Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 915/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 83 i nast.
journal: Dz.U. 2016 poz 2134
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: starszy sekretarz sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skargi "M." S.A. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 10 maja 2017 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej "M." S.A. w K. kwotę 697,00 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Kr [...]

UZASADNIENIE

W dniu 6 lutego 2017 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję znak [...], w której zezwolił [...] Agencji Rozwoju Regionalnego S.A. w K. na usunięcie 4 sztuk drzew (jarzębów pospolitych o obwodach pni 73 cm, 69 cm, 85 cm 61 cm + 60 cm) z terenu działki nr [...] obr. [...], Al. [...] w K..

Wskazał, że treść tego zezwolenia zachowuje aktualność do dnia 30 kwietnia 2017 r., a po tym terminie konieczne jest uzyskanie nowego zezwolenia.

Orzekł, że usunięcie wymienionych drzew nie podlega opłacie na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 4, 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2016 r.,poz. 2134 z późn.zm.).

Stwierdził również, że zezwolenie wydaje się pod warunkiem zastąpienia ww. drzew nowymi drzewami w ilości wg zestawienia, należącymi do gatunków (do wyboru) lipa drobnolistna, dąb szypułkowy, buk pospolity, miłorząb dwuklapowy, grab pospolity, o obwodach pni mierzonych na wysokości 100 cm wynoszących, co najmniej 20 cm. Nowe drzewa mają być sadzone z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym. Lokalizacja nowych nasadzeń: drzewa 4 szt. Aleja [...] dz. nr [...] obr. [...], drzewa 4 szt. Aleja [...] dz. nr [...] obr. [...].

Termin realizacji warunku nasadzeń upływa z dniem 30 listopada 2017 r. Ustalony w decyzji termin realizacji warunku podyktowany jest względami wegetacji roślin. O zrealizowaniu warunku należy powiadomić Wydz. Kształtowania Środowiska UMK w terminie do 14 grudnia 2017 r.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w K. w dniu 25 sierpnia 2015 r. złożyła wniosek o wydanie zezwolenia na usunięcie 7 szt. drzew usytuowanych w rejonie Al. [...] w K. z terenu działki nr [...] obr. [...]. Wniosek został złożony przez użytkownika wieczystego nieruchomości, na której rosną drzewa. Działka stanowi własność S. Państwa.

Przedmiotem niniejszej decyzji jest rozstrzygnięcie dotyczące zezwolenia na usunięcie 4 sztuk drzew z terenu działki nr [...] obr. [...], Al. [...] w K.. W pozostałym zakresie wniosku strony została wydana decyzja odmawiająca zezwolenia na wycięcie 3 szt. drzew.

W dniu 1 października 2015 r. przeprowadzono wizję w terenie z udziałem pracownika organu I instancji i przedstawiciela wnioskodawcy.

W dniu 21 grudnia 2016 r. przeprowadzono ponowne oględziny drzew.

Podczas oględzin uwzględniono rozmiary drzew wnioskowanych do usunięcia w odniesieniu do obowiązujących przepisów ustawy o ochronie przyrody, w celu stwierdzenia czy na ich usunięcie wymagane jest zezwolenie administracyjne. Wizualnie nie stwierdzono występowania gatunków chronionych w obrębie drzew, w tym na pniach, w ich koronach oraz w obrębie systemów korzeniowych w zasięgu koron drzew. Uczestnicy oględzin wnieśli uwagi w zakresie nasadzeń zamiennych. W szczególności wnioskodawca zwrócił uwagę, że dla przedmiotowej działki zostało wydane pozwolenie na budowę. Ze względu na planowane zagospodarowanie terenu nasadzenia zamienne na tym terenie nie miałyby charakteru trwałego. Wniesiono o ewentualne nakazanie nasadzeń na innym terenie np. na działce nr [...] obr. [...] (własność wnioskodawcy) lub na innej działce wskazanej przez Radę Dzielnicy.

Ustalono, że zezwala się na usunięcie:

< nr [...]: jarząbu pospolitego o obw. pnia 78 cm, we wniosku 67 cm - drzewa w 100% suchego,

< nr [...]: jarząbu pospolitego o obw. pnia 69 cm, we wniosku 73 cm - drzewa w 100% suchego,

< nr [...]: : jarząbu pospolitego o obw. pnia 85 cm, - drzewa w 100% suchego,

< nr [...]: jarząbu pospolitego o obw. pni 61 cm + 60 cm, we wniosku 60 cm + 57 cm - drzewa w 100% suchego.

