Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 672/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 8
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.71 ust.1, art.72 ust.1b-4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2016 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu 20 stycznia 2014 r. E. B. zawarła z J. R. umowę kupna - sprzedaży samochodu osobowego marki [...] o nr [...]. Następnie, po rozpatrzeniu jej wniosku, decyzją ostateczną Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...], zarejestrowano powyższy pojazd na rzecz E. B. Jednakże w dniu 24 września 2015 r. organ rejestrujący powziął wiadomość o wydanej w dniu [...] r. przez Starostę [...] decyzji uchylającej decyzję własną z dnia [...] r. nr [...] o rejestracji tego pojazdu na rzecz J. R. Z uwagi na tę okoliczność Prezydent Miasta S. postanowieniem z dnia [...] r. działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2013r. poz. 267, dalej zwanej Kpa), wznowił z urzędu postępowanie zakończone powyższą decyzją tego organu z dnia [...]r.

W wyniku wznowienia tego postępowania, decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, uchylił tę decyzję i odmówił E. B. rejestracji przedmiotowego pojazdu. Organ opisał stan faktyczny sprawy i wskazał, że decyzja z dnia [...] r. o rejestracji pojazdu podjęta została w oparciu o decyzję Starosty [...], która została następnie uchylona, co uzasadnia wydanie przez niego decyzji z dnia [...] r. W tej samej dacie organ pierwszej instancji, po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika E. B., wydał w sprawie postanowienie o odmowie zawieszenia wznowionego postępowania, wskazując, że wydanie w sprawie decyzji nie zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

W odwołaniu od tej ostatniej decyzji pełnomocnik E. B. poniósł zarzuty naruszenia: art. 151 § 1 pkt 2 Kpa w zw. z art. 107 § 1 i § 3 Kpa i art. 8 Kpa oraz art. 11 Kpa, art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a także art. 10 § 1 Kpa w zw. z art. 15 Kpa. W oparciu o te zarzuty składający odwołanie wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i wydanie rozstrzygnięcia o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. [...], ewentualnie przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W treści odwołania m.in. zwrócono uwagę, że uzasadnienie prawne, jak i faktyczne stanowi obligatoryjny element decyzji administracyjnej oraz jego rolą jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Zaakcentowano, że wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja o uchyleniu, na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa, decyzji dotychczasowej musi zawierać rozstrzygnięcie o istocie sprawy. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie organ pierwszej instancji uzasadnił jedynie przesłankę wznowieniową dającą podstawę do uchylenia własnej decyzji z dnia [...] r., nie przedstawił zaś przyczyn, które legły u podstaw odmowy rejestracji pojazdu. Wskazano, że strona może skutecznie bronić swoich interesów tylko w sytuacji, gdy znane jej są przesłanki wydanej decyzji. Uzasadniając drugi z podniesionych zarzutów podano, że organ przedwcześnie uznał, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem składającego odwołanie możliwość rozpoznania sprawy w przedmiocie wznowienia postępowania zależy bowiem od rozstrzygnięcia postępowania o ustalenie właściciela pojazdu przed sądem powszechnym. Nadto, wskazując na zasadność zarzutu naruszenia art. 10 § 1 Kpa, uznano, że organ uchybił obowiązkowi należytego oraz wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków w toku prowadzonego postępowania, gdyż strona dopiero na etapie postępowania odwoławczego ma możliwość dochodzenia skutecznej obrony swych praw.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odwołania nie uwzględniło i decyzją z dnia [...]r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Kolegium wyjaśniło, że uprzednia decyzja o rejestracji pojazdu stanowi podstawę do wydania kolejnej decyzji o zarejestrowaniu danego pojazdu. Wskazało, że regulacja art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.) jednoznacznie wymagała na dzień rejestracji pojazdu oraz nadal wymaga, by do wniosku o zarejestrowanie, w sytuacji gdy pojazd był zarejestrowany, dołączyć dowód rejestracyjny. Jest on bowiem rezultatem uprzedniej decyzji o zarejestrowaniu pojazdu. W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie została zatem spełniona przesłanka z art. 145 §1 pkt 8 Kpa, gdyż wzruszeniu ulega decyzja Starosty [...] o rejestracji przedmiotowego pojazdu, na podstawie której organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie dokonał jego rejestracji na rzecz E. B. Na poparcie tego stanowiska organ odwoławczy powołał się na wyrok tut. Sądu z dnia 29 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 560/12. Kolegium podało, że brak dowodu rejestracyjnego, czyli jednej z przesłanek koniecznych do rejestracji pojazdów, uzasadnia również odmówienie przez organ zarejestrowania pojazdu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik E. B., wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 107 § 1 Kpa w zw. z art. 140 Kpa w zw. z art. 8 kpa w zw. z art. 11 Kpa poprzez brak przytoczenia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji obejmującej przepisy prawa materialnego znajdujące w sprawie zastosowanie;

- art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 11 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez brak poczynienia przez organ drugiej instancji własnych ustaleń faktycznych w sprawie oraz nie odniesienie się do zarzutów wskazanych w odwołaniu;

- art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 11 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez brak przedstawienia w zaskarżonej decyzji wyczerpującego uzasadnienia prawnego obejmującego przytoczenie wyjaśnienia wszystkich właściwych przepisów prawa, na jakich oparta winna zostać decyzja;

- art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez wydanie decyzji pomimo istnienia przesłanek wiążących się z obowiązkiem zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie;

- art. 142 Kpa w zw. z art. 107 §1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 140 Kpa w zw. z art. 7 Kpa w zw. z art. 8 Kpa w zw. z art. 11 Kpa w zw. z art. 15 Kpa poprzez brak rozpoznania przez organ drugiej instancji niesamoistnego zażalenia wniesionego wraz z odwołaniem;

- art. 10 § 1 Kpa poprzez brak umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez wydaniem zaskarżonej decyzji;

- art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez jego zastosowanie, podczas gdy wskazane przez skarżącą w odwołaniu oraz w skardze uchybienia wiązały się z koniecznością uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej przedstawił obszerną argumentację odnośnie poszczególnych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, wskazując ponownie, że w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, gdyż uprzednia decyzja o zarejestrowaniu pojazdu została wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie zaistniały jednocześnie przesłanki umożliwiające aktualnie rejestrację pojazdu. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w treści zaskarżonej decyzji wskazano przepis prawa materialnego, który w sprawie znajduje zastosowanie (art. 72 ustawy Prawo o ruchu drogowym). Nadto, zdaniem organu odwoławczego badanie stanu faktycznego i prawnego w sprawie ograniczone było do kwestii uchylenia poprzedniej decyzji oraz nieprzedłożenia dowodu rejestracyjnego, zaś z uwagi na zasadę aktualności w postępowaniu administracyjnym nie istniała podstawa do zawieszenia postępowania. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że zbędne było zawiadamianie strony o prawie wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału dowodowego, gdyż w postępowaniu odwoławczym nie dopuszczono nowych dowodów.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta S., Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego, w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Wyjaśnić należy, że warunki dopuszczenia pojazdów do ruchu zostały uregulowane w dziale III rozdział 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 z późn. zm.). Zgodnie z art. 71 ust. 1 tej ustawy, dowód rejestracyjny jest dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego. Zatem rejestracja pojazdu stanowi administracyjne zezwolenie na wprowadzenie go do ruchu drogowego. Zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 pkt 5 wymienionej ustawy, rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (tekst jedn. Dz. U. z 2014r., poz. 1522 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, z zastrzeżeniem art. 72 ust. 1b-4 ustawy oraz ust. 2-13 i § 3, składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza:

1) dowód własności pojazdu;

2) kartę pojazdu, jeżeli była wydana;

3) dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany;

4) tablice (tablicę) rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie - oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację;

5) dodatkową tablicę rejestracyjną, o której mowa w § 7a, jeżeli była wydana, a w przypadku jej utraty właściciel pojazdu zamiast dodatkowej tablicy rejestracyjnej dołącza stosowne oświadczenie o jej utracie – oświadczenie może być złożone na wniosku o rejestrację.

Pełnomocnik skarżącej nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego, wskazując na szereg uchybień przepisom postępowania mających, jego zdaniem wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc do wobec tego poszczególnych zarzutów skargi należy na wstępie wskazać, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 z późn. zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyli ten akt, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe znaczenie ma zatem ustalenie przez sąd, czy w konkretnej sprawie stwierdzone uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. Konieczne jest wobec tego uprawdopodobnienie potencjalnej możliwości odmiennego wyniku sprawy, czyli sytuacji, w której, gdyby nie doszło do stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygniecie sprawy administracyjnej mogłoby być inne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 1224/13 oraz z dnia 28 marca 2014 r. sygn. akt I OSK 160/13 dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

Zdaniem Sądu pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił, że podane w skardze naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Również w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że w rozpatrywanej sprawie, gdyby nie doszło do wskazanych w skardze naruszeń, rozstrzygnięcie sprawy mogłoby być inne. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w sprawie wystąpiła podstawa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r., o której mowa w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione). Wymieniona decyzja została wydana w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o zarejestrowaniu pojazdu [...] na wniosek J. R. Następnie, po wznowieniu postępowania, ostateczną decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] r. i odmówił dokonania rejestracji tego pojazdu. Istniała zatem określona w art. 145 § 1 pkt 8 Kpa podstawa wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.

