Sądu Rejonowego w L. z wnioskiem zgłaszającym swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego w celu dalszego dochodzenia kwot dotacji od byłej Głównej Księgowej PINB.

Następnie decyzją z dnia [...] marca 2019 r. Wojewoda [...] określił do zwrotu do budżetu państwa:

1) dotację w wysokości [...] zł, wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w okresie za lata 2015-2018 wraz odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, do dnia zapłaty;

2) odsetki w wysokości [...] zł, liczone od dnia przekazania dotacji na sumę [...] zł, wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, do dnia dokonania zwrotu przedmiotowych środków na rachunek podstawowy PINB;

3) nieprzekazane dochody należne budżetowi państwa w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, do dnia zapłaty;

4) odsetki w wysokości [...] zł, liczone jak dla zaległości podatkowych od kwoty [...] zł, dotyczące nieterminowo przekazanych dochodów należnych budżetowi państwa,

oraz określił terminy, od których należy naliczyć odsetki w sprawie

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. Nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego wobec Powiatu G.

Ponadto w odwołaniu zawarto wniosek Powiatu G. o umorzenie odsetek w całości oraz o umorzenie należności głównej w wysokości 50% i rozłożenie na raty pozostałych 50% należności głównej.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Minister Finansów uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2019 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Wojewodę [...]. Minister Finansów wskazał, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji nie zawiera właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. Wojewoda [...] określił w stosunku do Powiatu G:

1) przypadającą do zwrotu do budżetu państwa kwotę dotacji w wysokości [...] zł wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2015-2018 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych;

terminy, od których należy naliczyć odsetki od kwoty wymienionej w pkt 1, oznaczające datę przekazania dotacji celowej z budżetu państwa na zadania realizowane w dziale 710 Działalność usługowa, rozdziale 71015 - Nadzór budowlany;

kwotę dochodów budżetowych nieodprowadzonych do [...] Urzędu Wojewódzkiego we W. w wysokości [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych;

terminy, od których należy naliczyć odsetki od kwoty wymienionej w pkt 3.

Pismem z dnia [...] listopada 2019 r. Strona złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego wobec Powiatu G.

Minister Finansów po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego wydał decyzję z dnia [...] lutego 2020 r., którą utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2019 r.

W ocenie Ministra Finansów, organ pierwszej instancji prawidłowo określił do zwrotu do budżetu państwa kwotę [...] zł wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych i zakwalifikował ją jako dotację celową wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Prawidłowo określono również terminy, od których należy naliczyć odsetki w sprawie.

Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji prawidłowo ustalił, że PINB w kontrolowanym okresie 2015-2018 ze środków dotacji wydatkował niezgodnie z przeznaczeniem kwotę [...] zł, z tego:

- kwota [...] zł stanowiła nieprawidłowo dokonany odpis na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, dalej ZFŚS,

- kwota [...] zł stanowiła wypłaty wynagrodzeń nie wynikających z list płac i dofinansowań do wypoczynku, niewynikających z Regulaminu ZFŚS,

- kwota [...] zł dotyczyła zakupu telefonu komórkowego, który nie mieścił się w definicji sprzętu komputerowego wskazanego we wniosku o dodatkowe środki inwestycyjne,

- kwota [...] zł dotyczyła nadpłaconego czynszu i odsetek,

- kwota [...] zł obejmowała wypłacony nieuprawnionym osobom ekwiwalent za odzież.

W świetle art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869 ze zm.; dalej jako: "u.f.p.") określono, która transza dotacji przekazanej Powiatowi G. przez Wojewodę [...] sfinansowała nieprawidłowe wydatki, co pozwoliło ustalić daty, od których należy naliczyć odsetki jak dla zaległości podatkowych dla środków dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W rozliczeniu uwzględniono równocześnie kwotę zwrotów dokonanych z rachunku pomocniczego ZFŚS na rachunek podstawowy w wysokości [...] zł, zaliczając dokonane zwroty na poczet pierwszych zaległości (nieprawidłowych wydatków). Następnie, kierując się art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), zaliczono kwoty zwróconych środków proporcjonalnie na poczet najwcześniejszych zaległości podatkowych oraz odsetek podatkowych za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostawała kwota zaległości. Biorąc powyższe pod uwagę ustalono, że ostateczna kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem wynosi [...] zł.

