Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1127/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Aldona Gąsecka –Duda WSA Ewa Rynczak (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2008r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. działający z upoważnienia Wójta Gminy T. na podstawie art. 104 kpa, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1 i 4, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 pkt 1 i 3, ust. 2 pkt 1, 3, art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 października 2005 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. Nr 217, poz. 1837 z 2005 r.) skierował J. M. do Domu Pomocy Społecznej w W. ul. [...] od miesiąca lipca 2007 r.

W uzasadnieniu organ wskazał na treść art. 54 ust. 1 w/w ustawy o pomocy społecznej oraz podał, że J. M. została skierowana do Domu Pomocy Społecznej pomimo braku jej zgody. Sąd Rejonowy w W. postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. stwierdził konieczność umieszczenia J. M. w domu pomocy społecznej. J. M. ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy na stałe. Do tej pory była objęta pomocą w formie specjalistycznych usług opiekuńczych, jednak ta forma pomocy nie wystarcza w obecnej sytuacji ze względu na stan zdrowia, niepełnosprawność. J. M. wymaga całodobowej opieki, nie może samodzielnie funkcjonować.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. M. wnosząc o uchylenie decyzji i pozostawienie jej dotychczasowej pomocy w formie specjalistycznych usług opiekuńczych przez GOPS w T. Skarżąca wskazała, że nie chce spędzić reszty życia w domu pomocy społecznej i pragnie jak najdłużej pozostać we własnym domu z córką A. Do odwołania załączone zostało oświadczenie A. M. - córki J. M., w którym zwraca się ona o zmianę decyzji o umieszczeniu jej matki w DPS. A. M. podała również, że jest w stanie sama zająć się chorą matką, która przyjmuje leki i nie sprawia większych problemów opiekuńczych.

Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], na podstawie art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

(Dz. U. z 2004 r, nr 64 poz. 593), art. 38, 39 ustawy z dnia 29 sierpnia 1994r o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. z 1994 r., nr 111 poz. 535) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu podało, że zgodnie z art. 54 ustawy o pomocy społecznej "osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej". Osobę, o której mowa powyżej, kieruje się do domu pomocy społecznej odpowiedniego typu, zlokalizowanego jak najbliżej miejsca zamieszkania osoby kierowanej, chyba, że okoliczności sprawy wskazują inaczej, po uzyskaniu zgody tej osoby lub jej przedstawiciela ustawowego na umieszczenie w domu pomocy społecznej. Jak jednak stanowi ust. 4 art. 54 "w przypadku, gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora".

Organ odwoławczy wskazał następnie, że z akt sprawy wynika, iż odwołująca się nie jest zdolna do funkcjonowania samodzielnie w dotychczasowym środowisku a świadczone dotychczas przez GOPS usługi opiekuńcze nie są wystarczające. J. M. wymaga bezwzględnej całodobowej i kompleksowej opieki ze strony innych osób, której nie można zapewnić w miejscu jej zamieszkania. Dowodzą tego dokumenty zgromadzone na potrzeby postępowania: opinia dotycząca stopnia sprawności osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z [...] czerwca 2007, zaświadczenie lekarza psychiatry I. T. z [...] stycznia 2007, wypis z treści orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z [...] września 1997, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z [...] października 2006, kwestionariusz Rodzinnego Wywiadu Środowiskowego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. z [...] czerwca 2007.

Z materiału dowodowego wynika także, że córka skarżącej, niezależnie od dobrych chęci, nie potrafi właściwie się nią zaopiekować gdyż sama pozostaje pod opieką lekarską i potrzebuje pomocy. Mieszkanie, które zajmuje z matką jest zaniedbane. Prośba A. M. wyrażona w oświadczeniu załączonym do odwołania nie może być więc uwzględniona.

J. M. nie wyraża zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej, jednak decyzja została wydana w wykonaniu postanowienia Sądu Rejonowego w W. Wydział [...] sygn. akt [...], stwierdzającego konieczność umieszczenia J. M. w Domu Pomocy Społecznej pomimo braku jej zgody, co znajduje podstawę w w/w art. 54 ust 4 oraz w art. 39 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 29 sierpnia 1994r. Zgodnie z tym przepisem jeżeli osoba, o której mowa w art. 38 (która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego), lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy (art. 39 ust. 3).

