Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 789/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6138 Utrzymanie czystości i porządku na terenie gminy
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Maciej Busz Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej na uchwałę Rady Gminy Krzykosy z dnia 30 stycznia 2013 r. nr XXVI/181/2013 w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku 1. stwierdza nieważność § 2, § 7 ust. 1, § 11 ust. 1, 2 i 3, § 16 pkt 3 lit. a i b, § 19 pkt 1 i 2, § 21 załącznika do uchwały nr XXVI/181/2013 Rady Gminy Krzykosy z dnia 30 stycznia 2013 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Krzykosy; 2. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2013 r. Rada Gminy Krzykosy podjęła uchwałę nr XXVI/181/2013 w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Krzykosy.

Na powyższą uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł Prokurator Prokuratury Rejonowej w Środzie Wlkp. zarzucając jej rażące naruszenie prawa tj.

1. § 137 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908 – dalej jako "rozporządzenie") w związku z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ( Dz. U. z 2012 r., poz. 391), przez powtórzenie i modyfikację w poniższych postanowieniach Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Krzykosy stanowiącego załącznik do w/w uchwały przepisów zawartych w ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz. U z 2012 r. poz. 391) i innych aktach normatywnych:

- w § 2 poprzez powtórzenie i nieuprawnioną modyfikacje treści art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,

- w § 4 ust. 4 i 5 poprzez sformułowanie zasad zbierania i przekazywania zużytych baterii i akumulatorów co stanowi modyfikację przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2009 r. Nr 79 poz. 666 z późn. zm.),

- w § 4 ust. 6 poprzez sformułowanie zasad zbierania, odbierania i przekazywania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego co stanowi modyfikację przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (DZ. U z 2005 r. Nr 180. poz. 1495 z późn. zm.),

- w § 7 ust. 1 i 2 poprzez powtórzenie a zarazem nieuprawnioną modyfikację treści art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

2. naruszenie przepisów § 135 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej (Dz. U. z 2002 r. Nr 100, poz. 908) w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2012 r. poz. 391 - tekst jednolity) przez zamieszczenie w poniższych postanowieniach Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Krzykosy stanowiącego załącznik do w/w uchwały przepisów regulujących spraw wykraczających poza upoważnienie ustawowe zawarte w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U z 2012 r. poz. 391 - tekst jednolity):

- w § 11 ust. 1 poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowych obowiązków dotyczących zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego i sanitarnego pojemników do zbierania odpadów - w szczególności poprzez nałożenia obowiązku ich dezynfekcji co najmniej dwa razy do roku,

- w § 11 ust. 2 i 3 poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowych obowiązków dotyczących warunków umiejscowienia pojemników do których zbierana są odpady,

- w § 16 pkt 3 lit. a i b poprzez ustanowienie szczegółowych terminów podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej,

- w § 19 pkt 1 i 2 poprzez sformułowanie zakazu wprowadzania psów i kotów na określone tereny i do określonych miejsc,

- w § 21 poprzez nieprecyzyjne wykonanie obowiązku wskazania obszarów objętych deratyzacją.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności przepisów stanowiącego załącznik do uchwały Rady Gminy Krzykosy nr XXVI/181/2013 z dnia 30 stycznia 2013 r. Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Krzykosy: § 2, § 4 ust. 4, 5, 6, § 7 ust. 1 i 2, § 11 ust. 1, 2, 3, § 16 pkt 3 lit. a, b, § 19 pkt 1 i 2, § 21.

W uzasadnieniu skargi Prokurator po przytoczeniu treści zaskarżonego Regulaminu oraz treści przepisów prawa stanowiących podstawę prawną podjęcia zaskarżonej uchwały wskazał, że § 135 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" stanowi, iż w uchwale i zarządzeniu zamieszcza się przepisy prawne regulujące wyłącznie sprawy z zakresu przekazanego w przepisie o którym mowa w § 134 pkt 1, oraz sprawy należące do zadań i kompetencji organu, o których mowa w § 134 pkt 2. W uchwale można zatem zamieścić przepisy prawne, które wynikają z upoważnienia danego organu do uregulowania określonego zakresu spraw albo też podstawą wydania uchwały może być przepis prawny, który wyznacza zadania lub kompetencje danego organu. Stanowisko powyższe znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Ponieważ podjęty na podstawie art. 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy jest aktem prawa miejscowego, podejmując taki akt na podstawie normy ustawowej, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa (tak m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 585/06, publ. OwSS 2007/2/34).

Dalej skarżący wskazał, iż § 137 w/w rozporządzenia stanowi, że w uchwale i zarządzeniu nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń. Naruszenie tego zakazu i wprowadzenie do uchwały przepisów ustawowych powoduje nieważność tych zapisów. Tym bardziej sprzeczne z prawem jest dokonywanie zmian w zapisach ustawowych i regulowanie niektórych kwestii w sposób odmienny niż w ustawie. Powszechnie obowiązujący porządek prawny narusza w stopniu istotnym nie tylko regulowanie przez gminę raz jeszcze tego co zostało już pomieszczone w źródle powszechnie obowiązującego prawa lecz także modyfikowanie przepisu ustawowego przez akt wykonawczy niższego rzędu, co możliwe jest tylko w granicach wyraźnie przewidzianego upoważnienia ustawowego, (tak m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Wr 424/07).

