Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 196/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 par. 2 pkt 4, art. 24 par. 1 pkt 5, art. 127 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 24 poz 199
law: Ustawa z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer (spr.) Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Izby Notarialnej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 listopada 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1580/09 w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. uchyla decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Rady Izby Notarialnej we W. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt. VI SA/Wa 1580/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza.

Sąd I instancji uwzględnił następujący stan sprawy.

Pismem z dnia 22 sierpnia 2008 r. B. J. złożyła wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w G. W uzasadnieniu kandydatka wskazała, iż posiada kwalifikacje uprawniające do złożenia przedmiotowego wniosku. Po odbyciu aplikacji sądowej i zdaniu egzaminu sędziowskiego od 1 stycznia 2004 r. pracowała w charakterze asesora sądowego w Sądzie Rejonowym w N. S., a następnie w Sądzie Rejonowym we W. 20 lutego 2008 r. została powołana na stanowisko sędziego i powierzono jej funkcje przewodniczącego IV Wydziału Ksiąg Wieczystych w Sądzie Rejonowym we W., zaś z uwagi na trudne warunki kadrowe orzekała również w sprawach cywilnych i doraźnie w sprawach karnych.

Pismem z dnia 22 września 2008 r. Minister Sprawiedliwości zwrócił się do Rady Izby Notarialnej we W. o zaopiniowanie wniosku kandydatki o powołanie na stanowisko notariusza.

Uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...], Rada Izby Notarialnej we W., na podstawie art. 10 w zw. z art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (tekst jednolity: Dz. U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1158 ze zm., dalej: Prawo o notariacie) oraz art. 106 § 5 w zw. z art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) postanowiła negatywnie zaopiniować wniosek B. J. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej. W uzasadnieniu Rada stwierdziła, że kandydatka nie wskazała lokalu w którym mogłaby być prowadzona kancelaria, gdyż jak wynika to z protokołu lustracji lokalu przeznaczonego na kancelarię notarialną w G., wskazany lokal nie spełniał warunków do prowadzenia kancelarii. Ponadto kandydatka nie wykazała prawa do jego dysponowania.

Rada wyraziła również obawę, biorąc pod uwagę rozmowę informacyjno-poznawczą przeprowadzoną z kandydatką, czy będzie ona w stanie prawidłowo wykonywać zawód notariusza.

Pismem z dnia 17 lutego 2009 r. kandydatka przesłała do Ministra Sprawiedliwości odpis księgi wieczystej dla lokalu użytkowego przy ul. G. 38 w G. wskazujący, iż jest ona właścicielką tego lokalu.

Pismem z dnia 1 kwietnia 2009 r. Rada Izby Notarialnej we W. przesłała Ministrowi Sprawiedliwości protokół z dnia 26 marca 2009 r. z ponownej lustracji lokalu przeznaczonego do prowadzenia kancelarii notarialnej, z którego wynikało, iż lokal o powierzchni 53,80 m2 składa się z 6 pomieszczeń, sprawia schludne i estetyczne wrażenie, posiada wszystkie media oraz został zgłoszony do użytkowania w Starostwie Powiatowym w G. wraz z niezbędnymi uzgodnieniami.

Decyzją z dnia [...] maja 2009 r., wydaną na podstawie art. 10, art. 11 pkt 1-3 i 7, art. 12 § 1 pkt 2 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości powołał B. J. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej w Głogowie.

W ocenie organu bezspornym był fakt, że kandydatka wykonując zawód sędziego spełniła warunki wymienione w art. 11 pkt 1-3 i 2 oraz art. 12 § 1 pkt 2 Prawa o notariacie. Minister Sprawiedliwości podkreślił, że może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 wspomnianej ustawy. Minister Sprawiedliwości uznał, że kandydatka spełniała przesłankę nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Zdaniem organu, umiejętności zawodowe kandydatki w powiązaniu z przebiegiem dotychczasowej pracy dawały wystarczające podstawy do przyjęcia, że gwarantuje ona prawidłowe wykonywanie zawodu w ramach korporacji notarialnej.

Odnosząc się do kwestii proponowanej przez kandydatkę siedziby kancelarii notarialnej Minister Sprawiedliwości uznał, że z uwagi na tendencję wzrostową w zakresie zapotrzebowania ludności G. i okolicy na usługi notarialne oraz rozwój gospodarczy G. utworzenie kolejnej kancelarii notarialnej w G. jest jak najbardziej możliwe i celowe. Organ zwrócił również uwagę na fakt, że w momencie dokonywania powtórnej lustracji lokalu kandydatka była jego właścicielką.

