Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1311/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 par. 1 i 2, art. 145 par. 1 pkt 5, oraz art. 145 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2014 r. przy udziale Prokuratora Rejonowego w L. zastępowanego przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] G. M. sprawy ze skargi Spółki [...] z siedzibą w P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania I. skargę oddala; II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. Z. – Kancelaria Adwokacka ul. K. w K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie skarżącej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie

z dnia 24 stycznia 2014 r.

W dniu 12 marca 2012 r. Zarząd Spółki [...] w P. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją SKO w [...] z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. [...], umarzającej postępowanie odwoławcze. Skarżący podniósł, że jako strona bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wskazaną decyzją administracyjną. Wskazał również, że o wydaniu zaskarżonej decyzji dowiedział się w dniu 31 stycznia 2012 r.

Postanowieniem z dnia 21 maja 2013 roku (znak [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wznowienia postępowania zakończonego wskazaną decyzją ostateczną. Organ wskazał w uzasadnieniu postanowienia, że nie został przez stronę zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o którym stanowi art. 148 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.). Przepis ten stanowi, że termin ów liczony jest od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Nieistotne jest przy tym źródło, z którego strona powzięła informację o wydaniu decyzji. Organ podkreślił, że strona jako datę dowiedzenia się o decyzji wskazała 31 stycznia 2012 r., a zatem termin do złożenia wniosku upływał w dniu 29 lutego 2012 r. Tymczasem przedmiotowy wniosek nadany został listem poleconym w dniu 12 marca 2012 r. (data stempla pocztowego), a dotarł on do organu w dniu następnym (prezentata przybita na piśmie). Tym samym wniosek złożony został po terminie.

Pismem z dnia 1 czerwca 2013r. Zarząd Spółki [...] w P. złożył do SKO w [...] wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy., w którym stwierdził, że nie zgadza się z opisanym powyżej postanowieniem. W piśmie tym skarżący wskazywał, ze nie otrzymał decyzji SKO w [...] z dnia 16 grudnia 2010 roku do chwili wniesienia tego pisma i nie miał możliwości, by zapoznać się z treścią uzasadnienia tej decyzji ani wnieść od niej odwołania. Nadto skarżący domagał się wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. III SA/Kr 948/08, który nie został wykonany przez SKO w [...].

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 24 lipca 2013 r. (sygn. [...]) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ podkreślił, że prawidłowo ustalono w zaskarżonym postanowieniu przekroczenie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Kwestia nie otrzymania decyzji z dnia 16 grudnia 2010 roku dla obliczania tego terminu nie miała znaczenia, albowiem termin do złożenia wniosku biegnie od dnia powzięcia informacji o decyzji, a nie od dnia jej doręczenia. Informacja o wydaniu decyzji nie musi wcale pochodzić od organu administracyjnego, strona może powziąć ją z dowolnego źródła, jeżeli informacja ta wskazywała na treść rozstrzygnięcia.

Skargę na powyższe postanowienie złożył Zarząd Spółki [...] w P. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności niewystarczające zbadanie okoliczności czy strona rzeczywiście dowiedziała się o treści wydanej decyzji, a tym samym błędne uznanie, iż nie zachowany został termin do żądania wznowienia postępowania oraz naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej, w szczególności brak podjęcia przez organ działań mających na celu konwalidację popełnionych przez organ błędów. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi Zarząd Spółki wskazał, że SKO w [...] nie dokonało badania wszelkich okoliczności dotyczących okoliczności powzięcia przez skarżącego informacji o decyzji z dnia 16 grudnia 2010 r., a tym samym błędnie przyjęło, że podana przez skarżącego data 31 stycznia 2012 r. jest rzeczywiście datą, w której strona powzięła informację o tej decyzji. Skarżący podkreślił, że organ nie może przyjąć, iż w każdym wypadku to strona zobowiązana jest do wykazywania, iż zachowała ona termin do wniesienie wniosku o wznowienie nie postępowania, powołując przy tym tezę wyroku NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. I OSK 463/11 wskazującą, że "organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności". Strona wskazała, że w niniejszej sprawie organ bezkrytycznie przyjął jej oświadczenie o terminie powzięcia informacji o rozstrzygnięciu w sprawie, nie pochylając się zupełnie nad faktem, iż strona niekoniecznie znała treść i motywy wydanej decyzji. Wskazał również na treść wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2012 roku, sygn. III SA/Rz 768/12, w którym Sąd ten zauważył, że "za dowiedzenie się o decyzji nie można uznać powzięcia wiadomości wyłącznie o dacie jej wydania, numerze i sprawie, której dotyczy. Informacje te nie mówią bowiem wszystkiego o tym, co stanowi o jej najważniejszym elemencie - o rozstrzygnięciu. Dowiedzenie się o rozstrzygnięciu oznacza pozyskanie wiadomości o tym, jakiej sprawy dotyczyła decyzja, czy była to decyzja pozytywna bądź negatywna, czy też w inny sposób kończąca postępowanie. Wreszcie rozstrzygnięcie, jego treść, pozwala na subiektywną ocenę zasadności wniesienia podania o wznowienie postępowania decyzją tą zakończonego".

