Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2241/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1999-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 614  Oświata, szkolnictwo wyższe, nauka, działalność badawczo-rozwojowa i archiwa
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 90 ust. 1, art. 91 ust. 5, art. 93 ust. 1, art. 94 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: art. 57 par. 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Użycie w art. 90 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ wyrazu "przedłożenia" może tylko prima facie sugerować, że chodzi tu o datę przedłożenia wojewodzie uchwały rady gminy, a nie o datę jej nadania w placówce pocztowej. W rzeczywistości jednak jest odwrotnie, za czym przede wszystkim przemawia art. 91 ust. 5 powyższej ustawy. Przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli odnosi się nie tylko do art. 91 ust. 5, ale również do art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Oznacza to, że o dacie doręczenia uchwały decyduje art. 57 par. 5 Kpa /data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej/.

Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie określa terminu, w jakim organ nadzoru /po upływie terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego/ może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że powołany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przy takim założeniu skarga, o jakiej mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym może być wniesiona do sądu administracyjnego w każdym czasie.

TEZY

Użycie w art. 90 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ wyrazu "przedłożenia" może tylko prima facie sugerować, że chodzi tu o datę przedłożenia wojewodzie uchwały rady gminy, a nie o datę jej nadania w placówce pocztowej. W rzeczywistości jednak jest odwrotnie, za czym przede wszystkim przemawia art. 91 ust. 5 powyższej ustawy. Przepis ten odsyła do odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego, czyli odnosi się nie tylko do art. 91 ust. 5, ale również do art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Oznacza to, że o dacie doręczenia uchwały decyduje art. 57 par. 5 Kpa /data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej/.

Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie określa terminu, w jakim organ nadzoru /po upływie terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego/ może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że powołany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Przy takim założeniu skarga, o jakiej mowa w art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym może być wniesiona do sądu administracyjnego w każdym czasie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na rozprawie sprawy ze skargi Wojewody Rz. na uchwałę Rady Miejskiej w Ł. z dnia 10 grudnia 1996 r. (...) w przedmiocie uchwalenia statutu szkoły podstawowej stwierdza niezgodność zaskarżonej uchwały z prawem.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Miejskiej w Ł. (...) z dnia 10 grudnia 1996 roku w sprawie uchwalenia Statutu Szkoły Podstawowej Nr 4 w Ł..

Powyższą uchwałę powzięto na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz.. 329/.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda Rz. wniósł o stwierdzenie nieważności powołanej na wstępie uchwały i zarzucił, że Rada Miejska w Ł. nie była właściwa do podjęcia takiej uchwały, ponieważ stosownie do par. 2 ust. 1 zarządzenia Nr 1.4 Ministra Edukacji Narodowej z dnia. 19 czerwca 1992 roku w sprawie ramowego statutu szkół publicznych dla dzieci i młodzieży /Dz.Urz. MEN nr 4 poz. 19/, organem właściwym do uchwalenia statutu szkoły jest Rada Szkoły. Jedynie w szkołach nowo zakładanych, pierwszy statut ustała i nadaje organ prowadzący szkołę /par. 2 ww. zarządzenia/.

Podkreślił, że zaskarżona uchwała wpłynęła do Urzędu Wojewódzkiego w Rz. w dniu 19 grudnia 1996 r., czyli po upływie 7 dniowego terminu przewidzianego w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym i ten fakt w nawiązaniu do art. 94 ust. 2 ww. ustawy stwarza podstawę do stwierdzenia nieważności przedmiotowej uchwały.

Gmina Miasta Ł. wniosła o odrzucenie skargi. Wniosek ten argumentowała w sposób następujący:

Zaskarżoną uchwałę z dnia 10 grudnia 1996 r. przesłano do Wojewody Rz. listem poleconym (...), który nadano w Urzędzie Pocztowym w Ł. w dniu 17 grudnia 1996 r. Data nadania tejże przesyłki znajduje potwierdzenie w pocztowej książce nadawczej. Powołany fakt w świetle art. 57 par. 5 Kpa przemawia, że 7 dniowy termin o jakim mowa w art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie terytorialnym został zachowany.

Poza tym strona przeciwna wyraziła zapatrywanie, że termin z powyższego przepisu jest tylko terminem instrukcyjnym. Wojewoda Rzeszowski nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym mógł złożyć skargę do tego Sądu w terminie 30 dni od dnia upływu terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego.