W zakresie kwoty dochodów budżetowych podlegających zwrotowi do budżetu państwa Minister Finansów zauważył, że art. 162 pkt 1 u.f.p., określający zasady prowadzenia gospodarki finansowej stanowi, że ustalenie, pobieranie i odprowadzanie dochodów budżetu państwa następuje na zasadach i w terminach wynikających z obowiązujących przepisów. Takim przepisem dla jednostek samorządu terytorialnego jest z całą pewnością regulacja zawarta w art. 255 ust. 1 i 2 u.f.p., zgodnie z którym, zarząd jednostki samorządu terytorialnego przekazuje pobrane dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami, pomniejszone o określone w odrębnych ustawach dochody budżetowe przysługujące jednostce samorządu terytorialnego z tytułu wykonywania tych zadań, na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową, według stanu środków określonego na:

10 dzień miesiąca - w terminie do 15 dnia danego miesiąca;

20 dzień miesiąca - w terminie do 25 dnia danego miesiąca.

Pobrane do dnia 31 grudnia i nieprzekazane w terminach, o których mowa w ust. 1, dochody budżetowe związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostce samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami są przekazywane odpowiednio przez zarząd jednostki samorządu terytorialnego na rachunek bieżący dochodów dysponenta części budżetowej przekazującego dotację celową - w terminie do dnia 8 stycznia roku następującego po roku budżetowym, a gdy ten dzień jest dniem wolnym od pracy - do pierwszego dnia roboczego po tym terminie.

Minister Finansów przywołał art. 255 ust. 4 u.f.p. stanowiący, iż w przypadku nieprzekazania dochodów budżetowych w terminach, o których mowa w ust. 1 i 2 ww. przepisu, dysponent części budżetowej przekazujący dotację celową wydaje decyzję określającą kwotę dochodów przypadającą do zwrotu i termin, od którego naliczane są odsetki. Do dochodów budżetowych nieprzekazanych przez jednostkę samorządu terytorialnego do budżetu państwa stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zwrotu dotacji (ust. 5).

Jak wynika z akt sprawy, prawidłowość ustalania i terminowość odprowadzania dochodów budżetu państwa oraz sprawozdawczość została zbadana w oparciu dokumenty stanowiące część materiału dowodowego, zgromadzonego w toku kontroli problemowej przeprowadzonej w dniach od 16 maja do 31 lipca 2018 r., jak również materiały źródłowe, potwierdzające rozliczenie się jednostki z dochodów budżetowych za 2018 r. dotyczących kontrolowanego okresu.

Analizie poddano zrealizowane przez PINB dochody budżetowe w ramach działu - 710 Działalność usługowa, rozdziału 71015 - Nadzór budowlany za lata 2015-2018 klasyfikowane w § 0570, § 0640, § 0690 i § 0870. W wyniku zweryfikowania zgromadzonych dokumentów w zakresie danych dotyczących wpływu dochodów budżetowych na konto bankowe PINB w G., danych w zakresie przekazania dochodów na konto bankowe Powiatu G., a także przekazania ich na rachunek bieżący dochodów dysponenta, stwierdzono, że w badanym okresie wpłynęły na konto bankowe PINB dochody budżetowe w łącznej wysokości [...] zł, z tego PINB przekazał na konto bankowe Powiatu G. kwotę [...] zł. Natomiast z kwoty [...] zł na konto bankowe dysponenta wpłynęła kwota [...] zł, z tego [...] zł po terminie wynikającym z art. 255 u.f.p. Kwota należna do przekazania w analizowanym okresie na konto [...] Urzędu Wojewódzkiego wyniosła [...] zł.

Ustalono zatem, że Powiat G. nie przekazał - zgodnie z art. 255 u.f.p. - dochodów należnych budżetowi państwa w wysokości [...] zł. Ponadto, ustalono odprowadzenie przez Powiat G. do [...] Urzędu Wojewódzkiego dochodów należnych budżetowi państwa w latach 2015-2018 w wysokości [...] zł z naruszeniem terminów wskazanych w art. 255 ust. 1 u.f.p. Stwierdzono, że Powiat G. nie odprowadził z tego tytułu należnych budżetowi państwa odsetek, co jest niezgodne z art. 255 ust. 3 pkt 2 powyższej ustawy.

