Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1675/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie WSA: Mirosław Bator Mariusz Kotulski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi A.D. i innych .... na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9 września 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 10.12.2013 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. odmówił nałożenia na inwestora W. N. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] w B., przy ul. G.. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane.

W uzasadnieniu decyzji organ podał, że postępowanie w tej sprawie wszczęte zostało wnioskiem złożonym w dniu 18.12.2006 r. przez W. D.. Zawierał on prośbę o interwencję w sprawie samowoli budowlanej na działce nr [...] w B..

Organ ustalił, że Burmistrz Miasta decyzją z dnia 19.11.2002 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał S. N. oraz J. N. pozwolenie na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] w B.. Wojewoda, rozpoznając odwołanie od tej decyzji, utrzymał ją w mocy, decyzją z dnia 5.02.2003 r. Z dziennika budowy wynika, że inwestorzy rozpoczęli roboty budowlane w dniu 29.08.2003 r. W trakcie kontroli budowlowy w dniu 22.09.2003 r. ustalono, że prace prowadzone są w sposób zgodny z prawem. Wydano wówczas w dniu 1.10.2003 r. postanowienie o odmowie wstrzymania robót budowlanych.

Decyzją Starosty z dnia 14.03.2006 r. pozwolenie na rozbudowę przeniesiono na rzecz W. N.

Decyzją Starosty z dnia 4.09.2006 r. zmieniono decyzję o pozwoleniu na rozbudowę budynku i zatwierdzono projekt zamienny dla inwestycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15.11.2006 r. sygn. akt II SA/Kr 693/03, uchylił wskazaną wyżej decyzję Wojewody z 5.02.2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

W dniu 8 lutego 2007 r., pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w B. przeprowadzili kontrolę na działce nr [...], przy ul. G. w B. W jej wyniku ustalono, iż na nieruchomości tej zlokalizowany jest budynek o konstrukcji murowo-żelbetowej, w stanie surowym zamkniętym oraz że "obiekt jest realizowany zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją zamienną decyzją z dnia 04.09.2006 r., znak: [...].". Ponadto treść protokołu kontroli zawiera oświadczenie W. N., zgodnie z którym "roboty budowlane dotyczące rozbudowy budynku były wykonywane w tym czasie, co wpisy w dzienniku budowy wykonane przez kierownika budowy".

Postanowieniem z dnia 29.06.2007 r. PINB w B. odmówił wstrzymania spornej budowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 20.12.2007 r. uchylił to postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Decyzją z dnia 10.07.2007 r. Starosta uchylił własną decyzję z dnia 4.09.2006 r. o zmianie decyzji Burmistrza Miasta z dnia 19.11.2006 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w B. Uchylona też została decyzja o przeniesieniu na W. N. decyzji wydanej dla S. i J. N.. Orzeczenia te były efektem wyroku sądu administracyjnego z dnia 15.11.2006 r.

Decyzją z dnia 9.11.2007 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na roboty budowlane polegające na wykonaniu wewnętrznych instalacji grzewczej, gazowej, wodociągowej, kanalizacyjnej oraz wykończenia budynku na działce nr [...] w B. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody z dnia 13.03.2008 r.

W dniu 23.04.2008 r. W. N. zgłosiła, iż w dniu 1.05.2008 r. przystępuje do robót budowlanych przy rozbudowie budynku. Od 6.05.2008 r. do 26.05.2008 r. wykonano w budynku instalacje: wodociągową, kanalizacyjną i elektryczną, a prace te wykonała zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją.

Decyzją z dnia 23.05.2008 r. Wojewoda uchylił własną decyzję z dnia 13.03.2008 r. oraz decyzję Starosty z 9.11.2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że budynek był realizowany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego.

W dniu 3 czerwca 2008 r., pracownicy PINB w B. przeprowadzili kontrolę na działce nr [...] w B., w ramach której stwierdzono, iż w spornym budynku mieszkalnym prowadzone są roboty tynkarskie (w pokoju od strony południowej), jak również poinformowano obecnego w trakcie kontroli przedstawiciela wykonawcy robót budowlanych, że w związku z decyzją Wojewody z dnia 23 maja 2008 r. znak: [...] należy wstrzymać dalsze wykonywanie prac.

Decyzją z dnia 9.09.2009 r. PINB w B. nakazał inwestorowi wykonanie robót polegających na założeniu obróbki blacharskiej o wys. 50 cm., między budynkiem inwestora a ścianą szczytową budynku sąsiedniego, zabezpieczenie przestrzeni między okapem budynku inwestora a podestem klatki schodowej zewnętrznej do górnego biegu schodów budynku sąsiedniego przed zawiewaniem zalegającego śniegu na dachu inwestora poprzez montaż płyt typu [...], wykonanie należytej dylatacji między budynkami z zastosowaniem wentylacji między budynkami, poprzez zamontowanie w przerwie dylatacyjnej dwóch kratek wentylacyjnych o wymiarach 15x13 cm. na wysokości 60 cm. nad terenem i pod okapem dachu budynku inwestora – do dnia 30.04.2010 r.

Decyzją z dnia 14.05.2010 r. WINB w K. uchyli wskazaną wyżej decyzję organu I instancji i nakazał wykonanie wskazanych w sentencji obowiązków (k-153 akt PINB).

Wymieniona wyżej decyzja WINB w K. oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 783/10. Sąd wskazał, że przedłożona przez inwestora ocena techniczna nie pozwala na ustalenie, że roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Ocena techniczna z listopada jest lakoniczna, obejmuje jedynie opis inwestycji oraz wnioski końcowe, bez wskazania na jakiej podstawie zostały wysunięte. Nie zawiera obliczeń ani szczegółowych danych. Brak jest odwołania się do obowiązujących przepisów prawa, czy też fachowej literatury. Te same zastrzeżenia można odnieść do opinii uzupełniającej, w której J. C. ograniczył się do wskazania, że kratki wentylacyjne w ilości po dwie na każdą elewację należy zamontować w dolnej i górnej części szczeliny dylatacyjnej. Nadto wyjaśnił jak należy zamontować płyty elewacyjne.

W opisywanej, a będącej przedmiotem obecnie kontroli sądowej decyzji PINB w B. z dnia 10.12.2013 r. organ I instancji opisał sporny budynek, wskazując m.in., że ławy jego fundamentowe posadowione zostały poniżej strefy przemarzania. Poziom posadowienia został dostosowany do posadowienia fundamentów budynków sąsiednich. Na ścianach fundamentowych nie stwierdzono pęknięć lub zarysowań. Izolacja jest wykonana prawidłowo. Stan techniczny fundamentów, stropów, wieńcy, nadproży i dachu - jest dobry. Budynek został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami technicznymi i polskimi normami oraz zasadami wiedzy technicznej. PINB stwierdził, że wykonano obróbkę blacharską między budynkiem inwestora a ścianą szczytową sąsiedniego budynku o wysokości 50 cm. Zapobiega to zawilgoceniu ściany szczytowej budynku sąsiedniego przy zalegającym śniegu. Zabezpieczono przestrzeń między okapem budynku inwestora a podestem i klatką schodową budynku sąsiedniego przed zawiewaniem śniegu z dachu rozbudowanego budynku. Uznano, że nie ma potrzeby likwidacji okapu. Zabezpieczenie to wykonano z płyty [...]. W przerwach dylatacyjnych między ścianami budynku na działce nr [...], a budynku na działce nr [...] zamontowano kratki wentylacyjne na wysokości 60 cm nad terenem i pod okapem z obu stron budynków, zapewniając w ten sposób wymianę powietrza znajdującego się w przestrzeni dylatacyjnej.

W dniu 16.06.2011 r., pracownicy PINB w B. przeprowadzili oględziny, podczas których wykonane zostały pomiary zawilgocenia w budynku na sąsiedniej działce nr [...] (p. D.) w pomieszczeniach przy ścianie granicznej z wykonaną dylatacją pomiędzy budynkiem na działce nr [...]. Z pomiarów wynika, że wilgotność ścian zależy od kondygnacji, na której je wykonano.

Pomiar wilgotności ścian w piwnicach budynku na działce nr [...] od strony graniczącej z budynkiem na działce nr [...] pozwalają stwierdzić, że inna była wilgotność przy posadzkach, a inna zaś przy stropie. Organ zauważył, że wpływ na wilgotność ścian ma również sposób lub możliwość przewietrzania pomieszczenia. Przeprowadzone pomiary wilgotności ścian w piwnicach budynku Państwa D., od strony graniczącej z budynkiem sąsiednim (W. N.) przedstawiał się następująco:

- w pomieszczeniu w którym składowane jest drewno opałowe – wynik wyniósł 59 jednostek, zaś drugi pomiar wykazał 52 jednostki. Oznacza to, wg skali producenta urządzenia pomiarowego - stopień zawilgocenia – wilgotny.

- w pomieszczeniu narożnym w części północno-wschodniej, które nie posiada wentylacji (ta odbywa się tylko przez uchylenia okna od strony ul. G.) – pomiar wynosił 45 i 40 jednostek (stopień zawilgocenia: suchy), w narożu pomieszczenia pomiar wyniósł 45 jednostek (stopień zawilgocenia: suchy), przy posadzce 71 i 77 jednostek (stopień zawilgocenia mokry).

- w pomieszczeniu znajdującym się między garażem, a składem drewna pomiar wyniósł – 100 jednostek (stopień zawilgocenia: mokry). Organ podał, że wysokość pomieszczeń piwnicznych wynosi ok. 1,94 m.

- w pomieszczeniu garażu pomiar wilgotności ściany w górnej jej części wynosił 40 i 39 jednostek (sucho) a w dolnej 52 i 49 jednostek, przy wysokości pomieszczenia 2,1 m.

- na parterze budynku, w kuchni, pomiar wilgotności ściany przestawiał się następująco: pod flizami (35 i 33 jednostki; co oznacza stan suchy), na flizach 34 jednostki (sucho). W łazience 37 i 39 jednostek (sucho). Na klatce schodowej wilgotność wynosiła 42 i 32 jednostki (sucho), zaś w spiżarce 33 jednostki (sucho). W pomieszczeniu gospodarczym w którym stwierdzono zaciek na suficie, pomiar wilgotności wynosił 37 i 32 (sucho).

- na piętrze budynku, w dwóch pokojach, wilgotność wynosiła 37 i 34 jednostki (sucho).

Organ podkreślił, że pomiary wykonano przy ścianie bezpośrednio przylegającej do dylatacji między budynkiem na działce nr [...].

W dniu 7.09.2011 r., do PINB w B. wpłynęła Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego na działce nr [...] w B., wykonana w sierpniu 2011 r. przez J. C. Następnie w piśmie z dnia 4 listopada 2011 r. J. C. przesłał "doprecyzowanie zaleceń zawartych w ekspertyzie. Ekspertyza ta zawiera wskazanie literatury technicznej i obowiązujące przepisy prawa.

Organ zwrócił uwagę, że ze znajdujących się w aktach dokumentów wynika, że budynek na działce [...] ulegał zawilgotnieniom jeszcze przed rozpoczęciem rozbudowy budynku na działce nr [...].

W dniu 25 kwietnia 2012 r. PINB w B. wydał decyzję, którą na podstawie art. 51 ust. l pkt 2 ustawy Prawo budowlane, odmówiono nałożenia na inwestora W. N. obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych przy rozbudowie w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] w B., przy ul. G. do stanu zgodnego z prawem (k-210 akt PTNB).

Decyzja ta została uchylona przez WINB w K. decyzją z dnia 30.10.2012 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy wskazał na uchybienia w przedłożonej ekspertyzie technicznej (k-216 akt PINB).

W dniu 24 kwietnia 2013 r. oraz w dniu 21 maja 2013 r. pracownicy PINB w B. przeprowadzili oględziny spornej nieruchomości.

