Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1657/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 2 pkt 1-3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska (spr.) Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Karol Sienkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Łd 813/11 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 r., po rozpoznaniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, oddalił skargę.

I

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd pierwszej instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR z siedzibą w [...] z dnia [...] marca 2011 roku o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. i odmowie przyznania [...] (dalej: Wnioskodawca) na rok 2009 płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Wnioskodawca w dniu 14 maja 2009 rok złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej: płatności ONW). W dniu 15 grudnia 2009 r. organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania Wnioskodawcy płatności ONW w wysokości 6155,81 zł.

1 października 2010 r. do Biura Powiatu Poddębickiego ARiMR z siedzibą w [...] wpłynęło pismo Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w sprawie nieścisłości stwierdzonych w związku z weryfikacją wypełnienia zobowiązania przez beneficjenta [...] (syna strony), objętego działaniem: "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Z pisma tego wynikało, iż działki ewidencyjne nr [...] położone we wsi [...], gm. [...] oraz działka 144 położona w obrębie [...] gm. [...], zgłoszone przez [...] we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009, zostały przekazane w umowie darowizny zawartej dnia 17.04.2009r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) [...].

W związku z powyższym organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania [...] płatności ONW na rok 2009 i wezwał [...] i [...] do złożenia wyjaśnień.

Organ podniósł, iż w dniu 21 lutego 2011 roku [...] stawił się na wezwanie organu I instancji i złożył formularz korekty wniosku, w treści którego zmienił deklarację działek ewidencyjnych nr [...] wskazując, iż powierzchnia gruntów rolnych na wymienionych działkach wynosi 0,00 ha.

W dniu [...] marca 2011 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2009 r. i odmowie przyznania [...] płatności ONW na rok 2009.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łodzi, w związku z odwołaniem wniesionym przez stronę, wydał decyzję z dnia [...] maja 2011 r. utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] marca.

Organ stwierdził, że podstawą wykluczenia z płatności działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni 10,86 ha jest fakt nieposiadania przez [...] tych działek na dzień złożenia wniosku. Organ wskazał, że w związku z wykluczeniem z płatności części powierzchni zgłoszonych we wniosku działek, różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 11,05 ha (34,60 ha - 23,55 ha = 11,05 ha), co stanowi 46,92 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 11,05 ha x 100 % / pow. stwierdzona 23,55 ha = 46,92 %)

Organ podkreślił, iż nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podnoszona przez stronę okoliczność wystąpienia klęski spowodowanej niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz pożaru. Okoliczności te nie wykluczają bowiem winy wnioskodawcy, polegającej na zgłoszeniu we wniosku o przyznanie płatności działek, których strona nie posiadała.

Skargę na powyższą decyzje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł [...], domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie płatności ONW.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 8 grudnia 2012 r. WSA w Łodzi uznał, że skarga jest niezasadna.

Sąd pierwszej instancji uznał, że organy prawidłowo oceniły wystąpienie ustawowej podstawy do wznowienia postępowania.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW), objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.) oraz art. 16 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 368, z 23.12.2006, str. 74 ze zm.)

W ocenie Sądu pierwszej instancji, [...] w dniu 14 maja 2009 r. nie był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o płatności ONW, obejmującym działki nr: [...], które przekazał w umowie darowizny zawartej dnia [...] kwietnia 2009r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) synowi - [...]. Skarżący nie posiadał i nie użytkował tych działek w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW, w związku z czym nie miał podstaw do umieszczania ich we wniosku o przyznanie tych płatności na rok 2009.

Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że przesłanką decydującą o zasadności przyznania płatności było faktyczne posiadanie i użytkowanie zadeklarowanych we wniosku działek, a warunek ten nie został spełniony przez stronę skarżącą – co było okolicznością bezsporną.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut, iż błędne wypełnienie wniosku spowodowane zostało nieprawidłowym przygotowaniem spersonalizowanego wniosku o dopłaty ONW przez Agencję. Stosownie bowiem do treści art. 12 ust. 4 rozporządzenia 796/2004 rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędną, a jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej.

