Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 331/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Przemysław Żmich po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. uchyla decyzję Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...], 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

I SA/Wa 331/04

U z a s a d n i e n i e

Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., [...], odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...]w [...]z dnia [...]maja 2002 r. o nadaniu dr A. W. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie [...].

Uzasadniając tę decyzję Centralna Komisja wskazała, że jej Sekcja [...]po zapoznaniu się z wnioskiem o zatwierdzenie uchwały Rady Wydziału, wysłuchaniu recenzentów i po dyskusji odmówiła w tajnym głosowaniu poparcia tego wniosku. Za zatwierdzeniem uchwały głosowało 20 członków, przeciw było 7, a 15 wstrzymało się od głosu. Z uwagi na dużą liczbę głosów wstrzymujących się Prezydium Centralnej Komisji postanowiło powołać dodatkowego recenzenta, którego opinia była negatywna i w tej sytuacji Prezydium przychyliło się do wniosku Sekcji i podjęło decyzję o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...]w [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...]grudnia 2003 r., [...], utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. uznając, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż rozprawa habilitacyjna dr A. W. stanowi znaczny wkład w rozwój dyscypliny [...], o czym stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. W postępowaniu odwoławczym powołanych zostało dwoje recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie odnośnie zmiany dotychczasowej decyzji. Z ich opinii, podzielonych przez Sekcję wynika, iż dorobek habilitantki, chociaż dość obszerny, nie prezentuje poważniejszych wartości naukowych i nie przynosi znacznego wkładu w rozwój dyscypliny naukowej habilitantki. Doświadczenie praktyczne i uznana pozycja eksperta w wypadku dr A. W. nie przełożyły się na naukowo ważne dokonania, które mogłyby zostać uznane za znaczny wkład do zasobów wiedzy naukowej w zakresie [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dr A. W. wniosła o uchylenie decyzji z [...]grudnia 2003 r. i podniosła, że narusza ona przepisy art. 8, 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 84 k.p.a., a także przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie wyjaśniła szeregu kwestii. W dalszej części skargi zawarty jest obszerny wywód odnoszący się do merytorycznych zagadnień związanych z pracą habilitacyjną, jej oceną przez recenzentów oraz brakiem obiektywizmu przy ich wyznaczaniu.

Odpowiadając na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie podnosząc, że w postępowaniu przed nią powołano łącznie pięciu recenzentów, którzy w swoich opiniach w sposób rzetelny i szczegółowy przeanalizowali zarówno rozprawę habilitacyjną, jak i pozostały dorobek naukowy skarżącej. Spośród tych opinii tylko jedna była dla skarżącej pozytywna. Również w ocenie większości członków Sekcji [...]uchwała Rady Wydziału [...]Uniwersytetu [...] w [...]nie zasługuje na zatwierdzenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna i podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli obowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

I. Zaskarżona decyzja z dnia [...]grudnia 2003 r. Centralnej Komisji podjęta została przez jej organ kolegialny – Prezydium Centralnej Komisji. Decyzji tej nie podpisał prof. O. A., a zatem decyzja organu kolegialnego nie została podpisana przez wszystkich jego członków. Decyzje wydawane przez organ kolegialny stanowią wyraz woli członków składu orzekającego, którzy tworząc całość są nie tylko upoważnieni ale i zobowiązani do podpisania decyzji – zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok SN z dnia 12 grudnia 2003 r., sygn. III RN 135/03 – OSNP 2004, z. 16, poz. 274 i wyrok NSA z dnia 27 lutego 2003 r., sygn. II SA 455/02 – Wokanda 2003, nr 7-8, str. 76), ponieważ organ kolegialny działa in corpore (w komplecie), podpis powinien być złożony przez wszystkich członków organu kolegialnego. W związku z tym decyzja organu kolegialnego podpisana przez niektórych tylko członków Prezydium Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

II. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65, poz. 386 ze zm.) uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej zatwierdzenia przez Centralną Komisję. Uchwała jest przedstawiana Centralnej Komisji wraz z aktami przewodu habilitacyjnego w terminie miesiąca od dnia podjęcia uchwały. O zatwierdzeniu uchwały Centralna Komisja rozstrzyga w terminie sześciu miesięcy od dnia jej otrzymania.