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podkreślano, że zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy uregulowane w regulaminie muszą dotyczyć jedynie tych kwestii, które wymienione zostały w art. 4 ust. 2 pkt 1-8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Wskazuje się, że z jednej strony wyliczenie zamieszczone w art. 4 ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że w uchwale rady gminy (regulaminie) nie wolno zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4, z drugiej zaś w uchwale muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4. Należy w tym miejscu podkreślić, że powyższe wymagania jakim winien odpowiadać regulamin mają głęboki sens, albowiem w obecnym stanie prawnym każde niewykonanie obowiązków określonych w regulaminie jest wykroczeniem z art. 10 ust. 2a ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Dalej skarżący wskazał, że kwestionowane w niniejszej skardze uregulowania zawarte w zaskarżonej uchwale stanowią powtórzenie przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, jak i regulują kwestię wykraczające poza granice upoważnienia ustawowego. Naruszenie zakazu powtarzania przepisów innych aktów normatywnych dotyczy przepisów regulaminu stanowiącego załącznik do zaskarżonej uchwały, a mianowicie:

- § 2 poprzez powtórzenie i nieuprawnioną modyfikacje treści art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Przepis tego paragrafu stanowi, że "Obowiązek utrzymywania czystości i porządku na terenie nieruchomości ciąży na ich właścicielach". Stanowi to powtórzenie i niedopuszczalną modyfikację treści art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który stwierdza, że: Właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku" wyliczając następnie mieszczą się w granicach tego obowiązku działania. Takie stanowisko zaprezentował WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 29 marca 2012 r. o sygn. IV SA/Po 82/12 (LEX nr 1139625)

- § 4 ust. 4 i 5 poprzez sformułowanie zasad zbierania i przekazywania zużytych baterii i akumulatorów co stanowi modyfikację przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. z 2009 r. Nr 79 poz. 666 z późn. zm.) - zawarcie takich uregulowań z Regulaminie wydanym na podstawie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zakwestionował WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 14.02.2012 r. o sygn. II SA/Ol 974/11,

- § 4 ust. 6 poprzez sformułowanie zasad zbierania, odbierania i przekazywania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego co stanowi modyfikację przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (DZ. U z 2005 r. Nr 180. poz. 1495 z późn. zm.),

- § 7 ust. 1 i 2 poprzez powtórzenie (w części dotyczącej nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku "uprzątania śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń") a zarazem nieuprawnioną modyfikację treści art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (w zakresie w jakim wskazano, że obowiązek ten ma być realizowany "niezwłocznie", w zakresie w jakim dodano obowiązek "uprzątania z chodnika pisaku lub kruszywa użytego do likwidacji śliskości", rozciągnięto obowiązki na miejsca, gdzie właściciele nieruchomości nie są zobligowani w/w ustawą do ich realizacji. Zapis w/w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy stanowi, iż właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń jedynie z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; zgodnie z dalszą częścią tego przepisu właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych; tym samym wskazanie, że uprzątanie zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości oraz z części nieruchomości należących do użytku publicznego rozciąga ten obowiązek także na miejsca, do których uprzątania właściciele nieruchomości nie są zobowiązani na mocy w/w przepisu ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Z kolei w poniżej wskazanych paragrafach zaskarżonego regulaminu Rada Gminy przekroczyła delegację ustawową zawartą w art. 4 ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

- w § 11 ust. 1 poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowych obowiązków dotyczących zapewnienia odpowiedniego stanu technicznego i sanitarnego pojemników do zbierania odpadów - w szczególności poprzez nałożenia obowiązku ich dezynfekcji co najmniej dwa razy do roku;

- w § 11 ust. 2 i 3 poprzez nałożenie na właścicieli nieruchomości szczegółowych obowiązków dotyczących warunków umiejscowienia pojemników do których zbierane są odpady.

Wskazać należy, iż w powyższych przepisach rada gminy wykroczyła poza upoważnienia zawarte w ustawie o utrzymanie czystości i porządku w gminach, albowiem ustanawiając powyższe obowiązki w zakresie utrzymania czystości i porządku ciążące na właścicielu nieruchomości rada gminy uczyniła to w sposób dowolny. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 roku o utrzymaniu czystości i porządku w gminach "właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym". Do określenia szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu realizacji tego obowiązku oraz miejsc usytuowania pojemników na terenie nieruchomości rada gminy nie została upoważniona.

- w § 16 pkt 3 lit. a i b poprzez ustanowienie szczegółowych terminów podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej - takie stanowisku zajął WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 października 2009 r. o sygn. II SA/Bd 688/09

- w § 19 pkt 1 i 2 poprzez sformułowanie zakazu wprowadzania psów i kotów na określone tereny i do określonych miejsc.

- w § 21 poprzez nieprecyzyjne wykonanie obowiązku wskazania obszarów objętych deratyzacją. Rada gminy w § 21 Regulaminu wskazała, że obowiązkowa deratyzacja na terenie całej gminy zostaje przeprowadzona w następujących terminach: od 15 marca do 15 kwietnia oraz od 15 września do 15 października każdego roku. Należy zauważyć, że art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach upoważnia organ gminy do wyznaczenia obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania. Przepis wyraźnie określa, co w przedmiotowej materii w regulaminie znaleźć się powinno, a mianowicie obszary i terminy deratyzacji. Jak wskazał WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r. o sygn. II SA/Gd 212/10 "Zakładając racjonalność ustawodawcy należy przyjąć, że celem upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy było zobligowanie organu gminy do kazuistycznego wskazania obszarów na terenie gminny, które ze względu na szczególne usytuowanie, otoczenie czy realizowane tam funkcje bądź inne okoliczności, wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji. Z analizy całego art. 4 ustawy wynika, że zamiarem ustawodawcy nie było objęcie deratyzacją obszaru całej gminy, gdyż (...) sam regulamin odnosi się do całej gminy, ale konkretnych jej obszarów. Tym samym należy wskazać, że zapis § 21 narusza ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w części dotyczącej stwierdzenia nieważności regulaminu w zakresie obejmującym przepisy § 4 ust. 4, 5 i 6, § 7 ust.2, §19, § 21.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w myśl art.4 ust.2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w regulaminie należało określić częstotliwość i sposób pozbywania się odpadów komunalnych, a do nich należą zarówno zużyte baterie i akumulatory jak i zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny. Przepisy art.44 i 45 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach ( Dz. U. Nr 79, poz.666 ze zm.) określają obowiązki użytkowników w sposób ogólny, natomiast regulamin w zakwestionowanym § 4 ust. 4 i 5 skonkretyzował zgodnie z delegacją ustawową wynikającą z powołanego art. 4 ust.2 pkt 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, sposób pozbywania się baterii przez właścicieli nieruchomości poprzez umieszczenie w oznaczonych pojemnikach w wyznaczonych punktach jak i zawarł informację o dostarczaniu akumulatorów do placówek handlowych prowadzących ich sprzedaż lub wymianę.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego § 4 ust. 6 regulaminu organ wskazał, że jest to podobnie jak w przypadku baterii i akumulatorów należało określić sposób pozbywania się tego sprzętu. Przepisy art. 35 i art.3 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (Dz. U. Nr 180, poz.1495 ze zm.) stanowią jedynie, że użytkownicy tego sprzętu winni oddać go zbierającemu i wprowadzają zakaz jego mieszania z innymi odpadami. W związku ze zmianą od dnia 1 lipca 2013 r systemu odbioru odpadów komunalnych, odbiór odpadów jest dokonywany przez wykonawcę wyłonionego przez gminę w drodze przetargu. Wypełniając delegację ustawową należało w regulaminie określić także z tego względu częstotliwość i sposób pozbywania się sprzętu. Regulacja ta ma bowiem znaczenie nie tylko dla właścicieli nieruchomości, lecz także dla wykonawcy - odbiorcy odpadów, który winien realizować umowę zgodnie z warunkami regulaminu.

Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1b ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin powinien określić szczegółowo zasady dotyczące uprzątania błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń w części nieruchomości służących do wspólnego użytku. W rozumieniu tego przepisu są to części nieruchomości nie stanowiących dróg publicznych będących własnością osób fizycznych i prawnych. Nie są to chodniki przylegające do nieruchomości, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy.

Wobec tego, należało określić zasady uprzątania powstałego śniegu, błota, lodu i innych zanieczyszczeń, co uczyniono w zakwestionowanym przez skarżącego § 7 ust. 2 regulaminu, stanowiąc o częstotliwości tj. niezwłocznie i sposobie nie powodującym zakłóceń w ruchu pieszym i pojazdów.

W § 11 ust. 1 nałożono na właścicieli nieruchomości obowiązek utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym poprzez dezynfekcję pojemników dwa razy w roku. Nałożenie tego obowiązku stanowi konkretyzację obowiązku ustawowego, o którym mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Organ wyjaśnił, że nie można podzielić poglądu Prokuratora o przekroczeniu delegacji ustawowej w § 19 pkt 1 regulaminu poprzez ustanowienie w tym przepisie zakazu wpuszczania psów i kotów do piaskownic i na place zabaw dla dzieci. Zakaz ten został wprowadzony na podstawie art.4 ust.2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Redakcja przepisu ustawowego nie wyklucza ustalenia tego rodzaju zakazu. Ma on na celu ochronę terenów przeznaczonych do wspólnego użytku przed zanieczyszczeniem a z drugiej strony przed uciążliwością dla ludzi. Piaskownice i płace zabaw dla dzieci są miejscami szczególnymi, ich czystość powinna być szczególnie chroniona. W § 21 Rada Gminy w oparciu o art. 4 ust.2 pkt 8 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach uznała, że obszarem obowiązkowej deratyzacji jest obszar całej gminy. Z w/w przepisu ustawy nie można wyprowadzić wniosku, że obowiązkowej deratyzacji mogą podlegać tylko niektóre obszary gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że uchwała rady gminy podjęta w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminie ma, zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r., poz. 391 ze zm.) ma charakter aktu prawa miejscowego.

Zauważyć zatem należy, że przepis art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej akty prawa miejscowego zalicza do źródeł prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Po myśli art. 94 Konstytucji, akty prawa miejscowego mogą być stanowione przez organy samorządu terytorialnego oraz organy administracji rządowej na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Ustawa określa też zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego.

Z przedstawionych uregulowań jasno wynika, że zakres i treść prawa miejscowego uwarunkowana jest normami ustalonymi w aktach wyższego rzędu. Podstawą prawną stanowienia aktów prawa miejscowego jest bowiem upoważnienie zawarte w ustawie co przesądza o ich zależnej pozycji w hierarchii źródeł prawa. Każdorazowo zatem, w akcie rangi ustawowej, musi być zawarte upoważnienie (delegacja) dla rady gminy dla podjęcia aktu prawa miejscowego. Zasada ta znajduje też potwierdzenie w art. 40 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Przy ocenie aktu prawa miejscowego należy mieć zatem na względzie, że akt ten nie może naruszać nie tylko regulacji ustawy zawierającej delegację do jego ustanowienia, ale również przepisów Konstytucji, oraz innych ustaw pozostających w pośrednim lub bezpośrednim związku z regulowaną materią. Wszelkie normy dotyczące konstytucyjnych praw i wolności człowieka zastrzeżone są zaś wyłącznie dla ustaw nie mogą być regulowane aktami niższego rzędu.

W doktrynie wskazuje się, że upoważnienie do stanowienia aktów prawa miejscowego może przybrać postać delegacji szczególnej lub generalnej. Szczegółowe upoważnienie ustawowe określa materię, która może być przedmiotem regulacji w drodze aktu prawa miejscowego i organy kompetentne do jego wydania. Najczęściej upoważnienie to dotyczy materii, która jest ogólnie uregulowana w ustawie, a organom terenowym pozostawione zostaje uregulowanie kwestii szczegółowych.

W tym miejscu wskazać należy, że zakres regulacji uchwalanego regulaminu wynika z art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który przewiduje, że regulamin określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące:

1) wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących:

a) prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych,

b) uprzątanie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z części nieruchomości służących do użytku publicznego,

c) mycie i naprawy pojazdów samochodowych poza myjniami i warsztatami naprawczymi;

2) rodzaju i minimalnej pojemności pojemników przeznaczonych do zbierania odpadów komunalnych na terenie nieruchomości oraz na drogach publicznych, warunków rozmieszczania tych pojemników i ich utrzymania w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, przy uwzględnieniu:

a) średniej ilości odpadów komunalnych wytwarzanych w gospodarstwach domowych bądź w innych źródłach,

b) liczby osób korzystających z tych pojemników;

3) częstotliwości i sposobu pozbywania się odpadów komunalnych i nieczystości ciekłych z terenu nieruchomości oraz z terenów przeznaczonych do użytku publicznego;

4) (uchylony);

5) innych wymagań wynikających z wojewódzkiego planu gospodarki odpadami;

6) obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku;

7) wymagań utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolniczej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach;

8) wyznaczania obszarów podlegających obowiązkowej deratyzacji i terminów jej przeprowadzania.

Przedstawione wyżej wyliczenie elementów uchwały w przedmiocie regulaminu utrzymania porządku i czystości w gminie ma charakter wyczerpujący, co oznacza, że nie wolno w nim zamieszczać postanowień, które wykraczałyby poza treść art. 4 ustawy. Jednocześnie przepis ten zawiera obligatoryjne elementy regulaminu, co powoduje, że w uchwale tej muszą znaleźć się postanowienia odnoszące się do wszystkich punktów art. 4 ust. 2 ustawy. Rada gminy nie ma prawa do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w tym przepisie, ani też podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Uchwalając akt prawa miejscowego, w oparciu o normę ustawową, organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Organ stanowiący ma obowiązek ścisłej interpretacji normy upoważniającej, nie może domniemywać swej kompetencji, dokonywać wykładni rozszerzającej czy wyprowadzać kompetencji w drodze analogii. Odstąpienie od wskazanych reguł narusza związek formalny i materialny między aktem wykonawczym, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa.

Ponadto wskazać należy, że w świetle art. 91 ust. 1 zd. pierwsze w zw. z ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba że naruszenie prawa ma charakter nieistotny.

Z istotnym naruszeniem prawa w rozumieniu ustawy o samorządzie gminnym mamy do czynienia nie tylko w przypadku wykroczenia przez radę gminy poza zakres upoważnienia ustawowego do wydania aktu prawa miejscowego. Taka sytuacja powstaje również gdy prawodawca lokalny reguluje materię uregulowaną już aktami wyższego rzędu ( ustawami ), co pozostaje w związku z naruszeniem zasad techniki prawodawczej.

Pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego, w tym także z rozporządzeniem – co w konsekwencji oznacza, że również z "Zasadami techniki prawodawczej", które wszak stanowią załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. Choć w większości przypadków sprzeczność z konkretnymi, szczegółowymi dyrektywami legislacyjnymi zawartymi w rozporządzeniu będzie miała zapewne charakter nieistotnego naruszenia prawa, to jednak nie można wykluczyć sytuacji, w których konkretne uchybienie zasadom techniki prawodawczej przyjdzie zakwalifikować jako naruszenie prawa istotne. Będzie to zwłaszcza dotyczyć reguł określanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (dalej: "TK") mianem "rudymentarnych kanonów techniki prawodawczej" (zob. np. postanowienie TK z 27 kwietnia 2004 r., P 16/03; OTK-A 2004/4/36), nakaz przestrzegania których postrzegany jest jako jeden z elementów konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji w poglądach Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 2008, s. 51). Podobne stanowisko zajął w doktrynie G. Wierczyński, zdaniem którego sytuacje, w których naruszone zostały zasady techniki prawodawczej, powinny być traktowane jako nieistotne naruszenie prawa, a sytuacje, w których wraz z naruszeniem rozporządzenia doszło do naruszenia konstytucyjnych zasad tworzenia prawa – jako naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności aktu prawa miejscowego (zob. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 29).

Jednym ze wspomnianych "rudymentarnych kanonów" tworzenia prawa jest niewątpliwie reguła wynikająca z § 115 w zw. z § 143 rozporządzenia, w myśl której w akcie prawa miejscowego zamieszcza się tylko przepisy regulujące sprawy przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym (upoważnieniu ustawowym). Regulacja ta koresponduje z przepisem art. 94 Konstytucji RP, który wskazuje, że akty prawa miejscowego muszą być ustanawiane nie tylko "na podstawie", ale i "w granicach" upoważnień zawartych w ustawie.

Podobnie zakotwiczona w art. 94 Konstytucji jest dyrektywa wynikająca z art. 118 w zw. z § 143 rozporządzenia, w świetle której w akcie prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustawy upoważniającej oraz przepisów innych aktów normatywnych (por. G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 633). Takie powtórzenie jest, co do zasady, zabiegiem niedopuszczalnym, traktowanym w dominującym nurcie orzecznictwa sądów administracyjnych i TK jako rażące naruszenie prawa (zob. wyrok WSA w Poznaniu z 30.06.2011 r., IV SA/Po 431/11, CBOSA). Co do zasady unormowania aktu prawa miejscowego zawierające powtórzenie regulacji ustawowych naruszają nie tylko przepisy § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia, ale także art. 7 i art. 94 Konstytucji, stanowiąc w istocie uregulowanie danej materii bez wymaganego upoważnienia bądź też z przekroczeniem jego granic (por. M. Bogusz, Wadliwość aktu prawa miejscowego, Gdańsk 2008, s. 224; G. Wierczyński, Redagowanie i ogłaszanie aktów normatywnych..., s. 633). Jedynie w drodze wyjątku, uzasadnionego zwłaszcza względami zapewnienia komunikatywności tekstu prawnego, za dopuszczalne można uznać powtarzanie w aktach praw miejscowego, takich zwłaszcza jak statuty czy regulaminy, innych regulacji normatywnych. W każdym jednak przypadku tego rodzaju powtórzenia powinny być powtórzeniami dosłownymi, aby uniknąć wątpliwości, który fragment tekstu prawnego (rozporządzenia, ustawy upoważniającej czy innego aktu normatywnego) ma być podstawą odtworzenia normy postępowania (zob. S. Wronkowska [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 2012, s. 35 i 241).

Nie mniej istotne znaczenie ma również wysłowiony w Zasadach techniki prawodawczej (por. zwłaszcza § 6 rozporządzenia) generalny nakaz takiego redagowania przepisów aktów prawodawczych, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Innymi słowy, każdy przepis winna cechować precyzja, komunikatywność oraz wynikająca z nich adekwatność wypowiedzi do zamiaru prawodawcy (zob. M. Zieliński [w:] S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad..., s. 38). Postulaty te znajdują niewątpliwie swoje zakorzenienie w wymogach płynących z zasady określoności przepisów prawa, stanowiącej istotny komponent konstytucyjnej zasady prawidłowej legislacji (por. T. Zalasiński, Zasady prawidłowej legislacji..., s. 181 i n.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego stanowienie przepisów niejasnych i wieloznacznych narusza konstytucyjną zasadę określoności regulacji prawnych wywodzoną z klauzuli demokratycznego państwa prawnego, zawartej w art. 2 Konstytucji (zob. I. Wróblewska, Zasada państwa prawnego w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego RP, Toruń 2010, s. 75). Dotyczy to także przepisów prawa miejscowego.

W kontekście dokonanych wywodów podkreślić należy, iż powtarzanie w regulaminie uchwalonym przez radę gminy przepisów zamieszczonych w różnych ustawach, czy też aktach wykonawczych, albo ich dostosowywanie w celu tzw. objaśnienia ułatwiającego stosowanie regulaminu, jest niedopuszczalne. Regulamin utrzymania porządku i czystości w gminie stanowi bowiem prawo miejscowe, które powinno zawierać treści normatywne, a nie powtórzenia norm zawartych w innych przepisach. Takie powtarzanie przepisów za innymi aktami prawnymi, wyższego rzędu, pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Uznanie za niedopuszczalne dokonywania w regulaminie powtarzania regulacji ustawowych jest uzasadnione także tym, że interpretacja takiej powtórzonej regulacji w kontekście uchwały, w której je powtórzono, może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy ( vide: wyroki NSA z dnia 14 października 1999 r., sygn. akt II SA/Wr 1179/90; z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1256/09; z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 170/10, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 kwietnia 2011 roku, sygn. akt II SA/Bd 1536/10 baza orzeczeń nsa.gov.pl). Definiując w akcie prawnym określone pojęcia prawodawca daje wyraz temu, że zamierza przypisać definiowanym zwrotom nie tylko inne znaczenie niż w języku potocznym, ale także inne znaczenie niż powszechnie przyjmuje się to w innych aktach prawnych. Zatem w przypadku powtórnego zdefiniowania pojęcia ustawowego w regulaminie, istnieje realna możliwość, że jego interpretacja w oderwaniu od aktu pierwotnego spowoduje zmianę znaczeniowo-prawną danego pojęcia przyjętą w ustawie. Poza tym, skoro postanowienia regulaminu mają jedynie uszczegóławiać regulacje ustawowe w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, to tym bardziej nie ma podstaw prawnych do powtarzania w nim regulacji ustawowych, w szczególności zawartych w ustawie upoważniającej. Istotne naruszenie prawa w tym zakresie wynika z faktu braku delegacji ustawowej, opartej na art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do dokonywania powtórzeń definicji ustawowych.

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednostkowo sformułowany został pogląd o możliwości powtórzenia zapisów ustawowych w akcie prawa miejscowego, ale z tym zastrzeżeniem, iż to powtórzenie miałoby formę przytoczenia treści in extenso i nastąpiłoby z jednoczesnym powołaniem się na konkretny, powtarzany przepis ustawy ( vide: wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 31 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Wr 745/06, baza orzeczeń nsa.gov.pl ). Niemniej, przyjmując dopuszczalność powtórzeń na wskazanych powyżej warunkach, wskazać należy, iż kontrolowany regulamin ich nie spełnia.

Z powołanych wyżej przyczyn za istotnie naruszający prawo uznać należało, jak zasadnie wskazał skarżący, regulacje zawarte w § 2, § 7 ust. 1 i 2 regulaminu.

Zgodzić należy się z Prokuratorem, że nieuprawnionym było powtórzenie i modyfikacja w § 2 treści art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku. Natomiast w myśl § 2 zaskarżonego regulaminu "Obowiązek utrzymywania czystości i porządku na terenie nieruchomości ciąży na ich właścicielach". Z powyższego jednoznacznie wynika, że regulacja § 2 Regulaminu stanowi powtórzenie i niedopuszczalną modyfikację treści art. 5 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Odnosząc się do § 7 ust. 1 regulaminu wskazać należy, że w powyższym paragrafie rada gminy nałożyła na właścicieli nieruchomości obowiązek niezwłocznego uprzątnięcia śniegu, lodu błota oraz innych zanieczyszczeń z chodnika położonego wzdłuż nieruchomości, w sposób nie powodujący zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów oraz obowiązek uprzątnięcia z chodnika piasku lub kruszywa użytego do likwidacji śliskości niezwłocznie po ustaniu przyczyn jego stosowania.

Ponadto w myśl § 7 ust. 2 Regulaminu właściciele nieruchomości w części należącej do użytku publicznego mają obowiązek niezwłocznego usuwania śniegu, lodu, błota i innych zanieczyszczeń, w sposób nie powodujący zakłóceń w ruchu pieszych i pojazdów.

Odnosząc się do powyższej regulacji wskazać należy, że w myśl pkt 1 lit. b cytowanego art. 4 ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach regulamin może wprowadzać obowiązek uprzątania przez właściciela nieruchomości śniegu i lodu z części nieruchomości służących do użytku publicznego. Natomiast obowiązek uprzątnięcia chodnika został uregulowany w art. 5. ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymani porządku i czystości w gminach zgodnie z którym właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z chodników położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taki chodnik uznaje się wydzieloną część drogi publicznej służącą dla ruchu pieszego położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości; właściciel nieruchomości nie jest obowiązany do uprzątnięcia chodnika, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów samochodowych.

Z powyższych względów zgodzić należy się z Prokuratorem, że regulacja § 7 ust. 1 stanowi powtórzenie i nieuprawnioną modyfikację treści art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Natomiast Sąd nie podziela stanowiska Prokuratora co do § 7 ust. 2 Regulaminu. Skoro w art. 4 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy wyposażono gminę w prawo nałożenia na właścicieli obowiązku uprzątania przez właściciela nieruchomości śniegu i lodu z części nieruchomości służących do użytku publicznego, to realizacja powyższego uprawnienia nie może stanowić naruszenia prawa.

Za naruszające prawo uznać natomiast należy regulację § 11 ust. 1, 2 i 3 Regulaminu. Zgodnie z postanowieniami powyższych paragrafów właściciel nieruchomości ma obowiązek utrzymania pojemników na odpady komunalne we właściwym stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, a w szczególności utrzymania ich w czystości poprzez ich dezynfekcję, co najmniej dwa razy do roku. Pojemniki należy umieszczać na terenie nieruchomości, z której zbierane są odpady, w granicach nieruchomości w miejscu specjalnie do tego wyznaczonym (ust. 2). Pojemnik należy ustawić tak, aby nie powodować uciążliwości i utrudnień dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości i osób trzecich (ust. 3).

Po pierwsze wskazać należy, że § 11 ust. 1 Regulaminu powtarza i modyfikuje zapisy art. 5 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z tym przepisem właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku przez wyposażenie nieruchomości w pojemniki służące do zbierania odpadów komunalnych oraz utrzymywanie tych pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym, chyba że na mocy uchwały rady gminy, o której mowa w art. 6r ust. 3, obowiązki te przejmie gmina jako część usługi w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości w zamian za uiszczoną przez właściciela opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi (pkt1).

Powyższy przepis nakłada na właścicieli obowiązek utrzymywania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym zatem nałożenie tego samego obowiązku w zaskarżonym regulaminie stanowi powtórzenie regulacji ustawowej oraz nieuprawnioną jego modyfikacje poprzez nałożenie obowiązku utrzymania czystości pojemników poprzez ich dezynfekcję oraz wskazanie częstotliwości wykonania powyższego obowiązku.

Natomiast regulacja § 11 ust. 2 i 3 regulaminu stanowi przekroczenie delegacji ustawowej. Zgodzić się należy ze skarżącym, że Rada nie jest upoważniona do nałożenia na właścicieli nieruchomości obowiązku umiejscowienia pojemników w określonym miejscu.

W ocenie składu orzekającego również regulacja zawarta w § 16 pkt 3 lit. a i b Regulaminu podjęta została z naruszeniem prawa. Zgodnie z powyższym przepisem właściciele nieruchomości zobowiązani są do przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej:

a) w terminie 3 miesięcy - w przypadku oddania do użytku nowo wybudowanej sieci kanalizacyjnej,

b) w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego regulaminu - do istniejącej sieci kanalizacyjnej.

Kwestie związane z utrzymaniem czystości i porządku w gminach, dotyczące również konieczności podłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, regulują przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W szczególności art. 5 ust. 1 pkt 2 tej ustawy stanowi, że właściciele nieruchomości zapewniają utrzymanie czystości i porządku poprzez przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub, w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych, spełniające wymagania określone w przepisach odrębnych; przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej nie jest obowiązkowe, jeżeli nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnię ścieków spełniającą wymagania określone w przepisach odrębnych. Z kolei, zgodnie z art. 5 ust. 7 omawianej ustawy, w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1-4, wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję nakazującą wykonanie obowiązku. Wykonywanie tej decyzji, stosownie do treści art. 5 ust. 9, podlega egzekucji w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.).

Z powyższej regulacji wynika, że obowiązek przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej wynika wprost z przepisów prawa. Zatem nałożenie powyższego obowiązku w Regulaminie stanowi nieuprawnione powtórzenie oraz modyfikację przepisów prawa. Ponadto wskazać należy, że obowiązek wynikający z tego przepisu ma charakter powszechny, a więc odnosi się do wszystkich nieruchomości leżących w zasięgu sieci kanalizacyjnej. A zatem przesłankami, od których spełnienia ustawodawca uzależnił dopuszczalność i obowiązek wydania decyzji nakazującej przyłączenie nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, są: istnienie takiej sieci, możliwość przyłączenia do niej nieruchomości, brak wyposażenia nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków oraz niezrealizowanie przez właścicieli nieruchomości obowiązku przyłączenia. Brak wykonania powyższego jest zabezpieczona przymusem egzekucyjnym.

Za niedopuszczalną i ustanowioną z przekroczeniem delegacji ustawowej uznać również należy regulację zawartą w § 19 Regulaminu, zgodnie z którym zabronione jest wpuszczanie psów i kotów do piaskownic i na place zabaw dla dzieci oraz wprowadzanie psów do placówek handlowych, gastronomicznych, obiektów użytku publicznego i innych, których administracje wprowadziły ten zakaz, z wyjątkiem psów przewodników towarzyszących osobom niepełnosprawnym.

W ocenie składu orzekającego tego rodzaju rozwiązanie wykracza poza upoważnienie ustawowe, albowiem ustawodawca nie upoważnia rady gminy do sformułowania zakazu wprowadzania zwierząt na określone tereny, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na terenie przeznaczonym do wspólnego użytku nie był uciążliwy oraz nie zagrażał przebywającym tam osobom.

Odnośnie § 21 Regulaminu Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 czerwca 2010 r. o sygn. II SA/Gd 212/10 (dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) zgodnie z którym celem upoważnienia zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy było zobligowanie organu gminy do kazuistycznego wskazania obszarów na terenie gminny, które ze względu na szczególne usytuowanie, otoczenie czy realizowane tam funkcje bądź inne okoliczności, wymagają poddania ich obowiązkowej deratyzacji. Z analizy całego art. 4 ustawy wynika, że zamiarem ustawodawcy nie było objęcie deratyzacją obszaru całej gminy (...) ale konkretnych jej obszarów. Obciążenie obowiązkiem deratyzacji właścicieli nieruchomości na terenie całej gminy jest zatem naruszeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 4 ust. 2 pkt 8 ustawy. Uchwałodawca winien zrealizować upoważnienie ustawowe pozostając ściśle w jego granicach, co oznacza, nie tylko zakaz regulowania materii nie określonych w upoważnieniu, ale i nakaz uregulowania wszystkiego, co zostało w nim wskazane.

Z powyższych względów § 21 Regulaminu, zgodnie z którym obowiązkowa deratyzacja na terenie całej gminy zostaje przeprowadzona w następujących terminach: od 15 marca do 15 kwietnia oraz od 15 września do 15 października każdego roku jest sprzeczna z prawem.

