Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1110/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 80, art. 84 § 1, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W. K. i M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń w celu zapobiegania szkodom -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1110/17

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi M. K. i W. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] dotycząca odmowy nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń w celu zapobiegania szkodom.

Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie zainicjowane zostało skierowanym [...] marca 2012 r. do Wójta Gminy [...] wnioskiem M. K. i W. K. o nakazanie Zarządowi Dróg Wojewódzkich (ZDW) przywrócenia stanu poprzedniego przez wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na odcinku drogi wojewódzkiej nr 992 od km 23 + 750, powstałych na skutek przebudowy i umocnienia dna, skarp i rowów w pasie drogowym na wskazanym odcinku drogi, jak też przebudowy i zmiany usytuowania przepustu pod tą drogą, co spowodowało zalewanie działek nr 1303 i 1304 w miejscowości K.

Decyzją z dnia [...] października 2012 r. Wójt Gminy [...] zobowiązał ZDW do wykonania zabudowy istniejącego rowka otwartego od istniejącego przepustu pod drogą nr 992 w km 23 + 450 wzdłuż działek ewid. nr 1305/2, 1302, 1305/1, 1304 i 1303 w miejscowości K., przez wykonanie studni betonowej 1,50 x 1,50 x 2,00 m dla połączenia wylotu przepustu z kolektorem. Decyzja ta na skutek odwołania ZDW została uchylona w całości na mocy decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2012 r. m.in. z uwagi na nieprawidłowości w ustaleniu stron postępowania oraz stanu faktycznego sprawy, w tym związane ze sporządzeniem opinii przez biegłego z zakresu melioracji wodnych.

Kolejną decyzją z [...] lipca 2013 r. Wójt Gminy [...] zobowiązał ZDW do wykonania kolektora PCW od istniejącego przepustu kamiennego pod drogą wojewódzką nr 992 w km 23 + 450 na długości około 10 mb po trasie lewostronnego rowu przydrożnego, a następnie pod drogą o długości około 15 m do rowu przydrożnego prawostronnego. Również i ta decyzja w administracyjnym toku instancji została w związku z odwołaniem ZDW uchylona decyzją SKO z [...] września 2013 r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia (jako przyczynę Kolegium wskazało brak wyeliminowania wszystkich uchybień wymienionych w swej decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r.).

W wyniku powyższego, po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Wójt Gminy [...] decyzją z [...] sierpnia 2014 r. ([...]) zobowiązał ZDW do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, które zmniejszają ilość wody kierowanej przez przepust kamienny pod drogą wojewódzką w km 23 + 450 na tereny prywatnych działek do niewielkiej ilości, jaka spływała na te tereny przed modernizacją drogi wojewódzkiej nr 992.

Po rozpatrzeniu odwołania ZDW, SKO decyzją z dnia [...] października

2014 r. ([...]) utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Na skutek skargi ZDW sprawa była przedmiotem kontroli przez WSA

w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. II SA/Rz 1649/14 uchylił decyzję Kolegium z [...] października 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta

z [...] sierpnia 2014 r.

W uzasadnieniu Sąd wskazał na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania a ponadto podniósł, że organ prowadzący postępowanie: nie wyjaśnił statusu rowu otwartego na działkach nr 1302, 1305/1, 1305/2, 1303 i 1304, tj. nie ustalił, czy rów ten jest urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej oraz kwestii powstania, istnienia, przebiegu i aktualnego stanu opisanego rowu; nie wyjaśnił, czy wykonanie prac oczyszczających, pogłębienie tego rowu, do czego zobowiązały się strony na spotkaniu w dniu [...] października 2011 r. uchroniłoby prywatne nieruchomości przed zalewaniem; nie ustalił, czy rowy będące przedmiotem postępowania są elementem większej całości, sieci wzajemnie powiązanych

i oddziaływujących na siebie elementów, jaki jest status rowów wzdłuż drogi wojewódzkiej, tj. czy są to stricte rowy przydrożne czy także urządzenia melioracji szczegółowej oraz czy leżą one w całości na działce nr 2117, czy też na gruntach prywatnych. Sąd wskazał, iż konieczne jest ustalenie granic działki nr 2117 będącej własnością Województwa [...] i granic pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr 992. Podkreślił konieczność uzasadnienia wyboru przyjętej w decyzji metody zapobieżenia szkodom, odniesienie się do wariantowej opinii biegłego J. O., wyjaśnienie czy organ się na niej oparł, czy uznał ją za prawidłową czy wadliwą i dlaczego oraz konfrontację biegłych wydających opinie w sprawie. Wskazał ponadto na konieczność wyjaśnienia podnoszonych przez ZDW oraz stwierdzonych w opinii biegłego J. O. okoliczności, że z drogi rolniczej (działka nr 1583) do rowu drogi wojewódzkiej spływają wody z powierzchni około 10 ha i to te wody przelewają się do rowu lewostronnego i dalej płyną do przepustu w km 23+450. Zmiana stanu wody na gruncie mogła powstać nie w wyniku przeprowadzonego remontu drogi, lecz na skutek budowy przez Gminę przepustu pod drogą gminną (działka nr 1683), którego średnica nie pozwala na przeprowadzenie wszystkich wód płynących prawym rowem drogi wojewódzkiej, a wody nie mieszczące się w przepuście drogi gminnej przelewają się przez nawierzchnię drogi wojewódzkiej do rowu lewego tej drogi, zmieniając stosunki wodne w tym rowie.

Wydaną w wyniku tego [...] grudnia 2015 r. decyzją Nr [...] Wójt Gminy [...] zobowiązał Województwo [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, w celu zmniejszenia spływu wód od przepustu w km 23+450 rowkiem otwartym przez działki nr 1302, 1305/1, 1305/2, 1303 i 1304.

Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. ([...]) SKO – na skutek odwołania Województwa [...] reprezentowanego przez dyrektora ZDW - uchyliło opisaną powyżej decyzję Wójta. Przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia Kolegium wskazało na konieczność wyczerpującego wyjaśnienia wszystkich kwestii zawartych w uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku.

W wyniku podjętych czynności Wójt Gminy [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r. nr [...] – działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., dalej: u.P.w.) - odmówił wydania decyzji nakazującej przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na działce nr 2117 stanowiącej drogę wojewódzką nr 992 w km 23+450 (własności Województwa [...], w zarządzie ZDW) w celu zapobiegania szkodom na położonych

w miejscowości K. działkach nr 1303 (własności B. M.) i nr 1304 (stanowiących współwłasność M. i W. K.).

W uzasadnieniu wskazał, że po ponownie przeprowadzonym postępowaniu - obejmującym analizę akt sprawy, rozprawy w terenie połączone z oględzinami spornego rowka, skonfrontowanie biegłych, dopuszczenie dowodu z opinii budowlanej, przesłuchanie świadków - ustalono, że zmian stanu wody na gruncie dokonała Gmina [...] poprzez likwidację starego przepustu i wykonanie

w jego miejsce nowego o niewystarczającej przepustowości, w wyniku czego wody

z drogi gminnej i przyległych pół przelewały się przez drogę wojewódzką. Organ wskazał, że zmiana stanu wody została dokonana również przez ZDW poprzez wykonane prace związane z modernizacją drogi wojewódzkiej, J. Ź. poprzez wybudowanie ogrodzenia na działce nr 1305/2 oraz wyłożenie dna rowu korytkami betonowymi na długości granicy jego działki, W. i M. K. poprzez nawiezienie ziemi i podniesienie terenu działki nr 1304 oraz przez nieznane osoby które dokonały ułożenia przepustu betonowego na wylocie drogi wojewódzkiej (koło kapliczki). Ponieważ większość zmian nastąpiła na działkach na których wystąpiły spowodowane tymi zmianami szkody, nie może być to podstawą do nakładania obowiązków na właściciela działki na której usytuowana jest droga wojewódzka.

Organ stwierdził, że Gmina [...] wykonała na przedmiotowej drodze gminnej odwodnienie liniowe z koryt betonowych oraz wymianę przepustu z ø 500 na ø 800, w wyniku czego woda jest odprowadzana odrębnie do rowu biegnącego po działce Pana K., a następnie do potoku R. Po tych zmianach lewym rowem przydrożnym drogi wojewódzkiej odprowadzane są takie same ilości wody opadowej jak przed jej modernizacją; woda płynie rowem lewostronnym drogi wojewódzkiej, a następnie poprzez przepust kamienny ramowy w km 23+450 i rów znajdujący się na działkach prywatnych. Organ uznał, że nie zmienił się kierunek spływu wód, ich ilość, a tempo spływu wód wzrosło nieznacznie z uwagi na to, że przegroda poprzeczna powoduje spowolnienie tempa spływu wód płynących lewostronnym rowem przydrożnym drogi wojewódzkiej. W ocenie organu zmiany w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nie mogą być uznane za powodujące zmiany stanu wód na gruntach prywatnych. Tym samym nie wystąpiły przesłanki określone w art. 29 ust. 1 u.P.w., które zobowiązywałyby Wójta do wydania decyzji w trybie art. 29 ust. 3 tej ustawy.

Odwołanie od tej decyzji złożyli M. i W. K. oraz B. M. – reprezentowani przez pełnomocnika (adwokata). Zarzucili naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu społecznego oraz interesu obywateli, art. 10 w zw. art. 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania dowodów i wyjaśnienia sprawy oraz art. 105 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak umorzenia przedmiotowego postępowania z uwagi na stwierdzenie przez organ braku istnienia przesłanek. Odwołujący zarzucili ponadto naruszenie przepisów materialnych, tj. art. 29 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 3 u.P.w. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie pomimo istnienia negatywnego oddziaływania i naruszenia stosunków wodnych na gruncie działek ew. nr 1303 i 1304 w miejscowości K. Zawnioskowali o uchylenie w całości decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania SKO utrzymało w mocy decyzję Wójta z dnia [...] czerwca 2017 r.

Wstępnie Kolegium wyjaśniło kwestię stron postępowania wskazując, że Z. K. występowała w sprawie wyłącznie w charakterze pełnomocnika stron postępowania, tj. M. K. i W. K.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy stwierdziło, że organ I instancji wyeliminował uchybienia i ustalił, że pas drogowy - w tym rów przydrożny oraz przepusty - znajdują się w granicach działki nr 2117 (potwierdził to ZDW w piśmie

z [...] marca 2016 r. [...]). Nadto ustalił, że rów przebiegający przez działki nr 1302, 1305/1, 1305/2, 1303 i 1304 nie jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych. Pismem z [...] kwietnia 2016 r. ([...]) [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w R. poinformował, że działki położone w obrębie K. nie znajdują się w obszarze konkurencyjnym urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, tym samym rów przebiegający przez te działki, jak i rów biegnący przy drodze wojewódzkiej nie znajdują się w prowadzonej przez Zarząd ewidencji jako urządzenie melioracji wodnych szczegółowych.

Ustalenia te doprowadziły do uznania, że brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na działce

nr 2117 stanowiącej drogę wojewódzką.