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., po rozpoznaniu wniosku Rady Izby Notarialnej we W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2009 r. o powołaniu B. J. na stanowisko notariusza i wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej w G. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 11 i art. 12 Prawa o notariacie w sposób jednoznaczny wskazują, że osoby posiadające wymienione w nich kwalifikacje i spełniające określone wymagania nie mogą być poddane żadnemu egzaminowi sprawdzającemu. Minister podniósł, że organy nie mogą przeprowadzać rozmowy merytorycznej z kandydatką, jak również dokonywać oceny kandydatki na podstawie krótkiej rozmowy i pomijać pozostały materiał dowodowy zebrany w sprawie. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 10 § 3 Prawa o notariacie może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1 tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów określonych w art. 11-13. W ocenie Ministra Sprawiedliwości, kandydatka wykonując w sposób nienaganny zawód sędziego, dawała rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Zdaniem organu, nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut Rady co do nieprawidłowej oceny przez Ministra przesłanek rękojmi. Przez rękojmię prawidłowego wykonywanie zawodu notariusza należy rozumieć zespół cech charakteru i zachowań składający się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Organ podniósł, iż czyniąc ustalenia dotyczące dotychczasowego postępowania i zachowania się kandydatki przeanalizował je pod kątem spełniania przesłanek nieskazitelności charakteru i w konsekwencji rękojmi należytego wykonywania zawodu notariusza.

Odnosząc się do kwestii siedziby kancelarii Minister Sprawiedliwości podniósł, iż naczelną zasadą jaką kierował się przy wyznaczaniu kandydatce siedziby kancelarii notarialnej w G. było wzrastające zapotrzebowanie ludności G. i okolic na usługi notarialne.

Na powyższą decyzję Rada Izby Notarialnej we W. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków i przeprowadzenia wszelkich dowodów, które były niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz prawa materialnego tj. art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie przez jego błędną wykładnię, polegająca na przyjęciu, iż przesłanka "rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" obejmuje zespół cech składających się na "odpowiedni poziom etyczny", i uznaniu, że organy samorządu notarialnego oraz Minister nie mogą sprawdzać merytorycznego przygotowania kandydata. W konsekwencji doprowadziło to do błędnego, a przynajmniej przedwczesnego zastosowania do ustalonego stanu faktycznego, iż kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] maja 2009 r.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 6 listopada 2009 r. przed Wojewódzki Sądem Administracyjnym w W. strona skarżąca podniosła, że obie decyzje zostały podpisane przez tego samego Podsekretarza Stanu, a zatem zaistniała przyczyna do wyłączenia.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wskazał, że podstawę materialnoprawną wydanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 10, art. 11 pkt 1-3 i 7 i art. 12 § 1 pkt 2 Prawa o notariacie. Przepis art. 11 Prawa o notariacie określa wymogi, jakie powinien spełniać kandydat na notariusza, przy czym osoby wymienione w art. 12 § 1 nie muszą spełniać wymogów przewidzianych w pkt 4, 5 i 6 art. 11.

Sąd I instancji podniósł, że Minister Sprawiedliwości ma prawo kontrolowania, czy kandydat spełnia wymogi określone w ustawie, które warunkują powołanie na stanowisko notariusza, w tym również wymóg nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu. W rozpoznawanej sprawie Rada zakwestionowała dokonaną przez Ministra wykładnię art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie dotyczącą rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, polegającą na przyjęciu, iż przesłanka rękojmi obejmuje zespół cech składający się na "odpowiedni poziom etyczny" oraz mylne uznanie, że ani organy samorządu notarialnego, ani Minister Sprawiedliwości nie mogą sprawdzać merytorycznego przygotowania kandydata, co skutkuje błędnym przyjęciem, iż kandydatka daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wobec braku definicji pojęcia nieskazitelnego charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, o której stanowi art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, przyjął, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu daje osoba posiadająca zweryfikowaną w przewidzianym prawem trybie wiedzę, której postępowanie odpowiada przyjętym w społeczeństwie normom etycznym, moralnym i której dotychczasowe zachowanie dotyczące tak sfery zawodowej, jak też prywatnej składa się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. W ocenie Sądu, uznanie, że dana osoba daje rękojmię powinno opierać się na rozważeniu całokształtu jej cech, jak również jej postępowania w życiu zawodowym i osobistym, odnoszących się do okoliczności stanowiących prognozę co do należytego wykonywania obowiązków notariusza jako zawodu zaufania publicznego. Sąd I instancji stwierdził, że w stosunku do osoby, która nienagannie wykonywała inny zawód prawniczy istnieje domniemanie, że osoba ta daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Obiektywnie sprawdzone umiejętności zawodowe w powiązaniu z nienagannym przebiegiem dotychczasowej pracy dają, zdaniem Sądu, wystarczające podstawy do przyjęcia, że dana osoba gwarantuje prawidłowe wykonywanie zawodu także w ramach innej korporacji prawniczej.

