Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 121/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-09-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego i ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] odmawiającej umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu 31 października 2012 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki OPEL nr rejestracyjny [...], od którego to usunięcia odstąpiono w trybie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustalającej z urzędu wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia tego pojazdu w wysokości 440 zł, wskazującej osobę zobowiązaną, konto na które należy uiścić tę kwotę i określającą termin płatności 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczną ze wskazaniem, że od dnia następującego po upływie terminu płatności będą naliczane odsetki ustawowe - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137) w zw. z załącznikiem nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]).

2. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]podało, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji B. S. wskazała, iż nie była świadoma, że zaparkowanie pojazdu w miejscu przy ul. [...]w [...] oznaczonym znakami B-36 (zakaz zatrzymywania się) i T-24 (wskazującym, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela) jest złamaniem przepisów; podniosła, że w tym miejscu chodnik i ulica się rozchodzą, co jest uwidocznione na zdjęciu nr 2 i nie wiadomo do którego miejsca obowiązują ww. znaki drogowe, OPEL waży dużo mniej niż 3,5t, a holownik miał do zabrania wiele samochodów bez znaczka inwalidy i jeżeli był wezwany to do innych samochodów i dlatego nie widzi powodu, aby musiała płacić za wezwanie holownika, skoro odjechał pusty; wskazała również na swoją trudną sytuację zdrowotną spowodowaną operacją

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

kolana, ciężką sytuację materialną - 736 zł emerytury i długi, bowiem komornik podjął czynności w stosunku do jej majątku, i wniosła o wzięcie pod uwagę czynnika społecznego, moralnego, ludzkiego.

3. W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że przedmiotowy samochód był nieprawidłowo zaparkowany w granicach pasa drogowego ul. [...]w [...], co potwierdzają zdjęcia miejsca zaparkowania pojazdu i zdjęcia usytuowania znaków drogowych B-36 (zakaz zatrzymania - zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych - Dz. U. Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.) wraz z tabliczką T-24 (umieszczona pod znakiem B-35 lub B-36 tabliczka T-24 wskazuje, że pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem, zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela zgodnie z § 28 ust. 5 ww. rozporządzenia).

Organ podał, że w niniejszym przypadku podjęto czynności: wydano dyspozycję odholowania przedmiotowego pojazdu firmie wyspecjalizowanej, kopia "Dyspozycji usunięcia pojazdu" nr [...] z dnia [...] października 2012 r. znajduje się w aktach sprawy i załadowano pojazd na wózek do holowania, za co wystawiono fakturę - zgodnie z oświadczeniem organu pierwszej instancji zawartym w piśmie przewodnim z dnia 7 października 2013 r. w celu odholowania nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu w miejscu oznaczonym znakami drogowymi B-36 i T-24. Fakt, że czynności samego fizycznego odholowania pojazdu nie dokonano, ale poniesiono koszty w związku z wydaniem dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpieniem od holowania pojazdu, nie zwalnia strony, zgodnie z art. 130a ust. 2a ww. ustawy od poniesienia kosztów usunięcia pojazdu. Jak stwierdził organ, koszty, o których ustalaniu mowa w art. 130a ust. 6 i ust. 6a lit. c i ust. 10h ww. ustawy, zostały ustalone na podstawie załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]) w wysokości 440 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło również, o czym organ pierwszej instancji poinformował w piśmie skierowanym do strony dnia 26 lipca 2013 r., że zwolnienie inwalidów ze stosowania się do niektórych znaków drogowych (z uwagi na posiadanie tzw. karty parkingowej) zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. Nr 170, poz. 1393 z późn. zm.) nie obejmuje znaku B-36, a co za tym idzie osobowy [osoby] niepełnosprawne powinny się do tego znaku stosować. Z uwagi na trudną sytuację materialną, strona może się zwrócić z wnioskiem o zastosowanie ulgi (rozłożenie na raty) w spłacie orzeczonej należności (440 zł) do Prezydenta m. [...] w trybie art. 55 w związku z art. 60 i art. 64 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 885 z późn. zm.).

