Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 821/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-07-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Zasądzono zwrot kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 42 par. 1, art. 44 par. 1 pkt 1, par. 2, par. 3 i par. 4, art. 129 par. 1 i 2, art. 134
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 20 ust. 2 pkt 2, art. 22 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 276
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lipca 2020 r. sprawy ze skargi J. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. sp. z o.o. w P., ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie [...] budynków mieszkalnych wielorodzinnych z garażami wbudowanymi przewidzianej do realizacji na terenie działek nr [...] oraz części działki nr [...], ark. [...], obręb R., położonych w P. w rejonie ul. [...]/W. .

W dniu [...] czerwca 2020 r. J. D. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jednocześnie wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...].

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania J. D. wskazał, że w dniu [...] czerwca 2020 r. dowiedział się o wydaniu w postępowaniu [...] w dniu [...] lipca 2019 r. decyzji nr [...] o warunkach zabudowy. Następnie w dniu [...] czerwca 2020 r. dowiedział się, że w postępowaniu tym został uznany za stronę postępowania. Każdorazowo korespondencja wysyłana była na adres Os. [...] w S. i uznana za prawidłowo doręczoną w trybie podwójnego awizo. Tymczasem od dnia [...] stycznia 2019 r. odwołujący zamieszkuje pod adresem ul. [...] w G. , a od dnia [...] maja 2019 r. jest pod tym adresem zameldowany. Informację o zmianie miejsca zamieszkania odwołujący zgłosił również w CEiDG w dniu [...] maja 2019 r. Tym samym należy uznać, że wszystkie kierowane do odwołującego w postępowaniu [...] pisma nie zostały wysłane na adres jego miejsca zamieszkania, a co za tym idzie, nie można uznać, że zostały one prawidłowo doręczone w trybie doręczenia zastępczego.

Wnioskodawca zwrócił przy tym uwagę, że od dnia [...] marca 2018 r. w Urzędzie Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury z jego wniosku prowadzone były dwa postępowania nr [...] i [...] o ustalenie warunków zabudowy dla działki położonej w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, co do której wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]. W sprawach tych jako adres dla doręczeń wnioskodawca wskazywał każdorazowo adres ul. [...], 61 - 361 P. (wiedząc, że w toku postępowania będzie zmieniał miejsce zamieszkania z adresu [...], os. [...] na inny), na który to adres kierowana była przez Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury korespondencja i skutecznie przez odwołującego podejmowana. Wobec powyższego w opinii wnioskodawcy należy twierdzić, że Urząd Miasta P. - Wydział Urbanistyki i Architektury posiadał informację co do aktualnego adresu, pod który winien kierować korespondencję, a dopiero doręczenie na powyższy adres, tj. ul. [...], 61 - 361 P., w przypadku niepodjęcia korespondencji, mogłoby skutkować uznaniem pisma za prawidłowo doręczone.

W sytuacji toczących się równolegle w tym samym Wydziale Urzędu Miasta P. postępowań o wydanie warunków zabudowy dla dwóch inwestycji realizowanych na sąsiadujących z sobą nieruchomościach, gdzie w toku postępowania z wniosku odwołującego organ dysponował aktualnym adresem dla doręczeń i na ten adres kierował korespondencję odwołujący mógł oczekiwać, że wszelka korespondencja - również w innych potencjalnie toczących się postępowaniach - będzie kierowana na adres wskazany przez odwołującego. Jednocześnie, z uwagi na brak skutecznego doręczenia zawiadomienia o toczącym się postępowaniu [...], a tym samym nie mając o nim wiedzy, nie miał możliwości wskazania organowi adresu, pod który należy kierować korespondencję, jak również nie był zobowiązany do poinformowania o zmianie adresu miejsca pobytu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 58 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej: "K.p.a."), odmówiło J. D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...].

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że skoro odwołujący dowiedział się o wydaniu decyzji przez organ I instancji w dniu [...] czerwca 2020 r., to wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania mógł złożyć do końca [...] czerwca 2020 r. Wniosek został natomiast złożony w dniu [...] czerwca 2020 r.