W dalszej części uzasadnienia organ I instancji omówił podstawę prawną, na której oparł wydanie skarżonej decyzji oraz stwierdził, iż przeprowadzone postępowanie administracyjne pozwoliło ustalić, że są podstawy do wydania zezwolenia na usunięcie wnioskowanych drzew.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od tej decyzji przez Małopolską Agencję Rozwoju Regionalnego S.A. w K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 10 maja 2017 r., znak [...], działając na podstawie art. 83 ust. 1,2,3,4, art. 83a ust. l, art. 83c ust. 1, 3, 4, art. 83d ust. 1, 2, oraz art. 86 ust. 1 pkt 4, 10 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 roku o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r., poz. 2134 z późn.zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm.) - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy omówił zmiany przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2016 r. poz. 2134 z późn.zm.) i wskazał, które z tych przepisów znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie.

Kolegium wskazało dalej, że argumenty odwołania nie zasługują na uwzględnienie, a skarżona decyzja jest prawidłowa i zgodna z obowiązującym stanem prawnym.

Kolegium wskazało, że postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2010 r. znak: [...] (k: 401 - 404 akt sprawy), na które powołuje się skarżąca, w swoim pkt. 2 wyraźnie stwierdza "usunięcie w/w drzew i krzewów będzie mogło nastąpić po uzyskaniu decyzji administracyjnych dla egzemplarzy zakwalifikowanych do wycinki...". Od wydania tego postanowienia upłynęło 7 lat i ewidentnie zmienił się stan zadrzewienia na gruncie.

Niniejsze zezwolenie wydano pod warunkiem zastąpienia ww. drzew nowymi drzewami, należącymi do gatunków (do wyboru) lipa drobnolistna, dąb szypułkowy, buk pospolity, miłorząb dwuklapowy, grab pospolity, o obwodach pni mierzonych na wysokości 100 cm wynoszących, co najmniej 20 cm. Nowe drzewa mają być sadzone z bryłą korzeniową oraz prawidłowo ukształtowanym pniem i koroną, o parametrach zgodnych z normami stosowanymi w szkółkarstwie ozdobnym.

Organ l instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji podaje i z takim stanowiskiem zgadza się Kolegium, że usuwane drzewa przez wiele lat stanowiły cenny element krajobrazu i spełniały ważne funkcje w środowisku. Drzewa do osiągnięcia dorosłego rozmiaru potrzebują dziesiątek lat, a szansa na osiągnięcie dojrzałego wieku i okazałych rozmiarów, zmniejsza się wraz z pogarszającymi się warunkami życia drzew w mieście. Nowo posadzone drzewa mają niewielkie szanse dożyć sędziwego wieku. Uznano, więc za zasadne zastąpienie każdego usuwanego drzewa - 2 nowymi drzewami, ze względu na konieczność zrównoważenia ubytku wartości przyrodniczych, a także podniesienia walorów estetycznych terenów Miasta K.. Z uwagi na planowaną na nieruchomości inwestycję, część nasadzeń zamiennych należy zrealizować na działce znajdującej się w pobliżu nieruchomości, z której zostaną usunięte drzewa tj. w pasie drogowym al. [...], a szczegóły dotyczące nasadzeń należy uzgodnić z zarządcą terenu — ZZM w K..

Jak wskazano bezpodstawnym jest twierdzenie, że organ nie wziął pod uwagę bezpieczeństwa w ruchu drogowym podczas określania terenu do wykonania nasadzeń zamiennych. W aktach sprawy znajduje się pismo organu I instancji z dnia 29.10.2015 r. skierowane do Zarządu Zieleni Miejskiej w K. (k: 29 akt sprawy) oraz odpowiedź z dnia 13.11.2015 r. gdzie wskazano działki do [...] i [...] obr. [...] - pas drogowy al. [...], jako teren do nasadzeń zastępczych 4 szt. drzew, za usunięte drzewa z terenu przy al. [...] - dz. nr [...] obr. [...] (k: 37 akt sprawy). Kolejny zarzut o przeprowadzenia postępowania z udziałem Rady i Zarządu Dzielnicy [...] oraz Stowarzyszenia "[...]" pomimo, że podmioty te nie wykazały interesu prawnego w udziale w przedmiotowym postępowaniu jest również chybiony, bo w swoim uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2016 r. sygn. akt: II SA/Kr [...] WSA w Krakowie (str. 9) wyraźnie stwierdza: W związku z tym, ze sprawa wydaje się być nieobojętna ze społecznego punku widzenia, a skoro tak, to kontrola społeczna przewidziana przez prawo w art. 31 par. 1 pkt 2 k.p.a.. powinna być rozważona z należytą starannością, jako kategoria interesu społecznego, gdyż wskazane okoliczności przemawiają wyraźnie za jej przydatnością w sprawie" ( k: 84 - 90 akt sprawy).

