Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 141/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 4, pkt 12 i pkt 16, art. 4 ust. 2, art. 5 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1952
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c), art. 145a par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 6 marca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 roku sprawy ze skargi K. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...], nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Wójt Gminy L. orzekł o przyznaniu K. J. zasiłku rodzinnego na dziecko do 5 lat - na N. S. w kwocie 95,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.; zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat - na J.J. w kwocie 124,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.; zasiłku rodzinnego na dziecko w wieku 5-18 lat - na L. J. w kwocie 124,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.; dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - na J.J. w kwocie 100,00 zł jednorazowo; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego - na L.J. w kwocie 100,00 zł jednorazowo; dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej - na N.S. w kwocie 95,00 zł miesięcznie na okres od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła K. J., która podkreśliła, że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją i kwestionuje niezaliczenie H. S. (syna partnera strony) do składu rodziny wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni stwierdziła, że syn jej partnera winien być zaliczony do składu rodziny wnioskodawczyni, co oznacza, że jej rodzina składa się z 6 osób, a dochód rodziny nie przekracza na osobę w rodzinie kwoty 674 zł odpowiadającej kryterium dochodowego na członka rodziny. Na tej podstawie wniosła o przyznanie zasiłków rodzinnych na: N.S., J.J. i L. J. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w pełnej wysokości, bez zastosowania zasady zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), art.4, art. 5 ust 1, ust 3-3c, art.6, art. 24 ust 1 i ust 2, ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że z ustawowej definicji rodziny wynika, że H. S.- syn partnera K. J. nie zalicza się do członków jej rodziny. Od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 5 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który wprowadza nowy sposób ustalania wysokości przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego (tzw. mechanizm złotówka za złotówkę). W stosunku do rodziny strony zachodzą przesłanki do zastosowania dyspozycji art. 5 ust. 3a ustawy, która stanowi, że w przypadku gdy dochód rodziny przekracza kwotę, o której mowa w ust. 1 tj. 674,00 zł lub 2 tj. 764, 00 zł, pomnożoną przez liczbę członków danej rodziny o kwotę nie wyższą niż łączna kwota zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami przysługujących danej rodzinie w okresie zasiłkowym, na który jest ustalane prawo do tych świadczeń, zasiłek rodzinny wraz z dodatkami przysługuje w kwocie ustalonej zgodnie z ust. 3a. W myśl ust. 3a w przypadku przekroczenia kwoty uprawniającej daną rodzinę do zasiłku rodzinnego, o której mowa w ust. 3, zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują w wysokości różnicy między łączną kwotą zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ust. 3, a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny. Łączną kwotę zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w zdaniu poprzednim, stanowi suma przysługujących danej rodzinie w danym okresie zasiłkowym: zasiłków rodzinnych podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych zasiłków; dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, samotnego wychowywania dziecka, wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, kształcenia i rehabilitacji dziecka - podzielonych przez liczbę miesięcy, na które danej rodzinie jest ustalane prawo do tych dodatków; dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu: urodzenia dziecka, rozpoczęcia roku szkolnego, podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania. Na podstawie art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z przekroczeniem kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego wynoszącego 674,00 zł na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 5 ust. 3a organ l instancji ustalił do wypłaty kwotę zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłków rodzinnego, o których mowa w decyzji, w łącznej wysokości 168,01 zł miesięcznie w okresie od 1 listopada 2017 r. do 31 października 2018 r. (tj. zgodnie z art. 5 ust. 3a ww. ustawy, w wysokości różnicy pomiędzy łączną kwotą przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami, o której mowa w ww. art. 5 ust. 3, a kwotą o którą przekroczony został dochód rodziny). Organ I instancji stwierdził, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wynosi 731,33 zł i przekracza kryterium określone w art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zdaniem Kolegium organ l instancji obliczył dochód przypadający na członka rodziny wnioskodawczyni prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem nie znalazło podstaw do przyznania świadczenia w pełnej wysokości, ani też, o co wnioskuje strona, podstaw do uchylenia przedmiotowej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wyjaśniło, że K. J. jest matką N. S., J. J. i L.J., na które wnioskuje prawo do świadczeń rodzinnych. Wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki z art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, aby wpisać dziecko partnera w skład rodziny, bowiem przez dziecko należy rozumieć: dziecko własne, dziecko małżonka (S.S. nie jest mężem K. J.), przysposobione (z akt sprawy nie wynika, by K.J. przysposobiła dziecko partnera – H. S.), dziecko w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, bądź dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Z powołanego przepisu wynika jednoznacznie, iż H.S. nie mieści się w ustawowym pojęciu dziecka. Ponadto, od dnia 1 stycznia 2016 r. obowiązuje nowe brzmienie art. 5 ust 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, które wprowadza nowy sposób ustalania wysokości przysługujących zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami w przypadku przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do zasiłku rodzinnego (tzw. mechanizm złotówka za złotówkę). Kolegium podkreśliło, że argumenty podnoszone w odwołaniu są w swojej istocie zarzutami pod adresem obowiązujących przepisów prawa. Natomiast zarówno organ l instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. są organami stosującymi prawo a nie je tworzącymi. Nie można więc z pominięciem obowiązujących przepisów prawa zaliczyć syna partnera strony – H. S. w skład rodziny wnioskodawczyni, ani co za tym idzie przyznać świadczenia rodzinnego w pełnej wysokości.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła K. J. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w zw. z art. 77 i 107 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności brak wskazania sposobu i podstaw wyliczenia dochodu rodziny przyjętego do ustalenia świadczeń, nieuwzględnienie przez organ okoliczności, że partner skarżącej w 2016 roku nie był członkiem jej rodziny, nie mieszkał z nią i nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego, przez co brak było podstaw do wliczenia uzyskiwanych przez niego dochodów przy ustaleniu przeciętnego miesięcznego dochodu członka rodziny osiągniętego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, nadto nieuwzględnienie przez organ przy ustalaniu wysokości dochodu partnera skarżącej – S. S. - okoliczności, że ponosi on koszty utrzymania swojego małoletniego syna, wspólnie z nimi zamieszkującego, będącego na ich utrzymaniu.

Skarżąca zarzuciła także naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 pkt. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie przy ustaleniu wysokości dochodu partnera skarżącej, ponoszonych przez niego kosztów utrzymania syna. Wskazała na naruszenie art. 5 ust. 4b ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na doliczeniu do dochodu skarżącej dochodu partnera uzyskanego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy i podczas gdy dochód uzyskany za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, powinien być doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. Zdaniem skarżącej organy naruszyły też art. 5 ust. 1 w związku z art. 3 pkt. 12 i 16 w zw. z art. 3 pkt. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż H. S. nie jest członkiem rodziny skarżącej i nie korzysta z dochodu rodziny, podczas gdy H.S. jest członkiem rodziny - jest synem, dzieckiem własnym S.S. (ojca N. S.), jest niepełnoletni, uczy się w szkole średniej, mieszka razem z nimi i jest na ich utrzymaniu tj. korzysta z dochodu rodziny oraz błędnym uznaniu, że zgodnie z treścią pojęcia " rodziny" zawartego w art. 3 pkt.16 ustawy o świadczeniach rodzinnych, H. S. nie jest członkiem rodziny.

Skarżąca dodała, że naruszony został ponadto art. 5 ust. 3 - 3c w zw. z art. 5 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że dochód rodziny w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę 674 zł tj. kryterium dochodowe uprawniające do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego w pełnej wysokości, podczas gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 674 zł. W związku z tym wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 145 a § 1 p.p.s.a. ponadto wniosła o zobowiązanie organu przez sąd do wydania decyzji o określonej treści tj. o przyznaniu zasiłku rodzinnego na N. S., J. J. i L. J. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego tj. dodku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na J.J. i L. J. oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej na N.S. w pełnej wysokości, bez stosowania zasady zawartej w art. 5 ust. 3 ustawy, z uwagi na nieprzekraczanie dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę, tj. kwoty 674 zł na osobę w rodzinie, w terminie zakreślonym przez sąd. Wniosła także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna .

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych.)

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; dalej w jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zasadniczy zarzut skargi sprowadzał się do nieprawidłowego, sprzecznego z art. 3 pkt 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952 ze zm.) pominięcia w liczbie członków rodziny skarżącej małoletniego syna jej konkubenta – H. S., a w konsekwencji ustalenia, że dochód miesięczny w przeliczeniu na członka rodziny przekracza kryterium dochodowe wynoszące 674 zł.

W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji organ odwoławczy wskazał, że wnioskodawczyni nie spełnia przesłanki z art. 3 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, aby wpisać dziecko partnera w skład rodziny, bowiem przez dziecko należy rozumieć: dziecko własne, dziecko małżonka (S. S. nie jest mężem K.J.), przysposobione (z akt sprawy nie wynika, by K. J. przysposobiła dziecko partnera – H.S.), dziecko w sprawie którego toczy się postępowanie o przysposobienie, bądź dziecko znajdujące się pod opieką prawną. Z powołanego przepisu zadaniem organu, wynika jednoznacznie, iż H.S. nie mieści się w ustawowym pojęciu dziecka.

Przywołana definicja dziecka nie ma jednak zasadniczego, przesądzającego znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem podzielić stanowisko skargi, że odnosi się przede wszystkim do art. 4 czy tez 6 ustawy, które wskazują podmioty uprawnione do wystąpienia z wnioskiem o przyznanie świadczeń rodzinnych na dzieci, o których mowa w art. 3 pkt 4 ustawy. Ustawodawca chciał zatem wskazać, iż rodzice lub jeden z rodziców nie może wystąpić o przyznanie zasiłku rodzinnego na dziecko cudze, przysposobione przez inną osobę, czy też na dziecko znajdujące się pod opieką prawną opiekuna prawnego. Należy przeto stwierdzić, że rodzice lub jeden z rodziców może wystąpić z wnioskiem o zasiłek rodzinny wyłącznie na dziecko, zdefiniowane w art. 3 pkt 4 ustawy, co z reguły będzie dotyczyło dziecka własnego. Taka zaś sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, jako że skarżąca wystąpiła o przyznanie zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami na dzieci własne.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674 zł miesięcznie. Przepis ten odwołuje się zatem do dochodu rodziny, co niewątpliwie związane jest z definicją rodziny zawartą w art. 3 pkt 16 ustawy.

Jak już powyżej wskazano, organy obu instancji uznały za członka rodziny skarżącej obecnego jej partnera S. S., natomiast pominęły jego małoletniego syna z poprzedniego związku H.S. Z oświadczenia skarżącej wynika zaś, że zamieszkują oni wspólnie, gospodarują razem i H.S. pozostaje na ich utrzymaniu. Co więcej, jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] listopada 2010 r. sygn. akt [...] wykonywanie władzy rodzicielskiej nad H. S. powierzono wyłącznie partnerowi skarżącej.

W art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazano, że ilekroć w ustawie jest mowa o rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 i 972 oraz z 2017 r. poz. 1428); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko.

W definicji pojęcia "rodzina" ustawodawca posłużył się zwrotem "odpowiednio", wskazując na różnych członków rodziny. Mając natomiast na względzie zasadę racjonalnego prawodawcy, w orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto wykładnię powołanego przepisu uznającą, że ustawodawca świadomie zastosował ten termin i nadał mu znaczenie prawne mające za zadanie ułatwienie odkodowania zawartej w tym przepisie normy prawnej. Dalej podkreślono, że odpowiednie stosowanie przepisu prawa nigdy nie nakazuje mechanicznego stosowania norm, o których mowa, ani nie zwalnia od obowiązku rozpatrzenia, w jakim sensie i zakresie oraz w jaki sposób należy je stosować w konkretnej sytuacji prawnej tak, aby były adekwatne do charakteru i rodzaju spraw. Wówczas stosowanie "odpowiednie" oznacza niezbędną adaptację (i ewentualnie zmianę niektórych elementów) normy do zasadniczych celów i form danego postępowania, jak również pełne uwzględnienie charakteru i celu danego postępowania oraz wynikających stąd różnic w stosunku do uregulowań, które mają być zastosowane . Przyjęto, że jedyną logiczną interpretacją ustawowej definicji rodziny z art. 3 pkt 16 u.ś.r. w odniesieniu do rodziny jest dokonanie adekwatnego do stanu faktycznego istniejącego w sprawie wyboru odpowiednich osób z listy zawartej w tym przepisie. W konsekwencji uznano, że obowiązkiem organu jest wskazanie z tej listy osób, które tworzą ubiegającą się o pomoc rodzinę, odpowiednio do ich sytuacji życiowej i z treści tego przepisu nie można wyprowadzić sztywnej reguły, która określałaby w konkretnej sytuacji życiowej, które osoby należy zaliczyć do rodziny. Ustawodawca zobowiązał organ do analizy tej kwestii w odniesieniu do każdej konkretnej sprawy właśnie przez użycie słowa "odpowiednio" najwyraźniej uznając, że możliwe komplikacje stosunków rodzinnych nie są materią, którą można i należy regulować sztywno i kazuistycznie . Powyższy pogląd sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwala na rozwiązanie problemów rodzących się na gruncie skomplikowanych struktur rodzinnych (np. dzieci z różnych związków, konkubinatu) i przeczy odmiennemu poglądowi, że np. małżonkowie to rodzina, nawet jeśli zamieszkują osobno i nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego. Oczywistym jest zatem to, że w omawianym przepisie chodzi o rodzinę, którą tworzą aktualni, a nie byli małżonkowie, a także rodzice dziecka pozostający w nieformalnym związku (nadal mogą to być rozwiedzeni małżonkowie), pod warunkiem wspólnego prowadzenia gospodarstwa domowego, w ramach którego wychowują wspólne dzieci. Stanowisko to potwierdza wskazane poniżej orzecznictwo sądowo-administracyjne, które sąd w składzie rozpoznającym wniesioną skargę w pełni podziela (vide: wyrok NSA z dnia 13 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2955/16, wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 1709/11, wyrok NSA z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 627/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2013, sygn. akt II SA/Bd 550/13, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 17 października 2017 r. sygn.. akt II SA/Bd 400/17, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt III SA/Kr 715/13, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl ).

