Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1842/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165a par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz, Protokolant p. o. referenta stażysty Michał Strzałkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A.T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] lutego 2015 r. odmawiające A.T. wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie odroczenia terminu płatności rat określonych decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...] grudnia 2014 r. dotyczącą zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012-2013.

Jak wynika z akt sprawy składając wniosek o odroczenie terminów płatności tych rat Skarżąca powołała się na toczące się od wspomnianej decyzji postępowanie odwoławcze.

Odmawiając wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie organ I instancji stwierdził, iż z uwagi na złożone odwołanie decyzja z [...] grudnia 2014 r. nie ma przymiotu ostateczności. Stąd też nie można w tej sprawie prowadzić nowego postępowania, jak również nie można zastosować trybu nadzwyczajnego o zmianę tej decyzji.

Utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji Dyrektor Izby Skarbowej przypomniał, iż wspomnianą decyzją z [...] grudnia 2014 r. rozłożono m.in. na 12 miesięcznych rat zapłatę zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012 -2013 w łącznej kwocie 13.107 zł wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej kwocie 1.652 zł. Od tej decyzji Skarżąca odwołała się, co spowodowało, iż decyzja ta nie nabrała waloru ostateczności. Brak przymiotu ostateczności skutkował tym, iż organ I instancji nie mógł prowadzić w trakcie postępowania odwoławczego, postępowania w zakresie zmiany tej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że ewentualne uchylenie bądź zmiana decyzji, której dotyczy żądanie Skarżącej mogłoby dotyczyć jedynie decyzji ostatecznej, którego to waloru decyzja z [...] grudnia 2014 r. nie posiadała. Jego zdaniem zasadnie zatem organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w niniejszej sprawie. Na koniec dodał, iż w postępowaniu odwoławczym od decyzji z [...] grudnia 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej weryfikował również ustalone w tej decyzji terminy płatności rat. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji uznał, iż Skarżąca jest w stanie wywiązać się z udzielonego układu ratalnego bez zagrożenia egzystencji.

Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie do Sądu. Zarzuciła naruszenie:

1) art. 120 do art. 127 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej jako: "O.p.") przez:

- nieudzielenie niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem postępowania (art. 121),

- niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, a zwłaszcza zaniechanie dopuszczenia dowodów na okoliczność powstania zobowiązania podatkowego i prawidłowości postępowania podatkowego (art. 122, art. 182, art. 187 i art. 200a),

- niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ podatkowy przy załatwianiu sprawy (art. 124),

- opieszałość działania w sprawie oraz opieszałość we wnikliwym i szybkim jej załatwieniu (art. 125);

- brak ponownego rozpoznania całej sprawy, a nie tylko decyzji organu I instancji (art. 127);

2) art. 139 i art. 140 O.p. przez niezałatwienie sprawy w przepisanym prawem terminie i niepowiadomienie o przyczynach niedotrzymania terminu;

3) art. 180 do art. 192 O.p. przez pominięcie istotnych dowodów, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieuzyskanie od banku [...] szczegółowych informacji o okresie, wielkościach powstania odsetek karnych i spłaconych ratach kredytów, na podstawie których wystawiono PIT-8C,

4) art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361) przez zastosowanie tej ustawy, mimo wyłączenia jej stosowania do przychodów z tytułu podziału majątku wspólnego małżonków w wyniku ustania wspólności majątkowej.

Na tej podstawie Skarżąca wniosła o uchylenie orzeczeń organów obu instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie odroczenia terminu płatności rat, na jakie decyzją z [...] grudnia 2014 r. rozłożona została zapłata zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012-2013. Podstawę prawną takiego rozstrzygnięcia stanowił art. 165a O.p., zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Kontrola Sądu sprowadza się zatem do oceny, czy organy podatkowe zasadnie przyjęły, iż w niniejszej sprawie zaistniały wymienione w art. 165a § 1 O.p. przyczyny uniemożliwiające wszczęcie i prowadzenie postępowania. Zdaniem tych organów przeszkodą taką było trwające równolegle postępowanie odwoławcze od decyzji z [...] grudnia 2014 r. o wysokości rat, o odroczenie płatności których Skarżąca wnioskowała. W efekcie organy podatkowe uznały, iż brak przymiotu ostateczności tej decyzji spowodował ten skutek, iż nie można było w niniejszej sprawie prowadzić postępowania nadzwyczajnego z art. 253a § 1 O.p. w zakresie zmiany powyższej decyzji.

