Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 70/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. a i ; art. 135
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Asesor WSA Magdalena Dobek-Rak (spr.) Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. S. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

E.S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 listopada 2017 r., nr [...], którą organ odwoławczy w pkt 1 – uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2016 r., nr [...], w części dotyczącej pkt 1 i nałożył na H.S. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 30 marca 2018 r., robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie południowej (otwór przy granicy z działką nr [...]), rozebraniu części budynku gospodarczego znajdującej się na drodze gminnej (działka nr [...]) na szerokości 1,37m od południowo-zachodniego narożnika budynku i na szerokości 0,24m do granicy z działkami nr [...] i [...] , na odcinku 6,40 m wzdłuż granicy, wykonaniu nowej ściany przy granicy z działkami nr [...] i [...], wykonaniu okapu równo z dachem; w pkt 2 – uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego budynku gospodarczego z wiatą i w tym zakresie ustalił termin do dnia 31 maja 2018 r.; w pkt 3 - w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego od 2013 r. prowadził postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku gospodarczego z wiatą, zlokalizowanego na działkach o nr [...],[...] i [...], położonych w miejscowości C. przy ulJ., którego inwestorem był H.S.

Decyzją z dnia 30 stycznia 2014 r. Organ pierwszej instancji nakazał inwestorowi doprowadzenie ww. obiektu budowlanego do stanu zgodnego z wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego decyzją o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego nr [...] z dnia 20 października 1994 r. oraz z zatwierdzonym projektem budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji, poprzez rozbiórkę rozbudowanej części obiektu budowlanego wykraczającej poza obrys zatwierdzonego planu zagospodarowania działki zgodnego z wymiarami podanymi w zatwierdzonym projekcie budowlanym, w terminie do dnia 31 lipca 2014 r. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru z dnia 20 marca 2014 r., a po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 września 2014 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2015 r., projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wybudowania budynku gospodarczego. Również to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez organ odwoławczy decyzją z dnia 14 listopada 2014 r. Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia 6 października 2015 r. nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie do dnia 31 marca 2016 r., projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wybudowania budynku gospodarczego z wiatą wraz ze wskazaniem robót budowlanych doprowadzających obiekt do stanu zgodnego z prawem. Na skutek rozpoznania odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 kwietnia 2016 r. uchylił w całości ww. decyzję z dnia 6 października 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji.

Ponownie prowadząc postępowanie, które jest przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 lipca 2016 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, w pkt 1 nałożył na inwestora obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie południowej (otwór przy granicy z działką nr [...]), rozebraniu części budynku gospodarczego znajdującej się na drodze gminnej (działka nr [...]) na szerokości 1,14 m i długości 6,40 m, wykonaniu nowej ściany przy granicy z działką nr [...], wykonaniu okapu równo z dachem, w terminie do dnia 31 grudnia 2016 r.; w pkt 2 nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego przedmiotowego budynku gospodarczego z wiatą, uwzględniającego stan po wykonaniu robót budowlanych określonych w pkt 1 oraz w sposób zgodny z przepisami, w tym o planowaniu przestrzennym, w terminie do dnia 31 stycznia 2017 r.

Na skutek odwołania wniesionego przez H.S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 listopada 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, zaskarżoną decyzję uchylił w części dotyczącej pkt 1, w tym zakresie orzekając co do istoty poprzez nałożenie na inwestora określonych robót budowlanych oraz wyznaczając termin ich wykonania. Uchylił również zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu przedłożenia projektu budowlanego zamiennego i określono nowy termin, w pozostałym zakresie decyzję organu pierwszej instancji utrzymano w mocy.