Jak zaznaczyło Kolegium, chociaż organ I instancji wskazał kilka przyczyn zmiany stanu wody na gruncie, to przedmiotem postępowania było ustalenie, czy to zmiany w pasie drogowym, tj. działania zarządcy drogi wojewódzkiej zmieniły stan wody na gruncie działki drogowej ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Cytując treść art. 29 u.P.w. Kolegium wskazało, że przesłankami wydania nakazów w trybie tego przepisu jest ustalenie, czy nastąpiła zmiana stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta wywołuje szkody na gruntach sąsiednich, a w związku z tym, czy konieczne jest nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego albo wykonanie właściwych urządzeń zapobiegających szkodom. Wydanie takiej decyzji wymaga uprzedniego wykazania, iż właściciel gruntu istotnie zmienił stan wód na gruncie, a nadto że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. W myśl tego przepisu organy nie są zobligowane do ustalania i poszukiwania wszelkich powodów ujemnego dla danej strony spływu wód, lecz powinny tylko zbadać, czy pomiędzy konkretnym działaniem właściciela jednej nieruchomości istnieje związek przyczynowo - skutkowy wyrażający się w negatywnej zmianie stanu wód na innych gruntach.

Dokonując oceny kwestionowanej decyzji SKO podało, że organ I instancji ustalił, iż pas drogowy drogi wojewódzkiej nr 992 przebiegający przy działkach wnioskodawców stanowi działkę ewidencyjną nr 2117, a w skład tego pasa wchodzą również rowy przydrożne, służące w szczególności odwodnieniu drogi. ZDW

w latach 2001-2002 przeprowadził modernizację przedmiotowej drogi wojewódzkiej, a w ramach tych prac dokonano renowacji rowu która obejmowała oczyszczenie, wyprofilowanie rowu i skarp oraz wyłożenie płytami skarp i dna lewostronnego rowu na odcinku od przepustu pod drogą gminną do przepustu kamiennego ramowego zlokalizowanego w km 23+450 drogi wojewódzkiej. Wykonano także dobudowę części przelotowej 1 mb od strony wlotu, remont wlotu poprzez budowę murka, umocnienie dna i utworzenie kaskady oraz przebudowę kamiennej obudowy wylotu.

Jak zaznaczyło Kolegium, zarówno organ I instancji jak i powołani w sprawie biegli przyznali, że zarówno powyższy remont drogi wojewódzkiej, jak i przebudowa przepustu pod drogą gminną, zmieniły stan wody na gruncie objętym postępowaniem. Jak podkreśliło w rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się do ustalenia czy faktycznie to przeprowadzona modernizacja drogi wojewódzkiej nr 992 wpłynęła w istotnym stopniu na zmianę stosunków wodnych. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2016 r. biegli zgodnie orzekli, że to przebudowa przepustu pod drogą gminną rolniczą nr 1583 miała rzeczywisty wpływ na zmianę stanu wody na gruncie oraz że wykonanie jedynie prac oczyszczających i pogłębienie spornego rowu nie uchroniłoby prywatnych nieruchomości przed zalewaniem.

Powołując się na opinie biegłych – J. O. i M. K. z których wynika, że zmiana stanu wody na gruncie mogła nastąpić wskutek przebudowy przez Gminę przepustu pod drogą Kolegium podało, że Gmina wykonała na przedmiotowej drodze (dz. nr 1583) odwodnienie liniowe i wymianę przepustu. Po tych zmianach lewym rowem przydrożnym drogi wojewódzkiej odprowadzane są takie same ilości wody opadowej jak przed jej modernizacją. Nie uległ również zwiększeniu obszar gruntów, z którego woda jest odprowadzana. Woda płynie rowem lewostronnym drogi wojewódzkiej, a następnie poprzez przepust kamienny ramowy w km 23+450 i dalej, przez rów znajdujący się na działkach prywatnych.

Kolegium wskazało także, że wykonując wytyczne zawarte w wyroku WSA

w Rzeszowie organ wyjaśnił kwestię powstania, istnienia, przebiegu oraz aktualnego stanu rowu otwartego na działkach 1302, 1305/1, 1305/2, 1303 i 1304. SKO powołując się na te ustalenia podało, że ów rów porośnięty jest trawą i nie jest należycie utrzymany, gdyż brak jest śladów czyszczenia przez właścicieli nieruchomości przez które przebiega. Także powołany w sprawie biegły z zakresu konstrukcyjno-budowlanego W. J. ustalając wpływ wód oraz charakter

i zakres szkód na działkach nr 1303 i 1304 stwierdził, że szkody powstały z innych przyczyn niż zwiększony przepływ wody, a ich przyczyną są wady techniczne budynków oraz brak prawidłowego utrzymania i konserwacji rowu, co nie może obciążać właściciela drogi publicznej.

Jako prawidłowe Kolegium oceniło stanowisko organu I instancji, że na działkach

nr 1303 i 1304 brak jest widocznych szkód powstałych tylko i wyłącznie w wyniku wód płynących spornym rowem. Przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło, iż podnoszona przez wnioskodawców kwestia wystąpienia szkód na działkach nr 1303

i 1304 jest wyłącznie wynikiem naruszenia stosunków wodnych spowodowanym wykonaniem modernizacji drogi wojewódzkiej nr 992 w km 23+450. Szkody powstałe na gruncie wnioskodawców wynikają natomiast z zaniechania przez nich obowiązku należytego utrzymania rowu biegnącego przez ich działki, a usunięcie przeszkód

w odpływie wody powstałych w sposób naturalny (zamulenie, porost traw) ciąży na właścicielach działek. W ocenie organu oczyszczenie przedmiotowego rowu zapobiegnie powstawaniu szkód na działce.

