Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 126/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-05-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 134, art. 135, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77, art. 78, art. 79, art. 80, art. 107, art. 138
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 25, art. 28, art. 25
journal: Dz.U. 2017 poz 657
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2018 r. sprawy ze skargi U. S., A. S. na decyzję Wojewody z dnia 4 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 4 grudnia 2017 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 657) po rozpatrzeniu odwołania skarżących U. S. i A. S. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2017 roku, znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu U. i A. S. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K w K utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym: Organ drugiej instancji wskazał, że sprawa o wymeldowanie U. S. i A. S. z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w K przy K była już rozpatrywana przez organ drugiej instancji, w następstwie odwołania skarżących od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2016 roku, znak: [...], orzekającej o ich wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K. Organ odwoławczy uchylił wówczas zaskarżoną decyzję uznając, iż organ meldunkowy nie wyjaśnił przedmiotowej sprawy w sposób nie budzący wątpliwości, tj. nie ustalił rzetelnie czy skarżący przedmiotowy lokal opuścili dobrowolnie i trwale oraz ze względu na uchybienia proceduralne.

Po przeprowadzeniu uzupełniających czynności wyjaśniających, Prezydent Miasta decyzją z [...] 2017 roku, znak: [...], ponownie orzekł o wymeldowaniu skarżących z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. K w K, uznając, że doszło przez nich do opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności i decyzją z dnia [...] 2017 roku.

Na powyższą decyzję wnieśli odwołanie do Wojewody skarżący, wskazując że zaskarżona decyzja po raz kolejny wydana została przy ustaleniu błędnego stanu faktycznego, jak również z obrazą przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności oraz naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., które miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu wniesionego odwołania skarżący podnieśli, że organ pierwszej instancji nie zrealizował w pełni wytycznych Wojewody zawartych w treści uzasadnienia decyzji z [...] 2017 roku. Skarżący wskazali, iż dysponują tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu mieszkalnego i zakwestionowali skuteczność wypowiedzenia umowy najmu z 2 marca 2016 r. Zarzucili, iż nieuprawnione jest twierdzenie, że dobrowolnie opuścili przedmiotowy budynek mieszkalny, albowiem zostały wymienione zamki w bramie wejściowej, a przedmiotowy lokal został opróżniony bez ich wiedzy i zgody. Opuszczenie lokalu przez skarżących nie ma również trwałego charakteru, bowiem - jak skarżący podnieśli - w toczących się od wielu lat postępowaniach przed Sądami, wyrażali i nadal wyrażają wolę zamieszkiwania w tym lokalu. Sprawy o eksmisję były oddalane lub umarzane ze względu na cofnięcie pozwu przez właściciela kamienicy, a zatem nie dysponuje on podstawą do eksmitowania skarżących. Okoliczności te świadczą o tym, że skarżący podejmowali działania prawne w zakresie dochodzenia swoich praw dotyczących przedmiotowego lokalu, zaś chwilowe nieistnienie lokalu poprzez wyburzenie ścian, podłóg i stropów nie może być samoistną podstawą do ich wymeldowania. Zdaniem skarżących powinni oni mieć również prawo powrotu do zajmowanego lokalu przed upływem jednego roku, co wynika z przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując przedmiotowe odwołanie organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z unormowania zawartego w przytoczonym przepisie wynika, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy osoba fizycznie w danym lokalu nie przebywa, a opuszczenie tego lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Jeśli w trakcie postępowania o wymeldowanie, jak w rozpatrywanej sprawie, zostanie ustalone, że osoba, której wniosek dotyczy nie przebywa w miejscu stałego zameldowania, opuściła to miejsce, wówczas organ meldunkowy obowiązany jest do jej wymeldowania w drodze decyzji administracyjnej wydanej w oparciu o powołany wyżej art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

W niniejszej sprawie – zdaniem organu odwoławczego - bezsporne pozostają następujące okoliczności: o wymeldowanie skarżących z miejsca pobytu stałego z lokalu położonego w K przy ul. K wystąpiła do właściwego organu spółka K Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w K, będąca właścicielem nieruchomości, która podała, że skarżący nie zamieszkują pod wskazanym wyżej adresem, lecz mieszkają na stałe w lokalu położonym w K przy ul. Ł. Z uwagi na fakt trwałego zamieszkiwania skarżących w lokalu przy ul. Ł została skarżącym wypowiedziana umowa najmu lokalu przy ul. K w K. Dodatkowo wnioskujący wskazał, że fakt niezamieszkiwania przez skarżących w przedmiotowym lokalu potwierdza także prowadzony remont w kamienicy, która, z uwagi na rozmiar i skalę remontu, nie nadaje się do zamieszkania.

