Postanowienie NSA, sygn. akt II OZ 701/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6343 Świadczenia pieniężne z tytuły pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 1,2 i4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Kamiński po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnadministracyjnej zażalenia J.Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 848/13 odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 848/13 w sprawie ze skargi J. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 czerwca 2013 r. nr DO-III/K0918/0023741677/4/2013 w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 848/13, odmówił J. Ś. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 848/13 w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 czerwca 2013 r. nr DO-III/K0918/0023741677/4/2013 w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień do świadczenia pieniężnego.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 28 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. Ś. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 24 czerwca 2013r., nr DO-III/K0918/0023741677/4/2013, w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.

Pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku wyjaśniając, iż nie mogła uczestniczyć w rozprawie i nie wiedziała, jak dowiedzieć się o zapadłym wyroku. Dopiero w czasie świąt Bożego Narodzenia wnuczka skarżącej powiedziała jej, że informację o treści wyroku można uzyskać telefonicznie, co też uczyniła. Z uzyskanych informacji wynikało, że skarga została oddalona. Skarżąca dodała, iż ostatnio była obłożnie chora i nie miała osoby, która by jej pomogła w tej sprawie.

Zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia - w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu - braków wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku poprzez wskazanie, iż wniosek o przywrócenie uchybionego terminu strona złożyła w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz poprzez uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy strony w uchybieniu terminu.

W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżąca przytoczyła te same przyczyny uchybienia terminu, które podała we wniosku z dnia 30 grudnia 2013 r.

Odmawiając przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zw. dalej p.p.s.a., Sąd Wojewódzki wskazał, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca uzasadniła uchybienie terminu podeszłym wiekiem i złym stanem swojego zdrowia. Jednakże wskazane przez skarżącą okoliczności uchybienia terminu nie uzasadniają jego przywrócenia. Sąd podkreślił, że przywrócenie terminu może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Jednakże nie każda choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Przede wszystkim choroba musi mieć charakter niespodziewany lub nagły, czyli musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi uwiarygodnić, iż stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Na okoliczność zaistnienia nagłej choroby uniemożliwiającej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności może być przedstawione stosowne zaświadczenie lekarskie albo karta leczenia szpitalnego. Tym czasem skarżąca jako przyczynę uchybienia terminu wskazała, że była obłożnie chora i nie miała osoby, która by jej pomogła. Dodała również, że nie rozumie przepisów prawa i w tym zakresie jest nieporadna. Jednakże na okoliczność choroby, czy też złego stanu zdrowia uniemożliwiającego dokonywania czynności procesowych skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które mogły by uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu. Wyjaśnienia skarżącej skłaniają natomiast do przekonania, że jej schorzenia nie mają niespodziewanego lub nagłego charakteru, lecz wskazują na ogólnie zły stan zdrowia wynikający z podeszłego wieku. Nie są to jednak okoliczności, które uniemożliwiały jej osobistego działania (nadania wniosku pocztą) albo posłużenia się inną osobą do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tym bardziej, że skoro skarżąca podniosła, iż była obłożnie chora, to oznacza, że stan jej zdrowia wymagał codziennej opieki osoby trzeciej. Z tego wynika, że skarżąca mogła poprosić osobę, która się nią opiekowała, zarówno o dowiedzenie się o treści zapadłego wyroku, jak również o złożenie wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia. Natomiast obecność skarżącego na rozprawie nie była obowiązkowa, co oznacza, że nie stanowiło to przeszkody do wydania wyroku. Skarżąca wraz zawiadomieniem o terminie rozprawy została również pouczona, że w przypadku oddalenia skargi wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku należy złożyć w terminie siedmiu dni od dnia jego ogłoszenia. Ponadto do zawiadomienia o terminie rozprawy została załączona odpowiedź organu administracji na skargę, na którą skarżąca zareagowała przesyłając do sądu pismo procesowe z dnia 22 listopada 2013 r. Sąd nie mógł zatem stwierdzić, że skarżąca jest na tyle nieporadna życiowo, że nie jest w stanie zrozumieć doręczanych jej przez sąd pouczeń co do czynności procesowych oraz o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarżąca nie uwiarygodniła stosowną argumentacją faktu, iż przeszkoda uniemożliwiająca złożenie wniosku w terminie była od niej niezależna a skoro tak, to należy również stwierdzić, iż skarżąca nie wykazała należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, a więc ponosi wyłączną odpowiedzialność za uchybienie terminu do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.

Skarżąca, reprezentowana przez adwokata ustanowionego z urzędu, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu w całości postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 § 1 w zw.z art. 87 § 2 p.p.s.a. przez niesłuszne uznanie że wniosek skarżącej o przywrócenie terminu dla wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia wyroku jest bezzasadny ze względu na to, że skrżąca nie przedstawiła zaświadczenia lekarskiego wskazującego na jej chorobę uniemożliwiającą zachowanie uchybionego terminu oraz nie wykazała, że powoływana przez nią choroba miała charakter nagły i skarżąca nie mogła wówczas skorzystać z pomocy osoby trzeciej podczas, gdy z treści przepisów wynika, że warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu nie jest udowodnieni lecz jedynie uprawdopodobnienie braku winy w niezachowaniu terminu.

Wskazując na ten zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., Sąd postanowi o przywróceniu terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym na wniosek strony, jeżeli strona nie dochowała terminu bez swojej winy. We wniosku tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi (art. 87 § 2 P.p.s.a.).

Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się

z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej, można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie jest dopuszczalne przywrócenie terminu gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepubl.). Podeszły wiek oraz zły stan zdrowia nie przesądzają jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2007 roku II OZ 872/07, postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2002 roku, II UZ 90/01, OSNP 2003/24/604). Powołanie się na powyższe okoliczności nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998r., II CKN 8/98 LEX nr 50679). Przykładowo w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r. III SA 1243/97 (niepubl.) stwierdzono, że zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem, musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę.

W związku z powyższym należy podzielić pogląd Sądu Wojewódzkiego, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu, a zatem nie było podstawy określonej w art. 86 § 1 p.p.s.a. do przywrócenia tego terminu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie

art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.