Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 433/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49e pkt 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z [...] września 2021 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. We wniosku D. N. i K. N. o skontrolowanie prowadzonych robót budowlanych na nieruchomości przy ul. [...] w P., wskazano, że nowy właściciel nieruchomości dokonał zmiany w jej zagospodarowaniu: część dawnych komórek zmienił na wiaty, przebudował budynek mieszkalny, wykonał duży taras na nowo wybudowanej piwnicy, wykonał drugi wjazd i furtkę na posesję, jak również utwardził działkę i podniósł teren o ok. 10 cm. W związku z tym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej: PINB, organ I instancji) zawiadomił strony o przeprowadzeniu czynności kontrolnych, które wyznaczył na

16 września 2020 r. Kontrola odbyła się planowo, na gruncie inspektorzy ustalili, że

z tyłu budynku mieszkalnego jednorodzinnego pobudowano piwnice, a na połowie piwnicy wykonano zadaszony taras o konstrukcji drewnianej, kryty blachodachówką. Taras o wymiarach ok. 9,0 x 3.0 m. Piwnica o konstrukcji murowanej o wymiarach ok. 2,60 x 4,70 m. Wejście do piwnicy od zewnątrz. Podniesiono teren działki o ok 10 cm. Wykonano utwardzenia i dodatkowy wjazd na działkę. Rozebrano część ściany frontowej istniejących komórek gospodarczych i w tym miejscu wykonano wiatę. Wiata w granicy z działką sąsiednią. Wiata o wymiarach ok 15,0 x 4,30m. Na gruncie nie przedłożono dokumentów świadczących o legalności ww. prac budowlanych. Inwestor S. P. (dalej: skarżący) stwierdził do protokołu, że prace wymienione

w protokole wykonał w ciągu ostatniego roku.

2.2. Zawiadomieniem z 10 grudnia 2020 r. PINB poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy wiaty na działce o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. Postanowieniem z [...] marca 2021 r. nr [...] PINB nakazał skarżącemu wstrzymanie prowadzenie robót budowlanych oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji

o legalizacji, w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. postanowienia. Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r. nr [...], po rozpoznaniu zażalenia skarżącego, M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) utrzymał w mocy ww. postanowienie. Pomimo upływu terminu, skarżący nie złożył wniosku o legalizację.

2.3. Decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], PINB nakazał skarżącemu całkowitą rozbiórkę wiaty na terenie dz. nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P., powołując się na art. 83 ust. 1 oraz art. 49e pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, ze zm.; dalej: p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm.; dalej: k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że budowa ww. wiaty wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec tego, PINB podjął czynności przewidziane w art. 48 ust. 1 p.b., a z uwagi na niezłożenie wniosku o legalizację spornego obiektu, wydał decyzję o nakazie rozbiórki.

2.4. W odwołaniu od tej decyzji, skarżący wskazał, że sporny obiekt został wybudowany w latach pięćdziesiątych, jak wynika z dostępnych informacji oraz map. Skarżący dokonał robót budowlanych polegających głownie na przebudowie istniejącego obiektu budowlanego. Dodano również, że wiata obejmuje tylko 38 m2,

a nie cały obiekt. Zdaniem ksarżącego, PINB nie zwrócił się o akta nieruchomości tym samym nie miał wiedzy jak dokładnie wyglądał ten obiekt i kiedy powstał.

2.5. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

2.5.1. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący rozebrał część ściany frontowej istniejących komórek gospodarczych i w tym miejscu wykonał wiatę (w granicy z działką sąsiednią). Wiata posiada wymiary ok. 15 m x 4,30 m. Na gruncie nie przedłożono dokumentów świadczących o legalności wykonanych prac budowlanych, a skarżący poinformował, że prace wykonał w przeciągu ostatniego roku. Wątpliwości WINB nie budzi zakwalifikowanie spornego obiektu budowlanego jako wiaty. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. "c" p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Ponadto, nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b.). W związku z tym, że sporna wiata posiada powierzchnię ok. 64,5 m2, jej realizacja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też zasadnie – zdaniem WINB – organ I instancji wdrożył tryb z art. 48 ust. 1 p.b. i wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie wiaty na działce o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...]

w P. oraz poinformował o możliwości złożenia – w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy – wniosku o legalizację ww. obiektuoraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji

o legalizacji, obliczonej na zasadach określonych w art. 49d i art. 59f p.b. Pomimo upływu wskazanego terminu (co nastąpiło 10 lipca 2021 r.) skarżący nie złożył wniosku o legalizację, wobec czego PINB zgodnie z art. 49e pkt 1 p.b. wydał decyzję

o rozbiórce.

