Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 511/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2023-02-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji i umorzono postępowanie (art. 145 § 3 ustawy - PoPPSA)
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit b, art. 145 par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 145 a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 135 ust. 1 pkt 1a lit a
journal: Dz.U. 2020 poz 110
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant: Referent Dagmara Szymańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty z dnia 28 grudnia 2020 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P.B. kwotę 677 (sześćset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku utrzymało na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.:Dz.U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 28 grudnia 2020 r. o zatrzymaniu prawa jazdy P. B. (dalej również jako "strona", "kierowca" lub "skarżący").

Z akt sprawy wynikają następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Zawiadomieniem z dnia 29 września 2020 r. (nr [...]) Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. zawiadomił Starostę Gdańskiego o popełnieniu przez P. B. czynu, o którym mowa w art. 135 ust.1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm., dalej jako "p.r.d.") poprzez kierowanie w dniu 27 września 2020 r. w G. na ul. [...] pojazdem BMW o nr rej. [...] z prędkością przekraczającą dopuszczalną o 51 km/h na obszarze zabudowanym. Wyjaśniono, że kierowca jechał z prędkością 101 km/h przy obowiązującym na tym odcinku drogi ograniczeniu prędkości do 50 km/h. W treści zawiadomienia wskazano, że w związku z powyższym wykroczeniem sprawę skierowano do Sądu Rejonowego w G. W uwagach zaznaczono też dodatkowo, że podczas kontroli kierowca nie miał przy sobie dokumentu prawa jazdy.

Pismem z dnia 22 października 2020 r. Starosta Gdański zawiadomił P. B. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy w związku przekroczeniem prędkości o więcej niż o 50 km/h w obszarze zabudowanym oraz poinformował o treści art. 10 § 2 k.p.a.

Po wszczęciu przez Starostę Gdańskiego postępowania w przedmiotowej sprawie, pełnomocnik P. B. pismem z dnia 9 listopada 2020 r. wystąpił do organu o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci instrukcji obsługi urządzenia wykorzystanego do pomiaru prędkości pojazdu prowadzonego przez P. B. w dniu 27 września 2020 r. oraz świadectwa legalizacji ww. urządzenia na okoliczność stwierdzenia, że kierowca nie przekroczył dozwolonej prędkości na obszarze zabudowanym powyżej 50 km/h, a tym samym nie istnieją podstawy do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy oraz przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony postępowania na okoliczność przedmiotowego zdarzenia, a w szczególności przebiegu pomiaru prędkości pojazdu.

Odpowiadając na wniosek pełnomocnika strony Starosta Gdański pismem z dnia 17 grudnia 2020 r. poinformował o przyczynach odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu (art. 10 § 2 k.p.a.) oraz wskazał na podstawę zatrzymania prawa jazdy określoną w art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2020 r., poz. 1268 ze zm.), dalej jako "u.k.p.", zaznaczając, że w razie otrzymania zawiadomienia o naruszeniu wskazanego przepisu ruchu drogowego organ administracji jest nim związany i nie jest uprawniony do weryfikacji przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym.

Następnie decyzją z dnia 28 grudnia 2020 r. (nr KO.5430.2.440.2020.MU) Starosta Gdański działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c ustawy u.k.p., zatrzymał P. B. na okres 3 miesięcy prawo jazdy kategorii B nr [...] nr druku [...] wydane [...] przez Starostę Gdańskiego, zobowiązał stronę do zwrotu dokumentu prawa jazdy do depozytu organu w terminie 7 dni dnia otrzymania decyzji oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1 c ustawy u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w związku z przekroczeniem prędkości o więcej niż 50 km/h w obszarze zabudowanym. W przedmiotowej sprawie decyzję podjęto tym samym w związku z otrzymanym z Komendy Miejskiej Policji w G. zawiadomieniem z dnia 29 września 2020 r.

P. B. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wskazując na wystąpienie podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z niezawinionym przez stronę brakiem udziału w postępowaniu oraz naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 86 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ zgromadzenia materiału dowodowego i w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy.