W dniu 10 grudnia 2013 r., PINB w B. wydał decyzję (znak: [...]), którą odmówiono nałożenia na W. N. obowiązku w celu doprowadzenia rozbudowy przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem. Podkreślono, że sporządzona przez J. C. ekspertyza świadczy o tym, że roboty przy rozbudowie budynku na działce nr [...] w B. wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi. Inwestor wykonał zalecenia zawarte w ekspertyzie. Ta zaś, po wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.12.2010 r. została uzupełniona o wskazanie literatury fachowej oraz obowiązujących przepisów prawa. Organ podkreślił, że osoby niezadowolone z wyników ekspertyzy winny przedłożyć do akt opinię konkurencyjną aby podważyć wnioski zawarte w dokumencie na którym organ oparł się wydając rozstrzygnięcie. Zdaniem PINB w B. ekspertyza J. C. jest prawidłowa, zawiera ustalenia opierające się na pomiarach wykonanych w trakcie oględzin. Ocenia stan techniczny spornego budynku i analizę przyczyn zawilgocenia, a także ewentualny wpływ rozbudowy budynku na budynek sąsiedni. Organ I instancji podkreślił, że z pism W. D. wynika, że ściana jej budynku była zawilgocona jeszcze przed rozpoczęciem robót budowlanych na sąsiedniej działce. Organ wskazał, że pomiary wilgotności wykazały, że inne wartości zawilgocenia występowały przy posadzkach, a inne przy stropie. Wpływ na wilgotność ma również sposób przewietrzenia pomieszczenia. Zauważono, że największa wilgotność występowała na ścianie pomieszczenia przyległego do garażu, w którym składowane są materiały budowlane. Pomieszczenie to nie posiada wentylacji ani okien. Jego osuszenie możliwe jest tylko przy użyciu odpowiednich urządzeń. Ponadto, wilgotność na pograniczu zawilgocenia określonego jako "wilgotne" i "mokre" występuje na ścianie przy posadzce w pomieszczeniu piwnicy od strony ul. G. i w składzie drewna.

Zdaniem organu, wykonana przez inwestora dylatacja między budynkami jest wystarczająca. Kratki wentylacyjne zapewniają obieg powietrza w przestrzeni dylatacyjnej, co powoduje osuszanie ścian. Znajdujący się w przerwie dylatacyjnej styropian nie generuje wilgoci, gdyż nie chłonie wody i nie utrudnia cyrkulacji powietrza. Zastosowana izolacyjna folia budowlana jest odporna na wchłanianie wody, natomiast deski (listwy), które znajdują się na brzegach przerwy dylatacyjnej dociskającej folię izolacyjną, mają za zadanie odizolować budynek sąsiadów od wilgoci z nowo murowanej ściany (całą wilgoć chłoną ceramiczne pustaki nowo wznoszonego muru, a nie ściana budynku na działce [...]).

Zdaniem organu, zawilgocenie budynku na działce nr [...] pozostaje bez jakiegokolwiek związku z rozbudową na działce nr [...]. Rozbudowany budynek chroni nawet dodatkowo ścianę budynku sąsiedniego stanowiącego własność W. D.. PINB wskazał, że istniejąca zabudowa szeregowa nie stoi na przeszkodzie skutecznemu osuszeniu budynku. Zwrócono uwagę, że przyczyną wilgotności ścian może być brak wentylacji. Właściciele budynku na działce [...] nie podejmowali żadnych czynności zmierzających do usunięcia zawilgocenia. Nie było zatem podstaw do nakładania na inwestora jakich obowiązków.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli A. D., P. D. i W. D..

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 9.09.2014 r. (znak [...]) utrzymał w mocy wskazaną decyzję organu I instancji.

Organ podkreślił, iż podstawą materialnoprawną decyzji pierwszoinstancyjnej jest art. 51 ust. l pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (...).

WINB stwierdził, że decyzje organów administracji architektoniczno-budowlanej dotyczące inwestycji prowadzonej na działce nr [...] w B., zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Skoro w dacie uchylenia decyzji Starosty z dnia 9.11.2008 r. inwestor wykonywał roboty wykończeniowe (tynkarskie) to zasadnym było stosowanie przepisu art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, odsyłającego do art. 51 wskazanej ustawy.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że orzekające organy były w sprawie związane wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.12.2010 r. W związku z tym, w dniu 16.06.2001 r. przeprowadzone zostały oględziny, podczas których rzeczoznawca J. C. odpowiednim urządzeniem dokonał pomiarów zawilgocenia pomieszczeń w budynku na działce nr [...] w B. przy ścianie granicznej z budynkiem na działce nr [...]. Na podstawie tych pomiarów wykonana została ekspertyza w sierpniu 2011 r. Znajduje się w niej ogólny opis, ocena stanu technicznego poszczególnych elementów budynku, wyniki pomiarów zawilgocenia pomieszczeń w budynku na działce nr [...] oraz w budynku na działce [...] w B..

Organ odwoławczy wskazał przy tym, iż w aktach sprawy znajduje się również pismo J. C. z dnia 4 listopada 2011 r., zawierające "doprecyzowanie zaleceń zawartych w ekspertyzie opracowanej dla budynku zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. G.", które należy traktować jako integralną cześć wcześniej sporządzonej ekspertyzy technicznej. W w/w piśmie zawarto stwierdzenie, że " (...) państwo D. potwierdzili moje przypuszczenia, że budynek nie posiada izolacji poziomej gdyż wybudowałby był w 1926 r. a w tamtych latach nie wykonywało się izolacji (...). Dylatacją pomiędzy budynkami została wykonana (...) Opady deszczu nie są przyczyną zawilgocenia ściany w pomieszczeniu o maksymalnym odczycie ponieważ pomiędzy budynkami prawidłowo wykonane są obróbki blacharskie i gdyby pochodziły od opadów deszczu to podwyższone wskazania przyrządu musiałyby być w sąsiednim budynku a sąsiedni budynek jest suchy (...). W budynku Państwa D. zawilgocenie ścian powstało z uwagi na to, że budynek nie posiada izolacji przeciwwilgociowej na lawach o ścianach fundamentowych, pomieszczenia nie posiadają wentylacji grawitacyjnej wywiewnej ani nawiewnej oraz bardzo utrudnioną cyrkulację powietrza (...).