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w K., zarzucając wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem następujących przepisów, a to:

I. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 7, art. 75, w zw. z art. 77 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 107 § 2 k.p.a. poprzez art. 140 k.p.a. polegających na wadliwie przeprowadzonej przez Organ II instancji ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wyciągnięcie błędnych wniosków, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów i uznania administracyjnego w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, a w szczególności:

< pominięcie dowodu z załączonych do odwołania z dnia 21 lutego 2017 r. dokumentów, w tym postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2010 r., opinii mgr inż. Ogrodnictwa - Architekta K. R. [...] i zawnioskowanych w odwołaniu dowodów z dokumentów, zgromadzonych w aktach sprawy, zakończonej postanowieniem z dnia 12 maja 2010 r., wyciągu z księgi wieczystej nr KR l [...] potwierdzającego prawa własności [...] S.A. do przedmiotowej nieruchomości i w konsekwencji dokonanie błędnych ustaleń faktycznych,

< pominięcie oceny prawnej związania Organu l instancji prawomocnym postanowieniem Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie uzgodnienia w zakresie ochrony środowiska pod kątem zieleni przedstawionej w toku sprawy, zakończonej tym postanowieniem - inwentaryzacji z gospodarką zielenią i udzielenia pozytywnej opinii planowanego usunięcia wszystkich 32 sztuk drzew i krzewów ozdobnych w wieku powyżej 5 lat, kolidujących z inwestycją pn. "Budowa budynku biurowego na działce nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. - [...] wraz z wjazdem i wyjazdem z działek nr [...] i nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. - [...] przy al. [...] w K.", w tym między innymi 4 sztuk drzew (jarzębów pospolitych o obw. pni 73 cm, 69 cm, 85 cm, 61+60 cm), objętych zaskarżoną decyzją, na warunkach w nim określonych, tj. z naliczeniem opłaty za korzystanie ze środowiska bez możliwości zastąpienia wycinanych drzew nasadzeniami na tej samej nieruchomości, przeznaczonej pod inwestycję,

< zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymanie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 6 lutego 2017 r. w mocy, w sytuacji gdy powinna ona zostać zmieniona lub uchylona i przekazana Prezydentowi Miasta K. do ponownego rozpoznania,

2. art. 7, art. 9, art. 11 i art. 75 oraz art. 77 § l w zw. z art. 15 k.p.a., polegające na wydaniu rozstrzygnięcia z naruszeniem granice postępowania odwoławczego i zaniechaniu przez Organ II instancji ponownego rozpatrzenia sprawy w pełnym zakresie,

3. art. 80 i art. 107 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 k.p.a. polegające na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów, dokonaniu błędnej subsumpcji i w konsekwencji wydaniu zaskarżonej decyzji o utrzymaniu decyzji Organu I instancji w mocy z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, w sytuacji, gdy w świetle zgromadzonych dowodów w sprawie istniały podstawy do jej uchylenia oraz zmiany poprzez wyrażenie zgody na usunięcie drzew, lub względnie do zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a., tj. uchylenia decyzji Organu I instancji i przekazania do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji w celu uzupełnienia materiału dokumentacyjnego,

4. art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia, a w szczególności:

a) pominięcie w treści uzasadnienia rozważań dotyczących stawianego w odwołaniu z dnia 21 lutego 2017 r. od decyzji pierwszej instancji zarzutu naruszenia art. 7, 77 i 107 k.p.a. co do braków w materiale dowodowym oraz nienależnego wyważenia interesu społecznego z uzasadnionym interesem prawnym wnioskodawcy i w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji Organu I instancji, pozostającej w sprzeczności z prawomocnym postanowieniem Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 12 maja 2010 r.,