Reasumując Kolegium wskazało, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i zasadnie ustalił, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że w wyniku zmian stosunków wodnych na gruncie działki nr 2117 doszło do szkód na działkach nr 1303 i 1304. Ustalenia te oparto na prawidłowo zgromadzonym

i rozpatrzonym materialne dowodowym. Brak jest zatem podstaw do nałożenia na właściciela działki nr 2117 obowiązków określonych w art. 29 ust. 3 u.P.w.

Decyzję SKO do WSA w Rzeszowie zaskarżyli M. K. i W. K. wnioskując o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta z [...] czerwca 2017 r., wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń na działce nr 2117 stanowiącej drogę wojewódzką nr 992 w km 23+450 w celu zapobiegania szkodom na działkach nr 1303 i 1304 w K., lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi administracyjnemu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zarzucili naruszenie art. 29 ust. 1 i 3 u.P.w. poprzez błędne ustalenie, że nie nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie i tym samym, że nie wystąpiła szkoda na działce skarżących, a także naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 7 w zw. z art. 78 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; art. 10 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania dowodów i wyjaśnienia sprawy; art. 107 § 3 K.p.a. poprzez brak uzasadnienia i oceny wszystkich dowodów w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację uzasadnienia kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga

w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. odpowiada prawu.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowił

art. 29 u.P.w. Zgodnie z jego ust. 1, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1), a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Z kolei stosownie do ust. 3 tego artykułu, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Przesłanką zastosowania tego ostatniego przepisu jest więc ustalenie przez organy w sposób nie budzący wątpliwości, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie takiej decyzji wymaga zatem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego celem ustalenia, czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy spowodowały one zmiany stosunków wodnych i czy wywierają one niekorzystny wpływ na grunty sąsiednie. Podkreślić należy, że u.P.w. nie definiuje "zmiany stanu wody na gruncie", jednakże analiza jej art. 29 prowadzi do wniosku, że jest to działanie ingerujące w naturalny stan wody na danym terenie wynikający

z jego ukształtowania i warunków hydrologicznych

W tym zakresie należy też zwrócić uwagę na ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że co do zasady ocena zmiany stosunków wodnych pod względem potencjalnie szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie - niezależnie od spełnienia ogólnego wymogu przeprowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego - wymaga z reguły wiadomości specjalnych z zakresu hydrologii

(por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2015 r.

II OSK 1621/13 i z dnia 19 grudnia 2012 r. II OSK 1538/11).

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy kluczowe było ustalenie, czy wskutek wykonanych przez ZDW w latach 2001-2002 prac modernizacyjnych położonej

w miejscowości K. drogi wojewódzkiej nr 992 (działka nr 1513) doszło do zwiększenia

i intensyfikacji spływu wody ze szkodą dla działek sąsiednich, w szczególności względem działki nr 1304 (stanowiącej własność M. i W. K.) oraz działki nr 1303 (będącej własnością B. M.). Jak ustalono w toku postępowania (co nie jest kwestionowane), wykonane prace miały związek ze złym stanem drogi (wg znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji technicznej robót, podyktowane były m.in. zdeformowaną jej nawierzchnią, pozbawioną normatywnych spadków) i polegały na wzmocnieniu jej nawierzchni i wykonaniu renowacji biegnącego wzdłuż drogi odwodnienia liniowego, celem zabezpieczenia korpusu drogowego przed rozmywaniem (w ramach prac dokonano oczyszczenia rowu, wyprofilowania rowu i skarp, wyłożenia skarp i dna rowu lewostronnego płytami na odcinku od przepustu pod drogą gminną do przepustu kamiennego ramowego zlokalizowanego w km 23+450 drogi, przedłużono o 1m przepust w km 23+450 dostosowując go do szerokości korpusu drogi oraz przebudowano jego ściany czołowe).

W oparciu o sporządzone w sprawie opinie biegłych (J. O. – specjalisty

w zakresie wodno – melioracyjnym oraz M. K. – w zakresie gospodarki wodno – ściekowej) były wydawane przez Wójta Gminy [...] w dniach [...] października

2012 r., [...] lipca 2013 r., [...] sierpnia 2014 r. i [...] grudnia 2015 r. decyzje uznające odpowiedzialność Województwa [...] (ZDW) za naruszenie stosunków wodnych ze szkodą dla działek nr 1303 i 1304. Mimo pewnych rozbieżności co do treści tych opinii i odmienności nakładanych nimi obowiązków odnośnie rodzaju i sposobu wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom mających na celu ograniczenie ilości wody spływającej z drogi na teren działek prywatnych, u ich podstaw co do zasady znalazło się jednakowe uznanie, że przeprowadzona modernizacja drogi wojewódzkiej w wyniku skierowania przez przepust znajdujący się w jej km 23+450 zwiększonego i mocniejszego niż przed remontem strumienia wody opadowej i roztopowej skutkowała zmianą stosunków wodnych, powodując szkody w postaci podtapiania sąsiadujących z nim działek.

Powyższe decyzje Wójta Gminy z dnia [...] października 2012 r., [...] lipca 2013 r. i [...] grudnia 2015 r. były uchylane w administracyjnym toku instancji (odpowiednio decyzjami SKO z dnia [...] grudnia 2012 r., [...] września 2013 r. i [...] lutego 2016 r.), bądź w postępowaniu sądowoadministracyjnym (dot. to decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] października 2014 r.). Zwrócenia uwagi wymaga przy tym istotna dla dalszego biegu postępowania okoliczność, a mianowicie że w ostatniej z wydanych decyzji (tj. z dnia [...] lutego 2016 r.) Kolegium uchylając decyzję organu I instancji z dnia

[...] grudnia 2015 r. - niezależnie od stwierdzenia braku wykonania wszystkich wytycznych zawartych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 7 maja 2015 r. II SA/Rz 1649/14 – powołało się na dokonane przez organ I instancji wskazanie "kilku przyczyn, które spowodowały zmianę stosunków wodnych na gruncie będącym przedmiotem postępowania", bez wyjaśnienia jednak, dlaczego tylko modernizacja drogi wojewódzkiej została końcowo uznana jako ta, która przyczyniła się do powstania szkód na gruncie wnioskodawców.

