Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2080/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 1, art. 104 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi H. Sp. j. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nr Sp. [...], Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2013 r. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE", nr Rp. 18083, udzielonego na rzecz H. spółka jawna z siedzibą w T. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca"), na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez spółkę Ś. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. (dalej także: "wnosząca sprzeciw" lub "uczestnik postępowania") - działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 102 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) - unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" Rp. 18083.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 30 listopada 2012 r. spółka Ś. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. złożyła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2011 r. o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" nr Rp. 18083 na rzecz skarżącej spółki H. spółka jawna z siedzibą w T. .

Jako podstawę prawną wnosząca sprzeciw wskazała przepisy art. 102, art. 103, art. 104 oraz art. 153 i art. 154 p.w.p.

W uzasadnieniu sprzeciwu Ś. sp. z o.o. wskazała, że użycie słownego znaku towarowego "michałki" nr R-162781 w spornym wzorze przemysłowym Rp. 18083 nastąpiło bez wiedzy i zgody wnoszącej sprzeciw, a tym samym wykorzystanie w spornym wzorze przemysłowym, chronionego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej słownego znaku towarowego "michałki", do którego strona skarżąca nie ma prawa, stanowi podstawę do unieważnienia tego wzoru przemysłowego z naruszeniem art. 153 ust. 1 p.w.p. Ponadto, wnosząc sprzeciw podniosła, że sporny wzór przemysłowy, jako opakowanie, używany jest dla takich samych (identycznych) wyrobów, jak wyroby spółki wnoszącej sprzeciw, które wprowadzane są do sprzedaży w opakowaniach zawierających znak towarowy "michałki", chroniony na rzecz wnoszącej sprzeciw. Zdaniem spółki wnoszącej sprzeciw, takie użycie znaku towarowego narusza prawo ochronnego osoby trzeciej, przysługujące jej do znaku towarowego. Uzasadniając zarzut naruszenia znaku towarowego przez wzór przemysłowy, spółka wnosząca sprzeciw powołała się na orzecznictwo OHIM, zwłaszcza na decyzję OHIM z dnia 23 kwietnia 2010 r., wydaną w sprawie wzoru przemysłowego RCD-001019764-001, unieważnionego z uwagi na zawarty w nim znak towarowy "michałki" oraz na decyzję wydaną w sprawie wspólnotowego wzoru przemysłowego RDC-001752999-0001.

Powołując się na przepisy art. 102, art. 103 oraz art. 104 p.w.p., strona wnosząca sprzeciw zwróciła uwagę, iż sporny wzór przemysłowy nie posiada swobody twórczej, gdyż bezprawnie wykorzystano w nim chroniony na rzecz wnioskodawczyni wspomniany już znak towarowy "michałki", a ponadto zastosowano w nim identyczną koncepcję twórczą opakowania, dla którego został wcześniej zgłoszony w dniu 15 października 2008 r. przez innego uprawnionego – spółkę R. sp. z o.o. wzór wspólnotowy nr RCD-001019764-001. Zdaniem spółki wnoszącej sprzeciw, w kontekście omawianych przepisów p.w.p, wspomniany wzór wspólnotowy stanowi skuteczną przeszkodę do udzielenia ochrony na sporny wzór przemysłowy, pomimo, iż prawo na wskazany powyżej wzór wspólnotowy zostało unieważnione. Strona wnosząca sprzeciw wskazała, że brak nowości i swobody twórczej przy projektowaniu opakowania według wzoru przemysłowego Rp. 18083 przejawia się zastosowaniem tej samej charakterystycznej kolorystyki, łudząco podobnego układu, tej samej kolorystyki elementów słownych, tych samych napisów oraz łudząco podobnej ornamentacji, jak we wzorze wspólnotowym. Zdaniem spółki wnoszącej sprzeciw, sporny wzór przemysłowy wywołuje zatem zasadniczo identyczne wrażenie, jak wcześniejsze wspólnotowe wzory przemysłowe nr RCD-001019764-0001 oraz nr RCD-001752999-0001.

Ponadto, wnosząca sprzeciw przywołała w uzasadnieniu również wyrok Sądu Okręgowego w L., na mocy którego Sąd Okręgowy nakazał zaprzestania wprowadzania do obrotu i wycofania z obrotu opakowań cukierków czekoladowych, zniszczenia wszelkich materiałów reklamowych, promocyjnych, oferowanych we wszelkiej postaci oraz nakazał zniszczenie wszelkich opakowań cukierków czekoladowych, w kolorystyce srebrno-zielono-niebieskiej, gdzie nałożone jest na opakowaniach oznaczenie słowne "michałki", a w szczególności oznaczenie "[...]".

W piśmie z dnia 24 kwietnia 2013 r. skarżąca spółka, jako podmiot uprawniony ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" Rp. 18083, uznała powyższy sprzeciw za bezzasadny i wniosła o jego oddalenie.

W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie sporny wzór przemysłowy jest opracowaniem autorskim, twórczym i w konsekwencji w żadnym stopniu nie narusza praw do wskazanych w sprzeciwie znaków towarowych. Strona skarżąca zauważyła, że sporny wzór został zaprojektowany przez tych samych autorów, co powołane w sprzeciwie wzory wspólnotowe, stąd też - jak wskazała skarżąca spółka - zachodzące podobieństwo jest zrozumiałe. Odnosząc się z kolei do zarzutu podobieństwa spornego wzoru przemysłowego do przeciwstawionego w sprzeciwie znaku towarowego, strona skarżąca stwierdziła, że nie wystarczy powołać się na posiadane prawa ochronne, lecz należy wskazać, iż są to znaki sławne, powszechnie znane, albo renomowane, co uzasadniałoby żądanie unieważnienia wzoru przemysłowego przeznaczonego do pakowania różnych produktów spoza towarów wymienionych w rejestrze powołanych znaków towarowych. Strona skarżąca zwróciła przy tym uwagę, iż oznaczenie "michałki" samo w sobie nie jest oznaczeniem dystynktywnym i jest elementem wielu znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz różnych podmiotów, tym samym może być używane przez inne podmioty. W tej sytuacji, zdaniem strony uprawnionej ze spornego prawa, nie można zasadnie twierdzić, że znak towarowy słowny michałki posiada bezwzględną ochronę i stanowi przeszkodę do uzyskania rejestracji dla znaków zawierających, poza słowem michałki, dodatkowe określenie słowne albo graficzne. Tym bardziej, zdaniem strony skarżącej, przeciwstawiony znak towarowy nie stanowi przeszkody do utrzymania rejestracji wzoru przemysłowego zawierającego element słowny "TRADYCYJNE MICHAŁKI" oraz niezwykle bogatą grafikę. Strona skarżąca zauważyła jednocześnie, iż wielokrotne zmiany podmiotowe po stronie uprawnionych do znaku MICHAŁKI doprowadziły do deprecjacji tego znaku do tego stopnia, że oznaczenie to nie jest oznaczeniem odróżniającym i nie spełnia podstawowej funkcji znaku towarowego - nie wskazuje na źródło pochodzenia towarów. Zdaniem strony skarżącej okoliczność ta znajduje swoje potwierdzenie w stanowisku polskich sądów administracyjnych. Ponadto, strona skarżąca, uznała, że bez znaczenia dla sprawy są orzeczenia OHIM, gdyż polski Urząd Patentowy powinien respektować wyroki krajowych sądów.

Wobec uznania przez uprawnioną ze spornego prawa, iż wniesiony sprzeciw jest bezzasadny, sprawa została skierowana do rozpatrzenia przez Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym.

Na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r., przeprowadzonej przez Urząd Patentowy RP w ramach postępowania spornego, obie strony sporu podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Obecny na rozprawie pełnomocnik spółki uprawnionej ze spornego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wniósł dodatkowo o zawieszenie niniejszego postępowania z uwagi na toczące się równolegle postępowanie o unieważnienie znaku towarowego MICHAŁKI nr R-162781. Strona skarżąca wskazała dodatkowo, że prowadzi szereg postępowań w sprawie o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe, w tym znak towarowy TRADYCYJNE MICHAŁKI HANKA OD 1923, nr zgłoszenia Z-347314. W konsekwencji, zdaniem skarżącej spółki, do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w/w sprawy przez sąd administracyjny występuje konieczność zawieszenia niniejszego postępowania. Odnosząc się do zarzutu opartego na art. 104 p.w.p., strona uprawniona wskazała, że sporne opakowanie jest innym opakowaniem, niż przedstawione przez stronę wnoszącą sprzeciw przykłady znaków towarowych lub wzorów przemysłowych, gdyż ma niezwykle bogatą ornamentykę, zaś różnice są jednoznaczne i wyraźne. W zakresie samego opakowania strona skarżąca wskazała, iż nie odnosi się ono tylko do tych towarów, które są wskazane w rejestrze znaku towarowego R-162781, a więc - jej zdaniem - wnoszący sprzeciw powinien wykazać, że sporny wzór przemysłowy odnosi się do określonych towarów, które są przedmiotem ochrony znaku R-162781.

