Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1580/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 54  par. 1,  art. 33,  art. 34 , art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 77,  art. 80,   art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Sędzia WSA Jerzy Płusa, Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi W.B. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) stwierdza, że uchylone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz W.B. kwotę 340 zł (słownie: trzysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] pażdziernika 2006 r. obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. wszczął egzekucję do majątku Pana W. B. Tytuł wykonawczy jak twierdzi Minister Finansów został doręczony stronie w dniu 28.11.2006 r., jednakże w aktach sprawy nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru, które można by przypisać do wskazanego wyżej tytułu wykonawczego. Do tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] pażdziernika 2006 r. przypięte zostało pocztowe potwierdzenie odbioru bliżej nieokreślonej przesyłki z datą odbioru 29 września 2006 r. co świadczy o tym , że nie jest to potwierdzenie odbioru wyżej wymienionego tytułu wykonawczego. Natomiast przy zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego znajduje się zwrotne potwierdzenie odbioru z datą 29 listopada 2006 r. Zwrócić również należy uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wiele kserokopii pocztowych potwierdzeń odbioru różnych przesyłek poświadczonych za zgodności ale w dużej mierze nieczytelnych uniemożliwiających ich odczytanie.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny

zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] dokonał zajęcia prawa

majątkowego z rachunku bankowego Zobowiązanego.

Pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. Strona wniosła do Dyrektora Izby Skarbowej w B. skargę na czynności egzekucyjne.

W uzasadnieniu skargi Strona zakwestionowała sposób prowadzenia postępowania egzekucyjnego podnosząc naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954, z późn. zm),zwana dalej "u.p.e.a." tj. brak istnienia obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym oraz błąd co do osoby

zobowiązanego, ponieważ nie jest przedsiębiorcą ani podatnikiem podatku od towarów i usług a ponadto skierowanie egzekucji do rachunku, który jest również rachunkiem jego żony, błąd co do wysokości odsetek, które nie biegną od daty ogłoszenia upadłości. Z uwagi na, że prowadzone postępowanie egzekucyjne rażąco narusza przepisy u.p.e.a. Strona wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. skargę oddalił. Pismem z dnia [...] stycznia 2007 r. Strona złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie i orzeczenie co do istoty.

W uzasadnieniu zażalenia Strona wskazała, iż nie zgadza się z wyliczeniem odsetek zawartym w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego, ponieważ w tytule wykonawczym , którego dzień wystawienia przypada na dzień [...] pażdziernika 2006 r. odsetki zostały naliczone na kwoty 114,00 zł, 377,70 zł, 33,70 zł, 29,80 zł dlatego też wobec takiej treści tytułu wykonawczego w grę mogą wchodzić odsetki następne po tej dacie a nie inne .Tymczasem organ egzekucyjny prowadząc egzekucje w zajęciu z dnia [...] listopada 2006 r. cofnął się z odsetkami do tyłu przekraczając w ten sposób ramy zakreślone w tytule wykonawczym. Wierzyciel nie wskazał organowi egzekucyjnemu przerw w naliczaniu odsetek po dacie [...] pażdziernika 2006 r. przez co, zdaniem skarżącego uznać należało, iż przerw nie ma co podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w W. w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2007 r.

Skarżący podniósł również, iż wątpliwości budzi fakt, że tytuł wykonawczy nie zawiera wypełnionych rubryk nr 35, 45, 55, 65 tj. kwot od których nalicza się odsetki.

Minister Finansów zażalenia nie uwzględnił i postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. W uzasadnieniu stwierdził, iż w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden ze środków egzekucyjnych wymienionych w art.la pkt 12a u.p.e.a. tj. egzekucję z wynagrodzenia za pracę a środek ten został zastosowany zgodnie z u.p.e.a. przytaczając procedurę postępowania w tym zakresie.

Następnie Minister Finansów wyraził przekonanie, iż w sprawie nie doszło do uchybień formalnych w zaskarżonej czynności organu egzekucyjnego. Druki zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą odpowiadają wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541, z późn. zm.) Zajęcia zostały podpisane przez uprawnionego pracownika organu egzekucyjnego i dostarczone do dłużnika zajętej wierzytelności oraz zobowiązanego. Podnoszone natomiast przez skarżącego argumenty mają charakter zarzutów określonych w art. 33 u.p.e.a. nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne egzekutora polegającej na zajęciu wynagrodzenia za pracę.

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skarga na czynności egzekucyjne nie przysługuje w sytuacjach, gdy przewiduje się inne środki zaskarżenia (zarzuty, zażalenia na postanowienia, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego) albo w sytuacjach, gdy przewiduje się wniesienie pozwu do sądu. Podniesiona więc kwestia nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego mogła być, stosownie do art. 33 u.p.e.a. podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z pouczeniem, zawartym w tytułach wykonawczych, Zobowiązanemu przysługiwało zgłoszenie zarzutów w terminie 7 dni od dnia ich doręczenia. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Strona skorzystała z przysługującego jej prawa i pismem z dnia 04.12.2006r. wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w I. toczy się postępowanie w sprawie zarzutów.

