Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2564/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 49 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.
article: art. 11, art. 21
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Owsiak, sędzia WSA Radosław Teresiak, Protokolant referent Katarzyna Dorota Wielgosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2020 r. sprawy ze skargi T.B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu wraz z byłymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości spółki z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych orzekł o odpowiedzialności T.B. (dalej: "Skarżący", "Strona") za zaległości H. Sp. z o.o. (dalej: "Spółka"), z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013r. w kwocie głównej 32 718,00 zł wraz z odsetkami w kwocie 14 877,00 zł, naliczonymi na dzień wydania decyzji, jako byłego członka zarządu, solidarnie ze Spółką oraz z pozostałymi członkami zarządu - M.B. (za okres od grudnia 2012 r. do kwietnia 2013 r.) oraz M.T. (za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r.).

Od ww. decyzji Skarżący złożył odwołanie zarzucając:

naruszenie art. 116 oraz art. 122 (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: "O.p.") w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 1997 r., nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: "ustawa o rehabilitacji") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, iż Skarżący powinien ponosić odpowiedzialność wobec PFRON w związku z niezłożeniem przez Spółkę wniosku o upadłość "we właściwym czasie", w tym zwłaszcza poprzez uznanie, nie poparte żadnymi ustaleniami w tym zakresie, iż w dacie pełnienia przez Stronę funkcji w zarządzie Spółki doszło do jej niewypłacalności, a więc powstał stan uzasadniający złożenie wniosku o jej upadłość, przy jednoczesnym analogicznym braku jakichkolwiek ustaleń organu w zakresie wykazania, iż w przypadku zgłoszenia wniosku o upadłość w terminie wskazanym przez organ doszłoby do uzyskania jakichkolwiek kwot przez PFRON w toku postępowania upadłościowego,

naruszenie art. 207 § 4 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez niewykazanie żadnymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy postępowania, iż rzeczywiście doszło do powstania przedmiotowej należności, a także, że nie została ona w żaden sposób uregulowana przez Spółkę - odwołujący kwestionuje zarówno kwoty podniesione przez organ, jak i samo zestawienie deklaracji, na których oparto się w decyzji, w sytuacji gdy w aktach postępowania brak było jakiejkolwiek dokumentacji źródłowej w tym zakresie,

przedwczesność wydania w sprawie decyzji, która skutkowała naruszeniem art. 127 O.p. poprzez wydanie decyzji w sprawie pomimo nierozpoznania, złożonego w toku postępowania zażalenia na postanowienie Prezesa Zarządu PFRON w przedmiocie odmowy połączenia niniejszego postępowania z postępowaniami dotyczącymi odpowiedzialności: M.B., T.B., M.T. oraz L.C..

naruszenie art. 210 § 1 pkt. 7 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji poprzez brak wskazania w zaskarżonej decyzji trybu i terminu do jej zaskarżenia.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "Organ", "Minister") utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Badając kwestię wymagalności zobowiązania Spółki za przedmiotowy okres, Organ stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został przerwany zgodnie z art. 70 § 3 O.p. poprzez ogłoszenie upadłości i biegnie on na od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego - 31 października 2017 r.

Na podstawie uchwały nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 8 listopada 2012 r. oraz rezygnacji z pełnienia funkcji prezesa zarządu z dnia 26 czerwca 2013 r., pełnego odpisu KRS nr [...] Organ ustalił, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie od 8 listopada 2012 r. do 26 czerwca 2013 r.

Tym samym zdaniem Organu, okoliczność pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w okresie upływu terminu płatności zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON, została udowodniona i spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 O.p.

Minister odnosząc się do przesłanki odpowiedzialności członka zarządu wynikającej z art. 116 § 1 O.p. czyli bezskuteczności egzekucji z majątku spółki podał, że z wniosku wierzyciela Banku [...] S.A., Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. ogłosił upadłość Spółki, natomiast pismem z dnia 29 sierpnia 2016 r. Prezes Zarządu PFRON zgłosił wierzytelność w stosunku do Spółki.

Postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. w sprawie akt [...], Sąd Rejonowy dla W. w W. umorzył postępowanie upadłościowe wobec Spółki.

Organ wskazał, że w toku postępowania upadłościowego ustalono, iż na dzień 7 września 2017 r., na stan masy upadłości Spółki składały się wyłącznie środki pieniężne w kwocie 1 314,33 zł. W dniu ogłoszenia upadłości dłużnik nie posiadał żadnych nieruchomości, ruchomości, czy należności, które w toku postępowania mogłyby podlegać likwidacji. W skład majątku dłużnika - zgodnie z bilansem na koniec września 2014 r. - wchodziły: grunty i budynki o łącznej wartości 32 737 568,89 zł, którymi dłużnik rozporządził w dniu 4 listopada 2014 r. poprzez przeniesienie własności przedmiotowych nieruchomości na C. Sp. z o.o. w zamian zwolnienia z zobowiązań w kwocie 5 000 000 zł. Następnie C. Sp. z o.o. rozporządziła przedmiotowymi nieruchomościami na rzecz G. Sp. z o.o.

Wskazano jednocześnie, iż cały majątek, który potencjalnie mógłby zasilić masę upadłości, obciążony jest hipoteką - ustanowioną na rzecz Banku [...] S.A. z siedzibą we W..

W ocenie Ministra wykazano, że egzekucja z majątku Spółki okazała się bezskuteczna.

Organ przechodząc do przesłanek egzoneracyjnych umożliwiających uwolnienie się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki zaznaczył, że istniała podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki z uwagi na zaprzestanie regulowania przez Spółkę należności wobec PFRON zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., nr 60, poz. 535 ze zm., dalej: "p.u.n."), w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2015 r.

Mając na uwadze art. 21 ust. 1 p.u.n., Minister uznał, że Strona winna złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości na początku 2013 r., gdyż od grudnia 2012 r. nie regulowała zobowiązań wobec PFRON, jak również wobec drugiego wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Organ podniósł, że Skarżący nie wskazał składników majątkowych należących do Spółki, z których możliwe byłoby przeprowadzenie skutecznej egzekucji.

Minister wskazał, że z Ksiąg Wieczystych prowadzonych dla nieruchomości wskazanych przez Stronę wynika, iż ich właścicielem jest podmiot G. Sp. z o.o.

Organ nie podzielił zarzutów odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej; ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

art. 116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie polegające na uznaniu, iż:

istnieje jakakolwiek zaległość podatkowa Spółki z tytułu wpłat na PFRON,

do dnia złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji w zarządzie spółki, istniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki,

w sposób zawiniony Skarżący nie złożył wniosku o upadłość Spółki,

egzekucja prowadzona co do całości majątku Spółki okazała się bezskuteczna, w sytuacji gdy nie była prowadzona żadna egzekucja przedmiotowych należności,

istnieje jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem lub zaniechaniem Skarżącego, a faktem nieuzyskania przez PFRON hipotetycznej należności, na którą się powołuje, w sytuacji gdy zarówno w datach, które wskazuje PFRON jako hipotetyczne daty jej powstania, jak i w dacie złożenia przez Skarżącego rezygnacji z funkcji w zarządzie Spółki, Spółka dysponowała majątkiem, z którego można było w pełni zaspokoić zobowiązania podatkowe;

art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji organu II instancji do całości zarzutów i stanowiska Skarżącego zawartego w odwołaniu oraz późniejszych pismach, w szczególności co do niewykazania w żaden sposób:

istnienia oraz wysokości przedmiotowego zobowiązania, które nie zostało stwierdzone żadną decyzją, nie było też przedmiotem egzekucji oraz pomimo zgłoszenia, nie zostało także ujawnione na liście wierzytelności Spółki w toku postępowania upadłościowego,

umocowania osób przesyłających deklaracje dot. składek na rzecz PFRON, w tym także niewykazania umocowania W. D. do działania w imieniu Spółki.

W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że przepisy Ordynacji podatkowej mają w niniejszym postępowaniu zastosowanie na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji. Stosownie do tego przepisu do wpłat na PFRON stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem ust. 5a-5d oraz art. 49a i art. 49b, przepisy Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych określone w tej ustawie przysługują Prezesowi PFRON.

Zakreślając ramy prawne niniejszej sprawy wskazać należy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych. Zgodnie z art. 49 ust. 2 ww. ustawy wpłaty, o których mowa winny zostać dokonane w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat.

Z kolei granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe określają przepisy rozdziału 15 działu III O.p.

Zgodnie z art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.).

