Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 222/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. D. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 12 września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 776/11 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. D. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2011 r. skarżąca J. D. L. zwróciła się o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Dyrektora Izby Celnej w G. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...], w przedmiocie podatku akcyzowego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, iż wstrzymanie wykonania decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny zapobiegnie powstaniu znacznej szkody. Skarżąca jest osobą bezrobotną, wychowującą troje dzieci. Wykonanie decyzji w chwili obecnej wiązałoby się z pozbawieniem jej środków do życia i stawiało ją w bardzo trudnej sytuacji życiowej. Ponadto skarżąca stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności, ani też ustawa szczególna nie wyłącza wstrzymania wykonania.

Postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt I SA/Gd 776/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd I instancji, powołując się na treść przepisu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. stwierdził, że o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może postanowić, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślił jednakże, iż chodzi o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia, ani nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.

W ocenie Sądu I instancji, strona skarżąca nie wykazała, że istotnie zaistniały okoliczności świadczące o dopuszczalności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku o wstrzymanie ograniczono się jedynie do zapewnienia, że przedmiotowe przesłanki w rozpoznawanej sprawie zachodzą, a ponadto do krótkiego, bo jednozdaniowego opisu sytuacji rodzinnej skarżącej, bez przytoczenia jakichkolwiek dowodów. Sąd I instancji stwierdził, że do oceny zasadności wniosku konieczne jest dysponowanie aktualnymi danymi o stanie majątkowym wnioskodawcy. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla jego majątku i doprowadzi do powstania znacznej szkody, bądź spowoduje trudne do odwrócenia skutki, musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach bądź ponoszonych wydatkach.

Zdaniem Sądu I instancji, przytoczone argumenty odnoszące się do wychowywania trójki dzieci oraz braku zatrudnienia, wobec niepodania szczegółowych informacji nie dają pewności, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez wykonanie decyzji. Sąd wskazał, iż rozpoznawana sprawa dotyczy zobowiązania podatkowego powstałego wskutek dokonania przez skarżącą nabycia samochodu marki B. [...] za kwotę 23.900 euro. Nabyty samochód należy do kategorii samochodów luksusowych i prezentuje dużą wartość, wobec czego skarżąca powinna dążyć do rozwiania wątpliwości mogących powstać w związku z tą okolicznością i przedstawić dane uzasadniające prawdopodobieństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Ponadto Sąd I instancji podkreślił, iż nie posiada żadnej wiedzy w kwestii stanu posiadania skarżącej, nie dysponuje informacjami na temat uzyskiwania jakiejkolwiek pomocy od osób bądź odpowiednich instytucji, ani też nie zna przyczyn braku zatrudnienia. W aktach sprawy brakuje również innych danych, wskazujących na aktualną sytuację majątkową strony, wskutek czego niemożliwe było ustalenie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia wniosku z urzędu.

Na powyższe postanowienie J. D. L. wniosła zażalenie, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i domagając się uchylenia tego postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że jest osobą bezrobotną, wychowującą troje dzieci, zaś jedynym żywicielem rodziny jest mąż skarżącej. Jednorazowa zapłata kwoty objętej obowiązkiem uiszczenia podatku, w ocenie skarżącej, spowodowałaby niewątpliwie ogromną szkodę i negatywne skutki dla niej i jej rodziny, bowiem pozbawiłaby ją środków utrzymania i pogorszyłaby znacznie jej sytuację finansową. W świetle powyższego skarżąca stwierdziła, iż wystąpiły określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki dotyczące zwłaszcza niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne.

Przenosząc te uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca, pomimo ciążącego na niej obowiązku, nie wykazała zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Okoliczności wskazane we wniosku i powtórzone w zażaleniu nie prowadzą do konsekwencji, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie podano bowiem żadnych faktów, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. Rodzaj obowiązku, tj. zapłata zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego nie wywołuje stanu nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje możliwość zwrotu uiszczonej kwoty.

Podkreślić należy, iż w uzasadnieniu zażalenia strona ograniczyła się jedynie do twierdzenia, że wnioskuje o ochronę tymczasową ze względu na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i zarazem spowodowania negatywnych skutków dla niej i jej rodziny w postaci pozbawienia środków utrzymania. Zostały zatem wprost z przepisu przytoczone przesłanki, bez żadnego uzasadnienia zawierającego odniesienie się do konkretnych okoliczności określających sytuację, w jakiej mogłaby się znaleźć skarżąca po wykonaniu decyzji. Tymczasem, powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Sąd podejmując rozstrzygnięcie musi bowiem opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko, co do zaistnienia przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Brak jakiegokolwiek uzasadnienia do złożonego wniosku, a tym samym brak uprawdopodobnienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., uniemożliwia sądowi jego ocenę oraz uwzględnienie niniejszego zażalenia.

Powyższej oceny nie zmienia także argument ewentualnego pogorszenia sytuacji finansowej skarżącej i jej rodziny wówczas, gdy nie jest znany Sądowi jej aktualny status majątkowy i nie może on w celu dokonania weryfikacji złożonego wniosku i pełnej jego analizy posłużyć się jakimkolwiek materiałem dowodowym.

Nie może również ujść uwadze, jak słusznie zauważył już Sąd I instancji, źródło powstania należności, tym bardziej, że obowiązek zapłaty podatku powstał na skutek nabycia luksusowego samochodu o znacznej wartości materialnej. Wobec takich ustaleń trudno uznać, aby zapłata należnego podatku miała spowodować zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Na marginesie zauważyć należy, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie strony skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

-----------------------

2