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła B. S.; zarzucając, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieprawdę, że holownik odjechał pusty, a skarżąca już w odwołaniu wskazała, że holownik pusty nie odjechał, bowiem zabierał inne samochody, a w związku z tym skarżąca nie naraziła przyjeżdżających na żadne koszty, opisując swoją bardzo trudną sytuację finansową, wniosła o umorzenie w całości kwoty 440 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyjaśniło również, że omyłka w zaskarżonej decyzji Kolegium przy opisywaniu stanu faktycznego, polegająca na wskazaniu, że holownik odjechał pusty, podczas gdy skarżąca wskazała, że nie odjechał pusty, nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż podjęto czynności: wydano dyspozycję odholowania przedmiotowego pojazdu firmie wyspecjalizowanej - kopia "Dyspozycji usunięcia pojazdu" nr [...] z dnia [...] października 2012 r. znajduje się w aktach sprawy, załadowano pojazd na wózek do holowania, za co wystawiono fakturę - zgodnie z oświadczeniem organu pierwszej instancji zawartym w piśmie przewodnim z dnia 7 października 2013 r., w celu odholowania nieprawidłowo zaparkowanego pojazdu w miejscu oznaczonym znakami drogowymi B-36 i T-24. Fakt, że czynności samego fizycznego odholowania pojazdu nie dokonano, ale poniesiono koszty w związku z wydaniem dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpieniem od holowania pojazdu, nie zwalnia strony, zgodnie z art. 130a ust. 2a ww. ustawy od poniesienia kosztów usunięcia pojazdu.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

2. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta m. [...]z dnia [...] września 2013 r. odmawiającą umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem w dniu 31 października 2012 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki OPEL nr rejestracyjny [...], od którego to usunięcia odstąpiono w trybie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz ustalającą z urzędu wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia tego pojazdu w wysokości 440 zł, wskazującą osobę zobowiązaną, konto na które należy uiścić tę kwotę i określającą termin płatności 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna ze wskazaniem, że od dnia następującego po upływie terminu płatności będą naliczane odsetki ustawowe.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona jak również poprzedzająca decyzja naruszają przepisy prawa.

Sąd nie podziela stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

3.1. Stosownie do art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, z późn. zm.) pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu - ust. 1 pkt 1; - od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu - ust. 2a; pojazd usunięty z drogi,

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie - ust. 5c; rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat za usunięcie z drogi pojazdu, oraz wysokość kosztów, za przygotowanie do usunięcia pojazdu. Wysokość tych kosztów nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, przewidziane w ustawie - ust. 6.

Art. 130a ust. 6a lit. c ustawy prawo o ruchu drogowym, stanowi, że maksymalna wysokość stawek kwotowych opłat za usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 ton wynosi 440 zł.

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h).

Załącznik nr 2 do uchwały nr [...]Rady m. [...]z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]) określa, że wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3,5 t wynosi 440 zł.

3.2. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Kontrola zgodności z prawem decyzji administracyjnej w świetle przywołanego wyżej przepisu nie jest dokonywana przez sąd dowolnie, lecz w określonej kolejności, ponieważ stwierdzenie istnienia danego typu wad decyzji może eliminować potrzebę ustalania zaistnienia innych wad. Kontrola przestrzegania przez organy administracji norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności, po uprzednim przeprowadzeniu kontroli przestrzegania przepisów postępowania

Sygn. akt VIISA/Wa 121/14

administracyjnego. Istotne jest bowiem ustalenie, czy w postępowaniu przed organami

administracji zostały dostatecznie i w sposób wystarczający wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie zaś, że okoliczności te nie zostały dostatecznie wyjaśnione, uniemożliwia dokonanie oceny, czy nastąpiło naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (v. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, Marta Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis. Warszawa 2005, s. 460-461).

3. A zatem, przed zbadaniem ewentualnego naruszenia przepisów prawa materialnego należałoby ustalić, czy w postępowaniu przed organami administracji zostały dostatecznie i w sposób wystarczający wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie budzi wątpliwości, że organ powinien w sposób należyty ustalić stan faktyczny sprawy, jest to bowiem warunek konieczny wydania prawidłowej decyzji administracyjnej.