Z kolei obecny na rozprawie pełnomocnik spółki wnoszącej sprzeciw podniósł, że sprawy wskazane w załączniku do wniosku o zawieszenie pozostają bez związku z niniejszą sprawą. Ponadto uczestnik postępowania wskazał, że sprawa o unieważnienie rejestracji znaku towarowego nr R-162781 obecnie oczekuje na decyzję wydziału spornego, bowiem złożony został wniosek o umorzenie postępowania, na co uprawniony w tamtej sprawie wyraził zgodę. W zakresie merytorycznych zarzutów spółka wnosząca sprzeciw wskazała, że wyrok Sądu Okręgowego w L. dotyczy owijki o innej formie opakowania wyrobu, niż w rozpatrywanej sprawie i nie będzie przedkładać tego wyroku.

W wyniku rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 oraz art. 102 ust. 1 i art. 104 p.w.p., decyzją z dnia [..] listopada 2013 r., nr Sp. [...], unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE" Rp. 18083, udzielone na rzecz skarżącej spółki H. spółka jawna z siedzibą w T.

W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy RP ustosunkował się w pierwszej kolejności do wniosku o zawieszenie przedmiotowego postępowania z uwagi na toczące się równolegle postępowanie w sprawie o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy MICHAŁKI R-162781 oraz z uwagi na prowadzone postępowania w sprawie o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe, w tym znak towarowy TRADYCYJNE MICHAŁKI HANKA OD 1923 nr Z-347314. Organ, powołując się na przepisy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej - uznał, że skarżąca spółka, jako uprawniona ze spornego prawa, żądając w niniejszej sprawie zawieszenia przedmiotowego postępowania, w ogóle nie wskazała zagadnienia materialno-prawnego, które miałoby mieć charakter prejudykatu, w rozumieniu powołanego przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W ocenie organu, przedstawione przez uprawnioną stanowisko nie uzasadnia zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na brak zależności postępowania o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego toczącego się przed Urzędem Patentowym RP, a postępowaniami toczącymi się przed tym samym organem w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oraz o udzielenie praw ochronnych na znaki towarowe. Organ uznał, że twierdzenie strony uprawnionej do spornego wzoru przemysłowego, jakoby rozstrzygnięcie w postępowaniu spornym, czy nawet sądowym, miało charakter prejudycjalny - jest nie do przyjęcia, gdyż po pierwsze, powołane postępowania dotyczą nie tylko znaków towarowych, a po drugie, przede wszystkim rozstrzygnięcia w powołanych sprawach nie stanowią zagadnienia materialno-prawnego, bez którego nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy niniejszej. Urząd Patentowy RP stwierdził, że w toku postępowania spornego samodzielnie ocenia zdolność rejestrową spornego wzoru, zaś ewentualne unieważnienie prawa na inny znak towarowy nie stanowi prejudykatu, bez którego Urząd nie mógłby podjąć decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ wyraźnie podkreślił w tym miejscu, iż zgodnie z art. 103 i art. 104 p.w.p., w obu przepisach warunkiem sine quo non jest wcześniejsze udostępnienie publiczne wzoru przeciwstawionego (por. A. Tischner /w:/ Prawo własności przemysłowej. Komentarz., red. P. Kostański, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2010 r., s. 567). Przy czym, jak zauważył organ, udostępnienie publiczne wzoru przemysłowego może nastąpić poprzez jego stosowanie, wystawianie lub ujawnienie w inny sposób. Zdaniem organu, bez znaczenia jest zatem dla niniejszej sprawy - w kontekście zarzutów opartych na przepisach art. 103 i art. 104 p.w.p. - czy prawa na wcześniej opublikowane znaki, czy też wzory przemysłowe zostały unieważnione czy też nie, gdyż kwestią kluczową jest to, czy doszło do ich upublicznienia oraz czy są identyczne lub wywołują takie samo ogólne wrażenie.

Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że brak charakteru prejudycjalnego wskazuje na niemożliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Poza tym, organ zauważył, że literalna treść przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., którego jednym z warunków zawieszenia toczącego się postępowania jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego "przez inny organ lub sad", w sposób bezpośredni wskazuje, że nawet przy czysto hipotetycznym założeniu, że postępowanie o unieważnienie znaku towarowego nr R-162781 stanowi zagadnienie wstępne, to winno ono być rozstrzygane przez inny organ lub sąd, aby uznać, iż występują przesłanki do wnioskowanego zawieszenia. W związku z faktem, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z tym samym organem w tych postępowaniach, Urząd Patentowy RP uznał, że nie występuje przesłanka "rozstrzygania zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd", o której mowa w powyższym przepisie.

Przechodząc do rozważań stricte merytorycznych, organ podniósł, że aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą występować kumulatywnie dwie przesłanki: cecha indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.) oraz cecha nowości (art. 103 ust. 1 p.w.p.).

Dokonując analizy spornego wzoru przemysłowego, Urząd Patentowy RP uznał, iż wzór ten nie posiada cechy indywidualnego charakteru.

Organ, mając świadomość, że przed badaniem istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy w pierwszej kolejności ocenić w niniejszej sprawie zakres "swobody twórczej" przy projektowaniu "opakowań produktów spożywczych", uznał, że zakres swobody twórczej projektanta wzoru przemysłowego jest ograniczony w zasadzie, jedynie jego fantazją i wyobraźnią (przy uwzględnieniu wymogów technicznych). Według organu, przy takim zakresie swobody twórczej, różnice między porównywanymi wzorami powinny być łatwo dostrzegalne, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Organ zauważył jednocześnie, odwołując się do poglądów literatury, że sformułowanie zawarte w art. 102 p.w.p., tj. "cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację", należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje się oceną tych cech, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru. Dlatego też, jak stwierdził organ, ochrona wzoru przemysłowego nie obejmuje tych cech wytworu, które są uwarunkowane wyłącznie ich funkcjami technicznymi (art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), a więc w przedmiotowej sprawie będzie to materiał (folia lub papier), z jakiego jest wykonane opakowanie oraz jego kształt (prostokąt lub kwadrat). Zdaniem organu, pozostałe cechy takie, jak kolorystyka, ornamentacja, itp. ograniczone są w zasadzie wyobraźnią projektanta takiego wzoru. Organ wskazał ponadto, że ocena indywidualnego charakteru dotyczy tylko cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania wzoru, a więc w niniejszej sprawie w zasadzie wszystkich elementów spornego wzoru, przy zastrzeżeniu, iż boczne rysunki po zawinięciu, jak na fig. 2 (rys. 2) są słabo widoczne.

Ponadto, Urząd Patentowy RP stwierdził, że oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku, należy dokonać przez pryzmat zorientowanego użytkownika. Organ zauważył, odwołując się do poglądów doktryny, iż zorientowany użytkownik to osoba, która w sposób stały używa danego produktu, ale która nie jest ani przeciętnym konsumentem, ani też przeciętnym fachowcem. Zdaniem organu, wystarczy, aby była to osoba, która ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. Ponadto, jak wskazał organ, zorientowany użytkownik jest także bardziej przenikliwy i ma lepszą znajomość przedmiotu, niż zwykły użytkownik (por. M. Poźniak-Niedzielska, Wzory przemysłowe /w:/ Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2004 r., s. 169, a także: M. Poźniak-Niedzielska, Ochrona wzorów przemysłowych w prawie europejskim, EPS 2007r. nr 2, s. 6), gdyż zorientowany użytkownik posiada wystarczający zasób wiedzy ogólnej, np. stale używa danego produktu (tak również: J. Sieńczyło-Chlabicz, Prawo własności intelektualnej, Warszawa 2009 r., s. 383). Organ uznał, że miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z produktem by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem (zob. A. Tischner, op. cit. s. 579). Dlatego też Urząd Patentowy RP uznał, iż w przypadku opakowania produktów spożywczych (np. cukierków) zorientowanym użytkownikiem będzie osoba zajmująca się handlem produktami spożywczymi (np. cukierkami), w tym sprzedawcy w sklepach spożywczych jak i pracownicy hurtowni spożywczych. Organ zauważył, że powyższe osoby na co dzień mają do czynienia z produktami spożywczymi różnych producentów, przez co są bardziej zorientowani, w kwestiach związanych z wzornictwem przemysłowym dotyczącym opakowań produktów spożywczych.

Przechodząc do ustaleń dotyczących upublicznienia podobnych rozwiązań przed datą, według której określa się pierwszeństwo spornego wzoru, tj. przed 15 kwietnia 2011 r., organ stwierdził, że przeciwstawiony wspólnotowy wzór przemysłowy nr RCD 001019764-0001 został zgłoszony w dniu 15 października 2008 r., zaś publikacja postaci wzoru wraz z informacją o rejestracji w Biuletynie miała miejsce w dniu 10 listopada 2008 r., a więc kilka lat przed dniem zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego do ochrony. Organ zauważył jednocześnie, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest natomiast to, czy prawo na powołany wyżej wzór wspólnotowy zostało unieważnione, gdyż w treści art. 104 p.w.p. warunkiem sine qua non uznania braku zdolności rejestrowej wzoru spornego jest wcześniejsze udostępnienie publiczne wzoru, a więc to, czy jego postać mogła dotrzeć do zorientowanego użytkownika, nie zaś to, komu i czy w ogóle prawo wcześniejsze przysługuje. Tym samym, organ uznał, że postać wspólnotowego wzoru przemysłowego RCD 001019764-0001, udostępniona publicznie w stosownej części Biuletynu Urzędu Patentowego w dniu 10 listopada 2008 r., może stanowić bezpośrednie przeciwstawienie względem wzoru spornego.

