Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1678/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2014 r. znak: [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] maja 2014 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W. od decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu prawa jazdy kategorii B - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podało, że w dniu 17 października 2012 r. do organu pierwszej instancji wpłynęło pismo Komendanta [...] Policji informujące, iż M. W. otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniach od 29 kwietnia 2012 r. do 16 września 2012 r. Pismem z dnia 23 października 2012 r. został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W toku postępowania M. W. złożył kopię zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] o odbyciu w dniu [...] września 2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Prezydent [...], powołując się na art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 ze zm.), orzekł o skierowaniu M. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu prawa jazdy kategorii B. Decyzja ta została doręczona M. W. w dniu 28 kwietnia 2014 r.

Od decyzji tej M. W. złożył odwołanie; wskazał, że zaskarżona decyzja jest kolejną decyzją w sprawie, w której już wydano prawomocną decyzję o umorzeniu postępowania pierwszej instancji i uchyleniu decyzji w całości.

3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy.

Przepis art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jego kwalifikacji.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z doręczonego organowi pierwszej instancji w dniu 17 października 2012 r. pisma Komendanta [...] Policji, M. W. otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w dniach od 29 kwietnia 2012 r. do 16 września 2012 r. Zaistniały zatem wątpliwości co do kwalifikacji kierowcy, a tym samym przesłanki do skierowania odwołującego się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Zgodnie z utrwaloną opinią doktryny prawa, podstawą wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji może być również powtarzające się naruszanie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, nawet jeżeli w określonym czasie nie przekroczył on dopuszczalnego limitu punktów karnych. Powtarzające się wykroczenia, zwłaszcza mające istotny wpływ na bezpieczeństwo ruchu, np. niestosowanie się do zakazów wyprzedzania czy do ograniczeń prędkości, mogą rodzić uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji takiego kierującego, w tym przypadku podejrzenia co do kwalifikacji kierowcy potwierdza dodatkowo, zdaniem organu, zgromadzona liczba punktów karnych - 28.

Organ wskazał, że w toku postępowania strona powołała się na fakt odbycia w dniu [...] września 2012 r. szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co skutkuje, zdaniem strony, zmniejszeniem liczby punktów o 6, a zatem brakiem istnienia przesłanek skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Jednakże, § 8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), który wszedł z życie 9 czerwca 2012 r., stanowi, że "odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24".

Organ stwierdził, że znajomość i przestrzeganie przepisów przez kierowców są istotną przesłanką bezpieczeństwa ruchu. Ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby znające zasady i przepisy ruchu drogowego, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków. Prawo do prowadzenia pojazdów ma charakter podmiotowy i jego ograniczenia mogą mieć miejsce tylko w ściśle określonych przez prawo przypadkach. Stąd też i ingerencja organu administracyjnego w postaci sprawdzenia kwalifikacji kierującego jest ograniczona. Organ ten nie może dokonywać tej czynności w sposób dowolny, ale tylko wówczas, gdy spełnione są ustawowe przesłanki. Wezwanie kierującego do poddania się sprawdzeniu kwalifikacji jest dopuszczalne tylko w wyraźnie określonych w obowiązujących przepisach przypadkach. Zgodnie z obowiązującymi przepisami przesłanką taką jest zgromadzenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Powołana przez M. W. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. [...], która według niego miała zakończyć niniejsze postępowanie, jest decyzją w innej sprawie niż decyzja zaskarżona, bowiem dotyczyła zatrzymania M. W. prawa jazdy kat. B, i została umorzona po uprzednim uchyleniu decyzji pierwszej instancji. Obecnie badana sprawa nie dotyczy zatrzymania prawa jazdy, lecz skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Stan prawny i faktyczny badanej sprawy jest zatem odmienny, niż sprawy zakończonej decyzją Kolegium z dnia [...] lutego 2014 r.

Organ podkreślił, że skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie przesądza o uprawnieniu do kierowania pojazdem mechanicznym – w przypadku pozytywnego dla odwołującego się wyniku tego sprawdzenia będzie on mógł nadal prowadzić pojazdy mechaniczne.