Odnosząc powyższe do sprawy niniejszej należałoby stwierdzić, że nałożenie przez organ na właściciela samochodu obowiązku uiszczenia opłaty związanej pozostawieniem samochodu w miejscu, w którym nie powinno to było nastąpić, może mieć miejsce jedynie w sytuacji prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Obowiązkiem organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie administracyjne jest przestrzeganie zasad ogólnych postępowania administracyjnego, wyrażonych m.in. w art. 7 i 12 kpa. Zgodnie z art. 7 kpa, obowiązkiem organu administracji publicznej jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, natomiast stosownie do art. 12 ust. 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko. Organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, stosownie do art. 77 § 1 kpa, a następnie, zgodnie z art. 80 kpa ocenić na postawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, a swoje stanowisko winien uzasadnić w sposób przewidziany w przepisach kpa.

Z akt sprawy wynika, iż stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został należycie przez organ ustalony, a uzasadnienie zaskarżonej jak również poprzedzającej decyzji nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 107 § 3 kpa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, które potwierdza omyłkę organu przy opisywaniu stanu faktycznego sprawy niewiele wnosi do stanu faktycznego sprawy, ponieważ sąd

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

kontroluje zaskarżoną decyzję, a nie odpowiedź na skargę, natomiast kontrolowana decyzja, jak wynika z akt sprawy, zmianie nie uległa, czyli ustalenia stanu faktycznego zaskarżonej decyzji nie uległy zmianie. Okoliczność ta jest, zdaniem Sądu wystarczająca, aby stwierdzić, że stan faktyczny w niniejszej sprawie nie został należycie wyjaśniony.

Z materiału dokumentacyjnego - słabej jakości kserokopii fotografii znajdujących się w aktach sprawy nie wynika, że samochód skarżącej marki OPEL [...] o numerze rejestracyjnym [...] został zaparkowany w miejscu oznaczonym znakami drogowymi B-36 i T-24, bowiem na trzech fotografiach samochodu z widocznym numerem rejestracyjnym nie są widoczne znaki B-36 i T-24, natomiast na fotografii, na której widoczne są te dwa znaki drogowe, widocznych jest kilka samochodów, jednakże bez możliwych do odczytania numerów rejestracyjnych. Samochód koloru białego, jak samochód skarżącej, wskazany strzałką tylko na jednej z fotografii, jednakże z niewidocznym numerem rejestracyjnym, znajduje się najbliżej znaków drogowych B-36 i T-24, jednakże nie wiadomo na jakiej ulicy i w jakim dniu. A ponadto samochód ten, zdaniem Sądu, różni się od samochodu skarżącej zarówno kształtem tylnych świateł, jak również światłem stopu znajdującym się powyżej tylnej szyby. Podkreślić równocześnie należy, iż organ ani nie wskazał, ani w żaden sposób nie opisał, który z kilku samochodów znajdujących się na tej fotografii należy do skarżącej.

Nie można wobec powyższego uznać, że stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony.

IV. Wskazania co do dalszego postępowania oraz ewentualnie ocena prawna

W świetle podniesionych okoliczności faktycznych i prawnych należy uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, 7, 77, 80, i 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Jeśli organ nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy, w tej sytuacji badanie, czy zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego - byłoby przedwczesne.

Wobec powyższego, obowiązkiem organu będzie dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a dokonując ponownie ustaleń faktycznych, należałoby w sposób nie budzący żadnych wątpliwości wykazać, że samochód skarżącej został zaparkowany w miejscu, w którym obowiązują przedmiotowe znaki drogowe.

V. Rozpatrując sprawę ponownie, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, mając na względzie przedstawione wyżej uwagi.

Sygn. akt VII SA/Wa 121/14

Będzie miał również na uwadze zasadę załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, wyrażoną w art. 35 § 1 kpa oraz maksymalne terminy załatwiania spraw, o których mowa w art. 35 § 2 i 3 kpa.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.