Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1121/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska (spr.), Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2016 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2009 r. A. działając jako przedstawiciel bezpośredni S. Sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka lub Skarżąca) dokumentem administracyjnym SAD nr [...] zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu towar określony jako [...]. Towar został zaklasyfikowany do kodu TARIC 8528 71 19 00 z preferencyjną stawką celną w wysokości 9,8% i stawką podatku VAT 22%.

Przedmiotowe zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE L 302 z dnia 19 października 1992 r., str. 1, z późn. zm.; dalej: "WKC"), zostało przyjęte, a towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu według kodu TARIC zadeklarowanego przez zgłaszającego.

Następnie wnioskiem z [...] grudnia 2011 r. spółka zwróciła się o zwrot należności celnych w trybie art. 236 WKC wraz z odsetkami od [...] zgłoszonych do odpraw celnych według dokumentów SAD o wskazanych w piśmie numerach. Podniosła, że towary te winny być klasyfikowane do kodu CN 8528 71 13 (TARIC 8528 71 13 00) z zerową stawką celną wynikającą z zobowiązań sygnatariuszy Porozumienia w sprawie handlu produktami technologii informacyjnej składającego się z Deklaracji Ministerialnej w sprawie handlu produktami technologii informacyjnej, określającej pewne warunki konieczne do zniesienia ceł na produkty technologii informacyjnej, przyjętej w dniu 13 grudnia 1996 r. podczas pierwszej konferencji WTO w Singapurze oraz aneksów i załączników do niej (dalej: Porozumienie ITA), a nie do deklarowanego w zgłoszeniach celnych kodu CN 8528 71 19 (TARIC 8528 71 19 00) ze stawką celną 9,8%.

Spółka wskazała, iż w datach dokonywania przez nią zgłoszeń celnych przedmiotowych [...] mogły być klasyfikowane do kodów: CN 8528 71 13 i CN 8528 71 19, a zróżnicowanie to było efektem konieczności dostosowania prawodawstwa Wspólnoty do Porozumienia ITA. Implementację Porozumienia ITA do prawodawstwa wspólnotowego i wynikającą z niego konieczność objęcia bezcłowym obrotem m.in. [...] z funkcją komunikacyjną: zawierających modem dostępu do Internetu i posiadających funkcję wymiany interaktywnej [...]) miał stanowić w szczególności kod CN 8528 71 13. Zgodnie z powyższym, [...] posiadające funkcję komunikacji z Internetem – [...] - powinny zostać zwolnione przez Wspólnotę z cła. Spółka stwierdziła, że mimo, iż importowane [...] zawierały tuner wideo oraz mikroprocesor jak również posiadały funkcję komunikacji nie mogły być jednak zaklasyfikowane do kodu CN 8528 71 13, gdyż nie posiadały modemu telefonicznego (nie posiadały [...] będącego wyznacznikiem obecności modemu telefonicznego, który mógłby być przyłączony do Internetu za pośrednictwem linii telefonicznej). Zastosowana technologia nie była bowiem w myśl wyjaśnień do Nomenklatury Scalonej uznawana za modem, mimo że zapewniała tą samą co modem funkcję komunikacji z Internetem. Opierając się na notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej sprzecznych z Porozumieniem ITA spółka klasyfikowała importowane [...] do kodu CN 8528 71 19.

Decyzją z [...] czerwca 2013 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W.(dalej: Naczelnik Urzędu) odmówił spółce zwrotu wnioskowanych należności celnych wraz z odsetkami. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, domagając się uchylenia jej w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Dyrektor Izby Celnej w W. (dalej: Dyrektor Izby lub organ odwoławczy) decyzją z [...] stycznia 2014 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu z [...] czerwca 2013 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że analiza materiału dowodowego przeprowadzona pod kątem ustalenia prawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru w oparciu o zasady określone regułą 1 i 6 ORINS dała podstawę do wykluczenia [...] z kodu CN 8528 71 13. Sporny towar winien być klasyfikowany w kolejnej najbardziej charakterystycznej podpozycji, czyli do kodu CN 8528 71 19.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka, domagając się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 października 2014 r., V SA/Wa 916/14 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Izby na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. W ocenie Sądu, ponieważ podstawą klasyfikacji towaru stanowiła Reguła 6. ORINS, organy orzekające winny były zbadać, czy towar spełniał trzy kryteria "podpozycji czterokreskowej", decydujących o zaklasyfikowaniu towaru do podpozycji 8528 71 13 WTC, tj. czy posiadał wbudowany tuner wideo dla cyfrowej telewizji naziemnej oraz telewizji satelitarnej; czy użyta technologia umożliwiała, dzięki swej funkcjonalności, dostęp do sieci Internet, jak również zapewniała dwukierunkową wymianę danych, a także czy importowany towar spełniał tzw. kryterium "występowania" modemu dostępu do Internetu. Sąd zauważył, że TSUE w wyroku z dnia 22 listopada 2012 r. (wydanego w połączonych sprawach C-320, C-330/11, C-382/11 i C-383/11 Digitalnet OOD, Cifrowa kompanija OOD oraz M SAT KEJBYŁ AD przeciwko Naczałnik na Mitniczeski punkt - Warna Zapad pri mitnica Marna) dokonał wykładni terminu modem. Zdaniem Sądu, TSUE stanął na stanowisku, iż CN powinna być interpretowana w ten sposób, że w celu zaklasyfikowania danego towaru do podpozycji 8528 71 13 modem dostępu do Internetu oznacza urządzenie, które jest w stanie samodzielnie, bez interwencji żadnego innego urządzenia lub mechanizmu, umożliwić dostęp do Internetu i zapewnić interaktywność i dwukierunkowość. Wskazany wyrok TSUE zawiera wykładnię prawa unijnego w zakresie taryfikacji, zatem powinien być uwzględniony przy dokonywaniu wykładni norm CN i przy ich stosowaniu.

W sprawie o analogicznym stanie faktycznym i prawnym Dyrektor Izby Celnej w W. pismem z dnia [...] marca 2015 r. wezwał Spółkę do złożenia dokumentacji techniczno-ruchowej [...] oraz samego urządzenia.

Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. Pełnomocnik Strony przedłożył [...] wraz z [...]. Natomiast przy piśmie z dnia [...] maja 2015 r. Pełnomocnik załączył do akt sprawy żądane przez organ odwoławczy urzędowe tłumaczenia na język polski ww. dokumentów.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Dyrektor Izby Celnej w W. powołał biegłego sądowego w zakresie [...] (dalej: biegłego) w celu wydania opinii w zakresie określenia stanu faktycznego i właściwości [...]. Opinia biegłego z dnia [...] czerwca 2015 r. wpłynęła do Izby Celnej w W. w dniu [...] czerwca 2015 r.

Decyzją wydaną w niniejszej sprawie w dniu [...] marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu z [...] czerwca 2013 r., orzekł o zwrocie należności celnych w kwocie [...] zł oraz odmówił wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych.

W zakresie zwrotu należności celnych organ odwoławczy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ deklarując w zgłoszeniu celnym kod CN 8528 71 19 wobec przedmiotowych [...] Strona zastosowała się do zapisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. obowiązującego w dniu dokonania zgłoszenia celnego, a zastosowanie kodu CN 8528 71 13 z zerową stawką celną na [...] wykorzystujące technologię Ethernet do połączenia z Internetem możliwe było od 2012 r. w związku z wprowadzeniem, rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) Nr 155/2012 z dnia 21 lutego 2012 r., uwagi dodatkowej 3 definiującej pojęcie "modem", w brzmieniu powołanym wyżej. Dyrektor Izby uznał zatem, że kwota cła winna być określona z zastosowaniem zerowej stawki celnej ustanowionej dla kodu CN 8528 71 13, do którego należało zaklasyfikować [...] objęte zgłoszeniem celnym, a nie z uwzględnieniem preferencyjnej stawki celnej w wysokości 9,8% z tytułu pochodzenia towarów z [...], zgłoszonych do kodu CN 8528 71 19.

W odniesieniu do wniosku o wypłatę odsetek organ przytoczył treść art. 241 WKC, który stanowi, że dokonanie przez organy celne zwrotu należności celnych przywozowych lub należności wywozowych, jak również odsetek od kredytu lub odsetek za zwłokę, które mogły zostać pobrane przy uiszczaniu tych należności, nie nakłada na te organy obowiązku wypłaty odsetek. Jednakże, odsetki wypłaca się, gdy:

— decyzja w sprawie wniosku o udzieleniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od dnia jej wydania,

— przewidują to przepisy krajowe.

Organ odwoławczy odniósł się w tym miejscu do art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz.U. Nr 68, poz. 622 z poźn. zm.), który stanowi, że od zwracanych należności organ celny płaci odsetki, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku, zgodnie z powołanym przepisem, odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi oraz według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

Jak wskazał Dyrektor Izby, pojęcie błędu organu celnego użyte w analizowanym przepisie nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa celnego, zatem ustalenie jego znaczenia wymaga odwołania się do wykładni historycznej, celowościowej i systemowej. Na gruncie art. 250 Kodeksu celnego z 1997 r. (czyli przepisu o treści analogicznej do obecnie obowiązującego art. 67 Prawa celnego) ukształtowała się linia orzecznicza przyjmująca szerokie rozumienie pojęcia błędu organu celnego, oparte na obiektywnych, a nie subiektywnych kryteriach oceny zachowania organu. Stanowisko to zdaniem organu wyraża powtarzana w orzeczeniach teza: "Niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych w wyniku błędu organu celnego nie jest ograniczone jedynie do błędów formalnych, rachunkowych, ale uzasadnia zwrot tych należności wraz odsetkami w każdej sytuacji, w której organy celne wbrew przepisom prawa zobowiązały stronę do zapłaty wyższego cła (należności celnych) aniżeli należne, jak również ze stwierdzeniem, że decyzja jest wynikiem błędu organu celnego także wówczas, gdy wiąże się on z wadliwymi ustaleniami lub ocenami w zakresie stanu faktycznego, jak i niewłaściwego zastosowania łub wykładni przepisów prawa. Błąd organu celnego, o którym mowa w art. 250 § 3 Kodeksu celnego, powinien być bowiem rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym." (por. wyrok NSA z 10 czerwca 2003 r.; I SA/Łd 36/02; ONSA 2004/2/77; wyrok WSA w Warszawie z 29 listopada 2005 r.; V SA/Wa 1950/05; LEX nr 196047; wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2005 r.; V SA/Wa 1196/05; LEX nr 189761; wyrok NSA z 11 stycznia 2007 r.; I GSK 358/06; LEX nr 301705).

Organ odwoławczy zauważył, że zgłoszenie celne stanowi deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie do zgłaszanego towaru. Obejmuje ono rodzaj zgłaszanego towaru, jego ilość, wartość, pochodzenie oraz klasyfikację taryfową. Na tej podstawie zgłaszający wylicza kwotę należności celnych i podatkowych. Stosownie do dyspozycji art. 62 oraz art. 63 WKC, zgłoszenia celne złożone na wymaganym formularzu, które zawierają wszystkie niezbędne dane oraz do których dołączono wymagane dokumenty są niezwłocznie przyjmowane przez organy celne pod warunkiem, że towary zostały tymże organom przedstawione. Również krajowy prawodawca odnosi się do konstrukcji zgłoszenia celnego, stanowiąc w art. 21 ustawy Prawo celne, iż organ celny odmawia przyjęcia zgłoszenia celnego, wskazując przyczyny odmowy w formie pisemnej, jeżeli: 1) zgłoszenie nie odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w art. 62 WKC; 2) nie są spełnione warunki do objęcia towaru wnioskowaną procedurą celną lub nadania przeznaczenia celnego; 3) objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną lub nadanie przeznaczenia celnego nie może nastąpić z powodu obowiązujących zakazów lub ograniczeń. Z powyższego wynika, że jeżeli zgłoszenie celne czyni zadość określonym przepisami prawa wymogom formalnym to brak jest podstaw do odmowy jego przyjęcia, jak również i ingerowania na etapie przyjęcia w treść tego dokumentu przez funkcjonariusza celnego. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest zatem w ocenie organu odwoławczego rodzajem czynności materialno-technicznej, "niedecyzyjnej", opartej na obliczeniu i wykazaniu przez zgłaszającego, którego obdarza się w ten sposób kredytem zaufania w zakresie rzetelnego i prawidłowego wypełniania zgłoszeń celnych, kwoty należności przywozowych lub wywozowych. Dokonanie tej czynności powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz stanowi podstawę do zaksięgowania kwoty należności celnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2011r., sygn. akt I GSK 335/10, z dnia 9 listopada 2012r., sygn. akt I GSK 1477/11). Po przyjęciu zgłoszenia organy celne mogą jednak przeprowadzić w oparciu o dyspozycję art. 68 WKC kontrolę zgłoszenia i załączonych do niego dokumentów, przy czym w ramach posiadanych uprawnień kontrolnych organ celny nie ma obowiązku dokonywania weryfikacji zgłoszenia celnego po jego przyjęciu, a przed zwolnieniem towaru. Kontrola ta jest fakultatywna, a jej ewentualny zakres ustalają organy celne.

Po analizie adnotacji dokonanych przez funkcjonariusza celnego w polu J dokumentu SAD nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. organ odwoławczy stwierdził, że nie podjęto czynności weryfikujących. Spółka dysponując wiedzą co do stanu faktycznego importowanych [...] zgłosiła je do kodu Taric 8528 71 19 00. Zatem organ celny nie miał podstaw prawnych do odmowy przyjęcia zgłoszenia celnego w formie i na warunkach zadeklarowanych przez Stronę, gdyż zgłoszenie odpowiadało warunkom formalnym określonym w art. 62 i 64 WKC. Dlatego dokument SAD został przyjęty, a towar dopuszczono do obrotu z zastosowaniem deklarowanej preferencyjnej stawki celnej w wysokości 9,8%.

Jak wskazał organ, pełnomocnik Spółki wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. zwrócił się o zwrot należności celnych w trybie art. 236 WKC nie podnosząc kwestii błędnej oceny stanu faktycznego importowanego towaru dokonanej przez organy celne lecz wskazując na okoliczności wynikające z implementacji Porozumienia ITA do prawodawstwa wspólnotowego i wynikającą z niego konieczność objęcia bezcłowym obrotem m.in [...] z funkcją komunikacyjną. Również w kolejnych pismach procesowych pełnomocnik nie podnosił zarzutu błędnie ustalonego stanu faktycznego [...] lecz wskazywał na ich funkcjonalność - dostęp do Internetu poprzez wykorzystanie technologii Ethernet, uzasadniającą w ocenie pełnomocnika zaklasyfikowanie towarów do kodu CN 8528 71 13 00. W ocenie organu kwestią sporną w sprawie nie był stan faktyczny [...], lecz wykładnia rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej w zakresie podpozycji 8528 71 13 Nomenklatury scalonej w zakresie znaczenia pojęć "Internet, "modem" oraz "modulowanie i demodulowanie" w świetle Not wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień w zakresie przyjęcia zgłoszenia celnego przez organ pierwszej instancji. Zdaniem organu odwoławczego, dokument ten spełniał wymogi formalne z art. 62 i 64 WKC. Wprawdzie następnie Spółka wniosła o zwrot należności celnych wynikających z wnioskowanej zmiany kodu TARIC, lecz zastosowana przez organ odwoławczy korekta klasyfikacji taryfowej była wynikiem wykładni przepisów dokonanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 22 listopada 2012 r. wydany w połączonych sprawach C-320, C-330/11, C-382/11 i C-383/11.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, w jakiej odmawia wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych zgodnie z art. 135 oraz art. 145 § 1pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. oraz o zasądzenie zwrotu poniesionych kosztów postepowania sądowego na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.

Zdaniem Skarżącej, organ dopuścił się naruszenia art. 67 ust. 1 ustawy Prawo celne poprzez przyjęcie, że odsetki od zwracanych należności celnych przysługują tylko w sytuacji, gdy organ celny popełnił błąd w momencie przyjęcia zgłoszenia celnego, a w konsekwencji gdy odmówienie prawa do wypłaty odsetek od zwracanych należności celnych naliczonych nieprawidłowo w wyniku błędu organów celnych, która to odmowa była rezultatem niedostrzeżenia błędów organów celnych.

W obszernym uzasadnieniu skargi Skarżąca przytoczyła następujące błędy popełnione przez organy celne:

- bierne działanie organów celnych przyjmujących przez dłuższy okres (lata 2008-2011) szereg (ok. 200) zgłoszeń celnych takich samych towarów ([...]) bez żadnych zastrzeżeń,

- aktywne działanie organów celnych pierwszej instancji wydających decyzje (w latach 2012-2013) o odmowie zmiany klasyfikacji taryfowej importowanych towarów i zwrotu cła w odniesieniu do wszystkich wniosków złożonych przez Skarżącą w tym przedmiocie,

- nieprzeprowadzenie na podstawie art. 122, art. 180 § 1 i art. 197 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa w związku z art. 73 ust. 1 Prawa celnego dowodu z opinii biegłego z dziedziny elektroniki w sytuacji, gdy w sprawie potrzebne były wiadomości specjalne dotyczące tego, czy [...] posiadają zdolność do samodzielnego, bez interwencji żadnego innego urządzenia lub mechanizmu dostępu do Internetu w celu realizacji funkcji interaktywnej wymiany informacji, mimo że organy celne nie były w stanie we własnym zakresie poczynić odpowiednich ustaleń,

-aktywne działanie organów celnych drugiej instancji wydających decyzje (w latach 2012- 2013) utrzymujące w mocy błędne rozstrzygnięcia organów celnych pierwszej instancji w przedmiocie odmowy zmiany klasyfikacji taryfowej importowanych towarów i zwrotu cła.

Skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Wskazała, że przyjęcie zgłoszenia celnego bez zakwestionowania klasyfikacji Skarżącej stanowiło błąd organu celnego przyjmującego przedmiotowe zgłoszenie. Praktyczna konieczność zastosowania się do wydanych przez Komisję Europejską Not wyjaśniających zdecydowała natomiast o tym, że Skarżącej nie można przypisać zarzutu przyczynienia się do powstania zaistniałego błędu organu celnego. Zdaniem Skarżącej, organy celne winny były rozważyć skutki wynikające z: porozumień ITA, decyzji DSB, wyroku British Sky Broadcasting Group plc, zmiany Taryfy celnej oraz uchylenia błędnych Not wyjaśniających, wprowadzenia Not do Nomenklatury Scalonej z dnia 6 maja 2011 r. i w konsekwencji zmienić dane w zgłoszeniu celnym zgodnie z wnioskiem Skarżącej. Jak podniosła Skarżąca, aby zabezpieczyć interesy zarówno wierzyciela jak i dłużnika, należałoby zastosować wykładnię, zgodnie z którą zwracane są odsetki naliczone od momentu, w którym organ celny był już w błędzie, przy czym w pewnych przypadkach mogą one zostać naliczone od dnia wpłaty należności celnych, a w innych przypadkach (uzasadnionych późniejszym wystąpieniem błędu) za okres rozpoczynający się w późniejszej dacie.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie przed Sądem w dniu 29 września 2016 r. Sąd oddalił wniosek o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Sąd stwierdził, że brak w sprawie podstaw by uznać, że w przedmiotowej sprawie zasadne było kierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego.

W niniejszej sprawie skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem postępowania jest wnioskowany przez Spółkę zwrot odsetek od należności celnych z tytułu importu [...], które według spółki powinny były być zaklasyfikowane do kodu TARIC 8528 71 13 00 (z zerową stawką celną), a nie jak wskazała w zgłoszeniu celnym – do kodu TARIC 8528 71 19 00 (z preferencyjną stawką celną w wysokości 9,8%).

Sąd stwierdza, że podstawy prawne mające zastosowanie do zwracanych należności celnych wraz z odsetkami zawarte zostały zarówno w przepisach wspólnotowych jak i krajowych. We wspólnotowym kodeksie celnym jest to art. 241 WKC, który stanowi, iż dokonanie przez organy celne zwrotu należności celnych przywozowych lub należności wywozowych, jak również odsetek od kredytu lub odsetek za zwłokę, które mogły zostać pobrane przy uiszczaniu tych należności, nie nakłada na te organy obowiązku wypłaty odsetek. Jednakże odsetki wypłaca się, gdy:

- decyzja w sprawie wniosku o udzieleniu zwrotu nie zostanie wykonana w terminie trzech miesięcy od dnia jej wydania,

- przewidują to przepisy krajowe.

Kwota tych odsetek jest naliczana w taki sposób, aby ich wysokość była równa kwocie, jaka zostałaby naliczona w tym celu w walucie krajowej na krajowym rynku finansowym.

W prawie krajowym art. 67 ust. 1 Prawa celnego stanowi, że od zwracanych należności organ celny płaci odsetki, gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności celnych było wynikiem błędu organu celnego, a dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. W takim przypadku odsetki oblicza się od dnia zapłaty należności podlegających zwrotowi oraz według zasad i w wysokości określonej w odrębnych przepisach, dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych.

Z treści art. 67 Prawa celnego wynika, że obowiązek zapłaty przez organ celny odsetek od zwracanych należności celnych jest możliwy, jeśli zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: gdy niewłaściwe ustalenie kwoty należności było wynikiem błędu organu celnego oraz gdy dłużnik w żaden sposób nie przyczynił się do powstania tego błędu. Pojęcie błędu organu celnego użyte w analizowanym przepisie nie zostało w żaden sposób zdefiniowane w przepisach prawa celnego.

W wyroku z 26 marca 2009r., III SA/Lu 34/09 (orzeczenia.nsa.gov.pl) WSA w Lublinie zasadnie zauważył, że termin "błąd organu celnego" pojawia się w art. 220 WKC w kontekście instytucji tzw. retrospektywnego zaksięgowania długu celnego. Art. 220 ust. 2 lit. a WKC wyłącza co do zasady możliwość retrospektywnego zaksięgowania w sytuacji gdy kwota opłat celnych należnych zgodnie z przepisami prawa nie została wykazana w rachunkach w następstwie błędu samych organów celnych, który to błąd nie mógł zostać w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia opłat celnych działającą w dobrej wierze i przestrzegającą przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Z punktu widzenia niniejszej sprawy trzeba zwrócić uwagę zwłaszcza na orzeczenia, w których ETS przyjmował, że błąd organu celnego może polegać także na powtarzającym się akceptowaniu przez organy celne błędów zgłaszającego, polegających przykładowo na niewłaściwym stosowaniu klasyfikacji taryfowej (por. wyroki ETS: z 14 maja 1996r. w sprawie Faroe Seafood, C-153/94 i C-204/94, Zb. Orz. I-2465, pkt 95, z 14 listopada 2002r. w sprawie Ilumitrónica; C-251/00; Zb. Orz. I-10433; pkt 44, a także W. Morawski, Komentarz do art. 220 Wspólnotowego Kodeksu Celnego [w:] W. Morawski, M. Krzewiński, K. Lasiński-Sulecki, R. Mateńka, A. Milczarczyk, R. Rosiak, T. Rudyk, C. Sowiński, M. Śpiewak, Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, LEX, 2007 oraz powoływane tam orzecznictwo ETS).

Powyższa wykładnia, jako dotycząca innej instytucji prawnej nie może być podstawowym argumentem w sprawie wykładni terminu "błąd organu celnego" na gruncie art. 67 ust. 1 Prawa celnego, jednak podstawowe zasady wyznaczające relacje pomiędzy polskimi i wspólnotowymi przepisami prawa celnego nie pozwalają na pominięcie tej argumentacji. Sąd zauważa, że art. 220 WKC nie ma w sprawie zastosowania, ponieważ rejestracja długu celnego nastąpiła po przyjęciu zgłoszenia celnego z [...] stycznia 2009 r. Przyjęcie zgłoszenia celnego jest czynnością materialno-techniczną, której dokonanie co do zasady powoduje z mocy prawa objęcie towaru procedurą celną oraz stanowi podstawę do zaksięgowania kwoty należności celnych.

Prawidłowo również w powyższym wyroku wyjaśnił WSA w Lublinie, że przy interpretacji pojęcia "błędu organu celnego" nie można odwoływać się do analogii do konstrukcji cywilistycznych, opartych na elementach subiektywnych. Organ celny jest wyposażony we władztwo administracyjne, pozwalające jednostronnie kształtować sytuację prawną strony postępowania. Owa silniejsza pozycja organu musi w konsekwencji prowadzić do tego, że to organ w pierwszym rzędzie ponosi ryzyko wydania wadliwej, niezgodnej z prawem decyzji. W konsekwencji powyższego, obiektywna niezgodność decyzji z prawem będzie co do zasady oznaczać błąd organu celnego.

W zakresie drugiej z przesłanek trzeba wskazać, że pojęcie "nieprzyczynienie się przez dłużnika celnego" do powstania błędu organu celnego także nie zostało zdefiniowane w przepisach celnych. W związku z tym dokonując wykładni językowej pojęcia "przyczynić" to stać się jedną z przyczyn tego lub pomóc w tym (Słownik Języka Polskiego PWN, t. 4, strona 320).

Z powyższego wynika, że nieprzyczynienie się przez dłużnika celnego do powstania błędu organu celnego to brak wpływu na ten błąd. Ponieważ ustawodawca posługuje się w art. 67 ust. 1 Prawa celnego sformułowaniem "w żaden sposób", to nieprzyczynienie się przez dłużnika celnego do powstania błędu organu celnego, oznacza brak jakiegokolwiek wpływu dłużnika na ten błąd. Każda więc czynność dłużnika, która choć w minimalnym stopniu wpłynęła na błąd organu celnego, powoduje, że nie zachodzi druga z przesłanek określonych w art. 67 ust. 1 Prawa celnego warunkujących zapłatę odsetek od zwracanych należności celnych.

Przechodząc do dalszej analizy tego przepisu wyjaśnić również należy pojęcie "organy celne", którego to interpretacja była kwestionowana przez stronę. Sąd podkreśla, że Komisja Europejska nie jest organem, gdyż nie uprawniona do stosowania przepisów prawa celnego. Powyższe także potwierdził Trybunał Sprawiedliwości w Luksemburgu w wyroku z 19 marca 2013r. w sprawie Leon Van Parys NV p-ko Komisji Europejskiej, w którym Trybunał stwierdził, że z art. 4 pkt 3 WKC wynika, że "organy celne" to organy uprawnione między innymi do stosowania przepisów prawa celnego, tym samym chodzi o organy administracji państw członkowskich, a także państw trzecich, które mają zapewnić dozór celny i kontrolę celną zgodnie z definicjami tych pojęć zawartymi w art. 4 pkt 13 i 14 WKC. Trybunał dostrzegł w analizowanej sprawie udział Komisji w zarządzaniu kontyngentem taryfowym umożliwiającym przywóz towarów z zastosowaniem obniżonej stawki celnej, ale nie zaakceptował stanowiska, że z tego tytułu staje się ona organem celnym. Tym samym uznał, że ewentualne błędy Komisji działającej w określonych ramach nie stanowią błędu w rozumieniu art. 220 ust 2 lit. b) WKC. Zatem nie ma podstaw prawnych, by odmiennie ocenić udział Komisji Europejskiej w związku z wydawaniem Not wyjaśniających, które do tego nie mają charakteru wiążącego.

Powyższe ustalenie ma w konsekwencji w ocenie Sądu doniosłe znaczenie, gdyż zgodnie z art. 9 ust. 1 lit. a) tiret drugie rozporządzenia nr 2658/87 Komisja opracowuje uwagi wyjaśniające do CN, które są regularnie publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Błędne zdefiniowanie przez Komisję Europejską pojęcia "modemu" w Notach wyjaśniających dla kodu CN 8528 71 13 opublikowanych w dniu 7 maja 2008 r. nie może zatem spowodować powstania prawa do zapłaty odsetek od zwracanych należności celnych. Polskie organy celne i sama skarżąca zastosowali się do obowiązujących w tym zakresie przepisów. Mimo, że noty nie mają charakteru wiążącego, to jednak wpływają na wykładnię prawa, co było wielokrotnie akcentowane zarówno w orzecznictwie TSUE jak i NSA. W wyroku TSUE w sprawie C - 486/06 BVBA Van Landeghem v. Belgische Staat z 6 grudnia 2007 r., Trybunał w motywie 25, powołując się także na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zauważył, że "noty wyjaśniające opracowane w odniesieniu do CN przez Komisję, (...) w znaczący sposób przyczyniają się do interpretacji poszczególnych pozycji, jednakże nie są prawnie wiążące". Orzecznictwo zarówno TSUE, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego słusznie wskazuje, że Noty wyjaśniające stanowią istotny element interpretacji Taryfy Celnej. Nie ulega więc wątpliwości, że treści zawarte w poszczególnych punktach Not wyjaśniających nie są przepisami prawa materialnego, a stanowią jedynie rodzaj legalnej, wiążącej wykładni właściwych przepisów prawa materialnego, stosowanej łącznie z tymi przepisami a nie w oderwaniu od nich (por. wyroki NSA: z 9 lutego 2006r., sygn. akt I GSK 1348/05 i 20 października 2005r., sygn. akt 860/05).

W powyższym kontekście należy także zwrócić uwagę na wyrok TSUE z 14 kwietnia 2011r. w sprawach połączonych C-289/09 i C-288/09 dotyczący klasyfikacji taryfowej [...] z funkcją komunikacyjną i napędem dysku twardego takich jak [...] (kod CN 8528 71 13), który co prawda dotyczy Wiążących Informacji Taryfowych, jednak w sposób jednoznaczny wskazuje, że organy celne oraz sądy są zobowiązane do stosowania prawa zgodne z uwagami wyjaśniającymi do CN, przynajmniej dopóki te uwagi wyjaśniające nie zostaną uznane za sprzeczne z CN (motywy 86-96 wyroku). TSUE pojęcie uwagi wyjaśniające do CN rozumie jako noty wyjaśniające (patrz motyw 92 wyroku w którym Trybunał wskazuje, że uwagi wyjaśniające stanowią ważny środek służący zapewnieniu jednolitej interpretacji CN przez organy celne państw członkowskich, to nie są prawnie wiążące). Innymi słowy TSUE w tym wyroku stwierdził, że organy celne muszą zastosować się do uwag wyjaśniających (motyw 93).

Trybunał przypomniał, że "zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nawet jeśli formalnie sąd krajowy ograniczył swoje pytanie do wykładni art.12 ust. 5 lit. a) pkt ii) tiret pierwsze kodeksu celnego w odniesieniu do zachowania organów celnych w przypadku zmiany uwag wyjaśniających do CN, okoliczność tego rodzaju nie stanowi przeszkody w dostarczeniu mu przez Trybunał wszystkich elementów wykładni prawa Unii, które mogą być użyteczne dla rozstrzygnięcia zawisłej przed nim sprawy, bez względu na to, czy sąd ten zawarł owe kwestie w treści swego pytania, czy też nie (zob. w szczególności wyroki: z dnia 25 stycznia 2007 r. C-321/03 Dyson, Zb.Orz. s. I-687, pkt 24; z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie C-392/05 Alevizos, Zb.Orz. s. I-3505, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo oraz z dnia 12 stycznia 2010 r. w sprawie C-229/08 Wolf, dotychczas nieopublikowany w Zbiorze, pkt 32). W tym względzie do Trybunału należy wyprowadzenie z całości informacji przedstawionych przez sąd krajowy, a w szczególności z uzasadnienia postanowienia odsyłającego, elementów prawa wspólnotowego, które wymagają wykładni w świetle przedmiotu sporu (zob. ww. wyrok w sprawie Wolf, pkt 32)".

Ostatecznie TSUE wyjaśnił, że wykładni art. 12 ust. 5 kodeksu celnego oraz art. 12 ust. 1 i ust. 2 lit. a) tiret trzecie rozporządzenia wykonawczego należy dokonywać w ten sposób, iż organy celne są zobowiązane do wydawania wiążących informacji taryfowych, które są zgodne z uwagami wyjaśniającymi do CN. Jeżeli pomiędzy tymi organami a podmiotami gospodarczymi brak jest porozumienia w przedmiocie zgodności tych uwag z CN i w przedmiocie klasyfikacji towarów, do podmiotów gospodarczych należy odwołanie się do właściwego organu zgodnie z art. 243 kodeksu celnego. Sąd, do którego wystąpiono orzeka w przedmiocie klasyfikacji towaru, w razie potrzeby po zadaniu Trybunałowi pytania prejudycjalnego na warunkach przewidzianych w art. 267 TFUE. Ponadto państwo członkowskie, któremu podlegają wspomniane organy ma możliwość wystąpienia do komitetu przewidzianego w art. 247 kodeksu celnego zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 8 rozporządzenia nr 2658/87.

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego organy celne nie popełniły żadnego błędu, gdyż po pierwsze przyjęły deklarację samej strony skarżącej (strona dokonała samodzielnie klasyfikacji urządzenia do danego kodu CN), a po drugie i najważniejsze w dacie zgłoszenia celnego obowiązujące przepisy nie pozwalały na zaklasyfikowanie tego urządzenia do innego kodu niż wskazała to strona w zgłoszeniu celnym. Strona i organ celny zastosowali się w tym względzie jedynie do obowiązujących przepisów prawa.

Sąd podkreśla, że organy działają w granicach prawa, nie tworząc tego prawa. Ustalenie treści i obowiązywania unormowania prawnego, pod które organ dokonuje subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania, do którego uprawniony jest stosujący prawo właściwy organ. Organy podatkowe działają na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 O.p.). Zatem organ do czasu zmiany przepisów lub też uznania danego przepisu za niezgodny z obowiązującym prawem przez podmiot do tego upoważniony nie pozostawał w błędzie i nie mógł mieć świadomość błędu, gdyż przepisy dotyczące klasyfikacji spornych urządzeń były jasne.

Z kolei wyrok TSUE z 14 kwietnia 2011r. nie dotyczył klasyfikacji tego rodzaju urządzeń, co urządzenie importowane przez stronę, zatem także on nie mógł mieć wpływu na świadomość popełnionego przez organ błędu.

Na taką świadomość natomiast mógł mieć wpływ dopiero wyrok TSUE z 22 listopada 2012r. w sprawach połączonych C-320/11, C-330/11 i C-382/11 i C-383/11 dotyczył on bowiem urządzeń podobnych do sprowadzanych przez skarżącą i co najważniejsze TSUE (jako jedyny właściwy w tych sprawach podmiot) przesądził, że nomenklatura scalona zawarta w załączniku I do rozporządzenia nr 2658/87 w sprawie Nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej taryfy celnej, zmieniona, odpowiednio, nr 1214/2007, nr 1031/2008, nr 948/2009, powinna być interpretowana w ten sposób, że w celu zaklasyfikowania danego urządzenia do podpozycji 8528 71 13 urządzenie musi spełniać dwa warunki, po pierwsze odbiór sygnału telewizyjnego i po drugie obecność modemu umożliwiającego dostęp do Internetu. W braku jednej lub drugiej funkcji urządzenia takie należy zaklasyfikować do podpozycji 8528 71 19. Ponadto w celu zaklasyfikowania takiego urządzenia do podpozycji 8528 71 13 modem dostępu do Internetu oznacza urządzenie, które jest w stanie samodzielnie, bez interwencji żadnego innego urządzenia lub mechanizmu, umożliwić dostęp do Internetu i zapewnić interaktywność. Przeznaczenie produktu może bowiem stanowić obiektywne kryterium klasyfikacji, o ile jest ono właściwe temu produktowi, co daje się ocenić na podstawie jego obiektywnych cech i właściwości. Uwagi wyjaśniające z dnia 7 maja 2008 r. dotyczące podpozycji 8528 71 13, wyłączając z zakresu pojęcia "modem" urządzenia pełniące funkcję podobną do modemu z uwagi na względy techniczne, podczas gdy jedynie cel umożliwienia dostępu do Internetu ma znaczenie dla celów klasyfikacji, ograniczyły znaczenie tego pojęcia. Tym samym uwagi te są sprzeczne w tej kwestii z Nomenklaturą scaloną i powinny zostać wyłączone.

Dopiero od wydania powyższego wyroku TSUE, a konkretnie jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 26 stycznia 2013r. (Dz.U. UE C z 26 stycznia 2013r., nr 26, s. 10/2) organ mógł mieć świadomość popełnionego błędu. Trybunał bowiem ustalił bowiem konkretne elementy konstrukcyjne mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej.

Jednakże, dokonując analizy art. 67 ust. 1 Prawa celnego należało mieć na uwadze, że tę świadomość błędu trzeba było odnieść do daty zgłoszenia celnego. Przepis tego artykułu nakazuje bowiem zwrot odsetek od daty zapłaty należności. Zatem w ocenie Sądu w tym konkretnym przypadku nie można mówić o błędzie organu. Przepis art. 67 ust. 1 Prawa celnego, jako wyjątek od reguły niezwracania odsetek od zapłaconych należności należy wykładać ściśle, tak jak każde wyjątki od określonych reguł. Skoro bowiem organ nie mógł mieć w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego świadomości błędu, a tę świadomość co najwyżej mógł posiadać w styczniu 2013r., a więc prawie po czterech latach od przyjęcie zgłoszenia celnego, to hipotezy normy prawnej określonej w art. 67 ust. 1 Prawa celnego (wykładanej ściśle) w żaden sposób nie można podciągnąć pod ustalony stan faktyczny.

Sąd podziela tezę, że zdanie drugie art. 67 ust. 1 Prawa celnego, determinuje wykładnię tego przepisu i w konsekwencji oznacza konieczność uznania, że zwracane należności (wraz z odsetkami) winny być do początku nienależne - nie ma bowiem możliwości ustalenia, że stały się nienależne w jakimś innym, późniejszym momencie (LEX nr 1682016).

Sąd podziela pogląd o długotrwałości prowadzonego w sprawie postępowania. Jednocześnie Sąd zauważa brak normy prawnej, która z tego tytułu pozwalałaby na zwrot należności wraz z odsetkami. Strona może co najwyżej w ramach określonych instytucji prawnych dyscyplinować organ prowadzący sprawę.

W podobnym stanie faktycznym do niniejszego wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny. Wypowiedź sądu kasacyjnego dotyczyła co prawda jeszcze art. 250 Kodeksu celnego, jednak pozostaje aktualna. NSA w wyroku z 9 lutego 2006 r., I GSK 1512/05 wskazał, że "przekroczenie przez Ministra Finansów upoważnienia ustawowego przy wydawaniu rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 marca 2001 r. w sprawie gospodarczych procedur celnych (Dz. U. Nr 18, poz. 214 ze zm.) nie jest błędem organu celnego w rozumieniu art. 250 § 3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) i nie stwarza podstawy do ustalenia w postępowaniu administracyjnym odsetek od należności celnych zwracanych na podstawie tego przepisu" (ONSAiWSA 2006/4/120, OSP 2007/2/23, z aprobującą glosą Krzysztofa Lasińskiego-Suleckiego do wyroku NSA z dnia 9 lutego). Sąd w całości aprobuje argumentację NSA przemawiającą za brakiem podstaw do zwracania odsetek. Trzeba podkreślić, że art. 67 ust. 1 Prawa celnego mówi o błędzie organu celnego przez niewłaściwe ustalenie kwoty należności. Należy jednak odróżnić płaszczyznę tworzenia prawa w procesie legislacyjnym od stosowania prawa przez odnoszenie jego norm do ustalonego stanu faktycznego. Stanowienie prawa dotyczy wyznaczania powszechnych, a nie indywidualnych reguł zachowań. Artykuł 67 ust. 1 Prawa celnego dotyczy błędu organu celnego przy ustalaniu kwoty należności celnych w konkretnej sprawie. Błąd ten zatem jest związany ze stosowaniem prawa przez organ, a nie z jego stanowieniem. Zatem skoro to Komisja Europejska popełniła błąd przy stanowieniu prawa, a nie polskie organy celne przy jego stosowaniu, to nieuzasadnionym byłoby żądanie od polskich organów celnych zwrotu należności wraz z odsetkami.

Na marginesie Sąd zauważa, że w treści art. 241 WKC prawodawca unijny zastosował świadomy zabieg, który w zasadzie uniemożliwia zwrot należności wraz z odsetkami w przypadku błędu prawodawcy unijnego (na budżet Unii Europejskiej składają się m.in. cła - państwo, które pobiera cła, zatrzymuje niewielki odsetek pobranej kwoty), a umożliwia taki zwrot w wypadku błędu w stosowaniu prawa. Wówczas odsetki wypłaca Skarb Państwa, a nie Komisja Europejska. Powyższe także potwierdzają dalsze ustępy art. 67 Prawa celnego, a w szczególności art. 67 ust. 4 Prawa celnego, w których to przepisach wskazuje się, że od ceł antydumpingowych zwracanych na podstawie decyzji Komisji Europejskiej, o której mowa w art. 11 ust. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 384/96 z dnia 22 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony przed dumpingowym przywozem z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej (Dz. Urz. UE L 56 z 06.03.1996, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 11, t. 10, str. 45, z późn. zm.) w zasadzie organ nie płaci odsetek, chyba że nie wykona decyzji Komisji we wskazanym terminie. Instytucja ta związana jest również z faktem pobrania w określonych okolicznościach nienależnego cła antydumpingowego.

Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu brak było jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wniosku strony o zwrot odsetek od zwracanych należności.

Z powyższej przyczyny Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.