2.5.2. Odnosząc się do zarzutów odwołania podniesiono, że skarżący powinien przed przystąpieniem do inwestycji uzyskać pozwolenie na budowę od organu administracji architektoniczno-budowlanej i dopiero wówczas mógł realizować tę inwestycję

(co wykazano wcześniej w uzasadnieniu rozstrzygnięcia). W zawiadomieniu

o przeprowadzeniu czynności kontrolnych z 5 sierpnia 2020 r. PINB wezwał skarżącego do udostępnienia wszelkich posiadanych dokumentów dotyczących robót budowlanych tj. pozwolenia na budowę, zgłoszenia robót budowlanych, zatwierdzonego projektu budowlanego, dziennika budowy itp. Zatem skarżący miał możliwości przedstawienia

w stosownych dokumentów potwierdzających legalność prac, czego jak wynika z akt sprawy nie uczynił. Zadaniem organu nie jest dalsze poszukiwanie materiału dowodowego, który będzie zaprzeczał wcześniejszym ustaleniom organu tylko dlatego, że zebrany do tej pory materiał dowodowy jest niekorzystny dla strony postępowania. Zdaniem WINB, materiał dowodowy jest wystarczający, aby ustalić istotne dla sprawy okoliczności, stąd nie było podstaw, aby rozszerzyć postępowanie wyjaśniające

o dowody, o których mowa w odwołaniu. Co więcej, skarżący żądając uzupełnienia materiału dowodowego sam nie przedłożył żadnej dokumentacji na poparcie swoich twierdzeń, która podważałaby ustalenia dokonane w toku oględzin. Datę wykonania prac organ powiatowy ustalił w oparciu o oświadczenie skarżącego złożone

do protokołu z 26 września 2020 r. Dokumentacja fotograficzna załączona do ww. protokołu nie wskazuje, aby wiata powstała w latach 50-tych XX wieku, zaś materiał dowodowy potwierdza, że w omawianej sprawie mamy do czynienia z budową obiektu budowlanego – wiaty o powierzchni ok. 64,5 m2, a nie z innymi niż budowa robotami budowlanymi, do których zastosowanie mógłby znaleźć art. 50-51 Prawa budowlanego. WINB nie ma zatem podstaw do "zwrócenia się o akta nieruchomości" oraz "przeprowadzenie kontroli przedmiotowego budynku", o co wniesiono w odwołaniu, ponieważ zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający aby uznać,

że przedmiot postępowania został określony właściwie jak również organ powiatowy zastosował prawidłowy tryb postępowania.

3. Pismem z 31 stycznia 2022 r. S. P. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję WINB, wnosząc o jej uchylenie w całości, jak również o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a. Skarżący wskazał, że zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z prośba o przeprowadzenie dodatkowych oględzin, ponieważ nie miał wiedzy na etapie pierwszej kontroli przez PINB na temat zabudowań znajdujących się na terenie jego nieruchomości, którą nabył w 2019 r. Zwrócił się również o to by organ nadzoru budowlanego wystąpił do starostwa powiatowego o akta nieruchomości. Skarżący dodał, że podczas prac remontowych nie rozbudował ani nie nadbudowałem przedmiotowej wiaty. Jego zdaniem wiata na tej nieruchomości znajduje się od 1960 r. Skarżący podniósł również, że wymiary wskazane w protokole PINB nie pokrywają się z rzeczywistymi, w których przeprowadziłem remont.

4. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

5. Postanowieniem z 28 kwietnia 2022 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

6.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji.

7. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja nakazująca rozbiórkę wiaty na terenie działki o nr ew. [...] obr. [...] przy ul. [...] w P. Decyzja ta została wydana w warunkach art. 49e pkt 1 oraz art. 48 ust. 1 p.b.