Wójt Gminy [...] kolejną wydaną w sprawie [...] czerwca 2017 r. decyzją – utrzymaną w mocy zaskarżoną następnie decyzją SKO z dnia [...] sierpnia 2017 r. - odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń na stanowiącej własność Województwa, położonej w miejscowości K. działce nr 2117 (drodze wojewódzkiej nr 992 w km 23+450) w celu zapobiegania szkodom na działkach nr 1303 i 1304 (stanowiących odpowiednio własność B. M. oraz M. i W. K.).

W wyniku przeprowadzonego postępowania, analogicznie do wcześniejszych ustaleń, Wójt Gminy [...] stwierdził, że do zmiany stanu wód na działkach nr 1303 i 1304 doprowadziła:

1. likwidacja - przed modernizacją drogi wojewódzkiej - przez Gminę [...] starego przepustu pod drogą gminną i wykonanie w jego miejsce nowego o niewystarczającej przepustowości, wskutek czego wody spływające z tej drogi i okolicznych pól przelewały się przez drogę wojewódzką do jej lewostronnego rowu, skąd poprzez przepust w km 23+450 odprowadzane były m.in. na działki wnioskodawców,

2. modernizacja drogi wojewódzkiej przez ZDW,

3. wybudowanie przez J. Ź. murku ogrodzeniowego na działce nr 1305/2 (przy granicy z działką nr 1302), co blokując spływ wody wypływającej z przepustu pod drogą wojewódzką na jego działkę, zwiększyło strumień wody spływającej na działki sąsiednie,

4. wyłożenie przez J. Ź. betonowymi korytkami dna rowu biegnącego wzdłuż ogrodzenia działki nr 1305/2, co zwiększyło szybkość przepływu wody spływającej na działki sąsiednie, w szczególności na działkę nr 1303 własności B. M.,

5. nawiezienie ziemi i podniesienie terenu działki nr 1304 przez W. i M. K., co zwiększyło spływ wody na działkę nr 1303 B. M.,

6. ułożenie przepustu betonowego na wylocie biegnącego między działkami rowu do drogi wojewódzkiej, co spowodowało, że nie mieszcząca się w nim woda rozlewa się na teren działki nr 1303.

W ocenie Sądu, o ile powyższy ciąg zdarzeń faktycznie skutkował negatywnymi skutkami w postaci podtapiania działek wnioskodawców nr 1303 i 1304 wodami spływającymi przez przepust znajdujący się w km 23+450 zmodernizowanej drogi wojewódzkiej, to jednak w pełni zasadnie tak Wójt Gminy jak i orzekające za nim zaskarżoną decyzją SKO uznało brak podstaw do przypisania z tego tytułu odpowiedzialności Województwu [...].

Aby możliwe było ustalenie, jakie działania spowodowały wystąpienie tych szkód, istotne było ustalenie stanu sprzed ich zaistnienia. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (informacji przekazanych przez ZDW, zeznań świadków) wynika, że powyższy przepust pod obecną drogą wojewódzką istniał jeszcze przed II wojną światową, będąc wykorzystywany jako schron w trakcie bombardowań i ostrzału artyleryjskiego. Z niego małym rowkiem odprowadzane były wody gruntowe spływające z rowów drogowych ówczesnej drogi (rowek ten przechodząc przez teren działek nr 1302, 1305/1, 1303, 1305/2

i 1304, znajdował ujście ponownie w rowie przydrożnym biegnącej łukiem drogi wojewódzkiej). Ponieważ ilość tych wód była niewielka, w większości wsiąkała w teren użytkowanych rolniczo działek znajdujących się powyżej działek nr 1303 i 1304, nie czyniąc żadnych szkód.

W tym zakresie Sąd w pełni akceptuje stanowisko wynikające z ostatniej decyzji Wójta i Kolegium (konsekwentnie wyrażane od samego początku toczącego się w sprawie postępowania administracyjnego przez ZDW), iż roboty wykonane w ramach przeprowadzonej w 2002 r. modernizacji drogi wojewódzkiej nie były bezpośrednią przyczyną szkód dla okolicznych nieruchomości. Trudno bowiem uznać za logiczne, by prace polegające na oczyszczeniu i wyprofilowaniu już istniejących przydrożnych rowów i skarp (nawet uwzględniając ich częściowe wyłożenie betonowymi płytami) – wobec niezmienionego ukształtowania terenu - same w sobie były źródłem tak znacznego zwiększenia ilości napływającej wody, że skutkowały szkodliwą zmianą stosunków wodnych dla okolicznych nieruchomości.