Skarżący wskazał nadto, że organ zobowiązany jest m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Konkludując strona wskazała, że w niniejszej sprawie organ również sam od siebie powinien był wznowić postępowanie, ponieważ sam wskazał, iż rzeczywiście w sprawie doszło do pominięcia strony a tym samym uniemożliwiono jej udział w sprawie, w której była i jest żywo zainteresowana. W jego ocenie niewątpliwie powyższe naruszenia przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Organ podkreślił, że skarga jest nieuzasadniona i raz jeszcze przytoczył motywy uzasadnienia postanowienia z dnia 24 lipca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.), sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, m.in. poprzez badanie legalności postanowień wydanych w toku postępowania administracyjnego, które kończą to postępowanie i stosują w tym zakresie środki określone w ustawie. W ramach swych uprawnień sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. nie jest przy tym związany granicami skargi.

Przedmiotem skargi Zarządu Spółki [...] w P. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 lipca 2013 roku, którym to postanowieniem organ utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia 21 maja 2013 roku o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 16 grudnia 2010 roku w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego znak: [...].

Skarga ta okazała się niezasadna, a tym samym podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. daje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Na tę właśnie okoliczność Zarząd Spółki [...] w P. powoływał się we wniosku o wznowienie postępowania z dnia 12 marca 2012 roku.

Jednocześnie art. 148 § 1 k.p.a. wskazuje, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się w terminie miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Art. 148 § 2 k.p.a. precyzuje, że w przypadku powoływania się we wniosku na okoliczność określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. termin określony w § 1 rozpoczyna bieg w dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji. We wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że o decyzji dowiedział się w dniu 31 stycznia 2012 roku. Wniosek ten został nadany listem poleconym w dniu 12 marca 2012 roku, a do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął w dniu 13 marca 2012 roku.

Odnosząc się do poglądów orzecznictwa zacytowanych przez Zarząd Spółki w skardze należy podkreślić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zgadza się z tezą wskazanego w skardze wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 5 grudnia 2012 roku, sygn. III SA/Rz 768/12. Oczywistym jest, że powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie może sprowadzać się jedynie do poznania numeru decyzji, daty jej wydania i sprawy, której dotyczy. Konieczna jest również choćby pobieżna znajomość rozstrzygnięcia tej decyzji.

Jednakże stanowisko przedstawione przez stronę w skardze na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 24 lipca 2013 roku nie może zostać uwzględnione przez Sąd. Skarżący podnosi bowiem, że organ bezkrytycznie przyjął jego oświadczenie o terminie powzięcia informacji o rozstrzygnięciu w sprawie, nie pochylając się zupełnie nad faktem, iż strona nie koniecznie znała treść i motywy wydanej decyzji.

W tym miejscu należy podnieść, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, wyrażony m.in. w wyroku NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. II OSK 1927/11, w którym Sąd ten wskazał, że zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji, tj. powzięła wiadomość o istnieniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu. Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji (LEX nr 1358465). Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. II SA/Bd 120/13, w którym zauważył, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. (...) Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co może mieć miejsce dopiero po jej doręczaniu (LEX nr 1351426)

Tym samym strona nie musi znać dosłownego brzmienia całej decyzji – wystarczająca jest sama znajomość rozstrzygnięcia sprawy.

Mając na uwadze powyższe zastrzeżenia należy podkreślić, że sugestiom strony podniesionym w skardze, że nie znała ona treści decyzji z dnia 16 grudnia 2010 roku, przeczy już sama treść wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego złożonego przez Zarząd Spółki [...]. W uzasadnieniu tego pisma strona wyraźnie wskazuje bowiem, że zna treść skarżonej decyzji. Zarząd Spółki wyraźnie bowiem akcentuje, że decyzją tą postępowanie administracyjne zostało umorzone.