Strona odwołująca się stanęła na stanowisku, że w sprawie błędnie ustalono, że P. B. w dniu 27 września 2020 r. popełnił wykroczenie drogowe polegające na przekroczeniu prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Przyjmując powyższe organ naruszył tym samym w ocenie strony: zasadę prawdy obiektywnej, a także art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów przez organ I instancji, art. 7a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości dotyczących normy prawnej i stanu faktycznego na niekorzyść strony, art. 7, art. 11 i art. 107 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia i jego błędne uzasadnienie, art. 108 § 1 k.p.a. poprzez bezzasadne w ocenie strony wydanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszył też art. 102 ust. 1 pkt 4, ust. 1c i ust. 1e ustawy u.k.p.

Decyzją z dnia 14 kwietnia 2021 r. (nr SKO Gd/789/21) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie znajdując podstaw do uwzględnienia zarzutów odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji jako prawidłową.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono na wstępie przebieg postępowania w sprawie, akcentując, ze wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło w związku z otrzymanym przez Starostę Gdańskiego zawiadomieniem z Komendy Miejskiej Policji w G. z dnia 29 września 2020 r., poprzez które organ został poinformowany, że P. B. w dniu 27 września 2020 r. przekroczył prędkość w obszarze zabudowanym o 51 km/h. Przepisem, który uprawnia starostę do zatrzymania prawa jazdy, w sytuacji gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, jest zaś art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p.

Kolegium zaznaczyło, że w dniu 5 grudnia 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zmieniająca m.in. treść przepisu art. 102 ust. 1c i ust. 1e u.k.p. Jednak zgodnie z treścią art. 25 tej ustawy, do postępowań dotyczących zatrzymanych praw jazdy lub pozwoleń na kierowanie tramwajem wszczętych a niezakończonych przed dniem wskazanym w komunikacie, o którym mowa w art. 22 ust. 1, stosuje się dotychczasowe przepisy. Zgodnie zaś z Komunikatem Ministra Cyfryzacji z dnia 4 września 2020 r. w sprawie określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających weryfikację danych o kierującym pojazdem w centralnej ewidencji kierowców i wprowadzanie do centralnej ewidencji kierowców informacji o zatrzymaniu wydanego w kraju prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem oraz o ich zwrocie (Dz.U. z 2020 r. poz. 1533), termin ten ustanawiano się na dzień 5 grudnia 2020 r. Kolegium ustaliło tym samym, że w przedmiotowej sprawie powinny mieć zastosowanie przepisy art. 102 ust. 1c i ust. 1e u.k.p. w brzmieniu obowiązującym przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 14 sierpnia 2020 r., ponieważ postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte przez Starostę Gdańskiego pismem z dnia 22 października 2020 r.

Mając na uwadze powyższe, wskazano, że zgodnie z art. 102 ust. 1c ustawy u.k.p. starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy p.r.d. Wskazano jednocześnie, że uwzględniając adekwatny dla sprawy stan prawny, przepisów ust. 1 pkt 4 i 5 nie stosuje się, jeżeli kierujący pojazdem dopuścił się naruszenia, o którym mowa w tym przepisie, działając w celu uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego dobru chronionemu prawem, jeżeli niebezpieczeństwa tego nie można było uniknąć inaczej, a poświęcone dobro w postaci bezpieczeństwa na drodze przedstawiało wartość niższą od dobra ratowanego (art.102 ust.1aa u.k.p.).

Organ wskazał, że stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (zwanej dalej "ustawą zmieniającą") do dnia wskazanego w komunikacie, który minister właściwy do spraw informatyzacji ogłasza w swoim dzienniku urzędowym oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej, określającego termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających wprowadzenie, przekazywanie, gromadzenie i udostępnianie z centralnej ewidencji kierowców danych o naruszeniach, o których mowa rozdziale 15 ustawy zmienianej w art. 5, podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1d i art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5 (a więc w ustawie u.k.p.), jest informacja, o której mowa odpowiednio w pkt 1 lub 3.

W punkcie 1 wskazano, że podmiot, który ujawnił popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4 lub wydał prawomocne rozstrzygnięcie za to naruszenie, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem (art.7 ust.1 pkt 1). Naruszenie, o którym mowa art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy p.r.d., to kierowanie pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Minister Cyfryzacji do dnia wydania decyzji przez Kolegium nie wydał jednak komunikatu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, a zatem przyjęto, że podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p., jest informacja podmiotu ujawniająca popełnienie naruszenia, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 1a p.r.d., a więc informacja o "fizycznym" zatrzymaniu prawa jazdy przez policjanta. Organ administracyjny orzekający w sprawie zatrzymania prawa jazdy ustala zatem czy doszło do fizycznego zatrzymania prawa jazdy oraz z jakim zdarzeniem drogowym ma to związek.

Jak ustalono w sprawie, do Starosty Gdańskiego wpłynęła informacja Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. o przekroczeniu przez P. B. w dniu 27 września 2020 r. dopuszczalnej prędkości o 51 km/h, w którym to zawiadomieniu podano również, że Policja nie zatrzymała prawa jazdy z powodu braku tego dokumentu podczas kontroli.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w tym stanie faktycznym i prawnym Starosta Gdański nie miał innej możliwości, jak tylko wydać decyzję w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy na okres 3 miesięcy, bowiem informacja Zastępcy Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. była do tego wystarczającą podstawą.

Kolegium wyjaśniło również, że w razie otrzymania informacji o naruszeniu art. 135 ust. 1 pkt 1 a ustawy p.r.d - na skutek zawiadomienia właściwego organu - starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Literalne brzmienie wskazanego przepisu świadczy bowiem o tym, że tego rodzaju orzeczenie ma charakter związany. Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego, a organ ten nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym.

W postępowaniu dotyczącym zatrzymania prawa jazdy na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. organy nie badają zatem okoliczności, w jakich doszło do popełnienia wykroczenia, ani okoliczności dotyczących sposobu dokonania pomiaru prędkości i rodzaju urządzeń do tego służących. Organy opierają bowiem swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przekazanej od organu kontroli ruchu drogowego informacji o przekroczeniu dozwolonej prędkości.

Z tych względów Kolegium stwierdziło, że zarzuty podniesione w odwołaniu dotyczące wskazywanych przez stronę błędów postępowania dowodowego nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanego w sprawie przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia. Ustalenia stanu faktycznego prawidłowo bowiem dokonano w oparciu o przesłane organowi pierwszej instancji zawiadomienie Policji.

Kolegium nie podzieliło także zarzutu dotyczącego wystąpienia podstawy wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W tym zakresie wskazano, że strona brała udział w postępowaniu, została bowiem zawiadomiona przez organ pierwszej instancji o wszczęciu postępowania, a także na podstawie art. 10 § 2 k.p.a. zawiadomiono o odstąpieniu od zasady określonej w art. 10 § 1 k.p.a. z uwagi na stworzenie zagrożenia w ruchu drogowym w celu zabezpieczenia innych użytkowników dróg oraz niezwłocznego załatwienia sprawy.

P. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na opisaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty Gdańskiego.

W skardze w całości podtrzymano stanowisko o wystąpieniu w sprawie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także podtrzymano, poszerzone o naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 7, art. 7a § 1, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 k.p.a., art. 107 § 1 i 2 oraz art. 108 § 1 k.p.a. wraz z argumentacją wskazaną uprzednio w odwołaniu. W ocenie strony skarżącej w sprawie doszło także do naruszenia przepisów prawa materialnego w postaci art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust 1c oraz ust. 1 e ustawy u.k.p. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 1517) i art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karmy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 r., oz. 541 ze zm.). poprzez ich niewłaściwe zastosowanie.

Zdaniem strony skarżącej, decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., co skutkuje koniecznością przyjęcia, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W sprawie doszło bowiem do: nieprawidłowego wszczęcia postępowania w sprawie, bezzasadnego odstąpienia przez organ pierwszej instancji od zasady zapewnienia czynnego udziału w postępowaniu na podstawie art. 10 § 2 k.p.a, zaniechania przeprowadzenia postępowania dowodowego, w tym pominięcia wniosków dowodowych strony (ponieważ nie dopuszczono w zasadzie żadnych dowodów z urzędu, a wnioski dowodowe strony nie zostały uwzględnione i rozpatrzone), zaniechania zawiadomienia strony o czynnościach dowodowych podejmowanych w sprawie przez organy; nieudostępnienia przed wydaniem decyzji całości dokumentacji znajdujących się w aktach sprawy; ograniczenia postępowania dowodowego do dowodu z dokumentu w postaci "wniosku Komendanta Miejskiego Policji w G. nr [...] z dnia 29 września 2020 r.", zaniechania wyznaczenia stronie bezpośrednio przed wydaniem decyzji terminu do zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia w sprawie całości materiałów dowodowych.

W skardze zaakcentowano, że Komendant Miejski Policji w G. przedwcześnie i bezzasadnie złożył wniosek o zatrzymanie prawa jazdy. W ocenie strony skarżącej, wniosek pozbawiony był podstawy faktycznej, bowiem P. B. nie został prawomocnie skazany za żadne wykroczenie drogowe związane z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości w dniu 27 września 2020 r. Dokonany zaś w tym dniu względem kierowcy pomiar prędkości obarczony był błędem. Wobec powyższego w sprawie nie zaistniały podstawy do zatrzymania prawa jazdy. W ocenie strony za nieprawidłowo należy uznać oparcie wydanych w sprawie decyzji wyłącznie "na piśmie Komendanta Miejskiego Policji w G. z dnia 29 września 2020 r., nr [...]". Skarżący stwierdził, że informacja Policji stanowiąca podstawę zatrzymania prawa jazdy była błędna, nadto nie mogła ona stanowić podstawy decyzji bez przeprowadzenia jakiejkolwiek weryfikacji dowodowej. Inne dowody bezpodstawnie zaś pominięto. Organy obydwu instancji nie odniosły się do też do stanowiska strony przedstawionego m.in. we wniosku pełnomocnika skarżącego z dnia 9 listopada 2020 r., zaś pismo informacyjne organu z dnia 17 grudnia 2020 r. zostało doręczone już po wydaniu decyzji przez organ

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 10 marca 2022 r., sygn. akt III SA/Gd 511/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym w przedmiocie konstytucyjności przepisów, na których oparto rozstrzygnięcia administracyjne w przedmiotowej sprawie (postępowanie zarejestrowane przed Trybunałem Konstytucyjnym pod sygn. akt P/4/21).

Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2022 r. skarżący wystąpił do Sądu o podjęcie zawieszonego postępowania, wskazując na okoliczność uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego G. z dnia 10 maja 2022 r., sygn. akt [...] i zaznaczając, że w sentencji wskazanego wyroku ustalono, że P. B. nie przekroczył dozwolonej prędkości o 50 km/h. Odpis wyroku wraz ze stwierdzaniem jego prawomocności został dołączony do wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania.

Następnie doszło do zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, w związku z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zawiesił postępowanie w sprawie (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21)

Mając na uwadze powyższą okoliczność, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 grudnia 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 511/21 podjął zawieszone postępowanie, z uwagi na ustanie przyczyny jego zawieszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej w skrócie jako: "p.p.s.a.", uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit b), lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit c), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Jednocześnie o czym stanowi art. 145 § 3 p.p.s.a., w przypadku o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie.

W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego aktu w oparciu o wskazane kryteria Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych powodów niż w niej wskazanych.

Przedmiotem kontroli Sądu skarżący uczynił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 14 kwietnia 2021 r. (nr SKO/Gd 789/21) utrzymującą w mocy decyzję Starosty Gdańskiego z dnia 28 grudnia 2020 r. (nr KO.5430.2.440.2020.MU), na mocy której orzeczono o zatrzymaniu P. B. na okres 3 miesięcy prawa jazdy kategorii B nr [...] (wydanego względem skarżącego w [...] przez Starostę Gdańskiego, nr druku [...]).

Podstawą prawną wydania decyzji był m.in. art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy u.k.p., który stanowił, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Z treści wskazanego przepisu wynika zatem, że kluczową okolicznością faktyczną, której stwierdzenie warunkuje wydanie decyzji w podmiocie zatrzymania prawa jazdy na wskazanej podstawie prawnej jest ustalenie, czy kierowca przekroczył prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym.

Na tej kanwie zarysowała się też zasadnicza różnica stanowisk prezentowanych przez strony w przedmiotowej sprawie.

Skarżący konsekwentnie wskazywał bowiem, że w dniu 27 września 2020 r. kierując pojazdem BMW o nr rej. [...] w G. na ul. [...] nie przekroczył dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h, wnioskował o przeprowadzenie na tą okoliczność określonych dowodów, jak też wskazał, że sprawa, która przesądzi czy skarżący w dniu 27 września 2020 r. istotnie dopuścił się wykroczenia i jakiego rodzaju została skierowana do sądu powszechnego.