W przedmiotowej sprawie termin do złożenia skargi upłynął z dniem 17 lutego 1997 roku. Skarga została złożona w dniu 10 września 1998 r., zatem powinna być odrzucona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Spór w przedmiotowej sprawie ma charakter jurydyczny i sprowadza się do dwóch kwestii, a mianowicie:

1/ czy termin z art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym {obecnie gminnym/ - t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm.,/ jest terminem instrukcyjnym, czy terminem materialnym oraz czy o zachowaniu tego terminu decyduje data nadania uchwały rady gminy w placówce pocztowej, czy data faktycznego przedłożenia uchwały właściwemu wojewodzie,

2/ czy organ nadzoru, który nie stwierdził nieważności uchwały w terminie 30 dni od daty jej nadania /art. 91 ust. 1 ww. ustawy/, może zaskarżyć uchwałę po tym terminie w każdym czasie, czy też jest związany terminem określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nazwanej skrótem ustawa o NSA.

W orzecznictwie nie ma zgodności poglądów, co do rodzaju terminu, o jakim mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. W wyroku z dnia 22 listopada 1990 r., SA/Gd 965/90 Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, iż jest to termin instrukcyjny i przekroczenie tego terminu nie pociąga za sobą ujemnych skutków prawnych w stosunku do samej uchwały, jak i możliwości podjęcia działań nadzorczych przez wojewodę /OSP 1991 z. 5 poz. 134, także przywołany w OSP 1992 z. 1 poz. 24/.

Odmienny pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 1993 r., III ARN 42/93 - OSNCP 1994 nr 5 poz. 111/ i stwierdził, ze upływ roku od daty podjęcia uchwały rady gminy nie stanowi przeszkody do stwierdzenia w każdym czasie jej nieważności, jeżeli wójt lub burmistrz uchybił obowiązkowi przedłożenia uchwały wojewodzie w terminie ustawowym /art. 94 ust. 1 zd. 2 w zw. z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym/.

Skład orzekający w przedmiotowej sprawie opowiedział się za poglądem Sądu Najwyższego, bowiem pogląd ten wynika wprost z tekstu art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym "chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1".

Użycie w art. 90 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym wyrazu "przedłożenia", może tylko prima facie sugerować, iż chodzi tu o datę przedłożenia wojewodzie uchwały rady gminy, a nie o datę jej nadania w placówce pocztowej. W rzeczywistości jednak jest odwrotnie, za czym przede wszystkim przemawia art. 91 ust. 5 powyższej ustawy. Przepis ten bowiem odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, czyli odnosi się nie tylko do ustępu 1 tego przepisu ale również do art. 90 ust. 1.Oznacza to tym samym, iż o dacie doręczenia uchwały decyduje art. 57 par. 5 Kpa /data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej/. Dodać też należy, że z językowego punktu widzenia wyraz "przedłożyć" nie określa jednoznacznie sposobu zachowania terminu. Wyraz "przedkładać" /przedłożyć/ oznacza dosłownie "składać co komu", `występować z czym" /zob. Mały słownik języka polskiego, pod redakcją Stanisława Skorupki i innych, Wyd. PWN, W-wa 1969 r. str. 642/.

Przepis art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym nie określa terminu w jakim organ nadzoru /po upływie terminu do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego/ może zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Przyjmuje się, że przywołany przepis jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 ust. 1 ustawy o NSA /zob. Maria Rzążewska - Zaskarżanie uchwał samorządu terytorialnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wyd. Zachodnie Centrum Organizacji, W-wa-Zielona Góra 1997, str. 89/.

Przy takim założeniu skarga o jakiej mowa w art. 93 ust. 1 zd. 2 ww. ustawy może być wniesiona do Sądu w każdym czasie /zob. też powołany już wcześniej wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 1993 r., III ARN 42/93 oraz postanowienie NSA z dnia 27 marca 1992 r., SA/Wr 228/92 - ONSA 1992 Nr 3-4 poz. 84/.

Zaskarżona uchwała narusza prawo w sposób ewidentny.

Szkoła Podstawowa Nr 4 w Ł. nie była szkołą nowopowołaną.

Stosownie do art. 50 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty /t.j. Dz.U. 1996 nr 67 poz. 329 ze zm./, takim szkołom nadaje statut rada szkoły, a nie osoba prowadząca szkołę.

Pomimo oczywistego naruszenia prawa Sąd nie mógł stwierdzić nieważności zaskarżonej uchwały, ponieważ upłynął jeden rok od daty jej podjęcia /art. 94 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym/.

Zaskarżona uchwała była podjęta w dniu 10 grudnia 1996 r. i została przesłana Wojewodzie Rz. w dniu 17 grudnia 1996 r. /data nadania w placówce pocztowej/, zatem został zachowany termin ustawowy z art. 90 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

W takim stanie rzeczy zgodnie z art. 94 ust. 2 powołanej ustawy należało orzec o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem.