Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 509/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 44h ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 89 poz 625
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. sprawy ze skargi "A" Spółki Akcyjnej w G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia danych osobowych ze zbiorów meldunkowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania "A" w G., decyzją z dnia 3 lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 maja 2012 r., odmawiającą udostępnienia danych z ewidencji ludności, dotyczących wskazania osób, które były zameldowane w lokalu nr [...] przy ul. [...] w "od lipca 2011r. do marca 2012r."

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 44 h ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dane ze zbiorów meldunkowych udostępnia się osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny.

Dane, które miały być udostępnione dotyczyły osób zamieszkałych w przy ul. [...] po H. Z., który pod tym adresem zamieszkiwał do 4 listopada 1998 r.

Organ stwierdził, że organy meldunkowe administrują bazą danych o osobach posiadających zameldowanie na pobyt stały lub czasowy w danym lokalu, co nie jest tożsame z ich zamieszkiwaniem w danym miejscu. Nie zostało udowodnione, że osoba bądź osoby, o których udostępnienia danych wystąpiono, pobierały lub korzystały z energii dostarczonej do lokalu. Umowa o dostarczenie energii elektrycznej do lokalu pod wskazanym adresem została zawarta z H. Z..

Z treści artykułu 57 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo energetyczne wynika, że prawo do żądania opłaty związanej z nielegalnym poborem energii przysługuje zakładowi energetycznemu w przypadku, gdy zawarta jest umowa o dostarczanie energii - od odbiorcy (strony tej umowy). W sytuacji , gdy umowa taka nie jest zawarta, wówczas za nielegalny pobór energii odpowiedzialna jest osoba nielegalnie pobierająca energię elektryczną. Zameldowanie osób w danym lokalu nie zawsze odpowiada stanowi faktycznemu dotyczącemu ich zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego lub czasowego. Strona nie wykazała, by osoby, o których dane wystąpiła faktycznie zamieszkiwały w danym lokalu i były odbiorcami energii elektrycznej dostarczanej do tego lokalu po śmierci H. Z.. Organ wskazał także na prawne możliwości dokonywania ustaleń w zakresie nielegalnego (bezumownego) poboru energii. Stwierdził, że podanie danych wszystkich osób zameldowanych w przedmiotowym lokalu mogłoby spowodować naruszenie ich dóbr osobistych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "B" w G. wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucając naruszenie przepisów prawa, tj. art. 6 oraz art.57 ustawy Prawo energetyczne, w wyniku błędnego zastosowania ich do stanu faktycznego sprawy poprzez przyjęcie, iż w sprawie miał miejsce nielegalny pobór energii elektrycznej; art. 44h ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w wyniku błędnej ich interpretacji, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie posiada interesu prawnego w otrzymaniu danych osób, o które wnioskował; art. 535 w zw. z art. 555 k. c. oraz art. 3 pkt 13 ustawy Prawo energetyczne, w wyniku błędnego przyjęcia, iż skarżącego nie łączy z osobami zamieszkującymi pod adresem ul. [...] w stosunek zobowiązaniowy, dający skarżącemu legitymację do wystąpienia o udzielenie ich danych z ewidencji ludności; art. 7 i 8 k.p.a., w wyniku nieuwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, oraz naruszenia zasady prawdy obiektywnej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że H. Z. zmarł dnia 4 listopada 1998 r. Na mocy umowy o pobór energii elektrycznej obowiązany był do uiszczania opłat tytułem poboru energii. Po jego śmierci energia elektryczna nadal była pobierana pod wymienionym adresem. Zgodnie natomiast z art. 3 pkt 13 ustawy Prawo energetyczne, odbiorcą energii elektrycznej jest każdy, kto otrzymuje lub pobiera paliwa lub energię na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Stroną takiej umowy był H. Z.. W ocenie skarżącej, mimo że umowę w formie pisemnej zawarł H. Z., to na osobach zamieszkujących lokal w przy ul. [...] po jego śmierci ciąży obowiązek uiszczenia zaległych należności, które wówczas powstały.

Powołując się na art. 60 k.c. skarżąca przyjęła, iż oświadczenie woli (zawarcie stosunku zobowiązaniowego na dostawę energii elektrycznej) może przybrać każdą formę, o ile uzewnętrznia ona dostatecznie wolę wywołania skutków prawnych, a więc obok formy ustnej mogą to być jakiekolwiek inne zachowania podmiotu w postaci tzw. czynności konkludentnych. Zatem poprzez sam fakt pobierania energii elektrycznej osoby zamieszkujące przedmiotową nieruchomość wyraziły wolę zawarcia umowy na dostawę energii, w związku z czym są one "odbiorcami" w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy Prawo energetyczne. Dlatego nie ma racji organ administracji publicznej twierdząc, że prawdopodobieństwo, iż osoby, których dane są żądane, mogą pobierać energię elektryczną bez ponoszenia stosownych opłat, nie może stanowić podstawy do podania ich imion i nazwisk. Nielegalny pobór energii elektrycznej nie miał tu miejsca, wobec czego brak prawnych możliwości dokonania ustaleń celem wykrycia osób nielegalnie pobierających energię elektryczną. Organ nieprawidłowo utożsamił pojęcie nielegalnego poboru energii z bezumownym poborem energii. Pobór energii elektrycznej nastąpił bez jakiejkolwiek ingerencji w układ pomiarowo-rozliczeniowy, nie miał więc charakteru bezprawnego.

Zameldowanie jest potwierdzeniem przebywania pod konkretnym adresem, jest również rejestracją istniejącego stanu faktycznego. Przedstawienie dokumentu w postaci zaświadczenia z organu administracji publicznej korzysta z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. W związku z tym skarżąca, której przysługuje wierzytelność wobec osób zamieszkujących w lokalu pod wskazywanym adresem posiada interes prawny w uzyskaniu ich danych.

Skarżąca wskazała, że w przypadku gdy uzasadnieniem wniosku o wskazanie danych osobowych jest zamiar pozwania danych osób do sądu cywilnego, wnioskodawca winien wskazać z jakim powództwem cywilnym chce wystąpić i uwiarygodnić co najmniej stan faktyczny, który daje jej legitymację do jego wniesienia. Warunkiem koniecznym do wytoczenia powództwa jest posiadanie jakichkolwiek danych osobowych pozwanego. Brak wskazania prawidłowych danych czy też wysłanie wezwania do zapłaty na nieaktualny adres dłużnika może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla wierzyciela jako strony powodowej. Pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem czy to z tytułu zawarcia umowy, czy też nawet z tytułu bezumownego zużycia energii powstaje zobowiązaniowy stosunek prawny. Interes wierzyciela w przymusowej realizacji łączącego go z dłużnikiem stosunku prawnego ma charakter interesu prawnego. Dopiero postępowanie sądowe doprowadzi do ustalenia, czy interes prawny wierzyciela był interesem rzeczywiście istniejącym oraz czy prawo we wskazanych okolicznościach zapewnia temu interesowi ochronę. Skarżąca podniosła, że organ administracji nie liczył się z interesami skarżącej, dając ochronę jedynie interesom osób zameldowanych w Ż. przy ul. [...], naruszając zasady określone w art. 7 i art. 8 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna.

W przedmiotowej sprawie skarżąca domagała się udostępnienia danych osób zameldowanych w lokalu położonym w , przy ul. [...].

W myśl art. 44h ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dane ze zbiorów meldunkowych, zbioru PESEL oraz ewidencji wydanych i unieważnionych dowodów osobistych udostępnia się, o ile są one niezbędne do realizacji ich ustawowych zadań, następującym podmiotom:[...].

Stosownie do ust. 2 dane, o których mowa w ust. 1, są udostępniane:

1) osobom i jednostkom organizacyjnym - jeżeli wykażą w tym interes prawny [...].

Skoro przesłanką udostępnienia danych osobowych jest wykazanie interesu prawnego, to uznać należy, że niezbędne jest przedłożenie przez wnioskodawcę dowodów świadczących o istnieniu interesu prawnego w domaganiu się udostępnienia danych osobowych.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 180/10 stwierdził, że wykazanie interesu prawnego w żądaniu uzyskania danych osobowych ma polegać na wskazaniu okoliczności, które w świetle przepisów prawa materialnego kreują ten interes prawny, a nie na wskazaniu wprost przepisu ( publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sytuacji, gdy dany podmiot nie może realizować swoich uprawnień bez udziału osoby, której dane służyłyby jej odnalezieniu, można mówić o istnieniu okoliczności świadczących o istnieniu interesu prawnego ( por. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 95/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wyraża przy tym pogląd, że interes prawny może być wywodzony również ze stosunków cywilnoprawnych (por. wyroki NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01, jak i poglądy doktryny np. J. Zimmermanna – OSP 1997/4/83; tak również m.in. (w:) R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 105, a także A. Matan (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Postępowanie administracyjne ogólne.", C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 281).

Stojąc na takim stanowisku należy stwierdzić, że skarżąca domagając się udostępnienia danych winna była wykazać, z jakim powództwem cywilnym chce wystąpić i uwiarygodnić co najmniej stan faktyczny, który daje jej legitymację do jego wniesienia. W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych.

