Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1405/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 99 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 627
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami - tekst jedn.
article: § 2 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 403 poz 18 art. 11 ust. 2, art. 12
law: Dyrektywa 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Janowska po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1309/16 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 1308/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 16 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Starosta S. (dalej Starosta) decyzją z dnia 29 czerwca 2016 r. nr [...] (dalej decyzją z 29 czerwca 2016 r.) na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2016 r., poz. 627 ze zm., dalej ukp) w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej kpa), po otrzymaniu wniosku z 20 marca 2015 r. nr RD-992/ 15/114 Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., skierował J. S. (dalej skarżący bądź strona), zam. [...] O. [...], na badania psychologiczne przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A,B,B+E,C,C+E,T prawa jazdy

W uzasadnieniu decyzji Starosta podał, że dnia 10 kwietnia 2015 r. wszczęto postępowanie administracyjne na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. wobec J. S. o skierowanie na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Decyzją z 13 maja 2015 r. skierowano skarżącego na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii. Inną decyzją skierowano skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego. Skarżący odwołał się od obu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej Kolegium bądź SKO) decyzjami z 2 lipca 2015 r. uchyliło obie decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. SKO wskazało, że Starosta nie dokonał właściwej oceny jak również nie uzyskał stosownych dowodów na okoliczność przebywania ww. na terenie Polski.

W toku postępowania ustalono, że J. S. jest zameldowany na pobyt stały pod adresem [...] O. [...]. Od dnia 23 marca 2010 r. posiada Kartę Pobytu Obywatela UE Seria [...] wydaną przez Wojewodę Z., ważną do dnia 9 marca 2020 r. Zgodnie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2012 r., poz. 488, dalej rozporządzenie), wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Ponieważ skarżący posiada kartę pobytu, Komenda Wojewódzka Policji w S. podtrzymała swe wnioski. Z. Urząd Wojewódzki w S. potwierdził posiadanie od 7 lutego 2005 r. przez skarżącego zezwolenia na pobyt obywatela państw UE. Dnia 27 lipca 2015 r. zawiadomiono skarżącego o konieczności zapoznania się z aktami sprawy i ustosunkowania się z dokumentów znajdujących się w aktach kierowcy. Skarżący ani jego pełnomocnik, nie skorzystali z przysługującego im prawa. Dnia 31 lipca 2015 r. do Urzędu przesłano blankiet prawa jazdy, zatrzymany dnia 24 lipca 2015 r. przez Komendę Powiatową Policji w Z. nr blankietu [....] na nazwisko J. S. wydane przez m. G.. Przyczyną zatrzymania blankietu prawa jazdy było przekroczenie limitu 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Dnia 28 sierpnia 2015 r. na podstawie [art. 104 kpa i art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy -Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 541) wystawiono decyzję nr [...] o zatrzymaniu ww. prawa jazdy kat. ABCET, nr druku [...]. Decyzją z 28 sierpnia 2015 r. Starosta ponownie skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego, jak również decyzję o skierowaniu ww. na badania psychologiczne. J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się od owych decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z 13 listopada 2015 r. nr [...] i decyzją z 13 listopada 2015 r. nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W decyzji SKO wskazało, że Starosta obowiązany jest przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające, w celu ustalenia czy odwołujący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Dnia 19 listopada 2015 r. wysłano zawiadomienie na podstawie art. 10 § 1 kpa. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Dnia 19 listopada 2015 r. z Krajowego Rejestru Sądowego pozyskano informację, że J. S. jest Prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej w O.; uzyskano informację, że od dnia 24 marca 2011 r. pełni funkcję Prezesa. Dnia 19 listopada 2015 r. wystosowano pismo do Komendy Powiatowej Policji w S. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego czy ww. przebywa na terytorium RP przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym. Komenda Powiatowa Policji w S. w odpowiedzi z 7 grudnia 2015 r. (Ldz. [...] poinformowała, że przeprowadzono wywiad środowiskowy, w którym ustalono, że J. S. jest widywany w miejscowości O. pod adresem O. [...]. Nadto posiada nieruchomość w miejscowości K. [...], gm. P., gdzie spędza większość czasu. Dnia 23 listopada 2015 r. do tut. Urzędu wpłynął e-mail z Urzędu Federalnego ds. Ruchu Drogowego w Niemczech z informacją, że J. S. dnia 24 września 2015 r. w niemieckim urzędzie złożył wniosek o wydanie wtórnika blankietu prawa jazdy ze względu na utratę. Według międzynarodowej informacji w sprawach dotyczących prawa jazdy, uzyskanej z Urzędu Federalnego ds. Ruchu Drogowego, dnia 24 września 2015 r. wystawiono skarżącemu nowy blankiet prawa jazdy o nr druku [...] ważny od 24.09.2015 r. do 23.09.2030 r.; wystawiono prawo jazdy międzynarodowe o nr druku [...] ważne do dnia 23.09.2018 r. Według powyższego J. S. nie zastosował się do "zapisów ustawy obowiązującej" [winno być "przepisów obowiązujących"] w krajach Unii Europejskiej - do art. 7 ust. 5 lit. a dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie prawa jazdy (Dz. U. UE L 403/18 z dn. 30.12.2006 r., dalej dyrektywa 2006/126/WE), stanowiącej, że jedna osoba nie może posiadać więcej niż jedno prawo jazdy. Według powyższego blankiet prawa jazdy o nr druku [...] znajduje się w depozycie Urzędu i jest ważnym dokumentem. Dnia 15 grudnia 2015 r. wysłano do strony zawiadomienie na podstawie art. 10 § 1 kpa. Strona nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Decyzją z 4 stycznia 2016 r. ponownie skierowano skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego; inną decyzją skierowano na badania psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie posiadanych kategorii. J. S. odwołał się od obu decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z 29 lutego 2016 r. nr [...] i decyzją z 29 lutego 2016 r. nr [...] uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W decyzji SKO wskazało, że Starosta nie zastosował się do art. 107 § 3 kpa; nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy odwołujący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe. Starosta podał, że dnia 1 kwietnia 2016r. wystosowano pismo do Ochotniczej Straży Pożarnej w O. z prośbą o udzielenie informacji od kiedy ww. pełni funkcję Prezesa OSP w O. jak również z prośbą o udostępnienie kopii list obecności walnych zebrań członków OSP w O. W odpowiedzi z 6 kwietnia 2016 r. przesłano kopie list obecności z posiedzeń OSP w O. jak również poinformowano, że J. S. aktywnie uczestniczy w życiu jednostki OSP w O., jak również społeczności lokalnej. Aktywność przez organizowanie pikników integracyjnych, uczestniczenie w budowie wiaty rekreacyjnej, w remoncie remizy strażackiej jak również z zagospodarowywaniu terenu przyległego do jeziora. Udział w zawodach sportowo-pożarniczych gminnych i powiatowych. Dnia 1 kwietnia 2016 r. wystosowano pismo do D. Lokalnej Grupy Rybackiej w D. o udostępnienie informacji od kiedy ww. jest członkiem DLGR; o udostępnienie kopii listy obecności, jak również o informację czy Stowarzyszenie OSP w O. składało wnioski do DLGR w D. i kto podpisywał wnioski. W odpowiedzi na pismo z 15 kwietnia 2016 r., DLGR w D. poinformowała, że ww. od 27 marca 2013 r. jest członkiem DLGR w D., jak również Stowarzyszenie OSP w O. składało wniosek o dofinansowanie.