Zdaniem Ministra Finansów, organ I instancji zasadnie zaliczył kwoty wpłaconych dochodów budżetowych proporcjonalnie na poczet należności głównej i odsetek należnych na dzień spłaty dochodów i ustalił kwotę nieodprowadzonych w terminie dochodów w wysokości [...] zł. W związku z powyższym, kwota dochodów budżetu państwa, nieodprowadzona przez Powiat G. wyniosła łącznie [...] zł.

Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Skarżąca złożyła skargę na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego wobec Powiatu G..

Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 169 ust. 1-6 u.f.p. poprzez przyjęcie, że obowiązek zwrotu dotacji w kwocie [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2015-2018 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, dotyczy Powiatu G., i że to ta jednostka samorządu terytorialnego ma dokonać zwrotu środków z dotacji Wojewody [...],

2) błędną wykładnię przepisów art. 35 ust. 2 i 3 w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 33a i b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2020 r., poz. 920; dalej "u.s.p.") poprzez przyjęcie, że zwierzchni nadzór o charakterze organizacyjno-kadrowym wynikający z tych przepisów stanowi wprost o obowiązku zwrotu przez Powiat G. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zdaniem Powiatu, skoro Minister Finansów w ślad za Wojewodą [...] wywodzi odpowiedzialność Powiatu G. za zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy to nie Starosta, nie Powiat G., ale Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał niezgodnego z przeznaczeniem i prawem wydatkowania środków z dotacji Wojewody [...], a Sąd Najwyższy wskazał w wyroku z dnia 5 marca 2015r. - sygn. akt V CSK 304/14, że odpowiedzialność odszkodowawczą ponosi za działania PINB Skarb Państwa, nie zaś powiat.

W opinii strony skarżącej analogicznie zatem jak przy działaniach w zakresie władztwa administracyjnego, obowiązków administracji budowlanej, tak też w zakresie niewłaściwego wydatkowania środków z dotacji przez PINB winno się przyjmować odpowiedzialność Skarbu. Państwa. Wybiórcze przyjmowanie odpowiedzialności Powiatu tylko w zakresie zwrotu dotacji z wyłączeniem odpowiedzialności PINB za działania administracyjno-władcze jest po2:bawione, zdaniem Powiatu logiki i nie jest uzasadnione w świetle unormowań ustawy o samorządzie powiatowym. Z kolei art. 169 ust. 1-6 u.f.p. określa ogólne zasady zwrotu dotacji stanowi, że zwrotowi podlega ta część dotacji, która została wykorzystana, niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

W uzasadnieniu zarzutów skargi podkreślono, że wykorzystanie niezgodne z przeznaczeniem w przedmiotowej sprawie nastąpiło przez PINB, a nie przez Powiat Głogowski.

Strona skarżąca podkreśliła, iż zadanie Powiatu ogranicza się do przekazania pochodzących z dotacji Wojewody środków do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego. Fakt nieprawidłowego wykorzystania dotacji przez PINB nie powinien obciążać Powiatu obowiązkiem zwrotu tych środków dotacji. Powiat G. w żaden sposób nie miał wpływu na prawidłowe, czy nieprawidłowe wykorzystanie dotacji przez PINB, gdyż pojęcie "zwierzchnictwa" i to Starosty, a nie Powiatu, nie obejmuje interwencji w sposób dokonywania płatności przez Głównego Księgowego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego. Nadzór nad Głównym Księgowym pełni Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Przelewy dokonywane były i parafowane właściwym podpisem przez Głównego Księgowego i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ważne, zdaniem Skarżącej, jest to, kto de facto jest finansowany ze środków dotacji Wojewody i kto te środki wydatkuje. Dotacja przeznaczona jest na realizację zadań przez PINB.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (patrz: T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Reasumując należy stwierdzić, iż uchylenie aktu administracyjnego z racji naruszenia prawa materialnego uzasadnione będzie wtedy, gdy - w wypadku prawidłowego zastosowania tych norm - rozstrzygnięcie byłoby inne. Zaznaczyć trzeba, że naruszenie prawa nie powoduje uchylenia aktu administracyjnego, gdy wystąpi w postaci rażącej, albowiem wówczas stwierdza się nieważność decyzji lub postanowienia. Wreszcie "inne naruszenie przepisów postępowania" skutkuje uchyleniem aktu administracyjnego, o ile uchylenie to mogło mieć (a więc wcale nie musiało mieć) wpływu na wynik sprawy.

Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał bowiem, rozpoznając niniejszą sprawę, iż organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w stopniu, które miało wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy przyjęty przez Ministra Finansów - przedstawiony w części historycznej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonej decyzji.

Stan faktyczny między stronami jest bezsporny. Jednakże zdaniem strony skarżącej, obciążenie Powiatu G. zwrotem dotacji jest nieuzasadnione prawnie i faktycznie.

Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 126 u.f.p. dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczenia środki z budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz z państwowych funduszy celowych przeznaczone na podstawie niniejszej ustawy, odrębnych ustaw lub umów międzynarodowych, na finansowanie lub dofinansowanie realizacji zadań publicznych.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji, zobowiązującej Powiat do zwrotu części dotacji, jest przepis art. 169 u.f.p. Stosownie do ust. 1 tego przepisu, dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W przypadku nie dokonania zwrotu dotacji w terminie, o którym mowa w ust. 1 organ lub inny dysponent części budżetowej, który udzielił dotacji, wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (art. 169 ust. 6 u.f.p.). Zgodnie z art. 169 ust. 5 u.f.p. odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu państwa nalicza się, począwszy od dnia przekazania z budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Decyzja w przedmiocie zwrotu dotacji ma charakter deklaratoryjny, bowiem zobowiązanie do zwrotu dotacji powstaje z mocy prawa. Dokonania zapłaty niezgodnie z celem, na który dotacja została przyznana - a więc nie na realizację konkretnego zadania finansowanego ze środków dotacyjnych - albo (oraz) dokonania zapłaty po upływie terminu realizacji konkretnego zadania (por. wyrok NSA z dnia 20 listopada 2014 r., sygn. akt II GSK 1107/13), ani też bez żadnego dokumentującego ją rachunku - będzie to uzasadniało wniosek o wykorzystaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, bo nie na finansowanie realizowanego w określonym terminie zadania, na które została ona udzielona (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 3088/15). W cyt. wyroku NSA postawił tezę, iż ocena odnośnie do wykorzystania dotacji z budżetu państwa niezgodnie z przeznaczeniem nie może pomijać tego, że granicę upoważnienia do dysponowania środkami pochodzącymi z dotacji udzielonej na finansowanie danego zadania stanowi cel, na który środki te są wydatkowane.

Rację ma Minister Finansów podnosząc w odpowiedzi na skargę, iż argumenty strony skarżącej podnoszone w skardze, że zadanie Powiatu ogranicza się do przekazania pochodzących z dotacji środków do PINB-u, a fakt nieprawidłowego wykorzystania dotacji przez PINB nie powinien obciążać Powiatu obowiązkiem zwrotu tych środków dotacji nie zasługują na uwzględnienie.

Bezsporne w sprawie jest, iż dotacje Powiatowi G. zostały udzielone przez Wojewodę [...] w ramach zadań bieżących z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych ustawami, zgodnie z art. 129 u.f.p. w terminach i kwotach wskazanych w decyzji organu I instancji. Powiat G. przedmiotowe środki dotacji przekazywał swojej jednostce organizacyjnej, realizującej ww. zadanie, tj. Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego w G.

Z akt sprawy wynika, że Powiat G. poinformował o zobowiązaniu PINB do zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, dochodów budżetowych oraz należnych odsetek na rachunek bankowy Powiatu G. Równocześnie poinformowano organ I instancji orzekające w sprawie, że PINB nie dokonał zwrotu ww. środków, co uniemożliwiło Powiatowi realizację zalecenia pokontrolnego.

W następstwie powyższego, Wojewoda [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu przez Powiat G. ww. środków i wydał decyzję określającą do zwrotu do budżetu państwa dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, dochodów budżetowych oraz należnych odsetek na rachunek bankowy dochodów dysponenta części budżetowej. Strona w toku postępowania administracyjnego informowała o braku środków umożliwiających dokonanie zwrotu wskazanego w zawiadomieniu oraz o wystąpieniu do Sądu Rejonowego w L. z wnioskiem zgłaszającym swój udział w charakterze oskarżyciela posiłkowego w celu dalszego dochodzenia kwot dotacji od oskarżonej - Głównej Księgowej PINB.