Mając powyższe na względzie, organ zaznaczył, że porównywane rozwiązania wywołują to samo ogólne wrażenie z uwagi na użycie zasadniczo takich samych kolorów, napisu "TRADYCYJNE michałki Hanka od 1923" wykonanego taką samą czcionką oraz o tej samej wielkości i w tym samym kolorze niebieskim na srebrnym tle. Ponadto, organ uznał, że zbieżny jest też zastosowany układ elementów graficznych i ich wygląd. Urząd Patentowy RP zgodził się również ze stanowiskiem spółki wnoszącej sprzeciw, że środkowa część spornego wzoru przemysłowego jest niemal identyczna względem przeciwstawionego wzoru, zaś dodatkowe elementy występujące w spornym wzorze nie zmieniają ogólnego wrażenia.

W konsekwencji, organ uznał, że po zestawieniu cech wspólnych, należy przyjąć, iż zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru jest zasadny. Zdaniem organu, ogólne wrażenie, jakie sporny wzór przemysłowy wywoła na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez przeciwstawiony wzór wspólnotowy nr RCD 001019764-0001, który został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru (tj. przed 15 kwietnia 2011 r.). Tym samym, organ uznał, że skoro postać spornego wzoru stanowi w dosyć dużym zakresie kalkę ujawnionego wcześniej opakowania, przez co nie posiada indywidualnego charakteru, to zorientowany użytkownik może utożsamić sporny wzór ze znanym mu już rozwiązaniem graficznym przedstawionym na opakowaniu wzoru wspólnotowego. Według organu, o braku indywidualnego charakteru spornego wzoru świadczy także fakt, iż przy szerokim zakresie swobody twórczej, porównywane postacie wzorów różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami, takimi jak niebieskie elementy graficzne składające się z linii falistych na zielonym tle o zmiennej grubości i kształcie stylizowanym na "ludowe wzornictwo ozdobne", zaś przy krawędziach narysowane są linie koloru czerwonego. Organ podkreślił przy tym, iż elementy te po zapakowaniu towaru jak na fig 2 (Rys. 2) są mało lub wcale niewidoczne z uwagi na użycie ich jako części opakowania do tzw. "dwuskrętu", co dodatkowo wpływa na zmniejszenie różnic miedzy porównywanymi opakowaniami. W tej sytuacji, organ stwierdził, że dostrzegając powyższe różnice, uznał jednak, że sporny wzór przemysłowy nie różni się na tyle od opublikowanego wcześniej, jako wzór wspólnotowy, opakowania, aby uznać, iż postać spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 18083 posiada indywidualnych charakter, o którym mowa w art. 104 p.w.p.

Odnosząc się do pozostałego materiału dowodowego przedstawionego przez obie strony sporu w toku postępowania, Urząd Patentowy RP podkreślił, że w kontekście uznania, iż przed datą zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego zostało upublicznione bardzo podobne opakowanie, bez większego znaczenia dla sprawy jest pozostały materiał dowody. Zdaniem organu, należy uznać bowiem, że skoro brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą i samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru (podobnie: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1625/12), to tym samym organ nie jest zobowiązany do rozpatrzenia pozostałych zarzutów w świetle przedłożonego materiału.

W piśmie z dnia 24 maja 2014 r. skarżąca spółka, reprezentowana przez rzecznika patentowego, działając za pośrednictwem organu, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2013 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, strona skarżąca zarzuciła:

naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie naruszenie art. 102 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - poprzez bezpodstawne uznanie, że zarejestrowany wzór nie posiada indywidualnego charakteru;

naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie naruszenie art. 102 ust. 1 p.w.p. - poprzez bezpodstawne pominięcie znacznej części elementów graficznych i przestrzennych wzoru, uznając je za nieistotne;

naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie naruszenie art. 104 p.w.p. - poprzez bezpodstawne uznanie, że zorientowanym użytkownikiem jest wyłącznie wydzielona grupa osób zajmująca się handlem produktami spożywczymi;

naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie naruszenie art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 k.p.a. - poprzez nierozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co skutkować musiało brakiem właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu strona skarżąca stwierdziła, iż Urząd Patentowy RP w zaskarżonej decyzji uznał arbitralnie, że istotnym elementem spornego wzoru przemysłowego jest jego centralna część, podobna do zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem wspólnotowego wzoru przemysłowego RCD 001019764-0001. Zdaniem strony skarżącej, stanowisko to jest sprzeczne z przedstawionym rysunkiem wzoru, jak również z zawartą w zgłoszeniu wzoru treścią dotyczącą istotnych cech wzoru takich, jak m.in:

- prostokątna etykieta,

- srebrne tło,

- po bokach zielone pasy,

- elementy graficzne składające się z linii falistych o zmiennej grubości i kształcie stylizowanym na ludowe wzornictwo ozdobne,

- przy krawędziach linie koloru czerwonego,

- pomiędzy centralnymi elementami graficznymi i bocznymi zielonymi pasami wzdłuż etykiety umieszczone są napisy w kolorze niebieskim,

- opakowanie w formie przestrzennej (po złożeniu) posiada kształt prostopadłościenny, a po obu stronach podstawy - wachlarzyki w kolorze i grafice opisanego wyżej ornamentu.

Powołując się na brzmienie przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., strona skarżąca uznała, że sporny wzór przemysłowy, w szczególności opisane wyżej cechy niezawarte we wcześniejszych ujawnieniach, niewątpliwie spełniają wskazany w tym przepisie warunek indywidualnego charakteru. Zdaniem strony skarżącej, nie można bez uzasadnienia, jedynie w oparciu o twierdzenia strony wnoszącej sprzeciw, która jest niewątpliwie zainteresowana w pominięciu istotnych elementów spornego wzoru - uznać, że opisane w rejestrze wzoru istotne cechy są nieważne. W tej sytuacji, organ winien dokonać własnej oceny w oparciu o dokumenty, w szczególności zastrzeżone istotne cechy wzoru, a nie w oparciu o jedynie wybrany element wzoru. Strona skarżąca wskazała, że ponieważ elementami wzoru są znaki towarowe uprawnionej ze spornego prawa, to przyjęcie takiego poglądu, jaki zaprezentował organ, prowadziłoby do wniosku, iż skarżąca spółka nie może zawrzeć swoich znaków w rejestrowanym wzorze.

Strona skarżąca zwróciła ponadto uwagę na okoliczność, iż zazwyczaj kolejna odmiana wzoru tego samego producenta nie tylko wykorzystuje poprzednie, znane konsumentom oznaczenia, ale wręcz musi je wykorzystywać, ponieważ konsument powinien mieć możliwość skojarzenia kolejnej odmiany etykiety z poprzednią, co chroni producenta przed utratą klienteli. W związku z tym, strona skarżąca uznała, że dokonana przez organ ocena indywidualnego charakteru praktycznie uniemożliwia tworzenie tego rodzaju opakowań, jak również ich ochronę, co poważnie ogranicza prawa podmiotu gospodarczego i narusza konstytucyjną zasadę swobody i wolności prowadzenia działalności gospodarczej.

Strona skarżąca wskazała również, że przedmiotem rejestracji jest etykieta pokazana na produkcie i w stanie rozłożonym, natomiast kolegium orzekające przyjęło do oceny jedynie wzór przedstawiony na rys. 2, co - zdaniem strony - narusza zasadę oceny materiału dowodowego w całości. Niemniej jednak, strona skarżąca i tak uznała, że podobieństwo wzoru przedstawionego na rys. 2 (strona 10 uzasadnienia decyzji) do wzoru przedstawionego na stronie 14 uzasadnienia zaskarżonej decyzji jest praktycznie żadne, a więc - jej zdaniem - ocena kolegium o niezmienionym ogólnym wrażeniu budzi zdziwienie, tym bardziej, że mowa jest o "niemal identycznej" postaci, po nieuprawnionym wydzieleniu do oceny części środkowej tej postaci wzoru.