Organ II instancji rozpatrując uprzednio przedmiotową sprawę w uzasadnieniu decyzji własnej z dnia 30 października 2012 r. wskazał na nieprawidłowości znajdującej się w aktach ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B., która została sporządzona w sierpniu 2011 r., przez J. C.. W dniu 24 lipca 2013 r. W. N. przedłożyła w PINB w B. opracowanie "Uzupełnienie ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. G. w B. z sierpnia 2011 r." W w/w opracowaniu autor zawarł informacje odnośnie do sposobu wykonania obróbki blacharskiej budynku inwestora od strony budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...], wskazał w jaki sposób została zabezpieczona przestrzeń pomiędzy okapem budynku inwestora, a podestem i klatką schodową zewnętrzną budynku sąsiedniego poprzez zamontowanie płyty elewacyjnej typu [...]. Do ekspertyzy dołączono obliczenia techniczne dotyczące zabezpieczenia z płyty elewacyjnej typu [...] oraz wskazano, że "Nie wykonano obliczeń fundamentów ani żadnych obliczeń konstrukcji budynku ponieważ takie obliczenia były wykonane przez projektanta konstrukcji do projektu budowlanego, projekt budowlany został zatwierdzony przez Starostę a budowa realizowana zgodnie z projektem i pod nadzorem kierownika budowy". Ponadto w uzupełnieniu ekspertyzy technicznej autor opracowania wskazał, iż została wykonana odkrywka fundamentów "jedna w narożniku budynku północno-zachodnim od strony ul. G.. Z odkrywki tej wynika, że fundamenty zostały posadowione poniżej strefy przemarzania gruntu". Jednocześnie wskazano, iż "Uwagi końcowe zawarte w ekspertyzie z sierpnia 2011 r. wysnute zostały na postawie odkrywki, oględzin budynku (poszczególnych elementów konstrukcyjnych), zatwierdzonego projektu budowlanego i zgodności jego realizacji poprzez wpisy do dziennika budowy kierownika budowy". Nadto autor opracowania podkreślił, że dylatacja pomiędzy budynkami zlokalizowanym na działce budowlanej nr ewid, [...] i [...] została wykonana w sposób prawidłowy bowiem: ,,W przestrzeni dylatacyjnej założona jest izolacyjna folia budowlana na całej szerokości budynku, która pełni rolę izolacji przeciwwilgociowej. W przestrzeni dylatacyjnej zamontowano również kratki wentylacyjne, przez które odprowadzona zostanie ewentualna wilgoć". Zaznaczono również, że folia izolacyjna uniemożliwia przedostawanie się wilgoci pomiędzy budynkami.

WINB w K. podkreślił, że uzupełnienie ekspertyzy technicznej zawiera również wskazanie przyczyn zawilgocenia ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce budowlanej nr [...] od strony ściany budynku inwestora, która zdaniem autora ekspertyzy spowodowana jest brakiem "izolacji poziomej fundamentów oraz pionowej ścian fundamentowych, a także brakiem wentylacji pomieszczeń". W uzupełnieniu opracowania wskazano "wykonane pomiary wilgotności urządzeniem "Pinless Moinsture Muter CEM DT-128" w budynku na działce [...] wskazują jednoznacznie, że ściana budynku od strony posesji W. N. jest zawilgocona. Wszystkie pomiary wykonane przy posadzce wg skali producenta urządzenia wskazują na zawilgocenie ściany. Pomiary wykonane na wysokości 1,2 1,3 m. miały znacznie niższe wartości ale kilka z nich miało również wartość powyżej 50 a nawet w jednym pomieszczeniu 100. W niektórych pomieszczeniach dokonano pomiarów tylko na wysokości 1,2 i 1,3 m nad posadzką ponieważ poniżej tej wysokości pomiar był niemożliwy z uwagi na składowanie w pomieszczeniach różnych rzeczy. Składowane materiały uniemożliwiały cyrkulację powietrza, co pogłębiało wilgoć w tych pomieszczeniach. Zwiększające się wartości odczytów przyrządu w dolnej części ściany (przy posadzce) jednoznacznie wskazuje, że zawilgocenie ścian jest od braku izolacji poziomej fundamentów (....). Najsilniej zawilgocone są mury w partii przyziemia, natomiast wyższe partie murów są bardziej suche. Z uwagi na występujący w murze transport wody kapilarnej — wytwarza się różnica potencjałów w stosunku do ziemi".

We wnioskach końcowych uzupełnienia ekspertyzy technicznej autor opracowania podkreślił, że: "Nie zaleca się dodatkowych czynności" oraz wskazał, iż osuszenie zawilgoconych murów w budynku zlokalizowanym na działce nr ewid. [...] można wykonać "stosując system np. elektrofizycznego osuszania murów DRYMAT oraz wykonanie izolacji poziomej budynku metodą iniekcji krystalicznej".

WINB w K. zauważył, iż w uzupełnieniu ekspertyzy została wyjaśniona również nieścisłość odnośnie numeru ewidencyjnego nieruchomości inwestora, który błędnie został wskazany w opracowaniu z sierpnia 2011 r., a stanowił oczywistą omyłkę popełnioną przez autora opracowania.

W wyniku analizy materiału zgromadzonego w sprawie oraz szczegółowej oceny Ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B., sporządzonej w sierpniu 2011 r. oraz uzupełnionej w lipcu 2013 r. przez J. C., organ odwoławczy stwierdził, iż "przedłożone przez inwestora opracowanie techniczne w ujęciu całościowym, po dokonaniu uzupełnienia spełnia wymogi dla tego rodzaj opracowania".