Żądanie udostępnienia danych ze zbiorów meldunkowych zostało uzasadnione przez skarżącą koniecznością dochodzenia roszczeń w postępowaniu sądowym od osób, mieszkających w przedmiotowym lokalu po śmierci H. Z., które uchylają się od zapłaty za zużytą energię elektryczną. Skarżąca wskazuje, że na osobach aktualnie mieszkających w lokalu ciąży obowiązek uiszczenia zaległych należności, które wówczas powstały. Brak uiszczenia zapłaty skarżąca wykazuje m.in. dowodami w postaci kopii faktur VAT. Należy przy tym zauważyć, że skarżąca twierdzi, że nie doszło w omawianym przypadku do nielegalnego poboru energii elektrycznej.

Przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 89, poz. 625 ze zm.) stanowi, że dostarczanie paliw gazowych lub energii odbywa się, po uprzednim przyłączeniu do sieci, (...), na podstawie umowy sprzedaży (...). W ustawie nie zastrzeżono formy, w jakiej umowa ma być zawarta, zatem forma ta jest dowolna. Tym samym można przyjąć, że w świetle przepisów ustawy Prawo energetyczne dostawca oraz odbiorcy usług mogą wyrazić wolę zawarcia umowy o dostarczanie energii w dowolnej formie, w tym także przez czynności dorozumiane (per facta concludentia).

Skarżąca twierdzi, że łączyła ją umowa z H. Z. na dostarczanie energii elektrycznej. Zgodnie z art. 555 Kodeksu cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii. Art. 535 k.c. stanowi, że przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Skarżąca spełniła świadczenie w postaci dostawy energii, zatem jej interes prawny wynikać może z powołanego wyżej art. 535 k.c. w związku z art. 555 k.c., ustanawiającego roszczenie skarżącej o zapłatę z tytułu dostawy energii.

Rozważenia wymagało zatem, czy zamieszkanie danych osób pod przedmiotowym adresem może być uznane za okoliczność, która w świetle przepisów prawa materialnego kreuje interes prawny skarżącej – roszczenie o zapłatę z tytułu dostawy energii.

Skarżąca wywodzi swe roszczenie z umowy zawartej z nieżyjącym już H. Z.. Należy jednak mieć na względzie, że wynikające z zawartej umowy ze skarżącą prawo majątkowe nie zostało wyłączone ze spadku po H. Z.. Do spadku nie należą jedynie "prawa majątkowe, które mają na celu zaspokojenie indywidualnego interesu ekonomicznego lub indywidualnych potrzeb uprawnionego: użytkowanie ( art. 266 KC) , służebność osobista (art. 299 KC), służebność osobista (art. 299 KC), prawo do renty przyznanej w razie uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (art. 444 KC) albo ustanowionej w drodze umowy przewidzianej w art. 903 KC (argument z art. 905 KC), prawo dożywocia (art. 911 KC), a także - jeżeli w umowie inaczej nie zastrzeżono - prawo biorącego rzecz do używania w ramach umowy użyczenia" ( tak System Prawa Prywatnego, Tom 10, Prawo spadkowe , pod red. Bogudara Kordasiewicza, Wydawnictwo C.H. BECK, Instytut Nauk Prawnych PAN Warszawa 2009, str. 57).

Ponadto śmierć jednej ze stron umowy powoduje wygaśnięcie zobowiązania , gdy zobowiązanie ma charakter ściśle osobisty ( por. System Prawa Prywatnego, Tom 6, Prawo zobowiązań- część ogólna , pod red. Adama Olejniczaka, Wydawnictwo C.H. BECK, Instytut Nauk Prawnych PAN Warszawa 2009, str. 1072-1073). Zobowiązanie wynikające z umowy dotyczącej dostawy ( sprzedaży) energii nie ma charakteru ściśle osobistego, wobec czego nie mogło wygasnąć na skutek śmierci H. Z..

W przypadku śmierci odbiorcy – strony umowy, w jego prawa i obowiązki wchodzą jego spadkobiercy i to na nich przechodzą wszystkie prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, a co za tym idzie także ewentualne zadłużenie z tytułu poboru energii.

Wobec powyższego skarżąca ma roszczenie o zapłatę do spadkobierców H. Z., a w żadnym wypadku nie wykazała, że osoby zamieszkujące po śmierci H. Z. pod wskazanym adresem są jego spadkobiercami ( następcami prawnymi).

Tak więc nie mają w istocie znaczenia wywody organu o nielegalnym poborze energii.

Przypomnieć też należy, że naruszenie prawa materialnego – zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a. tylko wówczas skutkuje uchyleniem decyzji, gdy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na względzie Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 p.p.s.a.