Kolejnym postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Kolegium w przypadku odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, rozpoznanie odwołania stanowiłoby rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Pismami z dnia [...] października 2020 r. J. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargi na wskazane powyżej postanowienia. Skarga na postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po [...], natomiast skarga na postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. w przedmiocie uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania została zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Po [...].

W skardze na postanowienie Kolegium z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania J. D. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zarzucając mu naruszenie art. 134 K.p.a. w zw. z art. 59 § 2 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez stwierdzenie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu w sytuacji, gdy wydane zostało osobne postanowienie z dnia [...] lipca 2020 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i organ odwoławczy postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania (art. 59 § 2 K.p.a.), wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wszak postanowienie o odmowie przywrócenia terminu zawiera samo w sobie stwierdzenie, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jeżeli strona wnosi odwołanie po terminie i składa wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to badanie okoliczności związanych z terminowością odwołania, a także związanych z uchybieniem terminu i zasadnością jego przywrócenia następuje wyłącznie w ramach trybu określonego w art. 58 § l i 59 § 2 K.p.a. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, o którym mowa w art. 134 K.p.a. odnosi się do sytuacji, gdy strona składa odwołanie po terminie, ale nie domaga się przywrócenia terminu do dokonania tej czynności. Wówczas badanie terminowości odwołania następuje przy zastosowaniu trybu określonego w art. 134 K.p.a.

Zdaniem skarżącego organ odwoławczy powinien rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu w oparciu o regulację zamieszczoną w art. 59 § 2 K.p.a. (co zresztą uczynnił), a nie stwierdzać uchybienie terminowi do złożenia odwołania. Postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy oraz postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania zostały wydane w tym samym dniu, a podstawą orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania był fakt wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, które to orzeczenie jest uważane przez skarżącego jako niezasadne. Tym samym wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy przed prawomocnym rozstrzygnięciem w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od przedmiotowej decyzji należy uznać za przedwczesne. Rozstrzyganie bowiem w zakresie stwierdzenia uchybienia terminu bez uprzedniego prawomocnego rozpatrzenia wniosku o jego przywrócenie prowadzi do istnienia dwóch odrębnych przedmiotów sprawy wzajemnie ze sobą konkurujących. W przypadku bowiem ewentualnego przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r. o warunkach zabudowy, zasadne będzie jego merytoryczne rozpoznanie.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn, niż w niej podniesiono.

Kontroli Sądu poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], w przedmiocie uchybienia przez J. D. terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...].

Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 134 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Na gruncie zacytowanego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, niezależną od uznania organu odwoławczego i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 9/09 – wszystkie powołane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1997 r., sygn. akt I SA/Gd 1482/96). Gdy organ drugiej instancji stwierdzi, że środek odwoławczy został wniesiony z uchybieniem terminu, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1995 r., sygn. akt. SA/Ka 2111/94).

Jak przy tym wynika z art. 129 § 2 K.p.a., termin do wniesienia odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji stronie. Tylko prawidłowo dokonane doręczenie wywołuje zatem związane z tą czynnością skutki prawne.

W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], została doręczona skarżącemu w trybie podwójnego awizo, pod adresem zamieszkania wynikającym z ewidencji gruntów i budynków, tj. os. [...] [...] (k. 129 akt adm. organu I instancji). Skarżący w treści wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zakwestionował prawidłowość tego doręczenia wskazując, że od dnia [...] stycznia 2019 r. zamieszkuje pod adresem [...], ul. [...].