b) zaniechanie dokonania oceny skutków prawnych związania Organu I instancji prawomocnym postanowieniem Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 12 maja 2010 r. obligującego Organ do wydania decyzji o wyrażeniu zgody na usunięcie 4 sztuk drzew (jarzębów pospolitych o obw. pni 73 cm, 69 cm, 85 cm, 61+60 cm), objętych zaskarżoną decyzją, kolidujących bezpośrednio z inwestycją pn.: "Budowa budynku biurowego na działce nr [...] obręb 5 jednostka ewidencyjna K. - [...] wraz z wjazdem i wyjazdem z dzialek nr [...] i nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. - [...] przy al. [...] w K.", na warunkach szczegółowo w nim określonych, tj. z naliczeniem opłaty za korzystanie ze środowiska bez możliwości zastąpienia wycinanych drzew nasadzeniami na tej samej nieruchomości, przeznaczonej pod inwestycję,

c) pominięcie oceny dowodów z dokumentów, przedstawionych w toku postępowania, w tym w szczególności załączonych do odwołania z dnia 21 lutego 2017 r.

II. przepisów prawa materialnego, a to w szczególności:

5. art. 83 ust. 1 i art. 83 c ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. tj. z 2016 r. poz. 2134 z późn. zm.) w związku z art. 138 § l pkt l k.p.a. poprzez:

a) utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 6 lutego 2017 r. o wyrażeniu zgody na usunięcie 4 sztuk drzew (jarzębów pospolitych o obwodach pni 73 cm, 69 cm, 85 cm, 61 cm + 60 cm) z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. K. [...] ale uzależniającej zezwolenie od wykonania obowiązku zastąpienia w/w drzew nowymi w tym między innymi w ilości 4 drzew na tej samej działce nr [...] obręb [...] jedn. ewid. K. - [...], w sposób sprzeczny z pozytywną opinią wyrażoną w prawomocnym postanowieniu Prezydenta Miasta K. znak [...] [...] z dnia 12 maja 2010 r., którą Organ I instancji jest związany ze względu na kolizję z infrastrukturą podziemną planowanego zamierzenia inwestycyjnego,

b) utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta Miasta K. znak [...] z dnia 6 lutego 2017 r., pomimo określenia przez Organ I instancji niemożliwych do wykonania tej decyzji terminów aktualności zezwolenia do dnia 30 kwietnia 2017 r. pod rygorem wygaśnięcia decyzji zezwalającej na wycinkę drzew, a który upłynął zanim decyzja stała się ostateczna i wyznaczenia terminu dokonania nasadzeń do dnia 30 listopada 2017 r., pomimo, że postępowanie sądowo - administracyjne jest nadal w toku.

Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K., a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu z uwagi na istotne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim nie wyjaśniono wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a ponadto organ odwoławczy wydał swoją decyzję już po upływie terminu określonego w decyzji I instancji, jako "termin aktualności zezwolenia". Uchybienia te są tak daleko idące, że nie mogą zostać uzupełnione przez organ odwoławczy w trybie dodatkowego postępowania dowodowego przeprowadzonego na podstawie art. 136 k.p.a. i wymagają przeprowadzenia ponownego postępowania także przez organ I instancji.

W pierwszej kolejności należy wskazać na charakter przepisów regulujących procedurę wydania zezwolenia na wycięcie drzew. W przepisach rozdziału 4 ustawy o ochronie przyrody, w którym znajdują się te regulacje nie wskazano konkretnych przesłanek, jakimi powinien kierować się organ wydający zezwolenie na usunięcie drzew lub krzewów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym powszechnie przyjmuje się, że decyzja, o której mowa w art. 83 ustawy o ochronie przyrody, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że na organie administracji ciąży obowiązek uwzględnienia zarówno interesu społecznego, wynikającego z ustawowo chronionego dobra, jakim jest przyroda (mieszczącego się w szeroko pojętej ochronie środowiska) jak i słusznego interesu strony, wynikającego chociażby z prawa własności. Jak wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia16 listopada 1999 r., sygn. akt III SA [...] (Lex nr 47243) "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania orzeczenia powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 k.p.a.". Podejmując orzeczenie uznaniowe organ administracji stosownie do art. 7 k.p.a., ma zatem obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych (wyrok NSA z 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA [...], Lex nr 149543).