Dnia 25 kwietnia 2016 r. w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym wysłano do strony zawiadomienie, że do akt sprawy dołączono materiały i dokumenty, poświadczające okoliczność przebywania skarżącego na terytorium RP ze względu na swoje więzi rodzinne i zawodowe oraz na okoliczność czynnego udziału w życiu społecznym na terenie Powiatu S. Organ wymienił w dalszej części uzasadnienia decyzji, w kolejności wg. dat, wszystkie zgromadzone [44] dokumenty, w tym podpisane osobiście przez skarżącego, tj.: upoważnienie z 26 kwietnia 2005 r.; decyzje Starosty S. z różnych dat dot. rejestracji pojazdów; podanie o wykonanie tablic rejestracyjnych indywidualnych z 4 sierpnia 2009 r.; wnioski o rejestrację pojazdów z 2009 r., 2012 r., 2014 r.; fakturę kupna samochodu ciężarowego wystawioną dnia 6 grudnia 2009 r.; umowę sprzedaży zawartą dnia 16 grudnia 2010 r. w O.; fakturę VAT kupna samochodu ciężarowego z 1 października 2013 r.; wniosek o wydanie wtórnika tablicy rejestracyjnej z 3 grudnia 2014 r.; fakturę VAT kupna samochodu osobowego z 24 listopada 2015 r.; zgodę na uzyskanie prawa jazdy przez osobę poniżej 18 roku życia (córki) z 19 lutego 2014 r. i z 10 marca 2016 r. Wymieniono jako dowód w sprawie - wydruk ze strony www.r.o imprezie turystyczno-przeprawowej, która odbyła się dnia 14 marca 2015 r. w K., której organizatorem był J. S.; wydruk ze strony www.malechowo.pl o imprezie z 3 lipca 2014 r., pn. Parada Historycznych Pojazdów Wojskowych w M., którym jednym z głównych organizatorów był J. S.; wydruk ze strony www.[....] o nowym wozie strażackim z wypowiedzią J. S. - Kwartalnik nr 3 - wrzesień 2013 r.; wydruk ze strony www.[...] o imprezie z 8 września 2012 r., pn. Dożynki Gminne w O. z udziałem J. S.; pismo Ochotniczej Straży Pożarnej w O. z 6 kwietnia 2016 r.; pismo D. Lokalnej Grupy Rybackiej w D. z 15 kwietnia 2016 r.

Starosta wskazał, że dnia 28 czerwca 2016 r., przesłuchano świadka I. O., w obecności pełnomocnika strony. Świadek poinformowała, że jest dzielnicowym na terenie Gminy M. dopiero od 1 czerwca 2016 r., nie ma więc z tego powodu dużego rozeznania w terenie. Świadek poinformował, że przeprowadzone przez niego czynności nie pozwalają mu jednoznacznie stwierdzić, że Pan S. przebywa na terenie RP co najmniej 185 dni. Przepytane 11 osób określały, że skarżący widywany jest w miejscowości O. sporadycznie, raz na jakiś czas, czasami na weekend. Zdaniem organu, koresponduje to z potwierdzonym urzędowo w wyniku wywiadu środowiskowego faktem, że posiada on nieruchomość w miejscowości K. nr [...] w Gminie P. "gdzie spędza większość czasu" (pismo naczelnika Komendy Powiatowej Policji w S. z 07.12. 2015 r.).