Stosownie do art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje m.in. zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (art. 116 § 2 O.p.). Powyższe przepisy mają również zastosowanie do byłego członka zarządu, co zostało uregulowane w § 4 art. 116 O.p.

Biorąc pod uwagę obciążający organy w postępowaniu dotyczącym orzeczenia o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe obowiązek wykazania pozytywnych przesłanek tej odpowiedzialności, a zatem pełnienia przez Skarżącego funkcji członka zarządu w czasie, o jakim mowa w art. 116 § 2 O.p. oraz wykazania bezskuteczności egzekucji przeciwko Spółce, Sąd stwierdza, że zostały one przez organy prawidłowo wykazane.

Oceniając w pierwszej kolejności kwestię wymagalności zobowiązania Spółki z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. wskazać należy, że zobowiązanie to pozostaje wymagalne z uwagi na przerwanie biegu terminu przedawnienia - zgodnie z art. 70 § 3 O.p. - poprzez ogłoszenie upadłości. Termin ten biegnie na nowo od dnia 1 listopada 2017 r. od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o umorzeniu postępowania upadłościowego.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji, nie ulega wątpliwości, że Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki w okresie, w którym powstały zaległości, co do których orzeczono o solidarnej odpowiedzialności Skarżącego.

Funkcję członka zarządu, pełnił on w okresie, kiedy upływał termin płatności zobowiązań za okres od grudnia 2012 r. do maja 2013 r. na co wskazują przedstawione dokumenty: uchwała nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 8 listopada 2012 r. oraz rezygnacja z pełnienia funkcji prezesa zarządu z dnia 26 czerwca 2013 r., pełny odpis KRS nr [...].

Wobec tego, iż wpłaty, o których mowa winny być dokonywane w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po miesiącu, w którym zaistniały okoliczności powodujące powstanie obowiązku wpłat (art. 49 ust. 2 ustawy o rehabilitacji), wpłaty objęte zaskarżoną decyzją stały się wymagalne w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu spółki.

W tej sytuacji pierwszą z przesłanek pozytywnych z art. 116 § 1 O.p. uznać należało za spełnioną.

Spełniona również została druga z pozytywnych przesłanek odpowiedzialności byłego członka zarządu, tj. bezskuteczność egzekucji prowadzonej z majątku Spółki.

Niewątpliwie ważną okolicznością w sprawie wykazania bezskuteczności egzekucji prowadzonej do majątku Spółki jest fakt, na co wskazały organy podatkowe, że postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. w sprawie akt [...] Sąd Rejonowy dla W. w W. umorzył postępowanie upadłościowe.

Sąd postanowił umorzyć postępowanie upadłościowe prowadzone wobec Spółki, gdyż wierzyciel - Bank [...] S.A. - w wyznaczonym terminie nie złożył zaliczki na koszty postępowania w kwocie 294.660.00 zł. Jednocześnie Sąd wskazał, iż nawet gdyby nie wystąpiła ww. przesłanka, zasadnym byłoby umorzenie postępowania z uwagi na fakt, iż majątek pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zestawem skarbowym lub hipoteką morską, nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Zaznaczyć należy, że bezskuteczność egzekucji w rozumieniu art. 116 § 1 O.p. wiąże się z brakiem możliwości przymusowego zaspokojenia wierzyciela poprzez wszczęcie i przeprowadzenie przez organ egzekucyjny egzekucji skierowanej do majątku spółki.

Sąd podziela pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008 r. w sprawie II FPS 6/08, iż stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczonego dowodu.

W kontekście niniejszej sprawy wskazać należy, że upadłość określana w nauce prawa jako egzekucja uniwersalna, w odróżnieniu od egzekucji singularnej (prowadzonej przez poszczególnych wierzycieli na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego albo ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) ma na celu równomierne, choćby częściowe zaspokojenie wszystkich wierzycieli z całego majątku niewypłacalnego dłużnika, w trybie i na zasadach określonych w Prawie upadłościowym. Niemożliwość realizacji tego celu z uwagi na to, że majątek dłużnika nie wystarczy nawet na zaspokojenie kosztów postępowania, jest równoznaczny z bezskutecznością egzekucji uniwersalnej, co odnosi się do wszystkich zobowiązań niewypłacalnego dłużnika i wszystkich jego wierzycieli.

Taka okoliczność występuje w niniejszej sprawie, skoro majątek Spółki pozostały po wyłączeniu z niego przedmiotów majątkowych dłużnika obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zestawem skarbowym lub hipoteką morską, nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.

Wskazać należy, że wynik przeprowadzonego postępowania upadłościowego w niniejszej sprawie był oceniany jedynie w kontekście spełniania przesłanek bezskuteczności egzekucji oraz ewentualnego spełnienia przesłanek egzoneracyjnych.

Tym samym argumentacja Skarżącego, iż organ nie podjął od 2012 r. żadnych czynności zmierzających do ustalenia oraz wyegzekwowania przedmiotowych należności, pozostaje bezzasadna.

Jednocześnie nie zaistniały w sprawie przesłanki powodujące uwolnienie się Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Skarżący bowiem nie wykazał, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości miało miejsce bez jego winy.

W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że w okresie, w którym Strona pełniła funkcję członka zarządu, istniała podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki.

Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, gdy ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony.

Przesłanki upadłościowe w świetle odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. należało w niniejszej sprawie analizować na gruncie przepisów ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze, a zatem na podstawie ustawy upadłościowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. Obowiązują bowiem te przepisy prawa (materialnego), które obowiązywały w dniu zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa (upadłościowa) wiąże skutek prawny.

Według art. 10 p.u.n. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 tej ustawy, według brzmienia obowiązującego przed 1 stycznia 2016 r., dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Ponadto, dłużnika będącego osobą prawną uznaje się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość majątku nawet wówczas, gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje. Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ww. ustawy wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnik ma obowiązek złożyć nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości.

Sąd podziela przy tym pogląd prezentowany w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym wymienione w przepisach art. 11 p.u.n. przesłanki zgłoszenia wniosku o upadłość mają charakter alternatywny i równorzędny i dlatego zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorców. Skoro, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości było determinowane zaprzestaniem wykonywania wymagalnych zobowiązań, to zbędne było roztrząsanie jaka była wartość majątku Spółki i jaka była jej kondycja finansowa.

Przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań pieniężnych, co stwarza podstawę ogłoszenia w stosunku do niego upadłości, przy czym nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich, jak również nieistotny jest rozmiar niewykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (zob. wyrok WSA w Lublinie z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 717/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 8 września 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 203/09).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że organy prawidłowo przy ocenie niewypłacalności Spółki uwzględniły pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2018 r., w którym wskazano, że Spółka zalega z płatnością składek za okresy: grudzień 2012 r., luty -kwiecień 2013r., czerwiec 2013 r. - kwiecień 2014 r.

W ocenie Sądu nieprawidłowe było natomiast wskazanie przez organy, że Spółka stała się niewypłacalna z momentem upływu terminu płatności pierwszej zaległości z tytułu wpłat na PFRON. Tym samym Sąd nie podziela ustaleń organów, iż wniosek taki Strona mogła zgłosić po upływie dwóch tygodni od dnia 20 stycznia 2013 r., czyli dnia w którym upływał termin dokonania wpłat na PFRON za grudzień 2012r. Niezaprzeczalnie bowiem niezapłacenie jednego (pierwszego) wymagalnego zobowiązania nie powodowało jeszcze stanu trwałego niepłacenia zobowiązań. Ta nieprawidłowość nie miała jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogła stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra.

Zdaniem Sądu, wprawdzie literalna wykładnia art. 11 ust. 1 p.u.n. może doprowadzić do wniosku, że niezapłacenie choćby jednego wymagalnego zobowiązania pieniężnego powoduje niewypłacalność dłużnika w rozumieniu tego przepisu, to jednak wykładnia celowościowa wskazuje na to, że niewykonywanie zobowiązań, prowadzące do uznania dłużnika za niewypłacalnego winno mieć charakter trwały i dotyczyć przeważającej części zobowiązań. Świadczy o tym użycie przez ustawodawcę wyrażeń "niewykonywanie", a nie "niewykonanie" i użycie liczby mnogiej "zobowiązań", a nie pojedynczej "zobowiązania".

Organ bowiem zdaje się przyjmować, że każde niewykonanie zobowiązania stanowi podstawę do ogłoszenia upadłości. Sąd sprzeciwia się takiej formalistycznej wykładni przepisu art. 116 § 1 O.p. oderwanej od istoty i celu postępowania upadłościowego. Wykładnia prezentowana przez organ doprowadziłaby do tego, że każdy podmiot zalegający z jakąkolwiek wymagalną płatnością spełnia automatycznie warunki do ogłoszenia upadłości.