Przedłożona ekspertyza techniczna zawiera opis inwestycji, ocenę techniczną konstrukcji elementów budynku oraz stanu technicznego poszczególnych elementów obiektu, wyniki oględzin budynku inwestora i budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr [...] w zakresie pomiarów wilgotności ścian. Ocena techniczna odnosi się do wykonanych przez inwestora czynności wskazanych w opracowaniu technicznym z 2008 r. i wskazuje, iż wykonanie zarówno obróbek blacharskich jak i dylatacji pomiędzy budynkami jest prawidłowe. W ekspertyzie technicznej zwarto również obliczenia techniczne dotyczące zabezpieczenia z płyty elewacyjnej typu [...] ze wskazaniem, iż inne obliczenia nie są wymagane, opracowanie zawiera jednoznaczne stwierdzenia oraz uzasadnienia autora ekspertyzy co do wskazanych uwag i rozwiązań. Podkreślono, iż wymienione powyżej opracowanie zostało wykonane przez osobę pełniącą samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, wykonującą zawód zaufania publicznego, posiadającą wymagane prawem uprawnienia poświadczone odpowiednimi dokumentami. W ocenie organu całość dokumentacji składającej się na ekspertyzę techniczną rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. G. w B. została uzupełniona w zakresie wskazanym w wyroku WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2010 r., (sygn. akt II SA/Kr 783/10) oraz decyzji własnej z dnia 30 października 2012 r.

W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do nałożenia na inwestora rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B. dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem, gdyż przedmiotowy budynek mieszkalny nie narusza przepisów prawa.

Ponadto w odniesieniu do przyjętej przez organ I instancji podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji, organ odwoławczy wskazał, iż znane mu jest, iż w orzecznictwie sądowo-administracyjnym zarysowały się dwie linie orzecznicze dotyczące podstawy materialnoprawnej decyzji organów orzekających w sytuacji, gdy brak jest podstaw do nałożenia na zobowiązanego obowiązku wykonania dodatkowych określonych czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, bowiem wykonane już roboty budowlane odpowiadają prawu. Jedna linia wskazuje, iż w w/w sytuacji, z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania należy umorzyć postępowanie przed organem I instancji w myśli art. 105 § l Kpa. Natomiast druga kładzie nacisk na konieczność orzeczenia o braku podstaw do nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w oparciu o art. 51 ust. l pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.

Podkreślono także, iż brak pozwolenia na budowę może być brakiem pierwotnym, gdy inwestor zrealizował inwestycję bez pozwolenia na budowę lub brakiem następczym, gdy inwestor zrealizował inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę, które następnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego lub utraciło ważność z mocy prawa. W kontrolowanej wystąpił brak następczy. Z uwagi na powyższe, w niniejszej sprawie bezspornie zastosowanie mają przepisy art. 51 ustawy Prawa budowlanego, regulujące tryb i zasady tzw. postępowania naprawczego. Zauważono, iż istotą postępowania naprawczego nie jest stwierdzenie zgodności wykonania obiektu budowlanego zgodnie z wyeliminowaną z obrotu prawnego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz projektem budowlanym, tylko ustalenie, czy obiekt budowlany został wykonany zgodnie z przepisami prawa.

Z uwagi na powyższe zastosowanie przez organ I instancji art. 51 ust. l pkt. 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, jako podstawy materialnoprawnej skarżonej decyzji organ odwoławczy, na gruncie kontrolowanej sprawy, uznał za prawidłową. Wskazano przy tym na wyrok NSA z dnia 28 listopada 20 1 2 r., sygn. akt II OSK 1351/11.

W odniesieniu do uwag zawartych w odwołaniu, WiNB w K. wyjaśnił, iż powołane w uzasadnieniu decyzji motywy faktyczne i prawne stanowią odpowiedź na zarzuty zgłoszone przez Skarżących.

Ponadto w odniesieniu do uwag odwołania, a dotyczących braku wykonania dodatkowych pomiarów zawilgocenia wszystkich stron budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], a nie jedynie ściany w/w obiektu od strony budynku inwestora, organ II instancji wskazał, iż powyższe zarzuty w odniesieniu do przedmiotu postępowania jakim jest rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] nie znajduje uzasadnienia. Okolicznością sporną przy rozbudowie budynku inwestora mogła być jedynie kwestia zbadania powodu zawilgocenia ściany budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] od strony budynku rozbudowywanego i wykluczenie bądź potwierdzenie wpływu rozbudowy na stan zawilgocenia ściany budynku osób składających odwołanie. Brak jest jednak podstaw do przeprowadzania dodatkowych pomiarów w kwestii zbadania zawilgocenia pozostałych ścian budynku na działce nr ewid. [...], gdyż budynek rozbudowany z nimi nie graniczy i nie może w żaden negatywny sposób wpływać na ich stan zawilgocenia.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na opisaną wyżej decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 9.09.2014 r. wnieśli A. D., P. D. oraz W. D.. Skarżący domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej, a także zasądzenia kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. Art. 7, 8 w zw. z art. 77 par. 1 i art. 80 K.p.a oraz art. 107 par. 3 Kpa poprzez podjęcie decyzji na podstawie nierzetelnie zgromadzonego materiału dowodowego i na tej podstawie wydanie błędnego uzasadnienia decyzji;

2. Art. 138 par. 2 K.p.a. poprzez odmowę uchylenia przez organ odwoławczy decyzji wydanej z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 77 K.p.a., mimo, że konieczny do wyjaśnienia w ekspertyzie zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

3. Art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez dopuszczenie do rozpoczęcia i kontynuacji budowy, która narusza interes osób trzecich;

4. Art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez niewydanie decyzji nakazującej inwestorowi wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem.