Co do wadliwości tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek za zwłokę Minister Finansów wskazał , że mogła ona być podstawą do wniesienia zarzutu w trybie art. 33 pkt. 10 u.p.e.a.i nie może być rozpatrywana w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Pismem z dnia [...] lipca 2007 r.(data wpływu 30 lipca 2007 r.) Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie zgadzając się z postanowieniem wydanym przez Ministra Finansów .

W skardze Skarżący zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie jego interesu prawnego. Odnosząc się do stanowiska Ministra Finansów wskazał, iż w zażaleniu podniósł tylko jeden zarzut (zasadniczy) odnoszący się do wadliwej pracy organu egzekucyjnego - zarzut formalny do czynności tego organu, który został pominięty całkowicie przez Ministra Finansów w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dotyczył on zawiadomienia o zajęciu nr [...] w którym organ egzekucyjny naliczył bezprawnie odsetki w wysokości wyższej niż kwota 555, 25 zł czyli kwota ściśle określona przez wierzyciela w treści tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] pażdziernika 2006 r. i wyliczona na dzień jego wystawienia. Organ działając całkowicie dowolnie powiększył w wystawionym przez siebie dokumencie odsetki o kwotę 6.692, 68 zł zawyżając jednocześnie kwotę kosztów egzekucyjnych. Natomiast co do treści tytułu wykonawczego podniesiony został w odwołaniu tylko jeden argument uboczny o nie wypełnieniu pola 35,45,55,65.Wbrew twierdzeniom Ministra Finansów skarżący nie kwestionował treści tytułu wykonawczego, wadliwości naliczenia odsetek za zwłokę, okresu naliczenia odsetek czy też innych wadliwości tytułu wykonawczego. Nie były również przedmiotem zażalenia co do zasady zastosowanie środka egzekucyjnego, procedury jego stosowania wadliwości zastosowanego druku oraz nie zarzucono w zażaleniu podpisania dokumentu zajęcia majątkowego przez osobę nieuprawnioną czy też naruszenia art.33 u.p.e.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga na czynność egzekucyjną jest więc instytucją postępowania egzekucyjnego, celem którego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Służy więc kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela (organu podatkowego) egzekwuje należność (zobowiązanie podatkowe) wskazaną przez niego w tytule wykonawczym.

W ramach skargi na czynności egzekucyjne można zatem podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie można zatem podnosić zarzutów, które są podstawą wniesienia innego środka zaskarżenia. Skarga ta nie może zatem dotyczyć okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a., zgodnie z którym podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Zdaniem Sądu z całokształtu uregulowań w zakresie środków zaskarżania w postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że skarga z art. 54 § 1 u.p.e.a. przysługuje w sytuacji, gdy stronie nie przysługują inne środki zaskarżenia, oraz że skarga ta dotyczy samych czynności wykonawczych postępowania egzekucyjnego, a nie okoliczności, które mogą być przedmiotem zarzutów. Organy egzekucyjne mają obowiązek badać z urzędu w postępowaniu, czy wniesione skargi spełniają opisane warunki.

Sąd nie kwestionuje stanowiska Ministra Finansów, iż w trybie skargi na czynności egzekucyjne określonym w art.54 u.p.e.a. nie mogą być rozpatrzone zarzuty , których podstawę stanowi art.33 u.p.e.a., jednakże jak słusznie wskazał Skarżący jedynym i zasadniczym zarzutem zażalenia była wysokość odsetek naliczonych w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego rażąco wysokich w stosunku do odsetek naliczonych w tytule wykonawczym, do którego Minister Finansów nie odniósł się, podnosząc argumenty, które nie odnoszą się do przedmiotowej sprawy. Skarżący nie kwestionował wysokości odsetek naliczonych w tytule wykonawczym, co do którego wniósł zarzuty na podstawie art.34 u.p.e.a. W zażaleniu na postanowienie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, zwrócił jedynie na marginesie uwagę na braki tytułu wykonawczego ale nie co do wysokości naliczonych odsetek.. Ta okoliczność nie mogła przesądzać o niezasadności skargi na czynności egzekucyjne. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż w przedmiotowej sprawie na podstawie art.33 pkt 3 skarżący mógł kwestionować nieprawidłowe określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, którego zakres został określony w tytule wykonawczym. Natomiast odrębną sprawą jest błędne wskazanie wysokości odsetek w zawiadomieniu o zajęciu prawa majątkowego, które dotyczy określonej czynności egzekucyjnej. Minister Finansów sytuacji tej nie rozważył, ponieważ swoje rozważania odniósł tylko do odsetek określonych w tytule wykonawczym. Zgodnie z art.18 u.p.e.a. do postępowania egzekucyjnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej "k.p.a.". Minister Finansów zobowiązany był na podstawie art.77 i 80 zbadać wszechstronnie sprawę, ocenić okoliczności wskazane przez Skarżącego i zgodnie z art.107 § 3 k.p.a. uzasadnić w postanowieniu swoje stanowisko. Pominięcie zarzutów zażalenia skutkuje naruszeniem wyżej wskazanych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy .

Z tych względów postępowanie musi zostać powtórzone a sprawa rozpatrzona ponownie z uwzględnieniem stanowiska Sądu. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt a) i c) P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.