Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 90/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 741
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym -  t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 maja 2021 r. sprawy ze skargi J.B., I.C., D.C., H.C., J.K., M.K., S.W., K.W., H.S., B.S., P.G, J.G., W.D., M.J., M.K., A.T., T.T., M.S., M.K., P.G., E.G., G.B., A.M. na uchwałę Rady Miasta Mysłowice z dnia 13 lutego 2020 r. nr XXI/267/20 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miasta Mysłowice w dniu 13 lutego 2020 r. podjęła uchwałę nr XXI/267/20 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Morgi w Mysłowicach, jednocześnie stwierdzając, że plan ten nie narusza ustaleń obowiązującego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Mysłowice, przyjętego uchwałą nr XXX/656/08 Rady Miasta Mysłowice z dnia 30 października 2008 r.

W dniu 17 grudnia 2020 r. skargę na powyższą uchwałę wnieśli: J.B., I. C., D. C., H.C., J. K., M.K., S. W., K.W., H. S., B.S., P. G. , J. G., W. D., M. J., M.K., A.T., T. T., M. S., M. K., P. G., E. G., G. B. oraz A. M. (dalej: skarżący).

Skarżący zaskarżyli uchwałę w części – tj. w zakresie § 36 pkt. 2 lit. b tiret 14 oraz odpowiadającej jej części graficznej przedstawionej na Rysunku Planu, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 2 pkt. 7 w zw. z art. 1 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 6 ust. 2 pkt. 2 w zw. z art. 15 ust. 2 pkt. 10 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2021 poz. 741 z późn. zm., dalej: u.p.z.p.) w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: Konstytucja) poprzez naruszenie zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskutek nadużycia władztwa planistycznego przez Gminę Mysłowice, polegającego na nieuzasadnionej, nieproporcjonalnej ingerencji w prawo własności skarżących z powodu zaprojektowania na terenie oznaczonym symbolami 6.MN, 50.MN, 51.MN, 39.MN, obejmującym nieruchomości stanowiące własność skarżących, drogi lokalnej dojazdowej, oznaczonej symbolem 16.KDD, a także polegającego na braku należytego wyważenia między interesem publicznym a interesem prywatnym, mimo braku konieczności i celowości utworzenia drogi dojazdowej w tym rejonie, braku należytego uzasadnienia tego rozwiązania planistycznego oraz braku rozważenia przez Gminę innych możliwości, a także polegającego na znacznej uciążliwości powodowanej przez drogę dla skarżących, ograniczenia zagospodarowania i zabudowy działek, powodującej znaczne zmniejszenie wartości nieruchomości, co pozostaje w sprzeczności z konstytucyjną zasadą ochrony prawa własności oraz konstytucyjnym prawem do wolności.

Skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonym zakresie i na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 1 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) domagali się zasądzenia od Rady Miasta Mysłowice na rzecz każdego ze skarżących zwrotu kosztów sądowych wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że § 36 uchwały określił, że podstawowym przeznaczeniem terenów oznaczonych na rysunku 1-28.KDD będzie droga publiczna dojazdowa, z kolei zasadami zagospodarowania terenu będzie budowa, utrzymanie i przebudowa istniejących i projektowanych ulic; szerokość w liniach rozgraniczających, zgodnie z rysunkiem planu dla 16.KDD wynosić będzie od 10,5 do 12 metrów, a chodniki mają być co najmniej jednostronne. Zgodnie z § 11 pkt. 1 uchwały, tereny dróg publicznych oznaczone symbolem KDD zostały określone jako obszar przeznaczony na realizację celu publicznego. W części graficznej planu, droga dojazdowa 16.KDD wyznaczona została na obszarach objętych symbolami 6.MN, 39.MN, 50.MN, 51.MN, tj. terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na tym obszarze usytuowane są nieruchomości stanowiące własność skarżących, a zatem posiadają oni interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Projekt planu miejscowego został dwukrotnie wyłożony do publicznego wglądu, a mieszkańcom zapewniono możliwość składania wniosków i uwag. Skarżący sprzeciwiali się budowie drogi, gdyż w sposób bezpośredni będzie oddziaływać na posiadane przez nich działki, zabierając pas szerokości ok. 5 metrów na całej długości działki. Nie ma potrzeby urządzenia nowej drogi, ponieważ działki leżące wzdłuż projektowanej drogi mają zapewniony dostęp do drogi publicznej. Droga ta będzie uciążliwa dla właścicieli nieruchomości położonych wzdłuż jej projektowanego przebiegu z uwagi na bliskość budynków i okien, a także zagospodarowanie nieruchomości. Mieszkańcy wnoszący uwagi domagali się ustalenia innego przebiegu drogi tak, by omijała nieruchomości stanowiące ich własność. Uwagi te nie zostały uwzględnione. Zdaniem skarżących Rada Miasta Mysłowice nie dokonała rozważnego wyważenia interesu publicznego z interesem prywatnym skarżących. Władztwo planistyczne daje gminie prawo ingerencji w uprawnienia właścicielskie, z tym że ingerencja taka nie oznacza dowolności i arbitralności w tym zakresie. Podstawy i granice ingerencji w prawo własności określają art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 3 oraz art. 64 ust. 1 Konstytucji. W niniejszej sprawie projektowana droga ma być tzw. ulicą nieprzelotową, stanowiącą pojedynczą odnogę odchodzącą od głównej ulicy, zakończoną pasem manewrowym. Droga ta nie będzie łączyć się z innymi ciągami komunikacyjnymi i służyć będzie wyłącznie mieszkańcom nieruchomości położonych wzdłuż niej. Przeważająca większość nieruchomości jest już zabudowana i istniejące budynki mają zapewniony dostęp do drogi publicznej. Projektowana droga ma przebiegać "na tyłach" nieruchomości, które w przeważającej części zostały zagospodarowane jako tereny rekreacyjne (ogrody, tarasy). Ewentualny dojazd do domu od tej strony powodowałby konieczność zmiany zagospodarowania całej nieruchomości, demontaż dotychczas utworzonych dojazdów do garaży czy miejsc parkingowych. Dodatkowym utrudnieniem dla działki nr 3566/15 będzie to, iż projektowana droga będzie przecinać przydomową oczyszczalnię ścieków. Istniejący układ drogowy jest wystarczający dla zaspokojenia potrzeb komunikacyjnych nieruchomości znajdujących się w tym rejonie, żaden z mieszkańców nie ubiegał się o utworzenie drogi publicznej w tym miejscu. Istotne jest również to, że budowa tej drogi w perspektywie najbliższych 6 lat nie jest planowana przez Gminę (nie przewiduje tego Wieloletnia Prognoza Finansowa na lata 2020-2026).

W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Mysłowice wniosła o jej oddalenie.

W uzasadnieniu wskazano, że od 2005 r. na terenie, którego dotyczy skarga, obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Morgi Wschód, przyjęty uchwałą z dnia 24 listopada 2005 r. nr LIV/558/05. W planie tym została wyznaczona strefa drogi dojazdowej D[10] (drogi publicznej). W jej bezpośrednim sąsiedztwie nie znajdowała się zabudowa - jedynym wyjątkiem były budynki stojące wzdłuż ul. Ofiar Września. Terenom przyległym do planowanej strefy drogi nadane zostało przeznaczenie mieszkaniowo-usługowe. Skarżony aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego praktycznie w tym samym miejscu podtrzymuje przebieg strefy planowanej drogi publicznej oznaczonej symbolem 16.KDD. Podczas wyłożenia projektu tylko właściciele działek nr 3323/16, 3324/16, 3325/16 i 2566/15 zgłosili uwagi. Skarżący w momencie nabywania nieruchomości po 2005 r. posiadali wiedzę o obowiązującym wówczas miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a nowy plan miejscowy de facto nie zmienia dotychczasowego kierunku przeznaczeń. Podstawową wartością planowania przestrzennego jest trwałość i kontynuacja podjętych decyzji, dająca poczucie ugruntowanej stabilności działań oraz odpowiedzialnej polityki przestrzennej. Pomiędzy planem z 2005 r. a 2020 r. widoczna jest różnica w kształcie i kierunku obsługi komunikacyjnej wyznaczonej strefy drogi. W 2005 r. strefa przedmiotowej drogi posiadała włączenie jedynie od strony zachodniej. Inne rozwiązanie uniemożliwiały wówczas obowiązuje przepisy dotyczące hierarchii możliwości krzyżowania się dróg poszczególnych klas. Jednakże z uwagi na zaakceptowanie przez "A" . oraz GDDKiA o/Katowice proponowanego podziału strefy dróg i ich klas, możliwym stało się poprowadzenie włączenia projektowanej strefy drogi 16.KDD w obecnie obowiązującym planie z 2020 r. od strony wschodniej. Wbrew twierdzeniom skargi doszło do wyważenia interesu publicznego i interesów obywateli, gdyż budowa drogi najbardziej dotknęłaby właścicieli nieruchomości przy ul. Ofiar Września 46 i 44a i wiązałaby się nawet z koniecznością dokonania wyburzeń. Przeprowadzenie planowanej drogi leży w interesie właścicieli niezabudowanych działek nr 2405/24, 2406/24, 3698/24, 2316/25, 699/19, 695/17, 694/17, 1876/23, 2185/18, 1959/26, którzy uzyskają możliwość skomunikowania bądź ułatwienia w skomunikowaniu swoich działek, czego skarżący (mający już wybudowane domy) nie dostrzegają. Część właścicieli ww. działek złożyła uwagi do projektu planu i opowiedziała się za utrzymaniem planowanej drogi. Chybiony jest zatem zarzut jakoby przyjęte rozwiązanie nie było dla nikogo korzystne. Realizacja drogi nie będzie ingerowała, ograniczała ani zmieniała dotychczas nabytych praw w momencie uzyskiwania pozwoleń na budowę. Plan nie nakazuje realizować inwestycji w konkretnych miejscach, daje swobodę ich realizacji w obrębie prawa własności i obowiązujących przepisów np. ustawy – Prawo budowlane. Dodatkowo wskazano, że sytuacja planistyczna dla działki nr 2524/13 po uchwaleniu planu z 2020 r. znacznie poprawiła się. Dotychczas planowana strefa drogi D[10] przebiegała w granicach nieruchomości niecałe 2 metry od budynku, a w chwili obecnej linie rozgraniczające projektowaną strefę drogi 16.KDD całkowicie omijają tę działkę, gdzie odległość od budynku została zwiększona do prawie 6 metrów. Dla pozostałych nieruchomości nr 3323/16, 3324/16, 3325/16 i 3559/27 planowana strefa drogi nie będzie powodowała pogorszenia warunków, ponieważ pozostają praktycznie w niezmienionej formie od 2005 r. Gdyby nawet skarga została uwzględniona, stan prawny przedmiotowego terenu w żaden sposób nie uległby zmianie, gdyż wówczas obowiązywałby poprzedni plan z 2005 r. Powyższe czyni istotę skargi za niezrozumiałą. Rada Miasta podniosła także, że wniosek skarżących dotyczący zwrotu kosztów postępowania na rzecz każdego z nich nie jest zasadny. Idea stawianych zarzutów ma wymiar ogólny, odnoszący się w zasadzie w identycznym zakresie prawie do wszystkich skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. kontrola sądowa dokonywana jest w granicach sprawy administracyjnej, a sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zakres kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a). Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2020 poz. 713 z późn. zm., dalej: u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący, jako właściciele nieruchomości objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, mieli interes prawny do zaskarżenia uchwały w sprawie przyjęcia tego planu. Sąd ocenia proceduralną i materialną legalność uchwały przez pryzmat naruszonego, indywidualnego interesu prawnego. Uwzględnienie skargi powinno więc skutkować co do zasady stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały w części wyznaczonej indywidualnym interesem skarżącego. Wyjątkiem są sytuacje, gdy naruszenia są tego rodzaju, że skutkują koniecznością zakwestionowania uchwały jako całości (por. wyrok z dnia 26 października 2016 r. w sprawie II OSK 137/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Charakter miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego sprawia, że w przypadku złożenia skargi dotyczącej planu, sąd ma obowiązek w pierwszej kolejności ustalić przedmiot zaskarżenia, którym niekoniecznie musi być cały plan miejscowy. Przedmiotem zaskarżenia mogą być również wyodrębnione części planu stanowiące zbiór indywidualnych regulacji określających przeznaczenie niektórych tylko nieruchomości objętych ustaleniami planu. Ustalenie przedmiotu zaskarżenia ma istotne znaczenie, gdyż jak podkreśla się w orzecznictwie w postępowaniu sądowoadministracyjnym wprawdzie obowiązuje zasada niezwiązania sądu granicami skargi, jednakże nie oznacza ona, że sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowane przez uprawniony podmiot (por. uchwała NSA z dnia 3 lutego 1997 r., sygn. OPS 12/96, ONSA1997, Nr 3, poz. 104). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi był wyłącznie § 36 pkt. 2 lit. b tiret 14 uchwały oraz odpowiadająca jej część graficzna przedstawiona na Rysunku Planu. W pozostałym zakresie uchwała nie była kwestionowana. § 36 pkt. 2 lit. b tiret 14 stanowi, że dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami 1-28.KDD obowiązują następujące zasady zagospodarowania terenu – szerokość w liniach rozgraniczających ma wynosić od 10,5 do 12 metrów.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała organu gminy jest nieważna, gdy jest sprzeczna z prawem. Nie każda wadliwość uchwały organu gminy jest podstawą do eliminacji z obrotu prawnego, albowiem zgodnie z art. 91 ust. 4 u.s.g., w przypadku nieistotnego naruszenia prawa nie stwierdza się jej nieważności ograniczając się do wskazania, że uchwałę wydano z naruszeniem prawa. Przepis ten stanowi wskazówkę także dla sądu, jaka wadliwość, z woli ustawodawcy, uzasadnia stwierdzenie nieważności danego aktu. Ustawodawca nie wylicza bowiem rodzaju wad uchwał, które należą do istotnego naruszenia prawa. Natomiast z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że przy ustalaniu zakresu pojęcia "istotnego naruszenia prawa" należałoby oprzeć się na rozwiązaniach przyjętych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W orzecznictwie tym przyjęto, że istotne naruszenie prawa lub rozstrzygnięcia nadzorczego nie pokrywa się z przesłankami nieważności decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 156 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1991 r. sygn. SA/Wr 81/91, Wspólnota 1991/26/14, wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r. sygn. II SA/Wr 157/99, nie publ.). Rozważając treść przywołanych wyżej przepisów u.s.g. należy uznać, że podstawą stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy są jedynie istotne naruszenia prawa, a więc zgodnie z ugruntowanym poglądem doktryny i orzecznictwa polegające na naruszeniu przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej ich podejmowania, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię, a także przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. Barbara Adamiak artykuł "Wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu samorządu terytorialnego", publ. w Samorządzie Terytorialnym 1997/4/23).