Powołany przez Powiat w toku postępowania przed organami i w skardze wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. V CSK 304/14 dotyczy odpowiedzialność odszkodowawczej wynikające z wykonywania zadań zastrzeżonych dla powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. Podnoszone w wyroku kwestie nie należą do zakresu przedmiotowego niniejszego postępowania i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy w trybie art. 169 u.f.p., który reguluje tryb postępowania w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości związanych z dotacjami udzielonymi z budżetu państwa. Kwoty dotacji podlegające zwrotowi stanowią nieopodatkowane należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym (art. 60 u.f.p.). W orzecznictwie i judykaturze przyjmuje się, że decyzja orzekająca o zwrocie dotacji ma charakter deklaratoryjny. W przypadku stwierdzenia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (np. w wyniku kontroli jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie) do strony kieruje się wezwanie do zwrotu tych środków. Jeżeli jednak beneficjent dobrowolnie nie zwróci dotacji uprawniony do tego organ ma obowiązek wydać decyzję, w której określi obowiązek jej zwrotu. Obowiązek zwrotu dotacji wynika więc z mocy prawa (ex lege).

Na marginesie należy zauważyć, iż w istocie argumentacja z ww. wyroku Sądu Najwyższego wspiera stanowisko Ministra Finansów, gdyż wskazano w niej, że stworzony przez Starostę aparat pomocniczy stanowi zaplecze umożliwiające powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego wykonywanie ustawowych zadań. Wbrew stanowisku skargi Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2015 r. wyraźnie uznał, iż PINB jest zorganizowany jako jednostka budżetowa powiatu.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie można zgodzić się zatem z twierdzeniem Strony, że przywołane w skardze tezy ww. wyroku należy odnieść także do obowiązku zwrotu dotacji wydatkowanej niezgodnie z prawem przez PINB. Błędne jest stanowisko, że obciążenie Powiatu G. zwrotem dotacji jest nieuzasadnione prawnie i faktycznie.

Prawidłowo Minister Finansów w zaskarżonej decyzji wskazał, że Powiat G. zapewnia wykonywanie określonych w ustawie zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży na podstawie art. 4 ust. 2 u.s.p. Zgodnie z art. 35 ust. 2 ww. ustawy starosta jest kierownikiem starostwa powiatowego oraz zwierzchnikiem służbowym pracowników starostwa i kierowników jednostek organizacyjnych powiatu oraz zwierzchnikiem powiatowych służb, inspekcji i straży. Należący do zadań powiatu na podstawie art. 4 ust. 2 u.s.p. obowiązek zapewnienia wykonywania określonych w ustawach zadań i kompetencji kierowników powiatowych służb, inspekcji i straży przyjmuje formę obowiązku zorganizowania dla nich aparatu pomocniczego w postaci komend i inspektoratów (art. 33 a) stanowiących strukturalnie powiatowe jednostki budżetowe działające w ramach powiatowej administracji zespolonej (art. 33b).

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 23, z późn. zm.), dochodami powiatu są dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań straży i inspekcji, o których mowa w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. W świetle art. 49 ust. 2 ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego, to powiat otrzymuje dotacje celowe z budżetu państwa na realizację zadań wykonywanych przez powiatową inspekcję nadzoru budowlanego w wysokości zapewniającej ich realizację.

Tym samym, nie jest trafny zarzut strony skarżącej, że w niniejszej sprawie doszło do błędnej wykładni przepisów art. 35 ust. 2 i 3 w zw. z art. 4 ust. 2 i art. 33a i b u.s.p. poprzez przyjęcie, że zwierzchni nadzór o charakterze organizacyjno-kadrowym wynikający z tych przepisów stanowi wprost o obowiązku zwrotu przez Powiat G. dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem przez PINB.

W niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 169 ust. 1-6 u.f.p. poprzez przyjęcie, że obowiązek zwrotu dotacji w kwocie [...] zł wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w latach 2015-2018 wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, dotyczy Powiatu G., i że to ta jednostka samorządu terytorialnego ma dokonać zwrotu środków z dotacji.

Organ orzekający prawidłowo zastosował art. 169 u.f.p. regulujący kwestie zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. W toku przeprowadzonego postępowania zgromadzono kompletny, wystarczający dla rozstrzygania materiał dowodowy, a poczynione na jego podstawie ustalenia faktyczne są prawidłowe. Organ wydający zaskarżoną decyzję miał na względzie przepisy obligujące organy administracji publicznej do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.).

W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego uwzględnienie skargi.

Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku