Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1790/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Marzenna Zielińska, Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Asesor WSA - Joanna Gierak (spr.), Protokolant - Anna Dawidowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2005 r. sprawy ze skargi J. Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia (...) kwietnia 2005 r. Nr (...) w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie zgłoszenia celnego dokonanego przez J. sp. z o.o. w W. z (...) sierpnia 2001 r. według dokumentu SAD nr (...) objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym farmaceutyki uprzednio objęte procedurą składu celnego. Do zgłoszenia celnego załączono fakturę wystawioną przez eksportera towaru, tj. firmę s. C.

Decyzją z (...) sierpnia 2004 r. nr (...) wydaną w trybie art. 65 § 4 pkt 2 lit. b i c Kodeksu celnego, Naczelnik Urzędu Celnego (...) w W. uznał w/w zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie dotyczącym wartości celnej zaimportowanego towaru i orzekając w tym zakresie określił wartość celną w skorygowanej (obniżonej) wysokości, ustalonej z uwzględnieniem rabatu udzielonego importerowi przez eksportera, obniżającego fakturowaną pierwotnie należność eksportera.

Dyrektor Izby Celnej w W. decyzją z (...) kwietnia 2004 r. nr (...), po rozpatrzeniu wniesionego odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Izby wskazał, iż po zwolnieniu towaru, w następstwie dokonanej kontroli celnej w dokumentach księgowych importera ujawniono umowę o dostawach produktu z dnia (...) listopada 1998 r., zawartą na czas nieokreślony pomiędzy J. Sp. z o.o. (importerem) a C. (eksporterem) oraz umowę o dystrybucji i dostawach zawartą pomiędzy tymi samymi podmiotami w dniu (...) maja 2001 r., z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2000 r. i obowiązującą do dnia 31 grudnia 2002 r., a także noty kredytowe, obniżające wartość importowanych farmaceutyków.

Na podstawie ujawnionych dokumentów oraz poczynionych na ich podstawie ustaleń organ celny stwierdził, iż Spółka zataiła w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego istnienie porozumień dotyczących upustu za zakupione wyroby farmaceutyczne w wysokości 20% (w roku 1998 i 1999) oraz 30% (w roku 2000 i 2001). Jak ustalił organ, skarżąca Spółka przekazywała kontrahentowi zagranicznemu środki pieniężne w kwocie zgodnej z kwotą wynikającą z faktury handlowej, a następnie zgodnie z postanowieniami umowy o dostawach produktu, zawartej w dniu (...) listopada 1998 r. między J. Sp. z o.o. a C., strona otrzymywała noty kredytowe co kwartał, a płatności były dokonywane w cyklu rozrachunkowym następującym po kwartale kalendarzowym, za który taki upust był należny (pkt 3 w/w umowy). Noty powyższe były wystawiane na podstawie informacji dotyczących wartości zakupów przekazywanych kontrahentowi zagranicznemu przez J. Sp. z o.o. (pkt 4 umowy). W latach 1998 i 1999 upust określono w wysokości 20%. Następnie umową z dnia (...) maja 2001 r. o dystrybucji i dostawach, obowiązującą z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2000 r., zastąpiono wcześniej obowiązującą umowę z dnia (...) listopada 1998 r. W umowie o dystrybucji i dostawach w pkt 6 określono sposób udzielania upustów, zgodnie z którym jeśli Wartość Netto Produktów (WNP) zakupionych w danym miesiącu przekroczy wartość określoną w Rocznym Planie Zakupów (RPZ), J. Sp. z o.o. uprawniona będzie do otrzymania od eksportera upustu w wysokości 30% (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 1) lub 40% (przy przekroczeniu Wartości Docelowej 2). Upustu tego udzielano w chwili wystawienia odpowiedniej noty kredytowej, nie później niż 90 dni po upływie okresu, w którym zakupy importera przekroczyły wartość określoną w RPZ (pkt 6.7 umowy). Według umowy o dystrybucji i dostawach przyznanie upustów miało zależeć od terminowej płatności realizowanej przez J. Sp. z o.o. Opóźnienie powodować miało automatyczne uchylenie przyznanych upustów i odstąpienie od udzielania kolejnych (pkt 6.8 umowy). Zgodnie z oświadczeniem J. Sp. z o.o. z dnia (...) lutego 2002 r. (k. 129 akt wspólnych), Spółka otrzymywała przez cały ten okres od kontrahentów zagranicznych upusty w wysokościach określonych w w/w umowach. Wobec okresu od 1 stycznia 2000 r. do 1 maja 2001 r. (do momentu podpisania umowy o dystrybucji i dostawach) pierwotnie obowiązywała umowa z dnia (...) listopada 1998 r. i zastosowanie miał rabat/upust w wysokości 20%, a następnie miało miejsce wyrównanie do 30% (przekroczono Wartość Docelową 1).

Do niniejszej sprawy, jak wskazał Dyrektor Izby, zostały przyporządkowane dwa ujawnione dokumenty: Reimbursement Credit Note o nr (...) i o nr (...) z (...) sierpnia 2001 r., wystawione przez eksportera towaru, potwierdzające udzielenie upustu w wysokości 30% na wyszczególnione w ich treści leki. Przedmiotowe dokumenty odnoszą się odpowiednio do Sales invoice o nr (...) oraz o nr (...) wystawionych również z datą (...) sierpnia 2001 r. za sprzedaż w miesiącu sierpniu 2001 r. leków o nazwie T. wyprowadzonych ze Składu Celnego C. F. C..

Zdaniem organów celnych, w przypadku analizowanych umów Spółka od momentu podpisania tych umów wiedziała dokładnie w jakiej wysokości będzie udzielony rabat - odpowiednio 20 %, 30% lub 40% wartości farmaceutyków z listy leków refundowanych - mogła jedynie nie wiedzieć jaką ilość farmaceutyków zakupi i za jaką wartość, w przeciągu analizowanego przez eksportera okresu.

Jeśli nawet przyjąć, iż strona nie znała wysokości przyznanego jej rabatu, powinna zgłosić organowi celnemu fakt przyznania jej tego upustu oraz określić jego wysokość według swej wiedzy na dzień zgłoszenia celnego. Po dostarczeniu zaś rozliczenia się z eksporterem towaru z tytułu upustu strona mogła wystąpić z wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w związku z przyznanym upustem, czego jednak nie uczyniła.

Ponadto Dyrektor Izby wyjaśnił, iż wartość celna importowanego towaru została ustalona w oparciu o art. 23 § 1 i § 9 Kodeksu celnego, bowiem brak było podstaw do zastosowania zastępczych metod wyceny. Organ orzekający nie podważył wiarygodności faktury handlowej, a ustalając rzeczywistą wartość importowanego towaru uwzględnił jedynie notę korygującą wystawioną na podstawie umowy przyznającej Spółce upust.

W skardze Spółka J. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w W. oraz poprzedzającej jej decyzji organu celnego I instancji zarzucając naruszenie:

I. W odniesieniu do regulacji dotyczących wypełniania dokumentacji SAD:

rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, załącznik nr 6: Instrukcja wypełnienia dokumentu SAD [Dz. U. nr 104, poz.1193 z późn. zm.] poprzez brak zastosowania w sprawie;

art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez określenie negatywnych konsekwencji w związku z zastosowaniem się skarżącego do obowiązujących przepisów prawa, tj. rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych - załącznik nr 6 - Instrukcja wypełnienia dokumentu SAD [Dz. U. nr 104, poz.1193 z późn. zm.].

II. W odniesieniu do regulacji dotyczących zobowiązań międzynarodowych:

art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczypospolitą Polską z jednej strony a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli w dniu 12 grudnia 1991 r. [zał. do Dz. U. z 1994 r. nr 11, poz. 38] poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych;

art. 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej, poprzez faktyczny brak odniesienia się organów celnych w uzasadnieniu decyzji z 27 października 2004 r. do zarzutu dotyczącego obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu.

III. W odniesieniu do regulacji dotyczących ustalania wartości celnej:

art. 122, 187 § 1 i 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa [Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.] poprzez błędną interpretację postanowień umowy z (...) maja 2001 r. z mocą wsteczną od 1 stycznia 2000 r.;

art. 23 § 1, § 4 i § 9 oraz art. 85 § 1 ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, przez niewłaściwe ustalenie, iż udzielone skarżącemu upusty po dokonaniu importu miały wpływ na wartość celną importowanych towarów.

Rozwijając w motywach skargi zarzuty o charakterze merytorycznym, skarżąca sformułowała generalną tezę, że deklarowana wartość celna towaru była prawidłowa, odpowiadała rzeczywistej wartości (cenie) transakcyjnej kształtującej się w wysokości wynikającej z faktury eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu celnym i brak było podstaw do jej korekty (obniżenia) w trybie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego. Skarżąca podkreśliła, że umowa zawarta z eksporterem nie zawierała wiążących ustaleń w zakresie upustów/zniżek i nie uprawniała do bezwarunkowego otrzymania upustów. Możliwość uzyskania upustów została uzależniona od spełnienia określonych warunków. Upusty mogły zostać przyznane za okresy przeszłe, skarżąca nie była uprawniona do domagania się zadeklarowanych w umowie przez kontrahenta zagranicznego upustów, a wystawianie przez eksportera not kredytowych [Reimbursement Credit Note] stanowiło wyraz dobrej woli eksportera, podyktowanej chęcią ekspansji na polskim rynku. Skarżąca podkreśliła, że wartość celna w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego nie mogła uwzględniać upustów, a późniejsze rozliczenia skarżącej nie mogłyby wpłynąć na obniżenie wartości celnej towaru, nawet wtedy gdyby można je powiązać z wartością celną towaru.

Obniżenie w niniejszej sprawie wartości celnej towarów przez organy celne narusza w ocenie skarżącej przepisy art. 23 i art. 85 Kodeksu celnego.

Następnie skarżąca zarzuciła, że podejście władz polskich do kwestii następczego obniżania wartości celnej importowanych towarów odbiega w sposób rażący od stanowiska prezentowanego przez organy Unii Europejskiej, w szczególności, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości jeżeli importer nie jest w stanie przedstawić w chwili zgłoszenia celnego dokumentów niezbędnych do wykazania, że określone zniżki zostaną wyłączone z wartości celnej, to zadeklarowana w chwili zgłoszenia celnego wartość transakcyjna nie może podlegać rewizji po dokonaniu importu. Ponadto przepisy dotyczące odliczeń mogą być stosowane tylko jeśli importer chce z nich skorzystać. W konsekwencji nieuwzględnienie przez Dyrektora Izby Celnej istniejącej praktyki unijnej w zakresie nieuwzględniania po dokonaniu zgłoszenia celnego przyznanych stronie rabatów/zniżek stanowi naruszenie wynikającego z art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego zobowiązania do harmonizacji polskiego prawa celnego z systemem Unii Europejskiej.

Dodatkowo skarżąca zarzuciła naruszenie rozporządzenia Ministra Finansów z 10 listopada 1999 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, załącznik nr 6: Instrukcja wypełnienia dokumentu SAD [Dz. U. nr 104, poz.1193 z późn. zm.], stanowiącego źródło powszechnie obowiązującego prawa, poprzez jego niezastosowanie oraz naruszenie art. 2 Konstytucji i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie negatywnych konsekwencji dla skarżącej na skutek zastosowania się przez skarżącą do przepisów prawa w postaci w/w rozporządzenia. Skarżąca podniosła, że w załączniku nr 6 do w/w rozporządzenia zawierającym instrukcję wypełniania dokumentu SAD przy opisie pola 45 "korekta" wskazano, że należy w nim podać wartość rabatu uwidocznionego na fakturze. Ponieważ sytuacja taka nie występowała w przypadku skarżącej brak było w jej ocenie podstaw do wypełnienia tego pola zgłoszenia. Skoro zatem przepisy w/w rozporządzenia nakładały na importera obowiązek wskazania jedynie upustów uwidocznionych na fakturze, to w ocenie skarżącej sprzeczne z zasadą praworządności byłoby domniemywanie istnienia obowiązku ujawniania rabatów/upustów udokumentowanych w inny sposób [i nie występujących w momencie zgłoszenia celnego]. Akceptowanie takiego działania, w ocenie skarżącej, narusza art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz podstawowe zasady postępowania, w szczególności art. 120 i 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Podkreśliła również, iż stosowanie się importera do zawartej w obowiązującym akcie prawnym instrukcji wypełniania dokumentu SAD nie może powodować negatywnych dla niego konsekwencji, a podejście przeciwne prezentowane przez organy celne, jest rażąco sprzeczne z konstytucyjnym, wynikającym z zasady demokratycznego państwa prawnego, obowiązkiem ochrony zaufania obywatela do organów państwa.

Podsumowując prezentowane stanowisko zaznaczyła, że w jej przekonaniu zaskarżone decyzje wydane zostały bez wzięcia pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy oraz wszystkich, mających zastosowanie w sprawie, przepisów obowiązującego prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że sądy administracyjne w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, która jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - patrz art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych [Dz. U. nr 153, poz. 1269]. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.], w którym wskazano, iż owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią - bez wątpienia - sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia.

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi stwierdzić należy, że jest ona bezzasadna.

W myśl art. 85 § 1 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Stosownie do zasady przewidzianej w art. 23 § 1 Kodeksu celnego, wartością celną towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny, ustalana, o ile jest to konieczne, z uwzględnieniem art. 30 i art. 31 tej ustawy.

W niniejszej sprawie wartość celna przedmiotu importu zadeklarowana została w przyjętym przez organ celny zgłoszeniu celnym, w wysokości odpowiadającej wartości (cenie) transakcyjnej określonej w fakturze eksportera przedstawionej przy tymże zgłoszeniu.

W wyniku późniejszej kontroli przeprowadzonej u importera przez funkcjonariuszy celnych, ujawnione zostały: zawarta przez importera z eksporterem (...) listopada 1998 r. "Umowa o dostawach produktu", oraz "Umowa o dystrybucji i dostawach" z (...) maja 2001 r. obowiązująca od 1 stycznia 2000 r., określające zasady przyznawania importerowi upustów, a także m.in. dokumenty Reimbursement Credit Note nr (...) i nr (...) z (...) sierpnia 2001 r., wystawione przez eksportera towaru. Z adnotacji umieszczonych na tych dokumentach wynika, iż odnoszą się one do raportów sprzedaży Sales invoice o nr (...) i nr (...) z (...) sierpnia 2001 r. dotyczących miesiąca sierpnia 2001 r. i określają 30% upust udzielony na leki o nazwie T.. Przedmiotowe w sprawie zgłoszenie celne jest z sierpnia 2001 r. i obejmuje leki o nazwie T..

Na tym tle istotna w sprawie jest kwestia, czy wartością transakcyjną wyznaczającą wartość celną towaru jest fakturowana przez eksportera cena pomniejszona o odpowiednią kwotę rabatu, czy cena w wysokości określonej w fakturze, nie uwzględniająca obniżki z tytułu rabatu otrzymanego według ww. noty kredytowej.

Ujawniona umowa z 2001 r. została zawarta między skarżącą Spółką /importerem/ a firmą s. /eksporterem/ przed datą dokonania zgłoszenia celnego przedmiotowego w sprawie. Określono w niej prawa i obowiązki skarżącej jako kupca, importera i dystrybutora środków farmaceutycznych. Nie jest sporna okoliczność, że powyższa umowa - a w związku z tym - i wynikające z niej postanowienia wiązały strony także w dacie przedmiotowego zgłoszenia celnego. Zatem zakup towaru i jego import do Polski skutkował, (zgodnie z pkt. 6 umowy) uzyskaniem przez skarżącą Spółkę upustu handlowego w określonej wysokości. W konsekwencji skarżąca za importowane produkty płaciła cenę wynikającą z faktury handlowej, ale pomniejszoną o kwotę udzielonego upustu.

Ustalenie umowne dotyczące upustu odnośnie partii leków objętych przedmiotowym zgłoszeniem - jak świadczą o tym ww. ujawnione dokumenty księgowe - zostało zrealizowane i wobec tego zapłata za te leki nastąpiła w niższej kwocie, niż wykazana w fakturze handlowej, w deklaracji wartości celnej i w samym zgłoszeniu celnym. W tej sytuacji uzasadnione jest przyjęcie, że wyliczenie wysokości upustu finansowego było ściśle związane z transakcją sprzedaży przedmiotowej partii leków i pozostawało w ścisłym związku z ceną leków. W istocie bowiem upust ten związany był ściśle z faktem nabycia przez skarżącą Spółkę określonych farmaceutyków od Spółki szwajcarskiej i następnie ich sprzedażą na rynku polskim. Okoliczność, że w umowie uzależniono faktyczną wielkość upustu od zaistnienia określonych przesłanek (wielkość zakupu, termin zapłaty) - i że wobec tego, jak twierdzi skarżąca, miał on charakter fakultatywny, warunkowy - nie zmienia jego oceny jako czynnika kształtującego cenę ostateczną, skoro chodzi o upust faktycznie zrealizowany, w oparciu o faktycznie wystawioną przez eksportera notę kredytową. Ponadto, w pkt 6.5 umowy określono wysokość upustu, (30% lub 40%), oraz ustalono, iż zostanie udzielony w chwili wystawienia właściwej noty kredytowej, (pkt. 6.7). Zatem skarżąca dokładnie znała procentową wysokość upustu, mogła jedynie nie wiedzieć jaką ilość farmaceutyków zakupi i za jaką wartość w przeciągu analizowanego przez eksportera okresu. Z postanowień umowy wynika także, że od wysokości sprzedaży dokonanej w ciągu miesiąca kalendarzowego uzależniono końcową wartość upustu, ale nie jego udzielenie.

W świetle powyższego podstawą (przyczyną) uzasadniającą udzielenie upustu na warunkach określonych w umowie był sam fakt importu leków przez skarżącą (ich sprzedaży przez eksportera).

W konkluzji stwierdzić należy, podzielając tym samym stanowisko prezentowane w zaskarżonych decyzjach przez organy celne, że przewidziane w/w umową upusty były czynnikiem kształtującym wartość (cenę) transakcyjną towaru w wysokości ceny wynikającej z faktury eksportera przedstawionej przy zgłoszeniu celnym pomniejszonej o upust i tak określona wartość (cena) transakcyjna stanowiła wartość celną towaru.

Jeśli więc strona skarżąca nie zadeklarowała w zgłoszeniu celnym przewidzianego w umowie upustu twierdząc, że w czasie zgłoszenia nie znała jego wysokości, to mogła i powinna na podstawie art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego wystąpić z wnioskiem o stosowną korektę zgłoszenia celnego po otrzymaniu noty określającej należny jej upust. Skarżąca nie uczyniła tego jednak.

W tym stanie rzeczy, w świetle art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, uzasadniona była korekta (obniżenie) wartości celnej dokonana przez organy celne.

Wobec powyższego niezasadny jest zarzut naruszenia art. 23 § 1, § 4, § 9 i art. 85 § 1 Kodeksu celnego. Sąd zauważa, że określona w art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartość celna jako wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona albo należna za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny (z uwzględnieniem art. 30 i art. 31), znajduje swoje rozwinięcie w art. 23 § 9 cyt. Kodeksu, w którym cenę należną lub faktycznie zapłaconą zdefiniowano jako kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego na rzecz sprzedawcy za przywiezione towary. Natomiast przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu określa przesłanki wymagalności należności celnych przywozowych, odnosząc je do stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według obowiązujących w tym dniu stawek. Redakcja powołanych przepisów Kodeksu celnego odnoszących się do wartości celnej wskazuje na przyjęcie przez ustawodawcę jako wiążącej takiej wartości celnej, która odpowiada cenie rzeczywistej, czyli obliczonej ostatecznie i obejmującej płatności jakich nabywca (importer) dokonał albo ma dokonać na rzecz sprzedawcy (eksportera) lub na jego korzyść. Wskazanie na cenę jako płatność dokonaną lub mającą zostać dokonaną oznacza, że ustawodawca nie wiąże ustalenia tej ceny z określoną datą, a w szczególności tylko i wyłącznie z datą przyjęcia zgłoszenia celnego. Na dzień przyjęcia tegoż zgłoszenia cena może bowiem z różnych względów, w tym ze względu na ustalenia umowne wiążące strony w pewnym okresie, nie odpowiadać cenie ostatecznej, czyli płatności zrealizowanej albo należnej i w związku z tym według powyższych unormowań wartość celna towaru to jego wartość transakcyjna, a więc cena faktycznie zapłacona lub należna, nawet jeśli jej ostateczne ustalenie (co do wysokości) nastąpiło po dniu zgłoszenia celnego. Z tego też względu możliwe jest wyliczenie ceny ostatecznej (a w konsekwencji wartości celnej) po dacie zgłoszenia celnego.

W Kodeksie celnym uregulowano w art. 65 § 4 sposób korygowania przyjętego już zgłoszenia celnego poprzez wydanie stosownej decyzji. W okolicznościach niniejszej sprawy upust chociaż został zrealizowany zgodnie z ustaleniami umownymi stron już po dacie zgłoszenia celnego, to kształtował wartość celną, gdyż miał istotny wpływ na cenę faktycznie zapłaconą, bowiem obniżał tę cenę w stosunku do ceny wskazanej w fakturze handlowej dołączonej do zgłoszenia celnego i przeniesionej jako wartość celna do tego zgłoszenia.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisów postępowania poprzez błędną interpretację postanowień umowy. Zapisy umowy zostały przez organy celne właściwie zinterpretowane i zastosowane, poprzez prawidłowe zweryfikowanie wartości celnej towarów przy uwzględnieniu postanowień umowy.

Nie zasadny jest także zarzut naruszenia art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego z 16 grudnia 1991 r. stanowiących o dostosowaniu ustawodawstwa, m.in. w zakresie prawa celnego, do ustawodawstwa Wspólnoty, poprzez pominięcie praktyki unijnej w zakresie interpretacji przepisów celnych. Unormowania ustawy z 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny, będące w niniejszej sprawie materialnoprawną podstawą oceny rozstrzygnięć organów celnych, w szczególności regulacje w zakresie wartości celnej przedmiotu importu, opierają się na rozwiązaniach przyjętych w Porozumieniu w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu 1994 [zał. do Dz. U. z 1995 r. nr 98, poz. 483], które zostały recypowane do Kodeksu celnego. W konsekwencji, oparte na przepisach tej ustawy rozstrzygnięcia nie mogą być uznane za naruszające prawo Wspólnoty. Należy również zauważyć, że obowiązek dostosowania ustawodawstwa nie przenosi się wprost na stosowanie wykładni dokonywanej przez organy celne i sądy funkcjonujące w krajach Unii Europejskiej. Dopiero od dnia członkostwa w Unii Europejskiej polskie organy celne i sądy obowiązane są stosować wykładnię wynikającą z orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Nie dotyczy to jednakże spraw, które rozpoczęły się przed 1 maja 2004 r.

Ponadto powołane w toku postępowania przykładowe wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnoszą się do innych niż występujący w niniejszej sprawie, stanów faktycznych, skarżąca cytuje wyroki dotyczące sytuacji, w których "wartość transakcyjna jest deklarowana w urzędzie celnym zgodnie z regułami naliczania wartości celnej". W niniejszej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, kiedy wartość transakcyjna towarów została zgłoszona w nieprawidłowej wysokości, a w chwili dokonywania zgłoszenia importer posiadał wiedzę i dokumenty [umowy], z których wynikało, że istnieją podstawy do ustalenia, że wartość wynikająca z faktury nie jest ostateczną wartością transakcyjną.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 210 § 4 i 124 Ordynacji podatkowej przez brak odniesienia się organów celnych do zarzutu dotyczącego obowiązku harmonizacji prawa celnego z uwzględnieniem praktyki unijnej i orzecznictwa ETS. Dyrektor Izby Celnej odniósł się w uzasadnieniu decyzji do podniesionego przez Stronę zarzutu w sposób lakoniczny, ale wystarczający w opisanym stanie faktycznym odmiennym.

Za nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej i rozporządzenia Ministra Finansów sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych, w tym w szczególności załącznika nr 6 do zarządzenia, który między innymi dotyczy sposobu wypełniania pola 45 dokumentu SAD. Zdaniem Skarżącej w polu 45 podlegały wykazaniu tylko rabaty/upusty wynikające z treści faktury. Interpretacja skarżącej nie uwzględnia jednak, że faktura nie jest jedynym dokumentem służącym do ustalenia wartości celnej, gdyż rozporządzenie Ministra Finansów określa jedynie przykładowo dokumenty, jakie należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Podstawę ustalenia wartości celniej stanowi faktura lub inny dokument. W niniejszej sprawie dołączona do zgłoszenia celnego faktura nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości celnej. Z prawidłowych ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika bowiem, że rabat przysługiwał już w chwili zgłoszenia celnego. Skarżąca Spółka deklarując wartość celną towaru była zobowiązana do ujawnienia umowy łączącej ją z eksporterem. W sytuacji, gdy faktura nie odzwierciedla wartości celnej towaru strona jest obowiązana do złożenia wszystkich dokumentów, które mają znaczenie dla określenia wartości celnej. W razie uchybienia temu obowiązkowi organy celne są uprawnione do zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej ceny transakcyjnej [art. 23 § 7 Kodeksu celnego]. Reasumując, należy stwierdzić, że nie ma jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Zgłaszający jest zobowiązany do ujawnienia w dokumencie SAD rzeczywistej wartości celnej i powinien przedstawić organom celnym wszystkie dokumenty odnoszące się do importowanego towaru, które są niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej. Treść § 206 rozporządzenia Ministra Finansów, w którym użyto w ust. 1 słowa "w szczególności", wskazuje na bezzasadność wywodów skarżącej, wiążącej obowiązek podania w dokumencie SAD (pole 45) informacji o udzielonym rabacie tylko wówczas, gdy rabat został uwidoczniony w fakturze. Instrukcja do pola 45 dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wartość celna wynika z prawidłowo sporządzonej faktury. W sytuacji, gdy wysokość należnej ceny wynika także z innych dokumentów, zgłaszający towar winien je dołączyć do zgłoszenia celnego. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia wartości celnej towarów ma bowiem wartość transakcyjna. Przepisy Kodeksu celnego odnoszą wartość transakcyjną do ceny rzeczywistej i ostatecznej. Kodeks celny definiuje wartość transakcyjną jako cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar sprzedany (art. 23 § 1 Kodeksu). Obowiązki strony wynikające z ww. rozporządzenia Ministra Finansów należy zatem interpretować w związku z obowiązkiem prawidłowego zgłoszenia celnego umożliwiającego ustalenie ceny transakcyjnej, a nie ceny wstępnej, prowizorycznej, która już w chwili zgłoszenia celnego nie odpowiada rzeczywistej, (v. wyrok NSA z 30 sierpnia 2004 r. sygn. akt GSK 814/04).

Nietrafne są także zarzuty skargi naruszenia powinności wyczerpującego zebrania dowodów i dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz zasad prawdy obiektywnej i działania w sposób budzący zaufanie do organów celnych. Decyzje w niniejszej sprawie wydane bowiem zostały na podstawie prawidłowo zebranego materiału dowodowego, który uzasadnia oceny i rozstrzygnięcia orzekających w sprawie organów celnych.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu wnioski organu odwoławczego wyprowadzone z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wykraczają poza swobodną ocenę dowodów, a więc nie stanowią naruszenia prawa.

Z tych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało oddalić skargę jako niezasadną.