Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2194/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6092 Melioracje wodne, opłaty melioracyjne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 11, art. 77, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku wykonania prac utrzymaniowych na rowie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego K. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Starosta [...], po przeprowadzeniu postępowania w sprawie utrzymania we właściwym stanie technicznym rowu melioracyjnego R-SD2, przebiegającego przez działki o numerach ew.: [...], [...], [...], [...] i [...] w J., wydał decyzje, nakładające na właścicieli działek nr [...], [...] i [...] obowiązek wykonania prac utrzymaniowych na rowie R-SD2 na odcinku przebiegającym przez ich działki. Decyzją z [...] kwietnia 2008 r., Starosta [...], nałożył na A. B. - właściciela działki nr [...] obowiązek wykonania prac remontowych na rowie R-SD2 na odcinku przebiegającym przez jego działkę. Prace te miały polegać na wykonaniu nowego przepustu na rowie w miejscu istniejącego przepustu pod drogą dojazdową do stawu, o średnicy 400 mm oraz przywróceniu właściwych parametrów technicznych rowu (szerokości rowu w dnie, głębokości rowu, nachylenia skarp rowu).

Od ww. decyzji odwołanie wniósł A. B., wskazując na naruszenie przez organ art. 77 ust. 1 i 2 ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), stwierdzając, iż przedmiotowy odcinek rowu nie jest rowem R-SD2, lecz rowem opaskowym jego stawu, nie stanowi więc urządzenia melioracji wodnych szczegółowych.

Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2008 r., uchylił powyższą decyzję Starosty [...] w całości oraz umorzył postępowanie organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że rów przebiegający przez działkę nr [...] jest urządzeniem służącym do szczególnego korzystania z wód, a nie urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, do których ma zastosowanie art. 77 ust. 1 ustawy Prawo wodne. Wojewoda [...] stwierdził, że Starosta w postępowaniu pierwszoinstacyjnym nie wykazał melioracyjnej funkcji rowu, a tym samym nie miał podstaw prawnych do orzekania w sprawie, w związku z czym postępowanie przed organem I instancji stało się bezprzedmiotowe.

Postanowieniem z [...] października 2008 r. Wojewoda [...], na wniosek T. i E. M., wszczął postępowanie o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej: “kpa").

Decyzją z [...] lutego 2009 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...], podzielając stanowisko wyrażone przez ten organ, iż rów przebiegający przez działkę nr [...] nie jest rowem melioracyjnym.

Po rozpatrzeniu odwołania T. i E. M. decyzją z [...] lipca 2009 r., Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora RZGW we W.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. Dyrektor RZGW we W. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...]. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli T. i E. M..

Prezes KZGW decyzją z [...] kwietnia 2010 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że istnieją rozbieżności pomiędzy ewidencją gruntów a rzeczywistym przebiegiem przedmiotowego rowu melioracyjnego.

Dyrektor RZGW we W. decyzją z [...] czerwca 2011 r. uchylił decyzję Wojewody [...] oraz ustalił dla A. B. obowiązek utrzymania rowu melioracyjnego R-SD2 na odcinku od granicy z działką nr [...] do granicy z działką nr [...]. Odwołania od decyzji wnieśli T. i E. M. oraz A. B..

Prezes KZGW decyzją z [...] maja 2012 r., uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ wskazał, że Dyrektor RZGW we W. powinien ustalić, kto w rozumieniu ustawy Prawo wodne jest zainteresowanym właścicielem gruntów.

