Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 120/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137, art. 139, art. 140, art. 142
journal: Dz.U. 2015 poz 782
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia WSA del. Mirosław Wincenciak, po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Małopolskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 października 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 841/16 w sprawie ze skargi Z. O.-Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2016 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz M. Z. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 18 października 2016 r. po rozpoznaniu sprawy ze skargi Z. O.-Z. na decyzję Wojewody Małopolskiego z [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości, w punkcie I. uchylił zaskarżoną decyzję; w punkcie II. zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącej 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Prezydent Miasta Nowego Sącza decyzją z [...] sierpnia 2015 r., działając na podstawie art. 136, art. 137, art. 139, art. 140 oraz art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 782, ze zm., dalej: u.g.n.) oraz art. 104 k.p.a. orzekł o zwrocie na rzecz Z.O.-Z. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], położonej w obr. [...] jedn. ewid. [...] miasto Kraków o pow. 399 m2, objętej KW nr [...], bez zwrotu na rzecz Gminy Kraków odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Jednocześnie organ stwierdził, że ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia w księdze wieczystej prawa własności przywróconego w drodze orzeczenia.

W uzasadnieniu organ podkreślił, że nieruchomość stanowiąca działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] w obr. [...] jedn. ewid. [...], miasto Kraków powstała z parceli l. kat. [...] o pow. 1235,5 m2, b. gmina katastralna [...], która została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa na podstawie orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z [...] stycznia 1956 r. jako niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych z przeznaczeniem pod budowę szkoły i boiska. Właścicielem nieruchomości w chwili wywłaszczenia był A. O. Jak wynika z wykazu zmian równoważników nr [...] parcela l. kat. [...] ulega podziałowi na parcele l. kat. [...] o pow. 396,90 m2, i l. kat. [...] o pow. 838,60 m2, na podstawie planu sytuacyjnego podziału parcel l. dz. ew. [...], parcela l. kat. [...] o pow. 397 m2, utworzyła działkę nr [...] o pow. 399 m2, w obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków. Decyzją z [...] lipca 2008 r. Wojewoda Małopolski orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Gminę Miejską Kraków własności działki nr [...] na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie gminnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] sierpnia 2008 r. W oparciu o zebrany materiał dowodowy organ ustalił, że operatem l. dz. ewid. [...] parcela gruntowa l. kat. [...] pomniejszyła się na rzecz parceli gruntowej l. kat. [...]. Parcela gruntowa l. kat. [...] otrzymała nowe oznaczenie l. kat. [...] o pow. 397 m2, która zgodnie z wykazem synchronizacyjnym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego nr [...] w dniu [...] grudnia 2007 r., zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 399 m2. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie w dniu [...] stycznia 1956 r., orzekło wywłaszczenie na rzecz Państwa - na cele budowy szkoły i boiska - m.in. parceli l. kat. [...] o pow. 1235,5 m2, stanowiącej w chwili wywłaszczenia własność A. O. Cel wywłaszczenia został zrealizowany poprzez budowę boiska i szkoły między innymi na części parceli l. kat. [...] wywłaszczonej w 1956 r.

Na działce nr [...], obr. [...] objętej wnioskiem o zwrot, w dniu [...] maja 2013 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami nieruchomości przy udziale zainteresowanych stron, stwierdzając, że na działce znajduje się 7 wysokich drzew oraz kilka mniejszych, (...) porośnięta jest koszoną trawą i samosiejkami. Ogrodzenie znajdujące się na granicy zachodniej oddziela przedmiotową nieruchomość od terenu należącego do szkoły. (...) na działce nie ma obiektów budowlanych, a znajdujące się na działce drzewa mają od 40 cm średnicy (grusza) do 80 cm średnicy (jesion). Dostęp do nieruchomości jest możliwy wyłącznie od strony posesji przy ulicy K. [...]. W protokole wskazano również, że granicę zachodnią przedmiotowej działki w części ok. 2/5 długości tworzy boczna ściana budynku należącego do szkoły znajdującej się na działce sąsiedniej (od strony zachodniej). Ponieważ od daty wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa minęło ponad 10 lat, a cel na działce ewid. nr [...] w obr. [...] m. Krakowa nie został zrealizowany zgodnie z celem wywłaszczenia, jakim była budowa szkoły i boiska - organ uznał wnioskowaną do zwrotu nieruchomość za zbędną na cel określony w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z