Sąd stanowisko to podziela.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] grudnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. przychylił się częściowo do wniosku Skarżącej i rozłożył na dwanaście rat zapłatę zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012-2013 wraz z odsetkami za zwłokę. Termin płatności pierwszej i drugiej raty przypadał odpowiednio na dzień 22 grudnia 2014 r. i 22 stycznia 2015 r., zaś ostatniej w dniu 23 listopada 2015 r. Podejmując wspomnianą decyzję organ podatkowy wziął pod uwagę aktualną sytuację materialną oraz rodzinną Skarżącej i stwierdził, że jednorazowa zapłata zaległego podatku nie jest możliwa. Ustalając wysokość rat i okres spłaty uwzględnił uzyskiwane przez nią dochody i ponoszone stałe koszty utrzymania. Od tej decyzji Skarżąca odwołała się pismem z 22 grudnia 2014 r. Następnie w piśmie z 14 stycznia 2015 r. zwróciła się o "odroczenie wpłat dalszych rat, wynikających z harmonogramu płatności, będącego załącznikiem do decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] grudnia 2014 r." do czasu rozpatrzenia odwołania od tej decyzji.

Oceniając tak sformułowany wniosek organy podatkowe trafnie – zdaniem Sądu – wskazały na potencjalną możliwość jego rozpatrzenia przy zastosowaniu przepisu art. 253a § 1 O.p. Stanowi on, iż decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jak się podkreśla w orzecznictwie postępowanie oparte na powyższej regulacji dotyczącej ostatecznych decyzji, na podstawie których strona nabyła prawo jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz weryfikacja wydanej już decyzji ostatecznej z punktu widzenia interesu publicznego lub ważnego interesu strony (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2009 r., II FSK 153/08).

Pogląd wskazujący na potrzebę rozpoznania wniosku o odroczenie terminu płatności rat określonych w stosownej decyzji ratalnej w świetle przesłanek z art. 253a § 1 O.p., znajduje potwierdzenie w orzecznictwie, w tym m. in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 września 2013 r. (I SA/Gd 901/13).

W niniejszej sprawie słusznie jednak organy podatkowe stwierdziły, że w zaistniałym w niej stanie faktycznym zastosowanie instytucji z art. 253a § 1 O.p. nie jest możliwe. Rację ma bowiem Dyrektor Izby Skarbowej, że ewentualne uchylenie bądź zmiana decyzji w tym trybie mogłoby dotyczyć jedynie decyzji ostatecznej, którego to waloru – z uwagi na wniesienie odwołania - decyzja z [...] grudnia 2014 r. nie posiadała. W efekcie zgodzić się z nim należy, że nie można było prowadzić w trakcie postępowania odwoławczego, postępowania w zakresie zmiany tej decyzji.

Zasadnie zatem organy podatkowe odmówiły wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie na podstawie art. 165a O.p. W orzecznictwie i literaturze przyjmuje się bowiem, że użyty w tym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2016 r., II FSK 2644/13 i przywołana tam literatura).

Z tych względów skargę jako niezasadną należało oddalić. Ustosunkowując się do postawionych w tej skardze zarzutów, nie sposób nie zauważyć, iż dotyczą one w istocie kwestii związanych z udzieloną Skarżącej ulgą w spłacie zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2012-2013, co nie było przedmiotem niniejszego postępowania. W rezultacie zarzuty te należało uznać za całkowicie chybione.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.