Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1182/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Robert Hałabis Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 31 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., Nr [...] Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania R. B., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

W dniu [...] maja 2014 r. R. B. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w R. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014. Wnioskodawca ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu realizacji pakietu Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, wariant Zachowanie lokalnych ras koni (7.2).

W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej poprzez dołączenie do wniosku załącznika: kopii dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia: a) rolnika; b) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch i owiec matek; c) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch i owiec matek, zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych.

Wezwanie zostało doręczone w dniu 12 czerwca 2014 r.

W dniu [...] czerwca 2014 r. skarżący złożył wniosek o przedłużenie terminu do usunięcia braków formalnych wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przywrócił R. B. termin do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

W dniu 23 czerwca 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w R. wpłynęła korekta wniosku R. B. o przyznanie płatności na rok 2014 r. Skarżący złożył Wykaz klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych. Skarżący wycofał również część wniosku w części dotyczącej jednego konia.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności na rok 2014.

Po rozpatrzeniu zażalenia R. B. na powyższe postanowienie, Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR w R. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014.

Decyzją z dnia 23 lipca 2015 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wstępie, że warunki i tryb udzielania pomocy finansowej reguluje ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), dalej: ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361 z późn. zm.).

Dyrektor przywołał treść przepisu art. 18 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, z którego wynika, że wniosek o przyznanie płatności obszarowych, płatności do krów i owiec oraz płatności do tytoniu składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja. Termin, o którym mowa w ust. 2 nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy).

W myśl art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U.UE.L z dnia 2 grudnia 2009 r., Nr 316, str. 65), dalej: rozporządzenie nr 1122/2009, z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13,jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009 stanowi zaś, że z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, określonym w art. 14 ust. 2, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy lub taki sam jak ostateczny termin przewidziany w art. 14 ust. 2, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne po terminie określonym w art. 14 ust. 2.

Odnosząc powyższe do sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że złożony przez skarżącego w dniu [...] maja 2014 r. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 zawierał braki. Skarżący korektę wniosku złożył w dniu 23 czerwca 2014 r. a więc z przekroczeniem terminu na składanie wniosków o 33 dni robocze. Organ wyjaśnił, że wyżej wymieniony termin na składanie wniosków jest terminem prawa materialnego. Niezachowanie tego terminu wywołuje skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie R. B. zaskarżył powyższą decyzję Dyrektora L. Oddziału ARiMR, wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 8, art. 9, art. 64 § 2, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., oraz przepisów prawa materialnego - art. 18 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że został wezwany do uzupełnienia braków wniosku, na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., w terminie 7 dni. Termin ten został skarżącemu przywrócony. Tym samym organ zaakceptował złożenie uzupełnienia braków formalnych wniosku po terminie.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. W dniu [...] maja 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji pakietu "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, wariant Zachowanie lokalnych ras koni (7.2)", nie dołączył jednak do wniosku wymaganego załącznika w postaci oświadczenia zawierającego wykaz zwierząt, które zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych. Organ wezwał więc skarżącego do uzupełnienia brakującego dokumentu w terminie 7 dni. Termin ten upłynął w dniu 19 czerwca 2014 r., natomiast wymagany załącznik złożony został dopiero w dniu 23 czerwca 2014 r. Organ przywrócił jednak skarżącemu termin do złożenia załącznika. Mimo to organ ostatecznie odmówił skarżącemu przyznania płatności z uwagi na przekroczenie terminu złożenia wymaganych dokumentów.

Rozważenia wymaga zatem, czy i jakie skutki wywołuje niezłożenie wraz z wnioskiem o przyznanie płatności wymaganego załącznika oraz czy załącznik taki może być skutecznie złożony w terminie późniejszym.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w sprawie zastosowanie mają zarówno przepisy prawa krajowego, jak i prawa Unii Europejskiej. W zakresie wniosków o płatności rolnośrodowiskowe na rok 2014 zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. UE. z 2005 r. Nr L 277, s. 1), które ustanawia ogólne zasady wspólnotowego wsparcia rozwoju obszarów wiejskich dotyczącego okresu programowania rozpoczynającego się w dniu 1 stycznia 2007 r. i zobowiązuje państwa członkowskie do udostępnienia przewidzianego w rozporządzeniu wsparcia, w tym wsparcia realizowanego przez płatności rolnośrodowiskowe. W przepisach krajowych wsparcie obszarów wiejskich przewidziane zostało w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173) i wydanym na jej podstawie rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r. poz. 361).

