Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 561/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 126,  art. 124b  ust. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 listopada 2015 r. sprawy ze skargi J. M. i K. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na czasowe zajęcie części nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta K. decyzją z dnia [...], znak. [...], działając na podstawie art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", na wniosek Spółki A., orzekł:

"1. Zezwolić Spółce A. na czasowe zajęcie części o pow. [...]m2 (pas gruntu o długości 80 m i szerokości 4 m zgodnie

z załącznikiem graficznym) z nieruchomości gruntowej położonej w jednostce ewidencyjnej M., w obrębie ewidencyjnym M., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą [...], stanowiącej własność Państwa K. i J. M., na okres nie dłuższy niż 7 dni od dnia zajęcia nieruchomości - w celu odtworzenia uszkodzonego kabla telekomunikacyjnego umiejscowionego na przedmiotowej nieruchomości.

2. Nadać decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności."

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył J.M.. Pan J.M. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

1) art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 § K.p.a., poprzez ich niezastosowanie,

2) art. 108 K.p.a., poprzez jego zastosowanie,

3) art. 124b u.g.n., poprzez jego niezastosowanie,

4) art. 126 u.g.n., poprzez jego zastosowanie,

wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 K.p.a., tj. przez stwierdzenie jej nieważności.

Wojewoda Z. decyzją z dnia [...], numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 9a w związku z art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej zwanej "u.g.n.", po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ ustalił, że pismem z dnia [...], uzupełnionym pismem z dnia [...], Spółka A., dalej zwana "Spółką", zwróciła się do Starosty K. z wnioskiem o wydanie, na podstawie art. 126 u.g.n., decyzji zobowiązującej właścicieli nieruchomości położonej w m. M., oznaczonej jako działka nr [...], K.J. M. do udostępnienia tej nieruchomości w celu wykonania czynności eksploatacyjnych w trybie awaryjnym, polegających na naprawie uszkodzonego kabla telekomunikacyjnego umiejscowionego na ww. nieruchomości, zasilającego m. [...] i okolice. Jednocześnie wniesiono o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

Wnioskodawca podkreślił, że brak możliwości przeprowadzenia naprawy kabla telekomunikacyjnego jest przyczyną odcięcia od usług głosowych i internetowych abonentów miejscowości K. i M., wskazując, że dotyczy to zakładów pracy, stacji paliw, łącza kontrolującego stan ujęcia wody, ośrodka wypoczynkowego, klientów prywatnych. Zaznaczono, że stan ten może powodować również brak możliwości łączności do służb specjalnych - Policji, Pogotowia i Straży Pożarnej, co może mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia zdrowia, życia i mienia lub przy powstaniu sytuacji kryzysowych zarządzanych przez organy administracji państwowej. Dodano, że znaczne straty związane z brakiem możliwości realizacji płatności za pomocą kart płatniczych i służbowych ponosi stacja paliw zlokalizowana na tym terenie.

W piśmie z dnia [...], będącym odpowiedzią na wezwanie organu do usunięcia braków podania, wnioskodawca poinformował, że prace związane z naprawą kabla telekomunikacyjnego wymagają zajęcia pasa gruntu (nieużytki) o długości 80 m i szerokości 4 m, łącznie [...]m2. Dodano, że dojazd do miejsca awarii możliwy jest istniejącą drogą polną o długości 220 m. Podał, że planowany czas trwania naprawy to kilka do kilkunastu godzin.

Wnioskodawca nadmienił, że infrastruktura telekomunikacyjna na przedmiotowej nieruchomości została wybudowana w roku [...], zgodnie z ówcześnie obowiązującym prawem, w celu zasilenia pobliskich miejscowości w usługi telekomunikacyjne. Wskazał, że w roku [...] r. przed Sądem w K. toczyło się postępowanie, sygn. akt [...]. dotyczące ustanowienia wynagrodzenia w związku z istnieniem na nieruchomości kabla telekomunikacyjnego. Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu w dniu [...] na rozprawie sprawy z powództwa J. i K. M. przeciwko Spółce A. o zapłatę wynagrodzenia, oddalił powództwo.