Zdaniem Sądu w realiach rozpoznawanej sprawy należało uznać, że doręczenie przesyłki zawierającej decyzję nr [...] pod adresem wynikającym z ewidencji gruntów i budynków było prawnie skuteczne. Organ I instancji przy braku wiedzy co do innego adresu zamieszkania skarżącego mógł bowiem dla ustalenia miejsca zamieszkania strony posłużyć się danymi wynikającymi z różnych urzędowych ewidencji danych, w tym danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Teza ta opiera się na stwierdzeniu, że prawo nie zabrania organom korzystania z danych zawartych w ewidencji gruntów dla ustalenia stron postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy. W myśl art. 20 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r., poz. 276 ze zm.; dalej: "u.p.g.k."), w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się miejsce pobytu stałego lub adres siedziby podmiotów, o których mowa w pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości. Ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, zaś podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, czyli właściciele nieruchomości, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian, o czym stanowi art. 22 ust. 2 u.p.g.k. Z treści powołanego przepisu wynika domniemanie, że dane zawarte w ewidencji gruntów potencjalnie odpowiadają stanowi faktycznemu. W świetle powyższych ustaleń zdaniem Sądu organ I instancji w sposób dopuszczony przez prawo ustalił dla potrzeb doręczenia korespondencji miejsce zamieszkania/miejsce pobytu stałego skarżącego, a mając na uwadze obowiązek skarżącego, o którym bezsprzecznie stanowi zdaniem Sądu art. 22 ust. 2 u.p.g.k., w sposób dopuszczony prawem przyjął domniemanie, że dane w ewidencji gruntów są aktualne, co przenosi się na ocenę, że przyjęcie fikcji doręczenia pisma za pośrednictwem poczty było w postępowaniu administracyjnym w sprawie warunków zabudowy prawnie dopuszczalne.

Faktem jest przy tym, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, iż z przepisów nie wynika, aby rejestr ewidencji gruntów i budynków miał szczególne nadrzędne znaczenie jako podstawa do ustalania adresów stron w celu doręczenia im pism w postępowaniu administracyjnym. Nie wynika to ani z art. 21, ani z art. 22 u.p.g.k., bowiem znaczenie danych z ewidencji gruntów i budynków jest ograniczone do kwestii ściśle wskazanych w art. 21 ust. 1 tej ustawy, a nie do doręczeń pism, które odbywa się na ogólnych zasadach z K.p.a.( por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2002/18). Tym niemniej, z akt sprawy nie wynika, aby organ I instancji posiadał wiedzę o tym, że skarżący nie mieszkał pod adresem znajdującym się w ewidencji gruntów i budynków, lub też aby mógł przypuszczać, że adres ten nie jest aktualny. Korespondencja kierowana do skarżącego w toku postępowania nie wracała bowiem do organu I instancji z adnotacją "adresat wyprowadził się" lub "pod wskazanym adresem nie jest znany", co obligowałoby organ I instancji do poszukiwania adresu skarżącego, lecz z adnotacją "nie podjął awizowanej przesyłki". Ponieważ wykorzystanie przez organ danych z ewidencji gruntów jest dopuszczone prawem, a organ prowadzący postępowanie korzystający z fikcji skutecznego doręczenia pism za pośrednictwem poczty nie otrzymał na zwróconej korespondencji żadnych sygnałów wskazujących na oczywistą nieskuteczność tego doręczenia, organ I instancji mógł oprzeć się na domniemaniu aktualności danych dotyczących miejsca stałego pobytu skarżącego.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skarżącego wyjaśnienia wymaga, że organ I instancji nie ma obowiązku prowadzić żadnego wewnętrznego rejestru miejsc zamieszkania stron składających w Urzędzie Miasta P. wniosków o wydanie warunków zabudowy. Urząd Miasta P. jest przy tym dużym urzędem, zatrudniającym wielu pracowników, którzy prowadzą odrębne od siebie postępowania wszczynane na podstawie poszczególnych wniosków. Wobec tego nie można czynić organowi I instancji zarzutu, że powinien kierować korespondencję w sprawie [...] na adres wskazany przez skarżącego w postępowaniach nr [...] i [...] Co przy tym istotne, jak wskazał sam skarżący, podany przez niego adres w tych postępowaniach był adresem do doręczeń, a nie adresem zamieszkania skarżącego. Z udzielonego w dniu [...] marca 2018 r. pełnomocnictwa dla R. B., które zostało dołączone do wniosku z dnia [...] marca 2018 r. wynika, że skarżący mieszkał na os. [...] w S.. Wskazanie adresu ul. [...], [...] było więc jedynie urzeczywistnieniem woli skarżącego odbioru korespondencji pod wskazanym adresem w tych dwóch konkretnych, wszczętych na wniosek skarżącego, postępowaniach, co nie mogło rodzić domniemania, że korespondencja w innych postępowaniach winna być wysyłana pod wskazany adres. Z art. 42 § 1 K.p.a. wynika przy tym, że w pierwszej kolejności pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy.

Mając powyższe na uwadze uznać należało, że w realiach rozpoznawanej sprawy doręczenie decyzji pod adresem zamieszkania skarżącego ujawnionym w ewidencji gruntów i budynków było prawnie skuteczne. Jednocześnie Sąd wyjaśnia skarżącemu, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, choć ściśle z nim związanym. To w postępowaniu w przedmiocie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy, po spełnieniu warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu, rozpatruje, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Konkluzja co do prawidłowości doręczenia decyzji pod adresem wynikającym w ewidencji gruntów i budynków nie jest równoznaczna ze stwierdzeniem, że uchybienie terminowi nastąpiło z winy skarżącego, albowiem jest to kwestia, która powinna zostać rozważona przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

Powyższa konkluzja umożliwia natomiast przejście do rozważań odnoszących się do dochowania przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania.

Tryb i termin wniesienia odwołania reguluje art. 129 § 1 i § 2 K.p.a. stanowiąc, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie 14 dnia od daty jej doręczenia.

Podkreślenia wymaga, że termin określony w art. 129 § 2 K.p.a. jest terminem prekluzyjnym, a zatem jego uchybienie powoduje, że odwołanie wniesione po jego upływie jest bezskuteczne. Przepis ten określa także datę początkową, od której ów termin rozpoczyna bieg - jest nią data doręczenia decyzji stronie.

W rozpoznawanej sprawie decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 44 K.p.a.

Zgodnie ze wskazanym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 (tj. osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania lub pracy albo za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu – uw. Sądu), operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego (§ 1 pkt 1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Sąd wyjaśnia, że przewidziana w art. 44 K.p.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne (praesumptio iuris), że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Innymi słowy, instytucja fikcji doręczenia w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że przesyłka polecona zawierająca decyzję nr [...] o nr nadawczym [...] nadana została przez organ w dniu [...] lipca 2019 r. w placówce pocztowej P. 2. Zgodnie z adnotacjami na kopercie, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu [...] lipca 2019 r., a powtórne awizo miało miejsce w dniu [...] sierpnia 2019 r. W dniu [...] sierpnia 2019 r. zwrócono ją do nadawcy, jako niepodjętą z placówki pocztowej. Na załączonym do przesyłki zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje analogiczna adnotacja doręczyciela, że przesyłki nie doręczono, pozostawiono ją w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] na okres 14 dni, o czym w dniu [...] lipca 2020 r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, pismo awizowano powtórnie, a następnie w dniu [...] sierpnia 2019 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy, gdyż adresat nie podjął awizowanej przesyłki (k. 209 akt adm. organu I instancji).

W tej sytuacji, na mocy art. 44 § 4 K.p.a., przesyłkę tę uznano za skutecznie doręczoną w dniu [...] sierpnia 2019 r. i od tego dnia rozpoczął się 14-dniowy bieg terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie zostało natomiast wniesione w dniu [...] czerwca 2020 r., a więc z uchybieniem terminu.

