Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 263/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 6, art. 8, art. 11, art. 15,  art. 80, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Protokolant Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

Skarżoną decyzją z [...]r. (nr [...]), po rozpatrzeniu odwołania S. S.(dalej: strona, rolnik, wnioskodawca, skarżący), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. (dalej: Dyrektor OR ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. (dalej: Kierownik BP ARiMR) z [...]r. (nr [...]), w sprawie przyznania stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: K.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że [...]r. rolnik wystąpił z wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (dalej: JPO) na rok 2014 (rolnik - dwukrotnie - zmieniał wniosek poprzez podział niektórych działek, redukcję powierzchni deklarowanej do płatności i "wycofanie" z płatności części działek). Po przeprowadzeniu kontroli administracyjnej, Kierownik BP ARiMR - decyzją

z [...]r. (nr [...]) - umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej [...],[...],[...],[...],[...]

i przyznał: 1) [...] na rok [...]w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł, z uwagi na zastosowanie współczynnika korygującego; 2) kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...]zł. Wskazał, że powierzchnia działek rolnych deklarowana do [...] wynosi [...]ha, kwalifikowana do [...] [...]ha zaś stwierdzona w kontroli administracyjnej [...]ha. Poinformował, że powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16 ze zm. - dalej: rozporządzenie nr 73/2009). Zauważył, że zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm. - dalej: ustawa o płatnościach), JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Podał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli wynosi 1,0761%. Zaznaczył, że zgodnie

z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE L z dnia 2 grudnia 2009 r., Nr 316, str. 65 - dalej: rozporządzenie nr 1122/2009), w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną i wówczas, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi nie więcej niż [...]% lub [...] ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej

(w sprawie do [...]ha). Stwierdził, że łączna powierzchnia wykluczona z płatności stanowi [...]ha, początkowa kwota JPO wynosi [...]zł i że kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Podsumował, że kwota JPO, po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń, stanowi [...]zł. W odwołaniu od ww. decyzji, strona nie zgodziła się z wykluczeniem z JPO powierzchni [...]ha oraz wniosła o uwzględnienie, jako dowodu w sprawie, opinii NOT

z [...]r. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor OR ARiMR - decyzją

z [...]r. (nr [...]) - uchylił w całości decyzję organu I instancji

i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W dniach [...]r., gospodarstwo rolne strony poddane zostało czynnościom oględzin, utrwalonych w protokole i dokumentacji zdjęciowej. Ustalono, że powierzchnia zmierzona dla działek ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...] i [...]wynosi odpowiednio: [...]ha, [...]ha, [...]ha, [...]ha i [...]ha.

W dniu [...]r., Kierownik BP ARiMR wydał decyzję nr [...], mocą której umorzył postępowanie w sprawie przyznania JPO

w części dotyczącej działek [...],[...],[...],[...] i [...] oraz przyznał na rok 2014: 1) JPO

w wysokości [...]zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę [...]zł, ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego; 2) kwotę z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej w wysokości [...]zł. Uzasadniał, że powyższe było skutkiem zawyżenia przez stronę - zadeklarowanej do płatności - powierzchni działek rolnych.

W tym zakresie, organ odwołał się do wyników oględzin, treści art. 17 rozporządzenia nr 73/2009, art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1122/2009 i art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach. Zauważył, że JPO przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Wskazał, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych kwalifikowanych we wniosku a powierzchnią ustaloną w kontroli administracyjnej wynosi [...]%. Podał, że łączna powierzchnia wykluczona z płatności stanowi [...]ha, początkowa kwota JPO wynosi [...]zł i że kwota ta została pomniejszona ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego. Podsumował, że przyznana JPO, po uwzględnieniu wszystkich pomniejszeń, wynosi [...]zł. W odwołaniu, strona zarzuciła, że - weryfikując jej wniosek - naruszono przepisy K.p.a., tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12. Wskazała, że areał działek do płatności za 2014 r. ustalono na podstawie kontroli terenowej, przeprowadzonej [...]r. Podniosła, że nie otrzymała informacji odnośnie ilości drzew i krzewów stwierdzonych na poszczególnych obszarach wykluczonych z płatności. Ponadto zarzuciła, że organ

I instancji pominął dowód z opinii NOT i nie przeprowadził dowodu z tej opinii. Dyrektor OR ARiMR, po rozpatrzeniu sprawy w trybie instancyjnym, stwierdzając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie - skarżoną decyzją - decyzję organu