Ustalono, że J. S. jest żonaty z U. S., zameldowaną pod adresem [...] O. [...], która również jest aktywna społecznie na terenie Gminy M. Ma córkę E. S. Więzy rodzinne wskazują na fakt, że ww. przebywa na terenie powiatu s. Prowadzi gospodarstwo rolne w m. K. Potwierdzeniem tego są faktury, m.in.: faktura nr [...] z 20 kwietnia 2016 r.; rachunek nr: [...] z 14 kwietnia 2015 r., [...] z 14 kwietnia 2015 r., AUS15/1 z 9 lutego 2015 r., gdzie nabywcą jest Gospodarstwo Rolne K. J. S. Zdaniem Starosty, prowadzone wspólnie z żoną gospodarstwo rolne (322 ha) wskazuje na więzi rodzinno-zawodowe. U. S. była beneficjentem dopłat jakie otrzymywała w 2014 i 2015 roku w ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego. Informacja pobrana ze strony Ministerstwa Rolnictwa. Zebrany i szczegółowo opisany w niniejszym uzasadnieniu materiał dowodowy (w szczególności dokumenty wyszczególnione w punktach od 1 do 44, faktury dotyczące pobytu w Gminie P., wywiad środowiskowy policji opisany w piśmie z 07.12. 2015 r.) wskazuje, że J. S. przebywa na terenie RP, gdzie skoncentrowane są wszelkie przejawy jego egzystencji (rodzinne, zawodowe, społeczne) i jest bardzo mocno związany z tym terenem. Potwierdzono dowodowo częstotliwość czynności wykonywanych osobiście w przeciągu szeregu kolejnych lat (w tym osobiste załatwianie wszystkich czynności urzędowych) i stopień aktywnego zaangażowania w działalność społeczną (czynne i stałe uczestnictwo w życiu społeczności lokalnej), połączone z udokumentowaną lokalizacją centrów życiowych (posiadane nieruchomości) jednoznacznie uprawnia do wniosku, że pobyt wyżej wymienionego na terytorium RP w każdym roku kalendarzowym ma zasadniczo charakter ciągły, nic nie wskazuje by opuszczał on ten teren w trakcie roku na dłuższe okresy i z całą pewnością pobyt ten jest dłuższy niż 185 dni. Dowód z zeznań dzielnicowego nie stoi w sprzeczności z nader obszernym materiałem dowodowym omówionym wyżej. Z dowodu tego wynika jedynie, że I. O. ze względu na krótki staż nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, że Pan S. przebywa na terenie RP co najmniej 185 dni. Informacje uzyskane przez nią od niektórych mieszkańców O. dotyczyły jedynie częstotliwości widywania ostatnio przez nich skarżącego na terenie tej miejscowości, co zgodne jest z treścią ustalenia dokonanego w wywiadzie środowiskowym policji, że większość czasu spędza on w miejscowości K.

Od decyzji z 29 czerwca 2016 r. odwołał się J. S., zarzucając organowi naruszenie § 2 ust. 2, § 7 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia przez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy odwołujący nie ma obywatelstwa polskiego a przytoczony przepis wskazuje, że obywatele innych państw nie podlegają wpisowi do ewidencji punktów karnych. Odwołujący się zarzucił organowi naruszenie przepisów krajowych regulujących przedmiot sprawy (art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ukp i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy [z dnia 20 czerwca 1997 r.] - Prawo o ruchu drogowym [Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.], dalej prd) a także art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 16 września 2016 r. nr [...] (dalej decyzja z 16 września 2016 r.) na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 poz. 155 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. S. od decyzji Starosty S. w sprawie skierowania na badania psychologiczne w zakresie istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. A,B,B+E,C,C+E i T, utrzymało decyzję z 29 czerwca 2016 r. w mocy.

Zdaniem Kolegium, zaskarżona decyzja została podjęta zgodnie z prawem, a zarzuty odwołującego nie zasługują na uwzględnienie. Zarzut strony w zakresie naruszenia przez Starostę § 2 ust. 2 rozporządzenia, w świetle dowodów w sprawie jest bezzasadny. Wpisowi do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim, lecz tylko w przypadku, gdy nie posiada karty pobytu, chyba, że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek w postaci zakazu prowadzenia pojazdów. Z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji bezsprzecznie wynika, że skarżący od 23 marca 2010 r. ma Kartę Pobytu Obywatela UE wydaną przez Wojewodę Z., ważną do 9 marca 2020 r. Ustalenia te, wbrew stanowisku pełnomocnika odwołującego świadczą o stosowaniu wobec skarżącego przepisów krajowych, a więc również przepisów stanowiących podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W ramach prowadzonego postępowania uzupełniającego Starosta dnia 7 lipca 2015 r. wystąpił do Z. Urzędu Wojewódzkiego w S. o potwierdzenie posiadania przez odwołującego zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE i posiadania karty pobytu i otrzymał odpowiedź pozytywną w tym zakresie. Nie do podważenia jest fakt, że Starosta przeprowadził bardzo szczegółowe postępowanie wyjaśniające na okoliczność więzi osobistych, zawodowych i społecznych odwołującego związanych z pobytem na terenie RP. W ocenie Kolegium, ustalenia w tym zakresie prowadzą do wniosku o ścisłym związku odwołującego z pobytem w miejscowości O., gdzie jest zameldowany na pobyt stały. Odwołujący się jest Prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej w O. i aktywnie uczestniczy w pełnieniu tej funkcji (pismo OSP z 6.4.2016 r.). Świadczą o tym: podpisywanie list obecności, organizowanie pikników integracyjnych, uczestniczenie w budowie wiaty rekreacyjnej, remoncie remizy strażackiej i w zagospodarowaniu terenu przyległego do jeziora. Skarżący jest członkiem D. Lokalnej Grupy Rybackiej w D. i również uczestniczy w pracy tej grupy. Odwołujący osobiście uczestniczy we wszystkich działaniach, które mieszczą się w pojęciu "uczestniczenie i przebywanie na określonym terenie" (dowody od pkt 1 do pkt 44 wymienione na s. 6-8 uzasadnienia decyzji z 29 czerwca 2016 r.). Owe dowody Starosta uznał za wiarygodne, a Kolegium zgadza się z takim stanowiskiem. Postępowanie dowodowe wykazało, że odwołujący większość czasu spędza w miejscowości K. nr [...] w Gminie P., gdzie posiada nieruchomość. Zdaniem Kolegium akta sprawy wskazują i pozwalają na stwierdzenie, że mimo, że skarżący nie ma obywatelstwa polskiego, to jego więzi osobiste, rodzinne i społeczne są ściśle związane z terytorium RP.

Postępowanie wszczęto na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w S., z którego to wniosku wynika, że skarżący w okresie od 13 marca 2014 r. do 3 lutego 2015 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów uzyskując z tego tytułu wpis do ewidencji kierowców w ilości 25 [punktów]. Organ wydający uprawnienia do kierowania pojazdami (Starosta), jak i Kolegium, nie są uprawnieni do kwestionowania ilości punktów wpisanych do ewidencji. Postępowanie w tym zakresie prowadzone jest w odrębnym postępowaniu.

J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę, zarzucając decyzji z 16 września 2016 r. naruszenie:

- § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy nie posiada obywatelstwa polskiego, a przytoczony przepis wskazuje, że obywatele innych państw nie podlegają wpisowi do ewidencji punktów karnych;

- § 7 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia przez jego niezastosowanie i złożenie wniosku w sytuacji gdy zgodnie ze wskazanym przepisem wystąpienie z wnioskiem przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. nie było możliwe;

- art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd przez jego zastosowanie mimo, że brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki;

- art. 99 ust. 1 pkt 1 ukp przez jego zastosowanie mimo, że brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki;

- art. 11 ust. 2 zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy przez jego zastosowanie, które wyklucza stosowanie prawa krajowego wobec obywateli innych Państw, które nie zamieszkują na terytorium RP;

- art. 7, 77 § 1 kpa przez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego prowadzącego do błędnych ustaleń faktycznych w zakresie określenia miejsca zamieszkania strony oraz błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że organ I instancji wykazał istnienie więzi osobistych, rodzinnych i społecznych skarżącego związanych z terytorium RP w taki sposób, że przebywa on na terenie RP ponad 185 dni w każdym roku kalendarzowym.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że z decyzją nie można się zgodzić z następujących względów. Po pierwsze należy wskazać, że jest obywatelem Niemiec; zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, wpis punktów karnych w stosunku do takich osób nie jest możliwy. Tym samym bezpodstawne jest złożenie wniosku o podjęcie działań wobec strony przez Komendanta Policji w S. Zgodnie z art. 11 ust. 2 dyrektywy 2006/126/WE: "Przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany jego prawa jazdy". W przypadku ustalenia miejsca zamieszkania strony, w rozumieniu art. 12 dyrektywy, na terytorium innego kraju członkowskiego, brak jest podstaw do nałożenia na stronę obowiązków wynikających z prawa krajowego. SKO w K. podzielało ten pogląd dwukrotnie, uchylając decyzję I instancji i wskazywało, że Starosta winien ustalić, czy strona przebywa co najmniej 185 każdego roku kalendarzowego w miejscowości znajdującej się na terenie właściwości organu I instancji. Organ miał ustalić więzi osobiste i zawodowe strony łączące go z tym miejscem. Wbrew twierdzeniu SKO, uzupełnione postępowanie dowodowe, zdaniem skarżącego, nie pozwala na przyjęcie ww. ustaleń. W przedmiotowej sprawie ustalono, że co prawda przebywa on na terenie Polski, ale jego centrum życiowe, a tym samym miejsce zamieszkania znajduje się na terenie Niemiec. W toku postępowania fakt zmiany miejsca zamieszkania nie wynika z czasowego przebywania w Polsce, posiadania nieruchomości na terenie Rzeczpospolitej Polskiej czy też udział w stowarzyszeniu (ochotnicza straż pożarna). Zgodnie z art. 25 Kodeksu cywilnego, miejscem zamieszkania określonej osoby jest miejscowość, w której dana osoba przebywa z "miejscem stałego zamieszkania" [winno być "zamiarem stałego pobytu"]. Składniki miejsca zamieszkania mają charakter obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości i subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru, woli tego pobytu (animus). Łączne występowanie tych składników pozwala wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. W przeprowadzonym postępowaniu organ nie wykazał, że miejscem zamieszkania skarżącego jest terytorium Polski. Co istotne, jak wynika z dokumentu Urzędu ds. Porządku Publicznego i Środowiska, Wydział Komunikacji Miasta G., [skarżący] zameldowany jest od roku 1975 nieprzerwanie w G. Jest to jedyne jego miejsce zamieszkania. Organy orzekające w sprawie posiadają wiec dokument urzędowy wystawiony przez właściwy organ niemiecki wskazujący, że miejscem zamieszkania strony jest miasto G. na terytorium Niemiec. Osoba może mieć jedno miejsce zamieszkania stąd nie można uznać, że jest nim jednocześnie miejscowość O.