Do wniosku zostały załączone:

- protokół z miejsca awarii, kradzieży, dewastacji elementu sieci Nr [...] z dnia [...], w którym stwierdzono awarię w wyniku kradzieży infrastruktury kabla [...] kabla ziemnego na odcinku 78 m 50x4x08,

- notatka służbowa spisana w dniu [...] na okoliczność braku zgody właściciela działki na usunięcie uszkodzenia/awarii na elementach sieci pasywnej TP w związku z wystąpieniem uszkodzenia/awarii,

- pismo Spółki A. z dnia [...], skierowane do Państwa K. i J. M., w którym, nawiązując do notatki służbowej spisanej w dniu [...] r., ponownie zwrócono się z prośbą o udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia naprawy uszkodzonego kabla telekomunikacyjnego,

- notatka z dnia [...], spisana na okoliczność poinformowania J.M. o konieczności przeprowadzenia naprawy kabla telekomunikacyjnego na nieruchomości nr [...] w [...],

- informacja Spółki A. wg stanu na 31.01.2015 r."

- kserokopia mapy z oznaczeniem odcinka do odtworzenia i dojazdu,

- fragment operatu pomiarowego Trasa [...] Kabla Telekomunikacyjnego Nr rob. [...],

- wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...], sygn. akt [...], oddalający powództwo w sprawie z powództwa J.M. i K.M. przeciwko Spółce A.

o zapłatę,

- wypis z Krajowego Rejestru Sądowego dla Spółki A.- pełnomocnictwo

z dnia [...] i z dnia [...],

- kserokopia odpisu zwykłego księgi wieczystej [...].

Starosta K. decyzją z dnia [...], zezwolił Spółce A. na czasowe zajęcie części przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Państwa K. i J. M. - w celu odtworzenia uszkodzonego kabla telekomunikacyjnego umiejscowionego na tej nieruchomości. Jednocześnie organ nadał powyższej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji Starosta podkreślił, że wniosek o czasowe zajęcie nieruchomości złożony został z uwagi na fakt, że w dniu [...] stwierdzono awarię sieci telekomunikacyjnej, stanowiącej własność Spółki, spowodowaną kradzieżą kabla znajdującego się na ww. nieruchomości, a kradzież ta została zgłoszona przez właściciela sieci w II Komisariacie Policji w K. w dniu [...] Organ zaznaczył, że w trakcie postępowania ustalono, że kabel stanowi własność Spółki A., co zostało udokumentowane informacją z ewidencji środków trwałych Spółki oraz kopią mapy z Operatu Pomiarowego Trasy [...] Kabla Telekomunikacyjnego.

Dalej organ wskazał, że usunięcie awarii wymaga odtworzenia trasy kabla

na odcinku długości 80 m, a w tym celu należy zająć część ww. nieruchomości

o pow. [...] m2. Dodano, że dojazd do miejsca awarii nastąpi istniejącą drogą polną

o długości 220 m, przebiegającą przez nieruchomość, oraz że współwłaściciel nieruchomości - J.M., pomimo podjętych przez przedstawicieli Spółki prób negocjacji, nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości w celu dokonania naprawy.

Organ I instancji zaznaczył, że wydanie zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości uzależnione jest od spełnienia dwóch, alternatywnie występujących przyczyn, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania. Podkreślił,

że w każdym indywidualnym przypadku organ ma obowiązek ocenić wystąpienie przesłanek zajęcia nieruchomości, tj. siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody.