Należy też wskazać, że w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych przez osoby pozostające na utrzymaniu należy rozumieć członków rodziny utrzymujących się z połączonych dochodów tych osób (art. 3 pkt 12 u.ś.r.). A contrario zatem, w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, były małżonek nie należy do rodziny swojego dziecka, jeżeli nie prowadzi z nim wspólnie gospodarstwa domowego.

Mając na uwadze przedstawioną powyżej wykładnię pojęcia rodziny, w realiach rozpoznawanej sprawy nie może budzić wątpliwości, że zarówno obecny partner skarżącej S.S., jak również jego syn H.S. tworzą rodzinę ze skarżącą oraz pozostałymi dziećmi, tj. N.S., L. J. i J.J. Organy administracji dokonały zatem błędnej interpretacji art. 3 pkt 16 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, co z kolei spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy (art. 7, 77 § 1 K.p.a.).

Osobne zagadnienie stanowi natomiast prawidłowe wyliczenie dochodu rodziny uprawniającego do przyznania wnioskowanych świadczeń rodzinnych.

Należy w tym zakresie podzielić zarzut skargi, iż organ I instancji nie wskazał, w jaki sposób doszło do wyliczenia dochodu rodziny, w szczególności jakie dochody i za jaki okres zostały do tego dochodu zaliczone. W uzasadnienie tej decyzji, sporządzona tabela zawiera tylko łączną kwotę przysługujących skarżącej zasiłków i dodatków, kwotę dochodu na osobę, kryterium dochodowe, liczbę członków rodziny oraz kwotę do wypłaty.

W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego także brak jest wskazania sposobu wyliczenia dochodu na członka rodziny i jakie dochody na ten dochód zostały zaliczone. Treść uzasadnienia tej decyzji to w większości skopiowanie uzasadnienia decyzji Wójta Gminy L. wraz z tabelą bez szczegółowego wskazania wyliczenia dochodu.

Wyliczenie to jest tym bardziej konieczne, że skarżąca podniosła, iż wraz z partnerem tworzą rodzinę od chwili narodzin ich wspólnej córki tj. od lutego 2017 r., przy czym zamieszkują wspólnie ze swoimi dziećmi dopiero od maja 2017 r.

Powyższe uchybienie czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 K.p.a., a w konsekwencji uniemożliwia sądową kontrolę prawidłowości ustalonego w tabeli miesięcznego dochodu na osobę w kwocie 731,33 zł.

Z przytoczonych powyżej względów, Sąd na podstawie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c uchylił decyzje organów obu instancji.

Z uwagi na podstawę prawną wyroku, wniosek o zobowiązanie organu w oparciu o art. 145 a § 1 p.p.s.a. do wydania decyzji o określonej treści nie mógł być uwzględniony.

W toku dalszych czynności organy administracji uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku, mając na względzie istotę spornego świadczenia rodzinnego oraz krąg osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie tego prawa, w kontekście prawidłowej wykładni użytych przez ustawodawcę pojęć.

dc