W toku postępowania odwoławczego organ dokonał analizy zebranego na wcześniejszych etapach postępowania materiału dowodowego ustalając, że decyzją nr [...]z dnia 20 października 1994 r. Kierownik Urzędu Rejonowego udzielił H.S. pozwolenia na budowę wiaty i budynku gospodarczego na terenie działek nr [...] i [...] w C. Według zatwierdzonego projektu budowlanego, w tym planu zagospodarowania działek, narożnik obiektu miał przylegać do granicy z działką nr [...] (drogową). Z kolei według szkicu sytuacyjnego wykonanego na kopii mapy inwentaryzacji powykonawczej, załączonego do protokołu kontroli z dnia 26 listopada 2013 r., budynek gospodarczy wraz wiatą ma wymiary 16,00 m x 22,70 m; na terenie działki nr [...] (droga) usytuowana jest część obiektu — narożnik o wymiarach: od strony południowej 6,40, od strony zachodniej 1,14 m.

W związku z tym, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż niewątpliwie budynek gospodarczy wraz z wiatą powstał niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Zarówno bowiem wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, jak i zatwierdzony projekt budowlany (w tym projekt zagospodarowania działki), nie przewidywały, aby jakakolwiek część tego obiektu miała zostać usytuowana na terenie działki nr [...] (droga), w tym również, aby narożnik zrealizowanego obiektu przekraczał granicę tej działki.

W tej sytuacji organ uznał, że konieczne było przeprowadzenie postępowania w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego, w szczególności zaś ust. 1 pkt 3 tego przepisu, czemu nie stał na przeszkodzie fakt, że w 2006 r. organ nadzoru budowlanego przyjął bez sprzeciwu zawiadomienie o zakończeniu spornej budowy. W niniejszej sprawie mamy bowiem do czynienia z przypadkiem istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, określonym w przepisie art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. z odstępstwem w zakresie projektu zagospodarowania działki. W przypadku zaś, gdy fakt zrealizowania inwestycji niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę (zatwierdzonym projektem budowlanym) wiąże się z wyraźnym i nieusuwalnym naruszeniem przepisów, konieczne jest, w trybie nadzoru budowlanego, nałożenie — łącznie z obowiązkiem sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, czyli de facto w celu trwałego usunięcia stwierdzonych naruszeń przepisów.

Organ za niezgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2202 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz.690 ze zm.) uznał zlokalizowanie jednego otworu okiennego w południowej ścianie budynku - otwór przy granicy z działką nr [...], już poza granicą z działką nr [...] (droga). Część ściany, w której znajduje się ten otwór, jest zlokalizowana bezpośrednio na granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...].

Jednocześnie uznał, że z powodu braku wskazania w zatwierdzonym projekcie budowlanym usytuowania przedmiotowego budynku względem granicy (obecnie istniejącej) działki nr [...], nie było podstaw do stwierdzenia faktu istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki w odniesieniu również do tej nieruchomości (nr [...]). Jak wynika bowiem z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2016 r., w ścianie wschodniej przedmiotowego budynku, od strony działki nr [...], nie znajdują się otwory okienne i drzwiowe, zaś odtworzenie znaków granicznych ujawniło, że obiekt nie stoi na ww. działce. Zdaniem organu sam ewentualny fakt naruszenia granicy pomiędzy działkami podczas budowy budynku nie może stanowić podstawy do nałożenia w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Przekroczenie granicy sąsiedniej działki przy wykonywaniu robót budowlanych jest bowiem w pierwszej kolejności naruszeniem własności - instytucji prawa cywilnego i tym samym nie mogą w tej kwestii mieć zastosowania przepisy prawa administracyjnego. Sprawa budowy w granicy działki jest przede wszystkim sprawą z dziedziny stosunków sąsiedzkich, a więc należącej z natury rzeczy do prawa cywilnego.

Wobec tak ustalonych okoliczności, przy uwzględnieniu aktualnego stanu faktycznego ustalonego na podstawie kontroli z dnia 23 kwietnia 2015 r., organ odwoławczy uznał za zasadne nałożenie na inwestora - w celu doprowadzenia już wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego w związku z budową przedmiotowego budynku gospodarczego z odstępstwem dotyczącym zakresu objętego projektem zagospodarowania działki, a także zamurowania otworu okiennego w ścianie południowej przy granicy z działką nr [...], rozebraniu części budynku gospodarczego znajdującej się na drodze gminnej (działka nr [...]) i wykonaniu nowej ściany przy granicy z ww. działką oraz wykonaniu okapu równo z dachem. Określenia zakresu rozbiórki części budynku gospodarczego znajdującej się na drodze gminnej, łącznie z obowiązkiem sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego organ dokonał na podstawie uzupełnionych na etapie postępowania odwoławczego informacji z numerycznej mapy katastralnej dotyczących odległości budynku od granic z sąsiednimi działkami.