II

[...], reprezentowany przez pełnomocnika, wnosząc skargę kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, żądając jego uchylenia w całości i przekazania sprawy WSA w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Kasator wnosząc skargę kasacyjną zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa procesowego tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracyjny art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a polegające na uznaniu, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wyczerpująco zbadał i rozpatrzył całokształt zgromadzonego w sprawie materiał dowodowy, w sytuacji gdy skarżący nie ponosi winy za nieprawidłowości powstałe przy składaniu wniosku o dopłatę, gdyż zgłoszone do płatności grunty uprawia wspólnie z synem w ramach rodzinnego gospodarstwa rolnego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (Dz.U.UE z 2004 r. L 141/18) poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o odmowie przyznania wnioskodawcy płatności ONW, zamiast dostosowania przedmiotowego wniosku do rzeczywistej sytuacji strony i przyznania płatności w odpowiedniej wysokości.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Kasator podniósł, iż z dniem dokonania darowizny na rzecz syna nie odstąpił od wykonywania władztwa nad spornymi działkami, a tym samym był uprawniony, aby wystąpić z wnioskiem o przyznanie dofinansowania, ponieważ z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, że [...] oraz [...] wspólnie prowadzą rodzinne gospodarstwo rolne oraz wspólnie występują o dopłaty do gruntów rolnych.

Organ administracyjny nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która, co należy podkreślić, w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie § 2 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. płatność ONW przysługuje rolnikowi, który podjął zobowiązanie o którym mowa w pkt 1 wskazanego paragrafu, posiadającemu minimum 1 ha gruntów rolnych na obszarach górskich i obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, na których prowadzona jest działalność rolnicza z dochowaniem norm i wymogów określonych w przepisach o płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego.

Przesłanką przyznania płatności ONW jest posiadanie zadeklarowanych gruntów rolnych do których ma być przyznana płatność. Ustawodawca w przypadku płatności ONW nie dokonał rozróżnienia na posiadanie samoistne i zależne, co oznacza, że płatność przysługuje niezależnie od wskazanych postaci posiadania. Zatem posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne ich użytkowanie.

Tak więc, powyższe przepisy wyraźnie wskazują na "posiadanie" jako formę dysponowania gruntem rolnym, co nie musi wynikać z prawa własności tych gruntów. Posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym.

W związku z tym organ rozpoznający wniosek pomocowy ma przede wszystkim obowiązek ustalenia, czy wnioskodawca faktycznie posiada grunty rolne, których ma dotyczyć płatność ONW.

Należy zauważyć, iż z protokołu z dnia 20 października 2010 r. bezspornie wynika, że [...] użytkował działki ewidencyjne nr [...] położone we wsi [...], gm. [...] oraz działkę nr [...] położoną we wsi [...], gm. [...] do dnia [...] kwietnia 2009 r., czyli do dnia sporządzenia umowy darowizny. Natomiast po tym terminie użytkownikiem powyższych działek był syn [...],[...].

Nie ulega wątpliwości, iż [...] nie był użytkownikiem części zgłoszonych do płatności gruntów. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji zasadnie przyjął, iż skarżący nie posiadał i nie użytkował przedmiotowych działek na dzień 31 maja 2009 r. i nie miał podstaw do umieszczenia ich we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009.

W związku z powyższym odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, iż postępowanie przed Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami wynikającymi z ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich a organy administracyjny w pełni wywiązał się z obowiązku rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał, że nie ma usprawiedliwionych podstaw, by Sądowi pierwszej instancji zarzucić naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi pomimo naruszenia przez organ administracyjny art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W tej sytuacja należy podzielić pogląd Sądu pierwszej instancji, że organ administracyjny wywiązał się z obowiązku nałożonego w omawianym przepisie, na co wskazuje uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Reasumując powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.