Artykuł 17 ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że w przypadku niezatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego, rada jednostki organizacyjnej lub osoba ubiegająca się o nadanie stopnia naukowego może, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia jej rozstrzygnięcia, wystąpić do Centralnej Komisji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Centralna Komisja rozpatruje wniosek w terminie czterech miesięcy. Recenzenci w przewodzie habilitacyjnym uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. w postępowaniach tego rodzaju przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. Odrębność postępowania w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych polega zwłaszcza na sposobie podejmowania przez Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem kolegialnym, decyzji kończącej ostatecznie sprawę nadania stopnia naukowego. Decyzje te są wynikiem tajnego głosowania. Podejmowanie przez Prezydium Centralnej Komisji decyzji w głosowaniu tajnym nie może oznaczać jednak dowolności w rozstrzyganiu sprawy. Postępowanie bowiem przed Centralną Komisją mimo swej specyfiki jest postępowaniem administracyjnym. Nie ulega wątpliwości, że mają tu zastosowanie przepisy art. 77 § 1 i 80 k.p.a., zgodnie z którymi organ administracji publicznej - a takim jest Centralna Komisja - jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a ocena czy dana okoliczność została udowodniona winna być wynikiem analizy całokształtu materiału dowodowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2002 r., sygn. I SA 762/00, niepubl.). Przenosząc obowiązek wynikający z przytoczonych przepisów k.p.a. na grunt postępowania w sprawach o nadanie stopnia doktora habilitowanego stwierdzić należy, że obowiązek ten ciąży na Prezydium Centralnej Komisji, która jest organem wydającym decyzję kończącą ostatecznie postępowanie w sprawie. Ten zatem organ obowiązany jest dokonać samodzielnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a następnie wydać stosowną decyzję. Stanowisko Sekcji Centralnej Komisji jest tu tylko propozycją rozstrzygnięcia przedstawioną organowi decyzyjnemu i nic nie zwalnia Centralnej Komisji z obowiązku przeprowadzenia oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jakkolwiek rozstrzygnięcie podejmowane przez Prezydium Centralnej Komisji zapada w głosowaniu tajnym, jednak winno znaleźć ono odzwierciedlenie w dokumentacji sprawy obrazującej przebieg postępowania przed Sekcją i Prezydium Komisji. Zgodnie z art. 67 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej sporządza zwięzły protokół z każdej czynności postępowania mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół zatem jest dokumentem odzwierciedlającym w miarę dokładnie przebieg określonego zdarzenia, czy przeprowadzonych czynności, pozwalającym na ustalenie zarówno kto uczestniczył w zdarzeniu, a także jaki był jego przebieg i do jakich wniosków doprowadził. Nie można powiedzieć, aby tym wymogom odpowiadał protokół, a właściwie przedstawiony Sądowi wyciąg z protokółu, z posiedzenia Sekcji [...]z dnia [...] i [...] grudnia 2002 r., gdyż nie wskazuje nawet, jaki był cel tego posiedzenia i kto w nim uczestniczył. Na podstawie liczby oddanych głosów można jedynie stwierdzić, że uczestniczyło w posiedzeniu 42 członków Sekcji (20 osób głosujących za zatwierdzeniem uchwały Rady Wydziału, 7 przeciwko i 15 wstrzymujących się). Z protokółu tego nie wynika także, czy głosowanie było tajne, ani kto brał udział w dyskusji. Wymienia się w nim 6 dyskutantów, ale tylko prof. J. B. został wskazany imiennie. Protokół tan, ani inne dokumenty z akt nie zawierają informacji, czy recenzenci w przewodzie habilitacyjnym zostali o tym posiedzeniu powiadomieni i czy brali w nim udział (art. 17 ust. 2 ustawy z 12 września 1990 r.). Protokół z posiedzenia Prezydium Centralnej Komisji z dnia [...]lutego 2003 r. zawiera wprawdzie wykaz uczestniczących osób, ale nie przedstawia przebiegu tego zdarzenia, sposobu głosowania, ani jego wyników. Zacytowana w nim wypowiedź dotycząca oceny dorobku naukowego nie wiadomo od kogo pochodzi.

Z art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych wynika, że recenzenci w przewodzie habilitacyjnym uczestniczą w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony. Pojęcie strony jest w postępowaniu administracyjnym szeroko wyjaśnione. Do podstawowych uprawnień strony należy prawo uczestniczenia w postępowaniu jej dotyczącym, z czym łączy się obowiązek organu powiadomienia jej o terminie czynności. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że recenzenci w przewodzie habilitacyjnym nie uczestniczyli w postępowaniu przed Centralną Komisją działającą stosownie do art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, przez swoje organy, w tym prezydium Centralnej Komisji i sekcje Centralnej Komisji; w aktach administracyjnych sprawy brak dowodu doręczenia zawiadomienia o posiedzeniu Sekcji [...], a w protokole z posiedzenia Centralnej Komisji brak jakiejkolwiek wzmianki o obecności czy zawiadomieniu recenzentów Rady Wydziału o terminie posiedzenia.

Uchwała Centralnej Komisji o zatwierdzeniu lub odmowie zatwierdzenia uchwały rady wydziału w spawie nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego (art. 17 ust. 1 ustawy) ma moc decyzji administracyjnej, a zatem podlega rygorom przewidzianym również w art. 107 § 1 i 3 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 1993 r., sygn. I SA 1270/93 – OSP 1994, z. 7, poz. 131). Uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...]lutego 2003 r. nie spełnia warunków z art. 107 § 3 k.p.a. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ ten przedstawił przebieg postępowania wskazując recenzentów i ich stanowiska. Są to okoliczności z zakresu faktów, których mówi art. 107 § 3 k.p.a. i które powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu tej decyzji. Odpowiednie stosowanie k.p.a. zobowiązywało także Centralną Komisję do wskazania, dlaczego nie podzieliła stanowiska Rady Wydziału [...] w [...]o nadaniu skarżącej A. W. stopnia dr habilitowanego. Zatwierdzenie uchwały o nadaniu stopnia dr habilitowanego lub o odmowie zatwierdzenia takiej uchwały nie może odbywać się z pominięciem wcześniejszych uchwał Rady Wydziału, o jakich mowa w arat. 16 ust. 2 ustawy. Skoro Centralna Komisja, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia uchwały, doszła do przekonania, że rozprawa habilitacyjna dr A. W. nie spełnia warunków z art. 15 ust. 1 ustawy, a Rada Wydziału zajęła w tej kwestii stanowisko odmienne, to w ocenie Sądu konieczne było odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do stanowiska Rady Wydziału. Tymczasem decyzja z [...] lutego 2003 r. nie zawiera jakiejkolwiek oceny stanowiska Rady Wydziału, a swoje stanowisko Centralna Komisja przedstawia w taki sposób, jakby przedmiotem postępowania przed jej organami było samodzielne rozstrzygnięcie o nadaniu stopnia, a nie zatwierdzenie albo odmowa zatwierdzenia uchwały w takiej sprawie. Skoro ustawa przewiduje zatwierdzenie uchwały, to proces ten nie może odbywać się z pominięciem treści tego aktu i poprzedzających go dowodów (poszczególne uchwały – art. 16 ust. 2 ustawy, recenzje).

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i 1 lit. "c" oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.