W skardze E.S. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zdaniem skarżącej postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w sposób niewłaściwy w szczególności z tego względu, że organ pominął fakt, iż z inicjatywy właściciela sąsiedniej nieruchomości nr [...] w roku 2012 doszło do odtworzenia punktów granicznych, a wyniki tego odtworzenia nie dawały podstaw do uznania, że doszło do naruszenia jakichkolwiek granic pomiędzy działkami. Skarżąca zaznaczyła też, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 22 listopada 2016 r. brak było jednego punktu granicznego, który w jej ocenie niewątpliwie był w roku 2012. W związku z tak postawionymi zarzutami skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji w całości.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Kontrola legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że wydano ją oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W przeprowadzonym postępowaniu Sąd badał zgodność z prawem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2017 r., którą uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2016 r. w części odnoszącej się do pkt 1 i orzeczono merytorycznie nakładając na inwestora H.S. obowiązek wykonania w terminie do dnia 30 marca 2018 r. robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego w ścianie południowej (otwór przy granicy z działką nr [...]), rozebraniu części budynku gospodarczego znajdującej się na drodze gminnej (działka nr [...]) na szerokości 1,37 m od południowo-zachodniego narożnika budynku i na szerokość 0,24 m do granicy z działkami nr [...] i [...], na odcinku 6,40 m wzdłuż granicy, wykonaniu nowej ściany przy granicy z działkami nr [...] i [...], wykonaniu okapu równo z dachem. W pkt 2 uchylono decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej terminu sporządzenia i przedłożenia projektu zamiennego budynku gospodarczego z wiatą i w tym zakresie ustalono termin do dnia 31 maja 2018 r., w pkt 3 decyzji w pozostałej części utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj.: Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.), zwanej dalej Prawem budowlanym, regulujący procedurę naprawczą dotyczącą przypadków innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 50 Prawa budowlanego w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub

2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub

3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub

4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Stosownie do art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:

1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo

2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo

3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio do zakresu tych zmian.

Zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Natomiast w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Na mocy art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych (budowanego lub wybudowanego obiektu budowlanego) do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym określone roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa. Zasadniczy obowiązek organu nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym, o którym mowa w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, polega na rozstrzygnięciu, jakie należy podjąć działania, aby określone roboty budowlane (obiekt budowlany), wykonywane lub wykonane w przypadkach wskazanych w art. 50 Prawa budowlanego, doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to organ nadzoru budowlanego wydaje w stosunku do inwestora, który - na skutek różnych zdarzeń, znalazł się w sytuacji odbiegającej od typowego i prawidłowego toku realizowania zamierzenia inwestycyjnego, który polega na tym, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z obowiązującym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Z bezspornych okoliczności sprawy wynika, że inwestorowi H.S. decyzją z dnia 20 października 1994 r. udzielono pozwolenia na budowę wiaty i budynku gospodarczego na terenie działek o nr [...] i nr [...] w miejscowości C. Z dołączonego do pozwolenia na budowę planu zagospodarowania działek objętych przedmiotową inwestycją wynikały parametry planowanej zabudowy oraz jej dokładne usytuowanie względem działek sąsiednich, w tym względem działki nr [...]– działki drogowej, będącej własnością Gminy C.

Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że inwestor wykonał roboty budowlane związane z wybudowaniem budynku gospodarczego wraz z wiatą na działkach nr [...] i nr [...], o czym zawiadomił właściwy organ, który nie zgłosił sprzeciwu. Wyjaśnić przy tym należy, że fakt posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę w czasie realizacji budowy ma jedynie znaczenie dla stwierdzenia, że wobec uchylenia decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę w odniesieniu do określonego obiektu budowlanego uzasadnionym jest prowadzenie postępowania w oparciu o art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, bowiem w przypadku realizacji prac budowlanych bez pozwolenia na budowę koniecznym byłoby wszczęcie postępowania opartego na art. 48 tej ustawy.