Tym samym nie można podzielić zarzutu, że organ administracyjny nie dopełnił swoich obowiązków przyjmując, że skarżący dowiedział się o decyzji w dacie podanej we wniosku o wznowienie postępowania. Powołać się w tym miejscu należy na tezę wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. II SA/Kr 489/12, w którym Sąd stwierdził, że:

1. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia.

2. Obowiązek badania, czy wniosek o wznowienie postępowania wpłynął w terminie, spoczywa na organach obu instancji. Poprzez badanie należy rozumieć swobodną ocenę przedstawionych przez stronę dowodów na okoliczność dochowania przez nią terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. (LEX nr 1348299).

Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 9 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Łd 714/12, w którym podkreślił, że to na stronie żądającej wznowienia postępowania, spoczywa obowiązek udowodnienia, kiedy konkretnie dowiedziała się o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a. To z kolei nie zwalnia organu administracyjnego z obowiązku weryfikacji twierdzeń strony i przedłożonych przez nią dowodów oraz rzeczowego przedstawienia swojego stanowiska, w oparciu o cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (LEX nr 1270496).

Także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie podnosi, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. Zachowanie terminu musi być udowodnione przez stronę. Nie zwalnia to jednak organu administracji, stosownie do art. 7 k.p.a. i art. 9 k.p.a. od podjęcia czynności mających na celu wyjaśnienie tej kwestii (Wyrok z dnia 26 lutego 2013 r., sygn. II SA/Ol 1163/12:LEX nr 1286976).

Nie ulega więc wątpliwości, że to na stronie ciąży obowiązek wykazania daty, w jakiej powzięła wiadomość o decyzji, jeżeli domaga się wznowienia postępowania z uwagi na to, że nie brała w nim udziału. Organ administracyjny ma jedynie zbadać, czy rzeczywiście w dacie tej strona powzięła informację o decyzji.

W przedmiotowej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dokonało swobodnej oceny oświadczenia strony o dacie dowiedzenia się o kwestionowanej decyzji. Organ nie znalazł żadnych podstaw, by zakwestionować datę wskazaną we wniosku, a tym samym datę tę, tj. 31 stycznia 2012 roku, uznał za prawdziwą. Tym bardziej, że strona we wniosku tym (co podniesiono już powyżej) wykazała wiedzę w przedmiocie treści decyzji z dnia 16 grudnia 2010 roku.

Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Z kolei § 3 tego artykułu wskazuje, że terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było – w ostatnim dniu tego miesiąca.

Mając na uwadze tą regulację należy stwierdzić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] prawidłowo przyjęło, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upływał w niniejszej sprawie dla strony w dniu 29 lutego 2012 roku. Tymczasem podanie to zostało nadane listem poleconym w dniu 12 marca 2012 roku, co wynika z daty stempla pocztowego na kopercie. Tym samym podanie złożone zostało niemal dwa tygodnie po upływie terminu.

Tym samym wskazany organ administracyjny nie miał innej możliwości, niż odmówić wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. wobec wniesienia podania po upływie terminu.

Należy w tym miejscu wspomnieć, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby rażące naruszenie prawa, godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 marca 2013 r., sygn. IV SA/Po 1233/12, LEX nr 1303730). Dlatego też raz jeszcze należy podkreślić, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zarówno orzekając w I instancji, jak i rozpatrując sprawę ponownie, właściwie stwierdziło niezachowanie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego i prawidłowo w oparciu o to ustalenie odmówiło wznowienia tego postępowania.

Na zakończenie rozważań należałoby jeszcze podnieść, że nie ma racji Zarząd Spółki wskazując w skardze, że organ powinien wznowić postępowanie z urzędu, skoro sam stwierdził, że strona rzeczywiście nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Stoi temu na przeszkodzie kategoryczna regulacja art. 147 k.p.a. Przepis ten stanowi, że wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Z brzmienia tego przepisu wynika więc wyraźnie, że wbrew twierdzeniom strony organ nie był uprawniony do wznowienia przedmiotowego postępowania z urzędu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę Zarządu Spółki [...] w P..

Mając na uwadze fakt, iż strona skarżąca korzystała z pomocy prawnej udzielonej jej z urzędu, której to koszty nie zostały przez nią pokryte Sąd w pkt. II wyroku działając na zasadzie art. 250 p.p.s.a. oraz, § 18 ust.1 pkt 1 lit.c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2013.461 j.t.) zasądził z powyższego tytułu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. Z. – Kancelaria Adwokacka ul. K. w K. kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240,00 zł (dwieście czterdzieści złotych) oraz tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).