Skarżący podniósł, że organ powołuje się na materiały mające wskazywać na jego przebywanie w O. przez 185 dni w każdym kalendarzowym roku. Jednakże, zdaniem skarżącego, nawet zakładając, że był w czasie podpisania dokumentów w Polsce to można uznać że organ uprawdopodobnił obecność pobyt na terytorium Polski jedynie okazjonalnie. Wszystkie wymienione dokumenty dotyczą złożenia wniosków lub doręczeń decyzji, czyli czynności nie wymagających dłuższego pobytu w Polsce. Niektóre ze wskazanych dokumentów mogły być podpisane także poza terytorium Polski lub w miejscu zamieszkania. Cześć z nich mogła zostać podpisana podczas jednego krótkiego pobytu w Polsce. Organ przywołuje nadto imprezy okolicznościowe, których był organizatorem. W ocenie skarżącego, sam fakt bycia organizatorem nie świadczy o osobistym zaangażowaniu w imprezę na terytorium RP. Nawet uczestnictwo w opisywanych imprezach czy organizacjach dowodzi jego okazjonalnej bytności. Organ wykazał jego obecność w miejscu zamieszkania najwyżej w ciągu kilku - kilkunastu dni każdego roku, przepis zaś wymaga, by wykazać obecność strony przez 185 dni każdego roku. Tymczasem nigdy nie zaprzeczał, że przebywa na terytorium Polski okazjonalnie, by załatwiać sprawy w tym sprawy urzędowe. Istotnym w sprawie dowodem, który obecnie organ stara się zdyskredytować, są – według skarżącego - zeznania świadka I. O. - dzielnicowej gm. M. Ta funkcjonariuszka Policji jasno stwierdziła, że po rozpytaniu kilkunastu stałych mieszkańców O. uzyskała informacje, że strona przebywa w miejscu zamieszkania okazjonalnie: "sporadycznie, raz na jakiś czas, czasami na weekend". Tak zgodnie potwierdzały wszystkie te rozpytane osoby. Te zeznania i ustalenia dzielnicowej korespondują z ustaleniami organu administracji, że w danym roku kilkakrotnie strona przebywa na terenie gminy w celu załatwienia swoich spraw urzędowych. Niewątpliwie żadna z rozpytanych osób, nie wskazywałaby, że strona przebywa sporadycznie w miejscu zamieszkania, gdyby była widywana tam co najmniej 185 dni każdego roku. Semantyczne znaczenie określeń "sporadycznie", "raz na jakiś czas", przeczy takiemu ich rozumieniu. Fakt, że funkcjonariuszka Policji od niedawna pełni funkcję dzielnicowego O. nie ma znaczenia dla sprawy oraz wiarygodności złożonych zeznań, bowiem jej zeznania odnoszą się do wiadomości uzyskanych od kilkunastu stałych mieszkańców O.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem II SA/Sz 1309/16 na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.

Sąd I instancji zbadał legalność decyzji z 16 września 2016 r., wydanej na podstawie art. 99 ust. 1 pkt. 3 lit. b ukp pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2015 r., poz. 155 ze zm.). Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ukp, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego.

Kwestie ilości punktów, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie nie podlegają badaniu w kontrolowanym postępowaniu, gdyż jest ono pozostawione organom prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego - Policji. Ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 prd, jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. W konsekwencji, wyłącznie w gestii organów Policji, nie zaś starosty jako organu administracji publicznej, leży przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie. Organy obu instancji orzekające w sprawie skierowania na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu nie są uprawnione do kwestionowania prawidłowości wynikających z ewidencji wpisów. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa, a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 9.8.2013 r. I OSK 855/12; 4.4.2013 r. I OSK 127/13; 24.10.2012 r. [I OSK 1203/11], cbosa). W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny w postępowaniu zainicjowanym skargą na czynność komendanta wojewódzkiego Policji może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do owej ewidencji. Kwestia ta nie mogła być rozpatrywana ani w postępowaniu administracyjnym, w którym ilość punktów uwidocznionych w prowadzonej przez Policję ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego jest przesłanką skierowania kierowcy na badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu, ani też w niniejszym postępowaniu sądowym, którego przedmiotem jest kontrola legalności ostatecznej decyzji wydanej w tym przedmiocie. W świetle przepisów ustawy o kierujących pojazdami nie ma znaczenia, czy w dacie wniosku o skierowanie na badania psychologiczne punkty zostały już usunięte z rejestru, czy też nadal pozostają w rejestrze. Przesłanką wystąpienia z wnioskiem o badania psychologiczne kierowcy jest fakt przekroczenia 24 punktów, a co za tym idzie, konieczność przeprowadzenia badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu pod kątem ustalenia, czy sprawca tylu wykroczeń drogowych może być nadal uczestnikiem ruchu drogowego.

Jak wynika jednoznacznie z akt, skarżący w okresie od 13 marca 2014 r. do 3 lutego 2015 r. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów, uzyskując z tego tytułu wpis do ewidencji kierowców w ilości 25. Okoliczność ta wynika wprost z dokumentu urzędowego - wniosku o skierowanie na badania psychologiczne nr [...] z 20 marca 2015 r., wystawionego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. w trybie art. 99 ust. 2 pkt 2 ukp. Wniosek ten wskazuje daty, w jakich skarżący naruszał przepisy ruchu drogowego; rodzaj naruszeń; przypisaną tym naruszeniom odpowiednią liczbę punktów, określoną zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 130 ust. 1 prd i załącznika nr 1 do rozporządzenia. Nie wynika z akt sprawy, by prawidłowość informacji zawartych w tym wniosku zarówno co do przypisanych skarżącemu naruszeń przepisów ruchu drogowego jak i ilości punktów przypisanych za te naruszenia była przez skarżącego skutecznie kwestionowana.

Zarzut braku podstaw do przypisania skarżącemu przekroczenia limitu 24 punktów nie mógł być w tym postępowaniu skutecznie podnoszony. Nie mógł także odnieść skutku w postępowaniu w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne, zarzut naruszenia art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b prd, na podstawie którego wydawana jest decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Nie jest trafny zarzut naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia, zgodnie z którym wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.

Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący od dnia 23 marca 2010 r. ma Kartę Pobytu Obywatela UE Seria [...] wydaną przez Wojewodę Z., z datą ważności do dnia 9 marca 2020 r., co oznacza, że wobec niego ów przepis miał zastosowanie.

Zdaniem Sądu, słusznie organ uznał, że posiadanie przez skarżącego prawa jazdy wydanego przez inne państwo (Niemcy) nie ma wpływu na zastosowanie wobec niego art. 99 ust. 1 pkt 3 ukp. Bez wpływu na kontrolowane rozstrzygnięcie ma fakt, że dnia 24 września 2015 r. skarżący uzyskał nowy blankiet prawa jazdy o nr druku [...] ważny do 23.9.2030 r. oraz wystawiono prawo jazdy międzynarodowe ważne do dnia 23.9.2018 r. Z art. 99, ani innych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, nie wynika, by zakresem przedmiotowym swego zastosowania miała ona obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Kierowca oznacza osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem (art. 2 pkt 21). Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. c ukp - dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów składającym się z pojazdu silnikowego i przyczepy lub naczepy jest wydane za granicą krajowe prawo jazdy wydane w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Za niezasadny należy uznać zarzut dotyczący błędnego ustalenia przez organy orzekające, że miejscem jego zamieszkania jest terytorium Polski.

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z "28" [winno być "29"; k. 198 akt administracyjnych] czerwca 2016 r., zostały wydane w ramach ponownego postępowania w tej sprawie, ponieważ Kolegium decyzją z 29 lutego 2016 r. uchyliło poprzednią decyzję o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne wskazując, że Starosta nie zastosował się do art. 107 § 3 kpa, jak również nie przeprowadził dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia czy odwołujący się przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe.

W ocenie Sądu I instancji, kontrolowana obecnie decyzja SKO i decyzja ją poprzedzająca, zostały wydane z uwzględnieniem ww. wskazań organu odwoławczego i zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 kpa.

Ustawodawca w art. 7 kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 [§ 1] kpa). W art. 80 kpa zawarta jest podstawowa zasada swobodnej oceny dowodów.

Analizując materiał dowodowy i uzasadnienia obu decyzji, Sąd I instancji doszedł do przekonania, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały należycie i wyczerpująco ustalone, wystarczająco zebrany materiał dowodowy został wszechstronnie i zgodnie z regułą z art. 80 kpa, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, oceniony. Argumentacja organów zawarta w uzasadnieniach kwestionowanych decyzji jest przekonująca i jasna, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, i potwierdza, że logiczne, w świetle dokonanych ustaleń, jest uznanie, że wobec skarżącego ma zastosowanie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ukp, gdyż skarżący przebywa co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym na terenie Polski, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe.

Zdaniem Sądu I instancji, zebrany materiał dowodowy wykazał, że centrum życiowe skarżącego znajduje się na terenie Polski, tu skoncentrowane jest jego życie rodzinne, zawodowe i społeczne. Na terenie Polski skarżący gromadzi majątek, tu bowiem rejestruje pojazdy i tu posiada nieruchomości. Rodzina skarżącego stale mieszka w Polsce i on sam jest też zameldowany w O. na pobyt stały. Skarżący bierze czynny udział w życiu lokalnej społeczności, należy do różnych społecznych organizacji, co ewidentnie świadczy o związaniu z tym miejscem. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że wszelka działalność z rodzaju jaką zajmuje się skarżący, przy aktywnym życiu zawodowym, i przy posiadaniu rodziny, wymaga znacznego poświecenia czasu. W ocenie Sądu, w świetle przedstawionych przez organy ustaleń, trudno uznać za logiczne twierdzenia skarżącego, że wymienione przez organ czynności i działania skarżącego, w tym załatwiane sprawy urzędowe, udział w imprezach lokalnych, udział w życiu rodziny, są dokonywane w ramach tylko okazjonalnego pobytu na terenie RP, w liczbie dni mniej niż 185 w roku kalendarzowym. Zeznania świadka I. O., dzielnicowego na terenie gminy M. od 1 czerwca 2016 r. nie przeczą, zdaniem Sądu, dokonanym ustaleniom i wyprowadzonym na ich podstawie wnioskom organu I instancji, zwłaszcza że w wyniku wywiadu środowiskowego ustalono, że skarżący posiada nieruchomość w miejscowości K. nr 15 w Gminie P., gdzie często przebywa.

Skarżący nie ma racji, że w sprawie doszło do naruszenia art. 11 ust. 2 zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE przez jego zastosowanie, które wyklucza stosowanie prawa krajowego wobec obywateli innych Państw, które nie zamieszkują na terytorium RP. Ustawa o kierujących pojazdami dokonała w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy nr 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18) oraz częściowo dyrektywy 2003/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie wstępnej kwalifikacji i okresowego szkolenia kierowców niektórych pojazdów drogowych do przewozu rzeczy lub osób, zmieniającej rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 oraz dyrektywę Rady 91/439/EWG i uchylającej dyrektywę Rady 76/914/EWG (Dz. Urz. UE L 226 z 10.09.2003, str. 4, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne rozdz. 7, t. 7, str. 441, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE, do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub - w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań między tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Jednak w przypadku osoby związanej zawodowo z miejscem innym niż miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste i z tego względu mieszkającej kolejno w różnych miejscach w co najmniej dwu państwach członkowskich, za miejsce zamieszkania uważa się miejsce, z którym łączą ją więzi osobiste, pod warunkiem że regularnie do niego powraca. Ten ostatni warunek nie musi być spełniony, jeśli osoba ta mieszka w państwie członkowskim w celu wypełnienia zadania o określonym czasie trwania. Studia uniwersyteckie lub nauka w szkole nie oznaczają zmiany miejsca zamieszkania.

Mając na uwadze treść art. 12 dyrektywy 2006/126/WE, na którą powołuje się skarżący, i stan faktyczny sprawy, w ocenie Sądu I instancji brak jest podstaw do uznania, że miejscem zamieszkania skarżącego w okresie, gdy naruszał przepisy ruchu drogowego, nie była Polska.

Wojewódzki Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania uprawnień ani przesłanek do wydania przez polskie organy administracji decyzji w przedmiocie skierowania skarżącego na badania psychologiczne. Podjęte rozstrzygnięcia nie naruszyły przy tym przepisów tej ustawy, ani też przepisów implementowanej do polskiego porządku prawnego dyrektywy w sprawie praw jazdy.

Wydana przez organ I instancji decyzja, z uwagi na wskazanie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji faktu przekroczenia przez skarżącego 24 punktów, odpowiada obowiązującemu prawu. W konsekwencji skierowanie skarżącego na badania psychologiczne zgodne było z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ukp.

Skargę kasacyjną wywiódł J. S., reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. S. P., zaskarżając wyrok II SA/Sz 1309/16 w całości, zarzucając wyrokowi naruszenie art. 1 i 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z:

1. § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie, iż przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji gdy J. S.nie posiada obywatelstwa polskiego;

2. art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym przez jego zastosowanie, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie, że brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki;

3. art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami przez jego zastosowanie, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie, że brak było podstaw do przypisania stronie postępowania przekroczenia limitu 24 punktów karnych oraz strona posiada prawo jazdy wydane przez urząd niemiecki;

4. art. 11 ust. 2 w zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy przez jego zastosowanie, podczas gdy obowiązkiem sądu było stwierdzenie, że wykluczone jest stosowanie prawa krajowego wobec obywateli innych Państw, którzy nie zamieszkują na terytorium RP (przez okres co najmniej "185" [winno być "185"] dni w ciągu każdego roku kalendarzowego);

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o: uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie; zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przypisanych.

Skarżący kasacyjnie zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010/1/1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 ppsa).

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, bowiem skarżący kasacyjnie zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w terminie 14 dni od otrzymania skargi kasacyjnej nie wniosła o przeprowadzenie rozprawy (art. 182 § 2 ppsa).

Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na sposób ich sformułowania. Skarżący podaje, że składa skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 oraz art. 174 pkt 1 i 2 ppsa, jednak formułując zarzuty w pkt 1 do 4 wskazuje na naruszenie art. 1 i art. 3 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, art. 151 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa (czyli naruszenie prawa materialnego) i § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy prawo o ruchu drogowym, art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, i art. 11 ust. 2 w zw. z art. 12 dyrektywy 2006/126/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Sformułowane zarzuty dotyczą wyłącznie naruszenia prawa materialnego, a zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postepowania nie zostały podniesione. Taka konstrukcja zarzutów wywołuje określone konsekwencje prawne, mianowicie wskazuje, że ustalenia faktyczne stanu sprawy są niekwestionowane, a na pewno nie została podjęta próba ich podważenia. Jeżeli brak jest zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, NSA jest obowiązany przyjąć, że wnoszący skargę kasacyjną nie podważa ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W doktrynie trafnie wskazuje się, że art. 174 ppsa stauuje dwie odrębne podstawy wniesienia skargi kasacyjnej. Nie jest dopuszczalne przemienne (bez zachowania koniecznej odrębności obu podstaw skargi kasacyjnej) przytaczanie ich na poparcie argumentacji pomijającej rozdzielność tych podstaw (wyrok NSA z 21.2.2005 r., GSK 1310/04, akceptowany przez J. Drachala, A. Wiktorowską, R. Stankiewicza w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck 2017, s. 736, nb 5, 6). Stan faktyczny aprobowany wyrokiem II SA/Sz 1309/16 jest dla Naczelnego Sądu Administracyjnego wiążący.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że są one niezasadne. Nie ma racji skarżący kasacyjnie wskazując w pkt 1 skargi na naruszenie § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r., poz. 488) i podnosząc, że Sąd I instancji winien stwierdzić, że przepis ten nie ma zastosowania, bowiem skarżący nie posiada obywatelstwa polskiego. O niezasadności tego zarzutu świadczy sama treść powołanego przepisu rozporządzenia. Zgodnie z § 2 rozporządzenia, do ewidencji wpisuje się kierowcę, który kierując pojazdem silnikowym lub motorowerem, dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego, zwanego dalej "naruszeniem" (ust. 1). Wpisowi do ewidencji nie podlega kierowca niebędący obywatelem polskim i nieposiadający karty pobytu, chyba że dopuścił się naruszenia, za które może być orzeczony środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (ust. 2). Z § 2 ust. 2 rozporządzenia jednoznacznie wynika, że do ewidencji nie wpisuje się kierowców niebędących obywatelami polskimi jeżeli nie posiadają karty pobytu. Natomiast kierowcy niebędący obywatelami polskimi, ale posiadający karty pobytu wpisywani są do ewidencji. Taka sytuacja ma miejsce w kontrolowanej sprawie. Skarżący nie ma obywatelstwa polskiego, ale od 7 lutego 2005 r. posiadał zezwolenie na pobyt obywatela państwa UE, a od dnia 23 marca 2010 r. posiada kartę Pobytu Obywatela UE wydaną przez Wojewodę Z., ważną do dnia 9 marca 2020 r. Tym samym zarzut dotyczący naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia jest nietrafny.

W pkt 2 i 3 skargi wskazano na naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, oraz art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami przez ich zastosowanie w sytuacji gdy brak było podstaw do przypisanie skarżącemu przekroczenia limitu 24 punktów karnych, a nadto skarżący posiada prawo jazdy wydane w Niemczech. Zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega: osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Sprawdzeniu kwalifikacji podlega kierujący, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, jeżeli na jego "koncie" liczba punktów otrzymanych za naruszanie przepisów ruchu drogowego przekroczyła 24. W tym przypadku ustawodawca z góry założył, że wielokrotne naruszenia przepisów świadczą o utracie kwalifikacji i w związku z tym taka osoba winna być poddana ich kontrolnemu sprawdzeniu. Podkreślić należy, że w przypadku gdy wpłynie wniosek komendanta wojewódzkiego Policji w związku z przekroczeniem 24 punktów, starosta jest zobowiązany wydać decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, natomiast starosta nie posiada kompetencji do badania, ustalania, czy weryfikowania zasadności przyznania punktów karnych. Odnosząc się zaś do art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na: 1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji; to należy zauważyć, że podstawą wystąpienia z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji może być również wielokrotne naruszenie przez kierującego przepisów ruchu drogowego, nawet jeżeli w określonym czasie nie przekroczył on dopuszczalnego limitu punktów karnych. Systematycznie powtarzające się wykroczenia, zwłaszcza mające istotny wpływ na bezpieczeństwo ruchu, mogą rodzić uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji takiego kierującego. W stanie prawnym obowiązującym zarówno w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, jak i orzekania przez Sąd I instancji, a także NSA, wystąpienie z wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji do starosty w związku z przekroczeniem 24 punktów oznacza, że starosta obowiązany jest wydać decyzję o skierowaniu kierowcy na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje. Powyższe sprawia, że zarzuty skargi kasacyjnej sformułowane w pkt 2 i 3 nie mogą być uwzględnione. Jednocześnie należy zauważyć, że podstawą wydania deczyzji z 29 czerwca 2016 r. i zaskarżonej decyzji nie był art. 99 ust. 1 pkt 1 ukp lecz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ukp, którego naruszenia autor skargi kasacyjnej nie zarzucił. W zakresie wyżej poczynionych rozważań co do uwarunkowania wydania deczyji z uwagi na przekroczenie 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, pozostają w pełni aktualne.

Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut sformułowany w pkt 4, a dotyczący naruszenia art. 11 ust. 2 i art. 12 dyrektywy nr 2006/126/WE. Zgodnie z art. 11 ust. 2 przy zachowaniu zasady terytorialności prawa karnego i przepisów prawnych dotyczących policji, państwa członkowskie miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy wydanego przez inne państwo członkowskie mogą stosować wobec niego własne przepisy krajowe w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami i ewentualnie dokonać w tym celu wymiany prawa jazdy. Art. 12 określa miejsce zamieszkania, zgodnie z akapitem pierwszym tego przepisu dla, do celów niniejszej dyrektywy "miejsce zamieszkania" oznacza miejsce, w którym osoba fizyczna mieszka zwykle, to znaczy przez co najmniej 185 dni w każdym roku kalendarzowym, ze względu na swoje więzi osobiste i zawodowe, lub – w przypadku osoby niezwiązanej z tym miejscem zawodowo - ze względu na więzi osobiste, które wskazują na istnienie ścisłych powiązań pomiędzy tą osobą a miejscem, w którym mieszka. Wskazany art. 11 ust. 2 dyrektywy stanowi podstawę prawną do stosowania polskich przepisów krajowych w zakresie ograniczania, zawieszania, cofania, lub unieważniania uprawnień do kierowania pojazdami wydanego przez inne państwo członkowskie, jeżeli posiadacz prawa jazdy ma miejsce zamieszkania w Polsce, a miejsce zamieszkania zostało określone w art. 12. W przedmiotowej sprawie organy w sposób bardzo szczegółowo zebrały i wnikliwie rozpatrzyły bardzo obszerny materiał dowodowy i kierując się treścią art. 12 dyrektywy ustaliły, że miejscem zamieszkania skarżącego jest Polska, co pozwalało na podstawie art. 11 ust. 2 na stosowanie krajowego porządku prawnego. Skarżący kasacyjnie, nie sformułował żadnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, a więc również zarzutów dotyczących postępowania dowodowego, tym samym ustalony stan faktyczny w sprawie nie został podważony. Powyższe oznacza, że w niekwestionowanych okolicznościach fak tycznych prawidłowo zastosowano art. 11 ust. 2 i art. 12 dyrektywy.

Skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ppsa oddalił skargę kasacyjną.