W/w orzeczenie sądu rejonowego stało się prawomocne 2 maja 2006r. Sąd wydał postanowienie orzekające co do istoty sprawy, które zastępuje wyrażenie zgody przez osobę wymagającą umieszczenia w domu pomocy społecznej. Skuteczność i wykonalność orzeczeń sądu o powyższym charakterze normuje art. 521 kpc w myśl którego, postanowienia sądu orzekające co do istoty sprawy stają się skuteczne, a jeżeli wymagają wykonania - także wykonalne po uprawomocnieniu się. Oznacza to, że ani organ l instancji ani Kolegium nie posiadają kompetencji do podważania prawomocnego orzeczenia sądu będąc nim związane.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła J. M., wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca zarzuciła, iż przy wydawaniu obu decyzji organy nie wzięły pod uwagę faktu, iż stan zdrowia skarżącej uległ znaczącej poprawie - co jest spowodowane systematycznym zażywaniem leków oraz skuteczną opieką córki A. M. a także pomocą GOPS w formie specjalistycznych usług opiekuńczych. Skarżąca podniosła, że organy oparły się na opinii dotyczącej stopnia sprawności z dnia [...] czerwca 2007, zaświadczeniu psychiatry z dnia [...] stycznia 2007 r., wywiadu środowiskowego z dnia [...] czerwca 2007, a także postanowieniu Sądu Rejonowego w W. sygn. akt [...] stwierdzającego konieczność umieszczenia skarżącej w domu Pomocy Społecznej w W. i zwróciła uwagę na to, iż od daty wydania tego postanowienia oraz ostatnich badań sytuacja całkowicie się zmieniła - skarżąca zażywa leki, jest sprawniejsza fizycznie i psychicznie, a jej córka, która jest obecnie zdrowa, może pełnić nad nią opiekę. Ponadto skarżąca korzysta ze specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych przez GOPS w T. W ocenie skarżącej odpada więc podstawa skierowania jej w chwili obecnej do domu pomocy społecznej. Załącznik do skargi stanowi kserokopia zaświadczenia z Poradni Zdrowia [...] w W. z dnia [...] września 2007.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania

organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych. Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 p.p.s.a., skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja, jak też decyzja organu l instancji nie naruszają prawa.

Sprawa administracyjna, będąca przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu, dotyczy skierowania do domu pomocy społecznej. Podstawą materialnoprawną wydania decyzji w niniejszej sprawie stanowi art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Zgodnie z treścią ust. 1 tego przepisu osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Natomiast w myśl ust. 4 w przypadku, gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora.

W niniejszej sprawie skarżąca J. M. nie wyraziła zgody na umieszczenie jej w domu pomocy społecznej. Sąd Rejonowy w W. Wydział [...] prawomocnym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. akt (prawidłowo powinno być) [...],(a nie [...]), stwierdził konieczność umieszczenia J. M. w domu pomocy społecznej bez jej zgody, co znajduje podstawę w w/w art. 54 ust 4 oraz w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1994r. o ochronie zdrowia psychicznego. Zgodnie z treścią w/w art. 39 ust. 1 jeżeli osoba, która wskutek choroby psychicznej lub upośledzenia umysłowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych i nie ma możliwości korzystania z opieki innych osób oraz potrzebuje stałej opieki i pielęgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na przyjęcie jej do domu pomocy społecznej, a brak opieki zagraża życiu tej osoby, organ do spraw pomocy społecznej może wystąpić do sądu opiekuńczego miejsca

zamieszkania tej osoby z wnioskiem o przyjęcie do domu pomocy społecznej bez jej zgody. Jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy (art. 39 ust. 3). Organy administracyjne orzekły w niniejszej sprawie zgodnie z wiążącym je w/w postanowieniem Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. Postanowienie to jest prawomocne i wykonalne, a organy administracyjne nie posiadają kompetencji do jego podważania będąc nim związane. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, a dotyczących zmiany sytuacji zdrowotnej skarżącej, należy wskazać, że powyższe zarzuty nie mogą stanowić uzasadnionej podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, ponieważ podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest prawomocne postanowienie Sądu Rejonowy w W. Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 2006 r. sygn. akt [...] stwierdzające konieczność umieszczenia J. M. w domu pomocy społecznej. Organy administracyjne orzekły w niniejszej sprawie będąc związane postanowieniem sądu opiekuńczego i prawidłowo oceniając zgromadzony materiał dowodowy. W ocenie tut. Sądu zarzuty skargi są w istocie wnioskiem skarżącej o zwolnienie jej z pobytu w domu pomocy społecznej i powinny być skierowane do rozpatrzenia w postępowaniu przed sądem powszechnym, a nie administracyjnym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), w myśl którego w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.