W niniejszej sprawie decyzje organów obu instancji uwzględniły wniosek strony o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, jednakże nie uwzględniały stanowiska wnioskodawcy w zakresie nasadzeń zastępczych. [...] Agencja Rozwoju Regionalnego S.A. w K. wskazywała w trakcie postępowania, że wnioskowane do usunięcia drzewa kolidują z planowaną na przedmiotowej nieruchomości inwestycją, a zatem również nasadzenia dokonane na tej działce będą z nią kolidować. Ani Prezydent Miasta K., ani też Samorządowe Kolegium Odwoławcze do argumentu tego nie odniosło się w sposób wystarczający. Organ I instancji w decyzji wskazał jedynie, że "Z uwagi na planowaną na przedmiotowej nieruchomości Inwestycję, część nasadzeń zamiennych należy zrealizować na działce znajdującej w pobliżu nieruchomości, z której zostaną usunięte drzewa, tj. w pasie drogowym al. [...] (szczegóły dot. nasadzeń należy ustalić z zarządcą tego terenu - Zarządem Zieleni Miejskiej w K., ul. [...])". W odwołaniu w istocie zakwestionowano jedynie tę część decyzji Prezydenta Miasta K., w której określono ilość i umiejscowienie drzew do nasadzenia: na działce nr [...] z uwagi na kolizję z planowaną inwestycją oraz na działkach nr [...] z uwagi na ewentualne zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Co do ilości drzew do nasadzeń Kolegium uznało za zasadne "zastąpienie każdego usuwanego drzewa - 2 nowymi drzewami, ze względu na konieczność zrównoważenia ubytku wartości przyrodniczych, a także podniesienia walorów estetycznych terenów Miasta K.". Pominięto przy tym okoliczność, wynikającą wprost z uzasadnienia decyzji organu I instancji, iż "wymienione drzewa usuwane są z uwagi na fakt, iż:

a) zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych lub funkcjonowaniu urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego (art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody);

b) obumarły lub nie rokują szansy na przeżycie, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (art. 86 ust. 1 pkt 10 ustawy o ochronie przyrody)".

W innym miejscu Prezydent Miasta K. pisze: "z uwagi na obumarcie drzew, stwarzane zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, zasadne jest ich usunięcie, z jednoczesnym zobowiązaniem wnioskodawcy do rekompensaty w środowisku".

Dlaczego uznano, że usunięcie obumarłych i stwarzających zagrożenie drzew wymaga rekompensaty w środowisku - tego nie wyjaśnił ani organ I instancji, ani organ odwoławczy.

Problem nasadzeń na działkach nr [...] Kolegium skwitowało jedynie przywołaniem pisma Zarządu Zieleni Miejskiej w K. z dnia 13.11.2015 r., gdzie wskazano działki do [...] obr. [...] - pas drogowy al. [...] jako teren do nasadzeń zastępczych 4 szt. drzew. Natomiast w zakresie nasadzeń na działce przeznaczonej pod planowaną inwestycję Kolegium stwierdziło jedynie, że "z uwagi na planowaną na przedmiotowej nieruchomości inwestycję, część nasadzeń zamiennych należy zrealizować na działce znajdującej się w pobliżu nieruchomości, z której zostaną usunięte drzewa".

Takie lakoniczne uzasadnienie rozstrzygnięcia w omawianym zakresie nie może w żaden sposób zostać uznane za prawidłowe i wypełniające warunki uznania administracyjnego, o których mowa powyżej. Ani Prezydent Miasta K., ani też organ odwoławczy nie rozważyli, jaka inwestycja planowana jest na przedmiotowej nieruchomości (w odwołaniu pisze się, że chodzi o inwestycję pod nazwą "budowa budynku biurowego na działce nr [...] obręb [...] wraz z wjazdem z działek nr [...] i [...] obręb [...] przy Al. [...] w K."), na jakim etapie są przygotowania do tej inwestycji i czy faktycznie jakiekolwiek dodatkowe nasadzenia na tej samej działce, której dotyczy obecnie zaskarżona decyzja uniemożliwią realizację tej inwestycji. Organy obu instancji zastosowały swego rodzaju kompromis sprowadzający się do tego, że tylko połowa obowiązkowych nasadzeń będzie zrealizowana na tejże działce, pomijając przy tym fakt, że po usunięciu 4 drzew z tej nieruchomości i nasadzeniu 4 drzew na tej samej nieruchomości w istocie stan jej zadrzewienia się nie zmieni. Nie ustalono, więc istotnych dla sprawy okoliczności, nie rozważono interesu strony w zestawieniu z interesem społecznym.