Starosta uznał, że w niniejszej sprawie zachodzi potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, wskazując, że brak możliwości naprawy kabla powoduje odcięcie od usług głosowych i internetowych abonentów miejscowości [...], w tym zakładów pracy, stacji paliw, łącza kontrolującego stan ujęcia wody oraz osób prywatnych. Organ zaznaczył, że powyższy stan może powodować również brak możliwości łączności do służb specjalnych, co może mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia zdrowia, życia i mienia. Starosta wskazał że z uwagi na powyższe okoliczności prace powinny być przeprowadzone niezwłocznie, stąd - stosownie do art. 126 ust. 2 u.g.n - nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z dnia [...], organ II instancji wezwał J.M.

do przedłożenia dokumentów wskazanych przez niego piśmie z dnia [...]

W odpowiedzi J.M. przedłożył:

- notatkę służbową z dnia [...] w sprawie przywrócenia infrastruktury teletechnicznej po kradzieży kabla ziemnego typu KOD [...] relacji [...], podpisaną przez J.M. i osoby reprezentujące Spółkę A., w której właściciel nieruchomości wyraził zgodę na wejście na jego nieruchomość pod warunkiem przedłożenia przez Spółkę A. propozycji cenowej za udostępnienie nieruchomości( zaznaczając, że notatka ta została zatajona przez Spółkę A. przy przestępczym ubieganiu się o zezwolenie na wtargnięcie na nieruchomość),

- PIT-8C jako potwierdzenie wynagrodzenia za wejście na nieruchomość syna w roku 2014,

- pismo J.M. z dnia [...] do Sądu Rejonowego

o zwrot oryginałów pism ze sprawy sygn. akt [...],

- kserokopie pism J.M. do Spółki B. z dnia [...]

- kserokopie pism Spółki B. z dnia [...],

- kserokopię opracowania - inwestycji dotyczącej kabla TKD relacji [...] oraz kabla rozdzielczego 10x4x0,8,

- kserokopię mapy w skali 1:1000, obręb M., KERG 581/57/98.

W powyższym piśmie J.M. wniósł o ustalenie, czy przestępcze działania Spółki dotyczą dalekosiężnego kabla telekomunikacyjnego, czy też 100 parowego kabla [...]. Jednocześnie poinformował, że załącznik graficzny do decyzji Starosty K. został sfałszowany przez Spółkę A., gdyż na działce nie ma drogi polnej. Ponadto, ponowił wniosek o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, wyjaśniając, że jej celem byłoby pełne wyjaśnienie sprawy oszustwa związanego z wydaniem bezprawnej decyzji.

Wojewoda Z. stwierdził, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi art. 126 ust. 1 i 2 u.g.n. Zgodnie z art. 126 ust. 1 u.g.n. w przypadku siły wyższej lub nagiej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Stosownie do art. 126 ust. 2 u.g.n. decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Analizując znaczenie użytych w art. 126 ust. 1 u.g.n. pojęć "siła wyższa" lub "nagła potrzeba" organ zauważył, że w obu wypadkach ustawodawca zakłada zaistnienie takich stanów, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania szkody, zatem podstawą wydania decyzji w takich sprawach muszą być takie informacje, które wskazują na potrzebę wyjątkowo szybkiego działania (zob. wyrok NSA z dnia 05.02.2009 r., sygn. akt I OSK 301/08).

Organ podkreślił także, że na mocy art. 126 ust. 10 u.g.n. przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa w art. 124b.

Z wniosku Spółki i zgromadzonej dokumentacji wynika, że doszło do awarii kabla telekomunikacyjnego znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości, spowodowanej kradzieżą infrastruktury kabla, co wymaga przeprowadzenia czynności polegających na naprawie uszkodzonego kabla. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z drugą z przesłanek, z istnieniem której ustawodawca wiąże możliwość wydania decyzji w trybie art. 126 u.g.n., to jest nagłą potrzebą zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Zasadność niezwłocznego czasowego zajęcia przedmiotowej nieruchomości celem usunięcia awarii wnioskodawca uzasadnił tym, że niemożność przeprowadzenia naprawy kabla powoduje odcięcie od usług abonentów miejscowości [...] oraz może powodować brak możliwości łączności z Policją, Pogotowiem i Strażą Pożarną, co może mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia zdrowia, życia i mienia. Wnioskodawca udokumentował wystąpienie ww. awarii.

Powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, stanowią realizację znamion "znacznej szkody" w rozumieniu art. 126 ust. 1 u.g.n. Zdaniem organu,

w rozpatrywanej sprawie nie było potrzeby sporządzania specjalistycznych opinii wykazujących na istnienie realnego ryzyka wystąpienia znacznej szkody.

W określonych przypadkach oczywistość ryzyka powstania znacznej szkody nie wymaga posiadania szczególnych wiadomości i zawodowego, specjalnego przygotowania, lecz dokonania oceny konkretnego stanu faktycznego z uwzględnieniem wiedzy i doświadczenia życiowego (wyrok WSA w Kielcach z dnia 17.09.2014 r., sygn. akt II SA/Ke 377/14). Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

W ocenie Wojewody Z., Starosta K. słusznie uznał, że awaria sieci telekomunikacyjnej, powstała w wyniku kradzieży kabla telekomunikacyjnego na przedmiotowej nieruchomości, niesie ryzyko powstania znacznej szkody we wskazanym zakresie. Wobec powyższego należy uznać,

że zaistniały okoliczności uzasadniające wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie części nieruchomości, w trybie art. 126 u.g.n.

Za niezasadny należy uznać zarzut odwołania dotyczący wydania decyzji na podstawie art. 126 u.g.n., zamiast w oparciu o art. 124b u.g.n. W myśl art. 124b ust. 1 u.g.n. Starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Zdaniem Wojewody, wymaga podkreślenia, że przesłanki wydania zezwolenia na zajęcie nieruchomości w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. są odmienne od tych, które przewiduje art. 124b tej ustawy. Dla zastosowania art. 126 ust. 1 u.g.n. konieczne jest bowiem ustalenie wystąpienia siły wyższej lub nagłej, realnej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Przy czym w określeniu "zapobieżenia powstaniu znacznej szkody" mieści się m.in. działanie o charakterze prewencyjnym przed mogącą powstać, z dużą dozą prawdopodobieństwa znaczną szkodą. Regulacja przewidziana w art. 126 ust. 1 u.g.n. odnosi się do sytuacji nagłych, nieprzewidzianych. Między dwiema wymienionymi w art. 126 ust. 1 u.g.n. przesłankami zastosowania tego przepisu, tj. wystąpieniem "siły wyższej" oraz "nagłą potrzeba zapobieżenia powstaniu znacznej szkody", zachodzi alternatywa łączna (spójnik "lub"), co oznacza, że nie ma prawnego obowiązku, aby wystąpiły obie wymienione sytuacje. Zaistnienie którejkolwiek z nich pozwala na kwalifikację stanu faktycznego, jako spełniającego wymogi ww. przepisu. Potwierdzeniem takiego rozumienia powyższego unormowania jest treść art. 126

ust. 10 u.g.n.. stanowiącego, że przepisy ust. 1-9 stosuje się również w przypadku nagłej potrzeby zapobieżenia znacznej szkody wynikającej z awarii, o których mowa

w art. 124b (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 17.09.2014 r., sygn. akt. II SA/Ke 377/14).

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 126 u.g.n. nie bada się okoliczności braku zgody właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości. Konstrukcja zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości, inaczej niż w wypadku ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, o którym mowa w art. 124 u.g.n., nie przewiduje rokowań z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości przed wystąpieniem z wnioskiem na podstawie art. 126 u.g.n., co jest zrozumiałe, zważywszy na przesłankę nagłości potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, która jest istotą omawianej instytucji (wyrok WSA w Kielcach z dnia 18.11.2010 r., sygn. akt II SA/Ke 570/10). Organ prowadzący postępowanie w jednym z tych trybów, tj. art. 124b albo art. 126 u.g.n., nie może samodzielnie zmienić podstawy prawnej orzekania. To stronie ubiegającej się o wydanie decyzji przysługuje prawo do modyfikacji wniosku, która to zmiana wiąże organ prowadzący postępowanie. Dopóki bowiem sprawa nie zostanie zakończona decyzją ostateczną, strona może modyfikować swoje żądania, a organ administracji publicznej ma obowiązek na nowo je ocenić w świetle przepisów prawa materialnego, po wyczerpującym ustaleniu stanu faktycznego (zob. wyrok NSA

z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II GSK 510/08).