Pismem z dnia 15 lipca 2016 roku skarżący podnieśli, iż brak jest podstaw do ich wymeldowania z pobytu stałego z lokalu przy ul. K z uwagi na to, że nie opuścili go dobrowolnie, lecz właściciel kamienicy dokonał tego samowolnie, bez ich wiedzy i bez jakiegokolwiek orzeczenia sądowego oraz uniemożliwił im dostęp przez wymianę zamków do bramy wejściowej, wskazując przy tym, że nadal posiadają do spornego lokalu tytuł prawny.

Organ odwoławczy wskazał, że nieprzebywanie skarżących w miejscu pobytu stałego potwierdził dowód z wyjaśnień stron niniejszego postepowania, tj. adwokata B. K., pełnomocnika skarżących oraz adwokata Ł. P. pełnomocnika spółki K Sp. z o.o. Sp. K. z siedzibą w K oraz dowód z zeznań świadków, tj. A. Z. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr 64 akt sprawy), M. C. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr 65 akt sprawy), A. W. (protokół z 30 sierpnia 2016 r. – k. nr 66 – 67 akt sprawy), E. Ś. –D. (protokół z 11 maja 2017 r. – k. nr 215 akt sprawy).

Jak wskazał organ odwoławczy, w dniu 23 marca 2017 r. Ł. P. składając wyjaśnienia przed organem pierwszej instancji w trakcie rozprawy administracyjnej do protokołu zeznał, że w całości podtrzymuje swoje żądanie w sprawie wymeldowania skarżących oraz dotychczasowe wyjaśnienia. Podniósł, że skarżący byli informowani o konieczności przeprowadzenia remontu i przeprowadzenia się do lokalu zamiennego, co jednakże kwestionowali. Następnie została im wypowiedziana umowa najmu z uwagi na fakt, iż nabyli tytuł prawny do innej nieruchomości położonej w K przy ul. Ł. Dodał, że skarżący nie zgadzali się z wypowiedzeniem umowy najmu, w związku z czym został złożony pozew o ich eksmisję, które to postepowanie o sygn. akt [...] postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016 r. zostało umorzone. Podkreślił, że stanowisko spółki jest takie, iż skarżący nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ul. K i lokal ten fizycznie już nie istnieje, co ma również konsekwencje w znaczeniu prawnym. Nadto wskazał, że nie wie, czy skarżący złożyli pozew o przywrócenie posiadania.

A. R. upoważniona do reprezentowania adwokata B. K. - pełnomocnika skarżących - podtrzymała wyjaśnienia swojego mocodawcy składane w toku postępowania. Wyjaśniła, że skarżący uważają, iż dalej są najemcami lokalu przy ul. K w K. W wypowiedzeniu umowy najmu z dnia 2 marca 2016 r. wskazano konieczność remontu kamienicy, nie przedstawiając jednakże żadnego dokumentu, z którego wynikałaby jego konieczność oraz, że rodzaj naprawy wymaga opuszczenia i opróżnienia lokalu nr [...]. Nie podano również, jak długo i w jakim okresie ma potrwać planowany remont. Dodała, że pełnomocnik wynajmującego wprawdzie zaproponował skarżącym lokal zamienny, jednakże nie widzą oni możliwości zamieszkania w nim. Oświadczyła, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego jest kwestionowane przez skarżących i z uwagi na spór co do istnienia stosunku najmu, Sąd wyłączył do osobnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pismo wynajmujących z dnia 23 maja i 30 czerwca 2016 r. Skarżący nie otrzymali jednakże żadnej korespondencji w tej sprawie. Dodała, że skarżący deklarują chęć powrotu do przedmiotowego lokalu i nie opuścili go dobrowolnie.

W trakcie toczącego się postepowania do akt sprawy dołączono wypowiedzenie skarżącym umowy najmu z 2 marca 2016 r.

Z uzasadnienia dołączonego do akt sprawy postanowienia Sadu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] umarzającego postępowanie o eksmisję wynika, że cofnięcie pozwu nastąpiło m.in. z uwagi na fakt, iż obecnie nie istnieje już lokal mieszkalny nr 3 mieszczący się w budynku przy ul. K w K i w tych okolicznościach trudno uznać, że strona cofająca powództwo jest stroną przegrywająca proces. Również z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z dnia 30 czerwca 2016 r. sygn. akt [...] wynika, iż skarżący obecnie nie zajmują lokalu nr [...] przy ul. K w K, gdyż przeprowadzili się do lokalu, do którego posiadają tytuł prawny, tym samym brak bieżącej wody w lokalu nr [...] nie będzie stanowił dla nich żadnej niedogodności.