Tak więc w odniesieniu do daty złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, właściwym czasem będzie upływ dwóch tygodni od dnia, w którym upływał termin płatności drugiego zobowiązania z tytułu wpłat na PFRON, tj. za styczeń 2013 r. Uznać bowiem należy, że sytuacja posiadania wymagalnych zaległości utrwaliła się w następnych okresach, tj. od stycznia 2013 r., bowiem kolejny miesiąc przyniósł nowe zadłużenie.

Reasumując, w ocenie Sądu w okolicznościach wskazanych przez organy wniosek o ogłoszenie upadłości powinien być złożony najpóźniej 2 tygodnie po terminie płatności drugiej zaległości tj. za styczeń 2013 r., natomiast w sprawie nie jest sporne że Skarżący takowego wniosku nie złożył. Postępowanie upadłościowe toczyło się z wniosku wierzyciela Spółki - Banku [...] S.A., który wniosek ten złożył dopiero w dniu 10 grudnia 2014 r.

W tych okolicznościach należy uznać, że pierwsza przesłanka, wynikająca z art. 11 ust. 1 p.u.n., tj. niewykonywanie swoich wymagalnych zobowiązań, świadcząca o niewypłacalności Spółki i obligująca Spółkę do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniała z chwilą, gdy podmiot ten przestał regulować zobowiązania wobec PFRON oraz ZUS.

Strona nie wykazała również kolejnej przesłanki wyłączającej odpowiedzialność członka zarządu, jaką jest wskazanie mienia Spółki, którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Podkreślić należy, że brak wiedzy na temat kondycji finansowej Spółki, przyczyny braku tej wiedzy, czy też przyczyny powstania zadłużenia, nie są przesłankami uwalniającymi członka zarządu Spółki od odpowiedzialności za jej zobowiązania. Prezes zarządu obowiązany jest do śledzenia sytuacji ekonomicznej spółki. Ma prawo do skorzystania z prawa do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ale też ma prawo do rezygnacji z tego i podjęcia ryzyka, że uda się opanować sytuację finansową spółki i spłacić zobowiązania. W takiej sytuacji, należy mieć świadomość, że w przypadku błędnej oceny sytuacji, członek zarządu spółki poniesie subsydiarną odpowiedzialność finansową z uwagi na niemożność zaspokojenia długów przez samą spółkę.

Z uwagi na powyższe w sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. zwalniające z odpowiedzialności za zaległości Spółki.

Bezzasadne pozostają podnoszone zarzuty skargi w zakresie błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 O.p.

Ustalony przez organy stan faktyczny, stanowił podstawę do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości Spółki na zasadzie art. 116 § 1 O.p.

Skarżący w kontekście błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 116 § 1 O.p., zarzucał również przyjęcie przez organy, istnienia zaległości Spółki z tytułu wpłat na PFRON.

Wskazać należy, że odpowiedzialność osób trzecich kształtuje się na etapie realizacji zobowiązania podatkowego, a nie na etapie kształtowania stosunku zobowiązaniowego. Brak było również podstaw do kwestionowania przez Stronę w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności osób trzecich istnienia i wysokości zobowiązań Spółki wynikających ze złożonych deklaracji. Deklaracje zostały złożone terminowo w okresie sprawowania przez Skarżącego funkcji członka zarządu w Spółce.

Sąd podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 30 kwietnia 1996 r., w sprawie SA/Po 2712/95, stwierdził, że osoba, na którą przenoszona jest odpowiedzialność podatkowa, nie może skutecznie kwestionować wcześniejszych ustaleń dokonanych przez organ podatkowy w toku postępowania podatkowego zarówno co do podstawy opodatkowania, wysokości podatku, jak i prawdziwości materiałów dowodowych, na podstawie których ustalono zobowiązanie podatkowe.

Przypomnieć należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia.

Sąd nie dostrzegł również naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 235 O.p.

W sporządzonym przez organ uzasadnieniu decyzji została dokonana ocena całego zebranego materiału dowodowego i wyjaśniono motywy podjęcia aktu w sposób, który przekonuje o prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. To, że Skarżący nie podziela poglądów zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie oznacza, iż uzasadnienie jest sporządzone w sposób nieprawidłowy. Organ w całości odniósł się do zarzutów odwołania.

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.