7.1. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie

o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego

w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zarazem art. 48 ust. 3 p.b. stanowi, że w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji

o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

7.2. W ocenie Sądu, organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że w niniejszej sprawie doszło do rozebrania części ściany frontowej komórek gospodarczych istniejących istniejących na ww. działce i w tym miejscu wykonano wiatę w granicy z działką sąsiednią, o wymiarach ok. 15,0 x 4,30 m. Z informacji uzyskanych od skarżącego inwestora wynikało natomiast, że roboty budowlane związane z konstrukcją tej wiaty wykonał w ciągu roku poprzedzającego kontrolę. Ponadto skarżący nie przedłożył dokumentów, z których wynikałoby, że uzyskał pozwolenie na budowę tej wiaty albo też, że jej postawienie było poprzedzone zgłoszeniem, które nie doczekało się sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej. Należy podkreślić, że skarżący był obecny przy czynnościach kontrolnych przeprowadzonych przez pracowników PINB 16 września 2020 r., podczas których zwymiarowano sporny obiekt.

7.3. W ocenie Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji WINB prawidłowo przyjął, że sporny obiekt stanowi wiatę. Należy przypomnieć, że według Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) – Dz. U. Nr 112, poz. 131, ze. zm. – za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nie obudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Zgodnie zaś

z małym słownikiem języka polskiego pod redakcją Stanisława Skorupki, Haliny Auderskiej i Zofii Łempickiej (Państwowe Wydawnictwo Naukowe Warszawa 1968) – "wiata to rodzaj budowli bez ścian, zwykle z oszklonym pokryciem". Z kolei Prawo budowlane, jak i wydane na jej podstawie rozporządzenia nie definiują pojęcia "wiaty", przy czym w orzecznictwie wskazuje się, że wiata to samodzielna lekka budowla, posiadająca dach, niekiedy ściany, której celem jest ochrona miejsca, rzeczy przed oddziaływaniem atmosferycznym – deszczem, śniegiem, wiatrem (por. wyroki NSA z 10 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 794/10; z dnia 08 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 1707/15; z dnia 17 marca 2020 r., sygn. akt II OSK 603/19, Baza NSA). W wyroku NSA z 9 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 3465/18, wyjaśniono, że podstawowe cechy wiaty to wsparcie danej budowli na słupach stanowiących podstawowy element konstrukcyjny i wiążący budowlę trwale z gruntem oraz brak trwałych ścian. W uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 7 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 365/16 wskazano m.in., że za podstawowe cechy obiektu (budowli) pozwalające na uznanie go za wiatę należy uznać posiadanie fundamentów, dachu, nieposiadanie ścian oraz posadowienie budowli na słupach, a zatem tym, co różni w zasadniczy sposób wiatę od budynku, jest nieposiadanie ściany (ścian), brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że cechą rozróżniającą budynki od budowli, do których zaliczyć należy wiaty, jest między innymi wydzielenie pewnej przestrzeni przez przegrody budowlane, a funkcjonalnie za takie przegrody należy uznać ściany danego obiektu budowlanego. Zwrócił dodatkowo uwagę, że za przegrodę taką może być uważana również ściana bezpośrednio sąsiadującego innego budynku. Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 575/17 NSA wskazał, że wiatą jest obiekt posiadający lekką konstrukcję, z dachem i nieposiadający ścian, zaś w sytuacji, gdy obiekt posiada ściany z trzech stron, natomiast z jednej graniczy ze ścianą budynku znajdującego się na sąsiadującej działce, to należy go zakwalifikować do kategorii budynków. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 340/10. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, cechy spornego obiektu pozwalają go zakwalifikować jako wiatę.