Rozpatrując sprawę ponownie, Dyrektor RZGW we W. decyzją z dnia [...] września 2012 r.:

I. uchylił ostateczną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., uchylającą decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2008 r. oraz umarzająca postępowanie organu I instancji;

II. uchylił decyzję Starosty [...] z [...] kwietnia 2008 r. nakazującą A. B. obowiązek wykonania prac remontowych na rowie R-SD2 na odcinku przebiegającym przez działkę nr [...];

III. ustalił A. B. obowiązek utrzymania koryta rowu melioracyjnego oznaczonego w ewidencji urządzeń melioracji szczegółowych symbolem R-SD2, wraz z przepustem na drodze dojazdowej do stawu, w celu zachowania funkcji melioracyjnej przedmiotowego rowu i utrzymania jego drożności na odcinku od granicy z działką nr [...] do granicy z działką nr [...];

IV. ustalił następujące terminy wykonania obowiązków określonych w punkcie II decyzji:

- do 31 maja i do 30 września (dwukrotnie w roku) dla utrzymania funkcji melioracyjnej rowu przez wykonanie tzw. konserwacji (wykoszenia skarp, odmulenia dna),

- przez cały rok stosownie do potrzeb w zakresie utrzymania koryta rowu i przepustu w stałej drożności.

Od ww. decyzji z [...] września 2012 r. odwołania wnieśli T. i E. M. oraz A. B.

T. i E. M. w swoim odwołaniu wnieśli o uchylenie pkt II zaskarżonej decyzji.

A. B. w swym odwołaniu zaskarżył w całości decyzję Dyrektora RZGW we W. z [...] września 2012 r. i wniósł o utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. i decyzji Dyrektora RZGW we W. z [...] lutego 2009 r. Ponadto wniósł o uchylenie i zmianę zaskarżonej decyzji poprzez orzeczenie o braku obowiązku wykonywania prac polegających na utrzymaniu drożności rowu R-SD2 wraz z przepustem na drodze dojazdowej do stawu, w celu zachowania funkcji melioracyjnej przedmiotowego rowu i utrzymaniu jego drożności na odcinku od granicy z działką nr [...] do granicy z działką nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zdaniem A. B. w przedmiotowym postępowaniu T. i E. M. status stron nie przysługuje. Skoro bowiem nie korzystają oni z rowu melioracyjnego R-SD2, to rów ten nie wywiera korzystnego wpływu na ich nieruchomość. Zatem brak było podstaw do wznowienia postępowania, rozstrzygniętego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r.

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora RZGW we W. z dnia [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu organ podał, że z akt sprawy wynika, że T. i E. M. są właścicielami działek nr [...] i [...], położonych w J. Działka nr [...] sąsiaduje z działką nr [...], której właścicielem jest A. B.. Przez wymienione działki przebiega rów melioracyjny R-SD2, który jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych. Z pisma [...]Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. z [...] lipca 2012 r., wynika, że rów R-SD2 znajduje się w ewidencji prowadzonej przez WZMiUW Oddział w L. oraz, że rów ten wywiera korzystny wpływ na wymienione powyżej działki (nr [...],[...] i [...]), a także na działki o nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...]. Z uwagi na powyższe, w ocenie organu, należy stwierdzić, że T. i E. M. są stronami przedmiotowego postępowania na podstawie art. 77 ust. 1 Prawa wodnego, z którego wprost wynika, iż obowiązek utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych rozkłada się na wszystkich właścicieli tych gruntów, na które urządzenia wywierają korzystny wpływ (zwanych "zainteresowanymi właścicielami gruntów").