Organ odwoławczy w celu uzupełnienia postępowania dowodowego ustalił, że przedmiotem postępowania o sygn. akt [...] jest żądanie skarżących ustalenia niezasadności podwyżki czynszu za najem lokalu mieszkalnego przy ul. K w K i postępowanie to pozostaje w toku, zaś sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła eksmisji skarżących z lokalu przy ul. K w K.

W ocenie Wojewody zebrany w sprawie materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza, że skarżący nie mieszkają w lokalu nr [...] przy ul. K w K, lecz w innym lokalu na terenie miasta K. Do akt sprawy nie zostały dołączone żadne dokumenty/dowody wskazujące, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżących miało inny charakter niż dobrowolny.

Organ odwoławczy podkreślił, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji skarżący najistotniejszej dla postępowania meldunkowego kwestii, czyli opuszczenia przez nich miejsca stałego zameldowania, nie kwestionowali. Nie uczynili tego również wnosząc odwołanie do Wojewody.

Organ odwoławczy wskazał, że w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu, a właśnie taka sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, organ meldunkowy orzekając o wymeldowaniu nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. Zaznaczył, że dla kwestii istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana, podstawowe znaczenie ma nie tyle fakt czynienia tej osobie utrudnień w korzystaniu z lokalu, lecz istotna jest okoliczność długotrwałego okresu zamieszkiwania w innym lokalu, przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu, wyrażającej się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Z akt sprawy nie wynikało, aby skarżący powzięli jakiekolwiek środki prawne w tym zakresie, tj. w celu umożliwienia sobie ponownego zamieszkania w mieszkaniu przy ul. K w K, co pozwala z kolei uznać, że obecnie opuszczenie nabrało również charakteru trwałego.

Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Zatem skoro osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu ponownego w nim zamieszkania, to naturalną konsekwencją tego jest obowiązek wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Za miejsce pobytu stałego uznaje się taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje funkcje życiowe. W rozpatrywanej sprawie meldunkowej taka sytuacja nie zachodzi, bowiem ocena całokształtu okoliczności jednoznacznie wykazała, iż skarżący nie mieszkają w miejscu stałego zameldowania, a miejscem pobytu stałego skarżących jest od dłuższego czasu inny lokal, w którym przebywają i koncentrują swoje centrum życiowe.

Organ odwoławczy podniósł, iż w sprawach meldunkowych przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Zamiar skarżących powrotu do lokalu przy ul. K ogranicza się do deklarowania chęci powrotu bez określenia terminu oraz bez uwzględnienia realnych i prawnych możliwości zamieszkania w tym mieszkaniu. Skarżącym została skutecznie wypowiedziana umowa najmu lokalu przez właścicieli nieruchomości, a w konsekwencji deklarowany przez skarżących zamiar powrotu do miejsca stałego zameldowania nie znajduje obecnie oparcia w istniejących realiach. Nie podejmując żadnych działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania przedmiotowego lokalu, skarżący dali też wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadziłoby do akceptowania fikcji polegającej na utrzymaniu zameldowania określonej osoby w lokalu, w którym faktycznie od dawna już nie mieszka, i który obecnie nie istnieje.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący U. S. i A. S. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

1) naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności w zakresie dotyczącym istnienia stosunku najmu skarżących do lokalu przy ul. K w K, a także dobrowolności i trwałości opuszczenia tego lokalu przez skarżących oraz działań podejmowanych przez nich w celu ponownego w nim zamieszkania i spowodowany tym błąd w ustaleniach faktycznych,

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 35 ustawy z dnia 24.09.2010 r. o ewidencji ludności poprzez jego niewłaściwą interpretację polegającą na przyjęciu, iż opuszczeniem miejsca stałego pobytu w rozumieniu tego przepisu jest brak zamieszkiwania przez najemców w lokalu mieszkalnym z powodu uniemożliwienia im swobodnego korzystania z mieszkania.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.