Z niekwestionowanych ustaleń faktycznych poczynionych w niniejszej sprawie, m.in. na podstawie kopii mapy inwentaryzacji powykonawczej załączonej do protokołu kontroli z dnia 26 listopada 2013 r., wynika, że inwestor na wskazanych wyżej działkach wybudował budynek gospodarczy wraz z wiatą o wymiarach 16,00 m x 22,70 m, a część tego budynku w postaci narożnika o wymiarach: od strony południowej 6,40 m, a od strony zachodniej 1,14 m, usytuowana została na terenie działki nr [...] (droga).

W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały, że realizując roboty budowlane inwestor naruszył warunki zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę. Trafnie również, kierując się dyspozycją art. 36a Prawa budowlanego, zakwalifikowały zaistniałe naruszenia jako istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Wobec tego, konieczność prowadzenia postępowania opartego na art. 51 Prawa budowlanego wynikała z bezspornego faktu, że przedmiotowa inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, zaś w toku postępowania naprawczego decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę usunięto z obrotu prawnego na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego. Jeśli inwestor posiadał pozwolenie na budowę, a odstąpił od warunków tego pozwolenia, to najpierw wdraża się postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego, nakładając obowiązki na inwestora, a w przypadku ich niewypełnienia - można rozważać rozbiórkę obiektu budowlanego.

Tryb postępowania dotyczący prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego), w pierwszej kolejności wymaga od organu nadzoru budowlanego dokonania wyczerpujących ustaleń faktycznych, mających na celu wykazanie, czy w konkretnym przypadku doszło do wykonania robót budowlanych w opisany sposób. Z kolei z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego wynika, że przed wydaniem decyzji na podstawie tego przepisu organ musi szczegółowo ustalić, czy i jakich odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego lub warunków pozwolenia na budowę inwestor się dopuścił. Następnie musi ocenić, czy i które z tych odstępstw mają charakter istotny w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, oraz ustalić, czy istotne odstępstwa od projektu budowlanego mogą podlegać legalizacji wyłącznie w drodze sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i jego późniejszego zatwierdzenia przez organ, czy też, w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i zaakceptowania inwestycji zrealizowanej, istnieje konieczność wykonania przez inwestora określonych czynności lub robót budowlanych.

Oznacza to, że dla prawidłowego ustalenia, czy inwestor dopuścił się istotnych odstąpień od ww. ustaleń i warunków, a jeżeli tak to jakich, organ jest obowiązany w pierwszej kolejności ustalić stan faktyczny sprawy, na który składa się przede wszystkim stan wykonanych robót budowlanych. Ustalenie stanu faktycznego nastąpić może poprzez oględziny i nakazanie inwestorowi przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych, co organy w niniejszej sprawie prawidłowo wykonały. Dopiero po ustaleniu, jakie roboty budowlane zostały wykonane przez inwestora, organ winien ich zakres odnieść do ustaleń i warunków określonych w zatwierdzonym projekcie budowlanym, na podstawie którego inwestycja była realizowana. W tym celu winien dysponować zatwierdzonym projektem budowlanym.

Dokonana w niniejszym postępowaniu konfrontacja zatwierdzonego projektu budowlanego z faktycznie wykonanymi robotami budowlanymi doprowadziła organy do prawidłowej konkluzji, że inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. W myśl art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu i z tego rodzaju odstąpieniem mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Natomiast po ustaleniu, jakie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę miały miejsce w toku prowadzonych robót budowlanych, organ nadzoru budowlanego winien - w decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożyć na inwestora obowiązek zarówno przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, jak również - w razie konieczności - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przy tym wyjaśnić należy, że istotne odstąpienia od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego mogą mieć charakter odstępstw, które nie naruszają przepisów prawa materialnego i będą mogły podlegać legalizacji, oraz odstępstw, które nie będą mogły być przez organ zaakceptowane ze względu na nieusuwalną sprzeczność z planem.