Skarżąca spółka zarzuciła ponadto, że Urząd Patentowy RP zupełnie bezpodstawnie przyjął, iż użytkownikiem, w rozumieniu przepisu art. 104 p.w.p., jest wyłącznie wydzielona grupa osób zajmująca się handlem produktami spożywczymi. Strona skarżąca zauważyła bowiem, iż sklepy, czy też hurtownie zamawiają towar w opakowaniach zbiorczych, posługując się nazwą towaru, a przedmiotem zastrzeżenia jest opakowanie jednostkowe. W tym przypadku, zdaniem strony skarżącej, zdecydowanie należy przyjąć, iż użytkownikiem jest konsument wyrobów cukierniczych, czyli konsument i to jego ocena jest decydująca przy wyborze towarów. Według skarżącej, niewątpliwie konsument ma do czynienia z obiema formami wzoru przedstawionymi w świadectwie rejestracji Rp. 18083, rys. 1 i 2. Strona skarżąca uznała, że bezpodstawne zawężenie kręgu użytkowników, zresztą do znacznie mniejszej grupy osób, która nie ocenia opakowania jednostkowego i nie dokonuje w oparciu o nie wyboru - stanowi niewątpliwie rażące naruszenie art. 104 p.w.p.

Jednocześnie, strona skarżąca podkreśliła również, że oznaczenie MICHAŁKI, które stanowi istotną część analizowanego przez organ fragmentu wzoru przemysłowego, nie maja charakteru dystynktywnego. W tej sytuacji, strona skarżąca uznała, że właśnie ta część wzoru, którą kolegium orzekające uznało za "ważniejszą", nie posiada charakteru odróżniającego, indywidualnego. Stąd właśnie, jak stwierdziła strona, pominięte przez Urząd Patentowy RP elementy graficzne odgrywają niewątpliwie znacznie większą rolę i to one decydują o indywidualnym charakterze wzoru. Strona skarżąca zwróciła ponadto uwagę, że już tylko sama odmiana kolorystyczna identycznego wzoru stanowi o jego indywidualnym charakterze, co wynika z zarejestrowanych setek tysięcy wzorów. W tym miejscu strona skarżąca uznała, że dobrą ilustracją praktyki Urzędu Patentowego RP, jak też wręcz hipokryzji spółki wnoszącej sprzeciw jest chociażby jej wzór przemysłowy nr Rp.11420, opublikowany w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr 6/2007.

Strona skarżąca stwierdziła, że pomimo, iż Urząd Patentowy RP pozornie szeroko omówił stan faktyczny i argumenty stron, dają się zauważyć istotne braki w uwzględnieniu całości i ocenie materiału dowodowego oraz bezkrytyczne przyjęcie stanowiska spółki wnoszącej sprzeciw za własne. Zdaniem strony skarżącej, taka sytuacja niewątpliwie narusza ogólne reguły postępowania administracyjnego. Według strony skarżącej, jest oczywistym, że skoro nie został uwzględniony w całości materiał dowodowy, a wnioski zostały oparte tylko na jego części, to należy uznać, że naruszone zostały zasady przewidziane w przepisach art. 77 i art. 80 k.p.a., a tym samym uzasadnienie nie zostało sporządzone zgodnie z treścią art. 107 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 19 grudnia 2014 r. uczestnik postępowania - spółka Ś. sp. z o.o. z siedzibą w Ś. , reprezentowana przez rzecznika patentowego, wnosząc o oddalenie skargi, przedstawiła swoje stanowisko w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego uznania przez organ, że zarejestrowany wzór nie posiada indywidualnego charakteru, uczestnik postępowania uznał, że zarzut ten jest niezasadny, albowiem Urząd Patentowy RP w swojej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. odniósł się do zagadnienia indywidualnego charakteru, stypizowanego w art. 104 p.w.p., omawiając i przedstawiając szczegółowo swoje stanowisko w odniesieniu do spornego wzoru przemysłowego Rp. 18083, z powołaniem się zarówno na literaturę przedmiotu jak i orzecznictwo. Uczestnik postępowania zauważył, że wskazaną przez stronę skarżącą w opisie spornego wzoru przemysłowego Rp. 18083 istotną cechą charakterystyczną tego wzoru, jest przede wszystkim prostokątna etykieta (pierwszoplanowa cecha, wskazana w opisie bezpośrednio po słowach "Cechą charakterystyczną wzoru przemysłowego jest ..."), na której umieszczone są napisy "TRADYCYJNE MICHAŁKI" i "Hanka od 1923", ze wskazaniem rodzaju liter tych napisów, umieszczenia poszczególnych napisów, czy użytych kolorów (wynika to ze słownej redakcji cech istotnych wzoru przemysłowego, zamieszczonej w opisie zgłoszeniowym). Uczestnik stwierdził, że dopiero w drugim zdaniu opisu cech charakterystycznych spornego wzoru Rp. 18083 pojawia się opis elementów graficznych bocznych, a w trzecim wskazana została forma przestrzenna zastosowania opakowania ze wzoru Rp. 18083. Zdaniem uczestnika, z powyższego wynika, iż cechy istotne wzoru przemysłowego, opisane we wzorze przemysłowym Rp. 18083, które w swojej skardze strona skarżąca określa jako "zastrzeżone istotne cechy wzoru", są przez nią traktowane jako swoista forma zastrzeżeń, stosowanych w innych kategoriach ochrony własności przemysłowej (zastrzeżenia patentowe dla wynalazku, czy też zastrzeżenia ochronne wzoru użytkowego). W tym stanie rzeczy, uczestnik postępowania uznał, że jeżeli istota (nowość i indywidualny charakter we wzorze przemysłowym), obejmuję jedynie część wytworu, to ochroną powinna zostać objęta właśnie ta część. Uczestnik postępowania uznał, że idąc zatem tokiem rozumowania strony skarżącej, przedstawionym w skardze, opis cech charakterystycznych wzoru przemysłowego winien dotyczyć jedynie jego części, "....niezawartej we wcześniejszych ujawnieniach...." (jak twierdzi skarżąca na stronie 3), a więc w tym przypadku elementy graficzne boczne oraz stylizowane na ludowe wzornictwo ozdobne. Strona zauważyła, że według zasad stosowanych przed polskim Urzędem Patentowym, tak formułuje się opis cech istotnych, aby wskazać jedynie na tę wydzieloną cechę istotną, która stanowi o nowości i indywidualnym charakterze wzoru dotyczącym określonej części wytworu. W konsekwencji, uczestnik postępowania uznał, że wskazany zarzut skargi jest bezpodstawny.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu strony skarżącej dotyczącego bezpodstawnego pominięcia przez Urząd Patentowy RP przy analizie indywidualnego charakteru znacznej części elementów graficznych i przestrzennych spornego wzoru, które zostały przez organ rzekomo uznane za nieistotne, uczestnik postepowania stwierdził, że zarzut ten jest niezasadny. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej, uczestnik wskazał, że jej wywody dotyczące kwestii zastosowania we wzorze przemysłowym Rp. 18083 jej znaku towarowego (a nie - jak chce skarżąca - znaków towarowych, albowiem jedynie "Hanka od 1923" jest chronionym znakiem towarowym, zaś określenie "tradycyjne michałki" nie jest chronione w kategorii znaku towarowego) nie mają znaczenia, albowiem - jak zauważył uczestnik - Urząd Patentowy RP nie twierdzi przecież, iż zastosowanie we wzorze przemysłowym znaku towarowego (znaków towarowych) pozbawia ten wzór indywidualnego charakteru. Zdaniem uczestnika postępowania, oceniając indywidualny charakter spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 18083, organ odniósł się do wcześniejszego wzoru wspólnotowego nr RCD 001019764-0001, cytując jego wygląd w uzasadnienia skarżonej decyzji i porównując szczegółowo w treści uzasadnienia te dwa kolizyjne wzory, poprzez omówienie ich wszystkich elementów słownych i graficznych.

Uczestnik postępowania uznał ponadto, że nieprawdziwe jest także twierdzenie skarżącej spółki, jakoby Urząd Patentowy RP do oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru Rp. 18083 przyjął wyłącznie fig. 2 rysunku (Rys. 2) tego wzoru. Według uczestnika, z uzasadnienia skarżonej decyzji organu wynika, iż - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - Urząd Patentowy RP odniósł się do przedstawienia wizerunku wzoru na fig. 1, jak i fig. 2 rysunku, znajdującego się w dokumentacji zgłoszeniowej wzoru Rp. 18083, o czym świadczy m.in. ich bezpośrednie powielenie w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji i na tej podstawie dokonywanej analizy i oceny indywidualnego charakteru. Zdaniem uczestnika postępowania, odniesienie się przez organ do obu figur rysunku spornego wzoru przemysłowego Rp.18083 potwierdza także treść uzasadnienia spornej decyzji organu, w której Urząd Patentowy RP na stronie 15 decyzji dokonuje oceny obu figur. W konsekwencji, uczestnik postępowania uznał, że Urząd Patentowy RP ocenił łącznie wszystkie elementy występujące w spornym wzorze Rp.18083, podnosząc jedynie słabą widoczność elementów bocznych. W tej sytuacji, zdaniem uczestnika nie znajduje potwierdzenia stanowisko strony skarżącej, jakoby ocenie miała podlegać tylko część środkowa wytworu ze wzoru Rp.18083 i tylko przedstawienie spornego wzoru przemysłowego na fig. 2 (Rys. 2).