W uzasadnieniu skargi podano, że sporządzona w sprawie ekspertyza nie jest prawidłowa albowiem nie uwzględnia zaleceń wynikających z wcześniej wydanej przez WINB decyzji oraz wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.12.2010 r. (II SA/Kr 783/10). Zwrócono uwagę, że autor ekspertyzy, sporządził ten dokument mimo, iż nie był obecny podczas oględzin nieruchomości w dniu 21.05.2013 r., a nadto nie jest jasne w jaki sposób autor dokonał załączonych do ekspertyzy pomiarów, skoro, zdaniem skarżących, dodatkowe badania nie były prowadzone. Podkreślono także, iż decyzja jest niekompletna. W sprawie wykonana została bowiem tylko jedna odkrywka fundamentów budynku (w narożniku północno-wschodnim od strony ul. G.). Sama zaś decyzja opiera się na niekatulanych i niekompletnych wynikach badań (urządzeniem [...]), które miały miejsce w trakcie oględzin nieruchomości w dniu 16.06.2011 r., a zatem ponad 3 lata przed wydaniem decyzji. Wskazano, że w piśmie z dnia 5.09.2013 r. skarżący żądali powtórzenia i uzupełnienia badań przez ich kompleksowe wykonanie ze wszystkich stron nieruchomości, a nie tylko w obrębie jednej ściany granicznej. Badania te jednak nie zostały wykonane, co powoduje, że nie jest możliwym ustalenie faktu przyczynienia się inwestorów do pogarszania stanu wilgotności ściany graniczącej z budynkiem stanowiącym własność skarżących. Wskazano, że celem ekspertyzy miało być ustalenie, czy podczas budowy budynku W. N. miały miejsce nieprawidłowości naruszające interesy sąsiadów. Braki jakie zawiera ekspertyza oraz niewykonanie dodatkowych pomiarów uniemożliwiały, zdaniem skarżących, stwierdzenie czy rozbudowa była dokonana zgodnie z prawem, a to uzasadniało uchylenie decyzji przez organ odwoławczy. Podkreślono, że organ II instancji nie uzasadnił dostatecznie dlaczego uznaje przedmiotową ekspertyzę za prawidłową.

Skarżący nawiązując do treści sporządzonej w sprawie opinii zauważyli, że brak w niej odniesienia do faktu, że wykonane zabezpieczenia w postaci pionowych obróbek blacharskich oraz płyt elewacyjnych [...], zostały zamontowane przed doprowadzeniem rozbudowy do stanu zgodnego z prawem, a zatem przed osuszeniem ściany granicznej, co skutkuje ciągłym pogłębianiem stanu zawilgocenia. Zamontowany między budynkami styropian, nie może pełnić swojej funkcji, gdyż przylega, wg skarżących, do zawilgoconej ściany.

Nadto A. D., P. D. oraz W. D. wskazali, że organy administracji pomijają fakt, że problem zawilgocenia ściany pojawił się dopiero po rozbudowie domu W. N.. O ścianę domu skarżących, początkowo oparte były drewniane komórki, które chłonęły wilgoć i przenosiły ją na ścianę sąsiadującą, następnie szczelina między budynkami została wypełniona materiałem, który wilgoć pogłębia. Podkreślili, iż nawet jeżeli budowa prowadzona przez W. N. nie spowodowała zawilgocenia ściany, to w sytuacji w której budynek znajduje się na podmokłym terenie, tym bardziej nie powinno się przykrywać zawilgoconej ściany zabezpieczeniami utrudniającymi dostęp do niej w celu osuszania. Tym właśnie działaniem Inwestorzy, nawet jeśli nie spowodowali zawilgocenia ściany granicznej, przyczynili się do pogorszenia jego stopnia. Zdaniem skarżących w sprawie istotne jest nie to kiedy powstało zawilgocenie, lecz to, żeby mimo powstania sąsiedniego budynku, strona skarżąca była w stanie osuszyć ściany swojego budynku. Przyłożony do ściany styropian, skutecznie to uniemożliwia.

W ocenie skarżących, nie było słusznym stanowisko organów, iż inne ściany budynku (poza tymi przy których wykonano odkrywkę) pozostają poza zakresem zainteresowania nadzoru budowlanego.

Podkreślono, że bezpośrednia przyczyna zawilgocenia ściany budynku skarżących nie mogła zostać ustalona, skoro nie zostały wykonane kompleksowe badania, których strony się domagały. Nie są także skuteczne zabezpieczenia budynku, które zostały dotychczas wykonane, a to ze względu na to, że ściana wciąż jest zawilgocona.

Reasumując, skarżący wskazali, iż rozbudowa domu W. N. została wykonana w sposób naruszający ich interesy. Domagali się skarżący nałożenia na inwestora obowiązku wykonania czynności, które doprowadzą do osuszenia ściany i zabezpieczenia przed ponownym zawilgoceniem, względnie wykonania czynności, które stworzą taki dostęp do spornej ściany, który pozwoli utrzymać ją w prawidłowym stanie technicznym. W sprawie winna być, w ocenie skarżących, wydana nowa ekspertyza, która pozwoli ustalić efekty zastosowanych zaleceń biegłego J. C. (tj. czy nastąpiła poprawa stanu zawilgoconych fundamentów i ścian), a także przeprowadzenie pomiarów zawilgocenia wszystkich ścian budynku stanowiącego własność skarżących w celu ustalenia, czy zawilgocenie fundamentów jest równomierne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że organy nadzoru budowlanego wykonały zalecenia wynikające z wyroku WSA w Krakowie z dnia 8.12.2010 r. Podczas oględzin przeprowadzonych budynku w dniu 16.06.2011 r. biegły dokonał pomiarów zawilgocenia pomieszczeń. Opinia biegłego została uzupełniona w lipcu 2013 r. o informację o sposobie zabezpieczenia przestrzeni między okapem budynku inwestora a podestem i klatką schodową budynku skarżących. Ekspertyza zawiera informację o przyczynach zawilgocenia i wskazuje, że nie ma potrzeby wykonywania dodatkowych robót w budynku na działce nr [...] w B.. Nie ma też potrzeby badania wszystkich ścian budynku na działce nr [...], skoro przedmiotem postępowania jest tyko oddziaływanie budynku zrealizowanego na działce nr [...], graniczącego z budynkiem skarżących tylko jedną ścianą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna, podlega oddaleniu.