W tej sytuacji orzekające w sprawie organy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji I-instancyjnej w pełni zasadnie uwzględniły – jako niezmiernie istotną dla prawidłowego jej rozstrzygnięcia - okoliczność, że miało to ścisły związek z kwestią odprowadzenia wód z gminnej drogi rolniczej (działki nr 1583), położonej po prawej stronie drogi wojewódzkiej. Jak bowiem ustalono, w okresie poprzedzającym jej modernizację (prawdopodobnie ok. 1999 - 2001), Gmina [...] dokonała wymiany położonego równolegle do drogi wojewódzkiej przepustu kierującego wody spływające ze zlewni terenu położonego wyżej tej drogi do potoku R. na taki o niewystarczającym przepływie, skutkiem czego nadmiar wód spływających z drogi gminnej i okolicznych pól (o pow. ponad 10 ha) przelewał się przez drogę wojewódzką do jej lewostronnego rowu, z którego przez przepust

w km 23+450 trafiała ona na działki wnioskodawców nr 1303 i 1304. Spójne z tym pozostają wnioski, że przepływ tej wody powodował żłobienie przebiegającego między działkami rowka oraz że działania opisane powyżej w pkt 3-6 (łącznie z pogłębieniem tego rowka na skutek działań podjętych w 2005 r. przez sołtysa wsi) praktycznie stanowiły jedynie następstwo zainicjowanych wymianą przepustu na drodze gminnej zmian stosunków wodnych, mające na celu niwelację ich negatywnych skutków.

Podkreślić należy, że na zależność między działaniami w obrębie przepustu drogi gminnej a szkodliwą zmianą stosunków wodnych dla działek nr 1303 i 1304 ZDW powoływał się już w skierowanym do UG [...] piśmie z dnia [...] marca 2012 r.

(k. 8 akt sprawy organu I instancji), wskazując na stwierdzone [...] marca 2012 r. podczas kontroli stanu rowów i przepustów drogi wojewódzkiej nr 992 w km 23+200 do 24+200 odprowadzanie do jej rowów drogowych znacznych ilości wód opadowych i roztopowych powstających na terenach przyległych do pasa drogowego (o szacunkowej pow. 20 ha), powodujących wymywanie poboczy i niszczenie umocnień rowu (sam teren pasa drogowego z którego spływa woda do przepustu w km 23+450 mierzy ok. 800 m długości i ma pow.

ok. 0,6 ha). ZDW także w piśmie opatrzonym odręczną datą [...] kwietnia 2012 r. (k. 18 akt sprawy organu I instancji) podnosił, że wody spływające drogą boczną gminną w km 23+647 strona prawa, której spadek jest w kierunku drogi wojewódzkiej nr 992, wpływają bezpośrednio na nią, powodując niszczenie korony drogi i rowu.

W kontekście powyższego nie bez znaczenia pozostaje, że chociaż powołani

w sprawie biegli w sporządzonych opiniach jako bezpośrednią przyczynę naruszeń stosunków wodnych ze szkodą dla działek nr 1303 i 1304 wskazali przeprowadzoną

w 2002 r. modernizację drogi wojewódzkiej w wyniku której przez przepust tej drogi w km 23+450 na teren działek prywatnych został skierowany zwiększony i o większej szybkości spływu strumień wody, to jednak również:

a) biegły J. O. we wnioskach końcowych opinii z lipca 2012 r. zaznaczył, że do rowów przydrożnych drogi wojewódzkiej spływają także wody powierzchniowe z przyległych terenów rolniczych o pow. ok. 15 ha (pkt 5.1.) oraz że w celu uniknięcia przelewania wody

z rowu prawo- do lewostronnego przy jego dopływie do przepustu pod drogą rolniczą na działce nr 1583 wskutek małej średnicy tego przepustu, należy ten przepust przebudować ze średnicy 600 na 800 mm (pkt 5.3.); z uzupełnienia tej opinii z lutego 2013 r. wynika przy tym, że biegły nie uwzględniał stanu faktycznego przed wykonaniem modernizacji drogi

w 2002 r. powołując się na brak możliwości jego ustalenia.

Do protokołu rozprawy z dnia [...] czerwca 2016 r. oświadczył jednak, że przepust pod gminną drogą rolniczą należy zwiększyć do średnicy 800 mm, ponieważ woda spływająca

z użytków rolnych która nie mieści się w prawostronnym rowie przelewa się do rowu lewostronnego, wpływając na zmianę stanu wód na działkach prywatnych. W tym zakresie stwierdził wprost, że przepust pod drogą rolniczą miał wpływ na zmianę stanu wody na drodze wojewódzkiej, a jego zwiększenie będzie skutkowało zmniejszeniem ilości wody na tej drodze, gdyż nie będzie się ona przelewała z drogi gminnej;

b) biegły M. K. w opinii z kwietnia 2014 r. wskazał, że ukształtowanie terenu

w sąsiedztwie drogi wojewódzkiej na wysokości gminnej drogi rolniczej powoduje, że woda opadowa i roztopowa z terenów pól uprawnych położonych powyżej tej drogi spływa głównie do umocnionego płytami jej prawostronnego rowu bezpośrednio przed przepustem biegnącym pod gminną drogą rolniczą (od tego przepustu droga wojewódzka do km 23+450 nie posiada prawostronnego rowu przydrożnego), przy czym nachylenie poprzeczne drogi wojewódzkiej w km 24+050 na wysokości przepustu pod drogą gminną jest takie, że oprócz wody powierzchniowej z drogi wojewódzkiej do jej lewostronnego rowu przydrożnego przy dużych opadach może także spływać woda z rowu prawostronnego oraz z nawierzchni i rowu gminnej drogi rolniczej (s. 48-50, 67).

Do protokołu rozprawy z dnia [...] czerwca 2016 r. oświadczył także, że jeżeli w wyniku przebudowy średnica przepustu pod drogą gminną uległa zmniejszeniu, to na skutek tego mogło dojść do zmiany stanu wód na gruncie wnioskodawców.