Na państwa członkowskie realizujące programy pomocy nałożony został także obowiązek kontroli wniosków i udzielanej pomocy. W tym zakresie w rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma nadal rozporządzenie Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. z 2009 r. Nr L 316, str.65). W preambule rozrządzenia wskazano na konieczność określenia przez państwa członkowskie ostatecznego terminu składania pojedynczych wniosków, który nie powinien być późniejszy niż dzień 15 maja, w celu umożliwienia przeprowadzenia postępowania i kontroli wniosków we właściwym czasie (pkt 13, 19), podkreślono znaczenie terminowego składania wniosków, ich poprawy oraz składania dokumentów uzupełniających, umów oraz oświadczeń, któremu to celowi służyć mają przepisy dotyczące terminów, w ramach których będą przyjmowane spóźnione wnioski oraz przepisy dotyczące zmniejszenia płatności, mające zachęcić rolników do przestrzegania tych terminów (pkt 28, 29).

Stosownie do art. 11 rozporządzenia nr 1122/2009 pojedyncze wnioski składa się w terminie ustalonym przez państwo członkowskie, lecz nie później niż do dnia 15 maja. Termin składania wniosków o płatności rolnośrodowiskowe określony został w prawie krajowym w § 23 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. W myśl tego przepisu wiosek o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych składa się w terminie określonym do składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zgodnie zatem z art.18 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), wniosek powinien być złożony najpóźniej w dniu 15 maja. Termin ten nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3).

Złożenie wniosku po wyznaczony terminie rodzi konsekwencje określone w art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009. Ustęp 1 tego artykułu stanowi: " Z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy.

Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy.

Jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny".

Z powołanego przepisu wynika, że dopuszczalne jest wprawdzie złożenie po terminie zarówno wniosku, jak i wymaganych dokumentów, umów oraz oświadczeń, z zastrzeżeniem konsekwencji w postaci zmniejszenia płatności, jednak opóźnienie nie może przekroczyć 25 dni. Po tym terminie wniosek uznaje się za niedopuszczalny, co oznacza, że żadna pomoc nie może być przyznana.

Jeśli zatem termin ostateczny na składanie wniosków określony został na 15 maja, to niedopuszczalne będą wnioski złożone po dniu 9 czerwca. Niedopuszczalne będzie także złożenie po tym terminie dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy

W rozpoznawanej sprawie wniosek złożony został w terminie (w dniu 15 maja 2014 r.). Organ stwierdził jednak, że wniosek nie zawiera wymaganego załącznika.

Elementy wniosku oraz wymagane załączniki określone zostały w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. Zgodnie z § 23 ust. 1 wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, powinien zawierać elementy podania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem adresu, a ponadto dane określone w § 23 ust. 1 pkt 1 - 6 rozporządzenia.

Zgodnie natomiast z § 24 ust. 1 powołanego rozporządzenia, do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej - w przypadku realizacji pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 7 - dołącza się kopię dokumentu, sporządzonego na formularzu udostępnionym przez Agencję, obejmującego oświadczenia:

a) rolnika,

b) podmiotu prowadzącego księgi hodowlane - w przypadku klaczy, loch i owiec matek,

c) podmiotu upoważnionego do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych - w przypadku krów, klaczy, loch i owiec matek

- zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych.

Z przedstawionego unormowania wynika, że oświadczenie zawierające wykaz zwierząt powinno być dołączone do wniosku, czyli złożone w terminie do dnia 15 maja. Skarżący nie kwestionuje obowiązku dołączenia do wniosku oświadczenia zawierającego wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych. Uważa jednak, że skoro termin do złożenia załącznika został mu przez organ przywrócony, to wniosek i załącznik zostały złożone skutecznie.

Stanowisko skarżącego jest błędne. Jak już była o tym mowa wyżej, złożenie wniosku, a także wymaganych dokumentów, umów lub oświadczeń, stanowiących o kwalifikowalności do pomocy po terminie składania wniosków, uregulowane zostało w przepisie art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009. Przepis ten przewiduje dodatkowy, 25 dniowy termin na złożenie wniosku lub wymaganych dokumentów, umów lub oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do danej pomocy. Oświadczenie zawierające wskazanie zwierząt ras lokalnych, jakie zostały zakwalifikowane do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych, które zobowiązany jest złożyć rolnik, ubiegający się o płatności rolnośrodowiskowe w ramach pakietu 7: "Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie, wariant: Zachowanie lokalnych ras koni (7.2)", stanowi o kwalifikowalności do pomocy. Oświadczenie to, zawierające wykaz klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych, podpisane przez podmiot upoważniony do realizacji lub koordynacji działań w zakresie ochrony zasobów genetycznych, decyduje o przyznaniu pomocy lub jej odmowie. Bez wskazania, które zwierzęta zostały zakwalifikowane do programu ochrony organ nie może rozpoznawać wniosku o przyznanie płatności.