Organy stanęły natomiast na stanowisku, że skarżący kierując ww. pojazdem we wskazanym wyżej czasie i miejscu jechał z prędkością 101 km/h. Ponieważ zaś dopuszczalna prędkość na ul. [...] w G. w miejscu, w którym skarżący został zatrzymany do kontroli drogowej wynosiła 50 km/h, to uwzględniając dokonany przez funkcjonariuszy Policji wskazany wyżej pomiar prędkości (101km/h) stwierdzono, że skarżący przekroczył prędkość o 51 km/h w obszarze zabudowanym. Wskazane ustalenie oparto na zawiadomieniu z dnia 29 września 2020 r. (nr[...]), w którym Zastępca Naczelnika Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w G. zawiadomił Starostę Gdańskiego o popełnieniu przez P. B. czynu, o którym mowa w art. 135 ust.1 pkt 1a lit. a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2020 r., poz. 110 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.r.d.", poprzez kierowanie w dniu 27 września 2020 r. w G. na ul. [...] pojazdem BMW o nr rej. [...] z prędkością przekraczającą dopuszczalną o 51 km/h na obszarze zabudowanym. W zawiadomieniu wyjaśniono, że kierowca jechał z prędkością 101 km/h przy obowiązującym na tym odcinku drogi ograniczeniu prędkości do 50 km/h. W treści zawiadomienia wskazano, też że w związku z powyższym wykroczeniem sprawę skierowano do Sądu Rejonowego w G.

Wydając zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję, organy administracji stanęły na stanowisku, że dla zatrzymania dokumentu prawa jazdy w trybie z art. 102 ust. 1 pkt 4 u.k.p. wystarczające było dysponowanie przedstawioną informacją organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1a pkt a ustawy p.r.d.

Wskazania wymaga, że art. 135 ust. 1a pkt a ustawy p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania kontroli drogowej (27 września 2020 r.) stanowił, że policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na: kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. W realiach przedmiotowej sprawy jest istotne, że po nowelizacji przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym analogicznej treści w stosunku do art. 135 ust. 1a pkt a zapis zawarto w tej ustawie w art. 135 ust. 1 pkt 2, który stanowi, że "policjant zatrzyma wydane w kraju prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na: a) kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym lub [...]".

Z tych względów Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie uznał za zasadne zawieszenie postępowania, biorąc pod uwagę, że w dniu 9 kwietnia 2021 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z wnioskiem o zbadanie zgodności art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ust. 1c, 1d i 1da ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541 ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1, art. 78 Konstytucji RP.

Do czasu wydania przez Trybunał Konstytucyjny stosownego rozstrzygnięcia, postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało zawieszone na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (postanowienie tut. Sądu z dnia 10 marca 2022 r. ).

Uzasadniając postanowienie o zawieszeniu postępowania Sąd przyjął bowiem, że w następstwie rozpatrzenia wniosku przez Trybunał Konstytucyjny zostanie rozstrzygnięta kwestia prawna, która ma kluczowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy. W tym zakresie wzięto pod uwagę, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku oparta została na tym przepisie ustawy o kierujących pojazdami, co do którego Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wystąpił o zbadanie jego zgodności z ustawą zasadniczą. Konsekwencją stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny niekonstytucyjności przepisu przywoływanej ustawy będzie natomiast stwierdzenie wadliwości zaskarżonej decyzji i konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Rozstrzygnięcie sprawy przez Trybunał Konstytucyjny spowodowało tym samym podjęcie postępowania (postanowienie tut. Sądu z 28 grudnia 2022 r.).