Ustosunkowując się z kolei do zarzutu skarżącej spółki dotyczącego wadliwego ustalenia przez organ modelu zorientowanego użytkownika poprzez jego zawężenie do grupy osób zajmujących się handlem produktami spożywczymi, uczestnik postępowania uznał, że twierdzenie strony skarżącej jest bezpodstawne. Zdaniem uczestnika, oczywistym jest, że przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, bierze się pod uwagę rodzaj towaru i krąg odbiorców, a w przedmiotowej sprawie znaczenie ma fakt, że słodycze należą do tzw. "towarów impulsowych", tak kwalifikowanych w orzecznictwie i doktrynie. Uczestnik postępowania stwierdził, że gdyby uznać zarzut skarżącej spółki za zasadny, iż ocenę indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 18083 bezprawnie odniesiono w uzasadnieniu decyzji do zorientowanego użytkownika, podczas gdy odniesienie to powinno mieć miejsce do przeciętnego odbiorcy, to tak dokonana ocena wypadłaby zdecydowanie bardziej na niekorzyść strony skarżącej. Zdaniem uczestnika, oczywistym jest bowiem, a zwłaszcza przy towarach impulsowych, jakimi są słodycze, że indywidualny konsument nie zwraca uwagi na szczegóły opakowania, kieruje się bowiem wyłącznie ogólnym wrażeniem (odbiór na "pierwszy rzut oka") i działa pod wpływem chwili (impulsu). Zatem, jak uznał uczestnik, tożsamość opakowań ze spornego wzoru nr Rp. 18083 i wzoru przeciwstawionego nr RCD 001019764-0001 przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru późniejszego byłaby tym bardziej oczywista.

Uczestnik postępowania uznał ponadto, że polemika ze stroną skarżącą w zakresie innych wzorów przemysłowych, powołanych w jej skardze w formie załącznika i omówionych w skardze, pozostaje bez związku z niniejszą sprawą, albowiem wzory te nie stanowiły i nie stanowią materiału przeciwstawnego dla spornego wzoru przemysłowego Rp. 18083, a tym bardziej nie są w przedmiotowej sprawie dowodem dla zarzutu naruszenia przez organ prawa materialnego.

Według uczestnika postępowania, również wywody strony skarżącej w kwestii braku charakteru dystynktywnego oznaczenia "michałki" pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem oznaczenie to nie zostało przez Urząd Patentowy RP przyjęte, jako podstawa do unieważnienia rejestracji spornego wzoru przemysłowego nr Rp. 18083.

Ustosunkowując się z kolei do zarzutów strony skarżącej dotyczących naruszenia przez organ przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 1 k.p.a., poprzez nierozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uczestnik postępowania zauważył, że dowodami w sprawie były zarówno materiały przedstawione przez uczestnika w jego sprzeciwie wobec decyzji o udzieleniu prawa z rejestracji na wzór przemysłowy Rp. 18083, jak również materiały przedłożone przez stronę skarżącą w odpowiedzi na sprzeciw. Zdaniem uczestnika, Urząd Patentowy RP, w oparciu o dowód z wzoru wspólnotowego nr RCD 001019764-0001 uznał, iż w świetle wcześniej ujawnionego wzoru wspólnotowego, postać spornego wzoru przemysłowego Rp. 18083 nie posiada indywidualnego charakteru, natomiast w odniesieniu do pozostałych materiałów dowodowych organ stwierdził, że jest on bez większego znaczenia dla sprawy.

Reasumując, spółka Ś.sp. z o.o. z siedzibą w Ś. uznała, że przy zarzucie naruszenia prawa materialnego strona skarżąca powinna wykazać nieprawidłowe (wadliwe) rozumienie przez organ orzekający przepisu prawnego, odniesionego bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy, albo wykazać błędne posłużenie się przepisem prawa, który został zastosowany w sprawie. W ocenie uczestnika postępowania, strona skarżąca jednakże nie poparła tych zarzutów żadnym argumentem, czy też dowodem wskazującym, jaka powinna być - jej zdaniem - prawidłowa wykładnia i właściwe zastosowanie przepisów art. 102 ust. 1 i 104 p.w.p. w przedmiotowej sprawie oraz jak należy (w świetle orzecznictwa i doktryny) rozumieć unormowania z art. 102 ust. 1 i art. 104 p.w.p. A zatem, jak stwierdził uczestnik postępowania, strona skarżąca, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego, w rzeczywistości zarzuca rzekome błędy w ustaleniu stanu faktycznego - co jednakże nie może stanowić, zdaniem uczestnika, zarzutu naruszenia prawa materialnego z art. 102 ust. 1 i art.104 p.w.p.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 13 stycznia 2015 r. pełnomocnik skarżącej spółki, podtrzymując dotychczasowe stanowisko strony skarżącej zawarte w skardze, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP.

W złożonym dodatkowo załączniku do protokołu rozprawy pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił błędną wykładnię przepisu art. 102 ust. 1 p.w.p., polegającą na tym, że organ uznał, iż wzór nie posiada indywidualnego charakteru w całości, chociaż - w ocenie strony skarżącej - wykładnia językowa tego przepisu wyraźnie wskazuje, iż nowa postać posiadająca indywidualny charakter może odnosić się do części wzoru.

Zarzucając z kolei naruszenie przepisu art. 104 p.w.p., strona skarżąca wskazała, że organ dokonał jego wadliwej wykładni poprzez uznanie, iż zorientowanym użytkownikiem jest hurtowy odbiorca słodyczy, czyli profesjonalista, który - jak wskazał organ - "na stałe używa danego produktu". Zdaniem strony skarżącej, dokonana wykładnia tego przepisu jest wadliwa i przeprowadzona została wbrew intencji ustawodawcy. Ponadto, strona zarzuciła, że organ nie dokonał jakiejkolwiek analizy kręgu odbiorców produktów w opakowaniu według wzoru używanego w obrocie gospodarczym (fig. 2). Skarżąca spółka wskazała, że ocena zorientowanego użytkownika dokonana przez organ budzi zdziwienie, albowiem organ w sposób nieuprawniony dokonał własnego podziału na użytkowników zorientowanych i zwykłych użytkowników, co jest sprzeczne z orzecznictwem europejskim, wedle którego przyjmuje się, iż ten przeciętny konsument jest dobrze poinformowany, uważny i ostrożny, a tym samym niewątpliwie należy do kategorii użytkownika zorientowanego. Według strony skarżącej, ocena organu jest tym bardziej wadliwa, jeśli zważy się, iż - wbrew twierdzeniom organu - hurtownik nie ma zazwyczaj dostępu do opakowań jednostkowych, bo inaczej byłby po prostu detalistą.

Strona skarżąca zarzuciła również, że organ całkowicie pominął sprawę znaku towarowego MICHAŁKI, który to znak towarowy stanowił podstawę złożonego sprzeciwu i jednocześnie podstawę unieważnienia wzoru wspólnotowego nr RDC001019764-0001. Skarżąca spółka uznała, że temat znaku towarowego został przez organ celowo pominięty, być może z powodu znanych organowi wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, które wskazywały na niedystynktywny charakter tego oznaczenia. Zdaniem strony skarżącej, należy jednakże uznać, że fakt, iż znak słowny MICHAŁKI jest znakiem zarejestrowanym, powinien być w decyzji przez organ co najmniej skomentowany.

Skarżąca spółka uznała ponadto, iż ocena materiału dowodowego dokonana przez organ stoi w sprzeczności z dotychczasową praktyką orzeczniczą Urzędu Patentowego RP. Strona wskazała bowiem, że nie może być tak, że ocena materiału dowodowego jest dokonana przez sprzeciwiającego się, szczególnie w tak istotnym zakresie, jak zakres swobody twórczej i indywidualny charakter wzoru. Skarżąca spółka zauważyła, że strona wnosząca sprzeciw nie jest specjalistą w danej dziedzinie, ani zorientowanym użytkownikiem, a jej twierdzenia zostały bezkrytycznie przyjęte przez organ. Według strony, tendencyjność tych ocen wyraźnie widać na przykładzie dokonanych przez spółkę wnoszącą sprzeciw własnych zgłoszeń, które w odmianach wykonania ukazują analogiczną ewolucję poszczególnych wzorów, jak w przypadku wzoru spornego nr Rp.18083. Strona skarżąca uznała, że podobnie było w przypadku innych wzorów spółki wnoszącej sprzeciw (vide: wzór nr Rp. 11420 i wzór nr Rp. 14632), gdzie na analogicznych owijkach element środkowy jest identyczny: na niebieskim tle cyklicznie umieszczone logo "Śnieżka", zaś pod nim napis "michałki". W konsekwencji, strona skarżąca zarzuciła, iż organ, idąc za wskazaniem spółki wnoszącej sprzeciw, przyłożył odmienną miarę i ocenę wzorów przemysłowych, niezgodną z praktyka Urzędu Patentowego RP.

Obecny na rozprawie sądowej pełnomocnik uczestnika postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko spółki Ś. sp. z o.o., wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej także: "p.p.s.a.").

Rozstrzygając niniejszą sprawę, należy jednocześnie wyraźnie zaznaczyć, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny legalności spornej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2013 r. również pod kątem jej zgodności z przepisami europejskimi, w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi w Dyrektywie nr 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz.U. UE L z dnia 28 października 1998 r.; Dz.U. UE-sp.13-21-120), miał na względzie to, iż podstawową zasadą prawa Unii Europejskiej, ustaloną w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej także: "TSUE" lub "Europejski Trybunał Sprawiedliwości"), jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym.

W związku z powyższym, Sąd zobowiązany był uwzględnić fakt, że z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej system prawny Unii stał się naszym własnym systemem, czyli porządek prawny Polski obejmuje od tamtego czasu nie tylko system prawa narodowego - krajowego, ale i całe acquis communautaire (dorobek wspólnotowy) i w tym systemie musi się poruszać polski sędzia (jak również organy administracji publicznej), dokując wykładni prawa zgodnie z jedną z podstawowych zasad prawa wspólnotowego - zasadą prowspólnotowej wykładni prawa krajowego. Nie ulega przy tym wątpliwości, że wykładnia prawa krajowego musi być dokonywana z uwzględnieniem okoliczności wspólnotowych, te zaś - zgodnie z doktryną effet utile (zasadą efektywności prawa wspólnotowego) - wymagają skoncentrowania się na funkcji (celu) unormowania i rozważenia jej zgodności z funkcją (celem) założoną przez prawodawcę europejskiego.

W wyniku analizy akt sprawy oraz po zbadaniu argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r., nr Sp. [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w niniejszej sprawie, prawidłowo ustalił stan faktyczny niniejszej sprawy i w konsekwencji właściwie przeprowadzonego postepowania spornego zasadnie unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "OPAKOWANIE", nr Rp. 18083, udzielonego na rzecz skarżącej spółki H. spółka jawna z siedzibą w T. .

Zdaniem Sądu, wydając powyższą decyzję administracyjną z dnia [...] listopada 2013 r., Urząd Patentowy RP nie naruszył zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim art. 102 ust. 1 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej, jak również przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a.

Według Sądu, należy na wstępie wyraźnie podkreślić, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego, był związany rygorami procedury administracyjnej określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.).

Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP był obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa (art. 8 k.p.a.), z której to zasady wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Realizując tą zasadę, organ administracji publicznej obowiązany był przede wszystkim do ścisłego przestrzegania prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń obu stron (a więc zarówno uczestnika postępowania, jako podmiotu wnoszącego sprzeciw, jak i skarżącej spółki, jako uprawnionej z rejestracji spornego wzoru przemysłowego) oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obu wspomnianych wyżej stron sporu. Organ administracji był ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Należy wskazać, iż z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. - wynika, iż co do zasady to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego. Organ winien jednocześnie dopuścić, jako dowód, wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia istoty danej sprawy, z zastrzeżeniem, że nie jest to sprzeczne z obowiązującym prawem.

Jednakże, należy zarazem pamiętać, iż w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP, w tym m.in. w sprawach o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, zasadniczy ciężar dowodu spoczywa przede wszystkim na podmiocie wnioskującym o unieważnienie takiego prawa, a także na podmiocie uprawnionym z rejestracji danego wzoru.

Wprawdzie z zasady prawdy obiektywnej (wyrażonej w art. 7 k.p.a., uzupełnionej w przepisie art. 77 § 1 k.p.a.) wynika, iż to organ administracji zobowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, poprzez zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, niemniej - w ocenie Sądu - w postępowaniu spornym przez Urzędem Patentowym RP przyjąć należy, że obowiązek poszukiwania dowodów ciąży przede wszystkim na stronie postępowania, która w swym dobrze rozumianym interesie powinna wykazywać dbałość o przedstawienie środków dowodowych.

Zdaniem Sądu oznacza to, iż w postępowaniu o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego wymagać należy przede wszystkim od wnioskodawcy (podmiotu wnoszącego sprzeciw), ale także od uprawnionego z rejestracji, czynnego udziału w postępowaniu dowodowym.

Należy zresztą zauważyć, że również na gruncie ogólnego postępowania administracyjnego przyjmuje się w literaturze oraz orzecznictwie, że strona nie jest zwolniona od obowiązku czynnego udziału w procesie gromadzenia materiału dowodowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony (vide: R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 208 i cyt. tam literatura i orzecznictwo; podobnie /w:/ wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05).

W tej sytuacji - zdaniem Sądu - uznać należy, iż niewątpliwie Urząd Patentowy RP nie może sugerować profesjonalnym pełnomocnikom obu stron postępowania spornego, za pomocą jakich konkretnie dowodów winni oni wykazać słuszność przyjętego stanowiska w zakresie istnienia (czy też braku istnienia) przesłanek zdolności ochronnej (rejestrowej) danego wzoru przemysłowego.

Zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany był ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego, co oznacza, że organ nie może w tej analizie pominąć jakiegokolwiek dowodu, dokonując oceny znaczenia i wartości danego dowodu dla toczącej się sprawy.

Mając na względzie powyższe, należy w niniejszej sprawie uznać, że Urząd Patentowy RP, unieważniając prawo z rejestracji spornego wzoru przemysłowego - zasadnie stwierdził, iż materiał dowodowy oraz argumenty powołane w toku postępowania zarówno przez skarżącą spółkę, jak i spółkę wnoszącą sprzeciw, świadczą o braku indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego nr Rp. 18083.

W myśl art. 102 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację.

Jeśli chodzi o zarzut braku indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy wskazać, iż zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p., wzorowanym na regulacji wyrażonej w przepisie art. 5 dyrektywy nr 98/71/WE w sprawie prawnej ochrony wzorów, wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo. Według przepisu art. 104 ust. 2 cyt. ustawy, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru.

Wymóg indywidualnego charakteru wskazuje na specyficzny przedmiot ochrony prawem z rejestracji wzoru. Nie ulega wątpliwości, że prawo do wzoru przemysłowego, zgodnie z założeniami, ma służyć ochronie takich rezultatów działalności intelektualnej, która polega na projektowaniu postaci wytworu (produktu), różniącej się od wcześniej znanych wzorów przemysłowych w sposób istotny dla rynku.

Przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru zasadnicze znaczenie ma ogólne (całościowe) wrażenie wywoływane przez wzór przemysłowy na zorientowanym użytkowniku. Pojęcie ogólnego wrażenia ma centralne znaczenie we wzorniczym podejściu do ochrony wzorów przemysłowych. Choć pojęcie to nie zostało zdefiniowane w ustawie, w literaturze przyjmuje się, iż z definicji wzoru przemysłowego, zawartej w art. 102 ust. 1 p.w.p., obejmującej swym zakresem postać wytworu lub jego części, można wywnioskować, iż zasadniczo chodzi o wrażenie wizualne, jakie wywołuje wzór postrzegany jako całość, nie zaś zbiór poszczególnych cech składowych. W konsekwencji, w ocenach dominujące znaczenie ma ujęcie syntetyczne, całościowe, a nie analityczne, nastawione na zestawianie różnic. Przy ustalaniu indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego istotne jest stwierdzenie "odmienności", "swoistości" ogólnego wrażenia. Wzór przemysłowy może nie mieć indywidualnego charakteru nawet wówczas, gdy różni się od wzoru zestawianego dużą liczbą szczegółów, jeżeli jednak ogólne wrażenie, jakie wywołuje, nie jest odmienne. Takie samo, nieróżniące się, nieodmienne ogólne wrażenie wywoływane przez wzór przemysłowy w porównaniu z innym wzorem udostępnionym publicznie przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, powoduje, że wzorowi brakuje zdolności rejestracyjnej (por. m.in. A. Tischner /w:/ System prawa prywatnego. Prawo własności przemysłowej, Tom 14B, pod red. prof. R. Skubisza, Wydawnictwo C.H. Beck/Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2012, s. 87-89, a także powołane tam orzecznictwo oraz literatura).

W niniejszej sprawie należy zauważyć, iż Urząd Patentowy RP, przyjmując, że sporny wzór przemysłowy nr Rp. 18083, udzielony na rzecz skarżącej spółki, nie posiada przymiotu indywidualnego charakteru - wskazał, że ogólne wrażenie, jakie wywoła ów wzór na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez przeciwstawiony wcześniejszy wzór wspólnotowy nr RCD 001019764-0001 (Rys. 3), który został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo spornego wzoru (a więc przed dniem 15 kwietnia 2011 r.). Organ wskazując ponadto, że postać spornego wzoru stanowi w dosyć dużym zakresie kalkę ujawnionego wcześniej opakowania, uznał, że zorientowany użytkownik może utożsamić sporny wzór (Rys. 1 i Rys. 2) ze znanym mu już rozwiązaniem graficznym przedstawionym na opakowaniu wzoru wspólnotowego (Rys. 3). Urząd Patentowy RP uznał jednocześnie, że o braku indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego świadczy także fakt, iż przy szerokim zakresie swobody twórczej, porównywane postacie wzorów różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami, takimi jak niebieskie elementy graficzne składające się z linii falistych na zielonym tle o zmiennej grubości i kształcie stylizowanym na "ludowe wzornictwo ozdobne", zaś przy krawędziach narysowane są linie koloru czerwonego. Organ podkreślił przy tym, iż elementy te po zapakowaniu towaru, jak na Fig. 2 (Rys. 2), są mało lub wcale niewidoczne z uwagi na użycie ich jako części opakowania do tzw. "dwuskrętu", co dodatkowo wpływa na zmniejszenie różnic miedzy porównywanymi opakowaniami.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy zauważyć, iż zarzut niewłaściwego zastosowania przez Urząd Patentowy RP przepisów art. 102 ust. 1 i art. 104 p.w.p. sprowadza się w istocie do uznania przez skarżącą spółkę, iż po pierwsze, organ w sposób wadliwy przyjął, że sporny wzór przemysłowy nie wywiera odmiennego ogólnego wrażenie od wcześniej opublikowanego wzoru wspólnotowego nr RCD 001019764-0001, a po drugie, iż organ w sposób nieuzasadniony ustalił model zorientowanego użytkownika opakowań według spornego wzoru.

Ustosunkowując się do pierwszego z powyższych zarzutów, należy zauważyć na wstępie, iż przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru brane są pod uwagę jedynie te cechy (elementy) wzoru, które są objęte jego zakresem. Jednocześnie należy uznać, że ocena z punktu widzenia zorientowanego użytkownika powinna ignorować cechy uwarunkowane całkowicie funkcją techniczną danego wytworu. Ocena przez pryzmat odbioru zorientowanego użytkownika powinna być przeprowadzana przy założeniu, że dokonuje on zestawienia porównywanych wzorów, albowiem z regulacji zawartej w przepisie art. 104 ust. 1 p.w.p. wynika wprost, że konfrontowane są dwa konkretne wzory, nie zaś wzór kwestionowany i cały zasób wzorów wcześniejszych. W konsekwencji, należy uznać, że indywidualny charakter wzoru przemysłowego nie może być zaprzeczony wskazaniem, iż poszczególne cechy tego wzoru pochodzą z różnych wcześniej istniejących rozwiązań. Nie ulega również wątpliwości, że dany wzór przemysłowy powinien być postrzegany jako całość.

Wzory powinny być ponadto porównywane przez zestawienie ich cech oraz ustalenie znaczenia tych cech dla ogólnego wrażenia (tak m.in. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 22 czerwca 2010 r., T-153/08, Shenzen Taiden, Zb.Orz. 2010, s. II-2517). Ostateczna ocena powinna uwzględniać znaczenie poszczególnych cech dla ogólnego wrażenia wywoływanego przez wzór (por. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 18 marca 2010 r., T-9/07, Grupo Promer, Zb.Orz. 2010, s. II-981, pkt 76-84). Jednocześnie należy zauważyć, iż różnice, które nie są wystarczająco uwydatnione, by wywołać wrażenie odmienności wzorów przemysłowych w postrzeganiu poinformowanego użytkownika, a także dotyczą tych elementów wzoru, które nie przyciągają uwagi użytkownika, nie wpływają na indywidualny charakter wzoru. Pamiętać trzeba ponadto, że ocena ta nie może jednak ograniczyć się wyłącznie do bardzo szczegółowej analizy wielu czynników kształtujących zestawiane wzory, bo w ten sposób może umknąć istota porównania wywoływanego przez nie ogólnego wrażenia (vide: A. Tischner /w:/ System prawa prywatnego..., s. 108 i cyt. tam orzecznictwo europejskie).

Mając na względzie powyższe, należy uznać, iż organ zasadnie przyjął, że środkowa część spornego wzoru przemysłowego jest wręcz identyczna ze wzorem wspólnotowym nr RDC 001019764-0001, a dodanie bocznych rysunków nie wywołuje odmiennego ogólnego wrażenia. Organ słusznie, zdaniem Sądu, uznał, iż dodanie tylko "elementów bocznych" nie może wszak zmienić ogólnego postrzegania spornego wzoru przemysłowego, jako bardzo podobnego (jeśli nie identycznego) w zakresie elementu "TRADYCYJNE michałki HANKA od 1923", występującego we wcześniej ujawnionym wzorze wspólnotowym.

Warto również zauważyć, że organ administracji publicznej, dokonując oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru, słusznie przeprowadził ową ocenę skupiając się na analizie cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania wzoru, a więc, jeśli chodzi o niniejszą sprawę, w zasadzie wszystkich elementów spornego wzoru, mając na uwadze, że boczne rysunki po zawinięciu są słabo widoczne. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, Urząd Patentowy RP zasadnie wskazał, że środkowa część spornego wzoru jest niemal identyczna względem przeciwstawionego wzoru wspólnotowego, zaś dodatkowe elementy boczne, występujące we wzorze nr Rp. 18083, nie zmieniają ogólnego wrażenia, jakie wzór ten wywołuje na zorientowanym użytkowniku w trakcie jego normalnego użytkowania. Tym samym, należy w tym miejscu wskazać, że - wbrew sugestiom strony skarżącej - organ dokonał oceny bocznych elementów zawartych w spornym wzorze.

Przechodząc do oceny zarzutu dotyczącego wadliwego ustalenia modelu zorientowanego użytkownika, w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p., należy wskazać, iż przy ustalaniu zakresu pojęcia "zorientowany użytkownik" istotne jest uwzględnienie celów ochrony wzorów przemysłowych, do których niewątpliwie należy ochrona wartości tkwiącej w postaci wytworu (produktu), jako narzędziu marketingowym. Przyjmuje się w tej sytuacji, że co do zasady zorientowanym użytkownikiem nie powinien być specjalista z zakresu wzornictwa przemysłowego (projektowania wyglądu produktów), gdyż ten uwzględniłby w analizie inne cechy wzoru przemysłowego, niż jego użytkownik, co byłoby sprzeczne z koncepcją ochrony wzorów przemysłowych. W konsekwencji, w ocenach należy stosować model normatywny z uwzględnieniem realiów rynkowych.

W literaturze przyjmuje się, że zastosowanie w art. 104 p.w.p. pojęcia "użytkownik" ogranicza zakres podmiotowy modelu będącego punktem odniesienia przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego do osób, które używają wytworu (produktu), w którym zawiera się wzór, zgodnie z jego przeznaczeniem (tak m.in. A. Tischner /w:/ System prawa prywatnego..., s. 93 i cyt. tam orzecznictwo). Miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z danym wytworem (produktem), by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem i w celu wyzyskania wartości tkwiącej dla niego w tym produkcie ze względu na inkorporowany do niego wzór przemysłowy, a więc użytkownik, który jest zainteresowany określonym ukształtowaniem (określoną postacią) produktu. Zorientowany użytkownik zna więc podstawowe cechy produktu, ma praktyczny kontakt z produktem ucieleśniającym wzór i dokonuje wyboru z uwzględnieniem postaci tego produktu. Ponadto, przyjmuje się, że zorientowany użytkownik nie ocenia wzoru abstrakcyjnie, lecz odnosi wrażenia wynikające z kontaktu ze wzorem przemysłowym do określonego produktu lub branży. Z tego względu istotne jest ustalenie grupy produktowej, która będzie przedmiotem odniesienia przy ocenach indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego dokonywanych przez zorientowanego użytkownika.

Niewątpliwie, zorientowanego użytkownika powinna cechować "orientacja", a więc przyjąć należy, że zorientowany użytkownik, nie będąc twórcą (projektantem), czy też ekspertem technicznym, zna różne wzory istniejące w danej branży, ma pewien zakres wiedzy na temat elementów, jakie te wzory zwykle posiadają, i w związku z zainteresowaniem danymi produktami wykazuje stosunkowo wysoki poziom uwagi przy ich używaniu. Jednocześnie przyjmuje się, że poziom orientacji użytkownika uwarunkowany jest w dużym stopniu charakterem wzoru przemysłowego. Ponadto, użytkownik powinien posiadać stosowne informacje o samym produkcie, w szczególności dotyczące jego funkcji, działania, zastosowania. Należy również przyjąć, że zorientowany użytkownik przed dokonaniem zakupu uważnie ogląda produkt, bada jego budowę, użyteczność i funkcjonalność oraz zwraca uwagę na detale.

W literaturze przyjmuje się również, że choć zorientowany użytkownik zasadniczo nie musi mieć doświadczenia technicznego, ani też nie musi interesować się cechami technicznymi produktu, niemniej powinien wykazywać podstawową orientację w stanie wzornictwa przemysłowego w ocenianej grupie produktów, przy czym wymóg ten nie powinien być interpretowany jako konieczność znajomości całego stanu wzornictwa w danej dziedzinie, gdyż w ten sposób model zorientowanego użytkownika zbliżyłby się do modelu znawcy (specjalisty), co jest sprzeczne z duchem europejskiego prawa wzorów przemysłowych. Tak więc, ocena powinna być dokonywana przez pryzmat odbioru zorientowanego użytkownika o cechach "przeciętnych". W tej sytuacji, nie jest więc uzasadnione wymaganie, by zorientowany użytkownik znał wszystkie wzory przemysłowe z określonego sektora, a także nie jest wymagana znajomość wszystkich wzorów, które zostały udostępnione publicznie w taki sposób, że mogły dotrzeć do wiadomości osób zajmujących się zawodowo dziedziną, której dany wzór dotyczy.