7.4. Zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie

na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Stosownie zaś do art. 29 ust. 1 pkt 14 lit. "c" p.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa wolnostojących wiat o powierzchni zabudowy

do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Z art. 29 ust. 2 pkt 2 p.b. wynika natomiast, że nie wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę ani zgłoszenia budowa wiaty o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanej na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Organ ustalił – a skarżący tego nie zakwestionował – że powierzchnia spornej wiaty przekracza 50 m2, jej postawienie wymagało uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. Skoro skarżący nie legitymował się taką decyzją, to PINB prawidłowo wydał postanowienie – w trybie art. 48 ust. 1 p.b. – na mocy którego wstrzymał budowę oraz poinformował skarżącego o możliwości złożenia wniosku o legalizację tej inwestycji. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, które nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy. W związku z tym rozpoczął się bieg terminu na złożenie wniosku

o legalizację, który wynosi 30 dni i biegł od dnia, w którym postanowienie to stało się ostateczne (art. 48a ust. 1 i 3 p.b.). Skarżący nie złożył wniosku o legalizację.

7.4. Z art. 49e pkt 1 p.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję

o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku niezłożenia wniosku

o legalizację w wymaganym terminie. W sprawie bezsporne jest, że postanowienie wydane w niniejszej sprawie w trybie art. 48 ust. 1 p.b. zawierało – zgodnie z art. 48 ust. 3 p.b. – informację o możliwości złożenia wniosku o legalizację oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Organ prawidłowo ustalił, że postanowienie to stało się ostateczne, a skarżący nie złożył wniosku

o legalizację ani w czasie biegu terminu ani też po jego upływie. Skoro skarżący nie dopełnił w terminie wymaganej czynności wszczęcia procedury legalizacyjnej, tj. nie złożył wniosku o legalizację obiektu budowlanego, organ miał obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki tego obiektu.

8. W ocenie Sądu, na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogły mieć wpływu zarzuty i informacje zawarte w skardze. Skarżący postawił w niej zarzuty naruszenia

art. 7, art. 75 i art. 77 k.p.a.

8.1. Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skoro ustawodawca nie przyznał w sposób wyraźny pierwszeństwa interesowi społecznemu nad słusznym interesem obywateli,

to w przypadku kolizji tych interesów, organ powinien działać tak, aby w jak najwyższym stopniu zaspokoić oba interesy. Niemniej jednak ochronie przewidzianej w art. 7 k.p.a. "podlega jedynie kwalifikowany, słuszny interes jednostki, a zatem taki interes, który nie jest sprzeczny ani z prawem, ani z zasadami współżycia społecznego" (H. Knysiak-Sudyka [w:] A. Cebera, J. G. Firlus, A. Golęba, T. Kiełkowski, K. Klonowski,

M. Romańska, H. Knysiak-Sudyka, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2019, art. 7). Z odwołania i skargi wynika, że skarżący uważa sporną wiatę za obiekt wzniesiony legalnie, niemniej jednak Sąd podzielił ustalenia i ocenę organów, zgodnie z którą sporna wiata została postawiona bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Wobec powyższego, orzekające

w sprawie organy nie mogły uwzględnić interesu skarżącego w ten sposób, że bez żadnych czynności odstąpiłyby od nakazu rozbiórki. Niemniej jednak w realiach kontrolowanej sprawy, organ nadzoru budowlanego umożliwił skarżącemu uniknięcie rozbiórki tej wiaty, co jednak wymagałoby odpowiedniej reakcji skarżącego w postaci złożenia wniosku o legalizację oraz uiszczenia opłaty. Procedura legalizacyjna stanowi zatem środek równoważący interes publiczny i słuszny interes jednostki. Podjęcie legalizacji obiektu nie jest jednak obowiązkiem strony i skarżący podjął samodzielną decyzję o nieskorzystaniu z tej możliwości. Z tych przyczyn organ – jak już wyżej wyjaśniono – miał obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę.