[...] stycznia 1956 r. Organ wskazał, że zwaloryzowane odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość przyznane orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z dnia [...] listopada 1954 r. oraz orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z [...] lutego 1961 r. i zatwierdzone decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1963 r. na kwotę 8464,90 zł (przed denominacją) wynosi obecnie 4.706,67 zł. Proporcjonalnie do powierzchni zwracanej działki ewidencyjnej nr [...] w obr. [...] o pow. 399 m2, m. Krakowa - zwaloryzowane odszkodowanie wynosi 1.520,00 zł. Jak wynika z treści operatu szacunkowego, szacunkowa wartość rynkowa zwracanej nieruchomości według stanu istniejącego z dnia wywłaszczenia i cen bieżących wynosi 394.278 zł. Szacunkowa wartość rynkowa nieruchomości według stanu z dnia zwrotu i cen z dnia wyceny wynosi 391.135 zł. Poprzedni właściciel zwraca odszkodowanie zwaloryzowane, proporcjonalnie do powierzchni zwracanego gruntu, stanowiącego działkę [...] w obr. [...] o pow. 399 m2 w wysokości 1.520,00 zł pomniejszone o kwotę równą różnicy wartości nieruchomości na dzień zwrotu tj.: 3.143 zł, co daje kwotę ujemną zatem odszkodowanie Gminie Kraków nie przysługuje.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina Kraków, podnosząc, iż teza o zbędności nieruchomości, na której organ I instancji oparł swoje rozstrzygnięcie, nie została podparta żadnym materiałem dowodowym, tak w zakresie dokładnego przeznaczenia przedmiotowej działki nr [...] (brak planu realizacyjnego), jak i ustaleniami faktycznymi w zakresie nakładów poczynionych na nieruchomości. Wojewoda Małopolski decyzją z [...] czerwca 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Nowego Sącza z [...] sierpnia 2015 r. w całości i orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Z. O.-Z. nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] położonej w obrębie [...], jednostka ewidencyjna [...], miasto Kraków w granicach parceli l. kat. [...], była gmina katastralna [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że podstawą dla oceny, czy mamy do czynienia ze stanem zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest precyzyjne ustalenie tego celu przez organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Zarówno art. 136 jak i art. 137 u.g.n. posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu będącej aktem administracyjnym wydanym w indywidualnej sprawie z zakresu administracji publicznej. Z tego właśnie względu podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest decyzja wywłaszczeniowa (umowa sprzedaży) i to właśnie w tym dokumencie należy poszukiwać celu wywłaszczenia. Jednakże często zdarzało się tak, iż cel ten jest określony w decyzji lub umowie sprzedaży w sposób ogólnikowy, bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości. Niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów, co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Organ uznał również za istotne rozważenie specyfiki przedmiotowej sprawy, w której przedmiotem ustaleń jest nieruchomość wywłaszczona na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. W kontekście bowiem przepisów ww. dekretu, regulacja ta nie przewidywała konieczności precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia zarówno w dokumentacji wymaganej dla uzyskania pozwolenia na nabycie nieruchomości (przy czym pojęcie to oznaczało na gruncie omawianej regulacji wywłaszczenie), dokumentacji sporządzanej na potrzeby procesu wywłaszczeniowego, jak i w samym orzeczeniu wywłaszczeniowym. Celem precyzyjnego ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości organ I instancji pozyskał do akt sprawy kopię orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Krakowie z [...] stycznia 1956 r., w którym wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość - jako niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych - przeznaczona była pod budowę szkoły i boiska, a zatem cel ten nie został określony w sposób precyzyjny, bowiem większe zamierzenie, jakim jest kompleks szkoły wraz z boiskiem, z natury rzeczy obejmuje swoim zakresem nie tylko sam budynek szkoły i boisko, ale również całą niezbędną do funkcjonowania takiego zespołu obiektów infrastrukturę towarzyszącą. Organ I instancji całkowicie pominął dokumentację związaną z procesem wywłaszczenia całości gruntów przeznaczonych pod budowę ww. szkoły wraz z boiskiem, znajdującą w archiwalnych aktach Prezydium Rady Narodowej w Krakowie, które pozyskano z zasobów Archiwum Zakładowego Urzędu Miasta Krakowa. W powołanych aktach znajdują się dokumenty dotyczące również dawnej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], stanowiącej poprzednio własność A. O., w tym zwłaszcza zezwolenie Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] sierpnia 1954 r., wydane na podstawie art. 4 i 5 ww. dekretu, którym zezwolono Wydziałowi Oświaty Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie, jako wykonawcy narodowych planów gospodarczych, na nabycie pod budowę szkoły i boiska, nieruchomości położonych w granicach oznaczonych na załączonym planie sytuacyjnym obwódką koloru niebieskiego oraz literami od A do K o łącznej powierzchni ok. 1,33 ha. Zgodnie w ww. planem, przedmiotowa nieruchomość znalazła się w granicach terenu przeznaczonego pod ww. zamierzenie (przylegała do wierzchołka oznaczonego literą F). Jak wynika z omawianego planu, część parceli l. kat. [...], odpowiadająca obecnie działce nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. Kraków, położona była na terenie przeznaczonym pod zieleń, przylegającym od strony zachodniej do terenu przeznaczonego pod realizację budynków szkolnych i boiska oraz - od strony wschodniej - zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy K. Mając na uwadze powyższe organ wskazał, iż przedmiotowa część dawnej parceli l. kat. [...], b. gm. kat. [...], nie byłą przeznaczona pod żadną trwałą zabudowę, lecz miała stanowić część pasa terenu zajętego pod zieleń wysoką, oddzielającą teren planowanego kompleksu szkolnego od zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy K. w Krakowie, co potwierdza dodatkowo treść znajdującego się w powołanych aktach wywłaszczeniowych protokołu spisanego w lokalu szkoły podstawowej Nr[...] w Krakowie przy ul. K. [...] września 1954 r., do sprawy o sygn. [...], z czynności Komisji Wywłaszczeniowo-Odszkodowawczej, których przedmiotem było rozpatrzenie wniosku Wydziału Oświaty Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Krakowie o wywłaszczenie nieruchomości położonych w Krakowie przy ul. Ł. i ul. K. w Dzielnicy [...], na cel budowy szkoły, a będącej własnością osób prywatnych. Mianowicie, na str. 2 ww. protokołu wskazano, iż: "Granica wschodnia oznaczona literami FG może ulec zmianie na odcinku od punktu oznaczonego literą F do muru klasztornego w wyprostowaniu w ten sposób by przebiegała równolegle do wschodniej ściany projektowanego budynku /głównego budynku/ w odległości 12 1/2 m. Odległość ta podyktowana jest koniecznością dojazdu gospodarczego. Zmiana ta nie jest istotna dla projektu gdyż pozostała część terenu będzie zagospodarowana w dalszym ciągu jako tereny zielone, tak jak dotychczas. Jak wynika z treści orzeczenia wywłaszczeniowego, wskazywana w cytowanym protokole, możliwa zmiana granic wywłaszczanego terenu ostatecznie nie nastąpiła. Z kolei z pozyskanych przez organ w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego archiwalnych zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z lat: 1968, 1970, 1975, 1982, 1993, 1998 i 2003, jak również ze zdjęcia satelitarnego pozyskanego z serwisu internetowego "geoportal.gov.pl" (prowadzonego przez Główny Urząd Geodezji i Kartografii w Warszawie), teren przedmiotowej działki przez cały ten okres stanowił obszar zieleni wysokiej, oddzielającej teren planowanego kompleksu szkolnego od zabudowań zlokalizowanych wzdłuż ulicy K., a zatem był zgodny z przeznaczeniem wynikającym z powołanej wyżej dokumentacji wywłaszczeniowej. Organ wskazał, że adaptacja stanu istniejącego w dacie wywłaszczenia na potrzeby planowanej inwestycji nie świadczy o zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cele jej wywłaszczenia. W świetle powyższego nie można było uznać przedmiotowej nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia, i orzec o jej zwrocie, w związku z czym - uznając słuszność zarzutów odwołania w tym zakresie - zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz wnioskodawczyni.