Konkludując, należy zauważyć, że choć wymagania dotyczące stopnia orientacji w zakresie wzornictwa przemysłowego nie mogą być zbyt wygórowane, w praktyce orzeczniczej występuje duża trudność w stosowaniu złożonej konstrukcji prawnej zorientowanego użytkownika, tym bardziej, jeśli uwzględni się fakt, iż ocena zorientowanego użytkownika ma dotyczyć indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego, co może oznaczać, że trzeba przyjąć pewną fikcję, iż orientacja użytkownika dotyczy również stanu prawnego (przesłanek i zakresu ochrony przysługującej z tytułu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, w szczególności wyłączeń spod ochrony, np. ze względu na uwarunkowanie pewnych aspektów wytworu funkcją techniczną), gdyż pozwala ona na ustalenie cech postaci wytworów konstytuujących wzory podlegające porównaniu (por. A. Tischner /w:/ System prawa prywatnego..., s. 100 i cyt. tam orzecznictwo).

Mając na względzie powyższe, należy uznać, że można mieć pewne wątpliwości, czy Urząd Patentowy RP, rozstrzygając w niniejszej sprawie prawidłowo wskazał, kogo należy uznać za zorientowanego użytkownika.

Otóż, w uzasadnieniu spornej decyzji organ uznał, że "w przypadku opakowania produktów spożywczych (np. cukierków) zorientowanym użytkownikiem będzie osoba zajmująca się handlem produktami spożywczymi (np. cukierkami), w tym sprzedawcy w sklepach spożywczych, jak i pracownicy hurtowni spożywczych. Powyższe osoby na co dzień mają do czynienia z produktami spożywczymi różnych producentów, przez co są bardziej zorientowani, w kwestiach związanych z wzornictwem przemysłowym dotyczącym opakowań produktów spożywczych".

Z kolei, strona skarżąca wskazała, iż organ winien za zorientowanego użytkownika uznać ostatecznego konsumenta cukierków.

Organ wprawdzie słusznie wskazał, że trudno jest przyjąć, iż ostateczny konsument cukierków "jest bardziej przenikliwy i ma lepszą znajomość przedmiotu niż zwykły użytkownik", którym jest właśnie ów konsument. Jednocześnie, organ nie bez racji przyjął również, że zorientowanym użytkownikiem może być osoba, która "posiada wystarczający zasób wiedzy ogólnej, np. stale używa danego produktu" (zob. J. Sieńczyło-Chlabicz, Prawo własności intelektualnej, Warszawa 2009 r., s. 383). W kontekście tego, wydaje się, że organ zasadnie wskazał, iż osoby zajmujące się handlem (w tym cukierkami) są zorientowani, jaki towar kupują (w jakich opakowaniach jednostkowych), gdyż starają się ocenić, czy towar nabywany od producenta, czy też z hurtowni będzie "dobrze się sprzedawać" po umieszczeniu go na półce sklepowej (np. sprzedaż cukierków na wagę).

Niemniej, z drugiej strony warto również zauważyć, że w dotychczasowej literaturze wyrażane były wątpliwości, czy w odniesieniu do poinformowanego użytkownika należy stwierdzić, że może nim być wytwórca, czy też sprzedawca produktów, w których rozpatrywane wzory mają być zawarte lub zastosowane.

Należy jednak, zgodzić się z organem, że gdyby nawet uznać, jak chce tego strona skarżąca, że zorientowanym użytkownikiem jest ostatecznego odbiorca, to i tak nie sposób przyjąć, że w zakresie omawianej grupy towarowej, zmieniłoby się "ogólne wrażenie" porównywanych wzorów, albowiem - jak słusznie uznał Urząd Patentowy RP - skarżący dokonał skopiowania wcześniejszego wzoru wspólnotowego, dodając do niego kilka elementów bocznych, które w toku normalnego użytkowania są słabo widoczne (po owinięciu cukierka).

Zdaniem Sądu, nie sposób zgodzić się również z zarzutami strony skarżącej, jakoby istotne było to, czy przeciwstawione prawo na wzór wspólnotowy zostało unieważnione. Otóż, należy wskazać, że w świetle przepisu art. 104 p.w.p., warunkiem uznania braku zdolności rejestrowej (ochronnej) spornego wzoru jest wcześniejsze udostępnienie publiczne wzoru przeciwstawionego, a więc organ zobowiązany jest ustalić wyłącznie to, czy postać owego wzoru z wcześniejszym pierwszeństwem mogła dotrzeć do zorientowanego użytkownika, nie zaś to, czy w ogóle prawo wcześniejsze jest w obrocie prawnym i komu ono przysługuje (bądź przysługiwało). Nie ulega bowiem wątpliwości, że liczy się wyłącznie fakt ujawnienia wzoru wcześniejszego.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy RP ustosunkował się w sposób wszechstronny do wszystkich istotnych argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania. Ponadto, organ wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego o indywidualnym charakterze w porównywanych wzorach decyduje środkowa część spornego wzoru, a także uzasadnił, dlaczego - wbrew twierdzeniom strony skarżącej - dodanie bocznych rysunków nie jest istotne przy ocenie całościowego ogólnego wrażenia, jakie wywołuje sporny wzór u zorientowanego użytkownika, a które różni ten wzór od rozwiązania przeciwstawionego przez uczestnika postępowania.

Ponadto, zdaniem Sądu, nie budzi wątpliwości również przeprowadzona przez Urząd Patentowy RP ocena zakresu swobody twórczej (vide: strona 11-12 zaskarżonej decyzji).

Otóż należy zauważyć, iż w świetle przepisu art. 104 ust. 2 p.w.p., przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru uwzględniać należy rodzaj produktu, a także w szczególności sektor przemysłu, do którego należy oraz stopień swobody projektanta przy tworzeniu wzoru.

Niewątpliwie, dokonując szczegółowej analizy kwestii ograniczeń możliwości projektowania nowych i oryginalnych rozwiązań (opakowań), organ zobowiązany był uwzględnić fakt, iż w przypadku wzorów, których ukształtowanie jest jedynie efektem założeń estetycznych, swoboda twórcza jest większa, niż w przypadku wzorów, które realizują również wymogi natury funkcjonalnej, czy ergonomicznej. Tam zatem, gdzie zakres swobody twórczej jest większy, ocena oryginalności dokonywana przez organ może pozwalać na przyjęcie tezy, iż różnice powinny mieć łatwo zauważalny charakter. Z kolei Urząd Patentowy winien pamiętać, iż w przypadku wzorów o małym zakresie swobody twórczej, nawet stosunkowo małe różnice nie pozostaną niezauważone przez poinformowanego użytkownika (tak również: K. Szczepanowska-Kozłowska /w:/ Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH z 2005, nr 3, s. 48).

Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że należy zgodzić się z organem, że zakres swobody twórczej podczas projektowania tego rodzaju opakowań jest bardzo szeroki, zaś ów zakres swobody projektanta jest ograniczony jedynie jego fantazją i wyobraźnią, przy uwzględnieniu jedynie pewnych wymogów technicznych i specyfiki produktu.

W konsekwencji Sąd uznał, że organ wyjaśnił w sposób pełny, dlaczego zarzut skarżącej spółki dotyczący wadliwego ustalenia braku indywidualnego charakteru spornego rozwiązania jest niezasadny.

Według Sądu, przeprowadzoną przez Urząd Patentowy RP ocenę materiału dowodowego należy w tej sytuacji uznać za dokonaną z zachowaniem reguł swobodnej oceny dowodów i nienoszącą cech dowolności. Trudno zgodzić się jednocześnie ze stroną skarżącą, iż dokonana przez organ ocena materiału dowodowego była jednostronna i sprowadzała się do ogólnikowych sformułowań, albowiem - w ocenie Sądu - organ w pełni odniósł się do przedłożonego przez obie strony materiału dowodowego, istotnego dla oceny zdolności rejestrowej spornego wzoru przemysłowego, co dało stronie skarżącej możliwość ustosunkowania się do zarzutów (stanowiska) organu.

Z tej przyczyny należy uznać, iż brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych po stronie organu, które uniemożliwiłyby Sądowi prawidłowe ustosunkowania się do zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie doszedł do przekonania, że również uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia 6 listopada 2013 r. spełnia wymogi przewidziane przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem uzasadnienie rozstrzygnięcia organu zawiera pełne wyjaśnienie okoliczności branych przez organ pod uwagę przy wydawaniu decyzji administracyjnej unieważniającej prawo z rejestracji spornego wzoru nr Rp. 18083.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.