Z powyższym stanowiskiem ZDW oraz uwagami biegłych korelują działania Gminy [...] (właściciela rolniczej drogi dojazdowej), jakie zostały podjęte przed wydaniem [...] czerwca 2017 r. decyzji odmawiającej nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania na działce nr 2117 stanowiącej drogę wojewódzką nr 992 urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr 1303 i 1304 w miejscowości K.

Wójt Gminy dostrzegając istotę problemu związanego z napływem wód na te działki mające swe źródło w przebudowie (zmniejszeniu średnicy) przepustu pod gminną drogą rolniczą stanowiącą działkę nr 1583, zlecił wykonanie prac zabezpieczających spływ wód z tej drogi oraz przyległej zlewni użytków rolnych na drogę wojewódzką; w ich ramach wykonano odwodnienie liniowe z koryt betonowych o wymiarach 0,5 x 4 m (sierpień 2016 r.) oraz wymianę przepustu na taki o średnicy 800 mm (maj 2017 r.). Jak wskazał następnie

w wydanej [...] czerwca 2017 r. decyzji, prace te – zgodne z zaleceniami biegłego J. O. – wyeliminują przelewanie się wód z przepustu pod drogą gminną rolniczą do lewostronnego rowu przydrożnego drogi wojewódzkiej i ograniczą negatywne oddziaływanie wód na działki prywatne.

Ponieważ prowadzi to do osiągnięcia oczekiwanego przez wnioskodawców rezultatu,

tj. ograniczenia ilości wody spływającej na ich działki przez przepust w km 23+450 drogi wojewódzkiej (co ponadto odpowiada stanowi stosunków wodnych sprzed "pierwotnego",

tj. poprzedzającego modernizację tej drogi wymiany przepustu na drodze gminnej), Sąd

w pełni podziela stanowisko podtrzymane w zaskarżonej decyzji przez SKO, iż brak jest podstaw do przypisania odpowiedzialności z tytułu naruszeń stosunków wodnych Województwu, a tym samym nakazania działań o jakich mowa w art. 29

ust. 3 u.P.w. Mimo bowiem że napływ zwiększonej ilości wody powodujący szkody na działkach skarżących pośrednio odbywał się poprzez zmodernizowaną infrastrukturę drogi wojewódzkiej, bezpośrednią tego przyczyną nie był jej remont, a poprzedzające ją niewłaściwe działania na łączącej się z nią drodze gminnej (działce nr 1583). Stwierdzić należy, że o ile wymiana biegnącego pod nią przepustu sama w sobie zmierzała również do uregulowania spływu wód z okolicznych pól, to zmniejszenie jego średnicy - w związku

z ukształtowaniem terenu - skutkowało niekontrolowanym przelewaniem się nadmiaru wód przez nawierzchnię drogi wojewódzkiej do jej oczyszczonych i utwardzonych rowów, skąd miała ułatwiony odpływ na działki nr 1303 i 1304. Dokonanie więc przez Gminę [...] w toku toczącego się postępowania ponownej wymiany przepustu pod stanowiącą jej własność drogą na przepust o zwiększonej średnicy należy w opisanych okolicznościach zakwalifikować jako dobrowolne wykonanie urządzenia niwelującego zaistniałą szkodę, jakkolwiek nie przez podmiot w którym wnioskodawcy (błędnie) upatrywali odpowiedzialnego za zaistniały na ich nieruchomościach stan rzeczy. Nie można przy tym tracić z pola uwagi, że to właśnie niekorzystne ukształtowanie terenu (ze spadkiem w kierunku drogi wojewódzkiej)

oraz napływ od strony drogi gminnej i okalających ją pól wody opadowo – roztopowej stanowił jedną z przyczyn pogorszenia się jej stanu technicznego, uzasadniającego podjęcie

i wykonanie działań modernizacyjnych. Mimo zatem że modernizacja drogi wojewódzkiej faktycznie umożliwiła przepływ zwiększonego i mocniejszego strumienia wody, niemniej sama w sobie nie była jego źródłem, a brak działań z tym związanych i tak nie uchroniłby działek skarżących od zaistnienia szkód.

Skoro jednak ich źródło zostało ustalone i wyeliminowane (potwierdzając jednocześnie brak związku przyczyno – skutkowego między działaniami ZDW związanych z modernizacją drogi i stwierdzonymi na działkach skarżących szkodami), zasadnie organy administracji kontrolowanymi w ramach sprawy decyzjami odmówiły nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania na stanowiącej drogę wojewódzką nr 992 (w km 23+450) urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr 1303 i 1304. Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie sformułowany w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.P.w.

Ubocznie Sąd zwraca uwagę, że z opisanych wyżej przyczyn nie podziela wyrażonego

w uzasadnieniach tych decyzji zapatrywania, wg którego przyczyny powstania szkód na działkach nr 1303 i 1304 należy także wiązać z zaniechaniem przez ich właścicieli obowiązku należytego utrzymania biegnącego przez nie rowu odwadniającego, prowadzącego od przepustu drogi wojewódzkiej w km 23+450. Skoro rów ten celem wyeliminowania negatywnych skutków związanych z napływem zwiększonej ilości wody został wykonany dopiero w 2005 r., a więc w następstwie zmienionych stosunków wodnych, to jakkolwiek jego należyte utrzymanie mogło skutkować minimalizacją negatywnego oddziaływania napływających na działki skarżących wód, brak jest jednak w ocenie Sądu podstaw do ujmowania tego w kategorii ciążącego na nich obowiązku i upatrywania w zaniechaniu jego wykonywania jednej z przyczyn wystąpienia związanych z tym szkód (kwestia ta pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny prawidłowości wydanych decyzji).