Na tą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła Z. O.-Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał skargę za uzasadnioną stwierdzając, że przy wydaniu kwestionowanej decyzji doszło do naruszenia przepisów, które skutkować winno jej uchyleniem. W ocenie Sądu, co do zasady można zgodzić się z organem, że zachowanie terenu zielonego na części terenu wywłaszczonego pod budowę szkoły można by uznać za realizację celu wywłaszczenia, jako realizację zieleni przyszkolnej, co stanowiłoby podstawę do odmowy jej zwrotu. Warunkiem jednakże takich ustaleń było by wykazanie, iż po dokonaniu wywłaszczenia cel ten został zrealizowany tj. że na terenie przyległym do szkoły dokonano nasadzeń i teren ten był wykorzystywany dla celów szkolnych i we władaniu szkoły. W postępowaniu o zwrot nieruchomości wywłaszczonych nie chodzi tylko o ustalenie celu wywłaszczenia, ale też a może przede wszystkim, czy cel ten został zrealizowany. Realizacja celu wywłaszczenia to zagospodarowanie terenu i jego późniejsze wykorzystanie zgodne z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej. Organ II instancji nie mógł ustalić czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia na podstawie pism z 1954 r. skoro wywłaszczenie nastąpiło w 1956 r. tj. dwa lata później. Pisma te co najwyżej dookreślały przyszły cel wywłaszczenia, ale w żadnym razie nie można przyjąć w oparciu o te zapisy, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia tj. iż na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości (aktualnie działka nr [...]) dokonano nasadzeń, ewentualnie pielęgnowano zieleń już istniejącą a teren ten był wykorzystywany dla celów szkolnych i przez szkołę administrowany. Takich ustaleń organ II instancji jednak nie dokonał. Przeciwnie, materiał dowodowy wskazuje, że jest to działka nr [...] to teren ogrodzony, także od strony zachodniej czyli od terenu szkoły. Organ nie poczynił nawet starań by ustalić, kiedy, przez kogo i za czyją zgodą ogrodzenie od strony szkoły było wykonane. Ma to podstawowe znaczenie, gdyż aktualny stan faktyczny jest taki, że teren ten nie jest wykorzystywany jako teren szkolny. Ustalić należało zatem czy kiedykolwiek teren działki nr [...] był wykorzystywany dla celów szkolnych i przez tą szkołę administrowany. Skoro teren szkoły jest ogrodzony, należało ustalić kiedy ogrodzenie to powstało i czy od początku obejmowało fragment nieruchomości wzdłuż granicy działki nr [...]. Sąd zauważył, że w protokole rozprawy administracyjnej z [...] maja 2013 r. (akta adm. k.171) uczestnik tej czynności P. Z. oświadczył, że według jego wiedzy ogrodzenie to zostało wykonane w trakcie budowy szkoły. Potwierdzenie tej okoliczności wykluczało by uznanie, że doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Trudno bowiem przyjąć, iż realizacją celu wywłaszczenia jakim była budowa szkoły na terenie stanowiącym aktualnie działkę nr [...] było odgrodzenie się od terenu sąsiedniego na którym szkoła funkcjonowała. Ustaleń w tym przedmiocie organ nie dokonał, czym - w ocenie Sądu - naruszył przepis art. 7, art. 77 i art.80 k.p.a. w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego.