Oceny, czy zaskarżony § 36 uchwały jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem jego nieważności przez sąd administracyjny w trybie art. 147 § 1 p.p.s.a., dokonuje się przez pryzmat przesłanek wynikających z art. 28 ust. 1 u.p.z.g. W myśl tego przepisu istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Pojęcie "trybu sporządzania planu miejscowego" (zwanego "procedurą planistyczną"), którego zachowanie stanowi przesłankę formalną zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z przepisami prawa - odnosi się do sekwencji czynności, jakie podejmuje organ w celu doprowadzenia do uchwalenia planu miejscowego, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, na jego uchwaleniu skończywszy. Sąd uznał, że tryb sporządzenia planu został zachowany. Pojęcie "zasad sporządzania planu miejscowego", których przestrzeganie stanowi przesłankę materialną zgodności planu z przepisami prawa - należy wiązać zaś z samym sporządzeniem (opracowaniem) aktu planistycznego, a więc z merytoryczną zawartością tego aktu (część tekstowa, graficzna, załączniki), zawartych w nim ustaleń, a także standardów dokumentacji planistycznej (por. wyroki NSA: z 25 maja 2009 r., II OSK 1778/08; z 11 września 2008 r., II OSK 215/08 - CBOSA).

W pierwszej kolejności sąd zważył, że kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych należy do zadań własnych gminy (art. 3 ust. 1 u.p.z.p.). Z kolei zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.g. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W planie miejscowym określa się obowiązkowo m.in. zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt. 10 u.p.z.p.).

Powołana w skardze argumentacja sprowadza się w zasadzie do zarzucenia organowi gminy przekroczenia granic władztwa planistycznego, ponieważ zaplanowana w planie droga 16.KDD nie uwzględnia ich zdaniem interesów prywatnych skarżących będących właścicielami nieruchomości położonych wzdłuż tej drogi. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego gminy. W doktrynie wskazuje się, że przysługujące gminie prawo władczego rozstrzygania o przeznaczeniu terenu pod określone funkcje może być skutecznie zrealizowane jedynie w planie miejscowym, który został uchwalony przy zachowaniu określonych przepisami u.p.z.p. zasad i trybu sporządzania planu. Określając, w ramach przysługującego gminie władztwa planistycznego, przeznaczenie terenu, organy gminy muszą rozważyć wszystkie wchodzące w grę interesy, a powstające sytuacje konfliktowe rozstrzygać zgodnie z obowiązującym prawem. O przekroczeniu władztwa planistycznego można mówić, gdy rozwiązania planistyczne są dowolne oraz pozbawione uzasadnienia merytorycznego. W istotę bowiem władztwa planistycznego gminy włączone jest uprawnienie, polegające na legalnej ingerencji w sferę wykonywania prawa własności. W ramach realizacji tego uprawnienia gmina zobowiązana jest do kierowania się interesem publicznym oraz odpowiednim jego wyważeniem w odniesieniu do interesu prywatnego, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasady niedyskryminacji, proporcjonalności i racjonalnego postępowania w perspektywie oddziaływania na prawo własności (wyrok NSA z 6 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1196/16 - CBOSA). Akty planistyczne gminy mogą ingerować w sferę własności jednostek, kształtując sposób wykonywania tego prawa, pod warunkiem że stanowią wyraz właściwego wyważenia kolidujących dóbr i wartości, poprzez wykazanie, że przyjęte rozwiązania są optymalne - uzasadnione interesem publicznym i nieingerujące ponad niezbędną konieczność w sferę prawną jednostki. Niedopuszczalne jest również nieuzasadnione różnicowanie sytuacji adresatów rozstrzygnięć planistycznych gminy godzące w zasadę równości wobec prawa. W ocenie sądu, wprowadzone w odniesieniu do nieruchomości skarżących postanowienia planu nie mają charakteru dyskryminującego i nieproporcjonalnego, a w konsekwencji nie uzasadniają tezy o przekroczeniu granic władztwa planistycznego. Przewidziana w zaskarżonym planie droga jest w zasadzie powtórzeniem rozwiązań przyjętych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego już w 2005 r. - odpowiednikiem drogi D[10], która miała przebiegać praktycznie w tym samym miejscu. Jedynie właściciele czterech działek nr 3323/16, 3324/16, 3325/16 oraz 2566/15 zgłaszali uwagi. Pomiędzy planem z 2005 r. a 2020 r. występowała różnica w kształcie i kierunku obsługi komunikacyjnej wyznaczonej strefy drogi. W 2005 r. strefa przedmiotowej drogi posiadała włączenie jedynie od strony zachodniej. Inne rozwiązanie uniemożliwiały wówczas obowiązuje przepisy dotyczące hierarchii możliwości krzyżowania się dróg poszczególnych klas. Jednakże z uwagi na zaakceptowanie przez "A" S.A. oraz GDDKiA o/Katowice proponowanego podziału strefy dróg i ich klas, możliwym stało się poprowadzenie włączenia projektowanej strefy drogi 16.KDD w obecnie obowiązującym planie z 2020 r. od strony wschodniej. Należało zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym przez Radę Miasta w odpowiedzi na skargę, że wbrew twierdzeniom skargi doszło do wyważenia interesu publicznego i interesów obywateli. Z jednej strony należało mieć na względzie argumentację skarżących, że droga spowoduje zabranie im pasa nieruchomości o szerokości ok. 5 metrów, oraz jej usytuowanie będzie w bliskim położeniu budynków i okien), z kolei z drugiej strony należało mieć na względzie właścicieli innych nieruchomości (niż skarżący) – a mianowicie właścicieli nieruchomości położonych przy ul. Ofiar Września 46 i 44a, dla których budowa drogi wiązałaby się z koniecznością dokonania nawet wyburzeń. Przeprowadzenie planowanej drogi leży w interesie właścicieli niezabudowanych działek o nr 2405/24, 2406/24, 3698/24, 2316/25, 699/19, 695/17, 694/17, 1876/23, 2185/18, 1959/26, którzy w ten sposób uzyskają możliwość skomunikowania swoich działek. Skarżący mający już wybudowane domy tego problemu nie dostrzegają i wskazują, że posiadają dostęp do drogi publicznej oraz, że nikt nie wnioskował o przeprowadzenie drogi 16.KDD, co nie jest zgodne z prawdą, ponieważ część właścicieli ww. działek złożyła uwagi do projektu planu i opowiedziała się za utrzymaniem planowanej drogi. Chybiony był zatem zarzut jakoby przyjęte rozwiązanie nie było dla nikogo korzystne. Należy również zauważyć, że miejscowy plan poprawił sytuację planistyczną dla działki nr 2524/13. Dotychczas planowana strefa drogi D[10] przebiegała w granicach nieruchomości niecałe 2 metry od budynku, a w chwili obecnej linie rozgraniczające projektowaną strefę drogi 16.KDD całkowicie omijają tę działkę, gdzie odległość od budynku została zwiększona do prawie 6 metrów. Dla pozostałych nieruchomości nr 3323/16, 3324/16, 3325/16 i 3559/27 planowana strefa drogi nie będzie powodowała pogorszenia warunków, ponieważ pozostają praktycznie w niezmienionej formie od 2005 r.

Zdaniem Sądu, § 36 pkt. 2 lit. b tiret 14 nie narusza art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 2 Konstytucji, poprzez nadmierną i nieuzasadnioną ingerencję w chronione konstytucyjnie prawo własności nieruchomości. Treść prawa własności określa art. 140 ustawy – Kodeks cywilny stanowiąc, że w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Do atrybutu korzystania z rzeczy tradycyjnie zalicza się uprawnienia do posiadania, używania rzeczy, pobierania pożytków i innych przychodów z rzeczy oraz do dyspozycji faktycznych. Z orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wynika, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na możliwość korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na możliwość rozporządzania rzeczą (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r. Nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, Nr 1, poz. 2). Z powyższego wynika, że treść prawa własności jest kształtowana m.in. przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie prawa własności. A to określa między innymi plan miejscowy. Powyższe potwierdza art. 6 ust. 1 u.p.z.g., zgodnie z którym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do m.in. ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych (ust. 2). Skoro zasadne było przeznaczenie terenu, gdzie znajdują się nieruchomości skarżących, na drogę publiczną, to nie można mówić, iż doszło do naruszenia wspomnianych wyżej przepisów, a zarzuty skargi są chybione. Realizacja drogi nie będzie ingerowała, ograniczała ani zmieniała dotychczas nabytych praw w momencie uzyskiwania pozwoleń na budowę. Plan nie nakazuje realizować inwestycji w konkretnych miejscach, daje swobodę ich realizacji w obrębie prawa własności i oczywiście obowiązujących przepisów prawa. W efekcie za niezasadne należało uznać zarzuty skarżących co do tego jakoby § 36 uchwały naruszał prawo własności oraz w proporcjonalny sposób nie ważył interesu publicznego z interesem prywatnym (art. 1 ust. 2 pkt. 7 w zw. z art. 1 ust. 3 u.p.z.p.).

Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.

Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 poz. 1842 z późn. zm.).