Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 667/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska(spr) as.sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 09 maja 2005 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie opłaty skarbowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej B. K. kwotę 23,20 zł (słownie: dwadzieścia trzy złote i 20/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że decyzje określone w punkcie I nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/G.Gorzan /-/M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. c, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1 pkt 4, art. 10 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej oraz § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c i d oraz ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. Nr 136, poz. 705) określił B. K.:

zaległość z tytułu opłaty skarbowej w wysokości [...] zł.

odsetki za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji w/w organ podatkowy wskazał, że w dniu [...] r. B. K. będąc wspólnikiem spółki cywilnej "A" udzielił tejże spółce pożyczki w kwocie [...] zł, co wynika z umowy pożyczki podpisanej jedynie przez pożyczkodawcę, lecz niekwestionowanej przez pozostałych wspólników. Pożyczka została udzielona na zaspokojenie potrzeb finansowych spółki i miała być zwracana sukcesywnie, przy czym terminu zwrotu nie określono.

Od umowy tej nie uiszczono opłaty skarbowej, wobec czego Urząd Skarbowy określił jej wysokość przyjmując za podstawę wymiaru [...] zł., w kwocie [...] zł. tj. [...] zł + [...] od nadwyżki powyżej [...] zł. zgodnie z § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c i ust. 2.

Decyzje tę doręczono również Z. M. i K.M. jako osobom solidarnie zobowiązanym do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnych.

Izba Skarbowa Ośrodek Zamiejscowy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając wyrażone w niej stanowisko.

Decyzję tę B. K. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc w skardze, że w obowiązujących przepisach nie znajduje uzasadnienia do zakwalifikowania wyłożonych przez nią pieniędzy na potrzeby spółki jako pożyczki. W związku z tym kwestionuje prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:

Organy podatkowe obu instancji określiły skarżącej opłatę skarbową od umowy pożyczki kwoty [...] zł. zwartej w dniu [...] r. tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego tj. zeznania Z. M. (k. 15 akt podatkowych) i przesłuchania strony - B. K. (k. 31 akt podatkowych) wynika, że zawarto dwie umowy pożyczki tj. z dnia [...] r. i [...] r. Nie wyjaśniono jednak w jakiej wysokości pożyczki te były udzielone.

Wspomniane organy oparły się jedynie na oświadczeniu (bo taki ma charakter) B. K. z dnia [...] r. że udziela ona pożyczki spółce "A" w wysokości [...] zł.

W tym stanie rzeczy uzasadnione wątpliwości budzi prawidłowość ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy w aspekcie wymogów określonych przez przepis art. 122 Ordynacji podatkowej.

Zauważyć należy, że przesłuchanie świadka i strony nie wyjaśniło istotnych dla sprawy okoliczności. Tym samym naruszono przepis art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Należało bowiem przesłuchać wszystkich wspólników spółki i uzyskać od nich wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności tj. czy faktycznie B. K. udzieliła spółce pożyczki skoro Z. M. zeznał, że umów takich nie zawarto, a jeżeli tak to kiedy je zawarto i w jakiej wysokości pożyczka (lub pożyczki) zostały udzielone.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że protokół przesłuchania strony lub świadka winien zawierać dokładne zeznania (wyjaśnienia) przesłuchiwanych osób, a nie "streszczenie" tych zeznań dokonane przez pracownika Urzędu Skarbowego.

Ewentualnie osoba przesłuchiwana może udzielać odpowiedzi na zadawane jej pytania, przy czym zarówno pytanie jak i odpowiedź winny być precyzyjnie sformułowane w protokole.

Ustosunkowując się z kolei do kwestii prawidłowości zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. Nr 4, poz. 23 ze zm.), zauważyć należy, że w myśl art. 4 ust. 2 obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej ciąży solidarnie na stronach czynności cywilnoprawnej. Stronami umowy pożyczki (o ile faktycznie miała ona miejsce) była w niniejszej sprawie B. K. i prawdopodobnie spółka cywilna "A", co organy podatkowe pominęły wydając decyzję jedynie na imię B. K., nie wyjaśniając także stosownie do postanowień ust. 3 art. 4, czy spółka cywilna była zwolniona od opłaty skarbowej, a także czy to spółka, czy też jej wspólnicy (osoby fizyczne) mogą być uznani za strony umowy pożyczki.

Wobec nie wyjaśnienia wskazanych okoliczności obciążenie jedynie B. K. obowiązkiem zapłaty opłaty skarbowej uznać należy za nieuzasadnione bądź przedwczesne.

Podkreślić należy, że decyzje określające opłatę skarbową winny określać każdą ze stron jako zobowiązaną solidarnie do uiszczenia opłaty skarbowej od czynności cywilnoprawnej i winny też być doręczone każdej ze stron. Pamiętać bowiem należy, że decyzja w w/w sprawie winna być tak sporządzona, by mogła stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego w odniesieniu do każdej ze stron, czego nie można stwierdzić w przypadku zaskarżonej decyzji.

Poza tym zauważyć należy, że § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. Nr 136, poz. 705 ze zm.), na podstawie którego organy podatkowe wymierzyły skarżącej opłatę skarbową od umowy pożyczki, dotyczy opłaty skarbowej od umowy spółki lub pożyczek udzielanych spółce. O opłacie tej od umowy pożyczki traktuje natomiast § 68 powołanego rozporządzenia. Organy podatkowe nie wyjaśniły okoliczności, o których mowa w § 68 ust. 2 oraz § 69 ust. 2 tegoż rozporządzenia tj. czy ewentualna pożyczka udzielona została spółce, czy osobom fizycznym - jej wspólnikom. Wobec czego nie wyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uniemożliwia ocenę prawidłowego zastosowania § 69 ust. 1 pkt 1 lit. c powołanego rozporządzenia.

Mając powyższe na względzie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.

/-/M.Jaśniewicz /-/G.Gorzan /-/M.Skwierzyńska

LF