Postanowienie NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 130/01
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 2002-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Powołane przepisy: article: art. 19 pkt 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Teza: Przeniesienie prawa własności nieruchomości dokonane w formie aktu notarialnego stanowi czynność cywilnoprawną, a rozstrzyganie w sprawach ważności tego rodzaju czynności, jak i zasądzanie stosownych kwot z tytułu wyrządzonej szkody należy do drogi sądowej w sprawach cywilnych i pozostaje w kompetencji sądów powszechnych. W tym zakresie wyłączona jest sądowa kontrola wykonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny /art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.

TEZY

Przeniesienie prawa własności nieruchomości dokonane w formie aktu notarialnego stanowi czynność cywilnoprawną, a rozstrzyganie w sprawach ważności tego rodzaju czynności, jak i zasądzanie stosownych kwot z tytułu wyrządzonej szkody należy do drogi sądowej w sprawach cywilnych i pozostaje w kompetencji sądów powszechnych. W tym zakresie wyłączona jest sądowa kontrola wykonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny /art. 19 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Stanisława J. na decyzję Wojewody Z. z dnia 14 grudnia 2000 r. (...) w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu postanawia - odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 2 listopada 2000 r. Prezydent Miasta K. działając na podstawie art. 71 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ oraz par. 10 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/ - odmówił Stanisławowi J. udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu usługowego na lokal mieszkalny w budynku przy ul. M. 11a w K.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że na podstawie powołanego rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1994 r. organ rozpatrujący sprawę sprawdza zgodność zamierzenia z przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi. Po zbadaniu dokumentów załączonych do wniosku o zmianę sposobu użytkowania, stwierdzono niezgodność projektowanej zmiany sposobu użytkowania z warunkami rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 46 ze zm./. Proponowana zmiana sposobu użytkowania jest niezgodna z: par. 63 - brak ochrony pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi przed nadmiernym dopływem chłodnego powietrza /nie zaprojektowano przedsionka, kurtyny powietrznej bądź innych rozwiązań/, par. 92 ust. 1 - mieszkanie nie posiada łazienki oraz przestrzeni komunikacji wewnętrznej, par. 93 ust. 2 - brak wentylacji w pomieszczeniu kuchni, par. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 - nie zachowana minimalna szerokość pomieszczenia kuchni min. 1,7 m /jest 1,35 m/ oraz minimalna powierzchnia pokoju 16,0 m2 /jest 6,5 m2/. W związku z tym wniosek zainteresowanego nie mógł być uwzględniony.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Stanisław J. wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący się wskazał, że nie przekonuje go argumentacja przedstawiona przez organ. W treści aktu notarialnego na podstawie którego nabył lokal znajduje się oświadczenie, że spełnia on wszelkie wymogi samodzielnego lokalu użytkowego. Jednak stwierdzenie to okazało się nieprawdziwe. Potencjalni najemcy tego lokalu, którzy chcieli uruchomić w nim działalność gospodarczą każdorazowo zasięgali informacji w Sanepidzie i zawsze otrzymywali negatywną opinię w sprawie przydatności lokalu do prowadzenia tej działalności z uzasadnieniem, braku drugiego wyjścia, zaplecza magazynowego lub zbyt małej powierzchni. W związku z tym sytuacja odwołującego się jest bardzo trudna, ponieważ lokal stoi pusty, a czynsz i inne opłaty muszą być uiszczane. Zdaniem odwołującego się lokal nadaje się na stancję dla jednego studenta ale do tego potrzebna jest zmiana sposobu użytkowania. Nie przekonują argumenty organu w rodzaju braku łazienki, bo 60 procent mieszkań w naszym kraju nie posiada łazienek, a ochronę lokalu przed wyziębieniem można uzyskać instalując dodatkowe drzwi. Koszty jakie poniósł odwołujący związane z zakupem i modernizacją lokalu przekroczyły już kwotę 17.500 zł, a z lokalu w dalszym ciągu nie można korzystać. Dlatego uzasadniony jest wniosek o odkupienie lokalu przez organ i zagospodarowanie go we własnym zakresie.

Decyzją z dnia 14 grudnia 2000 r. Wojewoda Z. działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu /art. 71 ust. 1 w zw. z art. 32 Prawa budowlanego/. Zgodnie z par. 10 rozporządzenia MGPiB z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielenia pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części /Dz.U. 1995 nr 10 poz. 47/, właściwy organ wydaje pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, po stwierdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i obowiązującymi Polskimi Normami. Z treści decyzji organu I instancji wynika, że za przyczynę odmowy zmiany przeznaczenia obiektu uznano niezgodność projektowanej zmiany sposobu użytkowania z warunkami rozporządzenia MGPiB z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zdaniem organu odwoławczego są to okoliczności dające podstawę wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania. Analiza materiału dowodowego potwierdziła naruszenie przepisów prawa, a argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą mieć wpływu na zmianę spornej sytuacji.

Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie złożył Stanisław J., który wskazując na przepisy art. 7-9 i art. 196 Kpa wniósł o unieważnienie przez Gminę Miasta K. umowy sprzedaży lokalu zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 10.05.1998 r. oraz o zasądzenie od Gminy zwrotu kosztów poniesionych w związku z zakupem lokalu i jego modernizacją, łącznie w kwocie 17.500 zł z odsetkami od dnia 6.01.2001 r.

Skarżący zarzucił, że został wprowadzony w błąd przez organy Gminy, które doprowadziły do sprzedaży mu bezużytecznego pomieszczenia o powierzchni użytkowej 9,51 m2, jako samodzielnego lokalu użytkowego. W ten sposób organy naruszyły rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. i podały nieprawdziwe dane przy sporządzaniu aktu notarialnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Po otrzymaniu odpowiedzi na skargę skarżący w piśmie z dnia 30.09.2002 r. skierowanym do Sądu oświadczył, że podtrzymuje w całości skargę złożoną do Sądu.

W związku z treścią skargi i wskazanego wyżej pisma procesowego Sąd zobowiązał skarżącego do jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu skargi i wskazanie, czy dotyczy ona decyzji Wojewody Z. z dnia 14 grudnia 2000 r. odmawiającej udzielenia pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu usługowego na lokal mieszkalny, czy przedmiotem skargi jest żądanie unieważnienia aktu notarialnego z dnia 10 lipca 1998 r. (...) dotyczącego umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu i jego sprzedaży oraz oddania gruntu w użytkowanie wieczyste.

W piśmie z dnia 19 października 2002 r. skarżący oświadczył, że przedmiotem skargi jest unieważnienie aktu notarialnego na podstawie którego nabył własność lokalu, ponieważ akt ten zawiera nieprawdziwe informacje odnośnie możliwości wykorzystania tego pomieszczenia jako samodzielnego lokalu użytkowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na mocy art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym Sąd ten sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej. Kontrola ta dokonywana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej /art. 21 ustawy o NSA/.

Sąd orzeka w sprawach skarg na:

1/ decyzje administracyjne,

2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także rozstrzygające sprawę co do istoty,

3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie,

4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa,

5/ uchwały organów gmin stanowiących przepisy gminne oraz akty terenowych organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego,

6/ uchwały organów gmin i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,

7/ akty nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego.

Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach /art. 16 ust. 1 i ust. 2 ustawy o NSA/.

Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 19 pkt 1 cyt. ustawy nie jest właściwy w sprawach należących do właściwości innych sądów.

Na podstawie art. 51 cyt. ustawy Sąd nie jest związany granicami skargi. Sąd nie może jednak wydać orzeczenia, na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu. Powołany przepis wyraża istotną zasadę umożliwiającą Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy - niezależnie od podniesionych zarzutów i zakresu żądań zawartych w skardze.

Takie stanowisko ustawodawcy nie oznacza jednak, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd nie jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot /zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 3 lutego 1997 r., OPS 12/96 - ONSA 1997 Nr 3 poz. 104/.

Skarżący zarówno w skardze jak w pismach procesowych konsekwentnie wskazywał, że wnosi o unieważnienie aktu notarialnego na podstawie którego nabył własność przedmiotowego lokalu i zwrot poniesionych kosztów związanych z jego zakupem i adaptacją.

W związku z tym należy stwierdzić, że przeniesienie prawa własności nieruchomości dokonane w formie aktu notarialnego stanowi czynność cywilnoprawną, a rozstrzyganie w sprawach ważności tego rodzaju czynności, jak i zasądzanie stosownych kwot z tytułu wyrządzonej szkody należy do drogi sądowej w sprawach cywilnych i pozostaje w kompetencji sądów powszechnych. W tym zakresie wyłączona jest sądowa kontrola wykonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny /art. 19 pkt 1 cyt. ustawy/.

Dlatego, mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na mocy art. 27 ust. 2 powołanej na wstępie ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym orzekł jak w sentencji.