Organ odwoławczy podał, że przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 kpa jest spełniona zarówno wtedy, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i wtedy, gdy nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym lub w niektórych czynnościach istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast o braku winy strony można mówić wówczas, gdy organ nie zawiadamia strony o przeprowadzonych dowodach, o możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, by okoliczność faktyczną można było uznać za udowodnioną, czy też z całokształtem zebranego materiału dowodowego, bądź o środku odwoławczym wniesionym przez innego uczestnika postępowania. Z akt sprawy wynika, że T. i E. M. nie brali czynnego udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r. Organ wskazał, że chociaż Starosta [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. zawiadomił strony o wniesieniu odwołania przez A. B., to postępowanie odwoławcze przed Wojewodą toczyło się bez udziału T. i E. M.. Nie zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, nie udostępniono im akt sprawy, Wojewoda nie przesłał im także decyzji zapadłej w sprawie. Wobec tego, w omawianej sprawie, zaistniała podstawa do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Organ wskazał, że rów R-SD2 jest urządzeniem melioracji wodnych szczegółowych, znajdującym się w ewidencji urządzeń melioracji wodnych prowadzonej przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., Oddział w L.. W związku z wykonaniem na trasie przedmiotowego rowu stawu rybnego (w 1970 r.) na działce nr [...] oraz stawu rybnego (w 1995 r.) na działce nr [...], przebieg rowu R--SD2 musiał ulec zmianie w obrębie tych działek. Pomimo przełożenia rowu została zachowana jego podstawowa funkcja, polegająca na odwodnieniu gruntów przyległych i regulacji stosunków wodnych. Podkreślił, że wykonane urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, jako inwestycja liniowa, obejmują obszar większy niż tylko jedna nieruchomość. Dlatego też wszelkie działania muszą być skoordynowane z utrzymaniem drożności rowu R-SD2 na całej jego długości, bowiem nieutrzymywanie w należytym stanie choćby odcinka rowu może zakłócić prawidłowe funkcjonowanie całego urządzenia wodnego.

Przedmiotowy rów nie jest objęty działalnością spółki wodnej, a zatem jego utrzymywanie należy do zainteresowanych właścicieli gruntów. W niniejszej sprawie zarówno T. i E. M. jak i A. B., są zainteresowanymi właścicielami gruntów, gdyż urządzenie melioracji wodnych szczegółowych (rów R-SD2) wywiera korzystny wpływ na ich działki. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że A. B., będący właścicielem działki nr [...], częściowo wykonuje ciążące na nim obowiązki utrzymania rowu melioracyjnego. W związku z tym należy stwierdzić, że organ I instancji prawidłowo nałożył w pkt III zaskarżonej decyzji na A. B. obowiązek utrzymania koryta rowu melioracyjnego oznaczonego w ewidencji urządzeń melioracji szczegółowych symbolem R-SD2, wraz z przepustem na drodze dojazdowej do stawu, w celu zachowania funkcji melioracyjnej przedmiotowego rowu i utrzymania jego drożności na odcinku od granicy z działką nr [...] do granicy z działką nr [...], zaś w pkt IV decyzji organ ustalił terminy wykonania określonych obowiązków.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 Prawa wodnego, utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji. W decyzji z [...] kwietnia 2008 r. Starosta [...] w pkt I ppkt b) nałożył obowiązek wykonania nowego przepustu na rowie w miejscu istniejącego przepustu pod drogą dojazdową do stawu. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, wykonanie przepustu lub jego przebudowa wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

Wskazano, że na podstawie art. 77 Prawa wodnego organ nie ma uprawnień do nałożenia obowiązku wykonania nowego urządzenia, gdyż wykracza to poza dyspozycję tego przepisu. Organ odwoławczy stwierdził, że słusznie Dyrektor RZGW we W. uchylił decyzję Starosty [...]. Nieprawidłowe było również rozstrzygnięcie Wojewody [...] o uchyleniu decyzji Starosty [...] w całości oraz umorzeniu postępowania organu I instancji.

A. B. oraz T. i E. M. odpowiednio pismami z dnia 31 lipca 2013 r. i z dnia 8 sierpnia 2013 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na ww. decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z [...] lipca 2013 r.

A. B. w swojej skardze wniósł o uchylenie ww. decyzji z [...] lipca 2013 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Dyrektora RZGW we W. z [...] września 2012 r.

W uzasadnieniu skargi podał, że na działce nr [...] T. i E. M. w 1993 r. wybudowali, bez pozwolenia wodnoprawnego staw hodowlany. Chociaż w sprawie tej samowoli budowlanej, toczy się odrębne postepowanie, to organ, utrzymując w mocy decyzję nakładającą na A. B. obowiązek utrzymania rowu R-SD2 nie wziął ww. okoliczności pod uwagę.