Zdaniem skarżących Wojewoda w zaskarżonej decyzji wykazał się całkowitym brakiem konsekwencji, ponieważ nie zweryfikował, czy zostały zrealizowane zalecenia wskazane w poprzedniej decyzji z [...] 2017 r. o uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta, a ponadto, mimo, iż nie zmieniły się okoliczności sprawy, treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji pozostaje w całkowitej sprzeczności z treścią uzasadnienia poprzedniej decyzji. W decyzji z dnia [...] 2017 roku Wojewoda wskazał, że skarżący nie zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. K w K, ponieważ uniemożliwiono im swobodne korzystanie z mieszkania, bez ich wiedzy i zgody opróżniono go z rzeczy i wymieniono zamki w bramie. W przedmiotowej decyzji stwierdzono również, iż długotrwały remont a także zmiana kształtu i formy lokalu nr [...] nie uprawnia wymeldowania, a dopiero po jego zakończeniu najemca będzie miał możliwość powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały i wówczas okaże się, czy koncentracja spraw życiowych pod innym adresem była czasowa czy też miała charakter trwały.

Skarżący podnieśli, iż zgodnie z wytycznymi zawartymi w decyzji z dnia [...] 2017 r. kluczowe znaczenie miała kwestia ustalenia, czy skarżący dysponują tytułem prawnym do lokalu, w którym są zameldowani na pobyt stały. Nie wiadomo zaś, na jakiej podstawie organ odwoławczy stwierdził, iż umowa najmu została skutecznie wypowiedziana skarżącym, bowiem jak wynika z poczynionych w toku postępowania administracyjnego ustaleń – brak jest jakiegokolwiek orzeczenia sądu cywilnego rozstrzygającego kwestię skuteczności wypowiedzenia umowy najmu skarżącym. Skarżący podnieśli, że wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego z 2 marca 2016 roku nie odniosło skutku, ponieważ czynsz w przedmiotowym lokalu nie był niższy niż 3% wartości odtworzeniowej lokalu w skali roku oraz skarżącym nie przysługuje tytuł prawny do innego lokalu w tej samej miejscowości (nie doszło do spełnienia przesłanek z art. 11 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów).

Skarżący potwierdzili, iż nie przebywają w miejscu pobytu stałego, bowiem doszło do wymiany zamków, przez co nie mają wejścia do budynku, dokonano także opróżnienia bez ich wiedzy i zgody z rzeczy zajmowany przez nich lokal oraz odłączenia dostępu do wody i energii elektrycznej. Podkreślili, iż czym innym jest nieprzebywanie w miejscu pobytu stałego, czego skarżący nie kwestionują, a czym innym opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zaprzestanie korzystania przez skarżących z przedmiotowego lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny, ale ze względu na uniemożliwienie im korzystania z mieszkania.

W ocenie skarżących organ I instancji przytoczył wypowiedzi świadków na temat okresu zamieszkiwania skarżących w przedmiotowym lokalu, ocenił ich wiarygodność, ale nie przedstawił własnych ustaleń faktycznych w tym zakresie, tym bardziej, że skarżący w odwołaniu kwestionowali dokonaną ocenę zeznań świadków. To samo dotyczy kwestionowanych przez skarżących dat rozpoczęcia remontu, jego zakończenia oraz informowania najemców o zasadach opuszczenia zajmowanego lokalu.

Zdaniem skarżących nie można również twierdzić, że rzekome opuszczenie przez nich lokalu miało charakter trwały, skoro od wielu lat w postępowaniach przed Sądem Rejonowym skarżący wyrażali i nadal wyrażają wolę zamieszkania w lokalu przy ul. K. Wskazano na postepowania o eksmisję skarżących w sprawach o sygn. akt [...], [...], [...], [...], postępowanie w sprawie ochrony posiadania w zakresie możliwości korzystania w lokalu z bieżącej wody (sygn. akt [....]) oraz sprawy dotyczące egzekucji postanowienia zabezpieczającego w tym zakresie (sygn. akt [...]). Zwrócono uwagę na sprawy dotyczące podwyżki czynszu (sygn. akt [...]), w tym toczącą się do chwili obecnej sprawę o sygn. akt [...].

Skarżący wskazali, iż trudno uznać, że nie podejmowali działań prawnych dotyczących lokalu, biorąc pod uwagę ilość toczących się spraw. Właściciel kamienicy nie dysponuje ani wyrokiem, ani postanowieniem zabezpieczającym stanowiącym podstawę do eksmitowania skarżących czy ich wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu na czas trwania remontu. W ocenie skarżących oczywiście bezcelowe byłoby również domaganie się przywrócenia im posiadania przedmiotowego lokalu w trakcie trwającego remontu.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 powołanej ustawy sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., co do zasady Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Rozpoznawana skarga w tych ramach prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była wydana na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. decyzja Wojewody z dnia 4 grudnia 2017 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2017 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu skarżących z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K.

W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane przez organy administracji w niniejszej sprawie jest zasadne na gruncie obowiązujących przepisów prawa.

Podstawę prawną wymeldowania stanowi przepis art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. 2017 r., poz. 657 ze zm.) zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie zaś do treści art. 25 ust. 1 cytowanej ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają się zatem dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88).

Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny jej istnienia istotne będzie ustalenie, czy okoliczności występujące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że opuszczenie miejsca pobytu stałego musi mieć charakter dobrowolny i trwały, by można było dokonać wymeldowania. Podzielić należy, aktualny na gruncie obowiązującej obecnie ustawy, pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 22 września 2005 r. (sygn. akt IV SA/Wa 600/05), w świetle którego miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami.

Należy również podkreślić, że decyzja o wymeldowaniu ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania a miejscem zameldowania. Decyzja o wymeldowaniu nie skutkuje zmianą stosunków prawnorzeczowych dotyczących danej nieruchomości. Opuszczenie miejsca stałego pobytu ma miejsce wtedy, gdy dana osoba faktycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe, a zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może nastąpić w sposób wyraźny - przez złożenie stosownego oświadczenia, ale także w sposób dorozumiany – przez zachowanie, które w sposób nie budzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby skoncentrowania swojej aktywności życiowej w innym miejscu. Przedmiotem oceny w postępowaniu o wymeldowanie są okoliczności istniejące w dniu faktycznego opuszczenia dotychczasowego miejsca zameldowania, a nie w dniu orzekania przez organy.

W ocenie Sądu w kontrolowanym postępowaniu zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący nie koncentrują centrum swoich życiowych interesów pod adresem lokalu, z którego zostali wymeldowani. Bezspornym przy tym był fakt, iż skarżący nie przebywają w miejscu pobytu stałego. Ponownie podkreślić trzeba, że orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, iż zameldowanie oraz wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt III SA/Kr 631/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 824/11). Zatem zameldowanie nie służy powstaniu czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, a wymeldowanie tego prawa ani nie osłabia, ani nie przekreśla.

Należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wyrażony w wyroku z 10 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 299/14, iż przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dlatego też przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby, lecz należy zbadać, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka, prowadzenie życia towarzyskiego – przyjmowanie znajomych), posiadanie rzeczy w lokalu lub związanych z danym lokalem (np. kluczy, rzeczy osobistych) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2015 r., sygn. II OSK 2315/14). Analiza niniejszej sprawy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że organy administracji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy doszły do prawidłowych wniosków.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji. Przez zamiar opuszczenia miejsca pobytu należy natomiast pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Jakkolwiek bowiem zamiar, rozumiany jako przejaw woli osoby opuszczającej lokal, ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło, to powinien być on oceniany na podstawie obiektywnych okoliczności. Zapewnienie o chęci zamieszkiwania w miejscu zameldowania nie może być sprzeczne z przejawami tej woli znajdującymi potwierdzenie w obiektywnych okolicznościach faktycznych (por. wyrok NSA z 15 lipca 2014 r. sygn. akt II OSK 644/13). Ponadto, co należy podkreślić, zameldowanie potwierdza istniejący stan faktyczny, a nie chęci, czy zamiar danego podmiotu na przyszłość.

W orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1097/12) utrwalony został pogląd, że jeżeli strona twierdzi, że została usunięta z dotychczasowego miejsca pobytu w drodze przymusu fizycznego lub psychicznego, a nie wystąpiła na drogę sądową o ochronę swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu pobytu (nie skorzystała ze środków prawnych w postaci powództwa cywilnego w szczególności o przywrócenie naruszonego posiadania), to taka sytuacja daje podstawy do przyjęcia, że osoba dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuściła dobrowolnie.

Wobec poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych o wyprowadzeniu się skarżących z przedmiotowego lokalu (co potwierdzili skarżący), zasadnym było przyjęcie, że skarżący opuścili świadomie miejsce pobytu stałego. Należy przy tym podnieść, że w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wykazali okoliczności przeciwnych w zakresie dobrowolności tegoż opuszczenia. Skarżący, poza swoimi twierdzeniami, nie przedstawili na okoliczności przeciwne, niż ustalone przez organy w toku postępowania, żadnych dowodów. Natomiast materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracyjne nie pozwala na uznanie, iż opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego. Skarżący powoływali się na liczne postępowania przed sądem powszechnym, które to, zdaniem skarżących, miały potwierdzać, iż dochodzili na drodze sądowej ochrony swoich uprawnień do zamieszkiwania w miejscu stałego zameldowania. Jak już wyżej wskazano skarżący nie wykazali jednakże, aby podejmowali jakiekolwiek działania faktyczne lub prawne podejmowane właśnie w celu przywrócenia im posiadania przedmiotowego lokalu i mające na celu umożliwienie im ponownego w nim zamieszkania. Powoływane postępowania, na co wskazują również sami skarżący, nie dotyczą ochrony ich uprawnień do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, ich przedmiotem była bowiem eksmisja czy też podwyżka czynszu i ochrona korzystania w lokalu z bieżącej wody. Tym samym całokształt zachowania skarżących daje podstawy do przyjęcia, że dotychczasowe miejsce pobytu stałego opuścili dobrowolnie, a lokal, w którym byli zameldowani, po prostu przestał być miejscem koncentracji ich interesów życiowych.

Podkreślić przy tym należy, iż dobrowolność opuszczenia miejsca stałego pobytu nie jest przesłanką ustawową wymeldowania, dlatego nie w każdym przypadku wykazanie zaistnienia przesłanek wymeldowania będzie wymagało ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez daną osobę nie nastąpiło wbrew jej woli. Trudno uwzględniać tą przesłankę, gdy opuszczenie przez daną osobę lokalu następuje na skutek okoliczności obiektywnych, jakimi są zły stan techniczny budynku i wykonywanie w nim remontu w sposób uniemożliwiający zamieszkiwanie w nim. W wielu przypadkach nawet przymusowe opuszczenie lokalu będzie uzasadniało wymeldowanie danej osoby z pobytu stałego w tym lokalu, gdy tylko zostanie spełniona podstawowa przesłanka ustawowa wymeldowania tj. opuszczenie miejsca pobytu stałego (wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r., II OSK 46/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Kolejno wymaga zaznaczenia, że ocena, czy opuszczenie lokalu ma charakter trwały, jak argumentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r., sygn. II OSK 644/13, nie może być oparta na dosłownym rozumieniu pojęcia "trwały" i być interpretowana jedynie jako opuszczenie lokalu "na zawsze". Także bowiem opuszczenie lokalu na pewien okres może być uznane za trwałe, jeżeli okres ten jest wystarczająco długi. Skarżący sami wskazali, iż nie przebywają pod adresem stałego zameldowania, co oznacza, że na chwilę obecną trwale zerwali więzi z tym miejscem. Ustalenie to jest tym bardziej trafne, iż nie jest w ogóle kwestionowana przez skarżących okoliczność, iż opuścili miejsce zameldowania i obecnie koncentrują swoje sprawy życiowe w innym miejscu.

Także deklarowany w skardze zamiar powrotu skarżących do przedmiotowego lokalu nie mógł mieć wpływu na wynik sprawy. Zamiar ten ma bowiem jedynie charakter werbalny. Nie jest możliwa jego realizacja w sytuacji, w której skarżący nie legitymują się tytułem prawnym do przedmiotowego lokalu. W sprawie ustalono, że doszło do wypowiedzenia najmu, a skuteczność tego wypowiedzenia dotychczas nie została przez skarżących w żaden sposób zakwestionowana. Zarówno organy rozpatrujące sprawę, jak i sąd administracyjny, nie mają kompetencji do dokonywania oceny legalności czy też skuteczności wypowiedzenia umowy najmu lokalu. Jeszcze raz bowiem podkreślić należy, że postępowanie o wymeldowanie nie może "zastępować" orzeczenia sądu powszechnego rozstrzygającego o prawie danej osoby do lokalu. Pomimo zatem deklarowanej przez skarżących chęci powrotu, z uwagi na wypowiedzenie umowy najmu, a także fakt, iż lokal nr [...] w ogóle nie istnieje, powrót ten w realiach rozpatrywanej sprawy nie jest możliwy. Utrzymanie zameldowania skarżących w przedmiotowym lokalu sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem faktycznym, a skoro skarżący nie mają również obecnie realnych możliwości powrotu do lokalu, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej.

Podkreślić należy, iż w judykaturze wskazuje się, że organy właściwe w sprawach ewidencji ludności winny podejmować wszelkie działania w celu zapewnienia zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania lub wymeldowania. Chodzi o to, by dane te odpowiadały stanowi faktycznemu i nie tworzyły fikcji meldunkowej. Decyzja o wymeldowaniu (podobnie jak zameldowanie) ma wyłącznie charakter ewidencyjny, czyli rejestrowy. Oznacza tylko i wyłącznie, że strona opuściła dany lokal i w nim nie przebywa przez określony czas, a swoje interesy życiowe koncentruje w innym miejscu. Wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw do lokalu (por. wyrok NSA z 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11, LEX nr 1219265). Skoro skarżący faktycznie nie zamieszkują w lokalu, który także nie nadaje się do zamieszkania, to dalsze utrzymywanie ich zamieszkania w lokalu przy ul. K w K oznaczałoby sankcjonowanie fikcji meldunkowej.

