Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1275/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S . S. i L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 25 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 147/08 oddalającego skargę S. S. i L. K. na decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia do ponownego rozpoznania decyzji o umorzeniu postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] roku Starosta T. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie:

- wznowione z urzędu postanowieniem z dnia [...] w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Wójta Gminy w T. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę stacji paliw płynnych z obiektami towarzyszącymi w W. przy drodze krajowej nr [...][...]

- ze sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w P. z dnia [...] od wyżej opisanej decyzji Wójta Gminy z dnia [...].

W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotowa stacja paliw wraz z obiektami towarzyszącymi została wybudowana w całości, zatem postępowanie w przedmiocie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe.

Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł Prokurator Okręgowy w P., żądając jego uchylenia i ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Prokurator zarzucił organowi administracji niewłaściwą ocenę stanu faktycznego, gdyż decyzja nr [...] Wójta Gminy w T. została wydana z naruszeniem prawa i powinna być stwierdzona jej nieważność. Bowiem pozytywna opinia Generalnej Dyrekcji Dróg i Autostrad w Ł. dotyczyła budowy układu komunikacyjnego dla obsługi baru, sklepu, motelu, warsztatu samochodowego oraz parkingu pod warunkiem, że nie będzie na tym terenie budowana stacja paliw. Ponadto zdaniem Prokuratora Okręgowego budowa stacji paliw jest niezgodna z §123 ust.2 pkt.2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, gdyż nie uwzględnia wymaganych przez prawo odległości miedzy zjazdami do projektowanej stacji paliw, a już istniejącej.

Odwołanie wniósł również A. L. wskazując, że decyzja o umorzeniu postępowania nie ma podstaw prawnych, powołany zaś art. 28 Prawa budowlanego nie dotyczy przedmiotowego postępowania. Odwołujący się podniósł, że w toku całego postępowania administracyjnego organy administracji dopuściły się szeregu uchybień,

Decyzją z dnia [..] Wojewoda Ł. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że wykonanie decyzji nie może stanowić podstawy umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Organ stwierdził konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez organ I instancji, w szczególności pod kątem przesłanek leżących u podstaw wznowienia każdego z nich, ale już z czynnym udziałem wszystkich stron postępowania.

S. S. i L. K. złożyli skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przepisów postępowania materialnego tj. art. 105 §1 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 138 k.p.a. przez dokonanie jego błędnej wykładni, co spowodowało jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że organ odwoławczy nie kwestionuje samej sentencji decyzji organu I instancji jedynie jej uzasadnienie, stąd istnieje prawdopodobieństwo, że efekt nowego procesu decyzyjnego doprowadziłby do identycznej konkluzji.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że w rozpoznawanej sprawie organ I instancji umorzył postępowania, nie wykazując przy tym, aby spełniony został warunek o którym stanowi art. 105 § 1 k.p.a., tj. bezprzedmiotowość postępowania. Zachodzi ona wtedy – zaznaczył Sąd I instancji - gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Innymi słowy, skoro przedmiotem postępowania prowadzonego na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna, bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa ta przestaje istnieć

Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości uzasadniająca umorzenie postępowania. Umorzenie postępowania nie jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy, zatem jeżeli wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie i przez osobę uprawnioną, to nie można mówić o bezprzedmiotowości postępowania. Ponadto zrealizowanie inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nie stanowi przeszkody do kontroli tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym, przy zachowaniu przesłanek dla tego trybu przewidzianych. Organ I instancji, rozpoznając każdy z wniosków o wznowienie postępowania winien był prowadzić postępowania w trybie art. 149 §2 k.p.a. Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie organu I instancji, wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących zapadło z naruszeniem art. 105 kpa.

S. S. i L. K. złożyli skargę kasacyjną od powyższego wyroku zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1) lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwane "P.p.s.a."), które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nie uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że Wojewoda Ł. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w drodze przyjęcia, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania uzasadniająca umorzenie postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

W ocenie skarżących Starosta T. słusznie przyjął, że skoro budowa przedmiotowego obiektu została zakończona, to każde postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe. Argumentacja ta znajduje swoje odniesienie w tezie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1993 roku wydanego w sprawie o sygn. akt III ARN 2/93 dotyczącego bezprzedmiotowości postępowania w sytuacji wykonania budowy.

Tym samym Wojewoda Ł. uchylając decyzję Starosty T. i uznając, że wykonanie obowiązków nałożonych na stronę decyzją ostateczną bez wcześniejszego ustalenia podstaw uzasadniających wznowienie postępowania nie stanowi podstawy do jego umorzenia - naruszył art. 105 § 1 k.p.a. W ocenie Skarżących Starosta T. prawidłowo odniósł się do kwestii wznowienia postępowania z urzędu związanej z naruszeniem prawa materialnego, o którym mowa powyżej - w drodze przywołania w uzasadnieniu decyzji - stanowiska Wójta Gminy T.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej nie występują enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznawaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano wyłącznie zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez – jak wynika to z uzasadnienia pisma – błędne uznanie, iż nie zachodziły przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość określoną w art. 105 § 1 k.p.a. Zarzut ten nie może być uznany za uzasadniony.

Stosownie bowiem do wskazanego art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją jeżeli stwierdzi inne – niż określone w tym przepisie – naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zważywszy zaś, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi trafnie przyjął, że skarga podlegała oddaleniu, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, stąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c nie mógł mieć zastosowania.

Sąd I instancji prawidłowo orzekł o oddaleniu skargi i tym samym nie naruszył wskazanego w podstawie skargi kasacyjnej przepisu. Wbrew bowiem stanowisku skarżącego, w zaskarżonym wyroku trafnie przyjęto – jak uznał również Wojewoda Ł. – iż okoliczność zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki umorzenia postępowania wznowieniowego w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie, bowiem z tym przepisem organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy staje się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy natomiast do czynienia, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Taka zaś sytuacja niewątpliwie nie zachodzi w niniejszej sprawie, jak wskazano powyżej.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.