Nie ulega zatem wątpliwości, że załącznik, o który chodzi w sprawie, zawierający wykaz klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony, mógł być złożony po dniu 15 maja 2014 r. (ze skutkiem zmniejszenia pomocy), jednak nie później niż w dniu 9 czerwca 2014 r. W myśl bowiem przepisu art. 23 ust. 1 opóźnienie w złożeniu wymaganego oświadczenia nie może przekroczyć 25 dni.

W wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie C-330/14 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej podkreślił, że określenie przez państwa członkowskie terminów składania wniosków o przyznanie pomocy i załączonych do tych wniosków dokumentów uzupełniających jest niezbędne dla osiągnięcia realizowanego przez prawo Unii celu skutecznego zarządzania i kontroli w zakresie pomocy rolnej. Niemniej jednak art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 wyraźnie stanowi, że w ramach procedur związanych ze składaniem tych wniosków i dokumentów uzupełniających powinien być przewidziany dodatkowy termin, wynoszący 25 dni po wyznaczonym terminie określonym przez państwa członkowskie w celu zezwolenia, z zastrzeżeniem stosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji, na złożenie po terminie wspomnianych wniosków i przedstawienie dokumentów.

Organ nie kwestionuje możliwości złożenia wymaganego oświadczenia w dodatkowym 25 dniowym terminie, czyli najpóźniej w dniu 9 czerwca 2014 r., zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.

Dodać należy, że w powołanym wyżej wyroku Trybunał Sprawiedliwości uznał, że art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009 nie stoi na przeszkodzie temu, by uregulowania krajowe wprowadzały wymóg, by ubiegająca się o pomoc rolnośrodowiskową osoba przedstawiała agencji płatniczej, w tym samym terminie, w którym złożyła swój wniosek o pomoc, świadectwo, które daje jej prawo do płatności, pod warunkiem że przepisy te pozwoliły zainteresowanym podmiotom na dostosowanie się w racjonalnych warunkach do wymogów tych uregulowań. Przepis § 24 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., wprowadzający obowiązek dołączenia do wniosku oświadczenia zawierającego wykaz zwierząt zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych ras lokalnych, nie jest zatem sprzeczny z art. 23 rozporządzenia nr 1122/2009. Zauważyć również należy, że wymóg ten obowiązywał już pod rządem rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Był to zatem wymóg znany rolnikom ubiegającym się o płatności rolnośrodowiskowe. Skarżący nie twierdzi zresztą, że obowiązek przedstawienia oświadczenia dotyczącego klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony wprowadzony został w sposób uniemożliwiający dostosowanie się do tego wymagania.

Jest poza sporem, że skarżący nie złożył wymaganego załącznika w dodatkowym, 25 dniowym terminie, przewidzianym w art. 23 ust. 1, czyli do dnia 9 czerwca 2014 r., lecz dopiero w dniu 23 czerwca 2014 r. Jedyną sankcją jest w tym przypadku uznanie wniosku za niedopuszczalny, co rodzi obowiązek odmowy udzielenia pomocy.

Przewidziane w art. 23 ust. 1 sankcje nie dotyczą jednak siły wyższej lub nadzwyczajnych i nieprzewidywalnych okoliczności, których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności. Skarżący nie powoływał się jednak w postępowaniu przed organami administracji na siłę wyższą, ani na okoliczności nadzwyczajne, o których mowa w art. 75 rozporządzenia .

W myśl art. 75 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności.

Zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. z 2009 r. Nr L 30, s.16, działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość (art. 75 ust. 2).

Skarżący nie powołał żadnych ze wskazanych wyżej okoliczności uznawanych za przypadek siły wyższej. Nie wskazał też takich okoliczności, które mogłyby być uznane za nadzwyczajne, nieprzewidywalne i niezależne od niego i których następstw nie można było uniknąć mimo zachowania należytej staranności.