W ocenie p. B. organ nie ma podstaw twierdzić, ze rów mielioracyjny, wówczas oznaczony symbolem R-SD1, na skutek nielegalnego wybudowania stawu na działce nr [...], został przełożony w miejsce istniejącego na działce rowu opaskowego. Zgodnie z wydanym w 1995 r. pozwoleniem miał on być przełożony wzdłuż grobli stawu położonego na działce nr [...] od strony działek [...] i [...] i miał on być długości 116 m a wody z niego miały uchodzić do Potoku S., a nie do rowu opaskowego wybudowanego na działce nr [...], na potrzeby stawu wybudowanego na tej działce.

W ocenie A. B. rów R SD1 legalnie nigdy nie został przełożony przez E. M. a zwłaszcza w sposób opisany w wydanym w 1995 r. pozwoleniu. Zatem jego rów opaskowy, wybudowany legalnie wzdłuż grobli stawu położonego na tej działce, nie jest kontynuacją rowu oznaczonego symbolem RSD1 a tym bardziej nie jest rowem o symbolu RS-D2.

Niezależnie od powyższego wskazał także, że w wydanym na rzecz E. M. pozwoleniu z [...] lutego 1995 r., organ który to pozwolenie wydał ustalił, że E. M., gdyby w oparciu o nie wybudował na działce nr [...] staw, to miałby obowiązek utrzymać w stanie technicznym rów R-SD1 w hm 1+20 do 1+88w stosunku: Z. Z. 40 %, E M. – 60 % kosztów utrzymania. W świetle powyższego zastanawiającym jest, że po wygaśnięciu ww. pozwolenia i przy braku uzyskania przez E. M. aktualnego pozwolenia na korzystanie ze stawu położonego na działce nr [...], to A. B. zobowiązany jest w 100 % na tym odcinku, do utrzymania rowu opaskowego i w 100 % do utrzymania przepustu pod drogą.

W odpowiedzi na skargi Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej wniósł o ich oddalenie.

Skarga T. i E. M., została odrzucona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 grudnia 2013 r. sygn.. akt IV SA/Wa 2194/13 z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych skargi.

W piśmie procesowym z dnia 7 marca 2014 r. pełnomocnik A. B. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 151 § 1 ust. 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Dyrektora RZGW we W. z [...] września 2012 r. uchylającej decyzję ostateczną Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. i rozstrzygającej o istocie sprawy, mimo braku podstaw, określonych w art. 145 § 1 pkt 4 z uwagi na brak charakteru strony E. i T. M.;

art. 138 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, mimo, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, wobec czego organ odwoławczy winien był przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia przez ten organ;

art. 138 § 1 w zw. z art. 7, 77 i 107 w zw. z art. 80 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, w szczególności zaniechanie dokonania jednoznacznych ustaleń co do faktycznego przebiegu rowu RSD2 i jego charakteru prawnego, oraz błędne uznanie, iż rów znajdujący się na terenie działki nr [...], należącej do A. B. stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, o którym mowa w art. 73 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 Prawo wodne oraz, że T. i E. M. są stronami w przedmiotowej sprawie, poprzez:

zaniechanie przeprowadzenia oględzin rowu w celu zbadania jego faktycznego przebiegu na terenie działek nr [...],[...] i [...], a oparcie się jedynie na oględzinach przeprowadzonych w ramach wcześniejszych postępowań, toczących się na skutek wniosku E. i T. M. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] lipca 2008 r., mimo, iż na podstawie dotychczas przeprowadzonych w ramach wcześniejszych postępowań oględzin nie zostało ustalone czy rów przebiegający na terenie działki nr [...] jest w rzeczywistości urządzeniem melioracji wodnej szczegółowej, a ustalenie tej okoliczności nie jest możliwe na podstawie ewidencji urządzeń melioracji wodnych z uwagi na jej rozbieżność ze stanem faktycznym w zakresie położenia i przebiegu rowu RSD2;