W ocenie Sądu, powyższe ustalenia co do zgodności zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji z normami prawa materialnego znalazły oparcie w prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym. Organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz jej załatwienia (art. 7 K.p.a.), zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) oraz dokonując jego wnikliwej oceny z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy (stosownie do art. 80 K.p.a.). Uznając że w sprawie potrzebne są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 K.p.a.) którymi organ nie dysponuje, zlecono wykonanie opinii przez biegłych. W ramach postępowania kilkukrotnie przeprowadzono (także z ich udziałem) rozprawy administracyjne połączone w oględzinami w terenie (udokumentowane sporządzonymi protokołami) oraz przyjęciem zeznań świadków i wyjaśnień stron postępowania, którym zapewniono czynny udział na każdym jego etapie. Mimo że

w najistotniejszych dla sprawy opiniach biegli J. O. i M. K. co do zasady fakt wystąpienia szkód upatrywali początkowo wyłącznie w działaniach ZDW związanych

z modernizacją drogi, to jednak nie wykluczyli następnie innych przyczyn, a taką okazał się ustalony po sporządzeniu tych opinii fakt wymiany przez Gminę [...] przepustu na drodze gminnej (ze zmniejszeniem jego średnicy), mający miejsce przed modernizacją drogi. Czasowa zbieżność tych działań oraz brak wyjaśnienia wszystkich towarzyszących im okoliczności skutkował błędnym pierwotnie przekonaniem zarówno po stronie biegłych jak

i organów administracji co do wyłącznych przyczyn jak i podmiotu odpowiedzialnego za wystąpienie szkód na działkach wnioskodawców, upatrując je tylko w działaniach ZDW związanych z modernizacją drogi. Obecnie wszystkie związane z tym okoliczności wraz

z wyjaśnieniem przyczyn i wskazaniem dowodów na których organy oparły swe rozstrzygnięcia (z jednoczesnym omówieniem tych, których wiarygodność zakwestionowały, odmawiając ich uwzględnienia) – stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. – znalazły szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniach faktycznych i prawnych wydanych rozstrzygnięć. Nie zasługują więc również na uwzględnienie zarzuty skargi dot. naruszenia – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy – przepisów postępowania.

Odnośnie zarzutu wskazującego na rzekome nierozpoznanie istoty sprawy w związku z brakiem dostatecznych ustaleń w zakresie istnienia i likwidacji przepustu "[...]" na drodze gminnej stanowiącej działkę nr 1581 (położonej pomiędzy drogą gminną

z przepustem na działce nr 1583 a przepustem w drodze wojewódzkiej w km 23+450) należy podkreślić, iż także ta okoliczność była przedmiotem analizy organów administracji. Zdaniem Sądu, wobec rozbieżnych twierdzeń stron i uczestników postępowania co do samego faktu istnienia takiego przepustu oraz braku chociażby przybliżonego oznaczenia czasu jego likwidacji (przy ogólnikowych twierdzeniach, że miało to miejsce przed modernizacją drogi), organy zasadnie uznały, że nie miało to wpływu na ocenę zmiany stanu wód ze szkodą dla działek skarżących (istnienia tego przepustu nie potwierdził także biegły J. O., który na podstawie oględzin stwierdził, że jeżeli w ogóle on istniał, to skoro zatarciu uległy wszystkie ślady jego istnienia, mogło mieć to miejsce kilkadziesiąt lat wstecz).

Zakładając jednak nawet istnienie takiego przepustu, skoro nie był on położony w pasie drogi wojewódzkiej a na jego likwidację w trakcie jej modernizacji nie wskazuje sporządzona dokumentacja, to i tak wynikające z tego skutki nie mogłyby obciążać właściciela drogi wojewódzkiej. W zakresie potencjalnego naruszenia stosunków wodnych istnienie tego przepustu pozbawione jest zatem znaczenia i zbędne było – mimo odmiennych twierdzeń strony skarżącej – poszukiwanie dodatkowych dowodów na okoliczność jego istnienia.

Nie uzasadnia to również zatem zarzutu wybiórczego – mającego wpływ na wynik sprawy - potraktowania materiału dowodowego. Organ nie jest bowiem zobowiązany do przeprowadzania każdego dowodu wnioskowanego oraz do bezkrytycznej weryfikacji twierdzeń strony, zwłaszcza jeżeli tak jak w niniejszej sprawie, istotne dla jej rozstrzygnięcia okoliczności pozostają spójne z już zgromadzonym materiałem dowodowym co do rzetelności którego nie nasuwają się wątpliwości, a składane wnioski dowodowe wynikają jedynie z odmiennych oczekiwań strony. Żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy oceniać zgodnie z treścią art. 78 § 1 i 2 K.p.a., tj. należy je uwzględnić, jeżeli jego przedmiotem są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że są one wystarczająco stwierdzone innymi dowodami i nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. m.in. wyroki NSA z dnia 6 października 2015 r. II OSK 314/14 i z dnia 11 lutego 2014 r. II OSK 2191/12).

Podsumowując należy stwierdzić, że istotą regulacji art. 29 ust. 3 u.P.w. jest przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli w wyniku podjętych działań doszło do ich zakłócenia. Jeżeli jednak na danej nieruchomości występują niekorzystne warunki użytkowania i gospodarowania, celem tej regulacji nie jest stworzenie jej właścicielowi optymalnych warunków do korzystania z niej kosztem właścicieli innych nieruchomości, którzy do zaistniałej sytuacji się nie przyczynili. W rozpoznawanej sprawie zasadnie więc nie dopatrzono się przesłanki do zastosowania tego przepisu

i wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń w celu zapobiegania szkodom m.in. na działce skarżących.

Z podanych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.