Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1620/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 2 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5
journal: Dz.U. 2008 nr 164 poz 1027
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 1971 nr 149 poz 2 art. 13
law: Rozporządzenie Rady nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie
article: art. 4, art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1999 nr 90 poz 999
law: Ustawa z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi G. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2013 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. o nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L 149.2 z dnia 5 lipca 1971 r., z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania, wniesionego pisemnie przez Pana G. J., od decyzji [...] wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2013 r. ustalającej, że Pan G. J. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, w związku z weryfikacją formularza E 125, tj. indywidualnego zestawienia kosztów rzeczywistych za świadczenia udzielone w ramach Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L 149.2 z dnia 5 lipca 1971 r., z późn. zm.) wystawionego dla Pana G. J. przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową, pismem z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o potwierdzenie okresów podleganiaprzez Pana G. J. ubezpieczeniu zdrowotnemu. Formularz E 125 dotyczy kosztów świadczeń udzielonych Panu G. J. na terenie Niemiec w okresie od 27 lipca 2009 r. do 30 lipca 2009 r.

Następnie po analizie dokumentów zgromadzonych w sprawie decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. ustalił, że dla Pana G. J. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 2 lipca 2009 r. do dnia 31 lipca 2009 r. ustawodawstwo polskie nie było właściwe.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., uchylił w całości Decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], w przedmiocie ustalenia, że dla Pana G. J. w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. ustawodawstwo polskie nie było właściwe.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ podniósł, że rozpatrując ponownie sprawę, organ I instancji winien zwrócić się do niemieckiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego w celu wyjaśnienia kwestii podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu przez Pana G. J. na terenie Niemiec. Prezes NFZ podkreślił, że do czasu otrzymania wyjaśnień od strony niemieckiej postępowanie winno być zawieszone.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia odnosząc się do zaleceń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 100 § 1 ustawy z dnia14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz w oparciu o art. 109 ust. 1 i 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zawiesił postępowanie w sprawie ubezpieczenia zdrowotnego Pana G. J..

Jednocześnie w celu ustalenia stanu faktycznego [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] lipca 2012 r. zwrócił się do niemieckiej łącznikowej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego D., [...],[...],[...] B. na formularzu E 104, będącym zaświadczeniem dotyczącym sumowania okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub zamieszkania o potwierdzenie ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech Pana G. J.. Na powyższym formularzu Fundusz wskazał, iż dana osoba osobiście świadczyła usługi polegające na wykonaniu instalacji elektrycznej w Hotelu w H. w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r.

W związku z długim okresem oczekiwania na odpowiedź, [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ponownie wystąpił do niemieckiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu E 104 z prośbą o informację jak powyżej.

W dniu [...] października 2012 r. do Oddziału wpłynęło pismo z niemieckiej instytucji ubezpieczenia zdrowotnego z informacją, iż po skontaktowaniu się z D. tj. niemiecką instytucją rentową/emerytalną, nie wpłynęła za Pana J. żadna składka na ubezpieczenie społeczne.

Wobec powyższych informacji Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na mocy art. 97 § 2 oraz w związku z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) podjął zawieszone postępowanie.

Pan G. J. został poinformowany o możliwości zapoznania się z aktami sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowiadziałając na podstawie art. 109 oraz art. 67 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) w związku art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L. 149 z 05 lipca 1971 r. s. 2 i nast. ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 kwietnia 2010 r. oraz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia EWG nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. WE L 74 z 27 marca 1972 r. s. 1 i nast. z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy stwierdził, że Pan G. J., PESEL [...], nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r.

W uzasadnieniu wskazał między innymi, że:

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu ustalił, że Pan G. J. zgodnie z pismem z ZUS znak: [...] był zgłoszony jako członek rodziny Pani J. J. w okresie od 1 maja 2009 r. do 30 lipca 2009 r. oraz od 31 lipca 2009 r. do 31 stycznia 2011 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. ZUS wskazał daty wypełnienia przez płatnika składek deklaracji zgłoszeniowych Pana G. J. do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny Pani J. J.. I tak dokument zgłoszenia Pana Grzegorza Jarzembińskiego do ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 maja 2009 r. do 30 lipca 2009 r. został wypełniony przez płatnika w dniu 29 kwietnia 2011 r., natomiast dokument zgłoszenia ww. w okresie od 31 lipca 2009 r. do 31 stycznia 2011 r. został wypełniony dnia 31 lipca 2009 r.

Jednocześnie, na podstawie dokumentów dostarczonych przez Pana G. J. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ustalił, iż ww. został zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny Pani J. J. od dnia 31 lipca 2009 r. Powyższą datę potwierdza Zaświadczenie wydane przez Urząd Gminy S. w dniu [...] sierpnia 2009 r. Następnie w dniu [...] maja 2011 r. wpłynęło do Funduszu kolejne pismo od Pana G. J. informujące, że w okresie od 27 lipca 2009 r. do 30 lipca 2009 r. (tj. w okresie udzielenia świadczeń medycznych na terenie Niemiec) również podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu jako członek rodziny zgłoszony przez żonę Panią J. J.. Załączona do ww. pisma kopia Zaświadczenia z dnia [...] maja 2011 r., wystawionego przez Urząd Gminy w S. stanowi, że Pan G. J. był zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny Pani J. J. w okresie od dnia 1 maja 2009 r. do dnia 31 stycznia 2011 r.

Ponieważ dostarczone przez Pana G. J. dokumenty nie potwierdzały jego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 27 lipca 2009 r. do 30 lipca 2009 r., gdyż z danych będących w posiadaniu Oddziału nie wynika, że ponowne jego zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego zostało dokonane we właściwym terminie, [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem znak: [...] zwrócił się do ww. o wyjaśnienie daty wypełnienia deklaracji zgłoszeniowej w dniu 29 kwietnia 2011 r. z datą wsteczną zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego od 1 maja 2009 r. do 30 lipca 2009 r.

W odpowiedzi na ww. korespondencję Pan G. J. poinformował, iż płatnik składek po uprzedniej konsultacji z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych dokonał korekty jego zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny. Na potwierdzenie powyższego dostarczył oświadczenie płatnika z dnia [...] sierpnia 2011 r., w którym Urząd Gminy w S. poinformował, że w związku z błędną datą zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego Pana G. J. dokonano korekty poprzez zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego od dnia 1 maja 2009 r., tj. od momentu, kiedy ww. nie posiadał żadnego tytułu do ubezpieczenia zdrowotnego.

Powyższe informacje, ustalenia oraz obowiązujące przepisy stały się podstawą do uznania przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia, że pomyłka dokonana przez płatnika nie wpłynęła na ubezpieczenie w okresie od 27 lipca 2009 r. do 30 lipca 2009 r., gdyż dokonane zgłoszenie jako członka rodziny od dnia 31 lipca 2009 r. miało miejsce, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w dniu 31 lipca 2009 r. Jednocześnie Fundusz ustalił, że wpisanie przez płatnika daty 1 maja 2009 r. w deklaracji zgłoszeniowej członka rodziny, złożonej w ZUS w dniu [...] kwietnia 2011 r., było niezgodne z art. 67 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i tym samym nieskuteczne. Ponadto w dniu [...] sierpnia 2009 r. tj. w dniu złożenia wniosku o wydanie dla Pana G. J. Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego przedłożone zostało zaświadczenie od pracodawcy osoby zgłaszającej wskazujące na zgłoszenie ww. do ubezpieczenia zdrowotnego od 31 lipca 2009 r. Ponadto do wniosku o wydanie EKUZ załączone zostało oświadczenie, że w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. Pan G. J. podjął pracę na terenie Niemiec w charakterze elektryka na podstawie umowy o dzieło zawartej na okres od 1 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r.

W związku z powyższym z tytułu podjętej w okresie od 1 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. na terenie Niemiec pracy Pan G. J. nie mógł być zgłoszony do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny w Polsce, gdyż podlegał ustawodawstwu innego państwa. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia posiada dokumenty dostarczone przez Pana G. J., czyli kserokopię Umowy o dzieło nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., zgodnie, z którą Zamawiający zlecił Wykonawcy tj. Panu G. J. wykonanie instalacji elektrycznej w hotelu w H. w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r.

Przy odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. (data wpływu do Oddziału [...] kwietnia 2012 r.) Pan G. J. ponownie potwierdził, że został zgłoszony przez żonę J. J. w okresie kiedy zawarł umowę o dzieło z polskim pracodawcą. Ponadto wskazał, iż złożył w Oddziale oświadczenie, jakie otrzymał od płatnika składek dotyczące wyjaśnień błędnego zgłoszenia jego jako członka rodziny przy ubezpieczeniu małżonki Pani J. J..

Zgodnie z art. 67 ust. 3 ww. ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej osoba podlegająca obowiązkowi ubezpieczenia ma obowiązek zgłosić do Narodowego Funduszu Zdrowia członków rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, którzy uzyskują po zgłoszeniu prawo do świadczeń opieki zdrowotnej. Zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, poprzez płatnika, w stosunku do członków rodziny powinna dokonać osoba podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, np. pracownik, zleceniobiorca, emeryt. W przypadku nie zgłoszenia członka rodziny do ubezpieczenia zdrowotnego osoba taka podlega odpowiedzialności karnej z godnie z art. 193 pkt 6 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej. Członkowie rodzin, zgodnie z art. 77 ust. 3 ww. ustawy podlegają zgłoszeniu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Natomiast przepisy art. 5 pkt 3 lit. a) ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej, za członka rodziny uznają:

a) dziecko własne, dziecko małżonka, dziecko przysposobione, wnuka albo dziecko obce, dla którego ustanowiono opiekę, albo dziecko obce w ramach rodziny zastępczej, do ukończenia przez nie 18 lat, a jeżeli kształci się dalej - do ukończenia 26 lat, natomiast jeżeli posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności lub inne traktowane na równi - bez ograniczenia wieku,

b) małżonka,

c) wstępnych pozostających z ubezpieczonym we wspólnym gospodarstwie domowym. Wymienione powyżej osoby mogą być zgłoszone do ubezpieczenia zdrowotnego w Narodowym Funduszu Zdrowia jako członkowie rodzin jeśli nie posiadają tytułu do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z zastrzeżeniem art. 66 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej i zamieszkują na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu EFTA oraz nie są osobami uprawnionymi do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie przepisów o koordynacji

Zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego poprzez płatnika w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego członków rodzin powinna dokonać osoba podlegająca obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Członkowie rodzin zgodnie z art. 77 ust. 3 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej podlegają zgłoszeniu do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Druki zgłoszeń do ubezpieczenia zdrowotnego są określone w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 października 2009 r. w sprawie określenia wzorów zgłoszeń do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego, imiennych raportów miesięcznych i imiennych raportów miesięcznych korygujących, zgłoszeń płatnika, deklaracji rozliczeniowych i deklaracji rozliczeniowych korygujących, zgłoszeń danych o pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze oraz innych dokumentów (Dz. U. Nr 186, poz. 1444).

Dokumentem na którym są zgłaszani członkowie rodzin do ubezpieczenia zdrowotnego jest druk ZCNA (zgłoszenie danych o członkach rodziny, dla celów ubezpieczenia zdrowotnego), który stanowi załącznik nr 2 do ww. rozporządzenia. W tym druku w pkt IVa, w polu 2 znajduje się informacja, że należy wskazać datę uzyskania/utraty uprawnień do ubezpieczenia zdrowotnego. Oznacza to, że w tym punkcie powinna być data zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, zatem nie można dokonać zgłoszenia do ubezpieczenia członka rodziny z datą wsteczną.

Od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej (tj. od 1 maja 2004 r.) obywateli polskich podejmujących zatrudnienie w innych państwach Unii Europejskiej lub państwach członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu EFTA obowiązują również przepisy w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, tj. rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71. Przepisy powołanego rozporządzenia rozstrzygają, w którym państwie członkowskim pracownik migrujący podlega ubezpieczeniom społecznym. Postanowienia tego rozporządzenia określają wspólne dla wszystkich państw UE/EFTA zasady pozwalające uniknąć niekorzystnych następstw, jakie w zakresie ubezpieczeń mogłyby powstać w związku ze swobodnym przepływem pracowników. W przypadku kolizji przepisów krajowych z przepisami tego rozporządzenia pierwszeństwo stosowania mają przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie w brzmieniu obowiązującym do 30 kwietnia 2010 r.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. aktu prawnego osoby, do których stosowało się niniejsze rozporządzenie, podlegały ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Natomiast art. 13 ust. 2a) stanowił, iż pracownik najemny zatrudniony na terytorium jednego Państwa Członkowskiego podlega ustawodawstwu tego państwa, nawet jeżeli zamieszkuje na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub jeżeli przedsiębiorstwo lub pracodawca, który go zatrudnia ma swoją zarejestrowaną siedzibę lub miejsce prowadzenia działalności na terytorium innego Państwa Członkowskiego. Oznacza to, że pracownik wykonujący pracę na terenie danego kraju, jeżeli nie był pracownikiem delegowanym, tzn. nie posiadał poświadczonego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych formularza A1, podlega ustawodawstwu tego państwa, niezależnie od formy zawartej umowy.

Biorąc pod uwagę regulacje prawne oraz powyższe ustalenia należy stwierdzić, iż w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. tj. w okresie wykonywania pracy w Niemczech ustawodawstwo polskie dla Pana G. J. nie było właściwe. Brak potwierdzenia przez niemiecką instytucję ubezpieczenia zdrowotnego nie zwalnia osoby wykonującej pracę na terenie tego państwa z obowiązku przestrzegania przepisów w zakresie ustawodawstwa właściwego. Wykonując pracę na terenie Niemiec, Pan G. J. powinien podlegać ustawodawstwu niemieckiemu. Zatem w ww. okresie Pan G. J. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w rozumieniu ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Pan G. J. odwołał się od powyższej decyzji.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podtrzymał dotychczasową argumentację.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł Pan G. J. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że zgodnie ze wskazówkami organów dokonał korekty ubezpieczenia zdrowotnego i był zgłoszony do ubezpieczenia jako członek rodziny przez żonę J. J.. Korekta związana była z pomyłką płatnika związaną ze zgłoszeniem do ubezpieczenia zdrowotnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 powołanego artykułu ta kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. p.p.s.a. - Dz. U. 2002 r., Nr 153, poz. 1270).

Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy naruszają bowiem prawo w stopniu uzasadniającym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Jak wynika z akt sprawy Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, w związku z weryfikacją formularza E 125, tj. indywidualnego zestawienia kosztów rzeczywistych za świadczenia udzielone w ramach Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie wystawionego dla Pana G. J. przez niemiecką instytucję ubezpieczeniową, wydał decyzje z dnia [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie ustalenia, że dla Pana G. J., PESEL [...], w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od dnia 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. ustawodawstwo polskie nie było właściwe.

Decyzja powyższa została wydana na podstawie art. 13 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz.U. UE L. 149 z 5 lipca 1971 r. s. 2 i nast. ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do 30 kwietnia 2010 r. oraz zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. dotyczącym wykonywania rozporządzenia EWG nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. WE L 74 z27 marca 1972 r. s. 1 i nast. z późn. zm.) oraz art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Należy więc przyjąć, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie, co wynika z komparycji decyzji organu I instancji było ustalenie, czy ustawodawstwo polskie było właściwe dla skarżącego w przedmiotowym okresie tj. od dnia 2 lipca 2009 r. do dnia 31 lipca 2009 r.

Powyższa decyzja została uchylona w całości decyzją Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2012 r., a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Decyzja z dnia [...] czerwca 2012 r. została wydana na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dz. U. UE L 149.2 z dnia 5 lipca 1971 r., z późn. zm.) oraz art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.).

Również organ II instancji w komparycji wskazuje jako przedmiot postępowania w niniejszej sprawie ustalenie w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego właściwego dla skarżącego ustawodawstwa. Potwierdza to również treść art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71, z którego wynika zasada jedności ustawodawstwa plasująca zainteresowanego pod rządami ustawodawstwa tylko jednego państwa członkowskiego z wszelkimi tego konsekwencjami.

Reasumując należy wskazać, że organy zarówno I jak i II instancji uznały, że w pierwszej kolejności należy ustalić czy właściwe dla skarżącego w przedmiotowym okresie było ustawodawstwo polskie i taki też jest przedmiot niniejszego postępowania.

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji w niniejszym postępowaniu oznacza, że organ I musi przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające w tej sprawie w zakresie wskazanym w decyzji z [...] czerwca 2012 r. i orzec w przedmiocie ustalenia czy dla skarżącego w przedmiotowym okresie tj. od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. właściwe było ustawodawstwo polskie.

Tymczasem zarówno organ I instancji w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. jak i Prezes Narodowego Fundusz Zdrowia utrzymując w/ww mocy w decyzji z [...] kwietnia 2013 r. orzekli, że Pan G. J. PESEL [...] nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r., co prawda w uzasadnieniu decyzji wskazano w sposób zdawkowy, że ustawodawstwo polskie dla skarżącego nie było właściwe, to jednak nie zmienia to faktu, że uchylone decyzje zostały wydane w innym przedmiocie niż powinny, ponieważ brak w nich punktu wskazującego, czy ustawodawstwo polskie było bądź nie właściwe dla skarżącego.

Nadmienić należy, że uzasadnienie ma jedynie na celu wskazanie motywów, jakimi kierował się organ wydając decyzję, nie może stanowić natomiast uzupełnienia rozstrzygnięcia.

W tym miejscu należy zauważyć, że w ocenie składu orzekającego w tej sprawie, nie można postawić znaku równości między stwierdzeniem, że "w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r. ustawodawstwo polskie dla skarżącego nie było właściwe", a stwierdzeniem, że "Pan G. J. nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od 2 lipca 2009 r. do 31 lipca 2009 r.".

Stwierdzenie, że "ustawodawstwo polskie nie było właściwe" oznacza, że w tym okresie przepisów powyższego ustawodawstwa nie stosuje się do skarżącego, nie jest to jednak jednoznaczne, że skarżący nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w innym państwie.

Natomiast sformułowanie "nie był objęty ubezpieczeniem zdrowotnym" – wskazuje, że co prawda ustawodawstwo polskie ma tu zastosowanie, ale nie zostały spełnione przesłanki do objęcia powyższym ubezpieczeniem.

Należy także zauważyć, że organy obu instancji przy wydaniu decyzji oparły się na dokumencie sporządzonym w języku niemieckim. W myśl art. 4 i art. 5ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90, poz. 999 z późn. zm.) organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego. W związku z powyższym cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie musi być sporządzony w języku polskim, co obliguje organy do posługiwania się urzędowymi tłumaczeniami obcojęzycznych dokumentów (tak: NSA w wyroku z 2 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 217/09).

Reasumując należy wskazać, że przy powtórnym rozpoznaniu sprawy organ I instancji a za nim organ II instancji orzekły w innym przedmiocie niż miało to miejsce pierwotnie, czym naruszyły art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien orzec, czy dla skarżącego w przedmiotowym okresie ustawodawstwo polskie było właściwe.

Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sądu uchylił zaskarżone decyzje, o niewykonalności orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a.