Stosownie do art. 10 § 1 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym utrwalony jest pogląd, że zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. może odnieść skutek tylko wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, by naruszenie tego przepisu (czy ewentualnie innych przepisów procedury administracyjnej) mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik postępowania.

W ocenie Wojewody Z., sprawa zainicjowana wnioskiem

o wydanie decyzji w trybie art. 126 ust. 1 u.g.n. już ze swej istoty powinna być załatwiona i rozpatrzona w możliwie krótkim terminie, aby tym samym zapobiec prawdopodobieństwu powstania niebezpieczeństwa i wystąpienia znacznej szkody. Konieczność szybkiego działania w tego typu sprawach dostrzegł już sam ustawodawca, przewidując w art. 126 ust. 2 u.g.n. nadanie decyzji, o której mowa

w art. 126 ust. 1, rygoru natychmiastowej wykonalności (wyrok WSA w Kielcach z dnia 17.09.2014 r., sygn. akt II SA/Ke 377/14). Tak więc, prawidłowe było nadanie przedmiotowej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Stosownie bowiem do treści art. 126 ust. 2 u.g.n., jeżeli tylko zachodzą podstawy do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, nadanie tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności jest obligatoryjne. Uzasadnieniem dla takiego uregulowania jest przesłanka nagłości potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Skoro konieczne jest natychmiastowe działanie, to nie może być miejsca na zwłokę (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 18.11.2010 r., sygn. akt II SA/Ke 570/10).

W omawianym przypadku nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności następuje na podstawie art. 126 ust. 2 u.g.n., a nie w trybie przewidzianym w art. 108 K.p.a.

W nawiązaniu do wniosku J.M. o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, organ II instancji stwierdził, że nie było potrzeby przeprowadzenia rozprawy na etapie postępowania odwoławczego, gdyż istotne dla sprawy okoliczności znalazły potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto, ww. wniosek dotyczył kwestii, które wykraczają poza zakres niniejszego postępowania.

Organ dodał także, że zawarty w art. 138 K.p.a. katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy ma charakter zamknięty. W wypadku gdy organ odwoławczy ustali, że decyzja organu I instancji jest dotknięta jedną z wad wyliczonych w art. 156 § 1 K.p.a. - co nie wystąpiło w niniejszym przypadku - może jedynie uchylić i zmienić decyzję lub uchylić decyzję i umorzyć postępowanie I instancji. Zastosowanie sankcji nieważności w postępowaniu odwoławczym jest rażącym naruszeniem prawa (wyrok NSA z dnia 09.12.1999 r., sygn. akt I SA/Wr 101/98).

Powyższa decyzja została zaskarżona przez K.M. i J.M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej oraz stwierdzenie ich nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie poprzez niezastosowanie:

- art.6, 7, 8, 9 i 10 § 1 K.p.a.,

- art.124b i 126 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Uzasadniając skargę stwierdzili, że organy popełniły błąd subsumpcji łączą zaistniały stan faktyczny z nieprawidłowym przepisem, tj. art.126 u.g.n., bowiem ich zdaniem żadna z przesłanek określonych w tym przepisie nie wystąpiła. Zdaniem skarżących, prawidłowe byłoby zastosowanie art.124b u.g.n., poprzedzony procedurą wynikającą z tego przepisu, bowiem wtedy brali by udział w postępowaniu i mogliby jasno wypowiedzieć się co do zgody na wejście na nieruchomość. Skarżący przyznał, że taką zgodę deklarował, oczekując z tego tytułu odpowiedniego wynagrodzenia, porównywalnego do tego, jakie otrzymał prawie rok wcześniej jego syn.

Zdaniem skarżących, wnioskodawca nie wykazał, że w sprawie wystąpiła konieczność przeciwdziałania sile wyższej, a znaczna szkoda nawet nie została uprawdopodobniona, a co dopiero że była wyższa niż [...] tys. zł. Organy nie wykazały także prawdziwego stanu faktycznego sprawy(naruszenie art.7 K.p.a.), bowiem oparły się na stwierdzeniach wnioskodawcy, a ponadto skarżący nie brali udziału w sprawie (naruszenie art.10 § 1 K.p.a.).

Powyższe spowodowało także naruszenie kolejnych przepisów, tj. art. 8 i 9 K.p.a., bowiem działania organów nie wzbudzały zaufania a nadto nie informowały strony o okolicznościach sprawy i związanych z nimi uprawnieniach.

Powołując się na przepisy art.115 § 5 w zw. z art. 7 Kodeksu karnego oraz art. 6 Kodeksu cywilnego, skarżący zakwestionowali wysokość szkody oraz sposób wykazania szkody jaką mogła spowodować awaria. Dodali, że prawie wszyscy mieszkańcy mają telefony komórkowe i korzystanie z telefonów wnioskodawcy nie jest konieczne. Oni sami korzystają z innej sieci telefonicznej.

Zaznaczyli także, że już poprzedniego właściciela linii telefonicznej,

tj. Spółkę B. wzywali do uregulowania stanu prawnego związanego z korzystaniem z ich nieruchomości, a obecnie Spółka A. podobnie wykazuje brak zainteresowania tymi kwestiami.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Z. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

W ocenie skarżących, istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi wyjaśnienie, czy art. 126 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "u.g.n.", był prawidłową podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, czy też w sprawie powinien zostać zastosowany przepis art. 124b ww. ustawy.

Zgodnie z treścią art. 126 ust. 1, w przypadku siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody, z zastrzeżeniem ust. 5, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, licząc od dnia zajęcia nieruchomości. W przypadku postępowania prowadzonego na wniosek, wydanie decyzji następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 7 dni, licząc od dnia złożenia wniosku. Stosownie do ust. 2 cytowanego przepisu decyzji nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Natomiast zgodnie z art.124b ust.1 u.g.n. starosta w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana

w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 126 u.g.n. bada się wystąpienie siły wyższej lub nagłej potrzeby zapobieżenia powstaniu znacznej szkody. Jak słusznie wskazał organ II instancji, przesłanki określone w art. 126 ust. 1 u.g.n. oznaczają takie stany, które nakazują natychmiastowe działanie w celu niedopuszczenia do powstania znacznej szkody. Użyte w tym przepisie pojęcia jak "siła wyższa" lub "nagła potrzeba zapobieżenia powstania znacznej szkody" są pojęciami nieostrymi, zawierającymi elementy ocenne. Decyzja podejmowana w oparciu o wyżej wymieniony przepis jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, bowiem organ "może udzielić", w drodze decyzji, zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy. W praktyce oznacza to, że organ w oparciu o ustalone fakty wypełnia je treścią wskazującą na sposób rozumienia określonego pojęcia. Organ stosujący prawo jest zobowiązany do udowodnienia poprawności przyjętego przez siebie rozumienia danego pojęcia i przedstawienia argumentów przemawiających za przyjęciem określonego sposobu rozumowania.

W zaskarżonej decyzji organ uznał, że kradzież infrastruktury kabla telekomunikacyjnego spowodowała "odcięcie od usług abonentów miejscowości [...] oraz może powodować brak możliwości łączności z Policją, Pogotowiem i Strażą Pożarną, co może mieć istotny wpływ w sytuacji zagrożenia zdrowia, życia i mienia."

W konsekwencji, wobec realnego zagrożenia życia i zdrowia ludzi oraz mienia przyjąć należało - jak uczynił to organ I instancji, a następnie zaakceptował Wojewoda Z. - że zaistniały okoliczności, uzasadniające wydanie decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości na podstawie art. 126 ust.1 u.n.g.