Natomiast Sąd nie podziela zarzutu Prokuratora odnoszącego się do § 4 ust. 4, 5 i 6 Regulaminu.

Zgodnie z postanowieniami § 4 ust. 4 i 5 Regulaminu zużyte baterie należy umieszczać w przeznaczonych do tego celu odpowiednio oznaczonych pojemnikach, w wyznaczonych punktach (wykaz punktów opublikowany na stronie internetowej Gminy Krzykosy oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Gminy w Krzykosach). Akumulatory należy dostarczać do placówek handlowych prowadzących ich sprzedaż lub wymianę.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że art. 107 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o bateriach i akumulatorach (Dz. U. Nr 79, poz. 666) z dniem 12 czerwca 2009 r. (data wejścia w życie ustawy) wprowadził zmianę w brzmieniu art. 4 ustawy, polegającą na dodaniu w art. 4 w ust. 2 w pkt 1 lit. a, że regulamin, określając szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych odpadów niebezpiecznych, odpadów wielkogabarytowych dotyczyć musi także dodatkowo: ,,zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, zużytych baterii i zużytych akumulatorów oraz odpadów z remontów".

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że powyższa ustawa zmieniając treść art. 4 ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach jednocześnie nałożyła na gminę obowiązek uregulowania w Regulaminie szczegółowych zasad utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczących wymagań w zakresie utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości obejmujących prowadzenie we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych, w tym powstających w gospodarstwach domowych przeterminowanych leków i chemikaliów, zużytych baterii i akumulatorów, zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, mebli i innych odpadów wielkogabarytowych, odpadów budowlanych i rozbiórkowych oraz zużytych opon, a także odpadów zielonych oraz szczegółowo określa obowiązki użytkownika końcowego baterii i akumulatorów.

Zgodnie z art. 44 ustawy o bateriach i akumulatorach użytkownik końcowy jest obowiązany do przekazania zużytych baterii przenośnych i zużytych akumulatorów przenośnych, w tym baterii przenośnych i akumulatorów przenośnych, które nie mogą stanowić już źródła energii, do zbierającego zużyte baterie lub zużyte akumulatory lub do miejsca odbioru.

Natomiast w myśl art. 45 ust. 1 cytowanej ustawy użytkownik końcowy jest obowiązany do przekazania zużytych baterii samochodowych i zużytych akumulatorów samochodowych sprzedawcy detalicznemu baterii samochodowych lub akumulatorów samochodowych, podmiotowi prowadzącemu usługi w zakresie wymiany zużytych baterii samochodowych lub zużytych akumulatorów samochodowych, zbierającemu zużyte baterie samochodowe lub zużyte akumulatory samochodowe, prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii samochodowych lub zużytych akumulatorów samochodowych lub wprowadzającemu baterie samochodowe lub akumulatory samochodowe. Użytkownik końcowy jest obowiązany do przekazania zużytych baterii przemysłowych i zużytych akumulatorów przemysłowych sprzedawcy detalicznemu baterii przemysłowych lub akumulatorów przemysłowych, podmiotowi prowadzącemu usługi w zakresie wymiany zużytych baterii przemysłowych lub zużytych akumulatorów przemysłowych, prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii przemysłowych lub zużytych akumulatorów przemysłowych lub wprowadzającemu baterie przemysłowe lub akumulatory przemysłowe(ust. 2). Użytkownik końcowy jest obowiązany do przekazania zużytych baterii przemysłowych niklowo-kadmowych i zużytych akumulatorów przemysłowych niklowo-kadmowych prowadzącemu zakład przetwarzania zużytych baterii niklowo-kadmowych lub zużytych akumulatorów niklowo-kadmowych (ust. 3).

Natomiast zgodnie z § 4 ust. 6 Regulaminu zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, a także meble i inne odpady wielkogabarytowe mogą być wystawiane przed teren nieruchomości, z której pochodzą dwa razy w roku, w terminach wyznaczonych przez uprawniony podmiot odbierający odpady komunalne.

Przepisy art. 35 i art.36 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym /Dz.U. Nr 180, poz.1495 ze zm./ stanowią jedynie, że użytkownicy sprzętu przeznaczonego dla gospodarstw domowych winni oddać go zbierającemu i wprowadzają zakaz jego mieszania z innymi odpadami.

Odnosząc się do regulacji zawartej w zaskarżonej uchwale wskazać należy, że wykładania przepisów prawa wymaga przyjęcia zasady racjonalności ustawodawcy według, której każdy przepis prawa pełni określoną rolę i nie może być uznany za zbędny. Wobec powyższego dokonując wykładni wyżej przedstawionych przepisów, z jednej strony nakładającej na użytkowników końcowych określone obowiązki, a z drugiej strony wprowadzającej na organy jednostki samorządu terytorialnego obowiązek regulowania powyższych kwestii, Sąd uznał, że w przedmiotowej sprawie przepisy § 4 ust. 4 i 5, § 4 ust. 6 Regulaminy nie stanowią modyfikacji czy też powtórzeń obowiązków ustawowych, a jedynie ich konkretyzację.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O oddaleniu skargi w pozostałym zakresie orzeczono na podstawie art. 151 cytowanej wyżej ustawy.