Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 430/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono, iż bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i w pozostałym zakresie umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 i  art. 161 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2014 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2012 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że bezczynność Spółki nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. umarza postępowanie w pozostałym zakresie, 3. zasądza od Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. na rzecz M.K. kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. M.K. zwróciła się do Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. Oddział w [...] m. in., na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 i ust. 3, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a tiret pierwszy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), o udostępnienie kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce o numerze ewidencyjnym [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], nr księgi wieczystej [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K.[...] Wydział Ksiąg Wieczystych.

Spółka w piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. podniosła, że po przeprowadzeniu przez odpowiednią merytorycznie komórkę organizacyjną weryfikacji złożonego wniosku, stwierdzeniu właściwości miejscowej i rzeczowej oraz kwerendy zasobów archiwalnych wraz z szczegółową analizą dokumentacji formalno-prawnej zostanie udzielona stosowna odpowiedź.

Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka podała, że na działce nr [...] położonej w miejscowości [...] usytuowany jest eksploatowany przez Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. gazociqg wysokiego ciśnienia DN250 relacji [...]. Wyjaśniła, że przedmiotowy gazociąg został wybudowany pod koniec lat trzydziestych ubiegłego wieku, a następnie w latach siedemdziesiątych wyremontowany na podstawie decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenia na realizację inwestycji znak: [...] wydanej [...] maja 1978 r. przez Wojewódzkie Biuro Planowania Przestrzennego. Wskazała, że wnikliwa analiza dokumentacji techniczno-prawnej, w tym decyzji administracyjnych, jak również dokumentacji z okresu jego przebudowy i dalszej eksploatacji gazociągu wskazuje, że został on posadowiony zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym. Tak więc udzielono wnioskodawczyni niezbędnych danych do wystąpienia o ich udostępnienie przed właściwymi organami administracji publicznej.

W skardze z dnia [...] czerwca 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.K. zarzuciła Operatorowi Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. bezczynność polegającą na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek z dnia [...] listopada 2012 r., w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy jednoczesnym niewydaniu rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej lub umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy.

W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie bezczynności powyższej Spółki oraz zobowiązanie do udzielenia informacji w żądanym zakresie i w żądanej formie oraz

o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi wskazała m. in. na treść art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy

o dostępie do informacji publicznej, który stanowi, że zobowiązanymi do udostępniania informacji publicznej, oprócz władz publicznych, są również inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Zadanie publiczne cechuje zaś powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych zawsze wiąże się z realizacją podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli. Podkreśliła, że dystrybucja gazu i inne zadania wykonywane przez przedsiębiorstwo gazownicze ze względu na znaczenie paliwa gazowego dla rozwoju cywilizacyjnego i poziomu życia obywateli, są wyrazem urzeczywistniania dobra wspólnego, o którym mowa w art. 1 Konstytucji RP, a zatem są "zadaniami publicznymi".

Zdaniem wnoszącej skargę, żądanie udostępnienia decyzji stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii gazowych dotyczy "sprawy publicznej" i nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek udzielenia informacji dotyczącej tej sprawy.

Zaznaczyła, że do dnia sporządzenia skargi nie otrzymała jakichkolwiek wnioskowanych dokumentów ani rozstrzygnięcia w sprawie odmowy udostępnienia informacji publicznej, czy też w sprawie umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. wniosła o umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Spółka stwierdziła, że po dokonaniu szczegółowej analizy pismem z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] udzieliła skarżącej żądanej informacji publicznej przesyłając kserokopię decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w R. z dnia [...] maja 1978 r. znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenie na realizację inwestycji, a także wydała, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 5 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...] odmawiającą stronie wydania dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 relacji [...] stanowiącego własność Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Tak więc uczyniła zadość przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Pismem z dnia [...] lipca 2014 r. skarżąca podtrzymała skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.

Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie

i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym

w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności.

Zatem, aby można było mówić o bezczynności organu należy przede wszystkim stwierdzić, że ciąży na nim wynikający z przepisów prawa obowiązek wszczęcia postępowania i podjęcia w nim stosownego rozstrzygnięcia (stosownej czynności),

a dopiero później, iż obowiązku tego - w nakazanym terminie - organ nie wypełnia.

Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisu prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że celem skargi na bezczynność organu administracji, jest doprowadzenie do wydania przez ten organ decyzji administracyjnej (lub innego aktu) w sprawie wszczętej żądaniem strony.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy

o dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do treści art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.); zwanej dalej u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy

i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Ustawodawca w przepisie art. 6 ust. 1 u.d.i.p. dokonał przykładowego wyliczenia, jaka informacja stanowi informację publiczną.

W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się w związku z tym, że informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych,

a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów i danych.

Wspomniany przepis art. 6 ust. 1 w pkt 4 u.d.i.p. stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna m. in. o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności treść aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć. Informacją publiczną jest zatem treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii, ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Ponadto walor informacji publicznej posiada treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej lub podmiotu niebędącego takim organem, związanych z nimi bezpośrednio poprzez ich wytworzenie bądź też przez nie niewytworzonych, lecz używanych przy realizacji przewidzianych prawem zadań.

Z tego względu, należało uznać, że żądana przez skarżącą informacja w postaci kserokopii wszelkich ewentualnych decyzji i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń gazowniczych na nieruchomości, której jest właścicielem, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Podkreślić należy, że to wnioskodawczyni decyduje o tym, od którego z ewentualnych dysponentów informacji publicznej chciałaby ją uzyskać. Jedynie istnienie innej regulacji, której przepisy pozwalałyby na uzyskanie objętych wnioskiem decyzji administracyjnych, wyłączyłoby tryb wynikający z u.d.i.p., a sytuacja taka w rozpoznawanej sprawie nie występuje.

Spełniona zatem została przesłanka przedmiotowa zastosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej w zakresie wniosku skarżącej.

Odnośnie natomiast zakresu podmiotowego ustawy wskazać należy na treść przepisu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., zgodnie z którym obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Z przedstawionego odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców z KRS z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] wynika, że Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. powstała w ramach przekształcenia, jedynym jej akcjonariuszem jest Skarb Państwa, zaś Oddział w [...] wymienia się wśród innych jednostek organizacyjnych spółki. Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ - SYSTEM S.A. z siedzibą w W. znalazł się w Wykazie przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa, zawartym w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 października 2010 r. w sprawie określenia przedsiębiorstw państwowych oraz jednoosobowych spółek Skarbu Państwa o szczególnym znaczeniu dla gospodarki państwa (Dz. U. Nr 212, poz. 1387).

Wobec powyższego, skarżony organ jest podmiotem zobowiązanym, stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej.

Udostępnienie informacji publicznej dokonywane jest w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jedynie odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania

o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 (...), następują

w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w sytuacji, gdy podmiot obowiązany nie jest dysponentem żądanej informacji, zawiadamia o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie.

Przy ocenie zasadności skargi na bezczynność decydujący jest stan faktyczny

z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08, dostępna pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl). Nie można bowiem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana, nawet jeżeli przekroczony został przez organ termin przewidziany do jej wykonania. W sytuacji wydania przez organ administracji aktu lub dokonania czynności już po wniesieniu skargi na bezczynność organu, a przed jej rozpoznaniem przez sąd, postępowanie staje się bezprzedmiotowe.

Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy po wniesieniu skargi wystąpią okoliczności powodujące niedopuszczalność merytorycznego rozpoznania sprawy.

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, w której został spełniony zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy stosowania ustawy o dostępie do informacji publicznej. Bezsporne jest, że Operator Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. z siedzibą w W. nie rozpoznała wniosku M.K. o przesłanie ewentualnie istniejących kserokopii decyzji i innych stosownych dokumentów dotyczących budowy, posadowienia i przebudowy urządzeń gazowniczych usytuowanych na działce stanowiącej własność skarżącej do dnia wniesienia skargi na jej bezczynność. Dopiero w piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. znak: [...], doręczonym skarżącej w dniu [...] czerwca 2014 r., Spółka udostępniła żądaną informację przesyłając kserokopię decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w R. z dnia [...] maja 1978 r. znak: [...] zatwierdzającej plan realizacyjny i udzielającej pozwolenie na realizację inwestycji. Jednocześnie w dniu [...] czerwca 2014 r. wydała decyzję administracyjną znak: [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 5 ust. 1 i 2, art. 17 ust. 2 powołanej ustawy o dostępie do informacji publicznej i art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 ze zm.), którą odmówiła wydania stronie dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 relacji [...] stanowiącego własność Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Przedmiotowa decyzja została doręczona skarżącej w dniu [...] czerwca 2014 r.

Oznacza to, że w dacie rozpoznawania niniejszej sprawy przez Sąd, Spółka nie pozostawała już w bezczynności, skoro zrealizowała obowiązek informacyjny wynikający

z ustawy o dostępie do informacji publicznej, tj. udzieliła odpowiedzi na żądanie skarżącej przesyłając kserokopię decyzji i jednocześnie wydała decyzję administracyjną odmawiającą wydania dokumentów dotyczących budowy, posadowienia, przebudowy gazociągu wysokiego ciśnienia DN250 relacji [...] stanowiącego własność Operatora Gazociągów Przesyłowych GAZ-SYSTEM S.A. Stąd też postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie o bezczynność stało się bezprzedmiotowe i Sąd zobowiązany był do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.

Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., stwierdził, że bezczynność Spółki w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Oceniając tę okoliczność Sąd wziął pod uwagę wszystkie aspekty sprawy, w tym fakt, że zachowanie Spółki nie miało cech lekceważącego traktowania obowiązków nałożonych na nią z mocy ustawy. W pismach z dnia [...] listopada 2012 r. i z dnia [...] grudnia 2012 r. Spółka ustosunkowała się do wniosku skarżącej, z tym, że nie udostępniła jej w żądanej formie.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 i art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę wniosku Spółki

o zasądzenie kosztów postępowania, należy wskazać, że stosownie do przepisów działu V P.p.s.a., regulującego kwestię kosztów postępowania, przed sądem administracyjnym pierwszej instancji wyłączone zostało stosowanie zasady odpowiedzialności za wynik postępowania. Koszty postępowania zasądza się jedynie w razie uwzględnienia skargi

i tylko na rzecz skarżącego (art. 200 P.p.s.a.).