Skarżący podnoszą, że w sprawie nie występowała nagła potrzeba zapobieżenia znacznej szkodzie, gdyż przez znaczną szkodę należy rozumieć szkodę większą niż [...] tys. złotych (według Kodeksu karnego), wniosek o wydanie decyzji został złożony dopiero po 6 dniach od kradzieży kabla, a liczba abonentów na tym terenie nie została wykazana.

W ocenie sądu, analiza art. 126 u.g.n. pozwala na jednoznaczną ocenę,

że w sprawie obiektywnie zaistniała przesłanka do wydania decyzji o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości. Choćby bowiem na skutek nieusunięcia awarii jeden abonent mógłby ponieść szkodę na zdrowiu, życiu lub mieniu w wyniku niemożności uzyskania szybkiej pomocy, powstałoby realne zagrożenie tych dóbr, przy czym szkoda ta mogłaby być znaczna. Taka wykładnia art.126 u.g.n. mieści się w granicach uznania administracyjnego.

Dodać należy, że przedstawione przez skarżących pojęcie znacznej szkody

w sprawie nie może być stosowane, gdyż w postępowaniu administracyjnym wykładnia tego pojęcia związana jest ze stanem faktycznym ustalonym w konkretnej sprawie, zaś zagrożenie życia i zdrowia nie poddaje się wymiernej wycenie. Przepisy art.126 u.g.n. nie zawierają terminu do złożenia wniosku o wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości (choć oczywistym jest, że w sytuacji zagrożenia winien on być złożony jak najwcześniej), zaś ust. 5 - 7 tego artykułu mają zastosowanie do przypadków, gdy najpierw doszło do zajęcia nieruchomości celem usunięcia awarii a następnie dopiero został złożony wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej zaistnienie przesłanek zajęcia nieruchomości.

W tej sytuacji prawidłowo organy zastosowały art.126, a nie art.124b u.g.n., tym samym nie zachodził obowiązek przeprowadzenia rokowań poprzedzających wydanie decyzji.

Wywody zawarte w pismach skarżących składanych w sprawie pozwalają na stwierdzenie, że skarżący kwestionują działania organów, gdyż oczekują zapłaty za wyrażenie zgody na czasowe zajęcie nieruchomości. Kwestie związane z ewentualnymi płatnościami związanymi z zajęciem nieruchomości zostały wyjaśnione w zaskarżonej decyzji, a fakt wypłacenia należności w innych sprawach i w innych stanach faktycznych(czemu Spółka A. zaprzecza) w niniejszym postępowaniu pozostaje bez znaczenia.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia procedury administracyjnej stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 10 § 1 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania,

a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstąpienie od tego obowiązku możliwe jest, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną (art.10 § 2 K.p.a.). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Podkreślić jednak należy, że nie każde naruszenie obowiązku wynikającego

z art.10 K.p.a. skutkować będzie uchyleniem decyzji, tylko bowiem wykazanie przez stronę, że brak możliwości wypowiedzenia się uniemożliwił jej dokonanie czynności procesowych istotnych dla rozstrzygnięcia może stanowić podstawę uchylenia decyzji przez sąd. Skarżący nie przedstawili takich okoliczności. Co więcej, art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nakazuje organowi wydanie decyzji w terminie 7 dni od daty złożenia wniosku zatem wyznaczenie terminu stronie do zapoznania się z aktami sprawy, powodowałoby brak możliwości wydania decyzji we wspomnianym terminie.

Słusznie zatem Wojewoda uznał, że Starosta prawidłowo nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, bowiem zgodnie z treścią art. 126 ust. 2 u.g.n., jeżeli zachodzą podstawy do wydania decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, nadanie tej decyzji rygoru jest obligatoryjne.

Reasumując, w ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy zebrały materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji i dokonały jego oceny w świetle możliwości zastosowania art.126 u.g.n., czego konsekwencją stało się prawidłowe zastosowanie tego przepisu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w S.,

na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.