Punktem wyjścia dla oceny kontrolowanej sprawy jest stwierdzenie, iż jej stan prawny ukształtowany został w dużym stopniu wydanym w dniu 8.12.2010 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 783/10). Wyrokiem tym uchylone zostały decyzje (WINB w K. z dnia 14.05.2010 r. oraz PINB w B. z dnia 9.09.2009 r.) wydane w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia rozbudowy budynku na działce nr [...] w B. do stanu zgodnego z prawem.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym podkreślić należy, iż z uzasadnienia wskazanego wyroku wynika, że sąd nie kwestionował podstawy prawnej uchylonego rozstrzygnięcia organów administracji (tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego). To zaś oznacza, iż ponownie prowadząc postępowanie, zasadnie organy administracji oparły nowo wydane decyzje na powyżej wskazanych przepisach.

Zastrzeżenia sądu orzekającego uprzednio w sprawie, budziła sporządzona przez J. C. ekspertyza techniczna budynku, której lakoniczność nie pozwalała na dokonanie ustalenia, czy roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką i zasadami wiedzy technicznej (brak było bowiem szczegółowych obliczeń, danych oraz wskazania przepisów prawa i fachowej literatury). Nadto sąd zauważył, że autor opinii ograniczył się do wskazania sposobu zamontowania kratek wentylacyjnych w szczelinie dylatacyjnej oraz płyty elewacyjnej. To zaś nakazało wówczas Sądowi podzielić wątpliwości skarżących, co do zasadności zleconych do wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem, bowiem zalecenia te nie zostały poprzedzone żadnymi wyliczeniami i nie wiadomo było na jakiej podstawie autor oceny uznał, że wykonanie tych robót będzie wystarczające dla ochrony interesów właścicieli sąsiedniej nieruchomości. Sąd podkreślił także, że organy nie podjęły jakichkolwiek prób dokonania własnych ustaleń w zakresie odnoszącym się do twierdzeń biegłego, iż ścina budynku na działce nr [...] w B. (stanowiącego własność p. D.) była już wcześniej zawilgocona. Sąd uznał przy tym, że uzasadnione są zarzuty skarżących, co do nakazanego przez organy nadzoru budowlanego rozwiązania problemu zawilgocenia, gdyż nawet gdyby uznać, że zawilgocenie powstało przed przystąpieniem przez inwestorów do rozbudowy budynku, to nie ulega wątpliwości, że obecnie dostęp do tej ściany został ograniczony, co znacznie utrudnia jej osuszenie.

Oceniając obecnie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz wydane decyzje i konfrontując je z przedstawionymi powyżej zaleceniami sądu, którymi jak wyżej wskazano, organy nadzoru budowlanego były związane, uznać należy, iż decyzje te są prawidłowe. Podkreślić należy, iż stosownie do zaleceń sądu zawartych w uprzednio wydanym w sprawie wyroku, PINB w B. pozyskał do akt sprawy dokumenty (dowody), które jednoznacznie potwierdzają wskazywaną przez biegłego we wcześniejszej opinii okoliczność, iż zawilgocenie budynku znajdującego się na działce nr [...] miało miejsce jeszcze przed rozpoczęciem jakichkolwiek robót budowlanych przez inwestora W. N. oraz jej poprzedników prawnych. O powyższym fakcie świadczą pisma W. D. kierowane do Urzędu Miejskiego w B. Wydział Architektury. W piśmie z dnia 20.04.1995 r. (stanowiącym załącznik do notatki służbowej znajdującej się na k. 202; tom III) W. D. informowała organ o konieczności osuszenia ściany własnego budynku przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę dla inwestorów. Nadto, w kolejnym piśmie (z dnia 5.06.2001 r.; k. 27-28; tom III) wymieniona skarżąca wskazywała na konieczność wykonania przez właścicieli (niezabudowanej jeszcze) działki nr [...] w B. – "drenażu osuszającego ścianę zawilgoconą przez zniszczone i nielegalnie i nieprawidłowo wybudowane szopy, a także inne szczególne warunki". Dodatkowo, z pisma W. D., A. D. oraz P. D. z dnia 27.08.2002 r. (data prezentaty organu; k. 220; tom III) wynika, że "dokonano odkrywki fundamentów mojego budynku o której nikt nie wiedział i nikt nas nie zawiadomił. Zaznaczam, że teren jest bardzo podmokły, przy niewielkich opadach mam wodę w piwnicach".

W kontekście cytowanych wyżej pism, trafne były zatem spostrzeżenia organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia 10.12.2013 r., iż dokumenty te jednoznacznie świadczą o tym, że jeszcze przed przystąpieniem do rozbudowy domu na działce nr [...] w B., w budynku stanowiącym własność skarżących występowały okresowe przecieki wody gruntowej do piwnic i związane z nimi zawilgocenia ścian. Już wobec powyższego, nie można zasadnie twierdzić, iż zawilgocenie budynku skarżących, mogło być wynikiem prac podjętych przez inwestora na działce sąsiedniej (nr [...]), skoro prace te, jak wynika z wpisów w dzienniku budowy, rozpoczęte zostały dopiero w sierpniu 2003 r. Zauważyć także trzeba, iż wskazywane w pismach W. D. "drewniane szopy" oparte o ścianę jej budynku, które miały przyczynić się do powstania zawilgocenia, rozebrane zostały w dniu 14.05.2001 r. (wg twierdzeń W. D. zawartych w piśmie z dnia 5.06.2001 r.; k. 28 tom III). Tak więc upływ ponad 2 lat od rozebrania tych "szop", do czasu rozpoczęcia robót budowlanych przez inwestorów rozbudowy budynku na działce nr [...] w B., również wyklucza nawet możliwość przyczynienia się tychże inwestorów do powstania zawilgocenia w budynku skarżących. Wskazany bowiem okres czasu (od rozebrania szop do rozpoczęcia robót budowlanych) jest wystarczający do samoczynnego osuszenia (ewentualnie) zawilgoconych powierzchni.