I instancji utrzymał w mocy. Na wstępie organ odwoławczy przedstawił ramy prawne sprawy. Skonstatował, że ustalenia i rozstrzygnięcia organu I instancji są prawidłowe. Podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej odwołaniem decyzji. Podał, że weryfikacji danych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia dokonano w oparciu o informacje zawarte

w systemie informatycznym ZSZiK, które uzupełniono danymi uzyskanymi w trakcie

- przeprowadzonych w [...]r. - oględzin, mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego, w tym areału spornych działek ewidencyjnych, zadeklarowanych we wniosku pomocowym strony. Uznał, że organ I instancji - uwzględniając pomiary wykonane podczas wizytacji terenowej (tj. oględzin poszczególnych działek), posiadane zdjęcia satelitarne (ortofotomapy) i zdjęcia wykonane podczas oględzin - prawidłowo ustalił, że powierzchnia stwierdzona oraz kwalifikująca się do JPO (w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach) wynosi [...]ha. Dowodził, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) jest tą, która wynika z systemu identyfikacji działek rolnych, do którego stosowania Polska się zobowiązała. Poza tym, skoro każda ze spornych działek rolnych była zarejestrowana w systemie LPIS, oznacza to, że maksymalny kwalifikowany obszar,

w stosunku do którego można przyznać płatność, winien być ustalony właśnie w oparciu o dane wynikające z tego systemu. Organ kontynuował, że - zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach - rolnikowi przysługuje JPO do będącej w jego posiadaniu powierzchni gruntów rolnych, wchodzących w skład jego gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, m.in. pod warunkiem, że wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (do celów przyznania JPO kwalifikują się działki rolne stanowiące grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe...). Podsumował, że minimalnym wymaganiem, jakie spełniać musi rolnik ubiegający się

o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, jest wykorzystywanie rolnicze posiadanych gruntów gospodarstwa rolnego. Dyrektor OR ARiMR uznał, że - wbrew zarzutom strony - organ I instancji prawidłowo ustalił powierzchnie kwalifikujących się do płatności działek rolnych, tj. dokonał oceny ortofotomapy wskazanych we wniosku działek rolnych, a następnie dokonał pomiaru obszaru kwalifikującego się do przyznania płatności. Wskazał, że ww. czynności potwierdziły, że strona częściowo zawyżyła powierzchnie maksymalnego kwalifikowanego obszaru. Zauważył, że odnośnie części działek ewidencyjnych trafnie pomniejszono powierzchnię kwalifikującego się do pomocy finansowej obszaru, z uwagi na występujące tam zakrzaczenia, zachwaszczenia, tereny podmokłe i parking (tereny, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza). Zaakcentował, że fakt wykluczenia tychże gruntów spowodowany był tym, że organ I instancji (w dniach [...] r.) przeprowadził oględziny w gospodarstwie rolnym strony - na spornych działkach ewidencyjnych, w stosunku do których stwierdzono w trakcie kontroli administracyjnej wniosku rozbieżności pomiędzy areałem zadeklarowanym we wniosku pomocowym, a faktyczną użytkowaną rolniczo wielkością gruntów rolnych. Podkreślił, że o prawidłowości ustaleń organu I instancji świadczy jednoznacznie zgromadzona

w aktach sprawy dokumentacja zdjęciowa. Ustosunkowując się do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Nie dopatrzył się mianowicie naruszenia w sprawie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 12 K.p.a. Wskazał ponadto, że ustawa o płatnościach (w art. 3) zawiera szereg regulacji, które w sposób istotny ograniczają zasady określone w art. 7, art. 9

i art. 10 K.p.a. (np. w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności ciężar dowodu przerzucono na osobę, która z danego faktu wywodzi skutki prawne, natomiast zasada informowania /także zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu/ dotyczy jedynie sytuacji, w których strona zgłasza takie żądanie). Dyrektor OR ARiMR dowodził, że - wbrew zarzutom odwołania - strona była informowana o stwierdzonych nieprawidłowościach i miała możliwość zapoznania się

z ustaleniami postępowania oraz wypowiedzenia się co do nich (np. otrzymała protokół z oględzin jej gospodarstwa), co zresztą czyniła składając stosowne zastrzeżenia. Organ II instancji uznał, że bez znaczenia jest, że oględziny dotyczące płatności za rok 2014 przeprowadzono [...]r. Podniósł, że oględziny te potwierdziły stan z 2014 r. Odnosząc się do złożonego przez stronę dowodu w postaci opinii NOT, organ odwoławczy stwierdził, że dokument ten nie może stanowić podstawy ustalenia rzeczywistej powierzchni gruntów rolnych, zadeklarowanych we wniosku pomocowym, tj. materiału dowodowego mającego wpływ na zasadność podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia, gdyż: 1) jest on (ta opinia) tylko opisem stanu faktycznego poszczególnych działek, który został sporządzony na podstawie danych ARIMR; 2)

w opisie poszczególnych działek rzeczoznawca wykorzystał i opierał się na danych PEG, wynikających z informacji Agencji; 3) co istotne, dokument ten nie zawiera pomiaru powierzchni żadnej z działek wykazanej we wniosku pomocowym; 4) w swej istocie jest on jedynie opisem stanu użytkowania poszczególnych działek, co nie było podważane przez organ administracji; 5) opinia ta, jako dokument prywatny, nie może stanowić jakiejkolwiek podstawy do ustalenia powierzchni kwestionowanych przez stronę działek rolnych, gdyż nie zawiera ona żadnego innego pomiaru działek rolnych, czy też ewidencyjnych, który w jakikolwiek sposób odbiegałby od ustaleń Agencji.

O braku możliwości wykorzystania ww. opinii dla ustalenia powierzchni poszczególnych działek rolnych świadczy - zdaniem organu odwoławczego - także okoliczność, że opinia ta została sporządzona przez rzeczoznawcę w zakresie szacowania szkód

w rolnictwie oraz wyceny sprzętu i maszyn rolniczych. Tymczasem, w sprawie, istota sporu nie dotyczy wysokości szkód w rolnictwie, czy też wyceny sprzętu rolniczej, lecz rzeczywistej wielkości powierzchni użytków rolnych zadeklarowanych przez stronę we wniosku pomocowym na rok 2014. Organ II instancji zaznaczył, że warunek zagęszczenia drzew w ilości do 100 sztuk na 1 ha dotyczy tylko gruntów, na których prowadzona jest działalność rolnicza

w podobny sposób, jak na działkach, na których nie występują drzewa. W niniejszej sprawie zaś, stwierdzone przez organ zadrzewienia dotyczą gruntów, na których nie jest i nie była prowadzona działalność rolnicza. Dyrektor OR ARiMR zaakcentował, że - w przypadku osoby prowadzącej gospodarstwo rolne - uprawnione jest domniemanie, że znane jej są podstawy mechanizmów związanych z płatnościami, z których chce ona skorzystać. W związku

z tym, to sama strona winna postarać się o to, aby dane z wniosku o płatności odpowiadały rzeczywistości i wcześniej powiadomić Agencję o ewentualnych zmianach w tym zakresie. Końcowo, organ odwoławczy przedstawił szczegółowe wyliczenie płatności oraz dodatkową argumentację prawną z tym związaną. W skardze, skarżący - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - decyzję Dyrektora OR ARiMR zaskarżył w całości. Zarzucił jej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, tj.:

1. art. 28 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich poprzez jego błędne zastosowanie oraz przyjęcie, że skarżącemu należą się pomniejszone płatności

z tytułu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 r. o kwotę [...]zł, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że brak było podstaw do wykluczenia z płatności bezpośredniej części działek, o których traktują wydane

w sprawie decyzje (skarżący wymienił te działki i podał błędnie - jego zdaniem - nieuwzględnioną do płatności powierzchnię tychże działek) i tym samym uznanie, że skarżącemu przysługuje pomniejszona płatność;

2. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że rolnikowi przysługuje JPO za rok, w którym złożył wniosek, wyłącznie w sytuacji utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez kilka kolejnych lat kalendarzowych, podczas gdy językowa wykładania tego przepisu stanowi, że rolnikowi należy się JPO pod warunkiem utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym złożony został wniosek o przyznanie płatności;

3. pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że możliwe jest pomniejszenie płatności przyznanych rolnikowi za dany rok kalendarzowy, w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej

w innym roku kalendarzowym niż w rok, w którym wystąpiono z wnioskiem, podczas gdy kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność;

4. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na dokonaniu dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego:

- w szczególności ortofotomap działek oznaczonych jako [...],[...],[...],[...] i [...], położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...], co do których organ nie wykazał, że zdjęcia lotnicze wykonane zostały w 2014 r.;

- opracowania Rady Federacji Stowarzyszeń Naukowo - Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej "A" z [...]r. poprzez uznanie, że opracowanie to pozostaje bez znaczenia dla postępowania administracyjnego,

a konsekwencji, że nie można w oparciu o nie czynić ustaleń faktycznych, podczas gdy w opracowaniu tym rzeczoznawca inż. Z. N.w sposób szczegółowy opisuje wynik dokonanych przez niego oględzin i pomiarów nieruchomości, a także odnosi się do rodzaju upraw i sposobu użytkowania działek w kontekście złożonych przez skarżącego wniosków o płatności na rok 2014;

- zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności i ograniczenie postępowania dowodowego do przeprowadzenia dowodu z protokołu kontroli i dokumentacji zdjęciowej sporządzonej w [...]r., a więc przeszło rok po złożeniu wniosku o przyznanie płatności;

5. art. 76 K.p.a. poprzez odmówienie szczególnej mocy dowodowej zaświadczeniu

z ewidencji gruntów i budynków, w zakresie danych co do powierzchni, pomimo braku wiarygodnego przeciwdowodu;

6. art. 9 K.p.a. przez zaniechanie obowiązku czuwania, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez obciążenie skarżącego błędami, których dopuścił się organ i nałożenie na niego obowiązku zwrotu części spornych płatności;

7. § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r.

w sprawie minimalnych norm poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie dokonania przez organy I i II instancji ustaleń faktycznych w przedmiocie ilości drzew, jakie porastały działkę rolną ZO, położoną na działce ewidencyjnej nr [...], co skutkowało błędnym przyjęciem, że nie była ona użytkowana rolniczo i utrzymywana zgodnie

z normami przez cały rok kalendarzowy, podczas gdy - zgodnie z uregulowaniami tego przepisu - grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 i ust. 3 rozporządzenia mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 100 sztuk na hektar, co też w przedmiotowej sprawie miało miejsce;

z ostrożności procesowej:

8. art. 44 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarzadzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 poprzez jego błędne niezastosowanie

i przyjęcie, że nie zachodzi przesłanka wyłączająca obniżenie wysokości płatności za rok 2014 w postaci braku zawinienia. Tak stawiając zarzuty, skarżący wniósł o: uchylenie decyzji zarówno organu I, jak

i II instancji; dopuszczenie dowodu z opinii NOT nr [...]z dnia [...]r. na okoliczność jego treści; zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący przedstawił szerokie uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że podniesione przez stronę w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Na rozprawie, Sąd oddalił sformułowany w skardze wniosek dowodowy (ww. opinia stanowiła już składnik zebranego w sprawie materiału dowodowego).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami

a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja (postanowienie) została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji/postanowienia [art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej: u.p.p.s.a.)]. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ skarżona decyzja została wydana

- z rzutującym na wynik sprawy - naruszeniem przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad

i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl ust. 2 art. 3, w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego, organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności (pkt 1), jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2). Stosownie do regulacji zawartej w ust. 3 art. 3, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie

z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Należy zauważyć, że przepis art. 6 K.p.a. stanowi, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (zasada praworządności); art. 8 K.p.a. traktuje, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (zasada pogłębiania zaufania obywateli); art. 11 K.p.a. reguluje, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (zasada przekonywania); art. 15 K.p.a. normuje, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne (zasada dwuinstancyjności postępowania); art. 80 statuuje, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (swobodna ocena dowodów). Podkreślenia wymaga, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I (pierwszej) instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie; przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 K.p.a.). Dokonując oceny całokształtu akt sprawy oraz wydanych w sprawie (czterech) decyzji, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja - przez utrzymanie w mocy, wydanej

z naruszeniem prawa, decyzji organu I instancji - narusza powołane na wstępie przepisy prawa (przepisy ustawy o płatnościach i przepisy K.p.a.), jak i zasady procesowe w nich ustanowione. Sąd zauważa, że skarżona decyzja, jak i - poprzedzająca tę decyzję - decyzja organu I instancji, są już drugimi wydanymi w niniejszej sprawie. I tak, pierwotnie, po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor OR ARiMR - decyzją z [...] r. nr [...]- uchylił w całości decyzję Kierownika BP ARiMR z [...]r. nr [...] i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu tej decyzji, Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że organ I instancji, przeprowadzając kontrolę administracyjną wniosku w przedmiocie spornych działek rolnych, skupił się jedynie na danych zawartych w systemie LPIS (czyli powierzchni ewidencyjno-gospodarczej PEG), przyjmując niejako za pewnik jej wyniki i nie weryfikując dogłębniej badanej materii, pomimo tego, że rozbieżności powierzchniowe były stosunkowo duże a ujawniony błąd pozbawia stronę uprawnienia do część płatności. Podniósł, że w sprawie (na etapie odwołania) pojawił się nowy dowód, który nie był ujawniony w trakcie postępowania prowadzonego przed organem I instancji, tj. "Opinia z zakresu rolnictwa, określająca aktualny stan użytków zielonych położonych

w C., L., N., S. oraz ustalenie przyczyn

i okoliczności niesprawiedliwego naliczenia przez ARiMR maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działek ewidencyjnych (PEG), zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności za rok 2014" z [...]r. (sygnowana przez Radę Federacji Stowarzyszeń Naukowo - Technicznych Naczelnej Organizacji Technicznej /NOT/ "A", sporządzona przez inż. Z. N.), dotycząca faktu użytkowania spornych działek ewidencyjnych w kształcie takim, jaki zadeklarowała strona we wniosku o płatności. Organ odwoławczy ocenił, że argumenty te mogą mieć wpływ na kształt podjętego w skarżonej odwołaniem decyzji rozstrzygnięcia. Dlatego też stanął na stanowisku, że bez dokładnego zweryfikowania twierdzeń, tez i dowodów podniesionych w odwołaniu i skonfrontowania ich z zebranym na etapie postępowania przed organem I instancji materiałem dowodowym, nie można w sposób jednoznaczny uznać, w rozumieniu art. 80 K.p.a., okoliczności faktycznej, jaką jest ustalenie powierzchni ewidencyjno-gospodarczej przedmiotowych działek przez rolnika, za udowodnioną. Podkreślił, że mając na względzie fakt, iż ponowna weryfikacja opinii z [...]r., z uwzględnieniem argumentów podniesionych

w odwołaniu, ma w przedmiotowej sprawie kluczowe znaczenie, sprawę trzeba skierować do ponownego wyjaśnienia. Zastrzegł, że dokonanie przez niego oceny zgromadzonych na etapie postępowania odwoławczego dowodów nie jest możliwe, gdyż wiązałoby się to z koniecznością uzupełnienia postępowania wyjaśniającego

w szerokim zakresie a takie działanie stanowiłoby naruszenie - wyrażonej w art. 15 K.p.a. - zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zgodnie z którą, strona ma prawo do tego, aby jej sprawa została dwukrotnie rozpoznana

i rozstrzygnięta. Dodał, że rozstrzyganie sprawy - co do istoty - przez niego, jako organ odwoławczy, prowadziłoby do pozbawienia strony tego prawa. Dlatego też, mając na względzie powyższe, postanowił uchylić skarżoną odwołaniem decyzję Kierownika BP ARiMR i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd stwierdza, że - ponownie rozpoznając sprawę - organ I instancji nie wykonał zaleceń organu odwoławczego w zakresie oceny ww. opinii z [...]r., całkowicie ignorując wskazania zawarte w decyzji kasacyjnej (pomijając wskazania co do okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy). Co więcej, wydając po raz drugi decyzję, organ odwoławczy zaakceptował to postępowanie organu I instancji i dokonał po raz pierwszy (tym razem nie dopatrując się - w tożsamych okolicznościach - możliwości naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, "przechodząc do porządku dziennego" nad rozstrzygnięciem

i uzasadnieniem zawartym w pierwotnie wydanej przez siebie - na podstawie art. 138

§ 2 K.p.a. - decyzji) oceny wartości ww. opinii dla sprawy. Powyższe stanowi, że w sprawie faktycznie pozbawiono stronę możliwości wywiązania się z obowiązku (zarazem realizacji uprawnienia) z art. 3 ust. 3 ustawy

o płatnościach, który to przepis przerzuca na stronę ciężar dowodu (jednocześnie daje uprawnienie do przedkładania dowodów). Strona bowiem przedłożyła - zignorowaną przez organ I instancji - ww. opinię z [...]r., którą - w pierwotnie wydanej decyzji kasacyjnej - organ odwoławczy uznał do dowód o kluczowym znaczeniu.

Takie postępowanie organów administracji jest - według Sądu - niedopuszczalne, narusza powołane na wstępie przepisy i zasady procesowe, przez co zaskarżona decyzja nie mogła się ostać w porządku prawnym.

Z uwagi na stwierdzone wyżej - kardynalne - uchybienia procesowe, Sąd odstąpił od dalszej oceny wartości prawnej sprawy (również oceny innych postawionych

w skardze zarzutów). Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy winien wziąć wzgląd na wskazane przez Sąd naruszenia prawa i dokonać ich sanacji.

Biorąc pod uwagę omówione okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 u.p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora OR ARiMR w całości. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 u.p.p.s.a.