Sąd I instancji podniósł, że rękojmię należytego wykonywania zawodu notariusza należało oceniać przez pryzmat rękojmi dotychczas wykonywanego zawodu. Odnosząc się do rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdził, że B. J. wykonywała zawód sędziego, w związku z czym spełniała wymogi określone w art. 11 pkt 1-3, w tym wymóg rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.

Sąd I instancji za niezasadny uznał zarzut nie dokonania przez organ oceny całokształtu materiału dowodowego poprzez brak weryfikacji merytorycznej wiedzy kandydatki. Zgodnie z art. 10 § 3 Prawa o notariacie, Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby zainteresowanej tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 tej ustawy. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek. Ustawodawca przewidział obowiązek zasięgnięcia opinii o kandydacie udzielonej przez właściwą radę izby notarialnej, jednakże opinia ta nie ma charakteru wiążącego. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że ustawodawca wyraźnie ograniczył dopuszczalność weryfikowania merytorycznych kompetencji kandydatów na notariuszy. Ani Minister, ani Rada nie mogą zatem dokonywać oceny merytorycznej wiedzy kandydatów na notariuszy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. nie uwzględnił zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 7 w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 § 1. Sąd nie stwierdził również żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W skardze kasacyjnej Rada Izby Notarialnej we W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez przyjęcie, że B. J. spełnia przesłankę powołania na notariusza, jaką jest dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, i w konsekwencji powołanie na wspomniane stanowisko osoby, która nie spełnia wszystkich prawem przewidzianych przesłanek, warunkujących możliwość nabycia uprawnień do wykonywania zawodu notariusza;

2) art. 17 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie, poprzez dopuszczenie do wykonywania "zawodu zaufania publicznego" osoby, która nie gwarantuje prawidłowości wykonywania tego zawodu.

II. naruszenie przepisów proceduralnych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszała, co podniesiono w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., art. 75 § 1 i art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a., a zatem powinna zostać uchylona na mocy art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a.

2) art. 151 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo iż zaskarżona decyzja naruszała, czego nie podniesiono w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., a zatem powinna zostać uchylona na mocy art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a.

W uzasadnieniu strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że podczas wydawania zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., ponieważ decyzję tą oraz decyzją ją poprzedzająca podpisał działający z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości Podsekretarz Stanu Z. W. W postępowaniu w I instancji, jak i przy wydawaniu decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy brała zatem udział ta sama osoba, co stanowiło, w ocenie strony, oczywiste naruszenie wskazanych przepisów proceduralnych. Podkreślono, że unormowanie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. znajduje zastosowanie nie tylko w klasycznym postępowaniu dwuinstancyjnym, w którym środki zaskarżenia rozpatruje inny organ niż ten orzekający w I instancji, ale także w przypadkach określonych w art. 127 § 3, a więc wówczas gdy ten sam organ rozpatruje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją. Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, iż omawiany zarzut, zgłoszony przez pełnomocnika Rady Izby Notarialnej we W. podczas rozprawy, nie został w ogóle rozpatrzony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., który tym samym naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a.

Strona wnosząca skargę kasacyjną nie zgodziła się z poglądem Sądu I instancji, że osoba dająca rękojmię prawidłowego wykonywania innego zawodu prawniczego, daje także rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Zdaniem strony, w świetle art. 11 pkt 2 Prawa o notariacie na rękojmię należytego wykonywania zawodu notariusza powinny się składać wszystkie okoliczności dotyczące zarówno zachowania kandydata, jak i jego umiejętności w zakresie wykonywania zawodu notariusza, których istnienie bądź nieistnienie może wpływać na rzetelność podjętej praktyki notarialnej. Podkreślono, iż dla zbadania spełnienia przez kandydata rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza organy administracji publicznej muszą mieć dostęp do wiedzy o stopniu przygotowania merytorycznego kandydata do wykonywania czynności notarialnych. Uzyskanie takiej wiedzy w wyniku rozmowy nie jest jednoznaczne z egzaminowaniem. W ocenie strony skarżącej, przeprowadzenie takiej rozmowy stanowi dopuszczalny środek dowodowy na tle art. 77 § 1 w zw. z art. 7, art. 75 i art. 80 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Zarzutem najdalej idącym jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo, iż zaskarżona decyzja naruszała art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 k.p.a., bowiem została podjęta przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rozpoznając powyższy zarzut rozstrzygnąć należy, czy wydanie decyzji

na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, przez osobę upoważnioną

do działania w imieniu Ministra Sprawiedliwości, w sytuacji gdy brała ona udział

w wydaniu decyzji pierwszoinstanyjnej narusza zasady wynikające z przepisu art. 24 §1 pkt 5 k.p.a.

Zagadnienie wyłączenia pracownika od udziału w sprawie na podstawie art. 24 §1 pkt.5 k.p.a. w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 127 § 3 k.p.a było przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. II GPS 2/09 wyrażono pogląd, że przepis art. 24 §1 pkt.5 k.p.a. ma również zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego

w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Z kolei

w zdaniu odrębnym do tej uchwały sędzia NSA J.P. Tarno podał, że w postępowaniu

z art. 127 § 3 k.p.a. nie ma zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany

w art. 24 k.p.a., ponieważ nie można tu mówić o "niższej" i "wyższej" instancji, skoro obydwie decyzje zostały wydane przez ten sam naczelny organ administracji państwowej (zob. np. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 300/07).

Należy podkreślić, że w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt

P 57/07 (sentencja opubl. w Dz. U. z 2009 r. Nr 229, poz. 1539) Trybunał Konstytucyjny uwzględniając rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych orzekł, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. (...) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał w sposób jednoznaczny "w pełni" podzielił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w cytowanej uchwale z dnia 22 lutego 2007 r.

Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 20 maja 2010 r. sygn. akt I OPS 13/09 stwierdził, iż jedynie piastun funkcji ministra, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt.4 k.p.a. nie podlega wyłączeniu, gdy – na podstawie art. 127 § 3 k.p.a - wydaje decyzję w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Należy zatem a contrario przyjąć

na podstawie rozważań zawartych w przedmiotowej uchwale, że przepis art. 24 § 1

pkt 5 k.p.a. ma zastosowanie w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 kpa,

w przypadku, gdy funkcję organu wykonuje upoważniony pracownik organu, który wydał decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Podkreślenia wymaga, że Minister wykonuje swoje zadania przy pomocy sekretarza i podsekretarzy stanu, gabinetu politycznego ministra oraz dyrektora generalnego urzędu (art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, tj. Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm.). Kompetencje przyznane organom administracji publicznej nie przechodzą na aparat pomocniczy, który jedynie powołany jest do realizacji tej kompetencji w imieniu i na rachunek organu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że tylko Minister Sprawiedliwości jako piastun funkcji organu nie podlega wyłączeniu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Nie dotyczy to jednak podsekretarza stanu upoważnionego do działania w imieniu Ministra Sprawiedliwości, gdyż nie może być uznany za osobę piastującą funkcję, która- przy ponownym rozpatrzeniu sprawy

w trybie art. 127§ 3 k.p.a.- nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 §1 pkt.5 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie pracownikiem Ministra Sprawiedliwości, podlegającym wyłączeniu, jest Podsekretarz Stanu Z. W., który podpisał obie wydane

w sprawie decyzje. Instytucja wyłączenia pracownika organu administracji publicznej jest jednym z elementów gwarancji prawa do obiektywnego, bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, zatem wydanie decyzji po złożeniu wniosku o ponowne

jej rozpatrzenie przez tę samą osobę niewątpliwie świadczy o uchybieniu tej gwarancji.

Wydanie decyzji przez pracownika, który podlega wyłączeniu na mocy art. 24 k.p.a. stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, określoną w art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to stosownie do treści

art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. ma obowiązek uwzględniając skargę na decyzję, uchylić ją w całości albo w części. Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami skargi

( art. 134 § 1 p.p.s.a.) jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa

w tym przepisie, także wtedy, gdy zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a nie został podniesiony w skardze.

W świetle powyższego zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. i art. 127 § 3 k.p.a. jest usprawiedliwiony. Wydanie decyzji po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez upoważnioną przez ministra osobę, która rozpoznała sprawę w pierwszej instancji stanowi istotne naruszanie przepisów postępowania t.j. art. 24 §1 ust.5 k.p.a. co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. a co nie zostało zauważone przez Sąd I instancji.

Z uwagi zaś na to, iż sprawa będzie ponownie rozpoznawana co do istoty sprawy bez udziału pracownika podlegającego wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a., Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż nie zachodzi konieczność ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

W niespornym stanie faktycznym, co do podpisania decyzji z dnia [...] maja 2009r. i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy z dnia [...] czerwca 2009 r. przez tą samą osobę działającą z upoważnienia Ministra Sprawiedliwości, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 188 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a.