Podkreślenia wymaga też, iż przedstawione wyżej twierdzenia zawarte w pismach skarżących, zyskały potwierdzenie w sporządzonej w sprawie uzupełniającej opinii J. C., który zwrócił uwagę na fakt, że budynek skarżących nie ma izolacji poziomej (przeciwwilgociowej) na ławach fundamentowych, a także, iż część pomieszczeń nie posiada jakiejkolwiek wentylacji. Wskazania wymaga, że czynniki powyższe, stosownie także i do doświadczenie życiowego, zasadnie zostały uznane za wpływające na stopień zawilgocenia pomieszczeń.

W tych okolicznościach zauważyć należy, iż ochrona uzasadnionych interesów właścicieli nieruchomości sąsiedniej (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego) winna być uwzględniania wtedy, gdy zagrożenie tego interesu jest wynikiem realizacji zamierzonej inwestycji. W ocenianym zaś przypadku, jak wyżej wskazano, zawilgocenie części budynku na działce nr [...] w B. nie jest efektem robót budowlanych zrealizowanych na działce nr [...] w B., bowiem źródła tego zawilgocenia miały swe podłoże w przyznanych przez W. D. okolicznościach, występujących kilka lat przed rozpoczęciem przez inwestora prac na działce nr [...] oraz – jak stwierdził rzeczoznawca – w samej konstrukcji budynku znajdującego się na działce nr [...] w B.. Dlatego też zarzut skarżących dotyczący naruszenia wskazanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego uznać należało za nieusprawiedliwiony, tym bardziej w kontekście zrealizowanych przez W. N. obowiązków nałożonych w celu ograniczenia wpływu spornej inwestycji na nieruchomość sąsiednią. Wykonane przez inwestora w tym względzie roboty (montaż kratek wentylacyjnych, płyty elewacyjnej oraz założenie obróbek blacharskich) trafnie oceniły orzekające w sprawie organy – jako prawidłowe i wystarczające w tej sprawie. Podkreślenia wymaga, że roboty te bowiem w istotny sposób przyczyniły się do ochrony interesu skarżących, skoro z wykonanych w sprawie przez J. C. pomiarów wynika jasno, że zawilgocenie na wyższych kondygnacjach budynku właściwie w ogóle nie występuje. W tych okolicznościach, jako nie znajdujące żadnego uzasadnienia ocenić należy te zarzuty skarżących, które wskazywały, iż styropian w szczelinie dylatacyjnej został położony na mokrą ścianę. Niezależnie od wskazanej wyżej okoliczności dotyczącej okresu jaki upłynął między rozebraniem "mokrych szop", które miały spowodować zawilgocenie ściany, a rozpoczęciem robót budowlanych przez inwestora, zauważyć należy, że sporna ściana, wg wykonanych przez biegłego pomiarów, na wyższych kondygnacjach zarówno budynku W. D. jak i sąsiedniego budynku W. N., nie wykazywała oznak wilgoci. To zaś oznacza, że zarzuty skargi akcentujące wadliwość wykonanych w tym względzie robót budowlanych (położenia styropianu na mokrą powierzchnię) ocenić należy jako niezasadne. Żadnych też dowodów pozwalających na odmienną ocenę wskazanej okoliczności, skarżący nie przedstawili w toku prowadzonego postępowania administracyjnego.

W ocenie sądu, trafnie orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego przyjęły również, iż brak było potrzeby wykonywania odkrywki fundamentów wszystkich ścian budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Słusznie bowiem podkreślono, że nie sposób doszukać się związku między rozbudową budynku szeregowego na działce nr [...], a (ewentualnym) zawilgoceniem innych, niż graniczących z tym budynkiem części nieruchomości skarżących. Sporządzanie zaś pomiarów wilgotności wszystkich ścian oraz pomieszczeń budynku W. D., a głównie tych niegraniczących z działką nr [...] w B., wykracza poza zakres kontrolowanego postępowania.

Brak również podstaw do uznania za trafny zarzutu dotyczącego wadliwości sporządzonej w sprawie opinii J. C. Ocena tej opinii przeprowadzona przez orzekające w sprawie organy, była prawidłowa. W zakresie istotnych dla sprawy okoliczności, rzeczoznawca majątkowy uzupełnił swą ekspertyzę. J. C., stosownie do zaleceń sądu zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 2.12.2010 r. (II SA/Kr 783/10) wzbogacił opinię o obowiązujące przepisy prawa, fachową literaturę i adekwatne wyliczenia. Wskazał również, w logiczny i jasny sposób źródło powstania zawilgocenia, przedstawiając także zachodzące zjawiska fizyczne prowadzące do tego stanu. Powyższe, wraz z prawidłowo uzupełnionym przez organ materiałem dowodowym (por. wyżej) i właściwą jego oceną, nakazuje stwierdzić prawidłowość ustalonej przez organ podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. W zakresie zarzutu skargi dotyczącego braku udziału rzeczoznawcy w oględzinach nieruchomości, które odbyły się w dniu 21.05.2013 r. należy wskazać, że nie stanowi to istotnej wady postępowania, jak również nie potwierdza, iż sporządzona w sprawie opinia nie była trafna. Skoro bowiem rzeczoznawca dysponował uzyskanym wcześniej materiałem (pomiarami i spostrzeżeniami), na podstawie których sporządził opinię i wyciągnął trafne wnioski końcowe, to nie istniała konieczna potrzeba jego udziału we wskazanych oględzinach.

Przedstawione rozważania wskazują, iż zasadnie orzekające w kontrolowanej sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły i uznały, że brak jest podstaw do nałożenia na inwestora rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w B. dodatkowych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia tego budynku do stanu zgodnego z prawem. Oceniane więc rozstrzygnięcia (decyzje) były prawidłowe, co powoduje, że skarga na podstawie art. 151 p.p.s.a. podlegała oddaleniu.