niezasadne odmówienie wiarygodności dowodowej twierdzeniom w zakresie charakteru prawnego rowu RSD2 oraz pominięcie wyjaśnień A. B. odnośnie toczącego się postępowania administracyjnego w sprawie samowoli budowlanej dokonanej przez E. i T. M. w stosunku do urządzeń wodnych, znajdujących się na działkach nr [...] i [...] i związanego z tym zawieszonego postępowania z wniosku E. i T. M. o udzielenie pozwolenia wodno-prawnego dla potrzeb eksploatacji stawów, dla których uprzednio wydane decyzją z 1995 r. pozwolenie wodno-prawne wygasło w 2005 r. mimo, że wyniki tego postępowania mogły przyczynić się do ustalenia charakteru rowu RSD2 oraz jego faktycznego przebiegu na terenie działki nr [...], natomiast błędne przyjęcie za prawdziwe twierdzenia E. M. w zakresie charakteru prawnego rowu przebiegającego przez działkę nr [...]; a w konsekwencji nałożenie na Skarżącego obowiązku utrzymania przedmiotowego rowu,

4. art. 138 § 1 w zw. z art. 7, 77 i 107 w zw. z art. 80 kpa poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów przeprowadzonych w sprawie tj.:

a. mapy z ewidencji urządzeń melioracji wodnych prowadzonej przez [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych we W. Oddział w L. oraz pisma [...]Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych we W., Oddział w L. z [...] lipca 2012 r. o korzystnym wpływie rowu RSD2 m.in. na działki nr [...] i [...], mimo, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, iż zachodzi rozbieżność pomiędzy oficjalną dokumentacją a stanem faktycznym w zakresie przebiegu i położenia rowu RSD2, oraz mimo, iż A. B. wielokrotnie wskazywał na okoliczności, które miały na celu wykazanie, iż, wbrew błędnym informacjom wynikającym z ww. dokumentów, rów na odcinku położonym na terenie działki nr [...] stanowi jedynie rów opaskowy stawu należącego do A. B.;

b. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z [...] lutego 1995 r. o udzieleniu pozwolenia wodno-prawnego na rzecz E. M. oraz decyzji Wojewody w J. z [...] sierpnia 1970 r. o udzieleniu pozwolenia wodno-prawnego na rzecz Z. Z., poprzez niezasadne uznanie, iż z ich treści wynika, iż rów opaskowy znajdujący się na terenie działki nr [...] jest rowem melioracyjnym RSD2, i w związku z tym mają do niego zastosowanie przepisy ustawy Prawo wodne, a w konsekwencji błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydanej decyzji polegający na przyjęciu, iż rów znajdujący się na terenie działki nr [...], stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, o którym mowa w art. 73 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 Prawa wodnego i nałożenie na A. B. obowiązku utrzymania przedmiotowego rowu.

W piśmie procesowym z 20 marca 2014 r. T. i E. M. podnieśli, że układ urządzeń wodnych obejmujących staw oraz rów melioracyjny R-SD2 na działce [...] jest zgodny z wykonanym w 1992 r. projektem oraz z operatem wodnoprawnym i wydaną 20 lutego 1995 r. decyzją Urzędu Wojewódzkiego w J. W ich ocenie z ww. dokumentów wynika, że należący do nich staw oraz staw należący ówcześnie do Z. Z. a obecnie A. B. mają posiadać wspólną groblę, a rów R-SD2 (poprzednia nazwa C1, następnie R-SD1) ma zostać przełożony i przebiegać wzdłuż grobli od strony działek nr [...] – [...] (pkt IV p. pkt 2) decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) -zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Należy zgodzić się z zarzutami skargi, że organy administracji nie wykazały w sposób jednoznaczny, że rów mielioracyjny, dawniej oznaczony symbolem R-SD1, na skutek wybudowania stawu na działce nr [...], został przełożony w miejsce istniejącego obecnie na działce rowu opaskowego.

