Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 244/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5,  par. 10  pkt 1,  par. 38
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński – spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. G. jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia 4 kwietnia 2014 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura powiatowego ARiMR w Lewinie Brzeskim z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...], przyznającą skarżącemu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości.

Decyzję wydano przy następujących ustaleniach faktycznych i prawnych:

Skarżący jest rolnikiem realizującym w latach 2009 – 13 program rolnośrodowiskowy – zrównoważony sposób gospodarowania. W dniu 15 maja 2013 r. złożył w siedzibie ARiMR w Lewinie Brzeskim wniosek o przyznanie płatności na rok 2013 wraz z załącznikami. Wniosek obejmował działki wchodzące w skład programu rolnośrodowiskowego oraz wymieniał wszystkie pozostałe działki wchodzące w skład gospodarstwa rolnego. Po złożeniu wniosku organ I instancji poinformował go o błędzie w zakresie powierzchni działki ewidencyjnej nr X., której maksymalny kwalifikowany obszar (PEG) wynosi 0,14 ha, a nie jak ujęto we wniosku 0,16 ha.

W toku postępowania dokonano weryfikacji prawidłowego doboru i następstwa roślin w ciągu całego okresu trwania programu, stwierdzając uchybienia w tym zakresie na działach nr A. o pow. 0,19 ha, nr B. o pow. 5,52 ha, nr C., D. o łącznej powierzchni 6,45 ha i nr 123 o pow. 1,18 ha.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 22 stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Lewinie Brzeskim, działając na podstawie przepisów art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173), zwanej dalej także ustawą z 2007 r., art. 16 ust. 3 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28 stycznia 2011 r.), § 2, § 3, § 5, §10, §11, §12, § 18, § 20, § 26 i § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z 2013 r. oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267), przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2013 w wysokości 9774,34 zł. W uzasadnieniu organ szczegółowo wyliczył działki objęte wnioskiem oraz wskazał na te, na których doszło do naruszenia w zakresie zasady zmianowości (przestrzegania prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawnych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich). Bez skutku sankcjonującego oceniono naruszenie polegające na błędnym wskazaniu we wniosku powierzchni działki nr X.. Sankcyjnie natomiast oceniono naruszenie zasady zmianowości odnośnie każdej działki rolnej, której nieprawidłowość dotyczyła. W związku z powyższym w stosunku do działek rolnych: A., B., C., D. i E. stwierdzono nieprawidłowość S1 i określono procentowy poziom zmniejszenia, który odpowiada stosunkowi powierzchni działki rolnej ze stwierdzoną nieprawidłowością do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane wymogi w ramach realizowanego pakietu (51,01 ha - z uwzględnieniem powierzchni udowodnionej dla działki rolnej X. - 0,14 ha), zgodnie z § 38 ust. 3 rozporządzenia z 2013 r.

W odwołaniu A. G. zarzucił błędną interpretację przepisów rozporządzenia z 2013 r. na skutek przyjęcia, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje także obszar gruntów zakupionych w trakcie realizacji programu, działanie prawa wstecz na skutek zastosowania do zobowiązania z 2009 r. przepisów rozporządzenia z 2013 r. oraz naruszenie art. 9 K.p.a. w zw. z art. 35 § 1 przywołanej wyżej ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (zwanej dalej ustawą z 2007 r.), na skutek niepoinformowania go o zmianach zasad realizacji programu. Podniósł też, że w dacie wejścia w życie rozporządzenia z 2013 r. cześć gruntów była już obsiana.

Zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2014 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Opolu utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania oraz treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z 2007 r. i rozporządzenia z 2013 r. Następnie zaakcentował, że postępowanie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych jest tzw. postępowaniem wnioskowym, a więc wszczynanym na wniosek producenta rolnego. Tym samym to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania i zgłoszenia gruntów, a także dochowania stosownych wymogów, aby płatność rolnośrodowiskowa mogła być przyznana. Realizacja programu rolonśrodowiskowego i dochowanie zaciągniętych zobowiązań są konsekwencją wniosku inicjującego wieloletni program rolnośrodowiskowy, który w sprawie rozpoczął się na skutek wniosku skarżącego złożonego w 2009 r. Producent rolny, ze względu na realizowane zobowiązanie wieloletnie, corocznie ma pełną świadomość o jakie płatności się ubiega, a w związku z tym jakie wymogi na siebie nakłada, celem zostania beneficjentem stosownej pomocy, co potwierdza podpisem w pkt 22 sekcji X wniosku. W sekcji VIII wniosku "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" strona zadeklarowała w wariancie 1.1 (zrównoważony system gospodarowania) m.in. sporne działki rolne. Podstawowym warunkiem przyznania płatności w ramach realizacji pakietu "Rolnictwo zrównoważone" jest przestrzeganie prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, każdego z innej grupy roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Wymóg ten dotyczy wszystkich gruntów, a więc całego gospodarstwa producenta rolnego, który realizuje program rolnośrodowiskowy w pakiecie "Rolnictwo zrównoważone". Powyższe zostało bezpośrednio wyartykułowane w § 10 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r. Organ nie zgodził się z twierdzeniem zawartym w odwołaniu, iż realizacja wymogów dotyczy gruntów deklarowanych we wniosku inicjującym program rolnośrodowiskowy, w kampanii 2009 (co wg strony wyartykułowano w § 5 i § 7 rozporządzenia). Ten ostatni przepis nie ma w sprawie zastosowania, natomiast § 5 rozporządzenia wskazuje, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe obejmuje obszar gruntów zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej w ramach poszczególnych pakietów i ich wariantów, przez co dotyczy realizacji zobowiązań wieloletnich pod kątem dochowania wymaganej powierzchni zobowiązania w ogóle i nie odnosi się do weryfikacji uprawnienia w danym roku pod kątem realizacji wymogów określonych dla poszczególnych pakietów rolnośrodowiskowych. Zapis określony w § 10 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r. jest warunkiem koniecznym przy ustalaniu płatności dla wariantu 1.1. Zapis ten uszczegóławia i obostrza warunek uzyskania płatności w tym konkretnie pakiecie. Tym samym nie jest istotne czy inne grunty (działki ewidencyjne nr: A., B., C., D., i E.) weszły w posiadanie producenta (zostały zakupione) w drugim czy kolejnym roku trwania zobowiązania, lecz istotne jest to, że producent realizujący wariant w pakiecie "Rolnictwo zrównoważone" winien spełniać określone wymogi na wszystkich gruntach stanowiących jego gospodarstwo rolne.

W skardze A. G. zarzucił naruszenie przepisu art. 7 K.p.a. na skutek nieustalenia właściwego stanu prawnego obowiązującego w stosunku do rolników realizujących pięcioletni program rolnośrodowiskowy od 2009 r. oraz naruszenie art. 11 K.p.a. na skutek nieodniesienia się w decyzji odwoławczej do zarzutu niewypełnienia przez organ obowiązku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem z 2009 r.", zostało uchylone przez rozporządzenie z 2013 r., które wprowadziło odmienne uregulowanie w zakresie realizacji pakietu "Zrównoważony sposób gospodarowania". Norma przewidująca obowiązek realizacji pakietu na obszarze całego gospodarstwa rolnego nie uległa wprawdzie zmianie, ale dodano natomiast możliwość dokonywania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w ramach pakietu 1 "Rolnictwo zrównoważone", polegającą m.in. na zwiększeniu obszaru, na którym zobowiązanie jest realizowane. W trakcie obowiązywania rozporządzenia z 2009 r. nie było takiej możliwości poprzez dokupienie lub wydzierżawienie nowych działek w kolejnych latach realizacji programu (§ 5 rozporządzenia z 2009 r.). Zgodnie z § 2 pkt. 1 ppkt 3 rozporządzenia z 2009 r. zobowiązanie rolnośrodowiskowe realizowane jest na obszarze zadeklarowanym we wniosku o przyznanie pierwszej płatności i następnych. Zastosowanie nowego rozporządzenia do działań podjętych przez rolnika przed 13 marca 2013 r. jest ewidentnym działaniem prawa wstecz, jak również stanowi naruszenie podstawowych praw obywatela, w tym praw nabytych. Skarżący na dzień wejścia w życie nowego rozporządzenia miał już obsiane pola, bowiem prace polowe musiały być wykonane późną jesienią 2012 r. Rolnik dokonując zasiewu na działach dokupionych nie mógł wiedzieć, że zmieni się rozporządzenie wykonawcze, które stanowi podstawę dla jego działań i poniesie sankcje za niezastosowanie 3 grup roślin, do czego zobowiązany był na pozostałym obszarze objętym programem. Powyższe wiąże się również z drugim zarzutem poczynionym przez skarżącego, a dotyczącym obowiązku informowania strony przez organ. Rolnik, gdyby wiedział o obowiązywaniu nowego rozporządzenia i zmianach, które ono wprowadza, mógłby zaorać uprawy i zasiać trzecią grupę roślin. W ślad za wejściem w życie nowego rozporządzenia w 2013 r. nie zostały podjęte żadne kroki informacyjne. Ośrodki doradcze prowadzące sprawy rolników nie zostały poinformowane o wprowadzeniu rozporządzenia z 2013 r. oraz o konsekwencjach, jakie poniosą rolnicy. Nie zostały wydane żadne wytyczne interpretacyjne w odpowiednim czasie. W trakcie obowiązywania rozporządzenia z 2009 r. ogólnie przyjęte było, że przy dzierżawach krótkoterminowych trwających przez 4 lata (taki wariant dotyczy skarżącego), przy realizacji wariantu "Rolnictwo zrównoważone", wystarczy uprawianie 2 grup roślin. Taka sama zasada dotyczyła działek dokupionych. Wytyczne takie potwierdza odpowiedź udzielona przez Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie na forum Krajowego Systemu Informacji Doradczej, w odpowiedzi na zapytanie jednego z doradców z Opolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Łosiowie. Pierwsza interpretacja, która została wydana przez ARiMR Departament Płatności Bezpośrednich, datowana jest na 10 lutego 2014 r. Skoro do tego czasu ośrodki doradcze nie wiedziały jak stosować rozporządzenie z 2013 r., to niemożliwym było stosowanie nowych wymagań przez rolników. Na dowód powyższego załączono do skargi przedmiotową interpretację. Brak jakiejkolwiek informacji ze strony organów ARiMR w kwestii zmiany przepisów prawnych i nowej interpretacji w kwestii sposobu upraw nowych działek przy realizacji przedmiotowego pakietu, stanowi rażące naruszenie podstawowej zasady postępowania administracyjnego, tj. zasady udzielenia informacji. Skarżący był instruowany przez ośrodki doradcze przy planowaniu upraw z zastosowaniem na spornych działkach dwóch grup roślin. Skutkiem tego jest bezzasadne pomniejszenie płatności rolnośrodowiskowej skarżącego o 3.459,26 zł.

Organ wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację.

Na rozprawie w dniu 10 lipca 2014 r. pełnomocnik skarżącego dodatkowo podniósł, że interpretacja z lutego 2014 r., na podstawie której wydano zaskarżoną decyzję, przestała obowiązywać w czerwcu 2014 r., kiedy to wydano nową interpretację potwierdzającą słuszność stanowiska zajętego w skardze. Podniósł także zarzut pominięcia przez organ przepisu § 5 rozporządzenia z 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Zakres kontroli sądowej wyznaczony jest natomiast przez przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana regulacja oznacza, iż niezależnie od zarzutów skargi ocenie sądu poddana jest cała sprawa administracyjna zarówno w zakresie postępowania poprzedzającego jej wydanie jak i zastosowania prawa materialnego, z obowiązkiem przestrzegania zakazu zmiany zaskarżonego aktu na niekorzyść strony skarżącej.

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że nie została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które uzasadniałoby jej uchylenie.

Zgodnie z art. 21 ustawy z 2007 r. w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania. Przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Zatem dokonując wskazanej kontroli organy powinny mieć na względzie, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym - podejmowanej przez organ administracji publicznej w ramach przyznanych kompetencji - czynności orzeczniczej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygnięcie sprawy, pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym zaś elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest odpowiednie ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem Sądu organy administracyjne orzekające w sprawie - wbrew zarzutom skargi - powyższe obowiązki spełniły.

W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. Program ten realizowany był od 2009 r. W sekcji "Oświadczenie o sposobie wykorzystania działek rolnych" skarżący wskazał 39 działek, na których zadeklarował: pakiet 1 – rolnictwo zrównoważone, o którym mowa w załączniku nr 3 pkt I rozporządzenia z 2013 r. W wyniku kontroli organy stwierdziły brak realizacji wynikającego z ppkt 1 pakietu obowiązku prawidłowego doboru i następstwa roślin uprawianych w plonie głównym, przy zastosowaniu co najmniej trzech gatunków roślin, z wyłączeniem roślin wieloletnich. Bezsporną okolicznością był przy tym fakt, że uchybienie to dotyczyło 4 działek (oznaczone we wniosku jako Ł, M, N, O), nabytych przez niego w roku 2010 i niewchodzących w skład realizowanego od 2009 r. programu.

Warunki i tryb przyznawania producentom rolnym płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych określało do 2012 r. rozporządzenie z 2009 r., wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a ustawy z 2007 r. Natomiast w dniu 15 marca 2013 r. weszło w życie rozporządzenie z 2013 r. wydane na podstawie tego samego aktu prawnego (zmieniła się jedynie nazwa Dziennika Ustaw, w którym ustawa była publikowana na Dz. U. z 2013 r., poz. 173). Przepisy międzyczasowe i przejściowe zawarte w rozporządzeniu z 2013 r. nie zawierały żadnych regulacji w zakresie realizowanego przez skarżącego pakietu poza przepisem § 47, zgodnie z którym, rolnicy realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe podjęte w 2009 r. na podstawie rozporządzenia z 2009 r., realizują to zobowiązanie w ostatnim roku od dnia 15 marca 2013 r. do ostatniego dnia lutego 2014 r. Brak stosownej regulacji międzyczasowej oznacza to, że do tego zobowiązania w ostatnim roku jego realizacji należało stosować - tak jak przyjęły to organy administracyjne - przepisy nowego rozporządzenia z 2013 r.

Zarzuty skarżącego zmierzające do podważenia tego stanowiska, nawet gdyby hipotetycznie podzielić argumentację sprowadzającą się do zakazu ingerencji władz prawodawczych w sposób wykonywania umów zawartych pod rządem dotychczas obowiązujących przepisów, nie mogą mieć jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia, a to ze względu na tożsamość regulacji dotyczących sposobu wykonywania zobowiązania w nowych przepisach w stosunku do regulacji poprzednio obowiązującej.

W niniejszej sprawie, powołując się przepisy cytowanego wyżej rozporządzenia, organy administracyjne - po rozpoznaniu wniosku skarżącego - przyznały mu płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości. Rozstrzygnięcie takie było konsekwencją nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, dotyczącej stosowania zasad wynikających z ppkt 1 pkt I załącznika nr 3 rozporządzenia z 2013 r., w zakresie obowiązku prawidłowego doboru i następstwa roślin. Trzeba w związku z tym zauważyć, że treść tego unormowania (załącznika) nie uległa, w dotyczącym przedmiotu sprawy zakresie, zmianie w stosunku do regulacji rozporządzenia z 2009 r., co powoduje, że nowy przepis nie wprowadza żadnych zmian pogarszających czy zmieniających sytuację rolnika, ani też zmian pozwalających na odmienną ocenę sposobu realizacji pakietu w latach poprzednich.

Podobnie oba rozporządzenia przewidywały zasadę, że płatność rolnośrodowiskową w ramach pakietu "rolnictwo zrównoważone" jest przyznawana, jeżeli pakiet ten realizowany jest na obszarze całego gospodarstwa rolnego (por. § 7 pkt 1 rozporządzenia z 2009 r. i § 10 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r.).

W takich okolicznościach, właściwą podstawą prawną do oceny zaistniałej sytuacji w roku 2013 mógł stać się przepis § 38 rozporządzenia z 2013 r., gdyż dotyczył on wyłącznie płatności za rok 2013 w kontekście oceny działań rolnika w przeciągu całego okresu realizacji pakietu. Chodzi tu przy tym o takie działania, które były wymagane i pod rządem rozporządzenia z 2009 r. Nawet jeśli w latach poprzednich takie wadliwe działanie nie było sankcjonowane lub było sankcjonowane w sposób odmienny, nie oznacza to, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe było w tych latach realizowane prawidłowo. Sankcja wprowadzona przepisem § 38 rozporządzenia z 2013 r. dotyczy tylko i wyłącznie tego roku i nie wprowadza jakichkolwiek zmian w zobowiązaniu, którego beneficjent poddany był powszechnie obowiązującym regulacjom prawnym w poszczególnych latach realizacji zobowiązania.

W takim stanie rzeczy nie ma też znaczenia podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w dacie wejścia w życie rozporządzenia z 2013 r. część gruntów miał już obsianych, skoro ewidentnie sposób ich uprawy nie odpowiadał wymogowi realizacji programu rolnośrodowiskowego na obszarze całego gospodarstwa rolnego także w latach poprzednich, w świetle obowiązujących wówczas przepisów. Jest sprawą oczywistą, że wymóg uprawy trzech gatunków roślin na gruntach nabytych w trakcie realizacji programu mógł być spełniony tylko w wypadku, gdy zostały one nabyte w pierwszym, drugim lub trzecim roku realizacji programu i taka sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdyż sporne działki rolne skarżący nabył w drugim roku realizacji programu i wykazywał je w składanych corocznie wnioskach o płatność rolnośrodowiskową począwszy od roku 2010. Powyższe potwierdza interpretacja z dnia 10 lutego 2014 r. dołączona do skargi, a w materiałach sprawy brak jest innych wcześniejszych interpretacji odmiennie wyjaśniających sporne zasady prowadzenia gospodarstw rolnych w omawianym programie.

W takiej sytuacji nie można przyjąć, aby skarżący spełnił jedną z koniecznych przesłanek ujętych w § 7 pkt 1 rozporządzenia z 2009 r. oraz § 10 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r., jaką jest realizowanie w ramach zobowiązania rolnośrodowiskowego dotychczasowych pakietów "na obszarze całego gospodarstwa rolnego".

Sposób i mechanizm rachunkowy wyliczenia kwoty pomniejszenia płatności rolnośrodowiskowej nie był przez skarżącego kwestionowany i jest zgodny z zasadami wynikającymi z § 38 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 2013 r., które przewidują, że jeżeli zostanie stwierdzone uchybienie w przestrzeganiu przez rolnika wymogów w ramach pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 1, płatność rolnośrodowiskowa dotycząca tego pakietu przysługuje w danym roku w wysokości zmniejszonej o tyle procent, ile odpowiada procentowemu stosunkowi powierzchni gruntów ornych, na których stwierdzono to uchybienie, do powierzchni wszystkich gruntów ornych, na których powinny być przestrzegane te wymogi w ramach tego pakietu.

Powoływana przez skarżącego treść przepisu § 5 ust. 1 pkt 1rozporządzenia z 2009 r. (podobnie jak przepisu § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 2013 r.) dotyczy możliwości zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego w pakiecie "rolnictwo zrównoważone" i nie pozostaje w sprzeczności z regulacją dotyczącą obligatoryjnego obowiązku realizacji pakietu na obszarze całego gospodarstwa rolnego. Zobowiązanie ma bowiem charakter dobrowolny i od woli rolnika zależy czy włączy do pakietu całość uprawianych gruntów czy też część z nich pozostawi poza pakietem, który realizuje.

Treść przepisów § 7 rozporządzenia z 2009 r. oraz § 10 rozporządzenia z 2013 r. jest jednoznaczna i twierdzenia skarżącego jakoby w latach 2009 – 2013 (do lutego) obowiązywała inna jego interpretacja, zezwalająca na stosowanie na gruntach nabytych w trakcie realizacji pakietu i niewchodzących do programu rolnośrodowiskowego, systemu następstwa dwóch zamiast trzech gatunków roślin wymagałyby wskazania tego rodzaju wytycznych resortu rolnictwa czy też właściwego organu ARiMR. Skoro jednak wytycznych takich nie wskazano, to brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący realizując na spornych działkach system następstwa dwóch gatunków roślin, zastosował się do obowiązującej interpretacji.

Sąd nie podzielił też stanowiska skarżącego, że w jego przypadku organy zaniedbały obowiązków informacyjnych wynikających z przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (wyżej już przywołanej) na skutek nie poinformowania go o uchyleniu przepisów rozporządzenia z 2009 r., gdyż w stosunku do aktów prawnych publikowanych w urzędowych dziennikach publikacyjnych ( w tym wypadku w Dzienniku Ustaw) obowiązuje zasada domniemania powszechnej ich znajomości. Ponadto przepis ten obejmuje stosunkowo wąski zakres udzielanej pomocy doradczej, a w przypadku wątpliwości beneficjenta pomocy to ten podmiot winien wystąpić z odpowiednim zapytaniem do właściwej jednostki doradztwa rolniczego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, że występował z tego rodzaju pytaniem lub wątpliwościami co do konieczności stosowania zasad programu na gruntach nabytych w trakcie jego realizacji oraz że zastosował się do udzielonej odpowiedzi.

W tym stanie rzeczy, wobec niedostrzeżenia innych uchybień prawnych zaskarżonej decyzji, pozwalających na uwzględnienie skargi, należało stwierdzić, że jest ona zgodna z prawem, a zatem skarga winna zostać oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.