Reasumując, zdaniem Sądu materiał dowodowy został zgromadzony w niniejszej sprawie w sposób umożliwiający rozstrzygnięcie sprawy, a organy orzekające wyprowadziły z niego prawidłowe wnioski. W ocenie Sądu, organ I instancji, jak i organ II instancji prawidłowo ustaliły, że opuszczenie przez skarżących miejsca zameldowania na pobyt stały miało charakter dobrowolny oraz trwały.

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły reguł postępowania dowodowego. Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z uwzględnieniem zasady prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 k.p.a. Należy podnieść, że choć gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej i to na nim spoczywają obowiązki związane z prawidłowym prowadzeniem postępowania wyjaśniającego, nie zwalnia to strony od obowiązku współdziałania z organem w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością.

Organ administracji publicznej ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej została skonkretyzowana w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych wyżej przepisów, należy uznać, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności postępowania dowodowego. Okoliczność, w której strona również ma prawo wykazywania inicjatywy dowodowej, nie zwalnia organu administracji publicznej z obowiązku podejmowania z urzędu czynności zmierzających do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany z urzędu:

1) ustalić, jakie okoliczności faktyczne mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy;

2) ustalić, jakie dowody powinny zostać przeprowadzone w celu ustalenia powyższych okoliczności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 września 2012 r., IV SA/Wa 663/12, LEX nr 1347629, w którym sąd stwierdził, że "organ administracji jako gospodarz postępowania administracyjnego określa zakres postępowania wyjaśniającego oraz dobór środków dowodowych potrzebnych do należytego ustalenia stanu sprawy", przy czym "aktywna rola organu administracji publicznej w procesie poszukiwania i gromadzenia materiału dowodowego może przejawiać się zarówno podejmowaniem czynności dowodowych z urzędu, a także gromadzeniem w aktach sprawy dowodów wskazanych lub dostarczonych przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy" (tak WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 15 lutego 2012 r., IV SA/Wr 711/11, LEX nr 1139681);

3) przeprowadzić dowody, które uznał za niezbędne dla dokonania prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy;

4) dokonać oceny przeprowadzonych dowodów zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2012 r., II GSK 118/12, LEX nr 1125454).

Realizacja przez organ administracji publicznej powyższych obowiązków nie pozbawia oczywiście strony prawa do czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego, związanych z realizacją zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Prawo strony do czynnego udziału w każdym stadium postępowania jest realizowane w szczególności przez prawo do inicjatywy dowodowej, ukształtowane w art. 78 k.p.a., prawo do brania czynnego udziału w czynnościach postępowania dowodowego (art. 79 k.p.a.), jak również prawo do wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, wynikające z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. W wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., II SA/Kr 455/13, LEX nr 1343018, WSA w Krakowie trafnie przyjął, że "aktywna postawa podczas całego postępowania wyjaśniającego winna być rozumiana jako obowiązek organu wykorzystania w sprawie wszystkich dowodów znanych mu z urzędu, poszukiwania innych dowodów na potwierdzenie określonych faktów z wykorzystaniem dostępnych źródeł dowodowych, a także dopuszczenia wszystkich środków dowodowych zgłaszanych przez stronę lub innych uczestników postępowania, o ile mają one istotne znaczenie dla sprawy" (por. też wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 stycznia 2010 r., I SA/Wa 1433/09, LEX nr 600029).

Z omawianą zasadą ogólną wiąże się kwestia rozłożenia ciężaru dowodu (onus probandi) w postępowaniu administracyjnym. Zasada prawdy obiektywnej przenosi ciężar dowodu w postępowaniu administracyjnym na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie. W postępowaniu tym nie znajduje zastosowania zasada kontradyktoryjności, jak również zasady inicjatywy i dyspozycji dowodami przez strony. Organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu "zmierzać do pełnego wyświetlenia stanu faktycznego sprawy w zakresie potrzebnym do jej załatwienia i nie jest pod tym względem związany wnioskami stron" (E. Ochendowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Wybór orzecznictwa, Toruń 1997, s. 45). Organ administracji publicznej "nie może oczekiwać, że to strona powinna przedstawić wszystkie dowody na poparcie swoich oświadczeń" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 grudnia 2011 r., II SA/Łd 937/11, LEX nr 1097229).

Co do zasady gospodarzem postępowania administracyjnego jest organ administracji publicznej, który powinien je prowadzić zgodnie z zasadą oficjalności, jednakże strona ma prawo czynnego uczestniczenia w postępowaniu wyjaśniającym, a w szczególności prawo inicjatywy dowodowej, z którego powinna korzystać, chcąc uniknąć negatywnych konsekwencji związanych z poczynionymi przez organ ustaleniami w zakresie stanu faktycznego sprawy na podstawie znanych organowi środków dowodowych. Powyższe stanowisko dobrze ilustruje wyrok NSA z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 1291/12, LEX nr 1421792, w którym sąd stwierdził, że "organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jednakże strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych. Powinna ona bowiem przedstawić wszystkie informacje niezbędne do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak również udostępnić dowody znajdujące się w jej posiadaniu lub które tylko ona może przedstawić, potwierdzające okoliczności wskazane w uzasadnieniu wniosku wszczynającego postępowanie. Obowiązki te w żaden sposób nie wyłączają wymogu dążenia przez organ administracji do wyjaśnienia prawdy materialnej (art. 7 i 77 § 1 k.p.a.), niemniej jednak oznaczają, że składający wniosek powinien aktywnie współdziałać z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. W sprawach, w których strona nie przedstawiła, jak też organ nie znalazł z urzędu dowodów potwierdzających fakty i zdarzenia, z których strona wywodzi dla siebie określone (z reguły korzystne) skutki prawne, przed wydaniem decyzji negatywnej organ administracji powinien zawsze wezwać stronę do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez przedstawienie przez nią brakujących dowodów, czy też sprecyzowania dotychczasowych niejasnych, czy też ogólnikowych wyjaśnień" (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 czerwca 2013 r., IV SA/Po 481/13, LEX nr 1333707; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 lipca 2012 r., VI SA/Wa 232/12, LEX nr 1352665; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 4 października 2011 r., III SA/Gl 207/11, LEX nr 989756; wyroki NSA z dnia 27 lipca 2011 r., II OSK 1560/10, LEX nr 1083620, oraz z dnia 28 czerwca 2011 r., II GSK 631/10, LEX nr 1083327). Z kolei w wyroku z dnia 15 listopada 2012 r., II OSK 2598/11, LEX nr 1291977, NSA orzekł, że w sytuacji "gdy strona powołuje się na okoliczności, z których wynikają dla niej określone, pozytywne skutki prawne, dopuszczalne jest zobowiązanie jej do udowodnienia tych okoliczności, ale wyłącznie w sytuacji, gdy organ nie ma możliwości przeprowadzić niezbędnych czynności wyjaśniających we własnym zakresie"; por. też wyrok NSA z dnia 9 września 2011 r., II OSK 1700/10, LEX nr 1132113). Należy zatem uznać, że "obowiązki organów administracji publicznej w zakresie przeprowadzenia dowodów z urzędu celem odtworzenia prawdy obiektywnej nie sięgają tak daleko, by zwalniały stronę ze współudziału w zebraniu materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 17 lutego 2011 r., II GSK 273/10, LEX nr 992347; por. też wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10, LEX nr 746724). W szczególności wówczas, gdy organ administracji publicznej dokonał pewnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego na podstawie przeprowadzonych dowodów, a strona kwestionuje te dowody i ustalenia, przeciwdowód może być przeprowadzony z jej inicjatywy, organ nie ma natomiast obowiązku poszukiwania dowodów dla wykazania słuszności stanowiska strony (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2009 r., II OSK 1933/08, LEX nr 582865).

Zdaniem Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo zrealizowały wyżej opisane obowiązki w zakresie postępowania wyjaśniającego, zapewniając stronom prawo czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący zostali przesłuchani w charakterze strony na rozprawach. W toku postępowania byli informowani o podejmowanych przez organy czynnościach w ramach postępowania wyjaśniającego, a przed wydaniem decyzji byli informowani o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego.

W ocenie Sądu postępowanie wyjaśniające zostało przez organy przeprowadzone w sposób prawidłowy, wyjaśniono wszystkie istotne okoliczności sprawy, uzasadnienie decyzji jest przekonywujące i nie narusza art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy administracji dokonały prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego w decyzji o wymeldowaniu skarżących U. S. i A. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. K w K, jak również prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawach zakończonych powołanymi decyzjami.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.