Wszystkie te okoliczności wymagają ustalenia w ponownie prowadzonym postępowaniu i rozważenia ich w sposób przekonujący w uzasadnieniu decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na obecnym etapie postępowania Sąd nie przesądza ani o ilości nasadzanych drzew, ani o ich umiejscowieniu, albowiem brak jest istotnych ustaleń faktycznych pozwalających na prawidłową ocenę tych kwestii. Trzeba, bowiem pamiętać, że w przypadku kontrolowania decyzji uznaniowych rola sądu administracyjnego sprowadza się do sprawdzenia, czy granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone. Sąd nie może zastępować organu w rozstrzyganiu tego rodzaju spraw. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w w G. w wyroku z dnia 23 marca 2004 r., sygn. II SA/Ka [...] (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych) "Sąd administracyjny uprawniony jest do kontrolowania decyzji uznaniowych, jednakże zakres tej kontroli ogranicza się do sprawdzenia czy wyjaśnienie stanu faktycznego w sprawie przeprowadzone zostało z wszystkimi wymogami przewidzianymi przepisami prawa procesowego oraz czy przeprowadzona wykładnia przepisów prawa jest prawidłowa, natomiast Sąd nie może ingerować w wybór następstwa prawnego, ponieważ ten etap procesu decyzyjnego wykracza już poza ramy sprawowanej kontroli legalności decyzji administracyjnych".

Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest dotknięta jeszcze jedną istotną wadą. Została ona wydana w dniu 10 maja 2017 r. i utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, w której zaznaczono, że "treść niniejszego zezwolenia zachowuje aktualność do dnia 30 kwietnia 2017 r. Po tym terminie konieczne jest uzyskanie nowego zezwolenia". Kolegium w zaskarżonej decyzji całkowicie pominęło termin wskazany w decyzji I instancji, orzekając o utrzymaniu w mocy decyzji, która - zgodnie z jej treścią - już nie obowiązuje. Pominęło tę istotną okoliczność, pomimo, że w odwołaniu domagano się zmiany owego terminu (str. 4 odwołania pkt 2 wniosków). Fakt upływu tego terminu na wiele miesięcy przed wydaniem wyroku również uzasadniał uchylenie decyzji organów obu instancji.

W tym miejscu należy rozważyć czy istnieje podstawa prawna do określenia w decyzji wydanej na podstawie art. 83 i następne aktualności zezwolenia. Zgodnie z art. 83d ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu określa termin usunięcia drzewa lub krzewu. Żaden jednak przepis tej ustawy nie przewiduje określania w decyzji zezwalającej na usunięcie drzew daty jej "aktualności". Czym innym jest, bowiem termin wykonania uprawnienia wynikającego z decyzji, a czym innym termin ważności (czy jak chce organ "aktualności") tej decyzji. Również i tej wady Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dostrzegło, utrzymując w mocy wadliwą w tym zakresie decyzję Prezydenta Miasta K..

W ponownie prowadzonym postępowaniu organy obu instancji muszą przy określaniu terminu usunięcia drzew uwzględnić możliwość wykonania decyzji, w szczególności biorąc pod uwagę termin, jaki może minąć do uzyskania przez decyzję przymiotu ostateczności, a także uwarunkowania przyrodnicze.

Rozważenia również wymaga moc prawna postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2010 r. znak [...] i ewentualny zakres związania treścią tego postanowienia w kontrolowanym obecnie postępowaniu. W postanowieniu tym Prezydent Miasta K. "uzgodnił w zakresie ochrony środowiska pod kątem zieleni przedstawioną inwentaryzację z gospodarką zielenią i zaopiniował pozytywnie planowane usunięcie wszystkich 32 sztuk drzew i krzewów ozdobnych w wieku powyżej 5 lat, kolidujących z inwestycją pn. "Budowa budynku biurowego na działce nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. - [...] wraz z wjazdem i wyjazdem z działek nr [...] i nr [...] obręb [...] jednostka ewidencyjna K. - Śródmieście przy al. [...] w K.". Jako podstawę prawną postanowienia wskazano art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 o Ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r. nr 151 poz. 1220) oraz art. 74 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. nr 25 poz. 150 ze zm.), art. 20 i 34 ust. 3 pkt 1, 35 ust. i pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 -Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156 poz. 1118 ze zm.) . Jednocześnie na podstawie art. 9 k.p.a. organ poinformował inwestora, że postanowienie to jest wymagane, jako dokument niezbędny przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, o którym mowa w art. 35 ust. 1 pkt. 3 i nie jest pozwoleniem na wycinkę drzew lub krzewów w rozumieniu art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W pouczeniu wskazał, że "decyzje administracyjne zezwalające na usunięcie drzew i krzewów kolidujących z inwestycją zostaną wydane zgodnie z ustaleniami niniejszego postanowienia na wniosek posiadacza nieruchomości na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody".