8.2. Zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany

w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tym kontekście wskazuje się, że zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 k.p.a., skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. wskazuje, iż organy administracji publicznej mają obowiązek podjąć wszelkie działania niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zobowiązane są także w sposób wyczerpujący nie tylko zebrać, ale i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Działania podejmowane

w ramach wskazanych wyżej obowiązków mają na celu dokonanie ustaleń, pozwalających na prawidłowe zastosowanie prawa materialnego. Oznacza to, że to normy prawa materialnego wskazują, jakie fakty mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, wyznaczają tym samym zakres postępowania dowodowego i zakres ustaleń faktycznych koniecznych dla załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2022 r. sygn. akt II GSK 2443/21, LEX nr 3304219). W procedurze administracyjnej ciężar wykazania okoliczności istotnych dla sprawy spoczywa co do zasady na organie. Podważenie ustaleń organu wymaga jednak inicjatywy strony (zob. wyrok NSA

z 8 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1864/18, LEX nr 3094961). Zatem organ nie jest zobowiązany do poszukiwania, niejako w zastępstwie strony, dowodów mających potwierdzić korzystne dla tej strony okoliczności. To na stronie postępowania administracyjnego ciąży obowiązek udowodnienia okoliczności, na podstawie których wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z 29 września 2020 r. sygn. akt II OSK 1452/20, LEX nr 3075574). Innymi słowy, ciążąca na organach powinność zbadania wszystkich okoliczności istotnych w sprawie w żaden sposób nie może usprawiedliwiać bierności zainteresowanej strony oraz nie zwalnia jej

z obowiązku współdziałania z organem w wyjaśnieniu sprawy. Jeżeli organ wyprowadził określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych, nienasuwających zastrzeżeń dokumentów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przedłożenia stosownego kontrdowodu przez stronę postępowania, zwłaszcza gdy z określonych faktów zamierza ona wyprowadzić korzystne dla siebie skutki prawne (zob. wyrok NSA z 16 kwietnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1711/17, LEX nr 2651030).

8.3. Mając powyższe na uwadze Sąd uwzględnił, że w rozpatrywanej skardze skarżący stwierdził, że sporna wiata nie została wybudowana, lecz jej istnienie jest rezultatem przeprowadzonego remontu innego obiektu, który na działce skarżącego istniał od wielu lat. Niemniej jednak skarżący – obecny podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych przez PINB 16 września 2020 r. – oświadczył wówczas, że prace budowlane przy wiacie wykonywał w ciągu roku poprzedzającego tę kontrolę. Nawet jeżeli skarżący – jak wskazał w skardze – był zaskoczony kontrolą przeprowadzoną

16 września 2020 r. (o której został uprzednio pisemnie zawiadomiony przez PINB z ok. miesięcznym wyprzedzeniem), to mógł niezwłocznie sprostować informacje przekazane wówczas pracownikom PINB do protokołu. Skarżący jednak tego nie uczynił, wobec czego PINB miał pełne podstawy do przyjęcia oświadczenia skarżącego z 16 września 2020 r. za wiarygodne, skoro jego prawdziwości nie przeczyły żadne inne dowody zgromadzone w sprawie, a w szczególności dowody, które mógł przedstawić skarżący. Należy podkreślić, że między kontrolą na miejscu a wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie upłynęły blisko 3 miesiące, a do wydania postanowienia

w trybie art. 48 ust. 1 p.b. kolejne 3 miesiące. Skarżący był świadomy, że organy nadzoru budowlanego prowadzą czynności dotyczące spornej wiaty, a pomimo tego nie przedstawił w tym czasie żadnych dowodów na poparcie twierdzeń zawartych obecnie w skardze. Nie może zatem zarzucać organom, że nieprawidłowy jest stan faktyczny ustalony w sprawie przede wszystkim na podstawie oględzin, przy których był obecny oraz na podstawie informacji, które sam przekazał organowi. Podobnie Sąd ocenia zarzut dotyczący błędnego ustalenia wymiarów wiaty. Również i w tym przypadku trzeba podnieść, że ustalenie tych wymiarów nastąpiło podczas czynności kontrolnych na miejscu, a skarżący nie zakwestionował ich prawidłowości ani sposobu ich przeprowadzenia. Zgłoszenie zastrzeżeń w tym zakresie dopiero w skardze do sądu administracyjnego (ok. 1,5 roku po przeprowadzonej kontroli) nie może zatem podważyć prawidłowości ustaleń organów.

9. Zarzuty skargi okazały się niezasadne. Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja została dotknięta innymi uchybieniami, które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności albo uchylenie. Wobec tego, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.

Z tych przyczyn orzeczono, jak w sentencji.