Z pisma skarżącego, złożonego w siedzibie organu w dniu 23 czerwca 2014 r. (k. 25 akt adm.) wynika, że wprawdzie nie mógł złożyć wymaganego dokumentu w dacie składania wniosku, ponieważ nie otrzymał jeszcze wykazu zwierząt z Instytutu Zootechniki, skarżący nie wyjaśnił jednak, kiedy otrzymał wykaz. Z dokumentu znajdującego się na k. 33 wynika, że wykaz klaczy zakwalifikowanych do programu ochrony zasobów genetycznych podpisany został przez przedstawiciela podmiotu upoważnionego do realizacji zadań w zakresie ochrony zasobów genetycznych w dniu 12 maja 2014 r., czyli przed terminem składania wniosków. Zwracając się do organu o "prolongatę terminu" skarżący podał, że wystosowane przez organ wezwanie do uzupełnienia braków zostało odebrane przez inną osobę i leżało kilka dni w pomieszczeniu socjalnym. Tymczasem z dowodu doręczenia wezwania znajdującego się na k. 22 wynika, że skarżący odebrał i pokwitował je osobiście. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący przyznał, że nie pamięta, jakie były powody niezachowania przez niego terminu.

W tej sytuacji organ nie miał żadnych podstaw do rozpatrywania podania skarżącego o "prolongatę terminu" pod kątem siły wyższej lub innych nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności, niezależnych od skarżącego, o których mowa w art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Dodać należy, że producent rolny realizujący zobowiązania rolnośrodowiskowe jest podmiotem profesjonalnym, można zatem wymagać od niego znajomości zasad przyznawania pomocy, w szczególności zaś obowiązujących terminów, konsekwencji ich niezachowania i możliwości uniknięcia sankcji przewidzianych w przepisach. To rzeczą skarżącego było wskazanie w odpowiednim terminie i udowodnienie nadzwyczajnych okoliczności. Organ nie miał obowiązku prowadzenia z urzędu postępowania mającego na celu ustalenie, z jakich powodów strona nie dochowała terminu.

Odnosząc się do postanowienia organu I instancji z dnia [...] czerwca 2014 r. o przywróceniu terminu do usunięcia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 (k. 27) stwierdzić należy, że postanowienie to nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego skutku w postaci uznania, że wymagany załącznik do wniosku złożony został w terminie określonym w przepisach. Nie ulega wątpliwości, że termin składania wniosków o pomoc jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, co wynika wprost z art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Jak już była o tym wyżej mowa, przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 przewidują możliwość złożenia wniosku i wymaganych dokumentów decydujących o kwalifikowalności do pomocy po wyznaczonym terminie, jednak tylko w ściśle określonym 25 dniowym terminie dodatkowym i z zastrzeżeniem zastosowania sankcji w postaci zmniejszenia kwoty płatności. Również ten dodatkowy termin jest terminem prawa materialnego, ponieważ jego przekroczenie powoduje, że żadna pomoc nie może być przyznana. Rozporządzenie nr 1122/2009 obowiązuje bezpośrednio w krajach członkowskich Unii Europejskiej, organy administracji nie mogły zatem w sprawie niniejszej stosować krajowych przepisów procesowych o przywróceniu terminu lub jego przedłużeniu, sprzecznie z unormowaniem art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009. Wprawdzie zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, jednak z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach w przepisach Unii Europejskiej.

Należy również zauważyć, że przepisy rozporządzenia nr 1122/2009 przewidują możliwość wniesienia poprawek do pojedynczego wniosku (art. 14) oraz korektę oczywistych błędów (art. 21), przepisy te nie miały jednak zastosowania w sprawie niniejszej, ponieważ niezłożenie w wyznaczonym terminie dokumentu decydującego o kwalifikowalności do pomocy reguluje art. 23 ust. 1. Organ prawidłowo zastosował ten przepis i odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej, mimo uprzedniego przywrócenia procesowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Obowiązkiem organu było bowiem zastosowanie sankcji z art. 23 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009. Można oczywiście poddawać w wątpliwość celowość wzywania do uzupełnienia braków w sytuacji, gdy z okoliczności faktycznych wynika, że nie jest możliwe dochowanie terminu prawa materialnego (wezwanie wysłane zostało w dniu 9 czerwca 2014 r. - k. 20 akt adm.). Wezwanie takie, a następnie przywrócenie terminu mogło bowiem zrodzić u strony przekonanie, że dopełniła wymogów określonych w przepisach, w szczególności dotyczących terminów, podczas gdy w rzeczywistości wyznaczony termin został przekroczony, co powoduje skutek w postaci niedopuszczalności wniosku o pomoc.

Jeszcze raz należy podkreślić, że wydane przez organ postanowienie o przywróceniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nie może pozostawać w sprzeczności z art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, który nie przewiduje możliwości przywrócenia określonego w nim terminu i nie może niweczyć skutków przekroczenia terminu, określonych w tym przepisie.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).