Jednakże należy zauważyć, że skarżący wraz z odwołaniem złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, co obligowało organ odwoławczy do jego rozpatrzenia w pierwszej kolejności. W sytuacji bowiem przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy byłby zobligowany rozpoznać odwołanie merytorycznie. W rozpoznawanej sprawie postanowienie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania zostało wydane co prawda tego samego dnia co postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania, jednakże jest postanowieniem wcześniejszym, o czym świadczy treść zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia. Przyczyną stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania było bowiem wydanie postanowienia z dnia [...] lipca 2020 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Ponieważ zarówno postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, jak i postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania mają charakter ostateczny, gdyż nie przysługuje od nich zażalenie (art. 134 K.p.a.), wydanie ostatecznego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, umożliwiało organowi odwoławczemu wydanie postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, bez względu na otwarty termin do złożenia skargi do sądu administracyjnego na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Analiza treści art. 58 i art. 134 K.p.a. prowadzi do utrwalonego w orzecznictwie sądów administracyjnych wniosku, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania otwiera organowi drogę do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Brak jest natomiast wymogu, aby postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminowi do wniesienia odwołania mogło zostać wydane dopiero po nieskutecznym upływie terminu do wniesienia skargi na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, bądź po wydaniu orzeczenia w tej sprawie przez sąd administracyjny. Takich przesłanek nie można zrekonstruować na podstawie treści art. 134 K.p.a. Zasady ekonomiki procesowej wynikające z art. 12 K.p.a. dopuszczają zatem wydanie tych postanowień jednocześnie, a nawet ich połączenie (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1565/20).

Sąd w składzie orzekającym nie podziela przy tym prezentowanego przez skarżącego stanowiska, że gdy strona wraz z wniesieniem odwołania składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i organ odwoławczy postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wyłączona zostaje możliwość wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 K.p.a., stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Zdaniem Sądu stwierdzenie uchybienia terminu wymaga jednoznacznego rozstrzygnięcia w formie postanowienia, o czym stanowi art. 134 K.p.a. Natomiast wydanie postanowienia na podstawie art. 58 i 59 K.p.a. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania załatwia tylko sprawę wniosku o przywrócenie terminu. W postanowieniu tym organ odwoławczy nie wypowiada się natomiast co do czynności, jaką jest wniesienie odwołania. Wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, gdyż w takim przypadku ustają okoliczności obligujące organ do wydania postanowienia, zgodnie z art. 134 K.p.a. Odmowa przywrócenia terminu do wniesienia środka zaskarżenia otwiera natomiast drogę do wydania postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu, w którym organ wypowiada się co do czynności wniesienia środka odwoławczego - zażalenia bądź odwołania. Nie można zatem przyjąć, że w razie wydania przez organ odwoławczy postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wykluczone jest wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie tego terminu (por. A. Wróbel (w:) Komentarz do art. 134 KPA, teza 19, LEX/el. 2018; wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 588/12, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 1832/18).

Tym niemniej, rozpatrując skargę w niniejszym postępowaniu Sąd miał na uwadze, że w dniu [...] lipca 2021 r. wyrokiem w sprawie II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił postanowienie SKO w P. z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...]. Na obecnym etapie postępowania zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest więc przedwczesne i należało wyeliminować je z obrotu prawnego. To bowiem od ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...] będzie zależało, czy wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie konieczne. W przypadku bowiem ewentualnego przywrócenia terminu, organ odwoławczy będzie zobowiązany rozpatrzyć odwołanie jako wniesione w terminie.

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), w punkcie I wyroku uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, albowiem w dacie wyrokowania naruszało art. 134 K.p.a. w zw. z art. 58 § 1 K.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Treść rozstrzygnięcia wydanego przy ponownym rozpoznaniu sprawy uzależniona jest od sposobu ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, stosownie do wytycznych zawartych w wyroku z dnia [...] lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Po [...]. W przypadku jego pozytywnego załatwienia organ odwoławczy będzie zobligowany rozpoznać złożone wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu odwołanie, natomiast w przypadku wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, organ odwoławczy będzie zobowiązany wydać postanowienie na podstawie art. 134 K.p.a.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Na mocy art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.