Kompleksowej ocena legalności tego postanowienia, w szczególności pod względem dopuszczalności czy podstawy prawnej jego wydania, nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy w rozumieniu art. 134 p.p.s.a. Fakt legitymowania się tym postanowieniem stanowi jednak istotny element argumentacji skarżącego, co do tego, że powinien uzyskać decyzję zgodną ze swoim wnioskiem. Zarzuty te znajdują się zarówno w skardze jak i konsekwentnie podnoszone były w całym postępowaniu administracyjnym, wobec powyższego Sąd obowiązany jest jednoznacznie wskazać, że treść postanowienia Prezydenta Miasta K. z dnia 12 maja 2012 r. dla rozstrzygnięcia sprawy zezwolenia na wycinkę drzew nie ma bezpośredniego znaczenia.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, również w dacie wydania omawianego postanowienia, zawierał i regulował jedynie zasadę, że "usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia (...)". Nie sposób się w tym zdaniu doszukać kompetencji organu do wydania "uzgodnienia" czy "promesy", poprzedzających wydanie zezwolenia w formie decyzji administracyjnej. W szczególności nie jest to również uzgodnienie, którego wymagały przepisy ustawy prawo budowlane, według stanu prawnego na dzień jego wydania.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 marca 2011 r. sygn. II OSK [...] stwierdził, że "nieustalona normatywnie kolejność uzyskiwania zgody na wycięcie drzew znajdujących się na terenie, na którym planowana jest inwestycja budowlana, jest zasadna nie tylko z punktu widzenia racjonalności procesu inwestycyjnego w kontekście wymogów skutecznej ochrony przyrody, ale także jest prawidłowa z punktu widzenia wykładni systemowej. Zgoda na wycięcie drzew nie jest, bowiem rodzajem dokumentu, określonego w art. 32 ust. 1 pkt 2 oraz w art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b. Ponadto brak jest przepisów szczególnych, które definiowałyby taki obowiązek w kontekście wycięcia drzew. Nie jest takim przepisem art. 83 ust. 1 u.o.p.".

Pogląd ten Sąd w składzie rozpoznającym niniejsza sprawę w całości podziela.

W obecnym stanie prawnym kwestia ta została już wprost uregulowana w art. 83d ust. 5 ustawy, zgodnie z którym jeżeli przyczyną usunięcia drzewa lub krzewu jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, które kolidują z drzewami lub krzewami, będącymi przedmiotem zezwolenia.

Ratio legis zarówno wykładni poprzednio obowiązujących przepisów, jaka została zaprezentowana w przywołanym wyżej wyroku NSA w Warszawie, jak i treści obecnie obowiązującego przepisu art. 83d ust. 5 ustawy, sprowadza się do zapobiegania wydawaniu zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów niejako "na zapas", bez ważnego i uzasadnionego powodu. Żaden inny (niż art. 83 ust. 1) przepis ustawy o ochronie przyrody nie przewidywał wówczas i nie przewiduje obecnie, wiążących następnie organ "uzgodnień", "promes" czy innych form obietnic wydania pozytywnej decyzji zezwalającej na usunięcie drzew. Fakt posiadania przez inwestora opisanego "uzgodnienia" nie jest wiążącą przesłanką wydania decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, choć ma wpływ na ocenę sposobu prowadzenia przez organ (szczególnie I Instancji, jako że jest to ten sam organ) postępowania dowodowego w kontrolowanej sprawie, jak i użytej w uzasadnieniu decyzji przez organ argumentacji na poparcie swojego rozstrzygnięcia.

W zakresie oceny mocy prawnej omawianego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podziela stanowisko przedstawione w analogicznej sprawie - w uzasadnieniu wyroku WSA w Krakowie z dnia 3 listopada 2016 r., sygn. II SA/Kr [...].

Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało dojść do wniosku, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały zostać uchylone z uwagi na naruszenie przepisów postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.