Zobowiązując inwestora do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych, w celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, organ obowiązany jest więc stwierdzić, iż doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem jest możliwe (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 8 października 2009 r., II SA/Kr 517/09 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 29 lutego 2012 r., II SA/Gd 846/11, dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ustalenie przez organ powyższych kwestii decyduje o tym, jakie rozstrzygnięcie zostanie podjęte przez organ, to znaczy, czy organ nałoży na inwestora jedynie obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, czy też również zobowiąże go do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Zaznaczyć należy, że organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2005 r., OSK 1554/04, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zgodnie bowiem z art. 51 Prawa budowlanego, po wydaniu decyzji z art. 51 ust. 1 pkt 3, organ może wydać wyłącznie decyzję legalizującą inwestycję, przewidzianą w art. 51 ust. 4, bądź odmawiającą jej legalizacji - przewidzianą w art. 51 ust. 5 tej ustawy. Ustawodawca nie przewidział przy wydawaniu tych decyzji możliwości nałożenia na inwestora jakichkolwiek nowych obowiązków zmierzających do zalegalizowania inwestycji. Jeżeli inwestor, zgodnie z nałożonym zobowiązaniem, przedłoży prawidłowo sporządzony projekt budowlany zamienny, organ, w myśl art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, może jedynie zatwierdzić ten projekt.

Zatem, wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, wszelkie kwestie dotyczące istotności odstępstw od projektu oraz możliwości ich legalizacji winny być przez organ rozważone na etapie wydawania decyzji przewidzianej w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego musi zatem stwierdzić czy dotąd wykonane roboty budowlane są zgodne z prawem i ewentualnie nałożyć na inwestora obowiązek wykonania czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, aby sporządzony w sprawie projekt budowlany zamienny nie zawierał rozwiązań, które naruszałyby prawo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r., sygn. II OSK 794/10, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Projekt budowlany zamienny obejmować musi całą inwestycję, stanowiącą przedmiot postępowania naprawczego, albowiem musi on uwzględniać wszystkie wykonane do dnia wydania orzeczenia w sprawie roboty budowlane, a więc zarówno te, które objęte były pierwotnie zatwierdzonym projektem budowlanym - jeżeli zostały zgodnie z tym projektem wykonane, jak i roboty budowlane nieobjęte tym projektem, w tym roboty stanowiące istotne odstąpienie od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę oraz roboty, których charakter nie może być oceniony jako istotne odstępstwo. Dopiero tak sporządzony projekt budowlany zamienny może stać się przedmiotem analizy organu nadzoru budowlanego, który orzeka na podstawie art. 51 ust. 4 albo art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.

Obowiązkiem projektanta sporządzającego projekt budowlany zamienny jest zatem opracowanie tego projektu dla całej inwestycji w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Obowiązkiem organu natomiast jest sprawdzenie projektu zamiennego w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, mającym odpowiednie zastosowanie w sprawie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Treść przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego zamiennego stanowi wyznacznik dalszego postępowania organów nadzoru budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1087/07, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego jest bowiem możliwe nie tylko w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku, ale również w przypadku braku możliwości zatwierdzenia przedłożonego projektu budowlanego zamiennego i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, z powodu stwierdzenia nieprawidłowości projektu budowanego i braku możliwości ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, a tym samym braku możliwości doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 357/08, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W wyroku z dnia 30 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 857/12, Naczelny Sąd Administracyjny zawarł słuszny pogląd, zgodnie z którym: "Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oznacza doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego (...). Doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem nie może być rozumiane jako doprowadzenie do stanu zgodności z prawem tylko w jakimś ograniczonym zakresie, gdyż pojęcie "stanu zgodnego z prawem" jest jedno. Pojęcie to nie może oznaczać czego innego dla tych, którzy te przepisy naruszyli (wyrok NSA z 14 maja 2008 r., II OSK 603/07, LEX nr 510794). Nie ulega wątpliwości, że do przepisów prawa administracyjnego materialnego, z którym zgodny być musi obiekt budowlany, należą przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, z późn. zm. - dalej u.p.z.p.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że celem postępowania naprawczego, toczącego się na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem, co wynika wprost z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. Pogląd ten pozostaje aktualny pod rządem art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Wskazywana zgodność z prawem to również zgodność z przepisami określającymi ład przestrzenny (wyrok NSA z 3 lipca 2012 r., II OSK 755/11). Przemawia za tym w szczególności systemowa wykładnia Prawa budowlanego.".

W toku postępowania naprawczego organ nadzoru powinien ustalić, czy wzniesiony obiekt narusza aktualnie obowiązujące przepisy, czy też nie. Tylko w tym drugim przypadku, gdy stwierdzi, że wykonane roboty, chociaż w sposób istotny odbiegają od zatwierdzonego projektu lub innych warunków pozwolenia na budowę, ale jednak nie naruszają aktualnie obowiązującego prawa, może ograniczyć się tylko do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego. W innym wypadku, gdy organ stwierdzi, że wykonane prace z uwagi na aktualnie obowiązujące przepisy nie mogą zostać zalegalizowane, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z aktualnie obowiązującym prawem. Przy czym za stan zgodny z prawem należy uznać taką sytuację, w której uwzględnione są interesy osób trzecich. Należy przy tym pamiętać, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 51 Prawa budowlanego nie ma charakteru kontroli i nie może w związku z tym odnosić się do nieaktualnego stanu prawnego (np. obowiązującego w dacie wydania pierwotnego pozwolenia na budowę, następnie wyeliminowanego z obrotu prawnego). Jako postępowanie naprawcze, a więc zmierzające do przywrócenia porządku prawnego, winno opierać się na aktualnie obowiązujących przepisach prawa, w tym także w zakresie ładu przestrzennego na przepisach aktów prawa miejscowego takich jak miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego.

W przedmiotowej sprawie organy stwierdziły bezspornie, że inwestor zrealizował inwestycję z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Mając na uwadze to ustalenie, organy zobowiązały inwestora do przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, który uwzględniać miał stan rzeczywisty po wykonaniu robót nakazanych w decyzji, polegających na: zamurowaniu otworu okiennego w ścianie południowej przy granicy z działką nr [...], rozbiórce części budynku znajdującego się na drodze gminnej oraz wykonaniu nowej ściany przy granicy z działkami nr [...] i [...] i wykonaniu okapu równo z dachem. Wskazały również, że projekt ten ma być zgodny z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Z treści decyzji organu pierwszej instancji, w zakresie odnoszącym się do projektu budowlanego zamiennego, którą utrzymano w tej części w mocy wynika, że określenie sposobu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, w tym z rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ pozostawił projektantom. Tymczasem to organy, a nie projektant, winny były określić, czy stwierdzone istotne odstępstwa nie naruszają prawa, czy też naruszają obiektywnie istniejący stan prawny i w jakim zakresie należy nałożyć na inwestora obowiązek doprowadzenia budynku (robót budowlanych) do stanu zgodnego z prawem. To bowiem zadaniem organów jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem, a co za tym idzie ustalenie, czy możliwa jest legalizacja wykonanych robót. To znaczy, czy - mimo wykonania robót budowlanych niezgodnie z projektem - są one zgodne z prawem, a jeżeli nie - czy można je do takiego stanu doprowadzić, nakazując wykonanie określonych robót budowlanych.

Analizując treść podjętych w sprawie rozstrzygnięć oraz zgromadzony materiał dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że organy nadzoru budowlanego orzekające w sprawie po prawidłowym ustaleniu charakteru odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, których dopuścił się inwestor przy realizacji budowy na działkach nr [...] i [...], jedynie częściowo wywiązały się ze swojego obowiązku ustalenia, czy, a jeśli tak, to jakie roboty budowlane należy wykonać, żeby doprowadzić wykonany obiekt do stanu zgodnego z prawem.

W ocenie Sądu organy nakazując rozbiórkę części obiektu gospodarczego znajdującego się na drodze gminnej (działka nr [...]), wykonanie nowej ściany przy granicy z działką nr [...] oraz wykonanie okapu równo z dachem zmierzały do doprowadzenia wykonanych robót budowalnych do zgodności z pierwotnym projektem budowlanym, który przewidywał usytuowanie budynku na granicy z działką nr [...]. Tymczasem celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie zakończonej inwestycji do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie podejmowania rozstrzygnięć naprawczych. Zatwierdzeniu w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego podlega bowiem projekt budowlany zamienny, a nie projekt budowlany pierwotny wraz z dokumentacją projektową dotyczącą zmian stanowiących istotne odstąpienie od pierwotnego projektu budowlanego. Zmiany te winny być oczywiście uwzględnione w opracowaniu, lecz nie mogą stanowić wyłącznego jego przedmiotu.

Organy nadzoru budowlanego w toku oceny konieczności doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem całkowicie pominęły przepisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż za jego uwzględnienie nie można było uznać fragmentu decyzji organu pierwszej instancji stanowiącego, że "projekt zmiany (...) winien być zgodny z przepisami, w tym o planowaniu przestrzennym". Z akt sprawy wynika, że w toku postępowania pozyskano pismo Wójta Gminy z dnia 30 września 2015 r., w którym wyjaśniono, że działki nr [...],[...] i [...] objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obrębu C., przyjętego uchwałą Nr XXXIV/285/06 z dnia 25 maja 2006 r. (Dz.Urz.Woj.Pom. z 2006 r., Nr 90, poz. 1870). W piśmie tym wskazano, że działki inwestora o nr [...] i [...] położone są w jednostce planistycznej nr 140 MN.

Z ustaleń części opisowej wskazanego planu właściwych dla jednostki 140 MN wynika, że określono dla niej nieprzekraczalną linię zabudowy – uwidaczniając jej przebieg na rysunku planu. Ze wskazanego pisma organu wynika, że linia zabudowy znajduje się w odległości 5 m od granicy z działką nr [...], co stwierdzono na podstawie załącznika graficznego. Oznacza to, że doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem zakończonej inwestycji polegać powinno nie tylko na rozbiórce części obiektu znajdującego się na działce nr [...], doprowadzając w gruncie rzeczy do usytuowania jego w granicy z tą działką, ale na rozbiórce takiej części budynku, która spowodowałaby jego odsunięcie w głąb działki nr [...] i [...] na odległość 5 m od granicy z działką nr [...]. Organy poza zakresem swoich rozważań, a w konsekwencji i rozstrzygnięcia, pozostawiły kwestie zgodności wykonanych robót budowlanych z obowiązującym w dacie prowadzenia procedury naprawczej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Plan ten jako akt prawa miejscowego stanowi, zgodnie z art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, źródło powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Organy sformułowały obowiązki naprawcze z pominięciem wymogów planistycznych wynikających z obowiązujących przepisów planu miejscowego, a tym samym nieprawidłowo rozstrzygnęły o zakresie obowiązków doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, które podlegają ujęciu w projekcie budowlanym zamiennym.

Dopiero uwzględnienie wyznaczonego w planie dopuszczalnego sposobu zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym w szczególności przewidzianej w planie nieprzekraczalnej linii zabudowy wyznaczonej na działkach nr [...], nr [...] i nr [...], umożliwi dokonanie prawidłowej oceny zakresu robót budowlanych koniecznych do przeprowadzenia w celu przywrócenia stanu zgodności z prawem, bądź doprowadzi do ustalenia, że ze względu na obowiązujące regulacje prawne osiągnięcie takiego stanu jest niemożliwe.

W tej sytuacji przedwczesne było nałożenie w zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodności z przepisami technicznymi, w tym m.in. z przepisami regulującymi usytuowanie budynku (§ 12 i § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), poprzez zamurowanie otworu okiennego w ścianie południowej przy granicy z działką nr [...]. Ustalenie bowiem zgodności z przepisami technicznymi może nastąpić dopiero po określeniu, jaki kształt zrealizowanej inwestycji dopuszcza obowiązujący plan miejscowy. Z przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy na granicy działek nr [...] i nr [...] oznaczonej na rysunku planu wynika, że linia ta jest odsunięta w głąb działki nr [...] i nr [...]. Może to oznaczać, że usytuowanie budynku przy granicy z działką nr [...], choćby ścianą bez otworów okiennych, przynajmniej na części długości tej granicy, nie jest możliwe. Biorąc bowiem pod uwagę powołane wyżej regulacje planu miejscowego, niewystarczające dla doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem może się okazać samo zamurowanie otworów okiennych w ścianie południowej przy granicy z działką nr [...].

Analizy tych uwarunkowań nie poczyniły organy orzekające w niniejszej sprawie, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organy te miały obowiązek ustalić w sposób wyczerpujący zakres istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz robót budowlanych, których przeprowadzenie jest konieczne do przywrócenia stanu zgodności z prawem, aby następnie prawidłowo przeprowadzić postępowanie naprawcze toczące się w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Uchybienie tym obowiązkom doprowadziło do naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego przedwczesne zastosowanie. W przedmiotowym postępowaniu zabrakło oceny ustalonego rzeczywistego stanu wykonanych robót budowlanych w świetle obowiązujących przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obrębu C.

Z uwagi na opisane powyżej uchybienia, polegające w szczególności na niezbadaniu przez organy obu instancji zgodności przedmiotowej inwestycji z aktualnie obowiązującymi przepisami, w szczególności obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przedwczesnym była merytoryczna ocena prawidłowości zastosowania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jak i przepisów prawa budowlanego oraz prawa cywilnego dotyczących poszanowania prawa osób trzecich przy projektowaniu i budowaniu obiektów budowlanych, zwłaszcza w kontekście interesów właściciela działki nr [...]. Kwestie te winny być wyjaśnione przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności przez organy. Zwrócić jednak należy uwagę, że w kwestii przebiegu granicy pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] wiążące są w niniejszej sprawie ustalenia wynikające z dokonanego, przez uprawnionego geodetę, wznowienia znaków graficznych, udokumentowanego protokołem z dnia 18 stycznia 2012 r. Wznowienia tego dokonano w trybie art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj.: Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli jednak wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy (art. 39 ust. 1). Spór ten podlega rozstrzygnięciu wyłącznie w trybie sądowym i wymaga skierowania przez stronę odpowiedniego powództwa do sądu powszechnego (sąd cywilny). Dopóki zatem sąd powszechny nie rozstrzygnie odmiennie o przebiegu granicy pomiędzy wskazanymi działkami, stan potwierdzony protokołem wznowienia znaków granicznych uznać należy za obowiązujący.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia 29 lipca 2016 r., zostały wydanie z opisanymi powyżej naruszeniami przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania i jako wadliwe winny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Z tych też przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Skutkiem tego niniejsza sprawa stanie się ponownie przedmiotem rozpoznania i rozstrzygnięcia organów administracji, które, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., zobowiązane będą uwzględnić ocenę prawną oraz wskazania Sądu co do dalszego postępowania. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ pierwszej instancji, uwzględniając rzeczywisty stan robót budowlanych wykonanych przez inwestora, winien w świetle całokształtu aktualnie obowiązujących przepisów prawa, w tym miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Prawa budowlanego oraz przepisów techniczno–budowlanych, ocenić, czy istnieje możliwość doprowadzenia dotychczas wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a jeśli istnieje, to jaki zakres robót jest niezbędny do tego, ażeby tą zgodność z prawem przywrócić. Należy przy tym pamiętać, że z chwilą, w której inwestor odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego wykraczając poza jego ustalenia i warunki, wyzbył się ochrony wynikającej z faktu uzyskania pozwolenia na budowę, a jego działania jako nielegalne nie mogą korzystać z jakiegokolwiek uprzywilejowania. Jedynie pod warunkiem skutecznego przeprowadzenia postępowania naprawczego i doprowadzenia nielegalnych robót do stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie działań naprawczych, będą one mogły się ostać. W przeciwnym razie będą podlegały rozbiórce.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tj.: Dz.U. z 2015, poz. 1800), zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 500 zł oraz opłaty skargowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 480 zł.