Wobec powyższego, zdaniem organu, liczba otrzymanych punktów karnych uzasadnia skierowanie M. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a przesłanki na to wskazujące są wiarygodne i udokumentowane.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył M. W.; zarzucając:

1) rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji:

a) art. 31 ust. 3 i art. 92 Konstytucji RP, art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1, 3 i 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.);

b) art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.);

2) rażące naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 6 i 7 kpa;

b) art. 8 i 15 kpa;

c) art. 80 kpa;

d) art. 107 § 3 kpa –

- domagał się uwzględnienie skargi, uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, uchylenia w całości decyzji poprzedzającej, umorzenia postępowania w tej sprawie w całości, a ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ drugiej instancji, z zaleceniem uwzględnienia argumentacji skarżącego sformułowanej w niniejszej skardze dotyczącej niekonstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2002 r. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) oraz rażącego naruszenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym [...] zasady dwuinstancyjności postępowania zdefiniowanej normatywnie w art. 15 kpa, oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa prawnego przed WSA .

Skarga została sprostowana pismem z dnia 14 stycznia 2015 r., z którego wynika, że zamiast rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. powinno być rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r.

2. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. o skierowaniu M. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z zakresu prawa jazdy kategorii B.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja nie narusza przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Komendanta [...] Policji z dnia [...] października 2012 r. wynika, że kierowca M. W. otrzymał łącznie 28 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w dniach od 29 kwietnia 2012 r. do 16 września 2012 r. Skarżący w postępowaniu administracyjnym podniósł, że w dniu [...] września 2012 r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co skutkuje, jego zdaniem, zmniejszeniem liczby punktów o 6, czyli brakiem istnienia przesłanek skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

3.2. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137), kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Zgodnie natomiast z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. Nr 30, poz. 151 ze zm.), starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

3.3. Stwierdzić należy, że przedmiotem niniejszej sprawy jest skierowanie kierowcy – M. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy. Kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba, o której mowa w art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, czyli osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, która przekroczyła 24 punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Jeśli zatem komendant wojewódzki Policji wystąpi z wnioskiem do starosty, organ ten jest obowiązany skierować takiego kierowcę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie jest decyzją związaną, gdyż starosta, otrzymując wniosek komendanta jest zobowiązany do wydania decyzji o skierowaniu, co wynika wyraźnie z art. 114 ust. 1 pkt b Prawa o ruchu drogowym.

Zauważyć należy, że ewidencja kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i przypisywanie temu naruszeniu określonych punktów karnych jest kwestią odrębną, ponieważ ewidencja ta prowadzona jest przez Policję, i starosta, w postępowaniu dotyczącym kierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie może dokonywać kontroli prawidłowości ewidencji prowadzonej przez Policję.

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Przypisywanie przez Policję punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest czynnością materialno-techniczną, podlegającą kontroli sądów administracyjnych. W przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie istnieje możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Natomiast domaganie się prostowania zapisów ewidencji w postępowaniu prowadzonym przez starostę, na podstawie art. 114 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, jest niezasadne, bowiem ewidencja pozostaje poza właściwością tego organu, jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym – ewidencję tę prowadzi Policja.

Dlatego też, wbrew twierdzeniom skargi, organy nie mogły naruszyć przepisów rozporządzenia wykonawczego, wydanego na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem przepisy te nie miały zastosowania w sprawie, natomiast Sąd, w postępowaniu ze skargi na decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie może się odnosić do konstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 z późn. zm.) czy rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., ponieważ nie to było przedmiotem sprawy.

Zarzuty dotyczące prawidłowości wpisywania punktów, ich zmniejszenia, a także konstytucyjności przepisów, w tym wykonawczych, powinny być zgłaszane w postępowaniu Policji dotyczącym przypisywania punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, bowiem ewidencję tę prowadzi Policja, a nie starosta.

Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 marca 2012 r. I OSK 413/11 stwierdził, że dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wiążą organ właściwy w sprawie skierowania kierowcy na kontrolny egzamin sprawdzający, i organ ten nie może prowadzić samodzielnych ustaleń w zakresie objętym ewidencją. Niniejszy skład orzekający pogląd ten podziela w zupełności.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, w tym wskazanych w skardze, które miałyby jakikolwiek wpływ na wynik sprawy, a zatem skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.