Organy prowadzące postępowanie nie wyjaśniły czy rów R SD1 legalnie został przełożony przez E. M. tj. w sposób określony w wydanym w 1995 r. pozwoleniu. Nie wyjaśniono, czy rów opaskowy, wybudowany legalnie przez skarżącego wzdłuż grobli stawu położonego na jego działce, nie jest kontynuacją rowu oznaczonego symbolem RSD1 nie zaś rowem o symbolu RS-D2.

W toku postępowania administracyjnego nie wyjaśniono jednoznacznie kwestii faktycznego przebiegu rowu RSD2 i jego charakteru prawnego, oraz niewykazano, iż rów znajdujący się na terenie działki nr [...], należącej do A. B. stanowi urządzenie melioracji wodnej szczegółowej, o którym mowa w art. 73 ust. 1 w zw. z art. 70 ust. 1 i 2 Prawo wodne, co ma w sprawie zasadnicze znaczenie.

Należy stwierdzić, iż nie wyjaśniono rozbieżności podnoszonych przez strony postępowania w zakresie rzeczywistego przebiegu i położenia rowu RSD2. Nie zweryfikowano również twierdzeń skarżącego podnoszonych w toku postępowania, że rów na odcinku położonym na terenie działki nr [...] stanowi jedynie rów opaskowy stawu należącego do A. B..

Organy administracji nie wskazały dowodów, które potwierdzałyby przedstawiony stan faktyczny, zaś skarżący konsekwentnie w toku postępowania podnosił, że rów na odcinku położonym na terenie działki nr [...] stanowi jedynie rów opaskowy stawu.

W takiej sytuacji organ powinien przedstawić konkretne dowody skoro twierdzi, że rów na działce [...] nie jest rowem opaskowym, lecz częścią rowu melioracyjnego R-SD2.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera jednak konkretnego i przekonującego wyjaśnienia tej kwestii.

Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji. Stosownie do przepisów art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., podstawą niewadliwej decyzji w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ administracyjny pełnego materiału dowodowego, pozwalającego na ustalenie zgodnego bądź zbliżonego do rzeczywistości stanu faktycznego sprawy.

W tym miejscu należy wskazać, że realizacja obowiązku zebrania i rozpatrzenia pełnego materiału dowodowego przez organ administracji przebiega w dwóch płaszczyznach. Po pierwsze, polega na przeprowadzeniu postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności stanowiących fakty prawotwórcze, a więc takich, z którymi w świetle przepisów obowiązującego prawa związane są określone skutki prawne. Po drugie, zebrany materiał dowodowy powinien znaleźć pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

Należy podkreślić, że uzasadnienie rozstrzygnięcia winno spełniać rolę edukacyjno-perswazyjną w stosunku do adresatów decyzji, powinno również umożliwiać kontrolę poprawności rozstrzygnięcia. Z tego względu motywy decyzji powinny być tak ujęte, aby strona mogła poznać tok rozumowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia oraz zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, jakimi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Ponadto prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje również możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym.

Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie decyzji winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostaje zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem twierdzenia strony lub ustosunkuje się do nich lakonicznie. Obowiązek organu administracji publicznej zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego jest niezależny od tego, czy materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Obciąża on zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, ponownie rozpatrujący sprawę. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów, z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Ocena materiału dowodowego następuje natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a. Brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należytego rozważenia przez organ w sposób kompleksowy wszystkich istotnych kwestii, stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego decyzji.

W ponownym postępowaniu organy administracji muszą jednoznacznie wyjaśnić, na jakiej podstawie ustaliły, że istniejący na działce nr [...] rów jest istotnie częścią rowu melioracyjnego R-SD2. i jaki jest obecnie, faktyczny przebieg tego rowu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

O kosztach zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 250 tej ustawy w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013r., poz. 490)