W wytycznych dla organu Sąd zobowiązał organ do ustalenia, czy teren działki nr [...] był kiedykolwiek po jej wywłaszczeniu wykorzystywany jako teren zieleni przy szkole i we władaniu tej szkoły. Tylko bowiem pozytywne ustalenie tej okoliczności uzasadniało by stanowisko, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Wojewoda Małopolski, reprezentowany przez radcę prawnego, podniósł następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez błędną interpretację art. 136, jak i art. 137 u.g.n., która doprowadziła do przyjęcia, że organ odwoławczy nie ustalił w sposób jednoznaczny czy na działce nr [...], Obr. [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto Kraków, został zrealizowany cel wywłaszczenia;

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ odwoławczy naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania dowodowego, uznając, że organ ten nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący stanu faktycznego i prawnego sprawy, przez co naruszył przepisy art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto oświadczono o zrzeczeniu się rozprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. O.-Z., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie tej skargi w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W dniu [...] stycznia 2017 r. skarżąca kasacyjnie zmarła, postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym toczyło się więc z udziałem jej następcy prawnego, córki - M. Z.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W myśl powołanego w skardze kasacyjnej art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137 u.g.n., stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Przepisy te statuują zatem zasadę, w myśl której obowiązkowi zwrotu, z pewnymi wyjątkami, podlega wywłaszczona nieruchomość, której przeznaczenie jest niezgodne z celem przyjętym w decyzji wywłaszczeniowej.

Kwestia przesłanek zwrotu wywłaszczonych nieruchomości stała się przedmiotem wielu wypowiedzi sądów administracyjnych. Warto w tej mierze przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 622/13, w którym zaakcentowano, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne są do ustalenia dwie przesłanki - cel wywłaszczenia i zbędność nieruchomości na ten cel, co wynika z art. 136 ust. 3 u.g.n. Daje on bowiem uprawnienie poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego wynika założenie, że cel wywłaszczenia określa decyzja o wywłaszczeniu i generalnie z aktu tego rzeczywiście cel ten wynika. Jednak o ile decyzja o wywłaszczeniu tego nie czyni cel ustala się na podstawie innych dowodów, aktów, czynności itd. Przy ocenie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2955/12 (CBOSA), nie ma wpływu to, z jakiego powodu nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. W tym zakresie teza skargi kasacyjnej o dokonaniu przez Sąd I instancji błędnej wykładni powyższych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami nie została potwierdzona.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się z Sądem I instancji, iż ustalenia powyższych przesłanek powinny skłonić organ do podjęcia czynności pozwalających dokonać oceny, czy doszło do zbędności części wywłaszczonej nieruchomości na cele szkolne. W tym kontekście za prawidłowe należy uznać stwierdzenie Sądu, iż w sprawie nie zostało wyjaśnione, czy kiedykolwiek sporny teren działki był wykorzystywany na wskazany cel i czy był przez szkołę administrowany. Powyższego nie sposób wyprowadzić z akcentowanego zadrzewienia tego terenu. Przywołane zaś przez Sąd oświadczenie uczestnika rozprawy administracyjnej wskazywało na wątpliwości co do czasu wykonania ogrodzenia szkoły, których istnienie nie mogło zostać przez organ pominięte przy rozstrzyganiu kwestii zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powyższe wadliwości prowadzonego przez organ postępowania czyniły zasadnym uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z naruszeniem przez organ art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

W świetle powyższego należało uznać, że zarzuty postawione w skardze kasacyjnej nie są usprawiedliwione.

W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.