Jednocześnie organy administracji trafnie uznały, że nie zostały spełnione przesłanki zarejestrowania pojazdu.

Jak wskazano na wstępie, z treści art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że rejestracji pojazdu dokonuje się między innymi na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany. Dowód ten jest niezbędny do zarejestrowania samochodu i winien być on dołączony do wniosku o rejestrację. Jego brak stanowi przeszkodę do rejestracji pojazdu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1005/05 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 436/10 dostępne pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.).

W rozpoznawanej sprawie w dniu [...] r. sporny pojazd został zarejestrowany w oparciu o decyzję Starosty [...] o rejestracji samochodu na J. R. Decyzja ta, po wznowieniu postępowania, została jednak uchylona i odmówiono zarejestrowania tego pojazdu. W tej sytuacji, wydany w oparciu o uchyloną decyzję administracyjną dowód rejestracyjny stracił ważność, tym samym w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka do zarejestrowania samochodu na wniosek skarżącej, gdyż nie przedstawiła ona ostatniego dowodu rejestracyjnego. Nie zostały zatem spełnione ustawowe przesłanki do rejestracji tego pojazdu.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej, organy obu instancji naruszyły art. 10 § 1 Kpa, nie informując strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Pełnomocnik ten nie wskazał jednak żadnych czynności, które skarżąca mogłaby dokonać przed organami administracji, gdyby została prawidłowo zawiadomiona. Samo naruszenie art. 10 Kpa nie może bowiem automatycznie przesądzać o skuteczności powyższego zarzutu. Oprócz wykazania, że takie naruszenie miało miejsce, konieczne jest ustalenie, że uniemożliwiło ono stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, co z kolei, aby skutkowało uchyleniem kontrolowanego aktu, musi mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Na stronie stawiającej zarzut naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym spoczywa ciężar wykazania powyższych okoliczności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2014r. sygn. akt II OSK 1098/13 i z dnia

24 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 747/14 dostępne pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpatrywanej sprawie brak jest natomiast okoliczności, z których można byłoby wyprowadzić wniosek, że skarżąca wiąże uchybienie art. 10 Kpa z konkretnymi skutkami. Poza ogólnym stwierdzeniem o możliwości dochodzenia skutecznej obrony swych praw dopiero na etapie postępowania odwoławczego, analiza skargi nie dostarcza jakichkolwiek informacji w tym zakresie. Zarzut ten nie mógł wobec tego okazać się skuteczny.

Bezzasadnym okazał się zarzut braku przytoczenia materialno-prawnej podstawy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy w treści decyzji wskazał na treść znajdującej zastosowanie w sprawie normy prawnej wyrażonej w art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Sąd stwierdził również bezzasadność zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Jak słusznie zwrócił uwagę organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę - zgodnie z zasadą aktualności brak było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie. Organy administracji publicznej podejmując rozstrzygnięcie w sprawie administracyjnej zobowiązane są bowiem uwzględnić stan prawny i faktyczny z chwili orzekania. Zawieszając postępowanie na podstawie powyższej regulacji, organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Należy w pełni podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 26 października 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 986/15, zgodnie z którym pod wskazanym w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa pojęciem "zagadnienia wstępnego" rozumieć należy kwestię prawną, która nie była jeszcze prawomocnie przesądzona na właściwej drodze, wyłaniającą się w toku postępowania administracyjnego, gdy jej uprzednie rozstrzygnięcie, a więc poprzedzające rozpatrzenie sprawy, leży w kompetencji innego organu lub sądu. Konieczne jest przy tym istnienie między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym związku bezpośredniego. Przy czym od rozstrzygnięcia tego zagadnienia powinno zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji.

Przenosząc te rozważania na grunt kontrolowanej sprawy trzeba podkreślić, że okoliczność toczącego się - w dacie orzekania przez organy administracyjne - postępowania przed sądem powszechnym w zakresie ustalenia własności pojazdu objętego wnioskiem o rejestrację, nie ma bezpośredniego wpływu na wynik sprawy dotyczącej uchylenia, we wznowionym postępowaniu, decyzji o jego rejestracji oraz ponownego rozstrzygnięcia w kwestii zarejestrowania bądź odmowy zarejestrowania tego pojazdu.

Ubocznie wyjaśnić wymaga, że w oparciu prawomocny wyrok sądu powszechnego ustalający prawo własności skarżącej do pojazdu, będzie mogła ona wystąpić z kolejnym wnioskiem o jego rejestrację.

Reasumując Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że wystąpiła podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego i nie została spełniona przesłanka do zarejestrowania pojazdu zgodnie z wnioskiem skarżącej. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.