W realiach przedmiotowej sprawy najistotniejsze zatem pozostaje, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 - po rozpoznaniu wniosku Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego o zbadanie zgodności: art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5, ust. 1c, ust. 1d i ust. 1da ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268, ze zm.) w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.) z art. 2, art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji - orzekł, że art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 541, ze zm.), rozumiany w ten sposób, że podstawę wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212, ze zm.), stanowi wyłącznie informacja organu kontroli ruchu drogowego o ujawnieniu popełnienia czynu opisanego w art. 135 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988, ze zm.), jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził konieczność uchylenia w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b w zw. z art. 135 p.p.s.a. wydanych w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy - zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

W związku z wydanym przez Trybunał Konstytucyjnym orzeczeniem z dnia 13 grudnia 2022 r., sygn. akt K 4/21 "ziściła się" przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 a § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi bowiem, że dopuszcza się wznowienie postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Jak wykazano wyżej, sytuacja taka niewątpliwie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zatem pomimo tego, że na dzień wydania zaskarżonej decyzji organom nie można skutecznie przypisać naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego, jakie zarzuca im skarżący, zaistnienie podstawy wznowieniowej z 145 a § 1 k.p.a. po wydaniu zaskarżonej decyzji, obligowało Sąd do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a.

Jak wskazano na wstępie, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Sąd w składzie orzekającym w przedmiotowej sprawie odnośnie wykładni wskazanego przepisu podziela prezentowane w orzecznictwie oraz w piśmiennictwie stanowisko, że pojęcie "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy p.p.s.a. należy rozumieć w sposób zobiektywizowany - to jest w ten sposób, że samo wystąpienie jednej z przesłanek wznowienia postępowania jest równoznaczne z naruszeniem prawa i uzasadnia uchylenie decyzji (por. min. wyroki NSA z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt I FSK 511/06 oraz z dnia 11 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 591/11, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 18 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 958/07, wyrok WSA w Kielcach z dnia 15 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Ke 263/14). Nie musi być to zatem przesłanka wznowienia postępowania równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej. Odnotować należy, że w orzecznictwie wyrażane jest także stanowisko przeciwne, gdzie cześć składów orzekających przyjmuje, że uchylenie decyzji jest możliwe jedynie wówczas, gdy zaistnieje jedna z przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego równoznaczna z naruszeniem prawa przez organ administracji publicznej (por. wyroki NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2045/04, z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 518/05, z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 96/10, z dnia 6 listopada 2011 r. sygn. akt I GSK 284/09). Tego stanowiska Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela.

Wyjaśnienia wymaga, że przyjmując za własne pierwsze ze wskazanych wyżej stanowisk, tut. Sąd uwzględnił szczególne realia przedmiotowej sprawy oraz przede wszystkim fakt, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, mają bezpośredni wpływ na treść decyzji. Winny zatem podlegać uwzględnieniu z urzędu przez sąd administracyjny nawet wówczas, gdy orzeczenie to zapadło po wydaniu zaskarżonej decyzji.

Sąd dostrzegł jednocześnie, że w trakcie trwania niniejszego postępowania doszło do wydania i uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego G. z dnia 10 maja 2022 r. sygn. akt [...] (dowód: k.108-109 akt sądowych) Na mocy powołanego wyroku sąd powszechny po rozpoznaniu sprawy P. B. – "obwinionego o to, że w dniu 27 września 2020 r. [...] w G. na [...], [...] kierując pojazdem marki BMW o nr rej. [...] przekroczył dozwoloną prędkość o 51 km/h, tj. jechał z prędkością 101 km/h w miejscu, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h, tj. o czyn z art. 92a kodeksu wykroczeń (dalej jako "k.w.") - obwinionego P. B. w ramach zarzucanego mu czynu uznał za winnego tego, że w dniu 27 września 2020 r. [...] w G. na [...] przekroczył dozwoloną prędkość o 48 km/h, tj. jechał z prędkością 98 km/h w miejscu, gdzie obowiązuje ograniczenie prędkości do 50 km/h", czyn ten kwalifikując jako wykroczenie z art. 92a k.w. w zw. z art. 2 § 1 k.w. i za to na podstawie art. 92a k.w. w zw. z art. 24 § 1 i 3 k.w. wymierzono skarżącemu karę grzywny.

Wskazana okoliczność, to jest ujawnienie dowodu w postaci prawomocnego wyroku sądu powszechnego, z którego wynika, że skarżący w dniu 27 września 2020 r. na ul. [...] w G. jechał z prędkością 98 km/h, a zatem nie przekroczył ponad 50 km/h ograniczenia prędkości obowiązującego w terenie zabudowanym, powoduje, że prowadzenie dalszego postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy skarżącego stało się w tym wypadku bezprzedmiotowe.

Stanowi to podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 209 i 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 677 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które oprócz wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, składa się również wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata, w wysokości 480 zł ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j.: Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).